วิทยานิพนธ์

1607841961 การพฒั นาบทเรียนออนไลนร์ ่วมกบั การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน เรื่อง ประโยคเพื่อการส่ือสาร
สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 4
BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24
The Development Of Blended Learning about Thai language ability for Grade IV Primary School

พิชญา ปรีชารัตน์

มหาวทิ ยาลยั บูรพา
2565

1607841961 การพฒั นาบทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน เร่ือง ประโยคเพ่ือการสื่อสาร
สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 4
BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24
พชิ ญา ปรีชารัตน์

โครงร่างวิทยานิพนธ์น้ีเป็นส่วนหน่ึงของการศึกษาตามหลกั สูตรการศึกษามหาบณั ฑิต
สาขาวชิ าเทคโนโลยกี ารศึกษา

คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั บรู พา
2565

ลิขสิทธ์ิเป็นของมหาวทิ ยาลยั บรู พา

1607841961 The Development Of Blended Learning about Thai language ability for Grade IV Primary School

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 PITCHAYA PREECHARAT

A THESIS PROPOSAL SUBMITTED IN PARTIAL FULFILLMENT OF
THE REQUIREMENTS FOR THE MASTER DEGREE OF EDUCATION

IN EDUCATIONAL TECHNOLOGY
FACULTY OF EDUCATION
BURAPHA UNIVERSITY
2022

COPYRIGHT OF BURAPHA UNIVERSITY

คณะกรรมการควบคุมโครงร่างวิทยานิพนธแ์ ละคณะกรรมการสอบโครงร่าง
วิทยานิพนธ์ไดพ้ ิจารณาโครงร่างวิทยานิพนธ์ของ พชิ ญา ปรีชารัตน์ ฉบบั น้ีแลว้ เห็นสมควรรับเป็น
ส่วนหน่ึงของการศึกษาตามหลกั สูตรการศึกษามหาบณั ฑิต สาขาวชิ าเทคโนโลยกี ารศึกษา ของ
มหาวทิ ยาลยั บรู พาได้

1607841961 คณะกรรมการควบคมุ โครงร่างวทิ ยานิพนธ์ อาจารยท์ ี่ปรึกษาหลกั
(ดร. ธนะวฒั น์ วรรณประภา) อาจารยท์ ่ีปรึกษาร่วม
(ดร. นคร ละลอกน้า)
BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24
คณะกรรมการสอบโครงร่างวทิ ยานิพนธ์ ประธาน
() กรรมการภายนอกมหาวิทยาลยั
(ดร.ณฐั กฤตา งามมีฤทธ์ิ)

คณะศึกษาศาสตร์อนุมตั ิใหร้ ับโครงร่างวทิ ยานิพนธฉ์ บบั น้ีเป็นส่วนหน่ึงของ
การศึกษาตามหลกั สูตรการศึกษามหาบณั ฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยกี ารศึกษา ของมหาวิทยาลยั บูรพา

() คณบดีคณะศึกษาศาสตร์
วนั ท่ี เดือน พ.ศ.

1607841961 สารบัญ

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 หน้า
สารบญั ............................................................................................................................................. จ
สารบญั ตาราง ...................................................................................................................................ซ
สารบญั ภาพ ..................................................................................................................................... ญ
บทที่ 1 ...............................................................................................................................................1

บทนา ............................................................................................................................................1
1.1 ความเป็นมาและความสาคญั ...........................................................................................1
1.2 วตั ถุประสงคข์ องการวิจยั ................................................................................................4
1.3 ขอบเขตการวิจยั ...............................................................................................................4
1.4 เน้ือหาและระยะเวลาท่ีใชใ้ นการวิจยั ...............................................................................5
1.5 ตวั แปรที่ใชใ้ นการศึกษา.................................................................................................5
1.6 กรอบแนวคิดของการวิจยั ................................................................................................6
1.7 เครื่องมือท่ีใชใ้ นการวจิ ยั ..................................................................................................6
1.8 นิยามศพั ทเ์ ฉพาะ .............................................................................................................6
1.9 ประโยชน์ท่ีไดร้ ับจากงานวิจยั .........................................................................................7

บทที่ 2 ...............................................................................................................................................8
เอกสารและงานวิจยั ท่ีเก่ียวขอ้ ง.....................................................................................................8
2.1. เอกสารและงานวิจยั ที่เก่ียวขอ้ งกบั บทเรียนออนไลน์ ...................................................10
2.2. นิยาม แนวคดิ ทฤษฎีเกี่ยวกบั การเรียนการสอนผา่ นเวบ็ ..............................................16
2.3. หลกั จิตวทิ ยาเก่ียวกบั การเรียนรู้ในเร่ืองการออกแบบบทเรียนออนไลน์ ......................20
2.4 การเรียนแบบผสมผสาน................................................................................................23
2.5 หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน.......................................................................31

1607841961 ฉ

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 2.6 ประโยคเพื่อการสื่อสาร .................................................................................................34
2.7 งานวิจยั ท่ีเก่ียวขอ้ ง.........................................................................................................36
บทท่ี 3 .............................................................................................................................................40
วธิ ีการดาเนินงานวิจยั ..................................................................................................................40
3.1 การวเิ คราะห์ (Analysis) ...............................................................................................40
3.2 การออกแบบ (Design)...................................................................................................45
3.3 การพฒั นา (Development Phase) ..................................................................................67
3.4 ข้นั การดาเนินการ (Implementation Phase)...................................................................74
3.5 ข้นั การประเมินผล (Evaluation Phase)..........................................................................75
บทที่ 4 .............................................................................................................................................81
ผลการวิเคราะห์ขอ้ มลู .................................................................................................................81
ผลการพฒั นาบทเรียนออนไลนร์ ่วมกบั การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน เรื่อง ประโยคเพอื่

การส่ือสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 4 ..........................................81
ผลการเปรียบเทียบคะแนนจากการทดสอบก่อนและหลงั เรียนดว้ ยบทเรียนออนไลนร์ ่วมกบั

การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน เรื่อง ประโยคเพื่อการสื่อสาร สาหรับนกั เรียน
ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 4 ....................................................................................109
ผลการประเมินความพงึ พอใจของผเู้ รียนท่ีมีตอ่ บทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้
แบบผสมผสาน ผสมผสาน เร่ือง ประโยคเพ่ือการสื่อสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั
ประถมศึกษาปี ท่ี 4...................................................................................................110
บทที่ 5 ...........................................................................................................................................113
สรุป อภิปรายผล และขอ้ เสนอแนะ ..........................................................................................113
สรุปผลวิจยั ........................................................................................................................113
อภิปรายผล ........................................................................................................................114
ขอ้ เสนอแนะ......................................................................................................................117
ภาคผนวก ......................................................................................................................................119

1607841961 ช

ภาคผนวก ก.......................................................................................................................120
ภาคผนวก ข.......................................................................................................................134
ภาคผนวก ค.......................................................................................................................154
ภาคผนวก ง .......................................................................................................................163
บรรณานุกรม .................................................................................................................................179
ประวตั ิยอ่ ของผวู้ ิจยั .......................................................................................................................182

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24

1607841961 สารบัญตาราง

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 หน้า
ตารางที่ 1 แสดงตวั ช้ีวดั และสาระการเรียนรู้แกนกลางตามมาตรฐานการเรียนรู้ ............................33
ตารางท่ี 2 แสดงรายละเอียดเน้ือหาที่สอน เรื่อง ประโยคท่ีใชใ้ นการสื่อสาร จานวน 3 บทเรียน
สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 4 ...................................................................................44
ตารางท่ี 3 ผลการวิเคราะห์การประเมินตามความเหมาะสมของบทเรียนออนไลนข์ องผเู้ ชี่ยวชาญ .69
ตารางที่ 4 ผลการวเิ คราะหก์ ารประเมินตามความเหมาะสมขององคป์ ระกอบของการนาเสนอ
เน้ือหาสื่อการสอนของผเู้ ชี่ยวชาญดา้ นเน้ือหา.................................................................................69
ตารางท่ี 5 การวเิ คราะหก์ ารประเมินบทเรียนออนไลนโ์ ดยผเู้ ชี่ยวชาญดา้ นเน้ือหา........................105
ตารางท่ี 6 การวเิ คราะห์การประเมินบทเรียนออนไลน์โดยผเู้ ชี่ยวชาญดา้ นเทคนิคการผลิตสื่อ.....107
ตารางที่ 7 ผลการเปรียบเทียบคะแนนก่อนเรียนและหลงั เรียนดว้ ยบทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การ
จดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน เรื่อง ประโยคเพ่อื การส่ือสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษา
ปี ที่ 4 ..............................................................................................................................................109
ตารางท่ี 8 ผลการประเมินความพงึ พอใจของผเู้ รียนที่มีตอ่ บทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การจดั การ
เรียนรู้แบบผสมผสาน เร่ือง ประโยคเพื่อการส่ือสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 4
.......................................................................................................................................................111
ตารางท่ี 9 การวิเคราะห์ความสอดคลอ้ งระหวา่ งแบบทดสอบกบั วตั ถปุ ระสงค์ ............................155
ตารางท่ี 10 การวเิ คราะหค์ วามสอดคลอ้ งขอ้ คาถามความพึงพอใจของผเู้ รียนที่มีตอ่ บทเรียน
ออนไลน์ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน........................................................................158
ตารางที่ 11 ผลการวิเคราะหค์ ่าความยากง่าย (P) คา่ อานาจจาแนก (r) ของแบบทดสอบ ...............159
ตารางที่ 12 การหาค่าเชื่อมนั่ ของแบบทดสอบ..............................................................................161
ตารางท่ี 13 การหาคา่ เชื่อมน่ั ของแบบสอบถามความพงึ พอใจ ......................................................162
ตารางที่ 14 การวเิ คราะห์การประเมินบทเรียนออนไลน์โดยผเู้ ชี่ยวชาญดา้ นเน้ือหา......................164
ตารางที่ 15 การวเิ คราะห์การประเมินบทเรียนออนไลนโ์ ดยผเู้ ช่ียวชาญดา้ นเทคนิคการผลิตสื่อ...166

1607841961 ฌ

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 ตารางท่ี 16 การวิเคราะห์ความพึงพอใจของผเู้ รียนดว้ ยบทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้
แบบผสมผสาน..............................................................................................................................169

ตารางท่ี 17 การวิเคราะหผ์ ลสมั ฤทธ์ิทางการเรียนก่อนเรียนและหลงั เรียนดว้ ยบทเรียนออนไลน์
ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน.......................................................................................171

ตารางท่ี 18 การวเิ คราะหค์ า่ ประสิทธิภาพตามเกณฑม์ าตรฐาน 80 ตวั แรกของคะแนนเฉล่ียของ
นกั เรียนที่ไดจ้ ากการทาแบบทดสอบหลงั เรียนของบทเรียนออนไลน์ จานวน 3 บทเรียน.............174

ตารางท่ี 19 การวเิ คราะห์คา่ ประสิทธิภาพตามเกณฑม์ าตรฐาน 80 ตวั หลงั ของคะแนนเฉล่ียของ
นกั เรียนท่ีไดจ้ ากการทาแบบทดสอบวดั ผลสมั ฤทธ์ิทางการเรียนหลงั เรียน ของบทเรียนออนไลน์
.......................................................................................................................................................176

1607841961 สารบัญภาพ

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 หน้า
ภาพท่ี 1 องคป์ ระกอบและข้นั ตอนการออกแบบบทเรียนออนไลน์.................................................16
ภาพที่ 2 Model แสดงนิยามความหมายของการเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended Learning)..........24
ภาพที่ 3 ววิ ฒั นาการการเรียนรู้แบบ Blended Learning ตามแนวความคิดของ Graham.................25
ภาพที่ 4 องคป์ ระกอบของการเรียนแบบผสมผสานตามแนวคิดของ Carman (2005)....................29
ภาพที่ 5 สาเหตหุ ลกั และสาเหตุยอ่ ยของปัญหา ..............................................................................42
ภาพท่ี 6 ออกแบบหนา้ จอบทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน ...................45
ภาพที่ 7 เมนูแบบทดสอบก่อนเรียน ...............................................................................................46
ภาพที่ 8 เมนูหนา้ แรกของบทเรียนท่ี 1 เร่ือง พยางคแ์ ละคา ............................................................46
ภาพท่ี 9 เมนูแบบทดสอบก่อนเรียนของบทที่ 1 เร่ือง พยางคแ์ ละคา..............................................47
ภาพที่ 10 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทท่ี 1 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 เรื่อง พยางค์.......................................47
ภาพที่ 11 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 เรื่อง คา..............................................47
ภาพท่ี 12 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เร่ือง ประโยค ....................................48
ภาพท่ี 13 เมนูแบบทดสอบหลงั เรียน..............................................................................................48
ภาพที่ 14 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทที่ 2 แบบทดสอบก่อนเรียน........................................................49
ภาพที่ 15 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทท่ี 2 กิจกรรมทบทวนความรู้ ......................................................49
ภาพท่ี 16 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทท่ี 2 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 .............................................................50
ภาพที่ 17 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 ............................................................50
ภาพที่ 18 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทท่ี 2 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3 ............................................................51
ภาพท่ี 19 แบบทดสอบหลงั เรียน....................................................................................................51
ภาพท่ี 20 เมนูหนา้ แรกของบทเรียนท่ี 3 เรื่อง ประโยคเพ่ือการสื่อสาร...........................................52
ภาพที่ 21 แบบทดสอบก่อนเรียน....................................................................................................52

1607841961 ฎ

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 ภาพท่ี 22 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ............................................................53
ภาพที่ 23 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทท่ี 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 ............................................................53
ภาพท่ี 24 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3 ............................................................54
ภาพท่ี 25 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 4 ............................................................54
ภาพที่ 26 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทท่ี 3 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 5 ............................................................55
ภาพที่ 27 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 6 ............................................................55
ภาพท่ี 28 เมนูเน้ือหาบทเรียน บทที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 ............................................................56
ภาพท่ี 29 แบบทดสอบหลงั เรียน ....................................................................................................56
ภาพที่ 30 แบบทดสอบหลงั เรียน ....................................................................................................57
ภาพท่ี 31 เมนูแบบประเมินความพึงพอใจ......................................................................................57
ภาพที่ 32 เมนูประวตั ิผเู้ ขียนบทเรียนออนไลน์ ...............................................................................58
ภาพที่ 33 โปรแกรม Adobe Illustrator ............................................................................................59
ภาพที่ 34 โปรแกรม Sony vegas ....................................................................................................59
ภาพที่ 35 โปรแกรม แอปพริเคชนั Canva ......................................................................................59
ภาพท่ี 36 โปรแกรมประยกุ ต์ Google form ....................................................................................60
ภาพที่ 37 เวบ็ ไซตส์ ร้างแบบฝึกหดั ออนไลน์..................................................................................60
ภาพท่ี 38 เวบ็ ไซตส์ ร้างเกมออนไลน์..............................................................................................60
ภาพที่ 39 โปรแกรม Photoshop......................................................................................................61
ภาพท่ี 40 การเรียนการสอนภายในหอ้ งเรียนแบบเดิม...................................................................62
ภาพท่ี 41 การจดั กิจกรรมการเรียนการสอนแบบผสมผสานกบั บทเรียนออนไลน์.........................63
ภาพที่ 42 การสังเคราะห์หลกั การออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ ......................................................65
ภาพที่ 43 แสดงข้นั ตอนการสร้างแบบทดสอบวดั ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียน....................................73
ภาพท่ี 44 การเรียนดว้ ยบทเรียนออนไลน์.......................................................................................79
ภาพท่ี 45 หนา้ จอหลกั ....................................................................................................................82

1607841961 ฏ

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 ภาพท่ี 46 เมนูหนา้ แรก ...................................................................................................................82
ภาพที่ 47 เมนูหนา้ แบบทดสอบก่อนเรียน......................................................................................83
ภาพที่ 48 เมนูแจง้ จุดประสงค์ บทท่ี 1 เร่ือง พยางคแ์ ละคา .............................................................83
ภาพท่ี 49 เมนูแบบทดสอบก่อนเรียน บทที่ 1 เร่ือง พยางคแ์ ละคา..................................................84
ภาพท่ี 50 เมนูวดี ีโอประกอบการเรียน บทท่ี 1 เร่ือง พยางคแ์ ละคา ................................................84
ภาพที่ 51 เมนูทบทวนความรู้ บทท่ี 1 เร่ือง พยางคแ์ ละคา..............................................................85
ภาพท่ี 52 เมนูแบบฝึกหดั บทท่ี 1 เรื่อง พยางคแ์ ละคา ....................................................................85
ภาพท่ี 53 เมนูวดี ีโอประกอบการเรียน บทท่ี 1 เร่ือง พยางคแ์ ละคา ................................................86
ภาพท่ี 54 เมนูทบทวนความรู้ บทที่ 1 เร่ือง พยางคแ์ ละคา..............................................................86
ภาพที่ 55 เมนูแบบฝึกหดั บทที่ 1 เรื่อง พยางคแ์ ละคา ....................................................................87
ภาพที่ 56 เมนูวีดีโอประกอบการเรียน บทที่ 1 เรื่อง พยางคแ์ ละคา ................................................87
ภาพที่ 57 เมนูแบบฝึกหัด บทท่ี 1 เร่ือง พยางคแ์ ละคา ....................................................................88
ภาพท่ี 58 แบบทดสอบหลงั เรียน บทท่ี 1 เร่ือง พยางคแ์ ละคา.........................................................88
ภาพท่ี 59 เมนูแจง้ จุดประสงค์ บทท่ี 2 เรื่อง ประโยค......................................................................89
ภาพท่ี 60 เมนูแบบทดสอบก่อนเรียน บทท่ี 2 เรื่อง ประโยค ..........................................................89
ภาพท่ี 61 เมนูทบทวนความรู้ บทที่ 2 เรื่อง ประโยค ......................................................................90
ภาพที่ 62 เมนูวีดีโอประกอบการเรียน บทท่ี 2 เร่ือง ประโยค.........................................................90
ภาพท่ี 63 เมนูแบบฝึกหัด บทท่ี 2 เรื่อง ประโยค.............................................................................91
ภาพท่ี 64 เมนูวดี ีโอประกอบการเรียน บทที่ 2 เรื่อง ประโยค.........................................................91
ภาพที่ 65 เมนูเกมประกอบการเรียน บทท่ี 2 เร่ือง ประโยค............................................................92
ภาพที่ 66 เมนูแบบฝึกหัด บทท่ี 2 เรื่อง ประโยค.............................................................................92
ภาพที่ 67 เมนูวีดีโอประกอบการเรียน บทท่ี 2 เรื่อง ประโยค.........................................................93
ภาพที่ 68 เมนูแบบทดสอบหลงั เรียน บทที่ 2 เร่ือง ประโยค...........................................................93
ภาพที่ 69 เมนูแจง้ จุดประสงค์ บทที่ 3 เรื่อง ประโยคเพือ่ การสื่อสาร..............................................94

1607841961 ฐ

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 ภาพท่ี 70 เมนูแบบทดสอบก่อนเรียน บทที่ 3 เรื่อง ประโยคเพ่ือการสื่อสาร ..................................95
ภาพที่ 71 เมนูวีดีโอประกอบการเรียน บทท่ี 3 เร่ือง ประโยคเพือ่ การส่ือสาร..................................95
ภาพที่ 72 เมนูแบบฝึกหดั บทที่ 3 เร่ือง ประโยคเพอ่ื การส่ือสาร.....................................................96
ภาพท่ี 73 เมนูวีดีโอประกอบการเรียน บทที่ 3 เรื่อง ประโยคเพ่ือการส่ือสาร.................................96
ภาพที่ 74 เมนูแบบฝึกหัด บทที่ 3 เร่ือง ประโยคเพ่ือการส่ือสาร......................................................97
ภาพท่ี 75 เมนูวดี ีโอประกอบการเรียน บทที่ 3 เรื่อง ประโยคเพอื่ การสื่อสาร.................................97
ภาพที่ 76 เมนูแบบฝึกหดั บทท่ี 3 เร่ือง ประโยคเพอ่ื การส่ือสาร......................................................98
ภาพที่ 77 เมนูวีดีโอประกอบการเรียน บทท่ี 3 เร่ือง ประโยคเพื่อการสื่อสาร.................................98
ภาพที่ 78 เมนูแบบฝึกหัด บทท่ี 3 เรื่อง ประโยคเพอื่ การสื่อสาร......................................................99
ภาพที่ 79 เมนูวีดีโอประกอบการเรียน บทท่ี 3 เรื่อง ประโยคเพือ่ การส่ือสาร..................................99
ภาพท่ี 80 เมนูแบบฝึกหัด บทที่ 3 เร่ือง ประโยคเพ่อื การสื่อสาร....................................................100
ภาพท่ี 81 เมนูวีดีโอประกอบการเรียน บทท่ี 3 เรื่อง ประโยคเพ่อื การสื่อสาร................................100
ภาพท่ี 82 เมนูแบบฝึกหดั บทท่ี 3 เร่ือง ประโยคเพ่ือการสื่อสาร....................................................101
ภาพท่ี 83 เมนูวีดีโอประกอบการเรียน บทที่ 3 เร่ือง ประโยคเพอ่ื การสื่อสาร................................101
ภาพที่ 84 เมนูเกมทบทวนความรู้ บทที่ 3 เรื่อง ประโยคเพ่ือการส่ือสาร .......................................102
ภาพท่ี 85 เมนูแบบทดสอบหลงั เรียน บทท่ี 3 เร่ือง ประโยคเพอ่ื การส่ือสาร..................................102
ภาพที่ 86 เมนูแบบทดสอบหลงั เรียน............................................................................................103
ภาพท่ี 87 เมนูแบบประเมินความพึงพอใจ....................................................................................103
ภาพท่ี 88 เมนูประวตั ิผเู้ ขยี น ..........................................................................................................104

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24

1607841961

1607841961 บทที่ 1
บทนา
BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24
1.1 ความเป็ นมาและความสาคญั

ตามที่สานักงานปลดั กระทรวงศึกษาธิการไดก้ าหนดนโยบายผ่านแผนการศึกษาแห่งชาติ
ฉบับท่ี 12 โดยมีวิสัยทัศน์เพ่ือให้คนไทยได้รับการศึกษาและเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีคุณภาพ
ดารงชีวิตอย่างเป็ นสุข สอดคล้องกับหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การเปล่ียนแปลงของโลก
ศตวรรษท่ี 21 เพื่อดาเนินการพฒั นาการจดั การศึกษาและนาเอาเทคโนโลยีเขา้ มาใชเ้ พื่อส่งเสริมการ
เรียนรู้ตลอดชีวิต จากแผนยทุ ธศาสตร์ที่ 2 เพื่อผลิตและพฒั นาคน การวิจยั และนวตั กรรม เพ่ือสร้าง
ขีดความสามารถในการแข่งขนั ของประเทศ โดยมีจุดมุ่งหมายเพ่ือพฒั นาคุณภาพการศึกษา และ
สร้างนวตั กรรมที่จะนามาใช้ประโยชน์สาหรับการศึกษาได้ เพ่ือให้ผูเ้ รียนได้รับการศึกษาที่มี
คุณภาพ สร้างมาตรฐานและเพิ่มผลสัมฤทธ์ิทางการเรียน เปิ ดโอกาสให้ผูเ้ รียนไดใ้ ชน้ วตั กรรมท่ี
ทันสมัย และเหมาะสมกับทุกช่วงวยั ในการเปล่ียนแปลงสู่ยุคอุตสาหกรรม 4.0 (The Fourth
Industrial Revolution) การจดั คุณภาพการศึกษาเพ่ือส่งเสริมการเรียนการสอนให้สอดคลอ้ งกับ
สถานการณ์จึงจาเป็นตอ้ งจดั การเรียนการสอนให้มีความหลากหลาย สามารถเรียนรู้ไดด้ ว้ ยตนเอง
การจดั การศึกษาจึงตอ้ งนานวตั กรรมเขา้ มาใชค้ วบคู่กบั การจดั การเรียนการสอน เพ่ือให้ผเู้ รียนเกิด
การเรียนรู้ได้อย่างไม่มีขีดจากัดและสามารถเรียนรู้ได้ตลอดชีวิต (สานักงานเลขาธิการสภา
การศึกษา, 2560)

การศึกษาเป็นรากฐานสาคญั และจาเป็นอย่างยง่ิ ในการพฒั นาประเทศ ซ่ึงในปัจจุบนั เป็นยคุ
ของเทคโนโลยีสารสนเทศที่มีอิทธิพลต่อการศึกษาความรู้เป็ นอย่างมาก โดยเคร่ืองมือท่ีเขา้ มามี
บทบาทสาคญั อย่างเห็นไดช้ ัด นั่นคือ เครือข่ายอินเตอร์เน็ต ซ่ึงนามาใช้ในดา้ นการเรียนการสอน
อยา่ งแพร่หลาย ผูเ้ รียนสามารถใชเ้ ครือขา่ ยอินเตอร์เน็ตในการศึกษาหาความรู้ การติดต่อสื่อสาร ได้
ทว่ั โลกอยา่ งรวดเร็ว ทาใหผ้ เู้ รียนสามารถเขา้ ถึงไดง้ า่ ย อยา่ งอิสระ โดยผูเ้ รียนและผูส้ อนสามารถอยู่
กบั ที่ไม่ว่าจะเป็ นบา้ น หรือสถานศึกษา โดยนาคอมพิวเตอร์เชื่อมโยงกบั อินเตอร์เน็ตเป็ นเคร่ื องมือ
ในการเรียนรู้ ทาให้รูปแบบการเรียนการสอนเปลี่ยนไป ช่วยอานวยความสะดวกให้ผูเ้ รียนใน
การศึกษา ผูเ้ รียนสามารถเขา้ ถึงแหล่งขอ้ มูลต่างๆไดง้ ่าย ช่วยขยายเวลาเรียน ขยายสถานที่ในการ
เรียน ขยายขอบเขตของเน้ือหาในการสอนอย่างไร้ขีดจากัดได้ตามความตอ้ งการของผูเ้ รียนซ่ึง
ผเู้ รียนสามารถเรียนไดท้ ุกท่ีทกุ เวลา

1607841961 2

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 การเรียนการสอนมีการพฒั นาไปอยา่ งไม่มีท่ีสิ้นสุด การศึกษาไทยยงั ขาดความพร้อมใน
เร่ืองการนาเทคโนโลยีเข้ามาใช้เพ่ือสร้างสื่อ นวตั กรรม และเทคโนโลยีสารสนเทศเพ่ือพฒั นา
ผูเ้ รียนและด้านการศึกษา ครูผู้สอนขาดความพร้อมในการใช้ส่ือการสอนออนไลน์ การใช้
เทคโนโลยสี ารสนเทศ ขาดความชานาญในการสร้างส่ือ นวตั กรรม ครูผสู้ อนจึงจาเป็นตอ้ งเขา้ ใจใน
เร่ืองของการใช้เคร่ืองมือเกี่ยวกับไอซีทีในด้านการทางานอย่างมีประสิทธิภาพ ปัจจุบันจึงมีการ
พฒั นาในดา้ นต่างๆ เช่น ครูผสู้ อน ผเู้ รียน หลกั สูตร และไอซีที โดยมีนกั เรียนเป็นศูนยก์ ลาง ครูเป็น
ผคู้ วบคุมการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพ ครูผสู้ อนจึงจาเป็นตอ้ งปรับสภาพการเรียนรู้โดยการ
สร้างห้องเรียนให้ใกล้เคียงกับประสบการณ์จริง ดังน้ันในการแก้ปัญหาอีกหน่ึงแนวทางคือ
ครูผูส้ อนจะตอ้ งผสมผสานระหว่างห้องเรียนและเครือข่ายเขา้ ด้วยกัน ซ่ึงเรียกว่า การเรียนรู้แบบ
ผสมผสาน ซ่ึงเป็ นการเรียนแบบเผชิญหน้ากนั ในห้องเรียนปกติกบั การเรียนออนไลน์ มีเป้าหมาย
เพอ่ื การนาเอาการเรียนแบบเผชิญหนา้ และการเรียนออนไลน์ซ่ึงดีที่สุดเขา้ มาประยุกตใ์ ชร้ ่วมกนั ซ่ึง
จะช่วยส่งเสริมให้ผเู้ รียนน้นั มีทกั ษะความคิด ความรู้ คิดอย่างมีเหตุมีผล เป็นการพฒั นาผเู้ รียนและ
ใหผ้ เู้ รียนเกิดการเรียนรู้อยา่ งอิสระ

ในอดีตทางการศึกษาได้นาการเรียนการสอนบนเวบ็ หรือเรียกว่า อีเลิร์นน่ิง เขา้ มาแกไ้ ข
ปัญหาการเรียนการสอน ซ่ึงไดเ้ ปล่ียนจากการเรียนแบบเดิมที่เป็ นระบบปิ ดมาเป็ นระบบเปิ ด เปิ ด
โอกาสใหผ้ เู้ รียนไดเ้ รียนรู้จากแหล่งวิชาที่มีการเช่ือมโยงอยูใ่ นเวบ็ โดยไมม่ ีอุปสรรคดา้ นภูมิศาสตร์
ระยะทาง และเวลา การเรียนในลกั ษณะน้ีช่วยทาให้ผูส้ อนและผูเ้ รียนเป็นอิสระจากปัญหาการจดั
ตารางเรียนตารางสอน เพราะผูเ้ รียนสามารถเขา้ ถึงส่ือการเรียนการสอนไดต้ ามความสะดวกตาม
ตอ้ งการ ผูเ้ รียนเป็ นผูค้ วบคุมการเรียนดว้ ยตนเอง ทาให้เกิดการเรียนรู้ที่เป็ นไปตามพฒั นาการของ
ตนเอง ช่วยในการปรับเปล่ียนบทบาทของผูส้ อนจากผบู้ อกและถ่ายทอดมาเป็ นผูใ้ ห้คาแนะนา ให้
คาปรึกษา และอานวยความสะดวก ในขณะท่ีผูเ้ รียนมีบทบาทเป็นผศู้ ึกษาคน้ ควา้ และสารวจขอ้ มูล
ในลกั ษณะการเรียนรู้ร่วมกันและมีปฏิสัมพนั ธ์ต่อกัน ผูเ้ รียนลงมือปฏิบตั ิดว้ ยตนเองมิใช่เป็ นแต่
เพียงผูร้ อรับ (กระทรวงศึกษาธิการ, 2552a) แต่ยงั ไม่ประสบความสาเร็จอย่างสมบูรณ์ เน่ืองจากมี
ปัญหาตามมา ดังน้ันในปัจจุบันจึงได้นาการสอนในยุคใหม่ซ่ึงเป็ นการสอนที่ถูกออกแบบให้
ผสมผสานการเรียนการสอนระหว่างการเรียนในรูปแบบเดิมท่ีเผชิญหน้ากนั เขา้ กบั การเรียนแบบ
ออนไลน์ ที่เรียกว่า การเรียนการสอนแบบผสมผสาน เป็ นการนาเอาส่ือที่หลากหลายเข้ามา
ประยุกต์ใช้ร่วมกนั ไม่ว่าจะเป็ นส่ือมลั ติมีเดีย วีดีทศั น์ และระบบออนไลน์ ซ่ึงจะนามาผสมผสาน
เขา้ กบั ส่ือการสอนบทเรียนออนไลน์ ท่ีจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนให้ดียิ่งข้ึน แต่ครูผูส้ อน

1607841961 3

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 จาเป็ นตอ้ งคานึงถึงความแตกต่างระหวา่ งบุคคล ผวู้ ิจยั จึงนาบทเรียนออนไลน์โดยใชว้ ิธีการจดั การ

เรียนแบบผสมผสานเขา้ มาเพ่อื แกป้ ัญหาในดา้ นการเรียนการสอน

จากการสัมภาษณ์ครูผสู้ อน จานวน 2 ท่าน ท่ีสอนรายวิชาภาษาไทย ระดบั ช้นั ประถมศึกษา
ปี ที่ 4 พบว่า รายวิชาท่ีเกิดปัญหาในการสอนมากท่ีสุด คือ รายวิชาภาษาไทย เร่ือง ประโยคเพื่อการ
สื่อสาร ซ่ึงทางกระทรวงศึกษาธิการได้กาหนดให้ภาษาไทยน้ันเป็ นวิชาบงั คบั ซ่ึงอยู่ในหลกั สูตร
แกนกลางการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน 2551 ตามตวั ช้ีวดั และสาระการเรียนรู้แกนกลาง นั่นคือ สาระที่ 1
การอ่าน สาระท่ี 2 การเขียน สาระท่ี 3 การฟัง การดู และการพูด สาระท่ี 4 หลกั การใชภ้ าษา และ
สาระที่ 5 วรรณคดีและวรรณกรรม (กระทรวงศึกษาธิการ, 2552b) โดยแต่ละสาระน้นั มีความสาคญั
เป็ นอย่างมาก จึงจาเป็นจะตอ้ งจดั การเรียนรู้ให้เหมาะสมกบั การจดั การเรียนการสอน เม่ือพิจารณา
จากคะแนนเฉล่ียของผลการสอบในรายวิชาภาษาไทย และผลคะแนนการทดสอบระดับชาติ
ความสามารถพ้ืนฐานของนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 3 ประจาปี การศึกษา 2561 ในรายวิชา
ภาษาไทย มีผลคะแนนเฉล่ียระดับประเทศ 51.51 % (สถาบนั ทดสอบการศึกษาแห่งชาติ, 2561)
โดยนักเรียนส่วนมากมีปัญหาในด้านการใช้ภาษาและการใช้โครงสร้างประโยคท่ีถูกต้อง ไม่
สามารถเรียงคาตามหลกั เกณฑข์ องภาษาเพื่อให้เขา้ ใจความหมายได้ ส่งผลต่อการนาประโยคหลาย
ประโยคมาเรียงเป็นขอ้ ความ เน้ือหาท่ีเกิดปัญหาในดา้ นการสอนมากที่สุดคือ หลกั การใชภ้ าษา ซ่ึง
อยู่ในสาระที่ 4 หลกั การใช้ภาษา มาตรฐาน ท 4.1 เขา้ ใจธรรมชาติของภาษาและหลกั ภาษาไทย
การเปลี่ยนแปลงของภาษา และพลงั ของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไวเ้ ป็ น
สมบตั ิของชาติ โดยเกิดจากหลายสาเหตุประกอบกนั เน้ือหาท่ีซับซ้อนเป็นอีกหน่ึงสาเหตุในการท่ี
ครูผูส้ อนจะตอ้ งนาเสนอเน้ือหาการสอนโดยใช้ส่ือท่ีหลากหลาย และเร้าความสนใจในการเรียน
โดยในรายวิชาภาษาไทยมีความสาคัญกับผูเ้ รียนเป็ นอย่างมาก จากการสัมภาษณ์ครูผูส้ อนวิชา
ภาษาไทย พบขอ้ เสนอตรงกนั ว่า เน้ือหาที่มีปัญหาในการจดั การเรียนการสอนมากท่ีสุด คือเน้ือหา
เร่ืองประโยคเพื่อการสื่อสาร จากการวิเคราะห์และศึกษาตามตวั ช้ีวดั และสาระการเรียนรู้แกนกลาง
น้นั มีการกาหนดใหน้ กั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 4 สามารถวเิ คราะหแ์ ละเปรียบเทียบประโยค
สองส่วนและประโยคสามส่วน ซ่ึงนกั เรียนจะตอ้ งมีพ้ืนฐานความรู้เร่ือง ชนิดและหนา้ ท่ีของคาใน
ประโยค จากระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 3 ตามตวั ช้ีวดั และสาระการเรียนรู้แกนกลางระบุใหน้ กั เรียน
สามารถระบุชนิดและหน้าที่ของคาในประโยค สามารถแต่งประโยคง่ายๆได้อย่างถูกต้องตาม
โครงสร้างของประโยค โดยเน้ือหาเร่ืองน้ีมีปัญหาในการจดั การเรียนการสอน เนื่องจากนกั เรียนยงั
ไม่เขา้ ใจเร่ืองชนิดและหน้าท่ีของคาในประโยค รวมท้งั ยงั ไม่สามารถเรียงประโยคตามโครงสร้าง
ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ งในระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 3 ดงั น้นั เม่ือนกั เรียนตอ้ งเรียนรู้เรื่องการเขียนประโยค
และการเปรียบเทียบประโยคสองส่วนและประโยคสามส่วนในระดับช้ันประถมศึกษาปี ที่ 4

1607841961 4

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 นกั เรียนจึงไม่สามารถทาความเขา้ ใจเรื่องการวิเคราะห์ประโยค การเปรียบเทียบประโยคสองส่วน
และประโยคสามส่วนได้ ดว้ ยเหตุน้ีจึงส่งผลต่อผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนรู้ตามกลุ่มสาระการเรียนรู้
ภาษาไทยท่ีไมน่ ่าพงึ พอใจ

จากสภาพขา้ งตน้ จะเห็นไดว้ า่ สาเหตสุ าคญั ท่ีทาใหน้ กั เรียนไม่เขา้ ใจในเน้ือหาเรื่องประโยค
น้นั คือการสอนท่ีเน้นการสอนแต่เน้ือหาวิชาเพียงอย่างเดียว ในการเรียนการสอนที่จะตอบสนอง
ผเู้ รียนรายบุคคลไดจ้ ึงจาเป็นตอ้ งใชส้ ่ือการสอนท่ีหลากหลายมากกวา่ การเรียนจากเน้ือหาเพียงอยา่ ง
เดียวจึงจะทาให้ผเู้ รียนน้นั เกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต รวมท้งั การเรียนท่ีจากดั เวลาและสถานที่ในการ
เรียน จึงได้นาการเรียนการสอนแบบบทเรียนออนไลน์มาใช้ในการออกแบบการเรียนการสอน
เพื่อให้ผูเ้ รียนสนใจในการเรียน และสนุกสนานกับการเรียนมากกว่าการเรียนภายในห้องเรียน
แบบเดิม

ผวู้ ิจยั จึงไดพ้ ฒั นาบทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสานเขา้ มาช่วยเพ่ิม
ประสิทธิภาพการเรียนการสอน โดยไดน้ าเทคโนโลยบี นเครือข่ายอินเตอร์เน็ตและการสอนด้งั เดิม
แบบเผชิญหนา้ นามาบูรณาการกนั โดยจดั ให้มีการเรียนในช้นั เรียนร่วมกบั การเรียนแบบออนไลน์
เพอ่ื ช่วยใหบ้ ทเรียนมีคุณภาพและนาไปใชป้ ระโยชน์กบั การจดั การศึกษาตอ่ ไป

1.2 วตั ถุประสงค์ของการวจิ ัย

1. เพือ่ พฒั นาบทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน เรื่อง ประโยคเพื่อ
การส่ือสาร สาหรับนักเรียนระดับช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 4 ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ E1/E2 =
80/80

2. เพือ่ เปรียบเทียบคะแนนจากการทดสอบก่อนและหลงั เรียนดว้ ยบทเรียนออนไลน์ร่วมกบั
การจัดการเรียนรู้แบบผสมผสาน เร่ือง ประโยคเพื่อการสื่อสาร สาหรับนักเรียนระดับช้ัน
ประถมศึกษาปี ที่ 4

3. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อบทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้
แบบผสมผสาน เร่ือง ประโยคเพื่อการส่ือสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 4

1.3 ขอบเขตการวิจยั

1. ประชากรทใ่ี ช้ในการวจิ ัย เป็นนกั เรียนระดบั ประถมศึกษาปี ที่ 4 ภาคเรียนที่ 2
ปี การศึกษา 2564 สหวิทยาเขตเมืองชลบุรี 2 อาเภอเมืองชลบุรี จงั หวดั ชลบุรี ที่มีผลคะแนน
ทดสอบความสามารถพ้ืนฐานของผเู้ รียนระดบั ชาติ (NT) ของนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 3
ในรายวชิ าภาษาไทยต่ากวา่ ระดบั ประเทศ จานวน 8 โรงเรียน ไดแ้ ก่ โรงเรียนวดั ช่องลม ,โรงเรียน

1607841961 5

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 อนุบาลวดั อุทยานนที ,โรงเรียนบา้ นสวนอุดมวิทยา,โรงเรียนบา้ นหนองตะโก ,โรงเรียนวดั ผาสุกา
ราม ,โรงเรียนชุมชนวดั หนองรี ,โรงเรียนบา้ นช่องมะเฟื อง ,โรงเรียนบา้ นหัวโกรก โดยโรงเรียนจดั
หอ้ งเรียนแบบคละความสามารถ

2. กลุ่มตัวอย่าง เป็ นนักเรียนช้ันประถมศึกษาปี ที่ 4 ภาคเรียนท่ี 2 ปี การศึกษา 2564
โรงเรียนบา้ นหนองตะโก ตาบลบา้ นสวน อาเภอเมืองชลบรุ ี จงั หวดั ชลบุรี ที่เรียนวชิ าภาษาไทย โดย
ใช้โรงเรียนเป็ นหน่วยสุ่ม จานวนนักเรียนท้งั หมด 32 คน ไดม้ าโดยวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster
Sampling)

1.4 เนื้อหาและระยะเวลาทใ่ี ช้ในการวิจยั

ผวู้ ิจยั ใชเ้ น้ือหาตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2551 กลุ่มสาระ
การเรียนรู้วิชาภาษาไทย จากหนังสือเรียนภาษาไทยหลกั การใช้ภาษา เร่ือง ประโยคท่ีใช้ในการ
ส่ือสาร ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 4 ภาคเรียนท่ี 2 ปี การศึกษา 2564 ใชเ้ วลาการทดลอง 10 คาบ
เรียน โดยมีเน้ือหาดงั น้ี

1 คา
2 พยางค์ ไดแ้ ก่ ส่วนประกอบของพยางค์
3 ประโยค ไดแ้ ก่ ส่วนประกอบของประโยค ประโยค 2 ส่วน และประโยค 3 ส่วน
4 ประโยคเพื่อการสื่อสาร ได้แก่ ประโยคบอกเล่า ประโยคปฏิเสธ ประโยคคาถาม
ประโยคแสดงความตอ้ งการ ประโยคคาสง่ั และประโยคขอร้อง

1.5 ตัวแปรทใี่ ช้ในการศึกษา

ตวั แปรที่ใชใ้ นการวจิ ยั ประกอบดว้ ย
ตวั แปรจดั กระทา หรือตวั แปรตน้
1. บทเรียนออนไลน์ เร่ือง ประโยคเพอ่ื การสื่อสาร
2. การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน
ตวั แปรตาม หรือตวั แปรผล
1. คะแนนหลงั เรียนดว้ ยบทเรียนออนไลน์
2. ความพงึ พอใจของนกั เรียนท่ีมีต่อบทเรียนออนไลน์

1.6 กรอบแนวคดิ ของการวจิ ัย 6

ADDIE MODEL 1. คะแน น ห ลังเรี ยน
ข อ ง ด้ ว ย บ ท เรี ย น
1607841961 การเรียนดว้ ยบทเรียน บทเรียนออนไลน์ร่วมกบั ออนไลน์ร่ วมกับการ
ออนไลน์ การจดั การเรียนรู้แบบ จัด ก า ร เรี ย น รู้ แ บ บ
BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 ผสมผสานท่ีมี ผสมผสาน
การจดั การเรียนรู้แบบ ประสิทธิภาพ 2. ความพึงพอใจของ
ผสมผสาน นั ก เรี ยน ท่ี เรี ย น ด้วย
บ ท เรี ย น อ อ น ไ ล น์
ทฤษฎีจิตวทิ ยาการเรียน ร่ ว ม กั บ ก าร จัด ก า ร
การสอน เรียนรู้แบบผสมผสาน

ประโยคเพ่ือการสื่อสาร

1.7 เคร่ืองมือทีใ่ ช้ในการวิจัย

เคร่ืองมือที่ใชใ้ นการวิจยั ในคร้ังน้ีเป็นเครื่องมือที่ผวู้ จิ ยั สร้างข้ึนเอง ไดแ้ ก่
1. บทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน เร่ือง ประโยคเพ่ือการส่ือสาร
สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 4
2. แบบทดสอบ เรื่อง ประโยคเพอื่ การสื่อสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 4
3. แบบสอบถามความพึงพอใจท่ีมีต่อบทเรียนออนไลน์ร่วมกับการจดั การเรียนรู้แบบ
ผสมผสาน เร่ือง ประโยคเพือ่ การส่ือสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 4
4. แบบฝึกหดั เรื่อง ประโยคเพือ่ การส่ือสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 4

1.8 นยิ ามศัพท์เฉพาะ

บทเรียนออนไลน์ หมายถึง บทเรียน เร่ือง ประโยคเพื่อการส่ือสาร ท่ีจดั ทาข้ึนเป็ นสื่อการ
สอนผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ประกอบไปด้วย คาอธิบายรายวิชา หน่วยการเรียนรู้ การ

1607841961 7

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 วางแผนการจดั การเรียนรู้ เน้ือหา แบบทดสอบ แบบฝึ กทกั ษะเพื่อให้นกั เรียนและผูท้ ่ีสนใจศึกษา
สามารถศึกษาคน้ ควา้ ความรู้ ไดด้ ว้ ยตนเอง โดยออกแบบไวใ้ ห้โตต้ อบกบั ผูเ้ รียนได้ อยู่บนแฟลต
ฟอร์มออนไลน์ ซ่ึงเป็ นการจดั การศึกษาโดยจดั สภาวการณ์การเรียนการสอนในรูปแบบออนไลน์
บนเวบ็ ไซตอ์ ยา่ งเป็นระบบ

การจัดการเรียนรู้แบบผสมผสาน หมายถึง การเรียนรู้ท่ีผสมผสานวิธีการเรียนแบบ
เผชิญหนา้ กบั การเรียนรู้ผา่ นระบบส่ือบทเรียนออนไลน์เพ่ือเพมิ่ ประสิทธิภาพทางการเรียน

ความพงึ พอใจ หมายถึง ความรู้สึกท่ีมีต่อบทเรียนออนไลน์ ซ่ึงอาจจะมีลกั ษณะในทางบวก
เช่น ความชอบ ความสนใจ หรืออาจมีลกั ษณะในทางลบ เช่น ความไม่ชอบ ความไม่สนใจ โดยใช้
วดั ผลกบั บทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน

ประสิทธิภาพของบทเรียนออนไลน์ คือ ความสามารถของบทเรียนออนไลน์ กลุ่มสาระการ
เรียนรู้ภาษาไทย เร่ือง ประโยคเพื่อการส่ือสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ประถมศึกษาปี ที่ 4 คือ E1/E2

E1 หมายถึง ค่าการวดั ผลการเรียนรู้จากบทเรียนออนไลน์ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย
เรื่อง ประโยคเพ่ือการสื่อสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 4 จากการทาแบบทดสอบ
ระหวา่ งเรียนในบทเรียนน้นั ไดค้ ะแนนเฉล่ียร้อยละ 80 (E1)

E2 หมายถึง ค่าการวดั ผลการเรียนรู้จากบทเรียนออนไลน์ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย
เร่ือง ประโยคเพ่ือการส่ือสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 4 จากการทาแบบทดสอบ
หลงั เรียนในการเรียนดว้ ยบทเรียนออนไลน์ ไดค้ ะแนนเฉลี่ยร้อยละ 80 (E2)

1.9 ประโยชน์ที่ได้รับจากงานวจิ ัย

1. ได้บทเรียนออนไลน์ร่วมกบั การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน เร่ือง ประโยคเพ่ือการ
ส่ือสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 4 ที่จะช่วยจดั กิจกรรมการเรียนการสอนในกลุ่ม
สาระการเรียนรู้ภาษาไทยมีประสิทธิภาพ

2. นักเรียนท่ีเรียนด้วยบทเรียนออนไลน์ร่วมกับการจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน เรื่อง
ประโยคเพ่ือการส่ือสาร สาหรับนกั เรียนระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 4 มีคะแนนทางการเรียนหลงั
เรียนสูงกวา่ ก่อนเรียน

3. นักเรียนที่เรียนด้วยบทเรียนออนไลน์ร่วมกับการจดั การเรียนรู้แบบผสมผสาน เรื่อง
ประโยคเพ่ือการส่ือสาร สาหรับนักเรียนระดับช้ันประถมศึกษาปี ท่ี 4 มีระดับความพึงพอใจใน
ระดบั มาก

1607841961 8

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 บทที่ 2
เอกสารและงานวจิ ัยทีเ่ กยี่ วข้อง

ผูว้ ิจยั ได้ศึกษาเอกสาร ทฤษฎี ตลอดจนงานวิจยั ที่เก่ียวข้อง เพ่ือทาความเข้าใจหลักการ
ทฤษฎี และผลการวิจยั ต่างๆ ท่ีมีส่วนเกี่ยวขอ้ ง ดงั เอกสารและงานวิจยั ดงั ต่อไปน้ี
2.1 นิยาม แนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกบั บทเรียนออนไลน์

2.1.1 ความหมายและความสาคญั ของบทเรียนออนไลน์
2.1.2 องคป์ ระกอบของบทเรียนออนไลน์
2.1.3 ข้นั ตอนการออกแบบบทเรียนออนไลนเ์ พือ่ การเรียนการสอน
2.2. นิยาม แนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกบั การเรียนการสอนผา่ นเวบ็
2.2.1 การเรียนการสอนผา่ นเวบ็
2.2.2 ประเภทของการเรียนการสอนบนเวบ็
2.2.3 คุณลกั ษณะของการเรียนการสอนผา่ นเวบ็
2.2.4 ขอ้ ดีและขอ้ จากดั ของการเรียนการสอนผา่ นเวบ็
2.3 ทฤษฎีจิตวิทยาเกี่ยวกบั การเรียนการสอนดว้ ยบทเรียนออนไลน์
2.3.1 หลกั จิตวิทยาเก่ียวกบั การเรียนรู้ในเรื่องการออกแบบบทเรียนออนไลน์
2.4 การเรียนรู้แบบผสมผสาน
2.4.1 ความหมายของการเรียนแบบผสมผสาน
2.4.2 ความสาคญั ของการเรียนแบบผสมผสาน
2.4.3 คุณลกั ษณะของการเรียนแบบผสมผสาน
2.4.4 องคป์ ระกอบของการเรียนแบบผสมผสาน
2.4.5 ขอ้ ดีของการเรียนแบบผสมผสาน
2.4.6 ขอ้ เสียของการเรียนแบบผสมผสาน
2.4.7 เทคโนโลยกี ารศึกษากบั การเรียนแบบผสมผสาน
2.5 หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน
2.5.1 หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2551

รายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 4

9

2.6 ประโยคเพ่ือการส่ือสาร
2.6.1 เน้ือหาประโยคเพื่อการสื่อสาร

2.7. งานวิจยั ที่เก่ียวขอ้ งกบั การเรียนดว้ ยบทเรียนออนไลน์
2.7.1 งานวจิ ยั ในประเทศ
2.7.2 งานวิจยั ตา่ งประเทศ

1607841961

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24

1607841961 10

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 2.1. เอกสารและงานวจิ ัยทเี่ กย่ี วข้องกบั บทเรียนออนไลน์

ในปัจจุบันได้เครือข่ายอินเตอร์เน็ตได้เข้ามามีบทบาทเป็ นอย่างมากในด้านการศึกษา
เน่ืองจากเป็นการจดั การเรียนการสอนที่สะดวก รวดเร็ว และทนั สมยั สามารถประหยดั ค่าใชจ้ ่ายใน
การติดต่อสื่อสาร การเรียนการสอนดว้ ยบทเรียนออนไลน์น้นั จึงกลายมาเป็นเคร่ืองมือสาคญั ในการ
จดั การเรียนการสอนซ่ึงเป็ นอีกหน่ึงแนวทางในการเสริมการเรียนการสอนในช้นั เรียนปกติ และยงั
เป็นอีกหน่ึงรูปแบบของการจดั การเรียนการสอนในหลกั สูตรได้

2.1.1. ความหมายและความสาคัญของบทเรียนออนไลน์

(Campbell, 2000) ไดใ้ หค้ วามหมายวา่ บทเรียนออนไลน์ หมายถึง การใชเ้ ทคโนโลยที ่ีมีอยู่
ในเครือข่าย อินเทอร์เน็ต (Internet) สร้างการศึกษาท่ีมีปฏิสัมพนั ธ์ และการศึกษาท่ีมีคุณภาพสูง ท่ี
ผูค้ นทว่ั โลกมีความสะดวก และสามารถเขา้ ถึงไดอ้ ย่างรวดเร็ว ไม่จากดั สถานที่และเวลา เป็ นการ
เปิ ดประตกู ารศึกษาตลอดชีวิตใหก้ บั ประชากร

(Krutus, 2000) ไดก้ ล่าวไวว้ ่า บทเรียนออนไลน์ หมายถึง รูปแบบของเน้ือหาสาระท่ีสร้าง
เป็ นบทเรียนออนไลน์สาเร็จรูป ท่ีอาจใช้ซีดีรอม (CD-ROM) เป็ นสื่อกลางในการส่งผ่าน หรือใช้
การส่งผ่านอินเทอร์เน็ต (Internet) หรือเครือข่ายภายใน ท้งั น้ีอาจจะอยใู่ นรูปแบบคอมพิวเตอร์ช่วย
การฝึ กอบรม (Computer Based Training: CBT) และการใช้เว็บเพื่อการฝึ กอบรม (Web Based
Training: WBT) หรือการเรียนการสอนทางไกล (Distance Learning) ผา่ นดาวเทียมกไ็ ด้

(นิคม วงั แสง, 2555) ไดก้ ล่าวไวว้ ่า การเรียนการสอนในลกั ษณะหรือรูปแบบใดก็ได้ ซ่ึง
การถ่ายทอดเน้ือหาน้ันกระทาผ่านทางส่ืออิเล็กทรอนิกส์ เช่น ซีดีรอม เครือข่ายอินเทอร์เน็ต
อินทราเน็ต เอก็ ซทราเน็ต หรือ ทางสัญญาณโทรทศั น์ หรือ สัญญาณดาวเทียม เป็ นตน้ ซ่ึงการเรียน
ลกั ษณะน้ีไดก้ าลงั ไดร้ ับความนิยมเพ่ิมข้ึนอย่างมาก เช่น คอมพิวเตอร์ช่วยสอนด้วยซีดีรอม, การ
เรียนการสอนบนเว็บ (Web-Based Learning), การเรียนออนไลน์ (On-line Learning) การเรียน
ทางไกลผา่ นดาวเทียม หรือ การเรียนดว้ ยวีดีโอผ่านออนไลน์เป็นตน้ ในปัจจุบนั คนส่วนใหญ่มกั จะ
ใช้คาว่า e-Learning กับการเรียน การสอน หรือการอบรม ท่ีใช้เทคโนโลยีของเว็บ (Web Based
Technology) ในการถ่ายทอดเน้ือหารวมถึงเทคโนโลยีระบบการจัดการหลักสูตร (Course
Management System) ในการบริ หารจัดการงานสอนด้านต่างๆ สามารถนาเสนอโดยอาศัย
เท คโน โล ยีมัล ติ มี เดี ย (Multimedia Technology) แล ะเท คโน โล ยีเชิ งโต้ตอบ (Interactive
Technology)

1607841961 11

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 กล่าวโดยสรุปไดว้ ่า บทเรียนออนไลน์ เป็ นการเรียนการสอนโดยผ่านทางส่ือเทคโนโลยี
อินเตอร์เน็ต มีการถ่ายทอดเน้ือหาผา่ นช่องทางออนไลน์ ในการสอนน้นั จะใชเ้ ทคโนโลยีมลั ติมีเดีย
ผสมผสานกบั เทคโนโลยเี ชิงโตต้ อบเขา้ มาบริหารจดั การงานสอนต่างๆ ในดา้ นการจดั การเรียนการ
สอนแบบออนไลนน์ ้นั จะช่วยใหผ้ เู้ รียนสะดวก เขา้ ถึงการเรียนรู้ไดง้ ่าย และรวดเร็ว และส่งเสริมให้
การศึกษาน้นั มีประสิทธิภาพและเรียนรู้ไดต้ ลอดชีวิต

2.1.2 องค์ประกอบของบทเรียนออนไลน์

การจาแนกองค์ประกอบบทเรียนออนไลน์ มีดว้ ยกัน 4 องค์ประกอบ ได้แก่ เน้ือหาของ
บทเรียนระบบการบริหารการเรียน การติดต่อสื่อสาร และการประเมินผลการเรียนโดยแต่ละส่วน
จะตอ้ งไดร้ ับการออกแบบมาเป็นอยา่ งดี เพือ่ ให้ท้งั ส่ีส่วนเม่ือประกอบเขา้ ดว้ ยกนั แลว้ จะทาใหร้ ะบบ
สามารถทางานประสานกนั ไดอ้ ยา่ งลงตวั ไดแ้ ก่

2.1.2.1 เน้ือหาของบทเรียน (Content) ในดา้ นของเน้ือหาเป็นส่ิงสาคญั ท่ีสุด เน้ือหาที่
นามาใชจ้ ะตอ้ งมีความทนั สมยั และพฒั นาใหเ้ ป็นบทเรียนออนไลนท์ ี่มีประสิทธิภาพ โดยเน้ือหา
จะตอ้ งครอบคลุมท้งั ดา้ นวิชาการและวชิ าชีพได้ ตลอดจนความรู้ที่ไดม้ าจากภมู ิปัญญาทอ้ งถ่ินดว้ ย
เพ่ือส่งเสริมการศึกษาใหม้ ีศกั ยภาพและมีเน้ือหาที่ครอบคลุมกบั ทกุ ๆดา้ น

2.1.2.2 ระบบการบริหารการเรียน (LMS : Learning Management System) ระบบบริหาร
การเรียนน้ัน จะช่วยนาส่งเน้ือหาบทเรียนไปยงั ผูเ้ รียน (Course Deliv-ery) มีการบริหารจดั การการ
เรี ยน(Learning Management) และติดตามตรวจสอบ(Measuring) โดยระบบจะดูแล ติดตาม
ตรวจสอบ และรายงานผลต้งั แตผ่ ูเ้ รียนไดเ้ ร่ิมลงทะเบียน จนกระทงั่ เรียนจบระบบทาใหผ้ ทู้ ี่เกี่ยวขอ้ ง
ทุกฝ่ ายไดแ้ ก่ เจา้ ของวิชาหรือผูจ้ ดั ทา เน้ือหาบทเรียน(Content provider) ผสู้ อน (lnstructor) ผเู้ รียน
(Learner) ผู้จัดการโครงการ (Manager) และผู้ให้บริหาร (Operator) ทางานร่วมกันได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ ระบบจะเร่ิมทางานโดยส่งบทเรียนตามคาขอของผูเ้ รียนผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์
ไดแ้ ก่อินเทอร์เน็ต อินทราเน็ต ไปแสดงท่ี Web Browser ของผูเ้ รียนจากน้นั ระบบก็จะติดตามและ
บนั ทึกความกา้ วหนา้ รวมท้งั สร้างรายงานกิจกรรมและผลการเรียนของผเู้ รียนในทุกหน่วยของการ
เรียนอยา่ งละเอียด จนกระทงั่ จบหลกั สูตร

2.1.2.3 การติดต่อสื่อสาร โดยท่ัวไปแล้วรูปแบบการเรียนท่ีเรียกว่าการเรียนการสอน
ทางไกล (Distance Learning) มกั จะเป็ นการเรียนดว้ ยตนเอง โดยไม่ตอ้ งเขา้ ช้นั เรียนปกติ ซ่ึงผเู้ รียน
จะเรียนจากสื่อการเรียนการสอนประเภทส่ิงพิมพ์ วิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทศั น์ และอื่นๆ e-
Learning จดั เป็นการเรียนทางไกลแบบหน่ึง แตกตา่ งจากการเรียนทางไกลโดยทวั่ ไปคือ เป็นการนา

1607841961 12

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 รูปแบบการติดต่อสื่อสารแบบ 2 ทาง มาใช้ประกอบในการเรียนเพ่ือเพ่ิมความสนใจในการต่ืนตวั
ของผเู้ รียนท่ีมีต่อบทเรียนให้มากยง่ิ ข้ึน เช่น ในระหวา่ งการเรียนถา้ มีคาถาม ซ่ึงเป็นการทดสอบยอ่ ย
ในบทเรียนเมื่อคาถามปรากฏข้ึนมาผูเ้ รียนกต็ อ้ งเลือกคาตอบและส่งคาตอบกลบั มายงั ระบบในทนั ที
เหตกุ ารณ์ดงั กล่าวจะทาใหผ้ เู้ รียนรักษาระดบั ความสนใจในการเรียนไดเ้ ป็นระยะเวลามากข้ึน

ในการติดต่อแบบ 2 ทางจะมีเครื่องมือที่จะช่วยให้ผเู้ รียนไดต้ ิดต่อ สอบถาม ปรึกษาหารือ
และแลกเปลี่ยนความพึงพอใจระหว่างผูเ้ รียนกับผูส้ อน หรือครูกับนักเรียน ในระหว่างเรียนกับ
เพอ่ื นร่วมช้นั คนอ่ืนๆ โดยเครื่องมือท่ีใชใ้ นการติดต่อสื่อสารอาจจะแบง่ ได้ 2 ประเภท ดงั น้ี

1. ประเภท Real-time ไดแ้ ก่ Chat(Message, Voice) White board/Text slide, Real-time annotations,
Interactive poll, Conferencing และอ่ืนๆ เป็นตน้

2. ประเภท Non Real-time ไดแ้ ก่ Web-board, Email

4. การสอบหรือการประเมินผลของการเรียน การประเมินผลของการเรียนในแต่ละบท
หรือแต่ละหลกั สูตรของการเรียน ซ่ึงถือเป็ นองค์ประกอบที่สาคญั ท่ีจะทาให้การเรียนแบบ e-
Learning เป็นการเรียนรู้ท่ีสมบูรณ์ กล่าวคือ ในบางวิชาจาเป็นตอ้ งมีการวดั ระดบั ความรู้ก่อนเขา้ มา
เรียน เพ่ือให้ผูเ้ รียนไดเ้ ลือกเรียน ในบทเรียนหรือหลกั สูตรท่ีเหมาะสมมากท่ีสุด ซ่ึงจะทาให้การ
เรียนท่ีจะเกิดข้นึ เป็นการเรียนท่ีมีประสิทธิภาพสูงสุด เม่ือเขา้ สู่บทเรียนในแตล่ ะหลกั สูตร กจ็ ะมีการ
สอบยอ่ ยทา้ ยบท และการสอบใหญ่ก่อนที่จะจบหลกั สูตร ระบบบริหารการเรียนจะเรียกขอ้ สอบที่
จะใชม้ าจากระบบบริหารคลงั ขอ้ สอบ(Test bank system) ซ่ึงเป็นส่วนยอ่ ยที่รวมอยูใ่ นระบบบริหาร
การเรียน (LMS : e-learning Management System)

2.1.3 ข้นั ตอนการออกแบบบทเรียนออนไลน์เพื่อการเรียนการสอน
(กรมวชิ าการ, 2546) ไดน้ ิยามไวว้ า่ การออกแบบพฒั นาบทเรียนคอมพวิ เตอร์ช่วยสอนหรือ

เว็บไซต์เพื่อการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพ จะต้องออกแบบโดยมุ่งเน้นไปท่ีผูเ้ รียนเป็ น
ศูนยก์ ลางของการเรียนรู้มากกว่าครูเป็ นศูนยก์ ลางการเรียนรู้ ตอ้ งออกแบบกิจกรรมการเรียนการ
สอนแบบหลากหลาย สามารถนาไปประยุกต์ใชใ้ นการออกแบบและพฒั นาคอมพิวเตอร์ช่วยสอน
และเวบ็ ช่วยสอน

การออกแบบและพฒั นาบทเรียนออนไลน์ให้มีประสิทธิภาพน้ันควรคานึงถึงข้ันตอน
สาคญั 6 ข้นั ตอน ดงั ตอ่ ไปน้ี

1607841961 13

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 2.1.3.1 ข้ันการวางแผน เป็ นการวางแผนและจดั เตรียมข้อมูลเพ่ือจดั ทาโครงสร้างของ
บทเรียนโดยจัดทาแผนการเรียนการสอน เขียนจุดประสงค์การเรียนรู้ คาอธิบายรายวิชา ซ่ึง
โครงสร้างของบทเรียนควรแยกเป็ นหน่วยย่อย ๆ มีกิจกรรมการเรียนการสอนโดยออกแบบการ
นาเสนอเน้ือหา ผ่านส่ือต่าง ๆ มีแหล่งสืบคน้ เพ่ิมเติม การวดั ผลประเมินผล และขอ้ มูลส่วนตวั
เก่ียวกบั ผสู้ อนที่ผเู้ รียนสามารถติดต่อได้

2.1.3.2 ข้นั การวิเคราะห์เน้ือหาและแบบทดสอบวดั ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนของบทเรียน
เป็ นการวิเคราะห์เน้ือหาโดยจดั ทาเป็ นตารางวิเคราะห์เน้ือหากบั จุดประสงค์การเรียนรู้นาไปให้
ผูเ้ ช่ียวชาญด้านเน้ือหาประเมินความสอดคล้องของเน้ือหากับจุดประสงค์การเรียนรู้ของแต่ละ
หน่วยการเรียน ซ่ึงการวิเคราะห์ขอบเขตของเน้ือหาประกอบดว้ ย หน่วยการเรียนย่อย จุดประสงค์
การเรียนรู้ บทนา เน้ือหาที่นาเสนอผา่ นสื่อในรูปแบบตา่ ง ๆ บทสรุป และแบบฝึ กหดั หลงั เรียน ส่วน
การจดั ทาแบบทดสอบวดั ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียน เพื่อใชว้ ดั ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนก่อนเรียนและ
หลงั เรียน เร่ิมจากการกาหนดจานวนข้อสอบตามจุดประสงค์การเรียนรู้ สร้างตารางวิเคราะห์
ขอ้ สอบโดยยึดตามจุดประสงค์การเรียนรู้ สร้างแบบทดสอบวดั ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนตามที่
กาหนดไวใ้ นตารางวิเคราะห์ขอ้ สอบ นาแบบทดสอบวดั ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนไปให้ผเู้ ชี่ยวชาญ
ดา้ นวดั ผลทาการประเมินความสอดคลอ้ งระหว่างขอ้ สอบกบั จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ นาขอ้ สอบที่ได้
ไปทดลองใชเ้ พื่อหาค่าความยาก และค่าอานาจจาแนก แลว้ ทาการคดั เลือกขอ้ สอบที่มีค่าตามเกณฑ์
ที่กาหนด นาขอ้ สอบท่ีผ่านเกณฑ์มาหาค่าความเช่ือมนั่ ท้งั ฉบบั และสามารถนาไปใชจ้ ริงในการ
วดั ผลสมั ฤทธ์ิทางการเรียน

2.1.2.3 ข้นั การผลิตและพฒั นาบทเรียนออนไลน์ มีข้นั ตอนดงั น้ี
1. เขียนแผนผงั บทเรียน (Flowchart) เพ่ือกาหนดช่องทางการเขา้ สู่เน้ือหาในบทเรียนและ
การเชื่อมโยงสื่อสารภายในและภายนอกบทเรียน แล้วนาไปให้ผู้เช่ียวชาญด้านโปรแกรม
คอมพวิ เตอร์และดา้ นสื่อการสอน ตรวจสอบความถกู ตอ้ งและเหมาะสม

2. ออกแบบโครงสร้างนาเสนอเน้ือหาและส่ือต่าง ๆ (Storyboard) เพ่ือดูความ เหมาะสม
ของเวบ็ เพจแต่ละหน้า แลว้ นาไปให้ผเู้ ชี่ยวชาญดา้ นโปรแกรมคอมพิวเตอร์ และดา้ น สื่อการสอน
ตรวจสอบความถกู ตอ้ งและเหมาะสม

1607841961 14

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 3. ทาการผลิตและพฒั นาบทเรียนออนไลน์ตามโครงสร้างการนาเสนอเน้ือหาและ สื่อต่าง
ๆ (Storyboard) ที่ผ่านการปรับปรุงแก้ไขตามคาแนะนาจากผูเ้ ชี่ยวชาญ โดยเลือกใช้โปรแกรมใน
การผลิตที่เหมาะสม

4. ตรวจสอบบทเรียนท่ีผลิตข้ึน เพ่ือหาขอ้ บกพร่องและขอ้ ผิดพลาดและทาการปรับปรุง
แก้ไข แล้วทาการนาบทเรียนข้ึนเคร่ืองแม่ข่าย (Up Load to Server) เพื่อแสดงผลจริง บนระบบ
เครือขา่ ยอินเทอร์เน็ต

5. ตรวจสอบความเรียบร้อย ความถูกตอ้ งและเหมาะสมขององคป์ ระกอบบทเรียนออนไลน์
การเขา้ สู่เน้ือหา ความถูกตอ้ งของเน้ือหา การออกแบบส่ือมลั ติมีเดียต่าง ๆ การเชื่อมโยง ของขอ้ มูล
เป็ นตน้

2.1.2.4 ข้นั การประเมินคณุ ภาพของบทเรียนออนไลน์
บทเรียนออนไลน์ที่ผลิตข้ึนต้องผ่านการประเมินจากผูเ้ ชี่ยวชาญเพ่ือหาคุณภาพ โดย
ผเู้ ช่ียวชาญประกอบดว้ ย ผเู้ ช่ียวชาญดา้ นเน้ือหาทาการประเมินความถกู ตอ้ งของเน้ือหา การใชภ้ าษา
และการสรุปเน้ือหา ผเู้ ชี่ยวชาญดา้ นส่ือการสอนทาการประเมินดา้ นการออกแบบการสอนออนไลน์
และผูเ้ ช่ียวชาญดา้ นโปรแกรมคอมพิวเตอร์ทาการประเมินดา้ นโครงสร้างของโปรแกรมบทเรียน
ดา้ นการส่ือสาร และการเชื่อมโยงของขอ้ มูล สาหรับการประเมินของผเู้ ชี่ยวชาญโดยมีแบบประเมิน
เป็ นแบบมาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale) และแบบปลายเปิ ดเพื่อถามข้อ คิดเห็นและ
ขอ้ เสนอแนะต่าง ๆ นาผลการประเมินจากผูเ้ ชี่ยวชาญท้งั 3 ดา้ น มาคานวณหาคุณภาพของบทเรียน
ออนไลน์ โดยยดึ หลกั การวา่ คา่ เฉลี่ยท่ียอมรับได้ คือ ต้งั แต่ 3.50-5.00
2.1.2.5 ข้นั การนาบทเรียนออนไลน์ไปใช้
การดาเนินการทดลองใชก้ บั กลุ่มผเู้ รียนแบบหน่ึงต่อหน่ึง จานวน 3 คน เพื่อหา ขอ้ บกพร่อง
ของบทเรียนออนไลน์แลว้ ทาการปรับปรุงแกไ้ ข หลงั จากน้นั ทาการทดลองใชก้ บั กลุ่ม ผเู้ รียนแบบ
กลุ่มเล็ก จานวน 9 คน โดยให้ทาแบบทดสอบก่อนเรียน แลว้ ใหเ้ รียนตามระยะเวลาท่ีกาหนดพร้อม
ทาแบบฝึ กหัดหลังเรียน และทาแบบทดสอบหลังเรียนครบทุกหน่วยการเรียน และ ควรมี
แบ บ ส อบ ถ าม ค วาม พึ งพ อใจต่อก ารเรี ย น บ ท เรี ยน ออน ไล น์ ด้วยเพ่ื อจ ะไ ด้แก้ไข ป รับ ป รุ งให้
เหมาะสมกบั ความตอ้ งการของผูเ้ รียนให้มากที่สุด และนาบทเรียนออนไลน์ไปใชจ้ ริงในการเรียน
การสอน นาผลคะแนนที่ไดม้ าวิเคราะห์หาประสิทธิภาพตามที่กาหนดไว้ และหาดชั นีประสิทธิผล
ของบทเรียนออนไลน์
อย่างไรก็ตามบทเรียนออนไลน์ท่ีผ่านกระบวนการหาประสิทธิภาพดงั กล่าวขา้ งตน้ ควร
ได้รับการปรับปรุงแก้ไขอย่างต่อเน่ือง ท้ังน้ีเพราะผูส้ อนมีความจาเป็ นในการปรับปรุงเน้ือหา
สารสนเทศใหม่ ๆ ใหท้ นั สมยั อยตู่ ลอดเวลา เพ่ือเพ่มิ แรงจูงใจในการเรียนของผเู้ รียนโดยผสู้ อน ตอ้ ง

1607841961 15

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 คานึงถึงหลักการออกแบบบทเรียนออนไลน์ที่ถูกต้อง และนาไปใช้สอนให้ผูเ้ รียนบรรลุตาม
จุดมงุ่ หมาย

ดงั น้ันการออกแบบและพฒั นาบทเรียนออนไลน์มีความสาคญั และจาเป็ นอย่างย่งิ ต่อการ
จดั การเรียนการสอนในรูปแบบ e-Learning ให้มีประสิทธิภาพ ซ่ึงกาลงั เป็ นท่ีกล่าวถึงกนั มากใน
ปัจจุบนั การสร้างความเขา้ ใจในข้นั ตอนต่าง ๆ ดงั กล่าว ขา้ งตน้ เป็ นสิ่งสาคญั ที่สุดจะตอ้ งทาความ
เขา้ ใจก่อนวา่ การออกแบบและพฒั นาบทเรียนออนไลน์มีข้นั ตอนอยา่ งไร และท่ีสาคญั ท่ีสุด คอื ควร
จะมีการดาเนินการตามข้นั ตอนอย่างไรบา้ งเพื่อให้บทเรียนออนไลน์ท่ีพฒั นาข้ึนเกิดประโยชน์
สูงสุดตอ่ การพฒั นาผเู้ รียน

(จินตวีร์ คล้ายสังข์, 2554) ได้กล่าวถึงข้ันตอนการออกแบบบทเรียนออนไลน์ตาม
กระบวนการของ ADDIE Instructional Design Model ซ่ึงประกอบดว้ ยข้นั ตอน ดงั น้ี
1. การวิเคราะห์ (Analysis)

การวิเคราะห์จุดประสงค์การสร้างบทเรียนออนไลน์ ศึกษากลุ่มเป้าหมาย เน้ือหาต่างๆ
รวมท้งั วิเคราะห์พ้นื ฐานของผเู้ รียน และส่ือที่เหมาะสมกบั ผเู้ รียน
2. การออกแบบ (Design)

การกาหนดโครงสร้างบทเรียนออนไลน์ รายละเอียดเน้ือหาที่สอดคลอ้ งกับจุดประสงค์
การจดั ระบบข้อมูลสารสนเทศเพ่ือเอ้ือแก่ผูเ้ ข้ามาเรียนบทเรียนออนไลน์ การจดั ลาดับเน้ือหาท่ี
เรียงความสาคญั จากนอ้ ยไปหามาก และมีความสัมพนั ธ์กนั มีการออกแบบการเรียนการสอนอย่าง
เป็นระบบ รวมท้งั การประเมินผลการเรียนของผเู้ รียนให้ตอบสนองความแตกตา่ งระหวา่ งบุคคล
3. การพฒั นา (Development)

การสร้างโดยการดาเนินการผลิตบทเรียนออนไลน์และดาเนินการสร้างอย่างเป็ นลาดับ
ข้นั ตอน มีการกาหนดเน้ือหา รูปแบบเน้ือหาท่ีจะใชใ้ นการสร้างบทเรียน เช่น รูปภาพ เสียงบรรยาย
วีดีทศั น์
4. การนาไปใช้ (Implementation)

การนาบทเรียนไปใช้งานจริงหลงั จากท่ีมีการทดลองใชก้ บั กลุ่มเป้าหมายและปรับแกต้ าม
ขอ้ เสนอแนะเพ่ือปรับปรุงแกไ้ ข นอกจากน้ียงั ตอ้ งไดร้ ับการตรวจและเสนอแนะจากผูเ้ ชี่ยวชาญ
ก่อนนามาใชจ้ ริงกบั ผเู้ รียน

5. การวดั และการประเมิน (Evaluation)

การวดั ผลและประเมินผลจะตอ้ งวดั อยา่ งเป็นระบบโดยจะตอ้ งวดั อยา่ งมีประสิทธิภาพและ
มีประสิทธิผล จะตอ้ งไดร้ ับการประเมินจากผใู้ ชง้ านจริง ตรวจสอบความถกู ตอ้ งของเน้ือหา เปิ ด

1607841961 16

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 โอกาสรับฟังความเห็นจากผใู้ ชง้ าน โดยการประเมินผลจะประกอบดว้ ย 2 ส่วนที่สาคญั คอื การ
ประเมินผลระหวา่ งข้นั ตอนพฒั นาเพ่ือปรับปรุงขอ้ มูลนาไปแกไ้ ข และการประเมินผลเพ่อื พฒั นา
บทเรียนเรียบร้อยแลว้ เป็นการเปิ ดโอกาสความพึงพอใจจากผใู้ ชง้ านจริง

ภาพท่ี 1 องคป์ ระกอบและข้นั ตอนการออกแบบบทเรียนออนไลน์

2.2. นิยาม แนวคิด ทฤษฎเี กย่ี วกบั การเรียนการสอนผ่านเวบ็

2.2.1. การเรียนการสอนผา่ นเวบ็
การใชเ้ วบ็ เพ่ือการเรียนการสอนเป็ นการนาเอาระบบอินเตอร์เน็ตมาออกแบบเพ่ือมาใชก้ บั
การศึกษา ซ่ึงทางการศึกษาน้นั ไดใ้ หน้ ิยามและความหมายไวด้ งั น้ี
(ถนอมพร เลาหจรัสแสง, 2541) ไดก้ ล่าววา่ การเรียนการสอนผ่านเวบ็ เป็นการผสมผสาน
กนั ระหวา่ งเทคโนโลยี ปัจจุบนั กบั กระบวนการออกแบบการเรียนการสอน เพ่ือเพิ่มประสิทธิภาพ
ทางการเรียนรู้และแกป้ ัญหาในเร่ืองขอ้ จากดั ทางดา้ นสถานที่และเวลา โดยนาการศึกษาไปสู่ผทู้ ่ีขาด
โอกาส หรือมีขอ้ จากดั ทางดา้ นเวลาและสถานที่
(Relan, 1997) ไดใ้ ห้คาจากัดความของเว็บในการสอนเอาไวว้ ่าเป็ นการกระทาของคณะ
หน่ึงในการเตรียมการคดิ ในกลวิธีการสอนโดยกลุ่มคอนสตรัคติวิซ่ึมและการเรียนรู้ในสถานการณ์
ร่วมมือกนั โดยใชป้ ระโยชนจ์ ากคณุ ลกั ษณะและทรัพยากรในเวลิ ดไ์ วดเ์ วบ็
(Khan, 1997) ไดใ้ ห้คาจากดั ความของการเรียนการสอนผา่ นเวบ็ (Web-Based Instruction)
ไวว้ ่าเป็ นการเรียนการสอนท่ีอาศยั โปรแกรมไฮเปอร์มีเดียที่ช่วยในการสอน โดยการใชป้ ระโยชน์

1607841961 17

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 จากคุณลกั ษณะและทรัพยากรของอินเทอร์เน็ต มาสร้างให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมายโดย
ส่งเสริมและสนบั สนุนการเรียนรู้อยา่ งมากมายและสนบั สนุนการเรียนรู้ในทุกทาง

(Parson, 1997) ไดใ้ หค้ วามหมายของการเรียนการสอนผ่านเวบ็ วา่ เป็นการสอนท่ีนาเอาสิ่ง
ที่ต้องการส่งให้บางส่วนหรือท้ังหมดโดยอาศัยเว็บ โดยเว็บสามารถกระทาได้ในหลากหลาย
รูปแบบและหลายขอบเขตท่ีเช่ือมโยงกนั ท้งั การเช่ือมตอ่ บทเรียน วสั ดุช่วยการเรียนรู้และการศึกษา
ทางไกล

(กิดานันท์ มลิทอง, 2543) ให้ความหมายว่า การเรียนการสอนผ่านเว็บเป็ นการใช้เว็บใน
การเรียนการสอนโดยอาจใช้เวบ็ เพื่อนาเสนอบทเรียนในลกั ษณะส่ือหลายมิติของวิชาท้งั หมดตาม
หลกั สูตร หรือใชเ้ พียงการเสนอขอ้ มูลบางอย่างเพื่อประกอบการสอนก็ได้ รวมท้งั ใชป้ ระโยชน์จาก
คณุ ลกั ษณะต่างๆของการส่ือสารท่ีมีอยใู่ นระบบอินเทอร์เน็ต เช่น การเขียนโตต้ อบกนั ทางไปรษณีย์
อิเล็กทรอนิกส์และการพูดคุยสดดว้ ยขอ้ ความและเสียงมาใชป้ ระกอบดว้ ยเพ่ือให้เกิดประสิทธิภาพ
สูงสุด

กล่าวโดยสรุปได้ว่า การเรียนการสอนผ่านผ่านเว็บน้ันเป็ นการผสมผสานระหว่าง
กระบวนการออกแบบการสอนกับเทคโนโลยี ซ่ึงนาเสนอในลักษณะผ่านสื่อหลายมิติ ในการ
นาเสนอน้นั สามารถนาเสนอไดอ้ ย่างหลากหลายรูปแบบและหลากหลายวิธี ช่วยส่งเสริมการศึกษา
ให้สะดวกต่อการจดั การเรียนรู้ มุ่งเนน้ ให้ผเู้ รียนสามารถเขา้ ถึงความรู้ไดง้ ่ายและเกิดการเรียนรู้อยา่ ง
มีความหมาย

2.2.2. ประเภทของการเรียนการสอนบนเวบ็
การใชเ้ วบ็ เพ่อื การเรียนการสอนมกั พบได้ 5 ลกั ษณะ

1. เว็บเพื่อการเสริมสอนรายวิชา การเรียนโดยใชเ้ วบ็ เพื่อการสอนเสริม เป็ นการจดั ทาเวบ็
เพอ่ื ใหเ้ ป็นแหลง่ ขอ้ มูลหรือสารสนเทศเพิ่มเติมเสริมจากการเรียนปกติ รวมท้งั อาจมีการจดั กิจกรรม
การส่ือสารนอกเวลาเรียนโดยใช้เว็บเป็ นช่องทางการสื่อสารหลกั ซ่ึงอาจเปิ ดเฉพาะให้กับผูเ้ รียน
รายวชิ าน้นั หรืออาจเผยแพร่ใหก้ บั ผสู้ นใจทวั่ ไปเขา้ ศึกษา

2. เว็บเพ่ือการเรียนการสอนในหลักสูตร เป็ นการกาหนดเว็บรายวิชาประกอบเขา้ เป็ น
หลกั สูตร มีการจดั ระบบการเรียนการสอน การติดตามผลการเรียน การบริหารจดั การ และการ
บริการสารสนเทศใหก้ บั ผเู้ รียน โดยผเู้ รียนจะตอ้ งลงทะเบียนในหลกั สูตรดงั กล่าว เวบ็ ในลกั ษณะน้ี
มักปรากฏในการศึกษาทางไกล ซ่ึงอาจกาหนดเป็ นโปรแกรมการเรียนการสอนท้ังหมดผ่าน

1607841961 18

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 เครือข่าย หรือควบคกู่ นั ไปกบั การศึกษาจากสื่อการเรียน หรือการเรียนท่ีผสู้ อนกบั ผเู้ รียนตอ้ งพบปะ
กนั ในลกั ษณะผสมผสาน

3. เว็บเพ่ือการจดั การเรียนในแบบดีกรีร่วม เป็ นการพฒั นาเว็บเพื่อสื่อกลางระหว่างการ
เรียนการสอนของสถาบนั มากกวา่ หน่ึงสถาบนั ร่วมกนั โดยทว่ั ไปอาจจดั เป็นหลกั สูตรความร่วมมือ
ระหวา่ งสถาบนั ในตา่ งประเทศ

4. เวบ็ ที่เป็ นแหล่งขอ้ มูล เป็ นแหล่งขอ้ มูล สารสนเทศทางการศึกษา หรือบทเรียนท่ีจดั ไว้
เพ่อื ใหผ้ ทู้ ี่สนใจทวั่ ไปเขา้ ศึกษา อาจอยใู่ นลกั ษณะของแหล่งขอ้ มูลหรือฐานขอ้ มูล

5. เวบ็ เพื่อการพฒั นาและอบรมบุคลากรในองคก์ ร เป็นการจดั การความรู้ การฝึ กอบรมบน
เวบ็ หรือระบบสนบั สนุนการปฏิบตั ิงานดว้ ยเวบ็

2.2.3 คุณลกั ษณะของการเรียนการสอนบนเวบ็
การเรียนการสอนบนเว็บ โดยทั่วไปอาศัยเทคโนโลยีท่ีสื่อหลายมิติและคอมพิวเตอร์
เครือข่ายจดั กิจกรรมการเรียนรู้ สามารถพิจารณาไดต้ ามลกั ษณะการปฏิสัมพนั ธ์ และตามมิติของ
เวลา โดยมีลกั ษณะการปฏิสมั พนั ธ์ทางการเรียนบนเวบ็ ดงั น้ี (ใจทิพย์ ณ สงขลา. 2554:13-14)
1.การปฏิสัมพนั ธ์ทางการเรียนระหวา่ งผูเ้ รียนและเน้ือหาสาระ หมายถึง การจดั กิจกรรมการเรียนที่
เน้นให้เกิดการปฏิสัมพนั ธ์ระหว่างผูเ้ รียนและคอมพิวเตอร์ (Human to computer interaction) เช่น
การนาเสนอเน้ือหาสาระอยู่ในรูปของไฮเปอร์มีเดีย หรือบทเรียนท่ีผูส้ อนได้ออกแบบด้วยการ
วิเคราะห์เน้ือหาและกิจกรรมการเรียนรู้ ให้สอดคลอ้ งกบั วตั ถุประสงคท์ างการเรียนและตอบสนอง
ความแตกต่างในการเรียนรู้ของผเู้ รียน และสร้างโปรแกรมทางการเรียนรู้ท่ีผเู้ รียนสามารถเขา้ ศึกษา
จากสถานที่และเวลาใดกไ็ ด้ ตราบเทา่ ที่เครือขา่ ยคอมพิวเตอร์ครอบคลมุ ถึง
2. การปฏิสัมพันธ์ทางการเรี ยนระหว่างผู้เรี ยนด้วยกันและผู้สอน (learner-learner-teacher
interaction) เป็ นกิจกรรมการเรียนท่ีเนน้ การปฏิสัมพนั ธ์ระหว่างผเู้ รียนดว้ ยกนั และผูส้ อน เป็ นการ
เรียนรู้ที่อาศยั กิจกรรมการส่ือสารโตต้ อบอภิปรายระหว่างผูเ้ รียนดว้ ยกนั เพ่ือให้เกิดความรู้ความ
เขา้ ใจและบรรลุวถั ตุประสงคท์ างการเรียนซ่ึงสามารถเกิดข้ึนไดห้ ลายลกั ษณะ เช่น การปฏิสัมพนั ธ์
ระหว่างผูเ้ รียนดว้ ยกนั ระหว่างผูเ้ รียนกบั ผูส้ อน และอาจมีลกั ษณะต่างรูปแบบความสัมพนั ธ์ เช่น
ความสัมพนั ธท์ ี่เกิดข้ึนน้ีจดั ใหเ้ กิดข้นึ โดยใชเ้ ครื่องมือสื่อสารแบบประสานเวลา และแบบต่างเวลา

2.2.4. ขอ้ ดีและขอ้ จากดั ของการเรียนดว้ ยบทเรียนผา่ นเวบ็
ขอ้ ดีและขอ้ จากดั ของการสอนบนเวบ็ (ชยั วฒั น์ สุทธิรัตน์, 2553) มีดงั น้ี

ขอ้ ดี

1607841961 19

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 1. ขยายขอบเขตการเรียนรู้ของผเู้ รียนในทุกหนทุกแห่งจากหอ้ งเรียนปกติไปยงั บา้ นและที่ทางานทา
ใหไ้ มเ่ สียเวลาในการเดินทาง
2. ขยายโอกาสทางการศึกษาใหผ้ เู้ รียนรอบโลกในสถานศึกษาต่างๆ ที่ร่วมมือไดม้ ีโอกาสไดเ้ รียนรู้
พร้อมกนั
3. ผเู้ รียนควบคมุ การเรียนตามความตอ้ งการและความสามารถของตนเอง
4. การส่ือสารโดยใชอ้ ีเมล์ กระดานขา่ ว การพูดคุย ทาใหก้ ารเรียนรู้มีชีวิตชีวาข้นึ ส่งเสริมใหผ้ เู้ รียน
มีส่วนร่วมในการเรียน
5. กระตุน้ ให้ผเู้ รียนรู้จกั การส่ือสารในสังคม และก่อให้เกิดการเรียนแบบร่วมมือ ซ่ึงที่จริงแลว้ การ
เรียนแบบร่วมมือสามารถขยายขอบเขตจากห้องเรียนหน่ึงไปยงั ห้องเรียนอื่นๆ ไดโ้ ดยการเชื่อมต่อ
อินเตอร์เนต็
6. การเรียนดว้ ยส่ือหลายมิติ ทาใหผ้ ูเ้ รียนสามารถเลือกเรียนเน้ือหาไดต้ ามความสะดวกโดยไม่ตอ้ ง
เรียงลาดบั กนั
7. การสอนบนเวบ็ เป็นวธิ ีการที่ดีเยยี่ มในการใหผ้ เู้ รียนไดป้ ระสบการณ์ของสถานการณ์จาลอง ท้งั น้ี
เพราะสามารถใชก้ ราฟิ ก ภาพน่ิง ภาพเคล่ือนไหว ภาพสามมิติ
8. ขอ้ มูลของหลกั สูตรและเน้ือหารายวิชาสามารถหาไดโ้ ดยงา่ ย
9. การเรียนการสอนมีให้เลือกท้งั ประสานเวลา คือเรียนแบบพบกับผูส้ อนเพ่ือปรึกษาสอบถาม
ปัญหาในเวลาเดียว และแบบไม่ประสานเวลา คือเรียนจากเน้ือหาและติดตามผสู้ อนทางอีเมล์
ขอ้ จากดั
1. การศึกษาทางไกลผสู้ อนและผเู้ รียนอาจไม่ไดพ้ บหนา้ กนั เลย รวมท้งั การพบกนั ระหวา่ งผเู้ รียนคน
อ่ืนดว้ ย
2. เพ่ือใหไ้ ดป้ ระโยชน์สูงสุดผูส้ อนตอ้ งใชเ้ วลาในดา้ นการเตรียมเน้ือหาและโปรแกรมคอมพิวเตอร์
แตผ่ สู้ อนน้นั จะตอ้ งเรียนรู้โปรแกรมคอมพิวเตอร์เช่นกนั
3. การถามตอบบางคร้ังอาจไมเ่ กิดข้ึนทนั ที อาจทาใหไ้ มเ่ กิดการเขา้ ใจถ่องแทไ้ ด้
4. ผสู้ อนไม่สามารถควบคมุ การเรียนไดเ้ หมือนช้นั เรียน
5. ผเู้ รียนจะตอ้ งรู้จกั ควบคุมอารมณ์ตวั เองไดด้ ีจึงจะประสบความสาเร็จ

1607841961 20

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 2.3. หลกั จิตวิทยาเกย่ี วกบั การเรียนรู้ในเร่ืองการออกแบบบทเรียนออนไลน์

2.3.1. หลกั จิตวิทยาเกี่ยวกบั การเรียนรู้ในเรื่องการออกแบบบทเรียนออนไลน์

ดิคและแครี (Dick & Carey, 1985, p. 5) ใหค้ วามหมาย การออกแบบการเรียนการสอน คือ
กระบวนการวางแผนการเรียนการสอนอย่างเป็ นระบบเพื่อให้บรรลุเป้าหมายการเรียนการสอนที่
ตอ้ งการ โดยตอบคาถามให้ไดว้ ่าจะสอนอะไรและสอนอย่างไรจึงจะบรรลุเป้าหมาย และจะทราบ
ได้ อยา่ งไรวา่ บรรลุเป้าหมายแลว้

ซีลส์ และกลาสโกว์ (Seels & Glasgow, 1990, p.4) ให้ความหมาย การออกแบบการเรียน
การสอน คือกระบวนการพฒั นาอยา่ งเป็นระบบที่นาเอาทฤษฎีการเรียนรู้และทฤษฎีการสอนมาทา
ให้ การเรียนการสอนมีคุณภาพ

แชมบอช และมาเกลียโร (Shambaugh & Magliaro, 1997, p. 24) ให้ความหมายของ การ
ออกแบบการเรียนการสอน คือ กระบวนการเชิงระบบที่ใชใ้ นการวิเคราะห์ความตอ้ งการของผเู้ รียน
เพื่อจดั หาส่ิงท่ีจะช่วยให้นักออกแบบการเรียนการสอนสร้างส่ิงท่ีเป็ นไปได้เพ่ือตอบสนองความ
ตอ้ งการ ของผเู้ รียน

สมิทและราแกน (Smith & Ragan, 1999, p. 2) ให้ความหมาย การออกแบบการเรียนการ
สอน คือ กระบวนการท่ีเป็ นระบบในการนาหลกั การเรียนรู้และหลกั การสอนไปวางแผนสื่อ วสั ดุ
อุปกรณ์ การเรียนการสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน

กานเย เวเกอร์ โกลาส และเคลเลอร์ (Gagné, Wager, Golas, & Keller, 2005, p. 1) ให้
ความหมาย ของการออกแบบการเรียนการสอน เป็นการนาหลกั การเรียนรู้ไปออกแบบเหตกุ ารณ์ ที่
ประกอบด้วย กิจกรรมต่าง ๆ ที่กาหนดข้ึนอย่างมีเป้าประสงคช์ ัดเจน หรือท่ีเรียกว่า การเรียนการ
สอนใหม้ ี ประสิทธิภาพเพือ่ ใหผ้ เู้ รียนเกิดการเรียนรู้ตามท่ีคาดหวงั

จากแนวคิดของนกั การศึกษาดงั กล่าว สรุปไดว้ ่า การออกแบบการเรียนการสอนมีลกั ษณะ
ที่สาคัญ คือ เป็ นกระบวนการที่เป็ นระบบท่ีนามาใช้ในการศึกษาความตอ้ งการของผูเ้ รียนและ
ปัญหาการเรียนและมุ่งเน้นโดยการนาหลกั การเรียนรู้และหลกั การสอนมาใช้ในการดาเนินการ
พฒั นาการเรียนรู้ของผเู้ รียน

ถนอมพร เลาหจรัสแสง (2541) ได้กล่าวทฤษฏีการเรียนรู้และจิตวิทยาการเรียนรู้ที่
เก่ียวขอ้ งกบั การออกแบบบทเรียนออนไลนเ์ พ่ือการศึกษา มีดงั น้ี

1607841961 21

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 1. ทฤษฎีพฤติกรรมนิยม (Behaviorism)
เป็ นทฤษฎีซ่ึงเช่ือว่าจิตวิทยาเป็ นเสมือนการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ของพฤติกรรมมนุษย์

(Scientific Study of Human Behavior) และการเรียนรู้ของมนุษยเ์ ป็ นสิ่งที่สามารถสังเกตไดจ้ าก
พฤติกรรมภายนอก นอกจากน้ียงั มีแนวคิดเก่ียวกบั ความสัมพนั ธ์ระหว่างสิ่งเร้าและการตอบสนอง
( Stimuli and Response ) เชื่อวา่ การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของมนุษยจ์ ะเกิดข้ึนควบคู่กนั ในช่วงเวลาท่ี
เหมาะสม นอกจากน้ียงั เช่ือว่าการเรียนรู้ของมนุษย์เป็ นพฤติกรรมแบบแสดงอาการกระทา
(Operant Conditioning) ซ่ึงมีการเสริ มแรง ( Reinforcement) เป็ นตัวการ โดยทฤษฏี
พฤติกรรมนิยมน้ีจะไม่พูดถึงความนึกคดิ ภายในของมนุษย์ ความทรงจา ภาพ ความรู้สึก โดยถือ
ว่าคาเหล่าน้ีเป็ นคาตอ้ งห้าม (Taboo) ซ่ึงทฤษฎีน้ีส่งผลต่อการเรียนการสอนที่สาคญั ในยุคน้ัน ใน
ลกั ษณะท่ีการเรียนเป็ นชุดของพฤติกรรมซ่ึงจะตอ้ งเกิดข้ึนตามลาดับท่ีแน่ชัด การที่ผูเ้ รียนจะ
บรรลุวตั ถุประสงค์ไดน้ ้ันจะตอ้ งมีการเรียนตามข้นั ตอนเป็ นวตั ถุประสงค์ๆ ไป ผลที่ไดจ้ ากการ
เรียนข้นั แรกน้ีจะเป็นพ้ืนฐานของการเรียนในข้นั ต่อ ๆ ไป ในที่สุด

บทเรียนออนไลน์เพ่ือการศึกษาที่ออกแบบตามแนวคิดของทฤษฎีพฤติกรรมนิยมน้ีจะมี
โครงสร้างของบทเรียนในลักษณะเชิงเส้นตรง (Linear) โดยผูเ้ รียนทุกคนจะได้รับการนาเสนอ
เน้ือหาในลาดบั ที่เหมือนกนั และตายตวั ซ่ึงเป็นลาดบั ท่ีผสู้ อนไดพ้ ิจารณาแลว้ วา่ เป็นลาดบั การสอน
ท่ีดีและผเู้ รียนจะสามารถเรียนรู้ไดอ้ ย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด นอกจากน้นั จะมีการต้งั คาถาม ๆ
ผเู้ รียนอย่างสม่าเสมอโดยหากผูเ้ รียนตอบถูกก็จะไดร้ ับการตอบสนองในรูปผลป้อนกลบั ทางบวก
หรือรางวลั (Reward) ในทางตรงกนั ขา้ มหากผูเ้ รียนตอบผิดก็จะไดร้ ับการตอบสนองในรูปของผล
ป้อนกลบั ในทางลบและคาอธิบายหรือการลงโทษ ( Punishment) ซ่ึงผลป้อนกลบั น้ีถือเป็ นการ
เสริมแรงเพ่ือให้เกิดพฤติกรรมท่ีตอ้ งการ บทเรียนออนไลน์เพื่อการศึกษาท่ีออกแบบตามแนวคิด
ของทฤษฎีพฤติกรรมนิยม จะบังคบั ให้ผูเ้ รียนผ่านการประเมินตามเกณฑ์ท่ีกาหนดไวต้ ามจุด
ประสงค์เสียก่อน จึงจะสามารถผ่านไปศึกษาต่อยงั เน้ือหาของวตั ถุประสงคต์ ่อไปได้ หากไม่ผ่าน
เกณฑท์ ี่กาหนดไวผ้ เู้ รียนจะตอ้ งกลบั ไปศึกษาในเน้ือหาเดิมอีกคร้ังจะกวา่ จะผา่ นการประเมิน
2. ทฤษฎีปัญญานิยม (Cognitivism)

เกิดจากแนวคิดของชอมสก้ีที่ไม่เห็นดว้ ยกบั สกินเนอร์บิดาของทฤษฎีพฤติกรรมนิยม ใน
การมองพฤติกรรมมนุษยไ์ วว้ ่าเป็ นเหมือนการทดลองทางวิทยาศาสตร์ ชอมสก้ีเช่ือว่า พฤติกรรม
ของมนุษยน์ ้นั เป็นเรื่องของภายในจิตใจมนุษยไ์ ม่ใชผ้ า้ ขาวที่เม่ือใส่สีอะไรลงไปก็จะกลายเป็นสีน้นั
มนุษย์มีความนึกคิด มีอารมณ์ จิตใจ และความรู้สึกภายในท่ีแตกต่างกันออกไป ดังน้ันการ
ออกแบบการเรียนการสอนก็ควรท่ีจะคานึงถึงความแตกต่างภายในของมนุษยด์ ้วย ในช่วงน้ีมี
แนวคิดต่างๆ เกิดข้ึนมากมาย เช่น แนวคิดเกี่ยวกับการจา ( Short Term Memory , Long Term

1607841961 22

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 Memory and Retention) แนวคดิ เก่ียวกบั การแบง่ ความรู้ออกเป็น 3 ลกั ษณะคอื ความรู้ในลกั ษณะ
เป็ นข้นั ตอน (Proce-dural Knowledge) ซ่ึงเป็ นความรู้ที่อธิบายว่าทาอย่างไรและเป็ นองคค์ วามรู้ที่
ตอ้ งการลาดบั การเรียนรู้ที่ชดั เจน ความรู้ในลกั ษณะการอธิบาย (Declarative Knowledge) ซ่ึงไดแ้ ก่
ความรู้ท่ีอธิบายว่าคืออะไร และความรู้ในลกั ษณะเง่ือนไข (Conditional Know-ledge) ซ่ึงได้แก่
ความรู้ที่อธิบายวา่ เม่ือไร แและทาไม ซ่ึงความรู้ 2 ประเภทหลงั น้ี ไม่ตอ้ งการลาดบั การเรียนรู้ท่ี
ตายตวั

ทฤษฎีปัญญานิยมน้ีส่งผลต่อการเรียนการสอนที่สาคญั ในยุคน้ัน กล่าวคือ ทฤษฎีปัญญา
นิยมทาใหเ้ กิดแนวคิดเกี่ยวกบั การออกแบบในลกั ษณะสาขาของคราวเดอร์ ซ่ึงเป็นการออกแบบใน
ลกั ษณะสาขา หากเม่ือเปรียบเทียบกบั บทเรียนที่ออกแบบตามแนวคิดของพฤติกรรมนิยมแลว้ จะ
ทาให้ผูเ้ รียนมีอิสระมากข้ึนในการควบคุมการเรียนดว้ ยตวั เอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการมีอิสระมาก
ข้ึนในการเลือกลาดบั ของการนาเสนอเน้ือหาบทเรียนที่เหมาะสมกบั ตน ส่ือมลั ติมีเดียเพื่อการศึกษา
ที่ออกแบบตามแนวคิดของทฤษฎีปัญญานิยมก็จะมีโครงสร้างของบทเรียนในลกั ษณะสาขาอีก
เช่นเดียวกนั โดยผูเ้ รียนทุกคนจะไดร้ ับการเสนอเน้ือหาในลาดบั ท่ีไม่เหมือนกนั โดยเน้ือหาท่ีจะ
ไดร้ ับการนาเสนอต่อไปน้ันจะข้ึนอยกู่ บั ความสามารถ ความถนดั และความสนใจของผูเ้ รียนเป็ น
สาคญั

3. ทฤษฎีโครงสร้างความรู้ (Scheme Theory)

ภายใตท้ ฤษฎีปัญญานิยม (Cognitivism) น้ียงั ได้เกิดทฤษฎีโครงสร้างความรู้ข้ึนซ่ึงเป็ น
แนวคิดท่ีเชื่อว่าโครงสร้างภายในของความรู้ท่ีมนุษยม์ ีอยู่น้ันจะมีลกั ษณะเป็ นโหนดหรือกลุ่มท่ีมี
การเชื่อมโยงกนั อยู่ ในการที่มนุษย์จะรับรู้อะไรใหม่ ๆ น้นั มนุษยจ์ ะนาความรู้ใหม่ ๆ ท่ีเพ่ิงไดร้ ับ
น้ันไปเชื่อมโยงกับกลุ่มความรู้ท่ีมีอยู่เดิม รูเมลฮาร์ทและออโทนี่ ได้ให้ความหมายของคา
โครงสร้างความรู้ไวว้ า่ เป็นโครงสร้างขอ้ มูลภายในสมองของมนุษยซ์ ่ึงรวบรวมความรู้เก่ียวกบั วตั ถุ
ลาดบั เหตุการณ์ รายการกิจกรรมต่างๆ เอาไว้ หนา้ ท่ีของโครงสร้างความรู้น้ีก็คือ การนาไปสู่การ
รับรู้ขอ้ มูล การรับรู้ขอ้ มูลน้นั ไม่สามารถเกิดข้ึนไดห้ ากขาดโครงสร้างความรู้ ท้งั น้ีก็เพราะการรับรู้
ขอ้ มูลน้ันเป็ นการสร้างความหมายโดยการถ่ายโอนความรู้ใหม่เขา้ กบั ความรู้เดิม ภายในกรอบ
ความรู้เดิมที่มีอยูแ่ ละจากการกระตุน้ โดยเหตุการณ์หน่ึง ๆ ท่ีช่วยให้เกิดการเช่ือมโยงความรู้น้ัน ๆ
เขา้ ดว้ ยกนั การรับรู้เป็นสิ่งสาคญั ท่ีทาใหเ้ กิดการเรียนรู้ เนื่องจากไม่มีการเรียนรู้ใดที่เกิดข้ึนไดโ้ ดย
ปราศจากการรับรู้ นอกจากโครงสร้างความรู้จะช่วยในการรับรู้และการเรียนรู้แลว้ น้นั โครงสร้าง
ความรู้ยงั ช่วยในการระลึกถึงส่ิงตา่ งๆ ที่เราเคยเรียนรู้มา

1607841961 23

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 การนาทฤษฎีโครงสร้างความรู้มาประยุกต์ใชใ้ นการสร้างบทเรียนออนไลน์ จะส่งผลให้
ลักษณะการนาเสนอเน้ือหาที่มีการเช่ือมโยงกันไปมาคล้ายใยแมงมุม (Webs) หรือบทเรียนใน
ลกั ษณะท่ีเรียกวา่ บทเรียนแบบสื่อหลายมิติ (Hypermedia)

2.4 การเรียนแบบผสมผสาน

2.4.1 ความหมายของการเรียนแบบผสมผสาน

การเรียนแบบผสมผสาน (Blended Learning) ไดม้ ีผใู้ หค้ วามหมายไว้ ดงั น้ี

Charles R Graham (charles, 2016) มหาวิทยาลัย Brigham Young University ประเทศ
สหรัฐอเมริกาให้ความหมายว่า เป็ นระบบการเรียนการสอนที่ผสมผสานระหว่างการเรียนแบบ
เผชิญหนา้ กบั การสอนผา่ นระบบเครือขา่ ยคอมพวิ เตอร์

Michael B. Horn and Heather Staker ( Horn and Staker , 2011 ) แห่ ง Innosight Institute
ไดน้ ิยามเกี่ยวกบั การเรียนแบบผสมผสานของผูเ้ รียนในระดบั K-12 หมายถึง การเรียนรู้ท่ีผูเ้ รียน
ไดร้ ับมวลประสบการณ์ทางการเรียนรู้อยา่ งเป็นอิสระผา่ นระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์โดยนกั เรียน
สามารถควบคุมตวั แปรทางการเรียนรู้ด้วยตนเองท้งั ในดา้ นเวลา สถานท่ี แนวทางการเรียนรู้และ
อตั ราการเรียนรู้ของตนเอง

Radames Bernath ( Bernath , 2012 ) สรุ ปว่า การเรี ยนแบบผสมผสานหรื อ Blended
Learning หมายถึง โปรแกรมทางการเรียนรู้ที่ใช้วิธีการผสมผสานระหว่างการเรียนรู้จากสื่อ
อิเลก็ ทรอนิกส์หรือ E-learning กบั การสอนในช้นั เรียน

(สงขลา, 2561) ใหค้ วามหมายของการเรียนแบบผสมผสานว่า เป็นการจดั การเรียนการสอน
ท่ีประกอบการเรียนออนไลน์และการพบปะกันจริงในห้องเรียน โดยมีกิจกรรมผสมผสานการ
พบปะระหว่างผูเ้ รียนและผูส้ อนดว้ ยการใช้ชองค์ประกอบทางเทคโนโลยีทาให้ผูเ้ รียนสามารถ
ควบคมุ เวลาสถานที่และการเรียนได้

กระบวนการเรียนรู้ท่ีผสมผสานรูปแบบการเรียนรู้ที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็ นการเรียนรู้ท่ี
เกิดข้ึนในหอ้ งเรียน ผสมผสานกบั การเรียนรู้นอกหอ้ งเรียนที่ผเู้ รียนผูส้ อนไมเ่ ผชิญหนา้ กนั หรือการ
ใชแ้ หล่งเรียนรู้ที่มีอยหู่ ลากหลาย กระบวนการเรียนรู้และกิจกรรมเกิดข้ึนจากยทุ ธวิธี การเรียนการ

1607841961 24
สอนที่หลากรูปแบบ เป้าหมายอยู่ที่การให้ผูเ้ รียนบรรลุเป้าหมายการเรียนรู้เป็ นสาคญั ดงั แสดงให้
BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 เห็นดงั ภาพตอ่ ไปน้ี

ภาพท่ี 2 Model แสดงนิยามความหมายของการเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended Learning)

จากภาพท่ี 2 แสดงถึงลกั ษณะของการผสมผสานทางการเรียนรู้ดงั ท่ีกล่าวในเบ้ืองตน้ ซ่ึง
สรุปได้ 3 มิติสาคัญ ดงั ที่ได้กล่าวไว้คือ การผสมผสานการเรียนการสอนผ่านสื่อการสอน การ
ผสมผสานวิธีการสอน และการผสมผสานการระหว่างการสอนแบบเผชิญหน้ากบั การสอนผ่าน
ออนไลน์

จากนิยามขา้ งตน้ อาจสรุปไดว้ า่ การเรียนรู้แบบผสมผสาน หมายถึง กระบวนการเรียนรู้ที่
ผสมผสานรูปแบบการเรียนอย่างหลากหลาย ท้งั การเรียนรู้ท่ีเกิดข้ึนในห้องเรียน ผสมผสานกบั การ
เรียนรู้ที่เกิดนอกห้องเรียน โดยการเรียนรู้แบบผสมผสานน้นั จะมีรูปแบบการเรียนแบบเผชิญหนา้
กบั การเรียนรู้ผา่ นระบบส่ือคอมพวิ เตอร์ออนไลนเ์ พ่ือเพม่ิ ประสิทธิภาพทางการเรียนใหส้ ูงข้ึน
2.4.2 ความสาคญั ของการเรียนแบบผสมผสาน

การเรียนแบบผสมผสาน หรือ Blended Learning เป็นกระบวนการเรียนการสอนที่พฒั นา
มาจากการเรียนการสอนแบบเดิม ซ่ึงวิธีการเรียนแบบเดิมจะเป็ นการเรียนรู้แบบเผชิญหน้าโดย
ผเู้ รียนกบั ผูส้ อนตา่ งมีปฏิสัมพนั ธ์และไดร้ ับประสบการณ์ตรงซ่ึงกนั และกนั โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ การ
เรียนในช้ันปกติ เป็ นสภาพแวดลอ้ มทางการเรียนรู้ท่ีเรียกว่า The traditional face-to-face learning
environment จนในปัจจุบนั ไดก้ า้ วสู่ยคุ การเรียนแบบทางไกลผา่ นส่ือการเรียนรู้ทางไกลเพ่อื จดั เสริม

1607841961 25
ประสบการณ์ทางการเรียน ซ่ึงผเู้ รียนจึงไม่จาเป็นตอ้ งจดั การเรียนรู้ร่วมกนั ในช้นั เรียน แต่สามารถ
BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 จดั การเรียนรู้ได้ท้งั ภายในห้องเรียนและนอกห้องเรียน ส่งผลต่อกระบวนทศั น์ของการเรียนการ
สอน นามาพฒั นาและสร้างรูปแบบการสอนแบบผสมผสานเทคนิควธิ ีการสอนที่มีความหลากหลาย
โดยใช้คอมพิวเตอร์เป็ นสาคัญของการเรียนรู้ ซ่ึงมีวิวฒั นาการการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยมี
ภาพรวม ดงั น้ี

ภาพที่ 3 วิวฒั นาการการเรียนรู้แบบ Blended Learning ตามแนวความคดิ ของ Graham
จากภาพท่ี 3 อาจกล่าวสรุปได้ว่า การเรียนในช่วงอดีตที่ผ่านมาน้ัน การเรียนรู้มีเทค
เทคโนโลยแี ละนวตั กรรมในการสนบั สนุนการสอนเท่าน้นั แต่ในปัจจุบนั และอนาคตการเรียนการ
สอนไดน้ าเทคโนโลยีเขา้ มาเป็นปัจจยั สาคญั ในการสอน ซ่ึงเป็นรูปแบบการสอนที่หลากหลาก เป็น
ระบบการเรียนรู้แบบผสมผสานท่ีนาการบูรณาการการเรียนการสอนกบั เทคโนโลยีการเรียนรู้เขา้
ดว้ ยกนั
ความสาคญั ของการเรียนแบบผสมผสานมีปัจจยั สาคญั ที่เกิดผลในเชิงคุณลกั ษณะท่ีพึง
ประสงคท์ างการเรียนรู้ ดงั น้ี
1. เกิดการปรับปรุงพฒั นาในเชิงวิชาการ จากการจดั สภาพการณ์ทางการเรียนรู้จากการฝึ กอบรมให้
ความรู้ ผูส้ อน ที่มุ่งเนน้ ให้เกิดความรู้ในลกั ษณะการถ่ายทอดเน้ือหาแบบส่งผ่านมากกว่าการสร้าง

1607841961 26

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 ปฏิสัมพันธ์ทางการเรียนร่วมกัน ครูผูส้ อนมักมุ่งเน้นการสอนแบบบรรยายมากกว่าการนา
เทคโนโลยเี ขา้ มาประยกุ ตใ์ ช้ หลงั จากระบบการเรียนทางไกลไดเ้ กิดข้ึนพร้อมกบั การพฒั นาระบบ
ขอ้ มูลสารสนเทศไดก้ า้ วหนา้ อย่างรวดเร็วจึงทาให้เกิดการเรียนแบบผสมผสานและไดถ้ ูกนามาใช้
เพ่อื เพม่ิ ประสิทธิภาพทางการเรียนรู้มากข้นึ
2. เพิ่มประสิทธิภาพในการเขา้ ถึงขอ้ มูลการเรียนรู้และมีความยืดหยุ่น ช่วยสร้างประสิทธิภาพใน
การเรียนรู้ของผูเ้ รียนเพื่อเพิ่มโอกาสในการเขา้ ถึงแหล่งความรู้และการสร้างองค์ความรู้ตามความ
พร้อมและตามสภาพการณ์ สามารถจาแนกได้ 3 ลกั ษณะ คือ ประสิทธิภาพการเข้าถึงในระดับ
องคก์ รหรือสถาบนั ประสิทธิภาพการเขา้ ถึงในระดบั โปรแกรมหรือโครงการ และประสิทธิภาพการ
เขา้ ถึงในระดบั เน้ือหารายวชิ า
3. ประสิทธิภาพในเชิงงบประมาณหรือการลงทุน การจดั การเรียนรู้แบบผสมผสานสาคญั ในการ
เพ่ิมประสิทธิภาพในดา้ นการจดั การศึกษา ซ่ึงการเรียนรู้แบบผสมผสานเป็ นการสร้างระบบการ
เรียนที่หลากหลายและตอบสนองต่อผเู้ รียนไดต้ ามอตั ภาพและสถานการณ์

2.4.3 คุณลกั ษณะของการเรียนรู้แบบผสมผสาน
การเรียนรู้แบบผสมผสานตามมโนทศั น์ที่กาหนดข้ึนน้นั จะเป็นลกั ษณะของการผสมผสาน

การเรียนรู้ใน 4 ลกั ษณะ ดงั ต่อไปน้ี
1. การผสมผสานเทคโนโลยีการเรียนการสอนจากการเรียนผ่านเว็บให้เป็ นไปตามจุดประสงค์ท่ี
กาหนดไว้
2. การผสมผสานในรูปแบบหรือวิธีการท่ีเน้นเชิงวิชาการในการสร้างผลผลิตทางการเรียนรู้ให้
สูงข้นึ โดยปราศจากเทคโนโลยแี ละสื่อการสอนอื่นเขา้ มาช่วย
3. การผสมผสานรูปแบบวธิ ีการทางเทคโนโลยที างการสอนผา่ นหลกั สูตรเฉพาะหรือการฝึกอบรม
4. การผสมผสานเทคโนโลยเี ขา้ กบั งานปกติหรือการเรียนปกติ

โดย Horn and Staker ไดจ้ าแนกถึงคุณลกั ษณะในการจดั การเรียนการสอนแบบผสมผสาน
จาแนกออกเป็น 6 รูปแบบ ดงั น้ี
Model 1 : Face to Fece Driver เป็ นรูปแบบการสอนแบบปกติที่มีการเรียนแบบเผชิญหน้าระหวา่ ง
ผูเ้ รียนกบั ผูส้ อนในช้นั เรียนโดยการเรียนรู้แบบออนไลน์โดยจะกาหนดประเด็นหลกั สูตรสาหรับ
การเรียนแตล่ ะคร้ัง

1607841961 27

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 Modet 2 : Rotation เป็นรูปแบบการเรียนหมุนเวียนตามหลกั สูตรเน้ือหาในตารางที่กาหนดของการ
สอนช้นั ปกติภายใตส้ ถานการณ์ที่มีความหลากหลาย
Model 3 : Flex เป็นลกั ษณะการผสมผสานท่ีมีความยืดหยนุ่ ครูจะจดั สถานการณ์ในการเรียนรู้หลาย
รูปแบบ หรือการเรียนรู้แบบกลุม่ เลก็ ตามกลมุ่ สนใจ
Model 4 : Online Lab เป็ นรูปแบบการเรียนรู้แบบผสมผสานที่เน้นการเรียนในห้องเรียนออนไลน์
ภายใตส้ ภาพการณ์ใช้ห้องปฏิบตั ิเทคโนโลยีสารสนเทศเต็มรูปแบบโดยครูเป็ นผูค้ วบคุมให้ความ
ช่วยเหลือแก่นกั เรียน
Model 5 : Self Blended เป็นรูปแบบของการเรียนแบบผสมผสานดว้ ยตวั ผเู้ รียนเองตามประเด็นหรือ
หลกั สูตรท่ีกาหนด ส่วนมากใชใ้ นระดบั อดุ มศึกษาหรือมหาวิทยาลยั ท่ีมีการเช่ือมโยงขอ้ มลู การเรียน
ระหว่างกันหรือระหว่างสถาบนั ลกั ษณะดงั กล่าวจะมีโปรแกรมควบคุมอยู่ที่ห้องปฏิบตั ิการตาม
Model 4 ท่ีจะคอยควบคุมและอานวยความสะดวกในการเรียนรู้แบบผสมผสานดว้ ยตวั เอง
Model 6 : Online Driver เป็ นลกั ษณะการเรียนแบบผสมผสานที่เต็มรูปแบบโดยมีการเรียนแบบ
ออนไลน์ท้งั ผูเ้ รียนและผูส้ อนจากหลกั สูตรท่ีกาหนด เทคโนโลยคี อมพิวเตอร์และสารสนเทศจะมี
บทบาทค่อนขา้ งสูงต่อการขบั เคลื่อนในรูปแบบดงั กลา่ ว

จากท่ีได้กล่าวมา รูปแบบของการเรียนแบบผสมผสานจะเห็นได้ว่าเป็ นการนาเอา
กระบวนการเรียนแบบผสมผสานนามาใชใ้ นการเรียนการสอน โดยจะตอ้ งคานึงถึงความพร้อมและ
ความเป็ นไปได้ บริบทและความพร้อมทุกด้านเพ่ือให้เกิดผลและประสิทธิภาพสูงสุดของการ
ประยกุ ตใ์ ช้

2.4.4 รูปแบบการเรียนแบบผสมผสาน

รูปแบบการเรียนเนน้ พบกนั ในช้นั เรียน (Face to Face Model) โดยแนวทางการในพบกัน
ในช้นั เรียนน้ันจะผสมผสานการสอนออนไลน์เป็นรายกรณีไป ผเู้ รียนท่ีอยใู่ นรูปแบบน้ีจะสามารถ
ใช้เวลาในการศึกษาเรียนรู้ออนไลน์เพิ่มเติมได้ตามเวลาที่ตนเองสะดวก (สงขลา, 2561) โดยมี
รูปแบบการเรียนดงั น้ี

2.4.4.1 รูปแบบหมุนเวียน รูปแบบเช่นน้ีผูเ้ รียนจะหมุนเวียนระหว่างห้องเรียนหรือห้อง
ปฏิบตั ิตามเวลาท่ีกาหนดไวล้ ่วงหน้าว่าช่วงใดเป้นการเรียนหรือทางานออนไลน์ และช่วงใดที่จะ
พบปะกบั ผูส้ อนในช้นั เรียน รูปแบบน้ี พบว่าให้ผลในทางบวกทาใหผ้ ูเ้ รียนไดป้ รับพ้ืนฐานความรู้

1607841961 28

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 ของตนเมื่อเรียนออนไลน์ก่อนพบปะในช้ันเรียน ระบบออนไลน์เช่นน้ี ทาหน้าที่ติดตามเก็บ
กระบวนการและผลลพั ธก์ ารเรียนและส่งบทเรียนหรือสาระความรู้ท่ีจาเป็นใหก้ บั ผเู้ รียน

2.4.4.2 รูปแบบยืดหยุ่น รูปแบบการเรียนแบบผสมผสานช่วยสนับสนุนการเรียนรู้ของ
ผูเ้ รียนที่มีความตอ้ งการพิเศษ รูปแบบยืดหยุ่นน้ีจะให้ผูเ้ รียนจดั การเรียนรู้ของตนเองศึกษาและ
ปฏิบตั ิจะสาระความรู้ดิจิทลั รูปแบบยดื หยนุ่ น้ีจะช่วยเปิ ดโอกาสการเรียนรู้กบั ผูเ้ รียนท่ีขาดแคลนครุ
ชานาญเฉพาะทางและมีสภาพจากดั ทางดา้ นเศรษฐกิงคมเป็นพิเศษ รูปแบบน้ีอาจมีผสู้ อนดูแลอยใู่ น
ห้องเรียนให้ความช่วยเหลือเม่ือมีการร้องขอ ทาให้ผูเ้ รียนสามารถดาเนินการเรียนได้จบตาม
หลกั สูตร

2.4.4.3 รูปแบบห้องปฏิบตั ิการออนไลน์ เป็ นทางเลือกที่ทาให้ผูเ้ รียนไดล้ งมือปฏิบตั ิและ
บรรลุวตั ถุประสงค์ของรายวิชา ผูเ้ รียนใชร้ ูปแบบออนไลน์ท้งั หมดในการปฏิบตั ิการตามขอ้ บงั คบั
ของรายวชิ าแทนที่จะเดินทางไปยงั แหลง่ ปฏิบตั ิการจริง

2.4.4.4 รูปแบบผสมผสานเอง รูปแบบน้ีจะช่วยให้ผเู้ รียนเขา้ สู่การเรียนไดน้ อกเหนือจากท่ี
จดั ไวใ้ นห้องเรียน ในขณะท่ีผเู้ รียนยงั คงเรียนรู้ในสภพาท่ีเป็นหอ้ งเรียนแบบปกติยงั สามารถใชค้ อร์
สออนไลน์เสริมต่อการเรียนของตนเอง รูปแบบน้ีของผูเ้ รียนต้องเป็ นผูท้ ี่มีแรงจูงใจด้วยตนเอง
คอ่ นขา้ งสูงตอ้ งการที่จะไดร้ ับประโยชนเ์ พ่มิ เติมจากการเรียนในลาดบั ท่ีสูงข้นึ

2.4.4.6 รูปแบบเน้นออนไลน์ รูปแบบน้ีอยู่คนละแบบกับการเรียนแบบเน้นพบปะใน
หอ้ งเรียน เป้นรูปแบบที่ผูเ้ รียนศึกษาเน้ือหาดว้ ยตนเองผ่านแพรตฝอร์มออนไลน์ ไดป้ ระโยชน์จาก
ผเู้ รียนท่ีตอ้ งการความยดื หยนุ่ และเป็นอิสระ

2.4.5 องคป์ ระกอบของการเรียนแบบผสมผสาน
1. เหตุการณ์หรือปรากฏการณ์ท่ีเกิดข้ึนเป็ นปัจจุบนั (Live Eyeอบรากฏการณ์ท่ีเกิดข้ึนเป็นปัจจุบนั
(Live Events ) เป็นลกั ษณะของการเรียน เรียกว่า “การเรียนแบบประสานเวลา (Synchronous )” จาก
เหตกุ ารณ์จริงหรือสถ เพอื่ ให้ผเู้ รียนมีส่วนร่วมในการเรียนในช่วงเวลาเดียวกนั เช่นเหตกุ ารณ์ในการ
เรียนรูน “หอ้ งเรียนเสมือน (Virtual Classroom )” เป็นตน้

2. การเรียนเน้ือหาแบบออนไลน์ (Online Content ) เป็นลกั ษณะการเรียนที่ผเู้ รียนสามารถ เรียนรู้ได้
ดว้ ยตนเองตามสภาพความพร้อมหรืออตั ราการเรียนรู้ของแต่ละคน (Self-paced Learning ) รูปแบบ

1607841961 29

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 การเรียนเช่นการเรียนแบบส่ือปฏิสัมพนั ธ์ (Interactive) การเรียนจากการสืบค้น Internet-Based)
หรือการฝึกอบรมจากสื่อ CD-ROM เป็นตน้
3. การมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ (Collaboration) เป็ นสภาพการณ์ทางการเรียนรู้ที่ผูเ้ รียนสามารถ
ส่ือสารขอ้ มูลร่วมกนั กบั ผอู้ ่ืนจากระบบส่ือออนไลน์ เช่น e-Mail , Chat , Blogs เป็นตน้
4. การวัดและประเมินผล ( Assessment ) การเรี ยนลักษณะดังกล่าวต้องมีการประเมินผล
ความก้าวหน้าทางการเรี ยนรู้ของผู้เรี ยนทุกระยะนับ ต้ังแต่การประเมิ นผลก่อนเรี ยน
( Pre-assessment ) การ ประเมินผลระหว่างเรียน (self-paced evaluation ) และการประเมินผลหลงั
เรียน ( Post-assessment ) เพ่อื นาไปสู่การปรับปรุงพฒั นาการเรียนรู้ใหด้ ีข้ึนตอ่ ไป
5. วสั ดุประกอบการอา้ งอิง ( Reference Materials ) การเรียนหรือการสร้างงานในการเรียนรู้ แบบ
ผสมผสานน้ันต้องมีการเรียนรู้และสร้างประสบการณ์จากการศึกษาค้นควา้ และอ้างอิงจาก
หลากหลาย แหล่งขอ้ มูลเพื่อเพิ่มคุณภาพทางการเรียนให้สูงข้ึน ลกั ษณะดงั กล่าวน้ีอาจเป็นลกั ษณะ
ของการสืบคน้ ขอ้ มลู ใน ระบบ Search Engine จาก PDA, PDF Downloads เหลา่ น้ีเป็นตน้

จากท่ีไดก้ ลา่ วไวข้ า้ งตน้ องคป์ ระกอบการเรียนรู้แบบผสมผสานสามารถสรุปใหเ้ ห็นภาพได้
ดงั น้ี

ภาพท่ี 4 องคป์ ระกอบของการเรียนแบบผสมผสานตามแนวคิดของ Carman (2005)

2.4.6 ขอ้ ดีของการเรียนแบบผสมผสาน
การเรียนแบบผสมผสานเป็นนวตั กรรมการเรียนรูปแบบใหม่ สามารถนามาปรับใชใ้ นการ

เรียนการสอนซ่ึงมีท้งั ขอ้ ดีและขอ้ เสียบางประการควรคานึง โดยมีประเดน็ สาคญั ดงั ตอ่ ไปน้ี
ขอ้ ดีของการเรียนแบบผสมผสาน

1607841961 30

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 2.4.6.1 สามารถเรียนไดอ้ ยา่ งมีอิสระ แบง่ เวลาเรียนในการเรียนรู้เน้ือหาได้
2.4.6.2 สามารถเรียนไดท้ ้งั ในช้นั ปกติหรือนอกช้นั เรียน เลือกสถานที่เรียนไดอ้ ยา่ งมีอิสระ
2.4.6.3 สามารถเรียนไดต้ ามระดบั ความสามารถของตนเอง
2.4.6.4 ครูผสู้ อนและผเู้ รียนสามารถส่ือสารกนั ไดอ้ ยา่ งใกลช้ ิด
2.4.6.5 เป็นการนาส่ือผสมมลั ติมีเดียหลากหลายรูปแบบมาใชใ้ นการเรียนรู้ผเู้ รียนเป็น
ศูนยก์ ลางในการเรียนรู้
2.4.6.6 .ผเู้ รียนสามารถวิเคราะห์และสังเคราะห์ขอ้ มูลไดอ้ ยา่ งอิสระ สามารถคน้ ควา้ ขอ้ มูล
ไดด้ ว้ ยตนเองอยา่ งอิสระ
2.4.6.7 ผเู้ รียนสามารถกลบั ไปทบทวนความรู้เดิมหรือสืบคน้ หาความรู้ใหมไ่ ดต้ ลอดเวลา
2.4.6.8 ครูผสู้ อนสามารถสร้างแรงจูงใจใหก้ บั ผเู้ รียนสนใจในการเรียนได้
2.4.6.9 เหมาะสาหรับผูเ้ รียนท่ีไม่คอ่ ยมนั่ ใจในตนเองสามารถเขา้ ไปศึกษาไดด้ ว้ ยตนเอง
อยา่ งอิสระ
2.4.6.10 ผเู้ รียนมีช่องทางการเขา้ ถึงแหล่งขอ้ มูลและช่องทางการเรียนรู้ไดอ้ ยา่ งหลากหลาย
2.4.7 ขอ้ จากดั ของการเรียนแบบผสมผสาน
2.4.7.1 ผเู้ รียนตอ้ งมีความรับผิดชอบต่อตนเองในลกั ษณะการเรียนการสอนรูปแบบน้ี
2.4.7.2 หากสภาพแวดลอ้ มไมเ่ หมาะสมในการใชเ้ ครือข่ายหรือระบบอินเตอร์เน็ตเน๊ตเวิร์ค
จะเป็นปัญหาในดา้ นการรับส่งสัญญาณ
2.4.7.3 ความแตกตา่ งของผเู้ รียนแต่ละคนเป็นอปุ สรรคต่อการเรียนแบบผสมผสาน
2.4.7.4 ผเู้ รียนจะตอ้ งมีทกั ษะความรู้ความเขา้ ใจเกี่ยวกบั งานคอมพิวเตอร์เพื่อใหเ้ ขา้ ถึง
ขอ้ มูลได้
2.4.7. 5 ผเู้ รียนไม่สามารแสดงความเห็นและถ่ายทอดความพึงพอใจไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว
2.4.8 เทคโนโลยกี ารศึกษากบั การเรียนแบบผสมผสาน
เทคโนโลยีท่ีสาคญั ใชใ้ นการผสานระหว่างห้องเรียนออนไลน์และห้องเรียนที่พบปะกัน
จริง คือ ระบบบริการจดั การเรียนรู้ ซ่ึงจะตอ้ งมีคุณสมบตั ิ ที่ติดตามผสมผสานกระบวนการและผล
การเรียนของผเู้ รียนท้งั ในรูปแบบออนไลนแ์ ละออฟไลน์ โดยมีคุณสมบตั ิหลกั ดงั ตอ่ ไปน้ี
2.4.8.1 ระบบการระบุตวั ตนและตอบสนองต่อผเู้ รียนและผูเกี่ยวขอ้ ง อย่างนอ้ ย 3 กลุ่ม คือ
1) กลุ่มผบู้ ริการระบบ (Administrotor) ทาหนา้ ท่ีในการติดต้งั ระบบ LMS การกาหนดค่าเร่ิมตน้ ของ
ระบบ การสารองฐานขอ้ มูล การกาหนดสิทธ์ิการเป็นผสู้ อน 2) กลุ่มอาจารยห์ รือผูส้ ร้างเน้ือหาการ

1607841961 31

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 เรียน (Inspructor/Teacher) ทาหน้าที่ในการเพ่ิมเน้ือหาบทเรียนต่างๆ เขา้ ระบบ อาทิ ขอ้ มูลรายวิชา
ใบความรู้ เอกสารประกอบการสอน การประเมินผูเ้ รียนโดยใช้ขอ้ สอบปรนัยและอตั นัย การให้
คะแนน ตรวจสอบกิจกรรมผเู้ รียน ตอบคาถามและสนทนากบั ผเู้ รียน ผสู้ อนสามารถแบ่งกลุ่มผเู้ รียน
ได้ 3) กลุ่มผเู้ รียน (Student/Guest) หมายถึง กลุ่มที่สมคั รเขา้ เรียนตามหวั ขอ้ ต่างๆในการเขา้ เรียนแต่
ละวชิ าได้ ดาเนินการตามท่ีไดร้ ับมอบหมายจากผสู้ อน การทาแบบฝึกหดั

2.4.8.2 ระบบจัดการหลักสูตร (Course Management) ความสามารถในระบบในการ
จัด ก ารห ลัก สู ต รแล ะ บ ท เรี ย น ส าระ ค วาม รู้ ที่ รอง รับ ผู้ใช้แล ะ บ ท เรี ย น ใน จาน วน ที่ เห ม าะ ส ม
กาหนดการแสดงผลในช่วงเวลาที่กาหนด

2.4.8.3 ระบบการสร้างบทเรียน (Content Management) ประกอบดว้ ยเคร่ืองมือในการช่วง
สร้างสาระความรู้ ระบบตอ้ งสามารถใชง้ านไดด้ ี ท้งั กบั บทเรียนในรูปแบบขอ้ ความมลั ติมีเดีย และ
บทเรียนในรูปแบบวดิ ีโอสตรีมม่ิง

2.4.8.4 ระบบการทดสอบและประเมินผล (Test and Evaluation System) จดั ระบบทาง
ข้อสอบโดยเป็ นระบบการสุ่มข้อสอบสามารถจับเวลาการทาข้อสอบและการตรวจ ข้อสอบ
อตั โนมตั ิพร้อมเฉลย รายงานสถิติ คะแนน และสถิติการเขา้ เรียนของผเู้ รียน

2.4.8.5 ระบบส่งเสริมการเรียน รายงานสื่อสาร (Course Tools) ประกอบด้วยเครื่องมือ
ต่างๆ ที่ใชส้ ื่อสารระหวา่ งผเู้ รียนกบั ผสู้ อนและระหว่างผเู้ รียนดว้ ยกนั ไดแ้ ก่ เวบบอร์ดและหอ้ งแช็ต
โดยสามารถเกบ็ ประวตั ิขอ้ มูลเหล่าน้ีได้

2.4.8.6 ระบบจดั การขอ้ มูล (Data Management System) ประกอบดว้ ยระบบจดั การไฟล์
และโฟลเดอร์ผสู้ อนผเู้ รียนมีเน้ือท่ีเกบ็ ขอ้ มูลบทเรียนเป็นของตนเอง

2.5 หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน

ผวู้ ิจยั ไดศ้ ึกษาและรวบรวมสาระสาคญั ของหลกั สูตรกลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทยเพอ่ื เป็น
หลกั ในการสร้างเน้ือหาเวบ็ ไซตใ์ หค้ รอบคลมุ จุดมุ่งหมายของหลกั สูตร ดงั น้ี

กระทรวงศึกษาธิการ ได้กล่าวถึงหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน พุทธศกั ราช
2551 (กระทรวงศึกษาธิการ, 2551) ไวด้ งั น้ี

หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พ้นื ฐาน พุทธศกั ราช 2551 เป็นหลกั สูตรที่ใชจ้ ดั การศึกษา
ข้นั พ้ืนฐาน นาไปใช้เป็ นกรอบและทิศทางในการพฒั นาหลกั สูตร และจดั การเรียนการสอนเพ่ือ
พัฒนาเด็กและเยาวชนไทยทุกคนให้มีคุณภาพด้านความรู้ และทักษะท่ีจาเป็ นสาหรับใช้เป็ น
เคร่ืองมือในการดารงชีวิตในสังคมท่ีมีการเปลี่ยนแปลง และแสวงหาความรู้เพ่ือพฒั นาตนเองอย่าง

1607841961 32

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 ต่อเนื่องตลอดชีวิต โดยได้กาหนดมาตรฐานการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย มี 4 สาระ
ดงั น้ี
สาระที่ 1 การอา่ น
มาตรฐาน ท 1.1 ใชก้ ระบวนการอา่ นสร้างความรู้และความคิดเพื่อนาไปใชต้ ดั สินใจ แกป้ ัญหาใน
การดาเนินชีวติ และมีนิสัยรักการอ่าน
สาระท่ี 2 การเขียน
มาตรฐาน ท 2.1 ใชก้ ระบวนการเขยี นเขยี นส่ือสาร เขยี นเรียงความ ยอ่ ความ และเขียนเรื่องราวใน
รูปแบบตา่ งๆ เขียนรายงานขอ้ มลู สารสนเทศและรายงานการศึกษาคน้ ควา้ อยา่ งมีประสิทธิภาพ
สาระที่ 3 การฟัง การดู และการพูด
มาตรฐาน ท 3.1 สามารถเลือกฟังและดูอยา่ งมีวิจารณญาณ และพดู แสดงความรู้ ความคิด และ
ความรู้สึกในโอกาสต่างๆ อยา่ งมีวิจารณญาณและสร้างสรรค์
สาระที่ 4 หลกั การใชภ้ าษาไทย
มาตรฐาน ท 4.1 เขา้ ใจธรรมชาติของภาษาและหลกั ภาษาไทย การเปล่ียนแปลงของภาษาและพลงั
ของภาษา ภมู ิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไวเ้ ป็นสมบตั ิของชาติ
สาระท่ี 5 วรรณคดีและวรรณกรรม
มาตรฐานท่ี 5.1 เขา้ ใจและแสดงความพึงพอใจ วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอยา่ งเห็นคุณคา่
และนามาประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ จริง

จะเห็นไดว้ า่ ในส่วนของกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ประกอบไปดว้ ย 4 สาระ ไดแ้ ก่ การ
อ่าน การเขียน การฟัง การดู และการพดู หลกั การใชภ้ าษาไทย ซ่ึงแต่ละสาระจะมีรายละเอียดแต่ละ
สาระ โดยสาระที่ตรงกบั เน้ือหาท่ีตอ้ งนาไปใชก้ บั การออกแบบเน้ือหาในบทเรียนออนไลน์น้นั นั่น
คือ สาระท่ี 4 หลกั การใชภ้ าษาไทย ในระดบั ประถมศึกษาปี ที่ 4 โดยมีรายละเอียดดงั น้ี
สาระที่ 4 หลกั การใชภ้ าษาไทย
มาตรฐาน ท 4.1 เขา้ ใจธรรมชาติของภาษาและหลกั ภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลงั
ของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไวเ้ ป็ นสมบตั ิของชาติ กระทรวงศึกษาธิการ
(2551,หน้า 37-39) ได้กาหนดมาตรฐานการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ในสาระที่ 4
หลกั การใชภ้ าษาไทย ไวด้ งั น้ี

33

ระดบั ช้ัน ตวั ชีว้ ัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง
 คาในแม่ ก กา
ป.4 1. สะกดคาและบอก  มาตราตวั สะกด
 การผนั อกั ษร
ความหมายของคาในบริบท  คาเป็นคาตาย
 คาพอ้ ง
ต่างๆ  คาในแม่ ก กา
 มาตราตวั สะกด
1607841961 2. สะกดคาและบอก  การผนั อกั ษร
ความหมายของคาในบริบท  คาเป็นคาตาย
BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 ต่างๆ  คาพอ้ ง
 การใชพ้ จนานุกรม
3. ใชพ้ จนานุกรมคน้ หา
ความหมายของคา  ประโยคสามญั
4. แตง่ ประโยคไดถ้ ูกตอ้ ง - ส่วนประกอบของประโยค
ตามหลกั ภาษา - ประโยค ๒ ส่วน และประโยค ๓ ส่วน

5. แตง่ บทร้อยกรองและคา  กลอนสี่
ขวญั  คาขวญั
6. บอกความหมายของ  สานวนที่เป็นคาพงั เพยและสุภาษติ
สานวน
7. เปรียบเทียบภาษาไทย  ภาษาไทยมาตรฐาน
มาตรฐานกบั ภาษาถิ่นได้  ภาษาถ่ิน

ตารางท่ี 1 แสดงตวั ช้ีวดั และสาระการเรียนรู้แกนกลางตามมาตรฐานการเรียนรู้
กลุม่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย

ในสาระที่ 4 หลกั การใชภ้ าษาไทย สรุปได้ว่าหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน
พุทธศกั ราช 2551 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โดยสาระการเรียนรู้แกนกลางที่ตรงกบั เน้ือหา
เร่ือง ประโยคเพื่อการส่ือสาร คือ สาระที่ 4 หลกั การใชภ้ าษาไทย มาตรฐาน ท 4.1 เขา้ ใจธรรมชาติ
ของภาษาและหลกั ภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลงั ของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และ

1607841961 34

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 รักภาษาไทยไวเ้ ป็นสมบตั ิของชาติ ตามตวั ช้ีวดั ท่ี 4 แต่งประโยคไดถ้ กู ตอ้ งตามหลกั ภาษา สาระการ
เรียนรู้แกนกลาง เรื่อง ประโยคสามญั

2.6 ประโยคเพ่ือการส่ือสาร

ความหมายของประโยค
ประโยค หมายถึง ถ้อยคาท่ีนามาเรียงให้มีเน้ือหาสมบูรณ์ซ่ึงประกอบด้วยส่วนสาคัญ

2 ส่วน คือ ภาคประธานและภาคแสดง โดยผพู้ ดู จะตอ้ งส่ือความหมายกบั ผฟู้ ังได้
กลุ่มคา หมายถึง ถ้อยคาต้ังแต่ 2 คาข้ึนไปเรียงติดต่อกัน แต่ยงั ไม่ได้ความหมายเป็ น

ประโยค จะเป็นส่วนใดส่วนหน่ึงของประโยคเท่าน้นั
โครงสร้างของประโยค

โครงสร้างของประโยค หมายถึง ส่วนประกอบของประโยค ซ่ึงประกอบดว้ ยส่วนสาคญั
2 ส่วน คือ
1. ภาคประธาน หมายถึง ส่วนที่ผูพ้ ูดและผูเ้ ขียนกล่าวข้ึนเพ่ือให้ผูฟ้ ังทราบว่าเป็ นอะไร โดยมาก
ประธานหรือผกู้ ระทา ไดแ้ ก่ คานามหรือสรรพนาม
2. ภาคแสดง หมายถึง ส่วนบอกอาการของภาคประธานทาให้รู้วา่ ภาคประธานแสดงอาการอยา่ งไร
โดยภาคแสดงอาจจะประกอบดว้ ยส่วนประกอบดงั น้ี
1. กริยาตวั เดียว ไดแ้ ก่ กริยาไมต่ อ้ งมีกรรมมารับ
2. กริยาเรียง ไดแ้ ก่ กริยาหลายกริยาเรียงต่อเน่ืองกนั โดยไม่มีคาเช่ือม ใชอ้ ธิบายอาการหลายอยา่ งท่ี
เกิดเรียงกนั ไปตามลาดบั
3. กริยา+กรรม ไดแ้ ก่ กริยาตอ้ งการกรรมซ่ึงประโยคเหล่าน้ีกริยาดงั กล่าวตอ้ งมีนามหรือสรรพนาม
มารับขา้ งทา้ ยประโยคจึงจะสมบูรณ์
4. กริยา+ส่วนเติมเต็ม ไดแ้ ก่ กริยาท่ีตอ้ งมีนามหรือสรรพนามมาต่อทา้ ยเพ่ือให้ไดใ้ จความสมบูรณ์
แตน่ ามหรือสรรพนามน้นั ไม่จดั เป็นกรรมเพราะไมถ่ ูกกระทา
ชนิดของประโยค
ชนิดของประโยค แบ่งออกเป็น 3 ชนิด ไดแ้ ก่
1. ประโยคพ้ืนฐานหรือประโยคสามญั (เอกรรถประโยค) หมายถึง ประโยคที่มีใจความเดียวซ่ึงจะมี
บทประธานหรือบทแสดงอย่างละหน่ึงเดียวเท่าน้ัน อาจมีกริยาหลกั เพียงกริยาเดียว หรือกริยาหลกั
หลายกริยาแตม่ ีใจความสาคญั เพียงอยา่ งเดียว

1607841961 35

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 การจาแนกประโยคสามญั จาแนกได้ 2 ลกั ษณะ คือ จาแนกประโยคเพอื่ การส่ือสาร แบง่ เป็น 3 ชนิด
คือ
1 ประโยคท่ีข้ึนต้นด้วยผู้กระทา (ประโยคเน้นประธาน) รูปแบบประโยคชนิดน้ีจะเรียงจาก
ประธาน กริยากรรม
2 ประโยคท่ีข้ึนตน้ ดว้ ยผกู้ ระทา (ประโยคเนน้ กรรม) รูปประโยคชนิดน้ีจะมีกรรมข้นึ ตน้ ประโยค
3 ประโยคข้ึนต้นด้วยกริยา (ประโยคเน้นเหตุการณ์ ) ประโยคชนิดน้ีจะข้ึนต้นด้วยคาว่าเกิด มี
ปรากฏ
การจาแนกประโยคตามเจตนาผสู้ ่งสาร
1. ประโยคบอกเล่า คือ ประโยคทีใช้ในเร่ืองราวบอกเล่าธรรมดาซ่ึงประกอบดว้ ยประธาน กริยา
และอาจมีกรรมหรือส่วนเติมเตม็ นอกจากน้นั อาจมีส่วนขยายเพ่อื ใหเ้ ขา้ ใจชดั เจนข้ึน
2. ประโยคปฏิเสธ หมายถึง ประโยคท่ีผูพ้ ูดตอ้ งการห้ามหรือปฏิเสธ ไม่รับ โดยท่ีประโยคเหล่าน้ี
ตอ้ งมีผกู้ ระทาและอาจมีผถู้ ูกกระทา หรืออาจมีส่วนเติมเต็มและอาจไม่มีส่วนขยายต่างๆ เพื่อให้ได้
ความชดั เจนข้นึ กไ็ ด้ คาที่ใชแ้ สดงการปฏิเสธไดแ้ ก่ ไม่ ไม่ได้ มิได้ มิใช่ ไม่ใช่ หามิได้
3. ประโยคคาส่ังหรือประโยคขอร้อง หมายถึง ประโยคท่ีตอ้ งการให้คนใดคนหน่ึงหรือหลายคน
ปฏิบตั ิตาม โดยจะมกั ใชค้ าวา่ อยา่ หา้ ม จง นาหนา้ ขอ้ ความ
4. ประโยคคาถาม คือ คาท่ีผพู้ ูดแสดงความสงสัยตอ้ งการถามมีหลายชนิด ไดแ้ ก่
1. ประโยคถามเน้ือความ ใช้ถามเรื่องราวบางประการจากผูฟ้ ัง จะมีคาถามไม่ช้ีเฉพาะ ไดแ้ ก่คาว่า
ใคร ทาอะไร ไหน เทา่ ไหร่ เหตใุ ด เม่ือไหร่ อยใู่ นตาแหน่งคาหรือกล่มุ คาท่ีถาม
2. ประโยคถามใหต้ อบรับหรือปฏิเสธ ใชถ้ ามเพือ่ ใหต้ อบรับหรือปฏิเสธ ไดแ้ ก่คาวา่ ไม่ ไมใ่ ช่ ไม่ใช่
หรือ ไหม
การขยายส่วนของประโยคหรือรูปประโยคสามญั
การขยายส่วนของประโยค

บทขยาย หมายถึง บทท่ีมาประกอบบทสาคญั ให้ไดใ้ จความดีข้ึน ถา้ ตดั บทขยายออกไปก็
ยงั คงสภาพเป็นประโยคได้ แตใ่ จความไม่ละเอียดเทา่ บทขยาย

บทขยายภาคประธาน ทาหนา้ ท่ีประกอบหรือขยายบทประธานใหไ้ ดใ้ จความชดั เจนข้ึนอาจ
ใชค้ าหรือกลมุ่ คามาเป็นบทขยายได้

บทขยายภาคแสดง ทาหนา้ ที่ประกอบหรือแต่งบทกริยา บทกรรม หรือบทอาศยั ส่วนเติม
เตม็ ใหไ้ ดใ้ จความชดั เจนข้ึน

1607841961 36

BUU iThesis 60920305 thesis / recv: 13052565 22:42:59 / seq: 24 ประโยคความเดียว หมายถึง ประโยคที่นาคามาเรียงกนั มีความหมายสมบูรณ์บอกให้รู้ว่า
ใคร ทาอะไร โดยมีเน้ือความเพียงเน้ือความเดียว หรือกล่าวถึง สภาพอยา่ งใดอย่างหน่ึงเพียงสภาพ
เดียว
ประโยคความเดียว มีส่วนประกอบท่ีสาคญั ๒ ส่วน คือ ภาคประธาน และภาคเเสดง ซ่ึงท้ังภาค
ประธานและภาคเเสดงน้ีอาจมีบทขยาย เพื่อทาใหป้ ระโยคมีความหมายชดั เจนมากข้นึ

ประโยคความรวม (อเนกตั ถประโยค) คือประโยคท่ีรวมเอาประโยคความเดียวต้งั แต่ ๒
ประโยคข้ึนไปมารวมกนั โดยใชส้ ันธานเป็นตวั เชื่อมแต่กส็ ามารถแยกออกเป็นประโยคความเดียวท่ี
มีใจความ สมบูรณ์ไดเ้ หมือนเดิมโดยไม่ตอ้ งเพมิ่ ส่วนใดส่วนหน่ึงในประโยค

ประโยคความซ้อน (สังกรประโยค) หมายถึง ประโยคที่ประกอบด้วยประโยคหลัก
(มุขยประโยค) และประโยคย่อย (อนุประโยค) มารวมเป็ นประโยคเดียวกนั โดยมีประพนั ธสรรพ
นาม (ผ,ู้ ท่ี, ซ่ึง, อนั ) ประพนั ธวเิ ศษณ์ หรือบพุ บทเป็นบทเช่ือม
ประโยคหลกั (มุขยประโยค) หมายถึง ประโยคท่ีเป็นใจความสาคญั ที่ตอ้ งการส่ือสาร
ประโยคยอ่ ย (อนุประโยค) หมายถึง ประโยคที่ทาหนา้ ท่ีขยายความประโยคหลกั ใหส้ มบูรณ์ยง่ิ ข้ึน

2.7 งานวจิ ยั ที่เกยี่ วข้อง

2.7.1. งานวิจยั ในประเทศ
(วาทินี สะกะมณี, 2562) ไดพ้ ฒั นาบทเรียนออนไลน์แบบผสมผสาน กลุ่มสาระการเรียนรู้
การงานอาชีพและเทคโนโลยี เรื่องการสร้างหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ด้วยโปรแกรม Flip album
สาหรับนักเรียนช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 6 จากการศึกษาพบวา่ การนาบทเรียนออนไลน์มาใชเ้ ป็ นสื่อ
การเรียนการสอน จะช่วยดึงดูดความสนใจของผูเ้ รียนใหส้ นใจในการเรียนมากข้นึ เป็นสื่อการสอน
ท่ีช่วยให้ผูเ้ รียนสามารถเรียนรู้ไดด้ ว้ ยตนเองตามความพร้อมของผูเ้ รียน ตามหลกั การท่ีเน้นผูเ้ รียน
เป็นสาคญั เป็นการนาเอาสื่อเทคโนโลยใี หม่ๆมาใชร้ ่วมกบั การจดั กิจกรรมการเรียนการสอน เพื่อให้
ผเู้ รียนไดพ้ ฒั นาอยา่ งเตม็ ศกั ยภาพ ซ่ึงเป็ นการกระตุน้ และจูงใจให้ผูเ้ รียนเขา้ สู่การพฒั นาทกั ษะการ
เรียนรู้เพือ่ เพ่ิมประสิทธิภาพทางการเรียนใหส้ ูงข้ึน ผลการวิจยั 1. บทเรียนออนไลนแ์ บบผสมผสาน
กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี เร่ือง การสร้างหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ด้วย
โปรแกรม Flip album สาหรับนักเรียนช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 6 ที่ผูว้ ิจยั สร้างข้ึน มีประสิทธิภาพ E1/
E2 เท่ากับ 86.22/86.44 เป็ นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน E1/ E2 (85/ 85) ที่กาหนดไว้ 2. ผลการ
วิเคราะห์เพ่ือค่าดัชนีประสิทธิผลของบทเรียนออนไลน์แบบผสมผสาน กลุ่มสาระการเรียนรู้การ