Sau khi ÿӃn Hoa-KǤ vào năm 1991, ÿҥi-tá Hoàng-Gia-Cҫu, thӭ-nam cӫa cө, ÿã cho di-chuyӇn trocӕt cӫa cө ÿӃn mai-táng tҥi nghƭa-ÿӏa Rose Hill ӣ Los Angeles, California. B .Nhͷng ng˱ͥi ͧ l̩i. Sӕ-phұn nhӳng ngѭӡi không vѭӧt biên, vѭӧt biӇn, bҳt-buӝc phҧi ӣ lҥi ‘thiên-ÿѭӡng CSVN’, thұt vô cùng bi-ÿát. Cùng chung hoàn-cҧnh vӟi ÿӗng-bào MiӅn Nam, nhiӅu gia-ÿình ngѭӡi Nùng có cha, chӗng hay anh em thuӝc thành-phҫn quân, cán, chính chӃ-ÿӝ cNJ (VNCH) ÿã bӏ ngөy-quyӅn CS bҳt ÿi tù khә-sai lâu năm dѭӟi mӻ-tӯ ‘hӑc-tұp cҧi-tҥo’, vӧ con bӏ ÿuәi vӅ quê lao-ÿӝng gӑi là ‘xây-dӵng vùng kinh-tӃ mӟi’, con cái phҧi bӓ hӑc phҫn vì nghèo-ÿói, phҫn vì bӏ ngөyquyӅn CS kǤ-thӏ không cho hӑc tiӃp. Nhѭng nӃu sosánh tình-trҥng nhӳng ngѭӡi Nùng ӣ lҥi MiӅn Nam sau 1975 vӟi nhӳng ngѭӡi không di-cѭ vô Nam năm 1954, thì sӕ-phұn ngѭӡi ӣ lҥi ngoài Bҳc còn khӕn-khә hѫn nhiӅu. Nhӳng ÿӧt phóng tay phát-ÿӝng quҫn-chúng ÿҩu-tranh c̫i-cách ru͡ng-ÿ̭t tұp-trung ӣ vùng trungchâu, nên hӑ không bӏ ҧnh-hѭӣng bao nhiêu. Nhѭng viӋc hӧp-tác hóa nông-nghiӋp diӉn ra sau ÿó ÿã khiӃn cho ÿӗng-bào Hҧi-Ninh lâm vào cҧnh vҩt-vҧ, cѫ-cӵc. Các sinh-hoҥt ÿұm-ÿà tính dân-tӝc nhѭ Síu Phá-Plao, Ӕ-Pò không còn nӳa, thay vào ÿó là nhӳng hӝi-hè mang tính tuyên-truyӅn xa-lҥ và vô ý-nghƭa. Có ngѭӡi bҩt-mãn, chӕng-ÿӕi tiêu-cӵc thôi ÿã bӏ ÿҩu-tӕ, tù-ÿày. Nhѭng hoàn-cҧnh cӫa hӑ trӣ nên nguy-nan hѫn tӯ khi CSVN chiӃm ÿѭӧc MiӅn Nam và thi-hành chính-sách thù-nghӏch ÿӕi vӟi Trung-quӕc. Vì có nhiӅu ÿiӇm tѭѫng-ÿӗng vӟi ngѭӡi Hoa vӅ phѭѫng-diӋn vănNGѬӠI NÙNG 177
hóa, ngѭӡi Nùng cNJng bӏ coi là nhӳng thành-phҫn bҩthҧo, bҩt cӭ lúc nào cNJng có thӇ bӏ ngѭӧc-ÿãi, bӓ tù. Do ÿó năm 1978, mӝt sӕ ngѭӡi Nùng ÿã phҧi bӓ nhà-cӱa, cӫa-cҧi, ruӝng-nѭѫng vѭӧt biên-giӟi qua Trung-quӕc lánh nҥn. Tháng 2/1979, mӝt cuӝc chiӃn-tranh ngҳn-ngӫi xҧy ra dӑc biên-giӟi hai nѭӟc. Tҥi nhӳng nѫi có nhiӅu ngѭӡi Hoa cѭ-ngө nhѭ các thành-phӕ Hà-Nӝi, HҧiPhòng, các thӏ-trҩn Cҭm-Phҧ, Cӱa-Ông (ÿӕi-diӋn vӟi ÿҧo KӃ-Bào) và nhiӅu nѫi khác dӑc theo biên-giӟi, truyӅn-ÿѫn ÿѭӧc bí-mұt bӓ vô tӯng nhà ÿe-dӑa an-ninh cuӝc sӕng cӫa ngѭӡi Hoa. Riêng tҥi Bình-Liêu, toànthӇ ngѭӡi Nùng ÿӅu bӏ ÿuәi qua Trung-quӕc, dù có vӧ hay chӗng là ngѭӡi ViӋt-Nam, tài-sҧn bӏ tӏch-thu. ThӃ là, không hҽn mà gһp, rҩt ÿông ÿӗng-bào Nùng hai miӅn Nam, Bҳc ÿã kéo nhau vӅ biên-giӟi ViӋt-Hoa, ra ÿi tìm mӝt ÿӡi sӕng mӟi. Vì tình-trҥng chiӃn-tranh, có nhӳng nѫi Trung-quӕc không cho nhұp-khҭu; ÿoàn ngѭӡi tӷ-nҥn phҧi chӏu cҧnh màn trӡi chiӃu ÿҩt, ăn chӵc nҵm chӡ. NhiӅu ngѭӡi quay trӣ vӅ tìm cách theo ÿѭӡng biӇn ÿi tӟi ÿҧo Hҧi-Nam, HӗngKông. Mӝt sӵ-kiӋn thұt ÿáng tiӃc ÿӕi vӟi Moncay ÿã xҧy ra. Trong khi Trung-Cӝng chӍ quҩy-phá bҵng mҩy quҧ ÿҥn pháo, VC ÿã áp dөng thuұt tiêu-thә khángchiӃn, bҳt tҩt cҧ dân-chúng phá thành bình-ÿӏa toàn-thӇ nhà-cӱa trong thành-phӕ, rút vӅ xã Quҩt-Ĉông, không hӅ bӗi-thѭӡng hoһc trӧ-giúp mҧy-may ! ThӃ là mҩt ÿi di-tích lӏch-sӱ thành-phӕ cә-kính cӫa ngѭӡi Nùng, mӝt thӡi là thӫ-phӫ cӫa Khu Tӵ-Trӏ Hҧi-Ninh ! Sӕ nҥn-nhân ViӋt-Nam chҥy qua Trung-Quӕc ѭӟc-lѭӧng hѫn hai trăm ngàn, trong sӕ ÿó ngѭӡi Nùng 178 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Hҧi-Ninh chiӃm ÿa-sӕ. Hӑ ÿѭӧc thu-xӃp әn-thӓa vӅ ÿӡi sӕng, sҳp-ÿһt công-viӋc làm tҥi các nông-trѭӡng, lâm-trѭӡng, công-xѭӣng thuӝc các tӍnh Quҧng-Ĉông, Quҧng-Tây, Phúc-KiӃn, Hҧi-Nam. ThӃ nhѭng, rҩt ÿông ÿã tìm cách trӕn qua Hӗng-Kông, ÿӇ rӗi ÿѭӧc nhұn-lãnh ÿi ÿӏnh-cѭ tҥi các quӕc-gia tây phѭѫng nhҩt là Hoa-KǤ (3). Chú-thích. 1. Cuӕn phim cӫa ÿҥo-diӉn Trҫn-Hàm nói vӅ cҧi-tҥo và vѭӧt biên, bҳt ÿҫu trình-chiӃu tҥi Mӻ trong tháng 4/2007. 2. Theo tҥp-chí TiӃng Nói Ngѭӡi ViӋt Quӕc-Gia (Pháp), tháng 5-6-7 2005, tr. 8. 3. Bài viӃt cӫa ông Loc-Váy-LiӅng, tháng 12/2003. Bài viӃt cӫa ông Quy-Ngӑc-Ĉѭӡng, tháng 1/2004. GDZ 25/8/03, tr.27-31. SCH 29/4/03, tr. 15-16. Góp ý cӫa 4 HT 25/6/07, tr. 2. NGѬӠI NÙNG 179
CHѬѪNG BA CUӜC SӔNG TҤI HҦI-NGOҤI Thҧm-cҧnh ngѭӡi tӷ-nҥn trên BiӇn Ĉông ÿã làm xúc-ÿӝng lѭѫng-tâm thӃ-giӟi. Tàu-bè qua lҥi ngoài khѫi ViӋt-Nam ÿӅu ra tay cӭu-vӟt nҥn-nhân. NhiӅu tәchӭc thiӋn-nguyӋn còn ÿһc-biӋt thuê mѭӟn nhӳng con thuyӅn ra khѫi ÿӇ vӟt ngѭӡi vѭӧt biӇn (1). Gҫn 40 quӕc-gia tӵ-do ÿã mӣ rӝng vòng tay tiӃp-ÿón khoҧng ba triӋu ngѭӡi tӷ-nҥn ViӋt-Nam, ÿáng kӇ nhҩt là HoaKǤ (2). Theo làn sóng tӷ-nҥn, ngѭӡi Nùng tӟi ÿӏnh-cѭ ӣ nhiӅu nѭӟc nhѭ Pháp, Úc, Gia-nã-ÿҥi … nhѭng ÿông nhҩt là ӣ miӅn nam California, Mӻ-quӕc. A. Ĉӏnh-cѭ tҥi Canada, Pháp và Úc-Châu (3). T̩i Canada. Nhân-sƭ Nùng ÿӏnh-cѭ tҥi Canada cNJng khá ÿông, trong sӕ có ông SlӇn-Cҷm-Hӗng và ThiӃu-tá Làu-VӇnh-Quay. Năm 1996 các ông SlӇn-Cҷm-Hӗng và LêTrung-Hòa ÿã hѭӟng dүn mӝt phái-ÿoàn ÿӗng hѭѫng ÿi tham dӵ Ĉҥi Hӝi Ĉoàn KӃt ngѭӡi Nùng tҥi Los Angeles, California. Khi trӣ vӅ, hӑ nhұn thҩy cҫn noi gѭѫng cӝng-ÿӗng Hҧi-Ninh bên Mӻ. Mӝt cuӝc thămdò ý-kiӃn ÿѭӧc thӵc-hiӋn, các ÿӗng-hѭѫng ӣ thànhphӕ Edmonton (tӍnh Alberta) ÿã sӕt-sҳng hѭӣng-ӭng và sҹn-sàng ÿóng-góp nhân-lӵc, tài-lӵc. Mӝt ӫy-ban sáng-lұp thành-hình gӗm các ông Lê-Trung-Hòa, SlӇn180 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Cҷm-Hӗng, Ӯng-Y-Dҧu, DiӋp-Hӗ-Hӗng, Hoàng-PhúcCҫm, Trѭѫng-DiӋu-Hùng và DiӋp-Thanh-Sinh; danhxѭng ÿѭӧc ÿӅ-nghӏ là Hӝi Ĉӗng-Hѭѫng Hҧi-QuҧngNinh (4). Tháng 4/1997 Ban Chҩp-Hành nhiӋm-kǤ 1 ÿѭӧc bҫu ra do ông Lê-Trung-Hòa làm Hӝi-Trѭӣng và ông SlӇn-Cҷm-Hӗng là mӝt trong bӕn Phó HӝiTrѭӣng. Hӝi-Trѭӣng nhiӋm-kǤ 2 là ông SlӇn-CҷmHӗng, nhiӋm-kǤ 3 và 4 là ông Ӯng-Y-Dҧu. LӉ tӵu-chӭc cӫa Ban Chҩp-Hành nhiӋm-kǤ ÿҫu ÿѭӧc thӵc-hiӋn vào cuӕi tháng tám năm ÿó, vӟi sӵ hiӋn-diӋn trên 400 ngѭӡi, gӗm ÿҥi-diӋn các hӝi-ÿoàn bҥn và quan- khách, trong bҫu không-khí vui-mӯng và phҩn-khӣi cӫa mӑi ngѭӡi. ĈiӅu làm cho Ban ChҩpHành và toàn-thӇ hӝi-viên hӃt sӭc hân-hҥnh là sӵ có mһt cӫa hai phái-ÿoàn Hӝi QCC Hҧi-Ninh và Hӝi Ĉӗng-Hѭѫng Hҧi-Ninh do các ông Gӏp-A-DziӇng và Thòng-SiӅng-Sênh hѭӟng-dүn tӟi tham-dӵ làm cho buәi liên-hoan thêm phҫn long-trӑng. Sau buәi lӉ, tiӃng-tăm cӫa ngѭӡi Hҧi-Ninh tҥi Edmonton vang-dӝi trong cӝng-ÿӗng các hӝi-ÿoàn khác. Tӯ ÿó , Hӝi Ĉӗng-Hѭѫng Edmonton ÿã tích-cӵc ÿóng-góp và ӫng-hӝ mӑi sinh-hoҥt cӫa các hӝi-ÿoàn ViӋt-Hoa, kӇ cҧ các công-tác tӯ-thiӋn do các sҳc-dân phát-ÿӝng. Ngoài Edmonton, nhiӅu thành-phӕ Canada cNJng có ngѭӡi Hҧi-Ninh sinh-sӕng. Riêng Vancouver (tӍnh British Columbia) dù có phái-ÿoàn ÿi dӵ Ĉҥi-Hӝi Ngѭӡi Hҧi-Ninh năm 1996 nhѭng vүn chѭa thành-lұp ÿѭӧc mӝt hӝi-ÿoàn, mà chӍ có mӝt chùa Quan-Âm do mӝt Ban Quҧn-Trӏ ÿiӅu-hành. Dҫu vұy, ÿây cNJng là mӝt nѫi thuұn-tiӋn cho bà con gһp nhau; hy-vӑng nó sӁ là mӝt ÿiӅu-kiӋn thích-hӧp cho viӋc hình-thành mӝt hӝi NGѬӠI NÙNG 181
ÿӗng-hѭѫng trong tѭѫng-lai. T̩i Pháp-qu͙c. Sau khi di-cѭ vô Nam, mӝt sӕ ÿѫn-vӏ cӫa Pháp gӗm nhӳng ngѭӡi thiӇu-sӕ ÿѭӧc chuyӇn sang quân-ÿӝi quӕc-gia, sӕ còn lҥi theo ngѭӡi Pháp rút qua Ai-Lao. NhiӅu binh-sƭ ngѭӡi Nùng ÿã ÿi Lào trong dӏp này. Sau tháng 4/1975, sӕ ngѭӡi này cùng gia-ÿình ÿã ÿѭӧc mau-chóng nhұn-lãnh tӟi ÿӏnh-cѭ tҥi Pháp và trӣ thành sӕ ÿông so vӟi nhӳng ngѭӡi Nùng tӯ ViӋtnam xin tӷ-nҥn ӣ quӕc-gia quen-thuӝc này lҿ-tҿ sau ÿó, gӗm Chuҭn-Tѭӟng ChiӃng-DӃnh-Quay, Trung-tá Vòng-văn-Thông, ThiӃu-tá Trҫn-Ĉӭc-Lai và Trung-úy Vòng-Tҥt-Gì. Giӟi quân-nhân Pháp (mà nhiӅu ngѭӡi ÿã thành tѭӟng, tá sau 1975) có rҩt nhiӅu cҧm-tình vӟi ngѭӡi Nùng sau khi ÿã sӕng chung tҥi Khu Tӵ-Trӏ Hҧi-Ninh hoһc thӡi-gian ӣ bên Lào, nên sӕ ngѭӡi Nùng này ÿѭӧc nhiӅu ѭu-ÿãi. Tәng Hӝi Ĉӗng Hѭѫng ngѭӡi Nùng ÿѭӧc thành lұp, trө sӣ vӟi miӃu quan âm tҥi thӏ-xã Chanteloup ӣ ngoҥi ô phía bҳc Ba-Lê. Các vӏ sau ÿây ÿѭӧc ghi nhұn ÿã làm Tәng Hӝi-Trѭӣng (không rõ thӭ tӵ trѭӟc sau), vӟi nhiӋm kǤ ba năm : ôô. Vòng-DӃnh, ChiӃng-DӃnh-Quay, Tsҵn-Nhҵn-Váy, Vòng-Chӕng. Năm 1994, dѭӟi nhiӋm-kǤ cӫa ông Tsҵn-NhҵnVáy,Hӝi phát-triӇn mҥnh, vӟi 6 chi-hӝi ӣ các thànhphӕ rҧi-rác trên nѭӟc Pháp gӗm Marseille, Toulouse, Avignon, Lyon, Bourges và Metz. Sau này, tҥi Bonneville (gҫn Genève, Thөy-Sƭ), mҩy chөc gia-ÿình ngѭӡi Nùng cNJng quyên góp tiӅn bҥc tұu nhà làm nѫi thӡ phѭӧng và gһp gӥ nhau, dù không chính thӭc thành hình mӝt chi-hӝi. TiӃc rҵng lӟp ngѭӡi trong cuӝc dҫn-dҫn qua ÿi, 182 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
ÿám hұu-duӋ không còn tiӃp-nӕi ÿѭӧc tinh-thҫn phҩnÿҩu cӫa cha ông, nên sinh-hoҥt cӫa các hӝi-ÿoàn Nùng hҫu nhѭ không còn ÿѭӧc duy-trì nӳa, ngoài Chanteloup và chi-hӝi ӣ Metz (do ông ChӅnh-ChҳnSáng làm Hӝi-Trѭӣng). T̩i Úc-Châu. CNJng nhѭ tҥi các quӕc-gia khác, sӕ ngѭӡi Nùng tӷ-nҥn tҥi Úc-Ĉҥi-Lӧi sau biӃn-cӕ 30/4/75 chѭa thӇ kiӇm-kê ÿӇ biӃt ÿѭӧc là bao nhiêu, nhѭng vӅ nhân-sƭ ta có thӇ kӇ ra ThiӃu-tá Lӗ-Hӗng-Chăn, ThiӃu-tá HoàngTӱ-Lѭѫng, Ĉҥi-úy Lày-Phat-DiӇng, Trung-úy LӹDӗng-Phӕc. Vì là mӝt lөc-ÿӏa phong-phú tài-nguyên, ÿӡi sӕng lҥi dӉ-dãi, nên ÿa-sӕ ngѭӡi Nùng Hҧi-Ninh ÿӏnhcѭ tҥi Úc-châu ÿã thành-công vӅ nhiӅu mһt và có cuӝc sӕng sung-túc. Tháng 9/2006, hӑ ÿã cùng vӟi nhӳng ngѭӡi gӕc Khâm-Liêm, Phòng-Thành tә-chӭc ÿҥi-hӝi ÿӗnghѭѫng tҥi Sydney, Úc-châu. Ĉҥi-hӝi rҩt thành-công, có sӵ tham-dӵ cӫa các phái-ÿoàn ngѭӡi Khâm-Liêm tӯ Hoa-KǤ, Ĉài-Loan, Canada. Riêng Hӝi QCC Hҧi-Ninh cNJng có mӝt phái-ÿoàn tham-gia do nguyên HӝiTrѭӣng Phòng-Tit-Chҳng hѭӟng-dүn. B. Ĉӏnh-cѭ tҥi Hoa-KǤ (5). Ngoài nhӳng trѭӡng-hӧp vѭӧt biên, vѭӧt biӇn và mӝt sӕ ít ngѭӡi di-tҧn bҵng máy bay gҫn ngày 30/4/75, năm 1980 chính-phӫ Hoa-KǤ ÿã thӓa-thuұn vӟi ngөy-quyӅn CSVN cho nhӳng ngѭӡi có thân-nhân ӣ ngoҥi-quӕc ÿѭӧc ÿoàn-tө dѭӟi hình-thӭc ‘chѭѫngtrình ra ÿi có trұt-tӵ’ (Orderly Departure Program) viӃt NGѬӠI NÙNG 183
tҳt là ODP. ĈiӅu làm cho mӑi ngѭӡi rҩt phҩn-khӣi là nhӳng thành-phҫn ra khӓi tù cҧi-tҥo cNJng ÿѭӧc HoaKǤ lҫn-lѭӧt nhұn-lãnh qua ÿӏnh-cѭ vӟi tính-cách nhânÿҥo gӑi là H.O. (Humanitarian Operation) (xem phҫn phө-lөc). ĈӇ chào-ÿón ÿӗng-hѭѫng ÿã thoát khӓi ngөc-tù CS, chiӅu ngày 12/10/1991 tҥi Los Angeles, lҫn ÿҫutiên tҥi hҧi-ngoҥi, cӝng-ÿӗng ngѭӡi Nùng ÿã hӑp ÿҥihӝi qui-tө hҫu-hӃt nhӳng khuôn mһt lӟn ÿang ÿӏnh-cѭ rҧi-rác khҳp các tiӇu-bang Hoa-KǤ ÿӇ chào-mӯng Ĉҥitá Hoàng-Gia-Cҫu và mӝt sӕ sƭ-quan cao-cҩp ngѭӡi Nùng là Làu-VӇnh-DzӃnh, Làu-ChӍ-Phҳn, VòngDӗng-Phóng, Vòng Lұp-Quay … vӯa ÿӃn ÿӏnh-cѭ tҥi Hoa-KǤ sau nhiӅu năm bӏ CS giam-cҫm. Ĉҥi-hӝi cNJng long-trӑng cӱ-hành lӉ truy-ÿiӋu cӕ lãnh-tө Vòng-ASáng, và dành mӝt phút mһc-niӋm ÿӇ cùng nhau tѭӣng-nhӟ ÿӃn các thân-nhân quá-cӕ trên ÿѭӡng ÿi tìm tӵ-do. Nghênh ÿón ông Hoàng-Gia-Cҫu tҥi phi trѭӡng Los Angeles 184 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Vӟi ÿҥi-hӝi trên, Ban Tә-Chӭc nhҳm ba mөctiêu : * Chào-mӯng và vinh-danh các ÿӗng-hѭѫng, cNJng là nhӳng chiӃn-sƭ ÿã có công ÿӕi vӟi tә-quӕc, vì ÿã dâng-hiӃn gҫn trӑn cuӝc ÿӡi cho chính-nghƭa quӕcgia dân-tӝc ; * Tҥo cѫ-hӝi cho ÿӗng-hѭѫng và thân-hӳu tӍnh Hҧi-Ninh thҳt chһt và phát-huy tình tѭѫng-thân tѭѫngtrӧ và tinh-thҫn ÿoàn-kӃt nhҩt-trí trong bҩt cӭ hoàncҧnh nào ; LӉ truy ÿiӋu cө Vòng-A-Sáng 12/10/1991 tҥi Los Angeles NGѬӠI NÙNG 185
* Chӭng-tӓ rҵng ngѭӡi Nùng chҷng nhӳng là mӝt tұp-thӇ có nhiӅu phҫn-tӱ ѭu-tú trên nhiӅu phѭѫngdiӋn, mà còn là nhӳng ngѭӡi có tình, có nghƭa, biӃt uӕng nѭӟc nhӟ nguӗn, ÿáng làm gѭѫng cho các thӃ-hӋ mai sau noi theo. NhiӅu cuӝc tiӃp-ÿón ngѭӡi Hҧi-Ninh ÿӃn sau ÿoàn-tө vӟi gia-ÿình cNJng ÿѭӧc tә-chӭc trong nhӳng năm tiӃp theo sau ÿó. V͉ ÿ͓a-ÿi͋m ÿ͓nh-c˱. Ngѭӡi Nùng tӷ-nҥn CS ÿӃn ÿӏnh-cѭ tҥi Hoa-KǤ mӟi ÿҫu ÿѭӧc phân-tán lұp-nghiӋp rҧi-rác khҳp trên nѭӟc Mӻ. Nhѭng dҫn-dà, nѫi ÿѭӧc ngѭӡi Nùng tұptrung vӅ sinh-sӕng ÿông-ÿҧo nhҩt là tiӇu-bang California, nѫi khí-hұu ôn-hòa, có nҳng vàng ҩm-áp quanh năm, là môi-trѭӡng sinh-hoҥt thích-hӧp vӟi ngѭӡi Á-ÿông nói chung (6). Trong phҥm-vi tiӇu-bang này, nhӳng quұn-hҥt có nhiӅu ngѭӡi Nùng cѭ-trú nhҩt là Los Angeles County, Orange County ( nѫi có thӫ-ÿô tӷ-nҥn Little Saigon),San Jose, Sacremento, San Francisco, Oakland ,v.v… V͉ ngh͉-nghi͏p. Dù thӡi-gian ÿҫu có nhiӅu bӥ-ngӥ vӟi môitrѭӡng sӕng xa-lҥ, ngôn-ngӳ bҩt ÿӗng, nhѭng ÿã sҹn ÿӭc-tính chuyên-cҫn và nghӏ-lӵc chӏu-ÿӵng gian-khә, lҥi ÿѭӧc chính-quyӅn ÿӏa-phѭѫng trӧ-giúp ÿҫy-ÿӫ, ngѭӡi Nùng ÿã mau chóng thích-ӭng vӟi nӃp sӕng mӟi. Ngoài mӝt thiӇu-sӕ chѭa kiӃm ÿѭӧc viӋc làm thích-hӧp nên tҥm sӕng trong cҧnh hѭӣng trӧ-cҩp xãhӝi (welfare), ÿҥi ÿa-sӕ ÿã sӟm có thӇ tӵ-túc bҵng cách ÿi làm trong các hãng-xѭӣng. Mӝt sӕ nhӡ có vӕn-liӃng và kinh-nghiӋm kinh-doanh ÿã trӣ nên chӫ-nhân ông 186 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
các tiӋm kim-hoàn, nhà-hàng, tiӋm ăn, tiӋm bán rѭӧu mҥnh, bán máy may, bán hoa nhân-tҥo, các xѭӣng may-mһc gia-công, xѭӣng chӃ-tҥo túi plastic v. v… Ĉáng kӇ là trѭӡng-hӧp ông Vòng-Sһp-Sli rҩt thànhcông trong viӋc khai-thác cҧ ngàn mүu ÿҩt trӗng cây ăn trái, rau muӕng, hӗ nuôi cá phi, không nhӳng cung-cҩp cho thӏ-trѭӡng Hoa-KǤ mà còn xuҩt-cҧng qua Canada nӳa. V͉ văn-hóa giáo-dͭc. Nhӡ Hoa-KǤ có mӝt hӋ-thӕng giáo-dөc hoàn-bӏ và miӉn-phí (trung, tiӇu-hӑc), con cháu ngѭӡi Nùng thuӝc mӑi tҫng-lӟp ÿӅu ÿѭӧc ÿi hӑc ÿҫy-ÿӫ và ÿӃn nѫi ÿӃn chӕn. Hҫu-hӃt các trѭӡng ÿҥi-hӑc Hoa-KǤ ÿӅu có sinh-viên ngѭӡi Nùng theo hӑc. Trình-ÿӝ văn-hóa và khҧ-năng chuyên-môn cӫa các thӃ-hӋ kӃ-tiӃp chҳcchҳn sӁ bҧo-ÿҧm hѫn thӃ-hӋ cha ông nhiӅu. Cho tӟi nay ÿã có nhiӅu thanh-niên ngѭӡi Nùng thành-tài ra hành-nghӅ chuyên-môn nhѭ bác-sƭ, dѭӧc-sƭ, luұt-sѭ, kӻ-sѭ và chuyên-viên các ngành. V͉ sinh-ho̩t xã-h͡i. Sau khi tҥm әn-ÿӏnh cuӝc sӕng, ngѭӡi Nùng tӷnҥn ÿã chung sӭc chung lòng lұp ra ngay các hӝi áihӳu hay tѭѫng-trӧ. Sau ÿây là mҩy hӝi-ÿoàn quantrӑng do ngѭӡi Nùng sáng-lұp và ÿiӅu-khiӇn tҥi California. 1. H͡i Vi͏t-Hoa (America Vietnam Chinese Friendship Association). Hӝi ÿѭӧc thành-lұp tháng 11/1976 bӣi các sáng-lұp viên Phàng-Công-Phú, Vòng-Chăn-SӅnh, LӹSiu-Cóng và Gӏp-A-Sáng. Thӡi-gian ÿҫu, Hӝi ÿѭӧc sӵ trӧ-giúp tài-chánh cӫa chính-phӫ Trung-Hoa DânQuӕc (Ĉài-Loan) ÿӇ mua trө-sӣ; cѫ-sӣ này tӑa-lҥc tҥi NGѬӠI NÙNG 187
sӕ 3220-3230 N. Broadway Blvd, Los Angeles CA 90031. Tôn-chӍ cӫa Hӝi là thҳt chһt tình ÿӗng-hѭѫng, phát-huy tinh-thҫn tѭѫng-thân tѭѫng-trӧ, mѭu-cҫu phúc-lӧi cho ÿoàn-thӇ mӝt cách bҩt vө-lӧi. Hӝi hiӋn có khoҧng 5,000 hӝi-viên, và lҫn-lѭӧt ÿѭӧc ÿiӅu-khiӇn bӣi các ông Phàng-Công-Phú, Lӹ-Siu-Cóng, MҧTchoc-ChiӃng, Mӑc-ӌn-SӅnh, Mҧ-Chi-ӌn, Chíu-MӅnhKhì, Vòng-TӅng-Khoҳn. Hӝi thӵc-hiӋn ÿѭӧc 5 cѫ-cҩu : * Chùa Quan-Âm, khang-trang, tráng-lӋ, là nѫi ký-thác tinh-thҫn, nѫi nuôi-dѭӥng lòng tӯ-bi tùng-thiӋn cho thiӋn-nam tín-nӳ; * Trѭӡng ViӋt-Hoa, nhҵm phát-huy truyӅnthӕng ÿҥo-ÿӭc tӕt-ÿҽp ÿông-phѭѫng, giúp cho con em tiӃp-thu văn-hóa Trung-Hoa; hiӋn trѭӡng có khoҧng 300 hӑc-sinh, hiӋu-trѭӣng là ông Tsҵn-Tsҳn-Sáng; * Ban Phѭӟc-Lӧi Ngѭӡi Già, ÿӅ-xѭӟng hoҥtÿӝng bҧo-vӋ sӭc-khӓe, giúp lo-liӋu hұu-sӵ; * Tө-Nghƭa Ĉѭӡng (Ĉoàn Múa Lân), tә-chӭc lӟp huҩn-luyӋn vӅ múa lân, coi trӑng tu-thân dѭӥngtính, tham-gia các hoҥt-ÿӝng khánh-tiӃt; hiӋn có mӝt Ban Tӵ-VӋ và hѫn 1,000 hӑc-viên; * Trung-Tâm Thanh-Niên, duy-trì liên-lҥc tìnhcҧm giӳa thanh-niên, tҥo các hoҥt-ÿӝng giҧi-trí lànhmҥnh, khuyӃn-khích, trӧ-giúp thanh-niên tham- chính và tham-gia các công-tác hӝi-ÿoàn. 188 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Hӝi ViӋt-Hoa và Chùa Quan-Âm tҥi Los Angeles (Hình CSN) 2. H͡i Hoa-Ki͉u T˱˯ng-Trͫ Santa Clara (Chinese Mutual Assistance Association of Santa Clara County of California). Hӝi ÿѭӧc thành-lұp ngày 8/12/1981, ÿһt trө-sӣ tҥi 1805 Lucretia Ave., San Jose, California. Ông Vòng-Chăn-SӅnh (nguyên Tәng Hӝi-Trѭӣng Hӝi Tѭѫng-TӃ Dân-Tӝc Nùng ӣ Sàigòn, nguyên Nghӏ-Viên Phó Chӫ-Tӏch Hӝi-Ĉӗng Ĉô-Thành Sàigòn) là sánglұp viên ÿӗng-thӡi cNJng làm Hӝi-Trѭӣng qua ba nhiӋm-kǤ 2, 4 và 5 cӫa Hӝi. Ĉây là mӝt hӝi tӯ-thiӋn ÿѭӧc tә-chӭc có qui-cӫ nhҩt do ngѭӡi Nùng sáng-lұp. Tuy danh-xѭng là Hӝi Hoa-KiӅu Tѭѫng-Trӧ , nhѭng trên thӵc-tӃ ngѭӡi Hoa, ViӋt, Lào, Miên, Nùng muӕn gia-nhұp ÿӅu ÿѭӧc hoannghênh. Nhӡ tài ÿiӅu-khiӇn khéo-léo và lӕi làm viӋc quang-minh chính-trӵc cӫa ông Vòng-Chăn-SӅnh, Hӝi phát-triӇn rҩt nhanh, ÿӃn nay ÿã có trên mѭӡi ngàn hӝiNGѬӠI NÙNG 189
viên, và ÿã thiӃt-lұp ÿѭӧc trѭӡng dҥy Hoa-văn, TrungTâm Khang-Lҥc, lӟp huҩn-nghӋ cho ngѭӡi thành-niên và ban Thái-Cӵc QuyӅn. Riêng Tә Kính Lão ÿã mua trên 500 sinh-phҫn ÿӇ nhѭӡng lҥi cho hӝi-viên vӟi giá thұt hҥ so vӟi thӏtrѭӡng. Mӛi khi hӝi-viên qua ÿӡi, ngѭӡi thân ÿѭӧc cҩp tӯ 7,000 tӟi 14,000 mӻ-kim tùy theo thâm-niên gianhұp Hӝi. Sӕ tiӅn phúng-ÿiӃu phҧi ÿóng trong tháng nhiӅu hay ít tùy thuӝc sӕ hӝi-viên qua ÿӡi trong tháng. Lúc ÿҫu mӛi lҫn có mӝt hӝi-viên qua ÿӡi, mӛi hӝi-viên phҧi ÿóng $20; sau quƭ hӝi có trӳ-kim nhiӅu thì sӕ tiӅn ÿóng góp ÿѭӧc giҧm dҫn xuӕng chӍ còn ÿóng có $2 thôi. Ngay sӕ tiӅn nhӓ-nhoi này cNJng ÿѭӧc miӉn khi hӝi-viên ÿӫ thâm-niên 15 năm; lúc ҩy chӍ góp niênliӉm $24 mà vүn ÿѭӧc hѭӣng tҩt cҧ nhӳng quyӅn-lӧi dành cho các hӝi-viên khác. Sau khi ÿã tұu ÿѭӧc trө-sӣ, tӗn-quƭ cӫa Hӝi này còn lên ÿӃn khoҧng 3 triӋu mӻ-kim. Hӝi Hoa KiӅu Tѭѫng Trӧ Santa Clara (hình VCS) 190 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
3. H͡i Ĉ͛ng-H˱˯ng H̫i-Ninh (The Hai-Ninh Community Association). Hӝi chính-thӭc có giҩy phép hoҥt-ÿӝng vào năm 1996, nhѭng trên thӵc-tӃ ÿã thành-lұp tӯ ngày 19/6/1991. Sáng-lұp viên gӗm các ông Gӏp-A-Sáng, Hӗ-KǤ, Ӯng-SӅnh-Vҧy, Liêu-Nguyên, Cҳm-SǤ-Nhҵn, Nӗng-Cún-Sáng, Mӗng-Khҧy-Phu và Gӏp-PhóngQuay. Trҧi qua 16 năm hoҥt-ÿӝng, Hӝi ÿã lҫn-lѭӧt ÿһt dѭӟi sӵ ÿiӅu-khiӇn cӫa 6 vӏ Hӝi-Trѭӣng : ôô. Hӗ-KǤ, Tom-Thòng, Vòng-KǤ-Xѭѫng, Tsҵn-Phu-Quay, LàuChăn-Hҳm, Vòng-Sһp-Sli. Theo ÿiӅu-lӋ, mөc-ÿính cӫa Hӝi là phát-huy tinh-thҫn ÿoàn-kӃt và thҳt chһt tình ÿӗng-hѭѫng HҧiNinh. Ngay trong nhiӋm-kǤ ÿҫu, ông Hӝi-Trѭӣng Hӗ-KǤ ÿã ÿҥt ÿѭӧc thành-tích rҩt ngoҥn-mөc là tәchӭc thành-công mӝt cuӝc lҥc-quyên ÿѭӧc gҫn 300,000 mӻ-kim ÿӇ mua tòa nhà sӕ 501-511 W. Main Street, San Gabriel, California 91801 làm trө-sӣ thѭӡng-trӵc. Mӝt ngăn trong tòa nhà ÿã ÿѭӧc chӍnhtrang lҥi ÿӇ thiӃt-lұp mӝt bàn thӡ Ĉӭc Quan-Âm thuhút nhiӅu ÿӗng-hѭѫng và thiӋn-nam tín-nӳ ÿӃn cúngkiӃng và ăn chay, nhҩt là ngày sóc, vӑng mӛi tháng và nhӳng ngày lӉ theo tөc-lӋ cӫa ngѭӡi Nùng. Nhӡ vұy Hӝi có ÿѭӧc mӝt nguӗn thu-nhұp tài-chánh cӕ-ÿӏnh khҧ-dƭ giúp giҧi-quyӃt thӓa-ÿáng chi-phí ÿiӅu-hành. Hӝi Ĉӗng-Hѭѫng Hҧi-Ninh ÿã tә-chӭc ÿѭӧc hai cuӝc hӑp mһt ÿӗng-hѭѫng có ý-nghƭa nhҩt là ĈҥiHӝi Ĉoàn-KӃt Ĉӗng-Hѭѫng năm 1996 (trong nhiӋmkǤ ông Hӝi-Trѭӣng Hӗ-KǤ), và Ĉҥi-Hӝi Ĉoàn-KӃt Ĉӗng-Hѭѫng năm 1998 (trong nhiӋm-kǤ ông HӝiTrѭӣng Tom-Thòng). Trong cҧ hai lҫn, khá ÿông NGѬӠI NÙNG 191
ngѭӡi Nùng tӯ các tiӇu-bang Hoa-KǤ, nhҩt là các pháiÿoàn ÿông-ÿҧo ÿӗng-hѭѫng (lҫn ÿҫu thuӝc các thànhphӕ Edmonton và Vancouver, lҫn sau thuӝc Edmonton) tӯ Canada ÿӃn phó-hӝi, ÿã giúp Hӝi phҫn nào ÿҥt ÿѭӧc mөc-ÿích. Âm-vang tӕt-ÿҽp cӫa các kǤ hӑp mһt này là sӵ ra ÿӡi cӫa mӝt sӕ phân-hӝi, trong sӕ có Hӝi ĈӗngHѭѫng Hҧi-Ninh Seattle (bang Washington) do ông ChӅ-Khҧy-Tsìn làm Hӝi-Trѭӣng. Buәi lӉ ra mҳt Ban Quҧn-Trӏ và khai-quang Chùa Quan-Âm ngày 12/5/2001, Tәng-Hӝi có cӱ mӝt phái-ÿoàn ÿӃn thamdӵ. Cҫn nói rõ là tӯ ÿҫu thұp-niên 1990, nhӳng ngѭӡi vѭӧt biên tӟi các trҥi tӷ-nҥn phҧi qua mӝt cuӝc thanh-lӑc rӗi mӟi ÿѭӧc ÿón-nhұn ÿi ÿӏnh-cѭ. Hai ông Hӗ-KǤ và Vòng-KǤ-Xѭѫng ÿã ÿích-thân qua tұn các trҥi tӷ-nҥn Hӗng-Kông ӫy-lҥo và yêu-cҫu các cѫ-quan hӳu-trách sӟm cӭu-xét cho sӕ ngѭӡi Nùng tӷ-nҥn ÿѭӧc qua ÿӏnh-cѭ tҥi Hoa-KǤ. Ngoài ra, ông Hӗ-KǤ cNJng nhân danh Hӝi kêu gӑi ÿӗng-hѭѫng yӇm-trӧ tiӅn-bҥc ÿӇ xây-cҩt trѭӡng-hӑc ӣ Sông-Mao và vài nѫi khác có ngѭӡi Nùng cѭ-trú tҥi miӅn nam ViӋt-Nam. 192 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Hӝi Ĉӗng Hѭѫng Hҧi-Ninh (hình CSN) 4 .H͡i Quân-Cán-Chính H̫i-Ninh (The HaiNinh Veterans & Public Administration Alumni Association). Thành-l̵p và t͝-chͱc. Khoҧng giӳa năm 1990, sau khi ÿã an-cѭ lҥcnghiӋp, mӝt sӕ anh chӏ em gӕc Khu Tӵ-Trӏ Nùng HҧiNinh cҧm thҩy nhu-cҫu thành-lұp mӝt hӝi ái-hӳu riêng cӫa nhӳng ngѭӡi ÿã sinh ra và lӟn lên trong cùng mӝt ÿӏa-phѭѫng, tӯng chia-sҿ mӝt mái trѭӡng, tӯng phөcvө cùng mӝt cѫ-quan, tӯng kӅ vai sát cánh chiӃn-ÿҩu trên cùng mӝt trұn-tuyӃn, cùng nuôi chung mӝt chíhѭӟng. Nhӳng buәi hӑp mһt bàn-luұn vӅ vҩn-ÿӅ này ÿã qui-tө ÿa-sӕ ngѭӡi nguyên là quân-nhân (mà sӕ ÿông là cӵu thiӃu-sinh quân Moncay), cán-bӝ hành-chánh hay ÿҥi-diӋn dân-cӱ dѭӟi thӡi ViӋt-Nam Cӝng-Hòa, nên sau cùng toàn-thӇ anh chӏ em ÿӗng-ý chӑn danhNGѬӠI NÙNG 193
xѭng H͡i Liên-Tr˱ͥng Quân-Cán-Chính H̫i-Ninh viӃt tҳt là H͡i Quân-Cán-Chính H̫i-Ninh (Hӝi QCC/HN). Trө-sӣ Hӝi lâm-thӡi ÿѭӧc ÿһt tҥi 429 S. Curtis Ave. Alhambra, CA. 91803. Hӝi QCC ÿѭӧc thành-lұp vào năm 1991 do sáng-kiӃn cӫa các ông Gӏp-A-Sáng, Nӗng-Cún-Sáng, Vòng-KǤ-Xѭѫng, Cҳm-SǤ-Nhҵn, Mӗng-Khҧy-Phu, Gӏp-Sán-Thai, Vҳn-ThӅnh-Phóng, Tsҵn-Slùi-Tcháu, Gӏp-Tҫu-Phí, Cháu-Bҳc-Sáng, SlӇn-Slau-Sán, Gӏp-ADziӇng … Trên phѭѫng-diӋn pháp-lý, các ông Gӏp-ADziӇng, Cháu-Bҳc-Sáng, Gӏp-Sán-Thai ÿã ÿӭng tên xin thành-lұp Hӝi; ÿӃn năm 1996 mӟi chính-thӭc có giҩy phép hoҥt-ÿӝng nhѭ mӝt hӝi bҩt vu-lӧi vӅ xã-hӝi. Mөc-ÿích cӫa Hӝi là duy-trì và phát-huy tình tѭѫng-thân tѭѫng-trӧ và tinh-thҫn ÿoàn-kӃt giӳa các hӝi-viên, cө-thӇ là tҥo môi-trѭӡng thuұn-lӧi cho hӝiviên gһp mһt thӵc-hiӋn các hoҥt-ÿӝng mѭu-cҫu phѭӟclӧi cho hӝi-viên và gia-ÿình Tӯ ngày thành-lұp, vai-trò ÿiӅu-khiӇn Hӝi ÿѭӧc ӫy-thác, qua cuӝc bҫu-cӱ hai năm mӝt lҫn, cho các thành-viên kӇ sau : ông Vòng-KǤ-Xѭѫng (2 nhiӋmkǤ), kӃ-tiӃp lҫn-lѭӧt là các ông Gӏp-A-DziӇng, LӹMӝc-Sáng, Tsú-A-Cҫu, Phòng-Tit-Chҳng (2 nhiӋmkǤ), và ÿѭѫng-nhiӋm (2006-08) là ông Châu-CҭmSáng. Ngoài các vӏ Cӕ-Vҩn Tӕi-Cao nhѭ cӵu TrungTѭӟng Linh-Quang-Viên, cӵu ThiӃu-Tѭӟng PhҥmVăn-Ĉӛng, cӵu Chuҭn-Tѭӟng ChiӃng-DӃnh-Quay, cӵu Ĉҥi-Tá Hoàng-Gia-Cҫu, cӵu Nghӏ-Viên Hӝi-Ĉӗng Ĉô-Thành Sàigòn Vòng-Chăn-SӅnh, các cӕ vҩn khác ÿáng kӇ thuӝc thӃ hӋ trҿ là bác-sƭ Lý-Chí-Phѭѫng (thӭ nam bs.Lý-Ngӑc-Dѭӥng), luұt-sѭ Kimberly DiӋp (thӭ 194 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
nӳ ôb. Gӏp-Sҳn-Thai) Theo ÿiӅu-lӋ, tҩt cҧ nhӳng ai (hoһc ngѭӡi phӕingүu) xuҩt-thân các trѭӡng trong Khu-Tӵ-Trӏ Nùng ( Trѭӡng Cán-Bӝ Quân-Sӵ, Trѭӡng ThiӃu-Sinh Quân, Trѭӡng Sѭ-Phҥm, Trѭӡng Hành-Chánh, Trѭӡng PhápNùng, Trѭӡng Pháp-ViӋt), và nhӳng ngѭӡi nguyênquán tӍnh Hҧi-Ninh tӯng có công tranh-ÿҩu cho quyӅn-lӧi cӫa ÿӗng-hѭѫng Hҧi-Ninh, ÿӅu có quyӅn gia-nhұp Hӝi. Cho nên thành-viên cӫa Hӝi sӕng rҧi-rác khҳp nѫi trên thӃ-giӟi, kӇ cҧ ӣ quӕc-nӝi. Sӕ ÿӗnghѭѫng ÿѭӧc coi nhѭ hӝi-viên chính-thӭc vì có ÿӏa-chӍ liên-lҥc vӟi Hӝi qua ‘Bҧn-Tin’ là 159 ngѭӡi. Các ho̩t-ÿ͡ng. Ngoài viӋc hӝi-hӑp ÿӇ ÿiӅu-hành công-viӋc thѭӡng-lӋ, Hӝi còn có nhiӅu sinh-hoҥt ÿһc-biӋt. * Tә-chӭc liên-hoan khi TӃt ÿӃn ÿӇ hӝi-viên và gia-ÿình mӯng xuân và phát lì-xì mӯng tuәi cho con cháu hҫu duy-trì tұp-tөc truyӅn-thӕng; * Tә-chӭc ban-phát giҧi-thѭӣng khuyӃn-hӑc cho con cháu ÿҥt thành-tích hӑc-tұp ѭu-tú; * Thành-lұp phái-ÿoàn ÿӃn thăm-viӃng, ӫy-lҥo hӝi-viên ÿau-ӕm; tә-chӭc tiӋc chào-mӯng khi có hӝiviên hay thân-hӳu tӯ xa ÿӃn; * Quyên tiӅn trӧ-giúp cӵu ÿӗng-môn hay chiӃnhӳu gһp nҥn tҥi quê nhà; * Phát-hành mӝt Bҧn-Tin mӛi tam-cá-nguyӋt ÿӇ thông-báo các sinh-hoҥt cӫa Hӝi, tҥo mӕi liên-lҥc giӳa các hӝi-viên và nhӏp cҫu thông-cҧm vӟi các hӝi bҥn; * Mӛi hai năm mӝt lҫn Hӝi long-trӑng tә-chӭc lӉ tӵu-chӭc cӫa Ban Chҩp-Hành mӟi, trong ÿó biӇuhiӋn ÿһc-biӋt có ý-nghƭa là mөc cӱ-hành chào quӕc-kǤ VNCH vӟi Hoa-KǤ, và dành mӝt phút mһc-niӋm ÿӇ tӓ lòng tri-ân, tѭӣng-nhӟ các bұc tiӅn-bӕi và thân-nhân ÿã NGѬӠI NÙNG 195
khuҩt bóng; tiӃp theo ÿó Hӝi cNJng không quên hӧpxѭӟng bài ca ‘Sѭ-Ĉoàn 3 Hành-Khúc’; chӭng-tӓ Hӝi ÿích-thӵc là mӝt tә-chӭc cӫa nhӳng ngѭӡi sӕng có lýtѭӣng, không vong-bҧn, trung-thành vӟi quá-khӭ ÿáng tӵ-hào; * Ĉã ÿӅ ra viӋc soҥn-thҧo cuӕn lѭӧc-sӱ này ÿӇ ghi lҥi tәng-quát vӅ lai-lӏch ngѭӡi Nùng cùng quá-trình hình-thành và phát-triӇn cӫa Khu Tӵ-Trӏ Nùng tӍnh Hҧi-Ninh, ViӋt-Nam. VӅ ÿӕi-ngoҥi, Hӝi cNJng tә-chӭc ÿҥi nhҥc-hӝi gây quƭ cӭu-trӧ ÿӗng-bào nҥn-nhân bão-lөt tҥi quê nhà, yӇm-trӧ viӋc gây quƭ trӧ-giúp anh em thѭѫng-phӃ binh VNCH, hұu-thuүn cho nhӳng hӝi-ÿoàn bҥn tranh-ÿҩu cho tӵ-do dân-chӫ tҥi ViӋt-Nam. Nhӳng công-tác này, cùng vӟi các hoҥt-ÿӝng kӇ trên, ÿã giành ÿѭӧc mӕi cҧm-tình ÿһc-biӋt cӫa các hӝi-ÿoàn Hoa, ViӋt tҥi ÿӏa-phѭѫng cNJng nhѭ trên nѭӟc Mӻ, và ÿã giúp cho tұp-thӇ ngѭӡi Nùng xác-ÿӏnh ÿѭӧc ÿiӇm ÿӭng cӫa mình trong cӝng-ÿӗng tӷ-nҥn ViӋtNam. NӃu Hӝi Ĉӗng-Hѭѫng tiêu-biӇu cho ÿҥi giaÿình ngѭӡi Nùng, thì Hӝi QCC ÿѭӧc coi nhѭ cӝt trө cӫa gia-ÿình ÿó, vì qui-tө nhӳng ÿӭa con ѭu-tú cӫa ngѭӡi Hҧi-Ninh ÿã làm nên nhӳng thành-tích vҿ-vang cho ngѭӡi Nùng Hҧi-Ninh nói chung. Quan-hӋ giӳa hai hӝi ví nhѭ môi vӟi răng, môi hӣ thì răng lҥnh; do ÿó hai hӝi phҧi xiӃt chһt tình huynh-ÿӋ sҹn có, và ÿoàn-kӃt hѫn nӳa ÿӇ nâng cao uy-tín ngѭӡi Nùng trong cӝngÿӗng ÿa văn-hóa cӫa nѭӟc Mӻ. ĈiӅu quan-trӑng là các vӏ nhân-sƭ ngѭӡi Nùng thѭӡng khuyӃn-khích thӃ-hӋ trҿ cӕ gҳng hӑc-tұp cho nên ngѭӡi, hҫu kӃ-tөc quá-trình phҩn-ÿҩu anh-dNJng cӫa cha anh; các vӏ Hӝi-Trѭӣng cNJng luôn-luôn cә-võ 196 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
con em tích-cӵc tham-gia nhӳng sinh-hoҥt cӫa Hӝi và làm rҥng danh ngѭӡi Nùng hѫn nӳa. *** Sau ÿây là phҫn giӟi thiӋu lҫn lѭӧt thành phҫn Hӝi Trѭӣng các NhiӋm KǤ; các Cӕ Vҩn Tӕi Cao; các Cӕ Vҩn Thѭӡng Vө & Cӕ Vҩn Danh Dӵ và Ban Chҩp Hành NhiӋm KǤ 8 cӫa Hӝi Quân Cán Chính Hҧi Ninh. Nhӳng vӏ này ÿã ÿóng góp rҩt nhiӅu công sӭc cNJng nhѭ tài chánh cho Hӝi và cӝng ÿӗng ngѭӡi Nùng Hҧi Ninh tҥi hҧi ngoҥi, ÿӗng thӡi cho viӋc ӫng hӝ và hoàn tҩt cuӕn sách “Ngѭӡi Nùng và Khu Tӵ Trӏ Hҧi Ninh”: - Hӝi Trѭӣng Các NhiӋm KǤ: Vòng KǤ Xѭѫng Gӏp A DziӇng Lӹ-Mӝc-Sáng NhiӋm KǤ 1 & 2 NhiӋm KǤ 3 NhiӋm KǤ 4 Tsú A Cҫu Phòng Tit Chҳng Châu Cҭm Sáng NhiӋm KǤ 5 NhiӋm KǤ 6 & 7 NhiӋm KǤ 8 NGѬӠI NÙNG 197
- Các Cӕ Vҩn Tӕi Cao: Linh Quang Viên Phҥm Văn Ĉӛng ChiӃng DӃnh Quay Hoàng Gia Cҫu Vòng Kim Sinh Trѭѫng Thҳng Chӭc Phàng Công Phú Trҫn Ĉӭc Lai Lý Ngӑc Dѭӥng 198 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Vòng Chăn SӅnh Chѭѫng A KiӅu Làu VӇnh DzӃnh Làu ChӍ Phҳn Vòng Lһp Quay ChӅnh Chì Làn Làu Chăn Hҳm Tom Thòng Mӑc MӅnh Và Gӏp T. Phӗng Mùi Vòng Sһp Si Gӏp Sҳn Cҧnh NGѬӠI NÙNG 199
- Các Cӕ Vҩn Thѭӡng Vө và Cӕ Vҩn Danh Dӵ: Lý Minh Khiêm SlӇn Slau Khàu Mӗng Khҧy Phu Tsҵn Slùi Phӕ Hӗ Quay LS Kimberly DiӋp Vòng Phӕc HӃnh Bùi Trӑng Tiêu Lý Chí Phѭѫng Cháu Bҳc Sáng SlӇn Cҷm Vӗ Quy Ngӑc Ĉѭӡng 200 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
SlӇn Slau Phý SlӇn Cҷm Hӗng Hoàng Gia KǤ Gӏp TsiӃng SӅnh Tsҵn Ký Chăn Tsҵn Chӫ TshӃnh Làu Say Ӕn Trѭѫng Tiên chí Quy Ngӑc Phѭѫng Phù Chìu Dì Phan Văn Kim Bành Nҧi Ӕc NGѬӠI NÙNG 201
- Ban Chҩp Hành ÿѭѫng nhiӋm, NhiӋm KǤ 8: Châu Cҭm Sáng Nӗng Cún Sáng Gӏp Phat Píu Hӝi Trѭӣng Phó Hӝi Trѭӣng Phó Hӝi Trѭӣng Tsҵn Nhҵn Pҳn Vòng Lӹ Chҳn LiӅng Tӗi Píu Phó Hӝi Trѭӣng Phó Hӝi Trѭӣng Phó Hӝi Trѭӣng Cҳm Sì Nhҵn Vòng Quay Lìn Phó Hӝi Trѭӣng Phó Hӝi Trѭӣng 202 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Hoàng A Sam Lѭu Tú Ĉӭc Gӏp Tҫu Phí Giám Sát Trѭӣng Phó Giám Sát Phó Giám Sát Hӗ Ngӑc Tsҵn Phӕc Khìn Gìu Phӗng Chi Tәng Thѭ Ký Tәng Vө Trѭӣng Phó Tәng Vө Gӏp Sҳn Thai Vòng Mҵn DӃnh Lý A Sáng Thӫ Quӻ Tr. Ban Tài Chánh Phó TB Tài Chánh NGѬӠI NÙNG 203
Vҵn ThӅnh Phóng Lӹ Dҵn Lҵm Lӝc Chҳn Lҵm Tr. Ban Văn NghӋ Phó TB Văn NghӋ Tr. Ban Thông Tin SlӇn Slau Sán Vòng A Si Cҳm Phóng Và Tr. Ban Xã Hӝi Phó TB Xã Hӝi Tr. Ban Phө Nӳ Ngàn SlӍu Tsín Phó Trѭӣng Ban Phө Nӳ 204 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Sau ÿây là vài hình ҧnh sinh hoҥt cӫa mӛi nhiӋm kǤ cӫa Hӝi Quân Cán Chính Hҧi Ninh: LӉ Tӵu Chӭc NhiӋm KǤ 1 LӉ Tӵu Chӭc NhiӋm KǤ 2 NGѬӠI NÙNG 205
LӉ Tӵu Chӭc NhiӋm KǤ 3 LӉ Tӵu Chӭc NhiӋm KǤ 4 206 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Cӭu Trӧ Nҥn Lөt ViӋt Nam N/K 5 LӉ Tӵu Chӭc NhiӋm KǤ 6 NGѬӠI NÙNG 207
LӉ Tӵu Chӭc NhiӋm KǤ 7 LӉ Tӵu Chӭc NhiӋm KǤ 8 208 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Chú-thích. 1. Tә-chӭc Y-Sƭ Th͇-Giͣi (Médecins du Monde) cӫa Pháp vӟi tàu ‘ĈҧoÁnh-Sáng’ (Ile de Lumière). ӪyBan Cap Anamur cӫa Ts. Neudeck (Ĉӭc) ÿã cӭu-vӟt hѫn 11 000 thuyӅn-nhân VN (Tҥp-chí Bҧn-Tin CaoNiên Ĉӭc-quӕc, tháng 5-6/2007, tr. 30-31. 2. Theo American Community Survey 2005, dân ViӋt tҥi Hoa-KǤ là 1 418 334 ngѭӡi - Ĉӛ-Thái-Nhiên. 3. SCH 29/4/03 tr. 25-27. Bҧn-Tin QCC/HN sӕ 6 nhiӋm-kǤ 7, tr. 27-29 và sӕ 2 nhiӋm-kǤ 8, tr. 7. TsҵnNhҵn-Váy, 16/6/07. ChӅnh-Chҳn-Sáng, 20/6/07. HӗA-Dѭӥng, 12/7/07. 4. Sau tháng 7/1954, tӍnh Hҧi-Ninh ÿѭӧc ÿәi thành huyӋn, và hӧp vӟi Quҧng-Yên cNJ thành tӍnh QuҧngNinh. 5. GDZ 25/8/03, tr.30-39. GDZ, bài viӃt 25/7/06. SCH 29/4/03, tr. 15-25. NSSJ, Góp ý Phҫn Bӕn, tr. 1+2. Hӗ-A-Dѭӥng, 13/7/2007. 6. Theo US Census Bureau 2005, ngѭӡi Mӻ gӕc ViӋt là 275 000 trên dân-sӕ Quұn Cam 2 988 072 ngѭӡi - Ĉӛ-Thái-Nhiên. NGѬӠI NÙNG 209
Ĉҥi Tá Vòng-A-Sáng Thӫ Lãnh Khu Tӵ Trӏ Nùng Hҧi-Ninh Thѭӧng Nghӏ Sƭ ViӋt-Nam Cӝng-Hòa 210 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
TiӇu sӱ cө VÒNG-A-SÁNG. - sinh ngày 19-3-1902 tҥi xã Tҩn-Mài, huyӋn Hà-Cӕi, tӍnh Hҧi-Ninh; - 1914 : hӑc trѭӡng ThiӃu Sinh Quân NúiĈèo, Quҧng-Yên, ra trѭӡng năm 1920; phөc vө quân ÿӝi lҫn lҫn thăng lên cҩp Thѭӧng-Sƭ năm 1931; - 1932 : ÿѭӧc cӱ ÿi hӑc trѭӡng sƭ-quan Fréjus, Pháp quӕc; tӕt nghiӋp năm 1935 vӟi cҩp bұc ThiӃu-Úy; - 1940 : thăng cҩp Trung-Úy; - ngày 9-3-1945 Nhұt ÿҧo chính Pháp ӣ Ĉông-Dѭѫng; Trung-Úy Vòng-A-Sáng cùng mӝt sӕ binh sƭ Nùng theo quân ÿӝi Pháp rút qua Trung-Hoa, tҥm trú ÿóng tҥi Thұp Vҥn Ĉҥi Sѫn giӳa hai tӍnh Quҧng-Ĉông và Quҧng-Tây; - thăng cҩp Ĉҥi-Úy ngày 1-6-1945; - ÿҫu năm 1946 : làm phө-tá cho viên Trung-Tá Pháp chӍ-huy ÿoàn quân tӯ Phӗng-Thành trӣ vӅ Cô-Tô và Vҥn-Hoa, lҩy nѫi ÿây làm bàn ÿҥp tҩn công chiӃm lҥi tӍnh Hҧi-Ninh tӯ tháng 8/1946, tӟi 13-3-1947 thì tiӃn quân vào Moncay; - 14-7-1948 : thành lұp khu Tӵ Trӏ Nùng Hҧi-Ninh và trӣ thҧnh vӏ Thӫ Lãnh Khu NGѬӠI NÙNG 211
Tӵ Trӏ Nùng; ngày 17-7-1949 khu Tӵ Trӏ Nùng ÿѭӧc quӕc-trѭӣng Bҧo-Ĉҥi chính thӭc công nhұn, nҵm trong HoàngTriӅu Cѭѫng Thә MiӅn Bҳc ViӋt-Nam; - ÿҫu năm 1949 : thăng cҩp ThiӃu-Tá; - ÿҫu năm 1951 : thăng cҩp Trung-Tá; - ngày 1-8-1954 : thăng cҩp Ĉҥi-Tá, ÿѭӧc cӱ giӳ chӭc vө Tѭ LӋnh Vùng Duyên Hҧi ( tӯ tӍnh Hҧi-Ninh ÿӃn tӍnh QuҧngYên); - cuӕi năm 1956 : bӏ chính-phӫ Ngô-ĈìnhDiӋm nghi ngӡ thân Pháp và cho giҧi ngNJ vӟi lý do ÿáo hҥn tuәi; - 1966 : Hӝi-Trѭӣng hӝi Thѭӧng-Du BҳcViӋt Tѭѫng-TӃ; - 1967 : ÿҳc cӱ Thѭӧng Nghӏ-Sƭ và ÿѭӧc bҫu làm Chӫ-tӏch Khӕi Ĉoàn KӃt DânTӝc ThiӇu-Sӕ ViӋt-Nam; - qua ÿӡi trên tҫu Trѭӡng-Xuân, trên ÿѭӡng lánh nҥn cӝng sҧn sau ngày 30-4- 1975. (viӃt theo ông Hoàng-Gia-Cҫu, thӭ nam cө Vòng-A-Sáng) 212 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Trung Tá Vòng-A-Sáng vӟi chiӃc mNJ nӗi truyӅn thӕng cӫa ngѭӡi chiӃn sƭ Nùng NGѬӠI NÙNG 213
214 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
NGѬӠI NÙNG 215
PHӨ BҦN SӔ 1 DANH SÁCH HӐC VIÊN TRѬӠNG CÁN BӜ QUÂN SӴ (École Des Cadres) Cháu-Ch͙ng-Can Ch͉-A-Ph͙c Ch͉nh-Slùi-Làn Ch͉nh-Phat-Sáng Chi͇ng-Cóng-Phí Chi͇ng-Cóng-Phu Chi͇ng-D͇nh-Quay Tr˱˯ng-Th̷ng-Chͱc Ch˱˯ng-A-Ki͉u Chi͇ng-Slín-S͉nh D˱˯ng-Phún-Sáng Giáp-Văn-Ĉ̩t G͓p-A-C̫u G͓p-A-Sáng G͓p-S̷n-C̫nh Hà-Nh̵t-Hán Háu-C̷m-P̱u Háu-Ts̹n-P̱u Hoàng-Ti͇n-Tài Hoàng-T͵-L˱˯ng Hͽ-Cun-H͛ng Hͽ-Cún-P̱u Lai-Văn-Chu Lai-Văn-L͡c Làm-Sìn-Th͉nh L̹m-SǤ-Ký Làu-V͋nh-Dz͇nh Làu-V͋nh-Quay Lày-Phat-Di͋ng Li͉ng-Say-T̷c Lìu-A-Sàu Lìu-D͋nh L͡c-L̹m-Di͋ng Lù-Kho̷n-Nàm Lù-T̷c-N͛ng Lͽ-A-Pat Lý-Ĉͱc-Quân Lý-Hoa-Ĉình Lͽ-S͉nh-D͛ng Lͽ-V͋nh-Ts͙ Ngô-Thiêm-Th̷ng Nguy͍n-văn-Bình 216 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Nguy͍n-Văn-Tý Nìm-Tín-Chi͇ng Phàm-Coc-Ký Phan-Văn-Kim Plàng-Cóng-Nàm Plàng-Cóng-T͙ng Quy-Ng͕c-Ĉ˱ͥng Quy-Ng͕c-Ph˱˯ng Slíu-Ts͛i-Cóng Sl͋n-A-Phat Sl͋n-C̻m-V͛ Sl͋n-Slau-Phí T̹ng-Coc-D̷n T̹ng-Hìn-D͇ch Th̯u-M̹n-Slùi Tr̯n-Ĉͱc-Lai Tr̯n-Th͇-Anh Ts̹n-Chͯ-Tsh͇nh Ts̹n-Nh͡c-Ts͛i TsǤ-Slau-Ph͙c Ͳng-Chênh-Nhìn Ͳng-Nhìn-Màu Vòng-A-Si Vòng-Chay-M͉nh Vòng-Coc-Mͯ Vòng-D͛ng-Phóng Vòng-Kim-Sinh Vòng-L̿p-Cháu Vòng-L̿p-D͇nh Vòng-L̿p-Quay Vòng-Màu-Quay Vòng-Phat-Di͋ng Vòng-Phat-Sáng Vòng-S̿p-Nàm Vòng-S͇c-M͉nh Vòng-Sì-D̫u V…v… NGѬӠI NÙNG 217
PHӨ BҦN SӔ 2 DANH SÁCH KHOÁ SINH TRѬӠNG THIӂU SINH QUÂN (École d’Enfants de Troupe) Khoá 1 Ch̩c-Tsìu-Phu Ch͉-A-Ph͙c Ch͉nh-Phat-Sáng Émile Sauret Di͉ng-Phat-Di͋ng G͓p-A-Sáng G͓p-A-Dzi͋ng G͓p-A-Làu G͓p-T̯u-Phí Háu-C̷m-P̱u Háu-Ts̹n-P̱u H͛-Th͉nh-Phat Hͽ-Cún-P̱u Hͽ-Cún-Sáng Gìu-Ph͛ng-Quay L̹m-A-M̫ Làu-A-C̫u Làu-Cún-Gi͋ng Làu-Chăn-Váy Làu-L͛ng-Cóng Làu-M͡c-Sáng Làu-V͋nh-Dz͇nh Làu-V͋nh-Quay Li͉ng-Th͉nh-L͛ng Lìu-A-Gi͋ng Lìu-A-Sàu Lìu-P̷c-Sáng Lìu-Vòng-Sáng Lìu-M̹n-D͇nh Lìu-M͡c-Sáng 218 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Lô-Ĉͱc-Tân L͛-Lͽ-C͗ng Lù-T̷c-N͛ng Lý-Ng͕c-D˱ͩng M͛ng-Kh̫y-Phu N͛ng-Cún-Gi͋ng N͛ng-Cún-Sáng Ph͛ng-M̹n-L͛ng Ph˱˯ng-Văn-B̫o Ph͛ng-M̹n-M͉nh Quy-Ng͕c-Ĉ͓nh S̻m-A-P̱u Sl͋n-Slau-Kho̷n Sl͋n-Slau-Phí Slông-Lͽ-C͗ng Slú-Nhì-C̫u T̹ng-Sͯi-T̷c Tô-Ph˱˯ng-Chu Tr̯n-Ĉͱc-Lai Ts̹n-N̹ng-Qu̷n Ts̹n-Phat-T̷c V̷n-Nàm-Gi͋ng V̷n-Nàm-Sáng Vòng-A-K͋m Vòng-A-Nhì Vòng-A-P̱u Vòng-A-Si Vòng-A-ʹng Vòng-A-ʹng (Thͱ nam c͙ Ĉ̩i-Tá Sáng) Vòng-H͛-Sáng Vòng-L̿p-Mͯ Vòng-L̿p-Th͉nh Vòng-Màu-Thòng Vòng-Mͯ-Quay Vòng-Phat-Sáng Vòng-Sì-D̫u Vòng-ǣ-Phí Vy-Văn-Tý Khoá 2 & Các Khóa Hӑc KӃ TiӃp Bé-Văn-Hai Bé-Văn-Th̩ch Cháu-Dì-S͉nh Cháu-H͇nh-͘n NGѬӠI NÙNG 219
Cháu-B̷c-Sáng Cháu-Sìn-M̹n Cháu-Sìn-Mͯ Cháu-Sìn-P̱u Cháu-Sìn-Màu Cháu-ǣ-Cóng Ch̷ng-H͙i-Li͉ng Ch͉ng-A-Slám Ch͉ng-Cún-Làn Ch͉ng-M̹n-Làn Ch͉ng-Nh͓t-T̷c Ch͉ng-Phat-D͇nh Ch͉ng-Th͙ng-H͛ Chí-Nh̿t-Slau Chi͇ng-A-Di͋ng Chi͇ng-A-Sáng Chi͇ng-Coc-Phu Chi͇ng-Cá-Phóng Chi͇ng-Cóng-Mͯ Chi͇ng-H͇nh-Mͯ Chi͇ng-Lͽ-Sáng Chi͇ng-Quán-Di͋ng Chi͇ng-Slín-Slùi Chi͇ng-Th͉nh-Sàu Chi͇ng-ǣ-Quay Ch͙ng-D̫u-Sênh Chu-Văn-Phù C͙ng-Khoày-Phóng C͙ng-Và-Phóng D˱ͥng-A-Ph͙c D˱˯ng-Ch͑-H͛ng D˱ͥng-Ch͑-M͉nh Ĉ̿ng-Ng͕c-Phúc Ĉ̿ng-Ng͕c-Th͕ G͓p-A-P̱u G͓p-Ts̷n-Tsìn G͓p-Ts̷n-Thai Gìu-Ph͛ng-Chi Hà-Văn-Làu H͛-A-Slám H͛-H͇nh-Ph͙c H͛-H͇nh-Say H͛-Lͽ-C͗ng (A) H͛-Lͽ-C͗ng (B) H͛-Lͽ-Sàu Hoàng-Ĉͱc-Th͓nh Hoàng-Phú-Sinh Hoàng-Tr͕ng-M̩nh Hoàng-Văn-Ban Hoàng-Văn-Lͭc 220 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Hoàng-Văn-Nam Hoàng-văn-Nông Hoàng-Văn-So Hoàng-Văn-Thành H͛-Gi͛ng-Nhìn H͛-Nh͡c-Và Hong-A-C̫u H͛ng-Slau-Phóng Hͽ-Cún-Nàm Hͽ-Hìn-N̹ng Hͽ-T̯u-Phí Lai-Ng͕c-Long L̹m-A-Sáng L̹m-Nh͓t-T̷c L̹m-SǤ-Mͯ Làu-A-C̫u (nh͗) Làu-A-Sli Làu-A-ʹng Làu-Chăn-H̷m Làu-Lͽ-Sáng Làu-Ph͝-Sáng Làu-Slau-Tsìn Làu-V͋nh-Màu Lày-Làu-Di͋ng L͉nh-L̿p-Th͉nh Lìu-A-P̱u Lìu-H̫u-L͛ng Lìu-M͉nh-Phat L͛-A-Ch̷n L͛-Chìu-Ts̷n L͛-Slau-Phóng L͛-Văn-Minh L͡c-A-S͇nh L͡c-Ch̷n-L̹m L͡c-Quay-S̷m L͡c-Slì-L̹m L͡c-T̷c-L̹m Lù-A-Sàu Lù-Chi-Khi͉ng Lù-Chi-Nàm Lù-Cún-P̱u Lù-Nh̿t-Phí Lͽ-A-Sáng Lͽ-Cún-Di͋ng Lͽ-Cún-Sáng Lͽ-D͛ng-Ph͙c Lͽ-D͛ng-Thai Lͽ-Nh͓t-Sáng Lý-Minh-Khiêm Lͽ-Thͯ-Sáng NGѬӠI NÙNG 221
Lý-Văn-Sáng M̫-A-Sáng M͛ng-A-Slám Ngô-Văn-P̱u Nh͑n-A-M̫n Nông-Vi͇t-Pͯn Nìm-A-P̱u Ngô-Văn-Sóc Ôn-Văn-Tài Ph̩m-Thông-Vay Phàm-T̷c-Chăn Ph͛ng-Chăn-Nhì Ph͛ng-A-Slám Ph͛ng-Cún-Sáng Phu-N̹ng-S͉nh Phu-Vày-Dì Phu-N̹ng-H͝i Phu-Vày-Khìn Phu-Vày-P̷n Plàng-Cóng-Sláy Plún-A-C̫u Qu͙c-QuǤnh Sl͋n-C̻m-Ph̷n Sl͋n-C̻m-Chi͇ng Sl͋n-C͗ng-P̱u Sl͋n-Slau-Sán Slú-Ch͙ng-V̫y T̹ng-Ts͛ng-Píu T͇nh-A-Nhì T͇nh-H͛ng-Ký Thóng-Ch̷n-Di͋ng Thù-Thͯ-Di͋ng Tô-Minh-Chi Tô-Ph˱˯ng-C˱ͥng Tr̯n-Ti͋u-Văn Tr̯n-Văn-Hoàng Tr̯n-Văn-Hùng Tr̯n-Văn-L͍ Tr͓nh-A-Di͋ng Tr͓nh-Văn-Lang Tr˱˯ng-A-Sam Ts̹n-Kin-Nàm Ts̹n-Ph͙c-Màu Ts̹n-Ph͙c-S͉nh Ts̹n-Slùi-Tsáu Tsoc-Vòng-Di͋ng TsǤ-A-Pat TsǤ-Kh̫y-Dàu TsǤ-Nà-Sáng TsǤ-Slau-M̹n 222 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Tͳ-Cún-Lìn Tͳ-N̫i-Thòng Tͳ-Thành-Phúc Ͳng-Cá-D͇ch Ͳng-Ch͇ch-Kín Ͳng-Lͽ-Sáng V̷n-Th͉nh-Phóng Vòng-A-K͋m Vòng-A-P̱u(nh͗) Vòng-A-Slám Vòng-A-P̷c Vòng-KǤ-X˱˯ng Vòng-Cá-Chi Vòng-Cá-D̹n Vòng-Cá-L̿p Vòng-Cá-Nàm Vòng-Cá-S͉nh Vòng-C̷m-Sáng Vòng-Chay-N̹ng Vòng-Chi-H͛ng Vòng-Chͯ-N͓p Vòng-C͗ng-Sáng Vòng-Cún-Di͋ng Vòng-Cún-Sáng Vòng-Cún-Sàu Vòng-H͇nh Vòng-Khi͉ng Vòng-Lͽ-Ch̷n Vòng-M̹n-D͇nh Vòng-M̹n-Quay Vòng-Nhì-C̫u Vòng-Nhì-S̿p-Sli Vòng-Phat-C͗ng Vòng-Phat-Di͋ng Vòng-Phat-P̱u Vòng-Phat-Sáng Vòng-Phu-L̹m Vòng-S͇ch-Khi͉ng Vòng-S͇ch-L̫y Vòng-S͉nh-T̷c Vòng-T̷c-Quay Vòng-Th͉nh-Quay Vy-Văn-Khoa Vy-Văn-L̵p Vy-Văn-Qu̫ng Vy-Văn-Ti͋u v.v… NGѬӠI NÙNG 223
PHӨ BҦN SӔ 3 DANH SÁCH HӐC VIÊN TRѬӠNG SѬ- PHAM (École Normale) Khóa 1 Chi͇ng-Th͉nh-ʹng Ch͙ng-Tsi͇ng-D͇nh G͓p-Phóng-P̱u Háu-Sìu-D͇nh Làu-Chăn-͘n Loc-Váy-Li͉ng Lͽ-Siu-Cóng M͕c-͐n-L͉nh(nͷ) Plàng-Cóng-T͙ng Sl͋n-C̻m-V͛ Slông-Chi͇ng-Ch̷n TsǤ-Slau-Ph͙c Ts̹n-Nh̹n-Váy Ts̹n-Slùi-L̹m Ts̹n-T̷c-Phóng Vòng-S̿p-Nàm Vòng-Ph͙c-H͇nh Vòng-Siu-Phí ǣ-H͕c-Li͉ng ǣn-Ch͇ch-Khi͉ng Khóa 2 Cháu-D͛ng-M͉nh Chi͇ng-Phu-Nhìn Háu-M̹n-D͇nh(nͷ) H͛-Hý-H͕c Làm-Taù-Kho̷n L̹m-Slí-D͇nh (nͷ) Li͉ng-Say-T̷c Lìu-D͋nh Nìm-Chi-Nàm Phàm-Coc-Ký 224 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM
Phàm-Coc-Ch̷n (nͷ) Plàng-Cóng-Nàm Plún-Yn-Ph̷n Sl͋n-Slau-Dìu Sl͋n-Slau-Vay Th̯u-M̹n-Slùi Thòng-Sênh-Slau Ts̹n-D͙c-Thòng Ts̹n-H͛ Ts̹n-Ph͙c-L͛ng Ts̹n-Sí-Th͉nh Ts̹n-Slùi-Ph͙ Ts̹n-Thín-Dàu TsǤ-Phu-Khi͉ng Ͳng-Chênh-Nhìn Vòng-S͇ch-Dì Vòng-S͇ch-D͛ng Vòng-S͇ch-Sáng Lͽ-S͉nh-D͛ng Khóa 3 - Khóa 7 Tӯ Khóa 3 trӣ ÿi có 4 Khóa nӳa, nhѭng rҩt tiӃc là cho ÿӃn nay chӍ truy tҫm ÿѭӧc danh tánh nhӳng hӑc viên liӋt kê sau ÿây : C̷m-Nh͓t-Kh͇nh(nͷ) C̷m-SǤ-Khìn C̷m-SǤ-Nh̹n C̷m-Tsoc-Tsìn Ch͉nh-Lìn-Chi͇ng(nͷ) Chi͇ng-Th͉nh-Phí Cún-Coc-͘n D̷n-T̷c-Chi͇ng D̷n-T̷c-Lày (nͷ) D˱ͥng-Mùi-Ts͇nh(nͷ) Dìu-Ph͛ng-Slăn G͓p-Khì-S̷m G͓p-V̹n-D͇nh (nͷ) H͛-Chi-Và L̹m-Nhì-Sáng L̹m-SǤ-Ký Lày-Nh͓t-D͇nh (nͷ) L͉nh-Nh͡c-Ch̷n (nͷ) NGѬӠI NÙNG 225
Lìu-H̫u-Khì Lìu-T̷n-Ch͙ng L͛-C͗ng-Sàu L͡c-Coc-Pl͉ng Lù-Và-Phóng Lͽ-Nh͡c-Ch̷n Lͽ-Say-S̷m Lͽ-V̻n-L͕c M͕c-Khìn-Ch͙ng M͕c-Khìn-M͉nh Phù-V͋nh-Cóng Ph͛ng-Chăn-Tsi͇ng P͙c-Coc-Nhì Quán-Slùi-Nh̹n S̻m-H͛ng-Plͯ S̻m-M͉nh-Khì Śc-L̫y-Ch̷n(nͷ) Sl͋n-A-Phat Sl͋n-C̻m-Ph̷n Sl͋n-Slau-Khi͉ng Sl͋n-Slau-Lìn (nͷ) Slín-Slùi-Phóng (nͷ) Slú-Say-Chăn TsǤ-Slau-P̷n T̹ng-Slau-D͇nh(nͷ) T̹ng-Ch͛ng-Khánh T̹ng-Ch͛ng-Lìn (nͷ) Thàm-Kit-P͇ng (nͷ) Thòng-Ts͇nh-Di͋ng Thù-Ch͙ng-M͉nh Thòng-Slùi-M͉nh(nͷ) Ts̹n-Chͯ-Tsh͇nh Ts̹n-D̹n-Cóng Ts̹n-D̫u-Tông (nͷ) Ts̹n-Ph͙c-Tsi͇ng TsǤ-Lày-D͇nh (nͷ) TsǤ-Vày-Kín (nͷ) Ͳng-Ch͇ch-Nàm Ͳng-Nhìn-Màu Ͳng-T͙-Tsi͇ng Vòng-Cá-Chăn Vòng-Cá-Kh͇nh(nͷ) Vòng-Chi-Ph̷n Vòng-Ìn-H̹ng (nͷ) Vòng-Kh̫y-M͉nh Vòng-S͇c-M͉nh Vòng-Slu-Nh͡c (nͷ) Vòng-Tìn-H͓p Vòng-Tìn-S͉nh Vòng-Ts͛i-C̷m (nͷ) ǣn-Tsui-Lìn (nͷ) Ìn-Tsui-Lìn (nͷ) v.v… 226 KHU TӴ TRӎ HҦI NINH VIӊT NAM