The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.


Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Published by kittisita1, 2021-11-05 03:50:03



ศ.ดร. เกรียงศักดิ่ เจริญวงศศักด่ิ

สังคมนาอยู : ขอเสนอ฽นวทางสรางสังคม฽หงความดี

ศ.ดร. เกรียงศักดิ์ เจริญวงศศักด์ิ

พิมพค รง้ั ที่ 1 ตลุ าคม 2557

สงวนลขิ สิทธิ์ © ตามพ.ร.บ. ลขิ สิทธิ์ พ.ศ. 2537
หาŒ มคัดลอก ถา‹ ยเอกสาร หรอื พมิ พ หรอื นาํ ไปเก็บในระบบทสี่ ามารถถ‹ายเทขอŒ มลู ไดŒ
ไม‹ว‹าบางส‹วนหรอื ทง้ั หมดของหนังสอื นี้ โดยไม‹ไดŒรับอนญุ าตจากบริษัท ซคั เซส มีเดยี จํากดั

จดั พมิ พและจัดจาํ หน‹ายโดย

บริษทั ซคั เซส มีเดยี จํากัด

เลขที่ 1000/19-20 อาคารลิเบอรตี้ พลาซ‹า ชน้ั 12A ซอยสขุ มุ วิท 55 (ทองหลอ‹ ) แขวง
คลองตนั เหนอื เขตวัฒนา กรงุ เทพฯ 10110
โทร. 0 2762 9000 แฟกซ 0 2762 9001 E-mail: [email protected]

สาํ หรบั หŒองสมุด

เกรียงศักดิ์ เจรญิ วงศศกั ด.์ิ
สังคมนา‹ อยู‹.-- พิมพครงั้ ที่ 2.-- กรุงเทพฯ : ซัคเซส มีเดีย, 2014.
140 หนาŒ . -- (เปด โลกความคดิ ).
1. การเปลยี่ นแปลงทางสงั คม. I. ชื่อเรอ่ื ง.

ISBN 978-616-205-316-0

หนงั สอื เลม‹ นีม้ จี ําหน‹ายในราคาพิเศษ

สําหรบั ผŒทู ตี่ อŒ งการซือ้ จํานวนมาก

ตŒองการทราบรายละเอยี ด ตดิ ตอ‹ ฝา† ยการตลาด
บริษัทซัคเซส มีเดยี จาํ กัด โทร. 0 2762 9000


คาํ นยิ มโดย V
คุณหญิง฽สงดาว สยามวาลา VIII
คุณครูประทีป อง้ึ ทรงธรรม ฮาตะ
คุณ฾สภณ สภุ าพงษ XI

คาํ นาํ 1
บทที่ 1 สงั คมไทยตองมชี นชๅัน
ท่วี ัดดว ยความดีงาม
บทท่ี 2 กลไกเชือ่ มโยง นามธรรม – รูปธรรม 25

ขอเสนอเพอ่ื สรา งสรรคสังคมไทย 35
บทที่ 3 สันตภิ าพ฽ท คือ
“หวั ฿จ” ที่฿ฝสันตภิ าพ
บทท่ี 4 ยุติสังคมบนั่ ทอนคนอืน่ 59

เพ่ือสงั คมทน่ี า อยู 73
บทท่ี 5 ปฏริ ูปนยิ าม “รกั ” ฿นสังคม

3 องคประกอบรกั สรางสรรค
บทท่ี 6 ความรกั ฽ละความผูกพนั

ความสัมพันธของสงั คมท่ีสมบูรณ
บทท่ี 7 สังคมตอ งการ฽บบอยาง

การกระทาํ มากกวาคําพดู


บทที่ 8 ผเู คยกระทาํ ผิด 83
สังคมควร฿หอ ภยั ฽ละเหนใ คณุ คา 93
บทท่ี 9 ลบคา นิยมอคตทิ างเชืๅอชาติ 107
กอนความสัมพนั ธ฽ ตกสลาย 115

บทท่ี 10 เหตุ฽ละผลประชาธิปไตย
ประชาชนควรเรยี นรูเพื่อฝาวกิ ฤต

บทท่ี 11 บทเรยี น฿นมมุ บวกจาก “เกาหลี฿ต”
฽บบอยา ง “ความเปน นาํๅ หน่งึ ฿จเดยี วกนั ”

บทท่ี 12 การผสมเกสรทางความคิด
เอกภาพยามวกิ ฤต



โดย คณุ หญิง฽สงดาว สยามวาลา

นายกมลู นธิ ิชว຋ ย฼หลอื ฼ด็กกําพรຌาของสตรเี ทย
มุสลิม฽ห຋งประ฼ทศเทย ฿นพระบรมราชูปถัมภ

ตามทดี่ ฉิ นั ไดอŒ า‹ นหนงั สอื “สงั คมนา อยู : ขอ เสนอแนวทาง
สรางสังคมแหงความดี” ของท‹าน ศ.ดร.เกรียงศักดิ์
เจริญวงศศ ักดิ์ นบั เปšนหนงั สือที่คนในสังคมไทยควรจะไดอŒ า‹ น
เพราะมที ง้ั ในดŒานวชิ าการ ในการสรŒางภมู ิปญ˜ ญา ในดาŒ นความ
คดิ เชิงมโนทศั น ในความคดิ เชิงประยกุ ต และอนื่ ๆ อกี นับเปนš
คณุ ประโยชนท ีท่ กุ คนควรจะไดŒศึกษาจากหนังสือ “สังคมนา อยู :
ขอเสนอแนวทางสรางสังคมแหงความดี” โดยเฉพาะควรจะมี
ประดับหŒองสมุดทุกๆ แห‹ง

คุณหญิงแสงดาว สยามวาลา

นายกมลู นิธิฯ


คาํ นยิ มโดย

คุณครูประทีป อๅึงทรงธรรม ฮาตะ

฼ลขาธิการมูลนิธดิ วงประทปี
ผรຌู บั รางวลั ฽ม็กเซเซ สาขาบริการสาธารณะ
ป຃ พ.ศ. 2521

ดฉิ นั ไดรŒ ับจดหมายจาก ดร.เกรยี งศกั ด์ิ เจริญวงศศ กั ดิ์
ขอใหดŒ ฉิ ันเขยี นคํานิยมหนงั สือ นา‹ อยู‹ : ขอŒ เสนอแนวทางสราŒ งสงั คม
แหง‹ ความดี ดฉิ นั รสŒู กึ เปšนงงที่ ดร.เกรยี งศักดิ์ เจรญิ วงศศักดิ์
ทา‹ นเปนš นกั ปราชญแ หง‹ รตั นโกสนิ ทรค นหนงึ่ แหง‹ ยคุ ทา‹ นไดใŒ หคŒ วาม

ดฉิ นั ทาํ งานมากกว‹า 30 ป‚ เพือ่ ใหโŒ อกาสทางการศึกษาแก‹เดก็
ยากจนพฒั นาคนยากไรŒ โดยม‹ุงหวังใหคŒ นจนเกดิ จติ สํานึกและเห็น
คณุ ค‹าของทรัพยภายในทเ่ี รามี สะสมความเสียสละ ความเมตตา
ความเออื้ อาทรต‹อเพื่อนมนษุ ย กลŒาสูŒเพ่อื ความเปนš ธรรม กลาŒ ทํา
เพื่อความดี กลŒาพลีแมชŒ ีวิตเพอื่ อนชุ นรุ‹นหลัง ถŒาเรามที รพั ยภ ายใน
กองโตและยง่ิ ใหญ‹ เราจะมองสังคมไทยในป˜จจุบันที่บดิ เบยี้ วเพีย้ น
ไปอยา‹ งเขาŒ ใจ ไมโ‹ กรธแคนŒ และทŒอถอย เราจะยดึ ความถกู ตอŒ ง ไม‹
ยึดกระแส เราจะเทา‹ ทันกับกระแสท่ีปลุกข้ึนมาใหถŒ ูก กลบั ไปผิด
ผิดกลับเปนš ถูก เราจะยนื หยดั ไม‹ทŒอแทŒ แมŒว‹าจะเปนš หนึ่งเดียวที่ถูก
เหยยี ดหยาม เราถอื เปนš เกยี รตใิ หเŒ ราพสิ จู น ความมนั่ คงภายใน ไม‹
แห‹ไหลไปตามกระแส และเราใหŒอภยั อดทน รอคอยวนั ที่ความ


ไดอŒ ‹านหนงั สือเล‹มนี้แลวŒ ดฉิ นั ดีใจ เกดิ ความซาบซงึ้ ในปรชั ญา
สงั คมอดุ มคตขิ องทา‹ น คําคมหลายบทหลายตอนไดสŒ ะทŒอนใหเŒ หน็
ป˜ญหาทแ่ี ทŒจริงของสงั คม และทา‹ นไดŒเสนอทางออกไวŒ หนงั สือเล‹ม
นีจ้ งึ เปšนเหมอื นกญุ แจท่จี ะไปสูส‹ ังคมในอดุ มคติของทา‹ น ขอใหเŒ รา
ช‹วยกันเผยแพร‹ใหŒกวŒาง คงไม‹นานเกินรอที่สังคมแห‹งความดีที่แทŒ
จริงจะเกดิ ข้ึน

ประทปี อ้งึ ทรงธรรม ฮาตะ


คํานยิ มโดย

คณุ โสภณ สุภาพงษ

บรษิ ัท บางจากปຂ฾ต฼ลยี ม จํากดั (มหาชน)
ผຌูรบั รางวลั ฽มก็ เซเซ สาขาบริการสาธารณะ ป຃ พ.ศ. 2541

ผมและทุกคนที่ไดŒรูŒจัก ศาสตราจารย ดร.เกรียงศักดิ์
เจริญวงศศักด์ิ จะรูŒสึกเหมือนกันไดŒทันทีว‹า ศาสตราจารย
ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศศักด์ิ เปšนผูŒเต็มไปดŒวยความปรารถนาดี
สิน้ สดุ หนังสือทีเ่ ขียนดวŒ ยผูŒทป่ี รารถนาดีต‹อผคูŒ นย‹อมเปนš ท่นี ‹าสนใจ
ตัง้ แตจ‹ ดุ เริ่มตŒนอยแู‹ ลวŒ

เพราะพ้ืนฐานวิถีคิดของคนจะพามาสู‹วิธีคิด พามาสู‹พฤติกรรม
พฤตกิ รรมของคนและกลม‹ุ กจ็ ะพามาสว‹ู ถิ ชี วี ติ ของสงั คมและกลายเปนš
วฒั นธรรมของสงั คมนนั้ นนั่ เอง แนน‹ อนวา‹ วถิ คี ดิ ของคนในสงั คมยอ‹ ม
กาํ หนดวถิ ที างของการพฒั นาประเทศดวŒ ย และวถิ ที างของการพฒั นา
ประเทศยอ‹ มกําหนดคณุ ภาพชวี ิตความเปนš อย‹ขู องประชาชน ถŒาเรา
มีวิถีคดิ ทางการพฒั นาประเทศท่ีผิดทศิ ผิดทาง แทนที่การพัฒนาจะ
สามารถทาํ ใหชŒ วี ติ ความเปนš อยข‹ู องประชาชนสว‹ นรวมดขี นึ้ กจ็ ะกลบั
กลายเปšนการทําลายความเปšนครอบครวั และสังคมทาํ ใหเŒ ดก็ ๆ ตอŒ ง
ไรŒแม‹ เหมอื นดงั เชน‹ การพฒั นาในชว‹ ง 40 กว‹าป‚ที่ผ‹านมา ท่เี นŒน
หนกั ดŒานเศรษฐกจิ ท่ีเนŒนเงนิ แตเ‹ พยี งอย‹างเดยี ว และเร่มิ ตŒนดŒวย
ความโลภ ความโลภซึ่งเปนš วถิ ีคดิ เดียวกับผูทŒ ีช่ อบเอารดั เอาเปรยี บ
ใชนŒ ําทางชีวติ ของตน


แนวทางการสราŒ งสงั คมนา‹ อยใ‹ู นหนงั สอื “สงั คมนา อยู : ขอ เสนอ
แนวทางสรา งสงั คมแหง ความด”ี ของศาสตราจารย ดร.เกรยี งศกั ด์ิ
เจรญิ วงศศักดิ์ เปšนแนวทางที่มง‹ุ รับเปลีย่ นวดิ ถคี ดิ ในการพฒั นาจาก
แบบยดึ เอาความโลภความอยาก เปšนตวั ตงั้ หนั มาสนใจการพฒั นา
ท่เี นŒนสนั ติภาพ ความรกั และความดงี ามเปšนแรงบันดาลใจ ไม‹
วา‹ จะเปนš ขอŒ เสนอท่ีใหŒสังคมเห็นคุณค‹าของการใหอŒ ภัย เหน็ คณุ ค‹า
ของความรกั และความผกู พนั ในอนั ทจี่ ะกอ‹ ใหเŒ กดิ สงั คมทส่ี มบรู ณ ขอŒ
เสนอใหสŒ งั คมไทยแบง‹ ชนชน้ั โดยวดั กนั ทคี่ วามดงี ามมากกวา‹ ยดึ ถอื แต‹
เพยี งวตั ถุทป่ี รากกฎอยูภ‹ ายนอก วถิ ีความคิดทป่ี รากกฎอยู‹ตลอดใน
หนงั สอื “สงั คมนา อยู : ขอ เสนอแนวทางสรา งสงั คมแหง ความด”ี
ลŒวนกระตุนŒ เตือนใหผŒ อูŒ ‹านคดิ ใคร‹ครวญในขŒอเสนอตา‹ งๆ และลงมือ
ปฏบิ ตั ใิ นแนวทางทเี่ กอื้ กลู ตอ‹ ชวี ติ และสงั คมสว‹ นรวม อนั เปนš แนวทาง
ที่จะสรŒางสรรคส ังคมใหŒน‹าอยู‹ เปนš สังคมที่มสี ันตสิ ขุ ในที่สดุ

ศาสตราจารย ดร.เกรียงศกั ดิ์ เจรญิ วงศศกั ด์ิ ไดŒพยายาม
เชอ่ื มโยงใหŒผŒูอ‹านเขาŒ รวมเปšนหน่งึ เดยี วกับสงั คม ไม‹แบง‹ แยก เนนŒ
ใหŒเห็นถึงความสุขส‹วนรวมมากกว‹าส‹วนตัว เพราะหากเปรียบชีวิต
ผูŒคนเปšนเสมอื นดอกบัวและสังคมแวดลŒอมเปšนเสมือนนํา้ แลวŒ ไมว‹ า‹
เราจะเปšนบัวใตนŒ ้าํ บัวปร่มิ นํ้า หรอื บวั พนŒ น้าํ ความสําคัญอยทู‹ ่ี
ตอŒ งมนี ้ํา ถาŒ น้าํ เน‹าเรากต็ ายกันหมด เราตอŒ งตระหนักถึงความจริง


ทกุ คนช‹วยกันสราŒ งสงั คมไทยทีน่ า‹ อยก‹ู ว‹าน้ี ลดความอยาก ความโลภส‹วน
ตวั ลง แลŒวเหน็ แกค‹ วามสงบ ความสุขของสว‹ นรวม อนั เปšนความสขุ ใจ
ท่ีย่งั ยนื มากกวา‹ ความปรารถนาท่จี ะเห็นสงั คมนา‹ อย‹หู รือสงั คมทม่ี ีความ
สขุ นน้ั ไมอ‹ าจไดมŒ าดวŒ ยการเรยี กรอŒ งใหใŒ ครอนื่ มาเปนš ผลŒู งมอื ทาํ หากแตเ‹ กดิ
จากการทีค่ นสว‹ นใหญใ‹ นสังคมคดิ เหน็ ร‹วมกัน แลŒวลงมือสรŒางเหตปุ ˜จจัยที่
จะทําใหŒเกิดความสุข ความน‹าอยู‹น้ันขึ้นมา ความหวังในอันท่ีจะสรŒาง
สงั คมนา‹ อย‹จู ึงปรากฏเปšนจริงขน้ึ มาไดŒ

โสภณ สุภาพงษ



ความเปนš อยข‹ู องประชาชนดขี นึ้ เพราะเมอื่ ประชากรมรี ายไดมŒ ากขน้ึ ยอ‹ ม
มีโอกาสแสวงหาความรูŒและใชŒเวลาพัฒนาสรŒางสรรคส่ิงใหม‹ๆ ท่ีเปšน
ทสี่ ง‹ เสรมิ ใหปŒ ระชากรมคี ณุ ภาพชวี ติ ทดี่ ขี น้ึ แตใ‹ นทางปฏบิ ตั แิ ลวŒ การพฒั นา
ผลติ ทุกคนตา‹ งม‹งุ แสวงหาและสะสมความม่งั คั่ง ความสุขสบาย และ
ความเจริญทางวตั ถตุ า‹ งๆ ในขณะที่การเห็นคณุ คา‹ ของความเปšนมนษุ ยไ ดŒ
ลดนอŒ ยถอยลงไปเรอ่ื ยๆ จงึ ทาํ ใหเŒ กดิ เปนš ชอ‹ งวา‹ งของความแตกตา‹ งระหวา‹ ง
ความเจรญิ ทางวตั ถแุ ละความเจรญิ เตบิ โตทางเศรษฐกจิ ทย่ี ง่ิ กาŒ วหนาŒ ไปอยา‹ ง

สังคมไทยก็เชน‹ เดียวกบั สังคมอ่นื ๆ จํานวนมากในโลกนท้ี ่ีถูกหลอก
มาเปšนเวลานานว‹าสังคมจะน‹าอยู‹ตŒอง มาจากการมีความเจริญทาง
เศรษฐกจิ เปนš หลัก ความคดิ นีม้ ีอยเ‹ู รอื่ ยมาจนกระทงั่ ความจริงปรากฏใน
สังคมว‹า “สงั คมนาอยู” กลบั กลายเปšนความไม‹น‹าอย‹ูมากขึน้ ไปเรอื่ ยๆ
เมือ่ เศรษฐกจิ เจรญิ ขน้ึ สงั คมของเราตอŒ งเดนิ ลองผิดลองถูกมานานกว‹าจะ
คนŒ พบวา‹ สงั คมไมไ‹ ดมŒ คี วามนา‹ อยเ‹ู พยี งเพราะมคี วามเจรญิ ทางเศรษฐกจิ หรอื
มคี วามทนั สมยั และประชาชนม่ังค่งั ร่าํ รวยขน้ึ แตส‹ งั คมน‹าอยู‹เพราะคนใน
สงั คมเปนš คนทดี่ งี ามจนเปนš สงั คมทเี่ ตม็ ไปดวŒ ยคนดี คนในสงั คมนน้ั มคี วาม
สขุ แมวŒ า‹ จะมคี นไมร‹ าํ่ รวยนกั หรอื แมจŒ ะไมอ‹ ยอ‹ู ยา‹ งสขุ สบาย แตอ‹ ยอ‹ู ยา‹ งยาก
ลาํ บากบาŒ งในบางครง้ั สงั คมนา‹ อยเ‹ู พราะคนในสงั คมมปี รชั ญาการมองโลก
ท่ถี ูกตŒอง มีค‹านิยมในการดําเนินชีวิตทถ่ี กู ตอŒ ง และมีพฤติกรรมท่ถี กู ตŒอง


เชน‹ เปšนสงั คมท่เี หน็ คนเปนš คน ปราศจากการรงั เกียจเดยี ดฉันทในความ
แตกตา‹ งระหวา‹ งกนั คนในสงั คมมีความรักมีความกรุณาทใี่ หŒแก‹กนั เหน็
คุณค‹าและเออื้ อาทรต‹อกันและกนั ฯลฯ

การมองโลกของตนใหเŒ หน็ วา‹ การมีเงนิ มากๆ การไดคŒ รอบครองวัตถสุ ิ่งของ
การสามารถสรรหาสิง่ ต‹างๆ ตามท่ีตนพงึ พอใจ คอื ความสขุ ความคดิ
ปลกู บาŒ นราคาหลายลาŒ น และอย‹ูอย‹างสุขสบายยามแกเ‹ ฒา‹ นนั้ เปšนส่งิ ท่ีดี
เพราะเปนš การแสดงความกตญั ขู องบตุ รี การมคี า‹ นยิ มเชน‹ นไ้ี มน‹ า‹ ทจ่ี ะนาํ
ความสขุ ทแ่ี ทจŒ รงิ มายงั คนในสงั คมและกไ็ มน‹ า‹ จะทาํ ใหสŒ งั คมนนั้ นา‹ อย‹ู และ
เตบิ โตทางเศรษฐกจิ ทาํ ใหเŒ รามาถงึ จดุ ตระหนกั วา‹ การพฒั นาทแี่ ทจŒ รงิ คอื การ
พฒั นาทเี่ นนŒ คนเปนš ศนู ยก ลางโดยมเี ศรษฐกจิ เปนš เพยี งตวั ประกอบแตใ‹ นภาค
ปฏบิ ตั จิ รงิ เรายงั คงตดิ ยดึ ภาพลกั ษณเ กา‹ ๆ ทคี่ ดิ วา‹ “เศรษฐกจิ ดี ประชาชน
ม่งั คง่ั สังคมจงึ มคี วามสขุ ”

ผมไดนŒ าํ เสนอแนวคดิ วเิ คราะหแ ละเสนอทางออกใหสŒ งั คมจาํ นวนมาก
ในช‹วงหลายปท‚ ผ่ี ‹านมา ประกอบกับผมไดŒนําเสนอความคิดเหลา‹ น้เี ม่ือไดŒ
รับเชิญไปปาฐกถา บรรยาย หรืออภปิ รายตามสถานท่ตี า‹ งๆ ผมเห็นว‹า
สงั คมทน่ี า‹ อย‹ู คอื สงั คมมลี ักษณะตา‹ งๆ อาทิ สงั คมทมี่ ีการแบง‹ ชนชน้ั ดวŒ ย
ความดีงาม สงั คมทมี่ ีความเช่อื มโยงระหวา‹ งนามธรรมกับรปู ธรรม สังคม
ที่คนในสังคมมจี ิตใจใฝส† นั ตภิ าพ ไม‹รังเกยี จหรอื มีอคตริ ะหวา‹ งกัน สังคม
ทไ่ี มบ‹ ั่นทอนกนั และกนั แต‹เปนš สงั คมที่ใหอŒ ภัยกนั เสมอ สงั คมทมี่ ีความรัก


ความผกู พนั เปšนศนู ยก ลาง เปšนตŒน และอกี หลายๆ แนวคดิ ซึ่งผมเช่ือมน่ั
ผมจงึ ไดŒรวบรวมขน้ึ เปนš หนงั สอื “สังคมนาอยู : ขอเสนอแนวทางสรา ง
สงั คมแหง ความดี” เลม‹ นีข้ ้นึ ซง่ึ เปšนหนงั สอื เลม‹ หนึง่ ในชุด เปดโลก
ความคิด ดŒวยหวังเปšนอย‹างย่ิงว‹าแนวคิดเหล‹าน้ีจะจุดประกายใหŒคนใน
สังคมไทยมีความปรารถนาที่จะสรŒางสรรคสังคมที่น‹าอยู‹กว‹านี้ และดŒวย
ความปรารถนาที่แรงกลŒาร‹วมกันของคนในสังคม เราทุกคนจะร‹วมกัน
ดงี ามและความน‹าอยูใ‹ นอนาคตอนั ใกลนŒ ี้

เกรยี งศกั ด์ิ เจริญวงศศ กั ด์ิ


¤¹ã¹Ê§Ñ ¤Á
¤ÇÃź¤Ò‹ ¹ÂÔ Á¢Í§¡ÒÃ໚¹

“椄 ¤Á·¤èÕ ¹´Õ·ŒÍá·”Œ
ãË¡Œ ÅÒÂ໹š 椄 ¤Á·èÕ
ÀÒÂ㹢ͺà¢μ˹Ҍ ·Õè
áÅФÇÒÁÃѺ¼´Ô ªÍº¢Í§μ¹


สังคมไทยตอ งมชี นชัๅน
ท่ีวัดดวยความดงี าม


ไมม‹ คี วามเสมอภาคแทเŒ กิดข้ึนไดทŒ า‹ มกลางมวลมนุษย แมวŒ า‹ เราจะเหน็
ดวŒ ยและพยายามผลักดันเรือ่ งสทิ ธเิ สรีภาพความเสมอภาค ความเท‹าเทียมกนั
และคงตŒองพยายามสรรคสรŒางมันต‹อไป แต‹ “ความล‹มสลายของลัทธิ
คอมมิวนิสต” กน็ ับเปšนเคร่ืองยนื ยนั อย‹างเปนš รปู ธรรมถงึ ความลมŒ เหลวอยา‹ ง
ส้ินเชงิ ในการพยายามทาํ ใหŒทกุ ๆ คนเทา‹ เทยี มกันในสงั คม

ทกุ สังคมตอ งมีชนชนั้

บทสรุปแห‹งสจั ธรรมของมนุษยชาตพิ บวา‹ การจัดชนช้ันทางสังคมเกิด
ขนึ้ อย‹างเปนš ธรรมชาติ อันเนอ่ื งจากเหตผุ ลสาํ คัญสองประการคือ ประการ
แรก มนุษยทุกคนต‹างมีเอกลักษณของคนเองทั้งในลักษณะทางกายภาพ
ศักยภาพ ความชาํ นาญ และประสบการณการเรยี นรูŒ เอกลกั ษณน ีเ้ องนํา
มาซึ่งการแบ‹งประเภทคนโดยตัวเอง ประการที่สอง โครงสรŒางสังคมแบ‹ง
หนาŒ ทแ่ี ละความสาํ คญั ของแตล‹ ะคนทไี่ มเ‹ หมอื นกนั ทกุ คนจงึ มหี นาŒ ทค่ี วามรบั
ผิดชอบที่แตกต‹างกันไป หากมองจากบางมมุ บางคนทาํ หนŒาที่ทม่ี ีความรับ
ผิดชอบสูงกว‹าคนอ่ืนและคนนŒอยคนจะทําหนŒาท่ีเช‹นนั้นไดŒ เม่ือเปšนเช‹นนั้น
กลม‹ุ คนนน้ั ยอ‹ มไดรŒ บั ขอŒ เสนอพเิ ศษจากสงั คมเพอ่ื ใหดŒ าํ รงตาํ แหนง‹ นนั้ และสงิ่
ทตี่ ามมากบั บทบาทหนŒาทแี่ ละตาํ แหน‹งกค็ อื ส่ิงต‹างๆ เช‹น เกยี รติยศ ความ


1สังคมไทยตองมีชนชๅัน .... ท่ีวัดดวยความดีงาม

เคารพ และการไดรŒ ับผลตอบแทนทม่ี ากกว‹าสําหรับคนที่ทาํ ในส่งิ ทค่ี นจํานวน
มากทาํ ไมไ‹ ดŒ การจดั ลาํ ดบั ขนั้ ของสงั คมจงึ เกดิ ขนึ้ ตามความจาํ เปนš ตามหนาŒ ที่
เพ่ือใหสŒ งั คมอยูร‹ อดไดŒ ซึง่ ส่ิงนีก้ ็นบั ไดŒว‹าเปนš ส่ิงทดี่ ีเพราะมสี ว‹ นทําใหสŒ งั คมมี
เสถยี รภาพและความมนั่ คง

เมอ่ื มคี วามแตกตา‹ งกน็ าํ มาซงึ่ การแบง‹ ชนชนั้ และการแบง‹ ชนชน้ั กน็ าํ มา
ซงึ่ การใหคŒ ณุ ค‹า เชน‹ บุคคลท่ดี าํ รงอย‹ูในสถานภาพผŒนู าํ ส‹วนใหญย‹ ‹อมไดรŒ ับ
การใหเŒ กยี รติ การเคารพเชอ่ื ฟง˜ เปนš ตนŒ ชนชน้ั ปกครองมกั มเี กยี รตยิ ศมากกวา‹
ประชาชนธรรมดา การแบง‹ ชนชนั้ นนั้ จะไมก‹ อ‹ ใหเŒ กดิ ปญ˜ หาตราบเทา‹ ทก่ี ารแบง‹
ชนชนั้ เกดิ ข้นึ จากการใหŒ “คุณคา‹ ” ของการแบง‹ ชนช้นั อย‹างถูกตอŒ ง นนั้ คอื
ในความแตกต‹างกันตามหนŒาทท่ี างสงั คม ในขณะทค่ี นในสังคมก็ยงั คงรกั ษา
ไวซŒ ง่ึ การใหเŒ กยี รตแิ ละเคารพในความเปนš มนษุ ยต ามหลกั ปฏญิ ญาสากลวา‹ ดวŒ ย
สิทธิมนุษยชน ขอŒ 1 ซ่งึ บัญญัติวา‹ “มนษุ ยท้งั หลายเกิดมามีอสิ ระ เสรแี ละเทา‹
เทียมกันทั้งศักดิ์ศรีและสิทธิ ทุกคนไดŒรับการประสิทธิประสาทเหตุผลและ
มโนธรรม และควรปฏิบัตติ อ‹ กันอยา‹ งฉนั ทพ ีน่ Œอง” การเห็นคุณคา‹ ของความ
เทยี มกนั ระหวา‹ งชนชัน้ ลง

แตใ‹ นโลกแห‹งความเปšนจริงการแบง‹ “ชนช้ัน” เปšนประเดน็ ทีน่ ํามาซึง่
ความขัดแยงŒ ระหวา‹ งคนและกลม‹ุ คนในสังคมเสมอ ปญ˜ หาน้ีเกิดขนึ้ จากการใหŒ
คณุ คา‹ แกช‹ นชนั้ อยา‹ งไมถ‹ กู ตอŒ งในสงั คมทม่ี กี ารใหŒ “คณุ คา‹ ” แกช‹ นชน้ั บางชนชน้ั
ทน่ี ํามาซึ่งความขัดแยŒง การหมิ่นเกียรติ สิทธเิ สรีภาพ และในศกั ดศ์ิ รขี อง
มนุษย และท่ีสําคัญเปšนการแบ‹งชนช้ันท่ีลดคุณค‹าของความเปšนมนุษยลง



คาํ ถามจงึ ไมใ‹ ชอ‹ ยท‹ู วี่ า‹ สงั คมควรจะแบง‹ ชนชนั้ หรอื ไม‹ แตค‹ าํ ถามอยท‹ู ว่ี า‹ เราจะ
แบง‹ ชนชั้นในสังคมดวŒ ย “คุณคา‹ ” เชน‹ ไรทจ่ี ะช‹วยใหŒเกดิ การยอมรบั ในชนช้นั
ระหว‹างกันและการอยู‹ร‹วมกันอย‹างสุขสงบและทุกๆ คนยังสามารถสําแดง
คณุ คา‹ ในตนเองออกมาไดŒ

การแบงชนช้นั ดว ยคุณคา ภายนอก
การกดข่ีขม เหงระหวา งมนุษยชาติ

ความเสมอภาคในเรอ่ื งของสทิ ธคิ วามเทา‹ เทยี มกนั ในความเปนš มนษุ ยเ ปนš
เรอ่ื งท่ีมีการผลกั ดนั ใหเŒ กดิ ขึน้ อยา‹ งครอบคลมุ ในทุกประเทศทวั่ โลก แตย‹ ังไม‹
สามารถเกดิ ขน้ึ อยา‹ งเปนš จรงิ ไดแŒ มใŒ นประเทศทเ่ี รยี กตนเองวา‹ เปนš ประชาธปิ ไตย
สงู สดุ ประชาชนในประเทศกย็ งั มกี ารจดั แบง‹ ชนชน้ั ระหวา‹ งกนั ตามคา‹ นยิ มของ
“คณุ ค‹าภายนอก” ซงึ่ เกดิ ขึน้ อยา‹ งมากมายในสงั คมทวั่ ไปในปจ˜ จุบันซง่ึ นับรวม

การแบง‹ ชนชนั้ ดวŒ ยการใหคŒ ณุ คา‹ ของสง่ิ ทปี่ รากฏภายนอกนน้ั ไดแŒ ก‹ การ
ใหคŒ ณุ คา‹ แกค‹ นท่ที รัพยส นิ เงนิ ทองซึ่งก‹อใหเŒ กดิ การแบ‹งชนช้นั ในสงั คม สงั คม
ทีแ่ บ‹งชนชน้ั ดวŒ ยราคาของไวนที่ดืม่ ยีห่ Œอรถท่ีขับ ขนาดและสถานทตี่ งั้ ของ
บาŒ นทอ่ี ยอ‹ู าศยั ฯลฯ ใครทมี่ เี งินทองมาก คนนั้นกจ็ ะไดŒรับการยกยอ‹ งเคารพ
นบั ถอื และสามารถใชอŒ าํ นาจเงนิ ในการทาํ ตามความปรารถนาไดŒ จนอาจกลา‹ ว
ไดŒวา‹ “ไมส‹ ําคัญว‹าความร่าํ รวยนั้นจะไดมŒ าอยา‹ งสจุ รติ หรอื ทุจรติ กต็ าม แต‹
ผูทŒ มี่ ่งั ค่ังยอ‹ มไดรŒ บั การยกมอื ไหวŒเสมอ” ในทางตรงกันขŒาม คนยากจนจะไดŒ


1สังคมไทยตองมีชนชัๅน .... ที่วัดดวยความดีงาม

รบั การดถู กู เหยยี ดหยามและมกั จะกลายเปนš เบย้ี ลา‹ งของคนทร่ี าํ่ รวยเสมอ รวม
ทงั้ ไมไ‹ ดรŒ ับสทิ ธแิ ละเกียรตอิ ยา‹ งเสอมภาคจากสงั คมตามท่คี วรจะเปนš

การใหคณุ คาแกค นทีช่ าติตระกลู

สงิ่ ทเ่ี หนอื ธรรมชาตโิ ดยเกดิ การแบง‹ ชนชน้ั ระหวา‹ ง “คนมบี ญุ ” กบั “คนมกี รรม”
ซง่ึ สง‹ ผลใหคŒ นทเี่ กดิ ในชาตติ ระกลู ทคี่ นยอมรบั นบั ถอื กลายเปนš คนทม่ี สี ทิ ธพิ เิ ศษ
ในสงั คมและไดรŒ บั การใหเŒ กยี รตทิ แ่ี ตกตา‹ งซงึ่ ทาํ ใหหŒ ลายครง้ั นาํ มาซงึ่ ความรสŒู กึ
ของความไมย‹ ตุ ธิ รรมและความไมเ‹ สมอภาคในการเลอื กปฏบิ ตั ขิ องคนในสงั คม
ทล่ี ะเมดิ กฎเกณฑข องสทิ ธิเสรีภาพ ตามท่บี ัญญัติในรฐั ธรรมนญู

การใหค ุณคา แกคนทร่ี ะดบั การศึกษา

การศกึ ษายกระดับคนใหเŒ ลอ่ื นบนั ไดในสังคมไดเŒ สมอในสงั คมไทยเราจะ
ใหเŒ กยี รตคิ นทมี่ คี วามรเŒู พราะคนทม่ี คี วามรมŒู สี ดั สว‹ นนอŒ ยในสงั คม อนั เกดิ จาก
โอกาสทางการศกึ ษาท่ไี มเ‹ ทา‹ เทียมกัน ในสังคมไทยและคนเหล‹าน้ีมักเขŒาไป
ทําหนาŒ ท่ีอนั สาํ คัญในประเทศหลายคนไดŒกลายเปนš “ผูนŒ าํ ” ในสงั คม จึงเกิด
การยอมรับนบั ถอื และการใหเŒ กียรตโิ ดยทไ่ี มไ‹ ดพŒ ิจารณาวา‹ คนทม่ี ีการศกึ ษานน้ั
หรอื ไม‹ หรอื เขาใชคŒ วามสามารถทตี่ นมอี ยเ‹ู พอื่ จรรโลงสงั คมหรอื ใชไŒ ปอยา‹ งเหน็
แก‹ตวั ในทางตรงกนั ขาŒ มคนส‹วนใหญใ‹ นสงั คมทไี่ มม‹ ีการศกึ ษา เช‹น คนพกิ าร
หรือคนไมม‹ ีความสามารถก็จะรŒสู ึกวา‹ ตนเองไม‹มีคณุ คา‹ เพราะมกั จะไดรŒ บั การ



ยอมรบั จากสังคม

การใหคณุ คาแกคนที่รปู รางหนา ตา

คา‹ นิยมของสงั คมทีใ่ หคŒ ณุ คา‹ แกค‹ วามงาม สะทŒอนออกผา‹ นทางคาํ พดู
และการกระทาํ ของคนในสงั คม เช‹น การยกยอ‹ ง “นางงาม” ใหเŒ ปšนผมŒู ี
เกียรติ สงั คมทีน่ ิยมชมชอบและชมเชยคนท่ีรปู รา‹ งหนŒาตาย‹อมเปนš เหตุใหŒคน
ท่มี ลี กั ษณะตรงกนั ขาŒ มกลายเปšนคนทมี่ ปี มดŒวย เชน‹ คนอŒวน คนพกิ าร คน
พดู ตดิ อ‹าง คนฟ˜นหลอ คนเตยี้ คนตัวดาํ คนศีรษะลŒาน คนด้งั จมูกหัก
คนผมฟู คนหนŒาเหี่ยวยน‹ เปนš ตนŒ ในสังคมบางแหง‹ อย‹างเช‹นสังคมไทย จงึ
เกิดการขาย “ปมดŒอย” เพ่ือสรŒางความสนุกสนานใหŒกบั ผŒูอ่ืน อนั เปšนจดุ ขาย
หลักของบรรดาคณะตลกโดยทว่ั ไป คณะตลกทมี่ จี ุดขายลกั ษณะนี้มากๆ ก็
มาก ซง่ึ สะทอŒ นใหเŒ ห็นค‹านยิ มอยา‹ งหนึ่งก็คือ ค‹านยิ มชอบเยาะเยŒยคนท่ีแตก
ตา‹ งจากตนเอง โดยเฉพาะคนท่ีดูภายนอกเหมอื นตํ่าตŒอยกวา‹ เกดิ ความรŒสู กึ
วา‹ เขาเปนš ตวั ตลก มขุ ตลกจาํ นวนมากจงึ เกดิ จากการไดกŒ ระแทกกระทน้ั ความ
ขาดตกบกพรอ‹ งของรปู รา‹ งหนŒาตาของคนอ่นื

สามารถสัมผสั ไดŒในชีวติ ประจําวัน และหลายคร้ังเราเองกอ็ าจเปนš คนหนง่ึ ท่ี
ทาํ ใหŒเกิดการแบ‹งชนชัน้ อยา‹ งไม‹เหมาะสม เชน‹ การแสดงออกซงึ่ การดูถกู
เพือ่ นฝงู ทีใ่ ชสŒ ินคŒาไมม‹ ีย่หี Œอโด‹งดัง การลอŒ เลียนปมดวŒ ยของคนบางคนอยา‹ ง
สนกุ สนาน เปนš ตนŒ


1สังคมไทยตองมีชนชๅัน .... ที่วัดดวยความดีงาม

มนุษยตามหลักสิทธิมนุษยชน เพราะขาดมาตรฐานการวัดคุณค‹าความเปšน
คนอย‹างเหมาะสม ขาดความตระหนกั วา‹ คนทุกคนไม‹วา‹ จะเกดิ ในสถานะทาง
เศรษฐกิจและสังคมเช‹นใด เขาสมควรไดรŒ ับการใหเŒ กยี รติ ยกย‹อง และการ
หยามหรอื การใชอŒ ํานาจอย‹างไม‹เหมาะสม การเกลยี ดชงั และการกดขขี่ ม‹ เหง
ขนึ้ เนอ่ื งจากการใหŒคณุ ค‹าในสิง่ ทีไ่ ม‹ถูกตŒองน่ันเอง



สงั คมควรแบง ชนชนั้ ทีค่ วามดีงาม
ดว ยการยกระดับคุณคา “ความดี”

เราปฏิเสธเร่อื งการแบ‹งชนชน้ั ไม‹ไดŒ แต‹เราสามารถสราŒ ง “คุณค‹านิยม”
(คณุ ค‹า + คา‹ นิยม) ใหŒกับคนในสงั คมใหŒสามารถแบง‹ ชนชนั้ อยา‹ งถกู ตอŒ งไดŒ
โดยการยดึ มนั่ สงู สดุ ในหลกั แหลง‹ สทิ ธมิ นษุ ยชนรว‹ มกบั การผลกั ดนั ใหสŒ งั คมเตม็
ไปดŒวยความสงบสขุ และการใชŒชีวิตอยา‹ งสันติระหวา‹ งกัน และสิง่ ทสี่ งั คมควร
จะใชเŒ ปนš ตวั วดั คณุ คา‹ ของคนและใชใŒ นการจดั ลาํ ดบั ชนชน้ั ในสงั คมกค็ อื “ความ
ดีงาม” ความดีงามนั้นเปšนคุณค‹าภายในจิตใจและเปšนพื้นฐานของคุณธรรม
จรยิ ธรรมทจี่ ะชว‹ ยใหคŒ นในสงั คมอยร‹ู ว‹ มกนั “ฉนั ทพ น่ี อŒ ง” ความดงี ามนน้ั ทาํ ใหŒ
คนไมท‹ ําลายกัน ความดีงามทาํ ใหŒคนร่ํารวยสามารถใหเŒ กยี รติคนยากจนไดŒ
ทาํ ใหคŒ นทม่ี กี ารศกึ ษามคี วามรคŒู วามสามารถยอมรบั ขอŒ เสนอแนะของคนทไ่ี มม‹ ี
การศึกษาไดŒ ความดีงามนาํ มาซึง่ ความเอ้อื อาทรระหวา‹ งกัน ลดความแบ‹ง
แยกในความแตกต‹างระหว‹างรูปร‹างหนาŒ ตา ฐานะ เชอื้ ชาติ ศาสนา หรือ
ความแตกตา‹ งใดๆ ก็ตาม

ทีส่ ําคัญท่สี ดุ ความดีงามเปนš สง่ิ ท่ีทกุ ๆ คนมสี ิทธิเท‹าเทียมกันท่ี
จะเลอื กเปนš ไม‹ว‹าเขาจะเกดิ มาในชาติตระกลู ใด ฐานะทางเศรษฐกิจใด
เปšนการเปดโอกาสใหŒทุกคนสามารถท่ีจะเปšนที่ยอมรับไดŒ สามารถไดŒ
รบั เกยี รตไิ ดŒเช‹นคนอ่ืน


1สังคมไทยตองมีชนชัๅน .... ที่วัดดวยความดีงาม

ดงั นน้ั เราจงึ ควรสนับสนนุ ใหเŒ กดิ การแบง‹ ชนชั้นกันทีค่ วามดงี าม โดยใหŒ
เกยี รตผิ ทŒู ก่ี ระทาํ ดไี วสŒ งู ผา‹ นการสราŒ งแรงจงู ใจและใหรŒ างวลั ผทŒู กี่ ระทาํ ดี และ
พยายาม “เปด โอกาส” หรอื ชว‹ ยเหลอื ผทŒู ย่ี ังไมไ‹ ดเŒ ปนš คนดใี นสงั คมใหมŒ โี อกาส
อยูใ‹ นชนชั้นสูงเพราะความดีงาม โดยพฒั นาจุดตระหนักของคนในสังคมใน
เรือ่ งตอ‹ ไปน้ี อาทิ

ตระหนกั วา ทกุ คนตางมีเอกลักษณแ ละคุณคา ในตวั เอง

หากเราทุกคนในสังคมตระหนักว‹า มนุษยไม‹ไดŒประกอบขึ้นเพียงแต‹
ร‹างกาย แตป‹ ระกอบดŒวยความคดิ จิตใจ อารมณ ความรŒสู กึ บุคลกิ ภาพ
และศักยภาพท่ีซ‹อนอยู‹ ซ่ึงมีความแตกต‹างกันและสามารถเรียกไดŒว‹าเปšน
“เอกลักษณข องความเปšนมนุษย” เอกลักษณน เี้ องทําใหมŒ นุษยมี “ค‹า” ท้งั
ในสายตาของเขาเอง และในสายตาของผอŒู นื่ ดังนั้นไมว‹ ‹าเขาจะเปšนเชน‹ ไร
เขายอ‹ มไดรŒ บั การปกปอ‡ งและคมŒุ ครองสทิ ธเิ สรภี าพ และหากทกุ ๆ คนตระหนกั
ในคุณคา‹ ของกันและกนั ก็จะนํามาซึ่งการใหเŒ กยี รตริ ะหวา‹ งกัน การเคารพ
สิทธแิ ละเสรภี าพของผอŒู ืน่ และเกดิ การยอมรบั ผŒูอ่นื ในสภาพท่ีเขาเปšน ซ่ึงเปนš
เหตุทาํ ใหŒคนทคี่ ิดว‹าตนเองอยใู‹ นชนช้นั ที่ดŒวยกวา‹ นั้นเหน็ “คุณค‹า” ทมี่ ีอยใู‹ น
ตนเองมากข้ึน เกิดความภาคภูมใิ จในการดาํ รงชวี ิตในสังคมรวมทั้งเกิดกาํ ลัง
ใจในการใชศŒ กั ยภาพความรคŒู วามสามารถท่ตี นมีไดŒอยา‹ งเตม็ ที่



ตระหนกั วาลกั ษณะชวี ิตท่ีดีงามสมควรไดร บั การยกยอง
มากกวา องคป ระกอบภายนอก

เปšนเรื่องจริงที่ว‹า การมอบอํานาจใหŒกับคนเก‹งกาจสามารถแต‹ขาด
คุณลักษณะชีวิตท่ีดีงาม เท‹ากับการยอมสละสิทธิของตนและตกอยู‹ใตŒ
พนั ธนาการแหง‹ อาํ นาจความเลวราŒ ย ดงั นน้ั การประเมนิ คณุ คา‹ วา‹ คนใดสมควร
ไดรŒ บั เกยี รติ ความเคารพนบั ถอื และการยกยอ‹ งจากสงั คมนน้ั ควรมง‹ุ ประเดน็
ทคี่ วามดงี ามทเี่ ขาไดŒกระทาํ จากลักษณะชวี ิตทด่ี ีงามเปšนสําคัญ เช‹น คนท่มี ี
ความรคŒู วามสามารถแตช‹ อบใชคŒ วามรนŒู นั้ ขม‹ ผอŒู นื่ ดถู กู คนทร่ี นŒู อŒ ยกวา‹ พดู จา
กŒาวรŒาวไม‹ใหŒเกียรติผูŒอื่น บุคคลนี้ก็ไม‹สมควรไดŒรับการพิจารณาใหŒขึ้นดํารง
ตาํ แหนง‹ เปนš หวั หนาŒ หรอื ผนŒู าํ คน เพราะเขาจะวางอาํ นาจแกค‹ นทอี่ ยภ‹ู ายใตจŒ น
กระท่ังสรŒางความขัดแยงŒ ระหวา‹ งกัน นํามาซ่งึ ผลสุดทาŒ ยคอื งานทีไ่ มม‹ คี วาม
กาŒ วหนาŒ เปนš ตนŒ ลกั ษณะชวี ติ ทดี่ งี ามจงึ ควรเปนš องคป ระกอบสาํ คญั ทใ่ี ชใŒ นการ
แบ‹งประเภทคนในการคัดเลือกคนท่ีจะเขŒามาดํารงตําแหน‹งต‹างๆ ในสังคม
อย‹างเหมาสม ตระหนักว‹าการแบ‹งชนชั้นที่ความดีงามช‹วยจรรโลงสังคม
มากกวา‹ ทาํ ราŒ ยสงั คม สงั คมไทยควรมกี ารพฒั นาการใหเŒ กยี รตแิ ละการใหรŒ างวลั
คนบนพ้ืนฐานของความดีที่เขาไดŒกระทําลงไปมากกว‹าการมุ‹งที่จะจับผิด คิด
ราŒ ย หรอื ดถู กู เหยยี ดหยามระหวา‹ งกนั คนในสงั คมควรลบคา‹ นยิ มของการเปนš
“สงั คมทค่ี นดที อŒ แท”Œ ใหกŒ ลายเปนš สงั คมทคี่ นดจี าํ นวนมหาศาลสามารถกระทาํ
ความดีไดŒภายในขอบเขตหนŒาท่ีและความรับผิดชอบของตน สังคมตŒอง
สนบั สนนุ ดวŒ ยการเชอ่ื ในสว‹ นดขี องเขามากกวา‹ การระแวงสงสยั หรอื อจิ ฉารษิ ยา
เกรงว‹าคนท่ีกระทําดีกว‹านั้นจะแย‹งสิ่งท่ีตนมีไป แต‹ควรมองท่ีประโยชนสูงสุด
ของสังคมเพราะคนที่มีจิตใจดีงาม มีการประพฤติที่ดี ย‹อมสรŒางส่ิงที่ดีไดŒ
มากกว‹า โดยไม‹ขึน้ อย‹ูกับทรพั ยสนิ การศกึ ษา ฐานะ หรือคณุ คา‹ ภายนอกใดๆ
ทง้ั ส้ิน


1สังคมไทยตองมีชนชัๅน .... ที่วัดดวยความดีงาม

คนในสงั คมจาํ นวนมาก และเหน็ คณุ คา‹ ความดเี พยี งพอทจี่ ะ “เลยี นแบบ” และ
เปšนการลดการเลียนแบบในคุณค‹าภายนอก ไม‹ว‹าจะเปšนการมุ‹งแสวงหา
ทรพั ยสนิ เงินทอง เกียรตยิ ศ ชื่อเสียง รปู รา‹ งหนŒาตา และหากเราลดระดับ
การใหŒ “คุณค‹า” ของการจดั อันดับคนบนพืน้ ฐาน “ภายนอก” และมงุ‹ เนŒน
การจดั อันดับคนบนพืน้ ฐานของ “ความดงี าม” มากกว‹า ก็เทา‹ กบั ว‹าเรา
กําลังเปดประตูใหŒคนในสังคมไดŒกŒาวเขŒาสู‹ชนชั้นใหม‹ในทุกๆ สถานภาพ
ตําแหน‹ง ฐานะ การศกึ ษา อยา‹ งสง‹างาม และช‹วยจรรโลงสังคมใหŒดาํ เนนิ
ไปในแนวทางทีถ่ ูกตŒองชอบธรรมไดŒในท่สี ุด

ตพี ิมพลงในหนังสอื พมิ พมตชิ น
วนั พุธที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2540


û٠¸ÃÃÁ·èàÕ ¡´Ô ¢¹éÖ â´Â»ÃÒȨҡ

áÁŒ¨Ðà¡´Ô ¨Ò¡¤ÇÒÁËÇ§Ñ ´Õ
áμ‹¡Íç Ò¨¨Ðʧ‹ ¼ÅÃŒÒÂ

áÅйíÒä»ÊÙ‹¡ÒÃËŧ·ÈÔ ä´Œã¹·ÕèÊ´Ø
¢³Ðà´ÂÕ Ç¡¹Ñ ã¹·Ò§μç¡¹Ñ ¢ŒÒÁ


·èÅÕ Í¤ŒÒ§ÍÂÙº‹ ¹¿Ò‡

äÁ‹ÊÒÁÒö¹Òí ä»ãªŒã¹ÀÒ¤»¯ºÔ Ñμ¨Ô Ã§Ô ä´Œ


นามธรรม – รูปธรรม
ขอ เสนอเพือ่ สรางสรรคส งั คมไทย


เมอื่ เรว็ ๆ น้ีผมไดรŒ ับเชิญเขาŒ รว‹ มเสวนา “มุมกาแฟ” ท่ีราŒ นนายอนิ ทร
ท‹าพระจันทร เพือ่ เปด ตัวหนังสือของผมเร่อื ง “กระแสวิพากษ : บทเรียนเพ่อื
สงั คมไทย” และมโี อกาสไดสŒ นทนา ถาม - ตอบกับผูทŒ ี่เขŒาร‹วมฟ˜งการเสวนา
นกั ศกึ ษาคนหนง่ึ ไดถŒ ามผมวา‹ “อาจารยม แี นวคดิ ทอี่ ยากเหน็ สงั คมดขี นึ้ มากมาย
ผมอยากทราบว‹าแนวคิดของอาจารยเหล‹านี้จะสามารถทําจาก “นามธรรม”
ไปส‹ู “รปู ธรรม” หรอื ภาคปฏบิ ตั ไิ ดอŒ ยา‹ งไร และคดิ วา‹ ความคดิ ของคนๆ หนงึ่
เพียงพอไหมทจ่ี ะสรŒางเปนš รปู ธรรมใหเŒ กดิ ขึ้นไดŒ”

“นามธรรม- รปู ธรรม” ซงึ่ ผมไดกŒ ลา‹ วไวแŒ ลวŒ ในการบรรยายตามทตี่ า‹ งๆ หลาย
แห‹ง และคิดว‹าน‹าจะเปšนประโยชนมากย่ิงขึ้นหากจะบันทึกไวŒในรูปของ
บทความเพอ่ื เผยเปนš ประเด็นใหŒวิพากษร‹วมกนั ในสงั คมไทย เพราะความเปนš
กาŒ วหนาŒ ไปอยา‹ งไมห‹ ลงทศิ ทาง


2กลไกเชื่อมโยง นามธรรม – รูปธรรม ขอเสนอเพื่อสรางสรรคสังคมไทย

“นามธรรม” นํารอ งความคิดสู
“รปู ธรรม” ทพี่ งึ ประสงค

ผมมคี วามคิดเหน็ วา‹ ไม‹วา‹ เราจะดําเนินการสิ่งใด ไม‹ว‹าเรื่องเล็กหรือ
เรื่องใหญ‹ เราจะตŒองเริ่มตนŒ ที่ “นามธรรม” ก‹อน นามธรรมเปนš กระบวนทัศน
แนวคิด (thinking paradigm) ที่กําหนดเปนš กรอบความคดิ (conceptual
framework) หรอื กรอบอดุ มการณ (ideological framework) เกย่ี วกบั เรอื่ ง
ใดเรอื่ งหน่งึ นามธรรมทดี่ ีมีลักษณะ “เสถียรทางความคิด” เปšนแนวความคดิ
ทชี่ ดั เจนและเปนš จรงิ ทกุ ยคุ สมยั ไมแ‹ ปรเปลย่ี นตามกาลเวลา เมอ่ื มนี ามธรรม
เปšนกรอบชัดแลŒวก็ตอŒ งดําเนินการสราŒ ง “รูปธรรม” ทีส่ อดรับใหŒเกิดขึน้ ตามมา
ดวŒ ย โดยรปู ธรรมทเี่ กดิ ขน้ึ ตอŒ งสอดคลอŒ งในทศิ ทางเดยี วกบั นามธรรม จงึ บรรลุ
สมั ฤทธิผลตามความปรารถนา และรูปธรรมท่สี ราŒ งขน้ึ ตŒองประยุกตใหŒเหมาะ
กับสภาวะ เวลา โอกาส สถานการณแ ละยุคสมยั (time and space) รูป
ธรรมในแตล‹ ะยุคจงึ ไม‹เหมือนกนั รูปธรรมท่เี หมาะสมสาํ หรับป˜จจบุ ันกาลเม่อื
เวลาผ‹านไป 30 ป‚ อาจจะไมเ‹ หมาะสมอีกตอ‹ ไป หรือรปู ธรรมของเมื่อ 50
ป‚ กอ‹ นยอ‹ มไมเ‹ หมาะสมท่จี ะนํามาใชใŒ นป˜จจุบันเช‹นกนั

นอกจากนี้ ความสอดคลŒองระหว‹างนามธรรมกับรูปธรรมเปšนเรื่องที่
จําเปนš ยงิ่ เพราะหากเราเรม่ิ ตŒนทีร่ ูปธรรมโดยปราศจากนามธรรม จะทาํ ใหŒ
สงิ่ ทเ่ี กดิ ขน้ึ นน้ั “ไรรŒ าก” ไรทŒ ศิ ทางและสะเปะสะปะ เพราะไมม‹ ตี วั บงั คบั นาํ รอ‹ ง
เปšนแกนในการนาํ ไปขŒางหนาŒ และรปู ธรรมทเี่ กดิ ข้นึ โดยปราศจากนามธรรม
แมจŒ ะเกดิ จากความหวงั ดแี ตก‹ อ็ าจจะสง‹ ผลราŒ ยและนาํ ไปสก‹ู ารหลงทศิ ไดใŒ นทสี่ ดุ
ขณะเดยี วกนั ในทางตรงกนั ขาŒ ม นามธรรมทข่ี าดรปู ธรรมกเ็ ปรบี เหมอื น “การ



สราŒ งวมิ านในอากาศ” ทลี่ อยคาŒ งอย‹บู นฟา‡ ไมส‹ ามารถนาํ มาใชใŒ นภาคปฏบิ ตั ิ
จรงิ ไดŒ ยกตัวอย‹างเชน‹ การวางรากฐานการปกครองระบอบประชาธิปไตยใน
ทวปี ยโุ รป เริ่มตนŒ ดวŒ ยแนวคิดเชงิ นามธรรมของนักปรัชญาหลายท‹านนานนบั
พนั ป‚ นับต้งั แตส‹ มยั กรกี โบราณ โสเครตสิ เพลโต อริสโตเตลิ้ มีการปู
พืน้ ฐานความคิดเกี่ยวกับสทิ ธเิ สรีภาพของมนษุ ย และระบอบการปกครองที่
เหมาะสม แนวคดิ ดงั กลา‹ วไดรŒ บั การเผยแพรแ‹ ละสบื ตอ‹ ยอดทางนามธรรมผา‹ น
นักปรัชญาหลายท‹าน อาทิ โทมสั ฮอบบ, จอหน ลอ็ ค ฯลฯ มีการเขยี น
หนงั สือเผยแพรแ‹ นวคดิ ส‹ปู ระชาชนอย‹างกวŒางขวาง พรŒอม ๆ กบั แนวคดิ นี้ไดŒ
รบั การถกู นาํ มาใชจŒ รงิ (รปู ธรรม) ในการปกครองอยา‹ งสอดคลอŒ งกบั นามธรรม
(socialization) มนี กั คิดพฒั นาต‹อยอดแนวคิดเดิม มีการเผยแพรแ‹ นวคิดส‹ู
ประชาชน และการพลวตั ระบบใหสŒ อดคลอŒ งกบั บรบิ ทอย‹างต‹อเนือ่ ง ทาํ ใหŒ
ประชาชนดาํ เนนิ วถิ ชี วี ติ ประชาธิปไตยไดอŒ ยา‹ งสอดคลŒอง ในทางตรงกนั ขาŒ ม
เราไมส‹ ามารถใหคŒ นเพยี งบางคนเปนš ผผŒู ลกั ดนั สงั คมสค‹ู วามเปนš รปู ธรรมไดทŒ นั ที
ทันใด เพราะเปšนเหมอื นการชงิ สุกกอ‹ นห‹าม และเปšนการสราŒ งรูปธรรมโดยท่ี
ผูŒปฏบิ ตั ขิ าดโครงสรŒางความคดิ เชงิ นามธรรม ทําใหคŒ นท่ีรับนน้ั ไมเ‹ ขŒาใจ ไม‹
ยอมรับ และไม‹ปฏิบัติตามแนวคิดเหล‹านั้น ยกตัวอย‹างเช‹น การปฏิวัติ
คอมมิวนิสตในจีนสมัยเมาเซตุง หรือใน
สหภาพโซเวยี ตสมยั เลนนิ ทงั้ สองไดรŒ บั เอา
ความคดิ เชิงนามธรรมของ “มารกซิส” ไป
ปรับในเชิงรูปธรรมในประเทศ แต‹ผูŒนํา
บางดŒานกับนามธรรม และนําไปใชŒใน


2กลไกเชื่อมโยง นามธรรม – รูปธรรม ขอเสนอเพื่อสรางสรรคสังคมไทย

ลกั ษณะบงั คบั พฤตกิ รรมคนในสงั คมเพราะไมใ‹ ชป‹ ระชาชนทงั้ หมดเหน็ ชอบดวŒ ย
ในเชิงความคดิ อย‹างสมบูรณแบบ แต‹ยอมจาํ นนเพราะอํานาจและเง่อื นไขขอŒ
แลกเปล่ยี นดวŒ ยผลประโยชนบางประการ เชน‹ รวมกล‹ุมกันบนพนื้ ฐานความ
ยากจน ความเคียดแคนŒ และความเกลียดชังชนช้นั อภิสิทธทิ์ ี่มีรว‹ มกัน จงึ
ยอมรบั การเปลยี่ นแปลงเพอ่ื หวงั ผลประโยชนเ ฉพาะหนŒา โดยปราศจากการ
ยอมรบั ในนามธรรมก‹อน จึงเปšนเหตุทาํ ใหรŒ ปู ธรรมนน้ั ไดŒผลเพียงชั่วคราว ไม‹
สามารถอยู‹ไดŒอยา‹ งย่ังยืน ในท่สี ดุ 70 ปต‚ อ‹ มา ระบอบคอมมิวนิสตจงึ ถงึ การ

ในสังคมไทยก็เชน‹ กนั เรามีรปู ธรรมท่ี “ไรŒราก” นามธรรมมาโดยตลอด
เพราะนับแต‹อดีตรัฐไทยใชŒอํานาจผ‹าน “ศูนยกลางอภิสิทธิ์” ในระบอบ
อมาตยาธิปไตย (Bureaucratic polity) โดยชนชนั้ ขุนนางขาŒ ราชการ กลุ‹ม
เทคโนแครท ขŒาราชการพลเรือน ขŒาราชการทหาร และขŒาราชการอ่นื ๆ มา
โดยตลอด กลม‹ุ คนเหลา‹ น้ีไมเ‹ ห็นความสาํ คญั ของการวางรากฐานนามธรรม
ใหกŒ บั คนในสงั คม เพราะคาํ สงั่ ทกุ อยา‹ งมาจากชนชนั้ ปกครองเพอื่ ใหชŒ นชนั้ ถกู
ปกครองปฏิบัติตามอย‹างไม‹จําเปšนตŒองเขŒาใจรากฐานความคิด จึงกลาย
เปšนการปฏบิ ัตแิ บบ “ไรŒราก” คือขาดความเขŒาใจ และไมส‹ ามารถปฏิบัตไิ ดŒ
จรงิ แมผŒ กŒู ระทาํ อาจมคี วามตงั้ ใจดี ไมว‹ า‹ จะเปนš การเมอื ง การพฒั นาเศรษฐกจิ
สังคม การศกึ ษา และในทุกๆ เร่ือง ประชาชนมีส‹วนร‹วมเชงิ นามธรรมแทบ
จะเรียกวา‹ เปšน “ศนู ย” หรอื นอŒ ยมากจนเกดิ ป˜ญหามากมายอนั มาจากการมี
เพยี ง “รปู ธรรม” หลากหลายอยา‹ งทข่ี าดความสอดคลอŒ งกนั นน่ั เอง ยกตวั อยา‹ ง
เชน‹ นบั ตั้งแต‹เปล่ยี นระบอบการปกครองจากระบอบสมบรู ณาญาสิทธิราชยส ู‹
ระบอบประชาธิปไตย ทําใหŒแนวคิด (นามธรรม) ทางการเมืองไม‹ไดŒเขŒาสู‹



กระบวนการขัดเกลาทางสงั คม ดŒวยเหตนุ ้ีสิ่งที่ปฏบิ ัติกลายเปนš รูปธรรมทไี่ รŒ
รากนามธรรมท่ปี ระชาชนเขาŒ ใจ เห็นดŒวย และยอมรับ จวบจนปจ˜ จบุ นั แมŒ
รัฐไทย จะสามารถประกาศใชŒรฐั ธรรมนญู ฉบับประชาชน พ.ศ. 2540 แต‹
นามธรรมโดยกลุ‹มคนชั้นหัวแถวในสังคมสู‹ระดับมวลชน นอกจากนี้ยัง
ปราศจากการ “จดุ พลทุ างความคิด” ใหคŒ นทัง้ ประเทศเกิด “ฉันทานุมตั ิ”
เปšนกระแสเรียกรŒองกลับขึ้นมาสู‹รัฐ จึงทําใหŒยังไม‹สามารถยืนยันไดŒว‹า


2กลไกเช่ือมโยง นามธรรม – รูปธรรม ขอเสนอเพ่ือสรางสรรคสังคมไทย

สงั คมไทยตองสรา ง “นามธรรม”
เพ่ือ “รปู ธรรม” ประชาประสงค

ในทกุ วิถกี ารดําเนนิ ชวี ติ ท้ังระดับ “ป˜จเจกชน” จนถึงระดบั “มหภาค”
เร่อื ง ต้ังแตเ‹ ร่อื งเล็กนอŒ ยจนถึงเรือ่ งใหญ‹ระดบั ประเทศ โดยกระบวนการกอ‹
เกดิ นามธรรมจนนําไปสร‹ู ูปธรรมที่สอดคลอŒ งกนั 3 ขน้ั ตอน อนั ไดŒแก‹

การหวานเมล็ดพนั ทางความคดิ

จดุ เรมิ่ ตนŒ ทเี่ กดิ จากนามธรรมจะสามารถแปรเปนš รปู ธรรมทส่ี อดประสาน
กนั อยา‹ งดีนน้ั จําเปนš ตอŒ งเกดิ จากการหว‹านเมล็ดพันธุ ทางความคิด หรือ
การถ‹ายทอดอุดมการณก รอบความคดิ เบ้ืองตนŒ เพ่ือใหเŒ กดิ การแพรก‹ ระจา‹ ย
ทางแนวคดิ อยา‹ งกวาŒ งขวางในระดบั มวลชน ทาํ ใหคŒ นในสงั คมเกดิ ความเขาŒ ใจ
และเกิดการยอมรบั ร‹วมกนั จนกระท้งั เกดิ “การสุกงอมทางความคิด” ของ
คนในสงั คมเสียกอ‹ น จากน้ันจงึ ตามดŒวยการนาํ นามธรรมน้นั ไปส‹รู ูปธรรม 2
ระดบั ระดับปจ˜ เจกชน และ ระดบั มหาภาค ทเ่ี กิดข้นึ จากความเขŒาใจ
การยอมรบั และความเชือ่ มน่ั ในนามธรรมจนแสดงออกเปนš พฤติกรรม

ผมไดนŒ ําเสนอแนวคิดเชงิ นามธรรมในเร่อื งต‹างๆ ไวมŒ ากมาย ซึ่งเปšนก
รอบความคดิ ของผมเพื่อการดําเนินชวี ติ ทั้งเรือ่ งเล็กในระดับการดําเนนิ ชวี ิต
สว‹ นตวั จนถงึ เรอ่ื งใหญใ‹ นระดบั การพฒั นาประเทศ ผมจงึ เตม็ ใจขอทาํ หนาŒ ท่ี
ในฐานะนกั วชิ าการทเ่ี ผยแพรแ‹ นวคดิ และหวา‹ นความคดิ เพอ่ื แสวงหาเพอ่ื นรว‹ ม



ความคิดและสราŒ งขอŒ “ถกเถยี ง” ทางนามธรรม เพ่อื วา‹ หากเปšนความคิดท่ี
เปนš ประโยชนต อ‹ สว‹ นรวม ผมกจ็ ะมคี วามสขุ ยง่ิ ทมี่ พี ันธมิตรทเ่ี หน็ พอŒ งตอŒ งกนั
เพมิ่ ขนึ้ ๆ และหากสอดคลอŒ งกบั ความตอŒ งการและประโยชนส ขุ ของประชาชน
ส‹วนใหญ‹ นามธรรมนี้ก็จะไปสรŒางกรอบความคิดในจิตสํานึกของมวลชน
ผลักนามธรรมนน้ั สรู‹ ปู ธรรมของสังคมในท่ีสุด

การบมเพราะเพอื่ ใหเกิดการสุกงอมทางนามธรรม

การประยุกตนามธรรมในชวี ติ ขึน้ อย‹กู ับการทคี่ นๆ นน้ั “เชือ่ มัน่ ในหลกั
การอย‹างหมดจิตหมดใจ” โดยเรมิ่ ตŒนจากการรับความคดิ (thinking) ท่ีดี
และอยากใหเŒ กดิ ขน้ึ และเชอ่ื มน่ั ในแนวคดิ นนั้ เรอื่ ยไป จนเกดิ การบม‹ เพาะทาง
ความคิดและการปรับกระบวนทัศนภายในแต‹ละป˜จเจก ซ่งึ สําหรับสังคมไทย
ผมคดิ วา‹ สงั คมไทยควรไดรŒ บั การใหโŒ อกาสในการ “บม‹ เพาะทางความคดิ ” ใหŒ
คนในสงั คมเห็นจดุ ดี จดุ ดอŒ ย ในสงั คมของตนเอง เชน‹ ผมมกั จะช้ใี หสŒ งั คม
เห็นอยูเ‹ สมอวา‹ สังคมไทยเปนš สังคมที่ใหคŒ ณุ ค‹าความดงี าม และการเรียนรŒู
นอŒ ยกว‹าคณุ ค‹าของเงนิ ทอง ชอ่ื เสียง ชาตติ ระกลู ยศ ตําแหน‹ง หรือเปšน
สังคมที่ “ยกยอ‹ งเปลือก” ไม‹ “ยกย‹องแก‹น” และไมเ‹ ปดโอกาสใหคŒ นดคี น
เกง‹ เขาŒ สร‹ู ะบบอยา‹ งเพยี งพอ ทาํ ใหปŒ ระเทศขาดการพฒั นาทางความคดิ ความ
รŒู และความดงี ามอยา‹ งเพียงพอ


2กลไกเช่ือมโยง นามธรรม – รูปธรรม ขอเสนอเพื่อสรางสรรคสังคมไทย

หากเราตอŒ งการใหสŒ งั คมพัฒนาเราตอŒ ง “ยอมรับ” ในจุดออ‹ นและจุด
แข็งและตŒองวาดภาพสังคมไทยที่ “พึงประสงค” ในอนาคตร‹วมกัน ความ
ปรารถนาดงั กลา‹ วกจ็ ะคอ‹ ยๆ กลายเปนš “นามธรรม” หรอื กรอบความคดิ ภายใน
ใจของคนในสงั คมจาํ นวนเพิม่ ขึน้ และหากมรี ะยะเวลายาวนานพอทจ่ี ะทาํ ใหŒ
นามธรรมโดยไม‹จาํ เปšนตอŒ ง “ชงิ สุกกอ‹ นหา‹ ม” หรอื กดแนวคดิ เชงิ บงั คบั จาก
บนลงลา‹ งซ่งึ ไมก‹ ‹อประโยชนส ูงสุดในการนาํ สงั คมส‹ูสงั คมทพี่ ึงประสงค

การแสดงออกซง่ึ “รูปธรรม” สอดคลอ ง “นามธรรม”

นามธรรมจะเกดิ ขนึ้ เปนš รปู ธรรมไมไ‹ ดหŒ ากปรากฏวา‹ ในวถิ กี ารดาํ เนนิ ชวี ติ
จรงิ ไม‹ไดŒ “ยึดม่นั ” “เชือ่ ถอื ” และ “ยอมรบั หลกั การ” ตามนามธรรมน้นั
ดงั นัน้ เมอื่ เกิดการสกุ งอมเชงิ นามธรรมในความคิดของคนๆ หน่งึ ในที่สดุ ก็
ยอ‹ มกลายเปšนรปู ธรรมท่แี สดงออกในภาคปฏบิ ตั ิดงั เชน‹ ปกตวิ สิ ยั ของชีวติ ท้งั
ในระดับปจ˜ เจกชน เช‹นเดียวกันมหาตมะคานธที ี่เช่อื ในเร่ืองหลักการอหิงสา
แมวŒ า‹ ถูกกดดันเชน‹ ไร ก็ยงั ยืนหยัดในหลักการท่ีตนเชอ่ื อยา‹ งม่นั คงโดยตลอด
สะทอŒ นใหเŒ หน็ ถึงความเช่อื ม่นั ในหลักการว‹าเปšนความจรงิ เปนš เหตุใหคŒ นๆ นั้น
ประพฤติตามนามธรรมน้นั ไดใŒ นชวี ิตทกุ ๆ ขณะโดยไม‹ตอŒ งใชคŒ วามพยายาม
ฝน„ ความรสูŒ ึก

นามธรรมจะเปนš รูปธรรมโดยออกมาจากความเปนš คนๆ น้ัน (being)
แมเŒ ปšนเรอื่ งเล็กๆ นŒอยๆ เชน‹ ถาŒ เราเชอ่ื มั่นในเร่อื งคณุ ความดขี องความ
ซอื่ สตั ย เรากส็ ามารถยนื หยัดเพื่อความซ่อื สตั ยที่แสดงออกมาภายนอกแมŒคน
อ่ืนในสังคมอาจจะไม‹เหน็ ดŒวยหรอื เกิดการตอ‹ ตŒาน หรอื หากนามธรรมสอนวา‹



และนามธรรมน้เี ราเห็นดวŒ ยและเชือ่ ตามน้นั อย‹างแทจŒ ริง รปู ธรรมกจ็ ะเกดิ ใน
ชวี ติ สะทอŒ นใหŒเห็นเม่อื มีคนทาํ ใหเŒ ราโกรธ ทําราŒ ยเรา ขโมยของท่ีเรารักไป
ราŒ ยทาํ ลายตอบแทน เปšนตŒน รปู ธรรมจะเกดิ ขนึ้ ในทกุ ๆ วันท่ีเราตŒองเผชิญ
อย‹างแทจŒ รงิ

นอกจากน้ีนามธรรมตŒองนําสู‹รูปธรรมในระดับมหภาคดŒวย ไม‹ว‹าจะ
เปนš การศกึ ษา การเมือง ระบบราชการ หรอื อ่นื ๆ ทีต่ ŒองสอดคลŒองกับ
ความปรารถนาของคนในสงั คมเพอื่ ใหสŒ ามารถปฏบิ ตั ิไดจŒ รงิ และเกดิ ประโยชน
สูงสดุ เราจึงไมค‹ วรเพยี งแตร‹ บั รูปธรรมหรือสูตรสาํ เรจ็ การพัฒนาดŒานตา‹ งๆ
สังคมของเรา อย‹างสอดคลอŒ งกับนามธรรมท่เี รายอมรับร‹วมกัน แต‹สามารถ
สราŒ งความปรารถนารว‹ มใหเŒ กดิ ขน้ึ ในคนท้ังชาติจนสามารถประยุกตใหเŒ ขาŒ กับ
บริบท และสภาพสงั คมที่เปนš อย‹ู ดวŒ ยเหตนุ ี้เราจงึ จาํ เปนš ตอŒ งรจŒู ักสงั คมไทยทง้ั
จุดเดน‹ จุดดŒอย ขอŒ จาํ กดั และโอกาสของสังคมไทยเพราะถาŒ เราไม‹รจูŒ ัก
สังคมของเราอย‹างแทŒจริง เราก็จะไม‹สามารถสรŒางรูปธรรมในเชิงมหภาคที่
สอดคลŒองไดŒ และที่สําคัญเราตŒองรูŒจักตัวเราอย‹างสัตยซ่ือและเคารพความ
ตอŒ งการของสงั คมอยา‹ งจรงิ ใจ เพอื่ ใหรŒ ปู ธรรมระดบั มหภาคสอคลอŒ งกบั ความ
ประสงคของประชาชนทงั้ ประเทศดŒวย


2กลไกเช่ือมโยง นามธรรม – รูปธรรม ขอเสนอเพ่ือสรางสรรคสังคมไทย

แนวคิดนามธรรม - รูปธรรมท่ีผมกลา‹ วมาในหลายป‚น้ี ผมขออนญุ าต
เปด ประเด็นไวŒในท่ีนี้ เพราะเหน็ วา‹ สังคมไทยยังขาดการ “นาํ ร‹อง” ความ
คิดดŒวยนามธรรมอย‹างเพียงพอและอย‹างเขŒาใจความสําคัญ แต‹กลับมุ‹งเปšน
เพยี งนกั ปฏบิ ตั นิ ยิ มทหี่ วงั ผลประโยชนร ะยะสน้ั เหน็ แกผ‹ ลประโยชนเ ฉพาะหนาŒ
โดยขาดวสิ ยั ทศั นแ ละการสราŒ งความปรารถนารว‹ มของคนในชาตทิ เ่ี ปนš แรงผลกั
ไปสู‹สงั คมที่พึงประสงคร ‹วมกนั ในอนาคต

ตพี มิ พในหนังสือพิมพวัฏจักรรายวัน
วนั พธุ ท่ี 25 มีนาคม พ.ศ. 2541


ÊѹμÀÔ Ò¾ ¤×Í
ËÇÑ ã¨Í¹Ñ 㽆Êѹμ·Ô è¾Õ §Ö ãËŒá¡Á‹ ¹ÉØ Â

â´ÂÊÅ´Ñ ·éÔ§àÊÂÕ «§èÖ àʹŒ ầ‹

áË‹§ “ªÒμ¾Ô ѹ¸Ø” áÅФÇÒÁáμ¡μ‹Ò§
áË‹§¢¹º¸ÃÃÁà¹ÕÂÁ·§éÑ »Ç§

â´Â嫅 Áè¹Ñ 㹡ÒÃàË繤³Ø ¤‹Ò

áÅФÇÒÁÃÑ¡·ÕèÁμÕ ‹Íà¾Íè× ¹Á¹Øɏ
໹š ËÇÑ ã¨á˧‹ ¡ÒÃÂÍÁúÑ

áÅлÃÒö¹Ò´ÕμÍ‹ ¡Ñ¹àÊÁÍ


สันตภิ าพ฽ท คือ
“หัว฿จ” ที฿่ ฝสันตภิ าพ


“ผมเชอื่ วา‹ ในระยะสองสามพนั ปท‚ ผ่ี า‹ นมา เรายงั ไม‹ไดสŒ ราŒ งความ
เจรญิ อยา‹ งแทŒจรงิ ใดๆ ขึ้นมาเลยในปริมณฑลเหลา‹ น้ี ความขัดแยงŒ
นั่นคอื สงคราม……”

อัลเบริ ต ไอนสไตน

องคก ารสหประชาชาติ (ยเู อน็ ) มวี ตั ถปุ ระสงคร กั ษาสนั ตภิ าพและความ
มน่ั คงของโลก พัฒนาสัมพนั ธไมตรรี ะหวา‹ งประเทศสมาชิก ผลกั ดนั ความ
รว‹ มมอื เพื่อแกปŒ ญ˜ หาเศรษฐกจิ สงั คม วฒั นธรรม และมนษุ ยธรรม ส‹งเสรมิ
สทิ ธมิ นษุ ยชนและเสรภี าพขน้ั พน้ื ฐาน โดยมสี มาชกิ ในปจ˜ จบุ นั รวม185 ประเทศ
ท่ัวโลก แต‹ภาพแห‹งความลŒมเหลวในการปฏิบัติการรักษาสันติภาพประเทศ
หลากหลายท่ัวโลกนับต้ังแต‹การก‹อตั้งเม่ือ 52 ป‚ที่ผ‹านมา ส‹งผลใหŒคําว‹า
“สันติภาพ” ยังคงไม‹สามารถถือกําเนิดข้ึนไดŒจริงในตํานานแห‹งมนุษยชาตินี้
ดังคาํ กล‹าวของ อัลเบิรต ไอนส ไตน ซึ่งกลา‹ วไวตŒ งั้ แต‹หลงั สงครามโลกครัง้ ท่ี
สอง (ราวป‚ ค.ศ. 1948)


3สันติภาพ฽ท คือ “หัว฿จ” ท่ี฿ฝสันติภาพ

จากประวัติศาสตรการดํารงอยู‹ของมนุษยชาติ เราพบว‹าวงจรของการ
แสวงหา “สนั ตภิ าพ” นน้ั มกั จะเกดิ ขนึ้ ภายหลงั การสญู เสยี ครงั้ ยงิ่ ใหญข‹ องชวี ติ
และทรพั ยส นิ ทไ่ี มส‹ ามารถเรยี กคนื มาไดจŒ ากภาวะสงคราม หลงั ภาวะสงคราม
จงั มกั เกดิ การเซน็ สญั ญาสนั ตภิ าพระหวา‹ งกนั แตท‹ วา‹ ในขณะเดยี วกนั นนั้ แตล‹ ะ
ฝา† ยตา‹ งกย็ งั คงสะสมและพฒั นาอาวธุ ยทุ โธปกรณไ ปดวŒ ย เพอ่ื เมอื่ ถงึ เวลาแหง‹
ความขดั แยงŒ ทงั้ สองฝ†ายจะสามารถมีอาวธุ ในการนาํ มาใชŒเพอ่ื รุกราน หรือ
สามารถมอี าวธุ นาํ มาใชเŒ พอื่ ปอ‡ งกนั ตนเอง และเมอ่ื สงครามยตุ กิ จ็ ะกลบั สว‹ู งจร
แห‹งการเรยี กรŒองและแสวงหาสนั ติภาพอีกคร้งั หนึ่ง วนเวียนในลกั ษณะนีต้ อ‹
ไปเรอ่ื ยๆ

การสรŒู บยงั คงมอี ยท‹ู ว่ั ไปในโลกนี้ ทา‹ มกลางการโหยหาสนั ตภิ าพและความ
ปรารถนายตุ สิ งคราม สภาพของความขดั แยŒงระหวา‹ งประเทศชาติ ระหวา‹ ง
กล‹มุ เชอื้ ชาติ ระหว‹างกล‹ุมอาํ นาจ ระหวา‹ งศาสนา การละเมิดสิทธมิ นษุ ย
ชนดาŒ นตา‹ งๆ ยงั คงยุตดิ วŒ ยกาํ ลังรุนแรงอยา‹ งต‹อเนอ่ื ง ทัง้ ๆ ที่สหประชาชาติ
พยายามใชŒการเจรจาไกลเ‹ กลย่ี แต‹มักจบลงดวŒ ยการตกลงกันไม‹ไดŒ เพราะ
ต‹างฝ†ายต‹างไม‹ยอมรบั ขŒอตกลงร‹วมกนั อย‹างสนั ตวิ ิธี อันเนือ่ งจากขอŒ เสนอน้นั
ทาํ ใหกŒ ล‹ุมของตนตŒองเสีย “ผลประโยชน” บางประการไป

ความขดั แยงŒ ทนี่ าํ ไปสค‹ู วามรนุ แรงและการสญู เสยี ชวี ติ ของผคŒู นทไี่ รคŒ วาม
ผดิ และไมเ‹ กย่ี วขอŒ งในชว‹ งทผ่ี า‹ นมาไมไ‹ ดลŒ ดนอŒ ยลง สนั ตภิ าพในตะวนั ออกกลาง
แมŒจะมีความพยายามในการเจรจาหลายครั้งจนดเู หมือนจะใกลคŒ วามเปšนจริง
แต‹ทว‹าก็ยังคงเปšนไปไม‹ไดŒ ความลŒมเหลวในบอสเนียและโซมาเลียเปšนฉาก
หนง่ึ ของความลมŒ เหลวแหง‹ การสราŒ งสนั ตภิ าพ ทางแถบเอเชยี และเอเชยี ตะวนั



ออกเฉยี งใตใŒ นชว‹ งทผ่ี ‹านมา รฐั บาลอนิ โดนิเซยี ไดรŒ บั การกลา‹ วหาจากองคการ
นริ โทษกรมสากลวา‹ ใชกŒ าํ ลงั ปราบปรามการเคลอื่ นไหวเพอ่ื ประชาธปิ ไตยของ
ชาวตมิ อรต ะวนั ออกรุนแรงท่สี ุดในรอบ 20 ป‚ รัฐบาลพมา‹ ละเมดิ สทิ ธมิ นุษย
ชนอยา‹ งเลวราŒ ยทส่ี ดุ นบั ตงั้ แตป‹ ‚ พ.ศ. 2533 โดยมผี ปŒู ระทวŒ งถกู จบั กมุ ไปแลวŒ ก
ว‹า 2,000 คน และประเทศจีนไดŒสัง่ ประหารนกั โทษอยา‹ งนŒอย 6,000 คนใน
รอบป‚ที่ผ‹านมา กรณีพิพาทระหวา‹ งรฐั บาลศรีลงั กากับกลมุ‹ กบฏพยคั ฆท มิฬอี
แลมปทŠ ําใหŒประชาชนเสยี ชีวติ ไปถึง 5 หมนื่ คน หรือเหตุการณก ารแย‹งชงิ
ประชาชนตอŒ งอพยพล้ภี ัยเขŒาประเทศไทยอีกครงั้ หน่งึ

ในขณะเดยี วกนั การสะสมอาวธุ ยงั คงมอี ยใ‹ู นประเทศทแ่ี สวงหาสนั ตภิ าพ
โดยอŒางว‹าเพื่อการ “ปอ‡ งกนั ” มิใช‹ “รุกราน” และการซŒอมรบยงั คงมีอยูท‹ ั่วไป
เชน‹ สหรฐั กบั เกาหลใี ตŒทเี่ พิง่ ซอŒ มรบร‹วมกัน พรอŒ มกนั น้ันก็ใชŒมาตรการควํา่
บาทดŒวยการตัดความช‹วยเหลือใหŒกับประเทศท่ีละเมิดสิทธิมนุษยชน หรือ
ประเทศทผ่ี ปŒู กครองกระทาํ รนุ แรง ซงึ่ มใิ ชว‹ ธิ กี ารทช่ี อบธรรมในเชงิ ปฏบิ ตั ิ เชน‹
สหรัฐใชŒมาตรการคว่ําบาตรต‹อรัฐบาลคอมมิวนิสตของประเทศคิวบา หรือ
ประเทศเกาหลีเหนือก็ถูกปดกั้น และอยู‹ในภาวการณขาดแคลนอาหาร
ประชาชนอดอยากหวิ โหยอย‹างหนัก ซง่ึ ผลปรากฏว‹าประชาชนในประเทศคือ
ผŒทู ่ีไดรŒ ับผลกระทบทีเ่ กดิ ขึ้นเพราะขาดแคลนอาหารและยา

ในขณะทโี่ ลกกาํ ลงั เรยี กรอŒ งสนั ตภิ าพ แตข‹ ณะเดยี วกนั เรากาํ ลงั “ปฏเิ สธ
สนั ติภาพ” อยา‹ งไมร‹ ูตŒ ัว เพราะสนั ติภาพที่ไมไ‹ ดŒอย‹ใู นหวั ใจของมนษุ ยแต‹ละ
คนกไ็ รŒประโยชน


3สันติภาพ฽ท คือ “หัว฿จ” ท่ี฿ฝสันติภาพ

อดุ มคติแหงสันตภิ าพ “แท”
ตองเร่ิมที่หัวใจของมนษุ ย

“เมื่อมนุษยป ราศจากสนั ติภาพภายใน ‘จติ ใจ’ ของตนก็เปšนการ
เสยี เวลาเปล‹าทีจ่ ะไปแสวงหาสันติภาพในทอ่ี นื่ ๆ”

นริ นาม

สนั ตภิ าพมเิ พยี งหมายถงึ สภาพของการปลอดสงครามและความรนุ แรง
หรอื บรรยากาศภายนอกทดี่ เู หมอื นมคี วามสมานฉนั ทแ ละมมี ติ รภาพ หรอื เปนš
เพียงคําสัญญาท่ีบัญญัตไิ วใŒ นเอกสารเท‹านั้น แตส‹ ันตภิ าพท่แี ทตŒ อŒ งตราไวŒใน
ดวงใจ เพราะ “ถาŒ หวั ใจมนุษยมีสนั ติภาพ แมไŒ มม‹ ีสญั ญาสันตภิ าพระหว‹าง
กนั กจ็ ะไมม‹ ผี ใŒู ดเปนš ฝา† ยรกุ รานใคร หากหวั ใจไรซŒ งึ่ สนั ตภิ าพแมสŒ ญั ญาสนั ตภิ าพ
จะเขียนอย‹างสวยหรูกส็ ามารถฉกี ทาํ ลายท้ิงไดŒ ดวŒ ยหัวใจทเี่ ต็มไปดวŒ ยความ
เห็นแกต‹ ัว ความหวาดระแวง ความกลัว ความเกลียดชัง การแบ‹งแยกและ

สันติภาพมิใช‹การกําจัดซึ่ง “ความกลัวในความแตกต‹าง” เพื่อรักษา
“ความคลŒายคลงึ กนั ในกลุม‹ ตน” แตส‹ ันติภาพคอื “การยอมรบั ‘เอกภาพใน
ความหลากหลาย’ (unity in diversity)” สันติภาพเปนš การกระทําออกมาจาก
“หวั ใจท่ีใฝ†หาสนั ตภิ าพ” ทีข่ ยายวงกวŒางกวา‹ การกระทาํ ท่เี หน็ แห‹ “ตน” ใน
แตล‹ ะระดบั ท่ีขยบั วงกวŒางออกไป



จากขอบเขต “การกระทาํ ทเ่ี หน็ แก‹ตน” ยินดขี ยายวงสู‹
“การกระทาํ ที่เหน็ แก‹ครอบครัว” หากผลดที ส่ี ดุ จะเกดิ แก‹ครอบครัว

ยินดขี ยายขอบเขตจาก “การกระทําทีเ่ หน็ แก‹ครอบครวั ” สู‹
“การกระทําท่ีเหน็ แก‹สังคม” หากผลดที ี่สุดจะเกิดแกส‹ ังคม

ยนิ ดขี ยายขอบเขตจาก “การกระทาํ ที่เหน็ แกส‹ งั คม” ส‹ู
“การกระทําที่เหน็ แก‹ประเทศชาต”ิ หากผลดที ่สี ุดจะเกดิ แก‹ประเทศชาติ

ยนิ ดีขยายขอบเขตจาก “การกระทาํ ท่ีเหน็ แก‹ประเทศชาต”ิ ส‹ู
“การกระทําทีเ่ หน็ แก‹มนุษยชาต”ิ หากผลดีท่ีสุดจะเกดิ แก‹มนุษยชาติ

สรปุ ว‹าสันตภิ าพ คือ หวั ใจอันใฝฝ† ˜นสนั ติท่ีพึงใหŒแก‹มนุษย โดยสลดั
ท้งิ เสยี ซึ่งเสนŒ แบง‹ แห‹ง “ชาตพิ นั ธ”ุ และความแตกต‹างแหง‹ ขนบธรรมเนยี มทั้ง
ปวง โดยยึดมั่นในการเหน็ คณุ คา‹ และความรักที่มีต‹อเพื่อนมนุษย เปšนหวั ใจ
แห‹งการยอมรับความแตกตา‹ งและปรารถนาดีตอ‹ กันเสมอ

การดาํ รงไวซŒ งึ่ ความแตกแยกในภาพรวม และรกั ษาไวซŒ งึ่ เอกภาพในสว‹ น
ยอ‹ ย การกระทาํ เชน‹ นจ้ี ะมไิ ดเŒ ปนš การสราŒ งสนั ตภิ าพแหง‹ มนษุ ยชาตทิ แ่ี ทจŒ รงิ ใหŒ
เกิดข้นึ ไดเŒ ลย ความไม‹สงบของสงั คมโลก การสูŒรบระหวา‹ งกลุ‹ม ระหวา‹ งฝ†าย
ระหวา‹ งเชอื้ ชาติ ระหวา‹ งศาสนาตา‹ งๆ ไมส‹ ามารถกระทาํ เพอ่ื อาŒ ง “สนั ตภิ าพ”
ไดŒเพราะสันตภิ าพแทตŒ Œองไมม‹ ‹ุงก‹อสงครามระหวา‹ งกัน เพราะหากกระทาํ เช‹น
น้ันกเ็ ทา‹ กับเปนš เพยี งการรักษาความเปšน “ชนชาต”ิ “ความเปนš กล‹มุ ” ท่ีคิด


3สันติภาพ฽ท คือ “หัว฿จ” ท่ี฿ฝสันติภาพ

ในส‹วนของประเทศไทย ประเทศไทยไดŒรับการกล‹าวขานว‹าเปšน
“ประเทศท่ีรกั สงบ” “รกั การประนีประนอม ไม‹ชอบความขัดแยงŒ ” และ
ประเทศไทยภาคภมู ิใจในเอกราชทไ่ี ดŒรกั ษามาตลอดไดยŒ าวนาน โดยเฉพาะ
อย‹างยง่ิ ในสมัยกรุงธนบุรีและสมัยกรุงรตั นโกสนิ ทร ลกั ษณะสงั คมเชน‹ นเี้ ปšน
สว‹ นหนงึ่ ที่ทําใหŒประเทศไทยเขาŒ ร‹วมโครงการต‹างๆ ทเ่ี ก่ียวขŒองกบั สนั ตภิ าพ
ในโลกไดอŒ ยา‹ งงา‹ ยดาย แตอ‹ ยา‹ งไรกต็ าม หากพจิ ารณาอยา‹ งลกึ ซง้ึ ถงึ สนั ตภิ าพ
ที่อย‹ใู น “ใจ” ของคนไทยทุกๆ คนนั้น เราพบว‹าลักษณะของสงั คมไทย
หลายประการไม‹ไดแŒ สดงออกซึ่งสนั ติภาพในใจคน ปรัชญาการมองโลกของ
คนในสงั คมจาํ นวนไมน‹ อŒ ยทไ่ี มไ‹ ดสŒ อื่ ใหเŒ หน็ วา‹ คนไทยเหน็ คณุ คา‹ ของมนษุ ยเ ทา‹
เทียมกนั อันเปšนวตั ถุประสงคหลกั เบ้อื งตนŒ ของสนั ติภาพ สง‹ ผลเปนš ความ
ขัดแยŒงระหวา‹ งคนในสังคมท่ีเหน็ ไดŒงา‹ ยๆ ในชวี ติ ประจาํ วนั เชน‹ การปฏบิ ตั ิ
ทีไ่ ม‹เทา‹ เทยี มกนั อย‹างไม‹ยุติธรรมระหว‹างชนชัน้ ในสงั คม

เราเคารพ ใหเŒ กียรติและนบั ถือคนทม่ี ีอาํ นาจ คนทรี่ ํ่ารวยมากกว‹าคน
ธรรมดาอย‹างไม‹สมเหตุสมผล ทําใหŒหลายคร้ังเราละเลยการกระทําความดี
ของคนบางกลุม‹ ในสงั คมไปอย‹างน‹าเสยี ดาย เพียงเพาะว‹าเขากระทาํ บางสิ่งที่
ขดั แยงŒ ต‹อส่งิ ทส่ี ังคมเคยประพฤติปฏบิ ัตกิ นั มา สังคมไทยจงึ มคี า‹ นยิ มทีก่ ลา‹ ว
กนั เสมอว‹าเปนš สังคมที่ “คนดที ŒอแทŒ”



ความคิดท่ีแบ‹งแยกความเปšนมนุษยดŒวยคุณค‹าทางวัตถุ เช‹น วัดคุณค‹าท่ี
ทรพั ยสนิ ชาตติ ระกูล คา‹ นิยมของสงั คม การศึกษา สถานภาพทางสงั คม
หรือสิ่งต‹างๆ ท่ีไม‹ไดŒเปšนคุณค‹าแห‹งจิตใจของมนุษยท่ีมีความสํานึกในเร่ือง
ของความดีงาม ความรักในมนษุ ยชาติ การไมม‹ ‹ุงใหŒรŒายทําลายกนั แต‹มุ‹ง
ชว‹ ยเหลือและสนบั สนนุ ซ่งึ กันและกนั หรอื ภายใตŒความแตกตา‹ งก็ปราศจาก
ความขัดแยŒงประเทศต‹างๆ ในระดับย‹อยของสังคมคงอยู‹ในสภาพที่ไม‹แตก
ต‹างกัน ป˜ญหาครอบครวั แตกแยก ปญ˜ หาการละเมิดสิทธิมนุษยชน ปญ˜ หา
การทาํ ลายสงิ่ แวดลอŒ ม ปญ˜ หาการแสวงหาอาํ นาจและการฉกฉวยผลประโยชน
อย‹างไรŒจริยธรรม เหล‹าน้ีนับเปšนการแสดงออกซึ่งหัวใจท่ีปราศจากความ
ปรารถนาแหง‹ สนั ตภิ าพ

เม่อื สนั ตภิ าพเปนš เร่อื งทเ่ี กิดข้นึ ภายในชวี ติ จิตใจของมนุษย “การสรŒาง
สนั ตภิ าพ” จึงเปšนเรอื่ งของการ “ปลูกฝง˜ ” จติ สํานกึ แห‹งมนษุ ยชาติ ท่ตี อŒ ง
กระทาํ ผ‹าน “กระบวนการปลกู ฝ˜งจติ สาํ นกึ ” เชน‹ การถา‹ ยทอดผ‹านการศกึ ษา


3สันติภาพ฽ท คือ “หัว฿จ” ที่฿ฝสันติภาพ

ส่อื มวลชน คา‹ นยิ มใหม‹ของสังคมโลก เพอ่ื ชว‹ ยใหŒเกิดการก‹อรา‹ งปรชั ญาการ
มองโลกอยา‹ งถกู ตอŒ งและเหมาะสมในชวี ติ ของคนแตล‹ ะคน อนั เปนš การทาํ ลาย
รากฐานแหง‹ ความขดั แยงŒ ความเกลยี ดชงั ความเหน็ แกต‹ วั และการไมใ‹ หเŒ กยี รติ
เพอ่ื นมนษุ ย อยา‹ ปลอ‹ ยใหสŒ ันติภาพเปนš เพียงแต‹ “อุดมคติ” ทีม่ ิอาจเปนš จรงิ
เพราะหวั ใจของมนษุ ยช าตทิ เ่ี ตม็ ไปดวŒ ยความเหน็ แกต‹ วั แตเ‹ ราทกุ ๆ คน ควร
รว‹ มมอื กนั “แสวงหา” และ “กอ‹ รา‹ ง” สนั ตภิ าพใหเŒ กดิ ขนึ้ อยใ‹ู นหวั ใจทกุ ๆ ดวง
ของมนษุ ยชาติ ผ‹านการใหŒ “คณุ คา‹ ในความเปนš มนุษย” โดยมอี งคประกอบ
ของความยตุ ธิ รรม ความเทา‹ เทยี มกนั เสรภี าพ และความสมานฉนั ทร ะหวา‹ ง
คนทุกชนช้นั ในสังคม โดยไม‹เลือกเชือ้ ชาติ ศาสนา เพศ ผวิ พรรณ ฐานะ
และความแตกตา‹ งอ่นื ใดที่จะเปนš ชนวนไปสู‹ “สงคราม”

ตีพมิ พในหนังสือพิมพวฏั จกั รรายวัน
วันพุธท่ี 20 สงิ หาคม พ..ศ. 2540


Êѧ¤Á¹Ñ¹é ÁÕ·§éÑ ¤¹´áÕ ÅФ¹àÅÇ

äÁÁ‹ ãÕ ¤Ã´¾Õ ÃÍŒ Á
àÃÒ¨Ö§¾´Ù ä´ÇŒ Ò‹ ·¡Ø ¤¹
»Ð»¹¡Ñ¹ã¹ÊѴʋǹ·áèÕ μ¡μ‹Ò§


ยุติสงั คมบั่นทอนคนอ่ืน
เพื่อสงั คมทน่ี า อยู


สังคมป˜จจุบัน เปนš เร่อื งทที่ ุกคนสมั ผัสไดŒ เราคงไมอ‹ าจปฏิเสธผลกระทบต‹อ
การดาํ เนนิ ชวี ติ รว‹ มกนั ในสงั คมวนั นแี้ ละไมเ‹ พยี งแตเ‹ ทา‹ นนั้ ผลทเี่ กดิ ขน้ึ ยงั สราŒ ง
ความเสียหายตอ‹ สงั คมของคนรุน‹ หลังอย‹างประเมินค‹ามไิ ดอŒ กี ดวŒ ย

ในสงั คมทเ่ี ราเหน็ อยน‹ู นั้ คนสว‹ นใหญม‹ กั ละเลยในเรอ่ื งคณุ ธรรมในจติ ใจ
และปราศจากซึ่งจริยธรรมในการดํารงอยู‹ร‹วมกันในสังคม การพิพากษากัน
และกันอย‹างขาดความยตุ ธิ รรม การปราศจากซงึ่ เมตตาธรรม ความรกั และ
ความเขŒาใจกัน และความกดดันทผี่ อŒู น่ื เผชญิ อยู‹ ทําใหสŒ งั คมแสดงออกซึ่ง
ความอาฆาตมาดราŒ ย นอกจากเราจะเห็นว‹ามนุษยม ีความโนมŒ เอยี งที่จะเอา
ตนเองเปนš ศนู ยก ลางในการวนิ จิ ฉยั ผอŒู น่ื แลวŒ คนสว‹ นใหญย‹ งั สะทอŒ นความมใี จ
ไม‹ยตุ ธิ รรม พรŒอมทจ่ี ะเชื่อข‹าวลอื ทีเ่ สอ่ื มเสยี อกี ดวŒ ย สงั คมเช‹นน้นี ับไดวŒ า‹ เปนš
สงั คมทบ่ี นั่ ทอนคนดี คา‹ นิยมของคนในการตัดสนิ ผŒอู ื่นอยา‹ งยุติธรรมและมิไดŒ
เหน็ คณุ คา‹ กนั และกนั อยา‹ งสมควรเชน‹ นี้ อาจมผี ลทาํ ใหเŒ กดิ ความเบย่ี งเบนทาง
จริยธรรมในสังคม และหากเราไดŒละเลยต‹อสภาพความเสื่อมโทรมท่ีดําเนิน
อย‹ู เรากไ็ ดŒชอ่ื วา‹ เปšนสว‹ นหนง่ึ ของการบน่ั ทอนสังคมน้เี ชน‹ กนั


Click to View FlipBook Version