Nguyễn Ngọc Tư Toàn Tập

Vấn đề là thời gian nào và bạn đọc nào? Thời gian ấy không hẳn là
thời gian lịch sử mà là thời gian của sự phát triển văn học. Bạn đọc ấy
cũng không phải là số đông đại trà mà là bạn đọc sành văn chương, đồng
hành với văn chương, có đóng góp vào tiến trình sáng tạo văn chương.

Với bạn đọc này, Phan Huyền Thư và Vi Thùy Linh là những gương
mặt đáng kể của thơ hôm nay, ví dụ thế. Phan Huyền Thư kiệm lời, dồn
nén, chắt lắng. Vi Thùy Linh bung ra hết cỡ, ồn ào, nhiều khi trút hết, quá
thật thà.

Với một loại độc giả ngập ngừng hơn, Phan Huyền Thư hơi khô cằn và
"cụ non", trong khi Vi Thùy Linh nhiều lời và “trẻ con”. Với một loại độc
giả hoài nghi thì cả hai nhà thơ này đều mới vỡ giọng, đang bi bô những
câu ngộ nghĩnh với mình mà loài người đã nói sõi từ lâu, thơ ca Âu - Mỹ
đã làm từ lâu và nhan nhản đến tận bây giờ...

Nhưng họ là những nhà thơ có cá tính, có cả tay nghề, hẹp hòi gì ta
không để cho họ lên tiếng? Xin cứ cho nó hiện diện, đừng chủ quan rằng
anh không thích thì mọi người cũng không thích. Văn chương nào cũng có
bạn đọc riêng của nó. Mà giả sử không có ai cắm bình thứ hoa ấy thì chúng
vẫn là hoa dại trên đồng nội, có chỗ đứng của mình giữa trời đất.

Nếu mai đây nhiều cây bút trẻ sa sút, thậm chí không viết được nữa,
thì ít ra hôm nay họ đã cắm được ngọn cờ của mình trên một đỉnh dốc.
Còn nhiều đỉnh cao khác cần chinh phục sẽ có lớp người khác cầm cờ tiếp
nối xông lên. Hành trình văn chương thời nào cũng để lại bên đường nhiều
di hài tuẫn nạn. Không vì họ một mai không tới được đỉnh Phanxipăng,
đỉnh Everest mà hôm nay mắng mỏ thị phi để rồi hả hê: “Đã bảo mà!”.

Tôi không thấy văn chương của họ loanh quanh vụn vặt như một số
người đọc lướt. Những gì tưởng như là quẩn quanh, đơn giản, bình thường
của họ hàm chứa không khí một thời đại, tâm thế tâm trạng một thời đại.
Thời đại họ đang sống. Biết đâu nửa thế kỷ nữa người ta sẽ đọc họ và hình
dung ra thời đại ta đang sống hôm nay? Phải là thứ văn nào mới mang đến
được sự hình dung ấy. Sao lại coi là nhỏ bé được? (Nếu được nhiều chữ

hơn, tôi sẵn sàng chép lại nhiều trang chỉ những cái tên tác giả tôi yêu mến
và trân trọng).

Ở trên trót nói người trẻ không cần mỹ phẩm, nghe quyết liệt quá, vậy
mỹ phẩm dùng để làm gì? Trong văn chương, sự tự tô son điểm phấn, sự đi
giày cao gót kiễng chân cho bằng người lớn theo kiểu già non chín ép, sự
không dám đứng cùng thiếu nhi sợ bị đánh đồng với trẻ con... vẫn được
dùng nhiều, chẳng lo gì mỹ phẩm bị ế. Chỉ rất ít người bứt hẳn ra vượt hẳn
lên mới chẳng cần đến nó mà thôi.

Nguyễn Ngọc Tư: 'Tôi thèm được quất vài roi để lớn lên'

Nhận giải nhất văn học tuổi 24 (năm 2000) với "Ngọn đèn không tắt",
3 năm sau, Nguyễn Ngọc Tư mới trở lại trong tập "Giao thừa". Vẫn tiếp
tục nhỏ nhẹ về cuộc đời những con người lam lũ, giản dị trên dẻo đất Mũi,
nhưng giọng văn vốn trong trẻo, mộc mạc của chị còn buồn hơn trước.

- Đặc điểm truyện ngắn của chị là gì?

- Tôi muốn viết tinh tế, sâu sắc và góc cạnh hơn bây giờ. Nhưng khổ
nỗi, tạng tôi nó mộc mạc vậy, chữ nghĩa cũng tự chảy ra như vậy.

- Ngày càng ít cây bút trẻ kiên trì với văn chương, làm việc khác sống
đỡ hơn. Còn chị thì sao?

- Với tôi, viết văn là một cuộc hành trình riêng mình lặng lẽ. Thu nhập
của gia đình chủ yếu dựa vào... chồng, chứ lương tôi chắc chỉ đủ mua sữa
cho em bé.

- Chị nghĩ thế nào về thực trạng phê bình hiện nay?

- Đôi khi tôi thèm được một nhà phê bình nào đó quất cho vài roi để
lớn lên. Bởi tự soi gương không bao giờ thấy hết những khiếm khuyết của
mình. Đôi lúc nghe bạn bè cằn nhằn lúc này Ngọc Tư viết "chán chán làm
sao", tôi cũng muốn biết cái "chán chán làm sao" là thế nào. Có ai giúp tôi
không?

- Có thể hình dung thế nào về Nguyễn Ngọc Tư?

- Tôi không mê cải lương. Tôi chỉ thích thú với nghiệp của người nghệ
sĩ. Họ có thể sống nhiều cuộc đời, nhiều vai diễn khác nhau. Còn tôi, hình
dáng buồn cười, thô mộc, quê mùa, không trau chuốt. Hai mươi bảy tuổi
vẫn yêu, vẫn tin rằng cuộc đời này màu hồng (mà tới một cái tuổi nào đó
sẽ thấy nó đen thui) nên vẫn thích viết về những người tốt. Có điều những
người đó sẽ không sung sướng vì tôi nghĩ, tốt mà được đền đáp thì người
đời rủ nhau đi sống tốt hết rồi.

- Chị nghĩ mình là người viết dễ hay khó?
- Người ta bảo tôi viết văn dễ như ăn cháo. Nhưng thấy vậy mà không
phải vậy đâu. Sẽ đến một lúc nào đó, một tuổi nào đó, biết đâu tôi sẽ thay
đổi cách viết. Còn bây giờ thì chưa.
VietnamNet 06/07/2003

Nguyễn Ngọc Tư: "Tôi thèm ai đó 'quất' cho mình vài roi"

Với 17 truyện ngắn xinh xắn trong tập Giao Thừa, nhà văn trẻ Nguyễn
Ngọc Tư trở lại với giọng văn mộc mạc và trong trẻo, nhưng nỗi buồn
nặng hơn. Tất cả như thể hiện cô thèm được nói, được viết về cuộc sống
quanh mình. Và thèm cả ai đó "quất cho vài roi" để thấy rằng mình đang
viết "chán chán thế nào".

- Nhận giải Nhất Văn học tuổi 20 năm 2000 với tập truyện "Ngọn đèn
không tắt", 3 năm sau ra tập "Giao Thừa", Tư đã ngấp nghé tuổi 30. Điều
ấy có thay đổi gì trong quan niệm sống và viết không?

- Chỉ một chút thôi. Tôi có cảm giác mình bây giờ viết buồn hơn lúc
trước.

- Đọc truyện của Tư cứ xuôi đi mải miết bởi cách viết hồn nhiên, giản
dị và dễ thương. Tư có cho rằng đó là thế mạnh của mình?

- Không, tôi muốn viết tinh tế, sâu sắc, góc cạnh hơn (dường như các
nhà phê bình cũng thích thế). Nhưng khổ nỗi, tạng tôi nó vậy, phong cách
viết tự nó vậy, chữ nghĩa cũng tự "chảy" ra như vậy.

- Tư từng nói "tôi nghĩ đến ứ đầy rồi viết", từ "Ngọn đèn không
tắt"sang "Giao Thừa", bắt gặp những cái tên lặp đi lặp lại: Chị Diệu, Diệu;
con San, anh San; ông già Chín...; và những cảnh đời: toàn người chất
phác, hồn hậu, tốt bụng vô ngần, vậy mà chẳng ai được sung sướng. Gấp
truyện lại chỉ còn một nỗi buồn rất lạ! Vậy có thể hình dung cuộc sống
quanh Tư như thế nào?

- Hình dáng buồn cười, thô mộc, quê mùa, không trau chuốt (nên tôi
lười cả việc đặt tên cho nhân vật của mình). Hai mươi bảy tuổi vẫn yêu,
vẫn tin rằng cuộc đời này màu hồng (mà tới một cái tuổi nào đó sẽ thấy nó
đen thui) nên vẫn thích viết về những người tốt. Có điều họ không sung
sướng vì tôi nghĩ, tốt mà được đền đáp thì người đời rủ nhau đi sống tốt
hết rồi.

- Các cuộc phê bình cây bút trẻ yên lặng quá. Thiếu người trẻ viết phê
bình đã đành, người già thường có cái nhìn không thiện cảm với cây bút
trẻ là một nhẽ, nhưng vẻ như truyện ngắn thời gian qua chưa tạo được chú
ý. Có lúc nào Tư thèm được một nhà phê bình nào đó "quất" cho mình vài
roi để lớn lên?

- Thèm. Tự soi gương không bao giờ nhìn thấy hết những khiếm
khuyết của mình. Đôi lúc nghe bạn bè cằn nhằn lúc này Ngọc Tư viết
"chán chán làm sao", tôi muốn biết "chán chán làm sao" là thế nào? Có ai
giúp tôi không?

- Có thể hy vọng ở những tập truyện mới dày hơn, khác hơn, thậm chí
là tiểu thuyết ở Tư không?

- Sẽ đến một tuổi nào đó, một cú sốc nào đó, hay đến lúc bạn nói bạn
chán cách viết của tôi rồi, biết đâu tôi sẽ đổi thay. Nhưng bây giờ thì chưa.

(Theo Tiền Phong)

Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư và niềm vui làm mẹ

Tác giả của tập truyện ngắn "Ngọn đèn không tắt" được giải thưởng
văn học năm 2001 đang tràn ngập hạnh phúc bên cậu con trai kháu khỉnh
mới 3 tháng tuổi. Chị nói rằng sinh con chính là viết một tác phẩm dài hết
đời mình. Dưới đây là cuộc trò chuyện với nhà văn.

- Cuộc sống của chị có thay đổi gì so với trước đây?

- Tôi vẫn giữ nhịp sống tương đối bình thường, tất nhiên là có bận rộn
hơn, sáng vẫn đến cơ quan, chiều về nhà đọc sách báo. Tôi để máy tính ở
bên nhà ngoại, mỗi khi về đó lại ngồi vào vị trí quen thuộc để viết như
ngày nào.

- Lập gia đình rồi làm mẹ, liệu phong cách viết của chị có bị già đi?

- Tạng tôi nuôi tới Tết Lào cũng không già được, mấy người đồng
nghiệp của tôi nói như vậy. Cho nên, tôi vẫn viết với giọng điệu vốn có
trước đây.

- Chị nghĩ sao khi nhiều độc giả chọn chị là thế hệ kế tục Hồ Biểu
Chánh, Sơn Nam?

- Tôi nghĩ, sau hai tác giả này không chỉ có riêng tôi nối tiếp giọng văn
Nam Bộ, nên đừng chất lên lưng tôi gánh nặng kế thừa. Tôi chỉ là hạt bụi
mà bác Nam, cụ Chánh là non cao.

- Chị hãy nói một chút về ông xã?

- Anh ấy là thợ kim hoàn và là bạn thân của anh trai tôi. Dường như tôi
có quý nhân phù trợ nên thường gặp nhiều chuyện tốt lành.