หนังสือ เนื้อนาบุญ หลวงปู่กวง โกสโล

อนุุสรณ์์งานพระราชทานเพลิิงศพ วัันอาทิิตย์์ที่่� ๙ มิิถุุนายน ๒๕๖๗ วััดป่่านาบุุญ อำเภอแม่่แตง จัังหวััดเชีียงใหม่่ เนื้้�อนาบุุญ ประวััติิและปฏิิปทา พระราชวชิิรกิิจโกศล วิิ. (หลวงปู่่กวง โกสโล) อดีีตที่ ่�ปรึึกษาเจ้้าคณะจัังหวััดเชีียงใหม่่-ลำพููน-แม่่ฮ่่องสอน (ธรรมยุุต) อดีีตเจ้้าอาวาสวััดป่่านาบุุญ

(4)

(5) สำนึึกในพระมหากรุุณาธิิคุุณ เมื่่�อความทราบใต้้ฝ่่าละอองธุุลีีพระบาทว่่า พระราชวชิิรกิิจโกศล วิิ. (เกรีียงไกร โกสโล) อายุุ๘๖ ปีีพรรษา ๕๙ อดีีตที่่�ปรึึกษาเจ้้าคณะจัังหวััดเชีียงใหม่่ลำพููน แม่่ฮ่่องสอน(ธรรมยุุต) และ อดีีตเจ้้าอาวาสวัดป่ั ่านาบุุญ อำเภอแม่่แตง จัังหวัดัเชีียงใหม่ ม่รณภาพตามธรรมชาติิณ วัดป่ั ่านาบุุญ อำเภอแม่่แตง จัังหวััดเชีียงใหม่่ เมื่่�อวัันที่่�๖ พฤษภาคม ๒๕๖๗ เวลา ๒๐.๓๒ น. พระบาทสมเด็็จพระเจ้้าอยู่่หััว ทรงพระกรุุณาโปรดเกล้้า ฯ พระราชทานน้้ำหลวงสรงศพ ในวัันที่่�๗ พฤษภาคม ๒๕๖๗ เวลา ๑๖.๐๐ น. และทรงพระกรุุณาโปรดเกล้้า ฯ ให้้เชิิญพวงมาลา ของพระบาทสมเด็็จพระเจ้้าอยู่่หััว และพวงมาลาของสมเด็็จพระนางเจ้้า ฯ พระบรมราชิินีีไปวางที่่� หน้้าหีีบศพพระราชวชิิรกิิจโกศลในวัันที่่�๑๒ พฤษภาคม ๒๕๖๗ เวลา ๑๘.๓๐ น.และทรงพระกรุุณา โปรดเกล้้า ฯ พระราชทานเพลิิงศพ พระราชวชิิรกิิจโกศล วิิ. (เกรีียงไกร โกสโล) ในวัันที่่�๙ มิิถุุนายน ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ น. ณ เมรุุชั่่�วคราว วััดป่่านาบุุญ อำเภอแม่่แตง จัังหวััดเชีียงใหม่่ ด้้วยพระมหากรุุณาธิิคุุณทั้้งปวงนี้้ ย่่อมเป็็นเกีียรติิยิ่่�งแก่่พระราชวชิิรกิิจโกศล วิิ. (เกรีียงไกร โกสโล) และคณะศิิษยานุุศิิษย์์ทั้้งบรรพชิิตและคฤหััสถ์์โดยทั่่�วหน้้า คณะศิิษย์์ทั้้งปวงรู้้สึึกสำนึึกใน พระมหากรุุณาธิคุิุณเป็็นล้้นพ้้นหาที่่สุ�ดมิุิได้้หากพระราชวชิิรกิิจโกศล วิิ. (เกรีียงไกร โกสโล) ได้้ทราบ ด้้วยญาณวิิถีีของท่่าน คงมีีความปลาบปลื้้มซาบซึ้้ง ถวายอนุุโมทนาและถวายพระพร ด้้วยเกล้้าด้้วยกระหม่่อมขอเดชะ คณะสงฆ์์และคณะศิิษยานุุศิิษย์์ วััดป่่านาบุุญ อำเภอแม่่แตง จัังหวััดเชีียงใหม่่

(6)

(7)

(8)

(9)

(10) กำหนดการ พิิธีีเคลื่่�อนสรีีระสัังขารและพระราชทานเพลิิง พระราชวชิิรกิิจโกศล วิิ. (เกรีียงไกร โกสโล) อดีีตที่ ่�ปรึึกษาเจ้้าคณะจัังหวััดเชีียงใหม่่-ลำพููน-แม่่ฮ่่องสอน (ธ.) และอดีีตเจ้้าอาวาสวััดป่่านาบุุญ ณ วิิหารพระพุุทธเมตตา วััดป่่านาบุุญ ตำบลแม่่แตง อำเภอแม่่แตง จัังหวััดเชีียงใหม่่ วัันที่่� ๘ - ๑๐ เดืือนมิิถุุนายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ วัันเสาร์์ที่่� ๘ เดืือนมิิถุุนายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (ขึ้้�น ๓ ค่่ำ เดืือน ๖ ปีีมะโรง) เวลา ๐๗.๓๐ น. พระภิิกษุุสามเณรออกรัับบิิณฑบาต - ฉัันเช้้า เวลา ๑๒.๓๐ น. พิิธีีขอมากรรม พระราชวชิิรกิิจโกศล วิิ. (หลวงปู่่กวง โกสโล) โดย พระเทพวชิิราธิิบดีีเจ้้าคณะจัังหวััดเชีียงใหม่่-ลำพููน-แม่่ฮ่่องสอน (ธ.) เป็็นผู้้นำกล่่าว เวลา ๑๓.๐๐ น. เชิิญหีีบศพเวีียนเมรุุแล้้วอััญเชิิญขึ้้นตั้้งบนจิิตกาธาน เวลา ๑๗.๐๐ น. บำเพ็็ญกุุศลในการออกเมรุุณ มณฑลพิิธีีเมรุุชั่่�วคราว วััดป่่านาบุุญ พระสงฆ์์๑๐ รููป สวดพระพุุทธมนต์์ เวลา ๑๙.๐๐ น. - แสดงพระธรรมเทศนา โดย พระราชวชิิรญาณโกศล วิิ. (บุุญมีี ธััมมรโต) วััดป่่าศรััทธาถวาย (ถ้้ำเต่่า) จ.อุุดรธานีี - พระสงฆ์์๑๐ รููป สวดพระอภิิธรรม

(11) วัันอาทิิตย์์ที่่� ๙ เดืือนมิิถุุนายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (ขึ้้�น ๔ ค่่ำ เดืือน ๖ ปีีมะโรง) เวลา ๐๗.๓๐ น. พระภิิกษุุสามเณรออกรัับบิิณฑบาต - ฉัันเช้้า เวลา ๑๓.๐๐ น. พระราชวชิิรธรรมาจารย์ วิ์ ิ. (สุธุรรม สุธัุมัโม) วัดัเกษรศีีลคุุณ(วัดป่ั ่าบ้้านตาด) จ.อุุดรธานีีเป็็นองค์์แสดงพระธรรมเทศนา ทอดผ้้าบัังสุุกุุล ๘๖ ไตร พระสงฆ์์ทั้้งนั้้นอนุุโมทนา เวลา ๑๕.๐๐ น. พิิธีีพระราชทานเพลิิง เวลา ๑๘.๐๐ น. พระราชพััชรมานิิต วิิ. (อััครเดช ถิิรจิิตโต) วััดบุุญญาวาส จ.ชลบุุรีี เป็็นองค์์แสดงพระธรรมเทศนา วัันจัันทร์์ที่่� ๑๐ เดืือนมิิถุุนายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (ขึ้้�น ๕ ค่่ำ เดืือน ๖ ปีีมะโรง) เวลา ๐๗.๐๐ น. - พิิธีีเก็็บอััฐิิทอดผ้้าไตร ๔ ไตร พระสงฆ์์๔ รููป บัังสุุกุุล - พระสงฆ์์๑๐ รููป เจริิญพระพุุทธมนต์์ฉลองอััฐิิ - ถวายภััตตาหารเช้้าแด่่พระภิิกษุุสามเณร เสร็็จพิิธีี * กำหนดการอาจมีีการเปลี่่�ยนแปลงตามความเหมาะสม *

(12) สมเด็็จพระอริิยวงศาคตญาณ (อััมพรมหาเถร) สมเด็็จพระสัังฆราช สกลมหาสัังฆปริิณายก

(13)

(14) สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์ (สุ ุ ชิิน อััคคชิิโน)

(15)

(16) เนื้้�อนาบุุญของโลก สุุปฏิิปัันโน ภควโต สาวกสัังโฆ พระสงฆ์์สาวกของพระผู้้มีีพระภาคเจ้้า เป็็นผู้้ปฏิิบััติิดีีแล้้ว อุุชุุปฏิิปัันโน ภควโต สาวกสัังโฆ พระสงฆ์์สาวกของพระผู้้มีีพระภาคเจ้้า เป็็นผู้้ปฏิิบััติิตรงแล้้ว ญายปฏิิปัันโน ภควโต สาวกสัังโฆ พระสงฆ์์สาวกของพระผู้้มีีพระภาคเจ้้า เป็็นผู้้ปฏิิบััติิเพื่่�อรู้้ธรรม เป็็นเครื่่�องออกจากทุุกข์์แล้้ว สามีีจิิปฏิิปัันโน ภควโต สาวกสัังโฆ พระสงฆ์์สาวกของพระผู้้มีีพระภาคเจ้้า เป็็นผู้้ปฏิิบััติิสมควรแล้้ว ยทิิทััง จััตตาริิ ปุุริิสยุุคานิิ อััฏฐ ปุุริิสปุุคคลา ได้้แก่่ คู่่แห่่งบุุรุุษ ๔ คู่่ นัับเรีียงตััวบุุรุุษได้้๘ บุุรุุษ เอส ภควโต สาวกสัังโฆ นั่่�นแหละ พระสงฆ์์สาวกของพระผู้้มีีพระภาคเจ้้า อาหุุเนยโย เป็็นผูุ้้ควรแก่่สัักการะที่่�เขานำมาบููชา ปาหุุเนยโย เป็็นผู้้ควรแก่่สัักการะที่่�เขาจััดไว้้ต้้อนรัับ ทัักขิิเณยโย เป็็นผู้้ควรรัับทัักษิิณาทาน อััญชลิิกรณีีโย เป็็นผู้้ที่่�บุุคคลทั่่�วไปควรทำอััญชลีี อนุุตตรััง ปุุญญัักเขตตััง โลกััสสาติิเป็็นเนื้้อนาบุุญของโลก ไม่่มีีนาบุุญอื่่�นยิ่่�งกว่่า ดัังนี้้ พระเดชพระคุุณ พระราชวชิิรกิิจโกศล (เกรีียงไกร โกสโล) หรืือที่่�พวกเราเรีียกขานนามท่่านว่่า “หลวงปู่่�กวง” เป็็นพระมหาเถระรููปสำคััญในทางพระกรรมฐานที่่�ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นพระสุุปฏิิปัันโน

(17) ดัังที่่ป�รากฏในบทสัังฆคุุณที่่�ได้อั้ัญเชิิญมาข้้างต้้น ทั้้งนี้้เพราะองค์์หลวงปู่่กวงมีคุีุณธรรมที่่�โดดเด่่นหลายอย่่าง ที่่�ควรนำมาเป็็นแนวทางในการปฏิิบััติิ ดัังนี้้ ๑. หลวงปู่่อยู่่ในคติิโชติิ โชติิปรายโน สว่่างมาและสว่่างไป อุุบััติิขึ้้นในตระกููลร้้านทองมั่่�งคั่่�งด้้วย ทรััพย์สิ์ ินแต่่ไม่ลุุ่่มหลงติดิในทรััพย์สิ์ ินนั้้นได้้ออกบวชและประพฤติิพรหมจรรย์์ใฝ่่ใจในการภาวนาจนตลอด ชนมชีีพ ๒.ความสมถสัันโดษ หลวงปู่่เป็็นผู้ส้มถสัันโดษอย่่างชัดัเจน ยิินดีีในสิ่่�งที่่�ได้้พอใจในสิ่่�งที่่มี�ีเมื่่�อมีีลาภ บัังเกิิดขึ้้นจะน้้อมถวายบููชาคุุณผู้เ้ป็็นอาจารย์ คืื ์อ หลวงพ่่อประสิิทธิ์์ ปุ�ุญญมากโร ตลอดจนบริิจาคแจกทาน ในส่่วนตนประพฤติิแบบสมถะไม่่มีีสมบััติิมีีค่่าอะไรเลยที่่�เป็็นของส่่วนตััวท่่าน ๓. เป็็นผู้้�สงบสงััด หลวงปู่่เมื่่�อออกกรรมฐานประพฤติิหลีีกเร้้นในป่่า จาริิกธุุดงค์์ไปในที่่�ต่่างๆ ในเขต จัังหวััดเชีียงใหม่่ลำปาง และเชีียงราย จนถึึงวััยชรา ถึึงมาอยู่่จำพรรษา ณ วััดป่่านาบุุญ รัับภารธุุระในการ เป็็นเจ้้าอาวาส และไม่่ค่่อยปรากฏตนในกิิจนิิมนต์์ต่่างๆ ๔. เป็็นผู้้�มีีวาสนาดีีเพราะมีีครููบาอาจารย์์ที่่�คุุณธรรมสููงช่่วยแนะนำอบรม อาทิิเช่่น หลวงปู่่แหวน สุุจิิณโณ, หลวงปู่่สิิม พุุทธาจาโร, หลวงปู่่หลวง กตปุุญโญ, หลวงปู่่แว่่น ธนปาโล, หลวงพ่่อประสิิทธิ์์� ปุุญญมากโร เป็็นต้้น และมีีเพื่่�อนสหธรรมิิกที่่�ดำรงคุุณธรรมในการปฏิิบััติิเช่่น หลวงปู่่ไพบููลย์์ สุุมัังคโล, หลวงปู่่เสถีียร คุุณวโร เป็็นต้้น ๕. เป็็นผู้้�มีีคุุณธรรมสููง คืือ สติิ และความไม่่ประมาท ได้้แนะนำสั่่�งสอนอบรมพุุทธบริิษััททั้้งหลาย ให้้ดำรงชีีวิิตด้้วยคุุณธรรมและความไม่่ประมาท โดยทำให้้เห็็น และแนะนำด้้วยการกระทำ ด้้วยคำสอน ทุุกคนที่่�มากราบองค์์ท่่านจะได้้ข้้อคิิดและหลัักปฏิิบััติิเป็็นแนวทางในการดำเนิินชีีวิิต แม้้วาระสุุดท้้ายแห่่ง ชีีวิิตขององค์์ท่่าน ก็็จากไปอย่่างสง่่างาม ในนามของคณะสงฆ์์คณะธรรมยุุตจัังหวััดเชีียงใหม่่-ลำพููน-แม่่ฮ่่องสอน มีีความภาคภููมิิใจที่่�มีี พระมหาเถระผู้้คุุณธรรมสููงแบบองค์์ท่่าน ขออำนาจแห่่งความดีีทั้้งปวงที่่�คณะสงฆ์์ได้้บำเพ็็ญให้้เป็็นไปเป็็น เครื่่�องสักกัาระบููชาคุุณองค์์หลวงปู่่ และเพิ่่มพู�ูนเป็็นทิิพยสุุขทิิพยสมบัติัิในสัมปัรายภพตลอดจิรัิัฐิิติกิาลเทอญ พระเทพวชิิราธิิบดีี(ฤทธิิรงค์์ญาณวโร) เจ้้าคณะจัังหวััดเชีียงใหม่่-ลำพููน-แม่่ฮ่่องสอน (ธรรมยุุต) เจ้้าอาวาสวััดป่่าดาราภิิรมย์์(พระอารามหลวง) อ.แม่่ริิม จ.เชีียงใหม่่

(18) พระครููธรรมวิิวััฒนคุุณ (เจริิญ จััตตสััลโล) เจ้้าคณะอำเภอแม่่แตง (ธรรมยุุต) เจ้้าอาวาสวััดอรััญญวิิเวก อ.แม่่แตง จ.เชีียงใหม่่

(19) สัังฆานุุสติิ อนุุสรณ์ ์ พระสงฆ์์ผู้้ปฏิิบัติัิดีีปฏิิบัติัิชอบที่่�ชาวพุุทธเคารพนัับถืือในเขตอำเภอแม่่แตง นัับตั้้งแต่่อดีีตจนถึึง ปััจจุบัุันในสายวัดป่ั ่ากรรมฐานเช่่น หลวงปู่่ตื้้ออจลธัมัโม, หลวงปู่่แหวน สุจิุิณโณ ซึ่่�งท่่านจำพรรษาอยู่่ ที่่�วััดอรััญญวิิเวก เป็็นเวลา ๑๑ ปีีหลวงปู่่สัังข์์ สัังกิิจโจ วััดป่่าอาจารย์์ตื้้อ, หลวงปู่่บััวเกตุุ ปทุุมสิิโร, หลวงปู่่เปลี่่�ยน ปััญาปทีีโป, หลวงพ่่อประสิิทธิ์์ ปุ�ุญญมากโร วัดป่ั ่าหมู่่ใหม่่จนมาถึึงพระราชวชิิรกิิจโกศล หลวงปู่่กวง โกสโล อดีีตเจ้้าอาวาสวััดป่่านาบุุญ ท่่านทั้้งหลายที่่�กล่่าวมา ล้้วนแล้้วแต่่เป็็น พระสงฆ์์ซึ่่�งเป็็นเนื้้อนาบุุญของโลกที่่�น่่าสัักการบููชา คุุณธรรมของหลวงปู่่กวงที่่�เด่่นชััดดููได้้ด้้วยตาเนื้้อและสััมผััสใจภายในของผู้้พบเห็็น คืือ ท่่านเป็็นผู้้มัักน้้อยสัันโดษ, อ่่อนน้้อมถ่่อมตน, อดทน, กล้้าหาญ ก่่อนท่่านจะละสัังขารร่่างกายใน วัันทำบุุญถวายท่่าน วัันที่่�๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ ก่่อนเจริิญพุุทธมนต์์ ถึึงแม้้ท่่านจะมีีอาการ อาพาธหนััก ท่่านยัังอดทนให้้พระอุุปััฏฐากนำท่่านมาที่่�อุุโบสถวิิหารพระพุุทธเมตตา ได้้กราบลา พระประธานประจำอุุโบสถ กราบคารวะหลวงปู่่เจริิญ วััดถ้้ำปากเปีียง เชีีียงดาว และได้้ให้้หมู่่พระ ภิิกษุุสงฆ์์พร้้อมทั้้งคณะศรััทธาทั้้งหลายที่่�ได้้มาเจริิญพุุทธมนต์์ถวายท่่าน ได้้ทำพิิธีีขอขมาลาโทษ ต่่อท่่าน เหมืือนท่่านมาลาพระและญาติิโยมเป็็นครั้้งสุุดท้้ายของชีีวิิต ไม่่กลัับมาเกิิดอีีกแล้้วในภพ ทั้้งหลาย เป็็นผู้้เดิินทางในสัังสารวััฏเป็็นชาติิสุุดท้้าย ขอให้้ลููกศิิษย์์ทุุกท่่านจงตั้้งจิิตถวายความเคารพในองค์์ท่่านฯ และเคารพรัับเอาธรรมทั้้งหลาย ที่่�ท่่านสอนไว้้ดีีแล้้ว น้้อมนำมาปฏิิบััติิโดยเคารพทั่่�วกัันเทอญ กราบเรีียนด้้วยความเคารพอย่่างสููง พระครููธรรมวิิวััฒนคุุณ (เจริิญ จััตตสััลโล) เจ้้าคณะอำเภอแม่่แตง (ธรรมยุุต) เจ้้าอาวาสวััดอรััญญวิิเวก อ.แม่่แตง จ.เชีียงใหม่่

(20) พระราชวชิิรคุุณ (ทองแดง วรปััญโญ) ที่่�ปรึึกษาเจ้้าคณะจัังหวััดเชีียงใหม่่-ลำพููน-แม่่ฮ่่องสอน (ธรรมยุุต) เจ้้าอาวาสวััดดอยพระเจ้้าตนหลวง อ.แม่่แตง จ.เชีียงใหม่่

(21) พระราชวชิิรกิิจโกศล วิิ. (หลวงปู่่กวง โกสโล) ท่่านเป็็นพระมหาเถระผู้้ปฏิิบััติิดีีปฏิิบััติิชอบ อีกรูี ปูหนึ่่�งและเป็็นที่่น่�่าเคารพกราบไหว้้ได้้อย่่างสนิิทใจเพราะท่่านเป็็นพระสุปุ ฏิิปัันโนเป็็นผู้้ปฏิิบัติัิดีี และอุุชุุปฏิิปัันโน เป็็นผู้้ปฏิิบััติิตรง คืือตรงต่่อไตรสิิกขา ศีีล สมาธิิ ปััญญา และเป็็นญายปฏิิปัันโน เป็็นผู้้ปฏิิบััติิเพื่่�อจะรู้้ของจริิง สามีีจิิปฏิิปัันโน เป็็นผู้้ปฏิิบััติิชอบยิ่่�ง เพราะสิ่่�งเหล่่านี้้มีีครบบริิบููรณ์์ใน องค์ท่์ ่านอยู่่แล้้ว ยิ่่�งเป็็นวัันที่่�๖ พฤษภาคม ๒๕๖๗ ที่่ผ่�่านมา เป็็นที่่ท่�่านประกาศความจริิงและคุุณธรรม ทั้้งหลายของท่่านให้้โลกทั้้งหลายได้้รู้้จากผลของการปฏิิบััติิบำเพ็็ญของท่่านได้้ถึึงที่่�สุุดทางด้้านจิิตใจ โดยไม่่ต้้องสงสััยอีีกต่่อไป เมื่่�อเวลา ๒๐.๓๒ น. ท่่านก็็ละสัังขารไปอย่่างสุุคโต สาธุุ พระราชวชิิรคุุณ (ทองแดง วรปััญโญ) ที่่�ปรึึกษาเจ้้าคณะจัังหวััดเชีียงใหม่่-ลำพููน-แม่่ฮ่่องสอน (ธรรมยุุต) เจ้้าอาวาสวััดดอยพระเจ้้าตนหลวง อ.แม่่แตง จ.เชีียงใหม่่

(22) พระครููวิิมลธรรมรััต (ศรีีนวล วิิมโล) เจ้้าคณะอำเภอดอยหล่่อ (ธรรมยุุต) เจ้้าอาวาสวััดสัันติิธรรม อ.เมืือง จ.เชีียงใหม่่

(23) ธรรมานุุสติิ เกิิด แก่่ เจ็็บ ตาย คืือ กระบวนการชีีวิิตที่่�ขัับเคลื่่�อนสััตว์์ทั้้งหลายตลอดสัังสารวััฏอัันยาวนาน องค์์หลวงปู่่ของพวกเราก็็เป็็นหนึ่่�งในนั้้นแต่่หลวงปู่่เข้้าใจกระบวนการชีวิีต ิเริ่่ม�จากทุกชีุวิีตที่่ ิมี�วิีิญญาณ ครอง องค์์ประกอบที่่�สำคััญ คืือมีีชีีวิิต จิิต กรรม ธรรมะ ปััญญา วิิราคะ สัันติิ นิิพพาน ซึ่่�งส่่วนใหญ่่ จะมีีเพีียง ๓ อย่่าง เบื้้องต้้น ชีีวิิต จิิต กรรม (การกระทำ) เท่่านั้้น นั่่�นคืือ จิิตของปุุถุุชน ส่่วนจิิต ของพระอริิยะ จะต่่อด้้วยธรรมะ (สัังเวช) จนเกิิดปััญญาสำรอกวิิราคะ จนเกิิดความสงบ และ ดัับโดยไม่่เหลืือ การเกิิดอีีกก็็ไม่่มีี จิิตของปุุถุุชนทั่่�วไป จึึงเป็็น การเกิิดเพื่่�อตาย จิิตของพระอริิยะ จึึงเป็็นการเกิิด เพื่่�อไม่่เกิิด เราทั้้งหลายได้้เห็็นปฏิิปทาขององค์์หลวงปู่่แล้้ว ในวาระสุุดท้้ายของชีีวิิต ก่่อนละธาตุุ ขัันธ์์ เริ่่�มต้้นจากวางปััจจััย ๔ คืือ อาหาร ยา เครื่่�องนุ่่งห่่ม ที่่�อยู่่อาศััย เหลืือแต่่กำหนดลม หาย ใจ ดัังเช่่น สมััยพุุทธกาลในวัันที่่�องค์์สมเด็็จพระสัมมัาสัมพุัุทธเจ้้าเข้้าสู่่ปรินิิิพพานบรรดาปุุถุุชนทั้้งหลายขอร้้อง พระอนุุรุุทธะ ซึ่่�งเป็็นผู้้ชำนาญในองค์์ฌาน และเนสััชชิิกัังคะ มีีอายุุยืืนยาว ๑๔๐ ปีีได้้รายงานว่่า ขณะนี้้พระองค์์ได้้เข้้าสู่่รููปฌานที่่�๑ ๒ ๓ ๔ และอรููปฌานที่่�๑ ๒ ๓ ๔ กลัับไป กลัับมา จนออกจาก อรููปฌาน คืือไม่่ติิดในรููปฌาน และอรููปฌาน จิิตของปุุถุุชนไม่่สามารถที่่�ตามไปได้้วาระจิิตสุุดท้้าย ขององค์์หลวงปู่่ก็็เช่่นเดีียวกััน พวกเราในนามคณะศิิษยานุศิุิษย์์ขอน้้อมกราบองค์์หลวงปู่่ และในธรรมขององค์์หลวงปู่่ที่่�ได้้แล้้วนั้้น ขอพวกเราจงเป็็นผู้้มีส่ี่วนแห่่งธรรมในเร็็วพลััน กราบลาองค์์หลวงปู่่ตราบเท่่านิรัิันดร์์และขอสััญญาว่่า จะเจริิญรอยตาม พ่่อ แม่่ครููบาอาจารย์์อย่่างเต็็มกำลัังสติิ ปััญญา ความสามารถของพวกเรา ด้้วยความเคารพอย่่างสููงสุุด พระครููวิิมลธรรมรััต (ศรีีนวล วิิมโล) เจ้้าคณะอำเภอดอยหล่่อ (ธรรมยุุต) เจ้้าอาวาสวััดสัันติิธรรม อ.เมืือง จ.เชีียงใหม่่

(24) พระอธิิการนาทีี ภููริิปััญโญ เจ้้าอาวาสวััดป่่าหมู่่ใหม่่อ.แม่่แตง จ.เชีียงใหม่่

(25) พระอธิิการนาทีี ภููริิปััญโญ วััดป่่าหมู่่ใหม่่อ.แม่่แตง จ.เชีียงใหม่่ มหาเถเรบููชาอาลััย นัับตั้้งแต่่หลวงพ่่อใหญ่่(หลวงพ่่อประสิิทธิ์์ ปุ�ุญญมากโร)ละสัังขารจากไป หลวงปู่่ก็็เปรีียบเสมืือน เป็็นองค์์แทนหลวงพ่่อใหญ่่เสมอมา มีีอะไรก็็คอยอบรมสั่่�งสอน พร้้อมทั้้งเมตตาใส่่ใจดููแลเรื่่�อง การสร้้างเจดีีย์์พิิพิิธภััณฑ์์ขององค์์หลวงพ่่อใหญ่่แต่่ด้้วยกฎธรรมชาติิเวลากราบหลวงปู่่ช่่วงหลัังๆ นี่่�องค์์ท่่านจะพููดเตืือนให้้ได้้คิิดอยู่่เสมอว่่า เราเป็็นพระผู้้เฒ่่า เราไม่่เอาอะไรแล้้วน่่ะ สุุดท้้ายวัันที่่� ไม่่อยากให้้เกิิดขึ้้นมาถึึงโดยไม่่คาดคิิดเลย วัันที่่�๖ พฤษภาคม ๒๕๖๗ คณะลููกศิิษย์์ทั้้งบรรพชิิตและคฤหััสถ์์ ได้้นิิมนต์์พระมาเจริิญ พระพุุทธมนต์ถ์วายองค์์หลวงปู่่ องค์ท่์ ่านก็ยั็ังลงมาจุดุเทีียนธูปทีู่่พิ�ธีิีในโบสถ์์ให้้พวกเราได้ก้ราบองค์ท่์ ่าน แล้้วองค์์ท่่านก็็โบกมืือลาพวกเรากลัับกุุฏิิที่่�พััก ไม่่คิิดเลยว่่า นั่่�นเป็็นภาพที่่�องค์์หลวงปู่่โบกลาลููกๆ หลานๆ ขององค์์ท่่านเป็็นครั้้งสุุดท้้ายตลอดกาล ด้้วยความเคารพเทิิดทููนบููชาและอาลััยยิ่่�ง

(26) พระครููพิินิิจธรรมสุุนทร (บุุญเลี้้�ยง สิิริิปุุญโญ) เจ้้าคณะอำเภอนางรอง (ธรรมยุุต) เจ้้าอาวาสวััดป่่ารวมใจ อ.นางรอง จ.บุุรีีรััมย์์

(27) ผมเองอยู่่กัับหลวงปู่่ปีี๒๕๒๙ ไปอยู่่แรกๆ ก็กลั็ ัวท่่านเพราะไม่รู้้อุ่ ปนิุสัิัยของท่่านแต่่อยู่่นานๆไป ค่่อยปรัับตััวได้้แรกๆ โดนดุุประจำ บางครั้้งถึึงขนาดไล่่ออกจากวััดก็็มีีแต่่ก็็เข้้าใจได้้เพราะเรา บวชมาก็็ต้้องการให้้ครููบาอาจารย์์แนะนำสั่่�งสอน ดุุด้้วยอรรถด้้วยธรรม หลวงปู่่ท่่านไม่่ได้้เป็็นพระ นัักเทศน์์แต่่เวลาท่่านให้้อุุบายธรรม ท่่านจะพููดสั้้นๆ ว่่า ให้้พิิจารณากายให้้เห็็นเป็็นอสุุภะ เป็็นของ ไม่่สวยไม่่งาม ท่่านย้้ำแต่่แบบนี้้ประจำ เรื่่�องปฏิิปทาหลวงปู่่กวงเท่่าที่่�เห็็นมา ท่่านชอบเดิินจงกรมมากกว่่าอิริิิยาบถอื่่�น วัันหนึ่่�งไม่ต่่ ่ ำกว่่า ๗-๘ ชั่่�วโมงต่่อวัันเราพระหนุ่่มยัังสู้้ท่่านไม่่ได้้เลยแต่สิ่่่ �งที่่�ได้้เรีียนจากท่่านคืือข้้อวัตัรปฏิิบัติัิเข้ม้งวดมาก ไม่่ปล่่อยปละละเลย ความรู้้อีีกแขนงหนึ่่�งคืือสอนเรื่่�องการทำอััฐบริิขาร เช่่น ทำกลด ทำขาบาตร สบง จีีวร สัังฆาฏิิเย็็บเองย้้อมเอง นี้้คืือสิ่่�งที่่�ได้้เรีียนจากหลวงปู่่กวง อยู่่กัับท่่าน ๖ ปีี ท่่านย้้ำเสมอ ให้้พิิจารณากายให้้มาก ทำให้้มาก เจริิญให้้มาก เห็็นกายคืือเห็็นธรรม พระครููพิินิิจธรรมสุุนทร (บุุญเลี้้ยง สิิริิปุุญโญ) เจ้้าคณะอำเภอนางรอง (ธรรมยุุต) เจ้้าอาวาสวััดป่่ารวมใจ อ.นางรอง จ.บุุรีีรััมย์์

(28) พระครููโสภณธรรมคุุณากร (สมนึึก ขัันติิโก) เจ้้าคณะอำเภอโพนพิิสััย-รััตนวาปีี(ธรรมยุุต) เจ้้าอาวาสวััดป่่าศรีีอรุุณ อ.รััตนวาปีีจ.หนองคาย

(29) วิิริิเยน ทุุกฺฺขมจฺฺเจติิ (บุุคคลจะล่่วงทุุกข์์ได้้เพราะความเพีียร) พระราชวชิิรกิิจโกศล(หลวงปู่่กวงโกสโล) พระเถระผู้เ้ป็็นครููอาจารย์์เป็็นแบบอย่่าง มีีความเมตตา มีีความเพีียรพยายาม ทำสิ่่�งใดแล้้ว จะต้้องสำเร็็จทั้้งข้้อวััตร ข้้อปฏิิบััติิ กระผมได้้มีีโอกาสติิดตามอุุปััฏฐากรัับใช้้หลวงปู่่ ปีี๒๕๓๑ ถึึงปีี๒๕๓๔ แม้้จะเป็็นบางครั้้งบาง โอกาส ไม่่ได้้อยู่่ประจำ มีีโอกาสได้้เรีียกหลวงปู่่ว่่า ครููจารย์์ ตามสถานะในสมััยนั้้น ปฏิิปทาผู้้มีีความ เพีียรของหลวงปู่่ที่่�จำได้้ไม่่เคยลืืม ในการทำบริิขารทำกลด ทำไว้้สงเคราะห์์ให้้แก่บุุ่คคลทั่่�วไป ทั้้งพระ ทั้้งโยมที่่�ขาดแคลน หลวงปู่่จะแสวงหาอุุปกรณ์์และทำเองทั้้งหมดจนเสร็็จ ลููกศิิษย์์จะช่่วยได้้เป็็น บางอย่่าง ในการปฏิิบััติิหลวงปู่่จะใช้้อุุบายพาไปเดิินจงกรมนั่่�งสมาธิิให้้ห่่างไกลจากที่่�พัักและไม่่เอา ผ้้าครองไปด้้วย ตั้้งแต่่สรงน้้ำเสร็็จจนถึึงตีี๒ จากนั้้นก็็เดิินกลัับที่่พั�ก ทุักวัุันถ้้าไม่มี่ ีกิิจจำเป็็น ถนนหนทาง ที่่�ไหนก็ต็ามที่่�เหมาะสม นั้้นแหละคืือทางเดิินจงกรมของหลวงปู่่กวง ที่่นั่่� �งที่่�ใดก็ต็ามที่่�เหมาะสม นั่่�นแหละ คืือที่่�นั่่�งสมาธิิของหลวงปู่่กวง หลวงปู่่จึึงมีีที่่�เดิินจงกรมนั่่�งสมาธิิตลอดเวลา การสวดมนต์์หลวงปู่่จะ ใช้้บทเมตตาหลวง บทธััมมจััก บทมหาสมััยสููตร หลวงปู่่แนะนำให้้ใช้้อุุบายสวดมนต์์แทนคำบริิกรรม ภาวนา สลัับกัับพุุทโธ ให้้มีีสติิอยู่่กัับบทสวดมนต์์สอนให้้พิิจารณาอสุุภกรรมฐานให้้เห็็นทั้้งภายใน ภายนอก เมื่่�อพิิจารณาอสุุภกรรมฐานไปเต็มที่่ ็ �แล้้วให้พิ้ ิจารณาสุุภะคืือความสวยงามเทีียบเคีียง ดูจิูติใจ มีีปฏิิกิิริิยาอย่่างไร ให้้พิิจารณากลัับไปกลัับมา เพราะตััณหาเป็็นของละเอีียดอ่่อน เป็็นของละได้้ยาก นตฺฺถิิ ตณฺฺหาสมา นทีี แม่่น้้ำเสมอด้้วยตััณหาไม่่มีีพิิจารณาจนกว่่าจิิตใจจะเป็็นปรกติิไม่่หวั่่�นไหว ปฏิิปทาข้้อวััตรปฏิิบััติิคำแนะนำสั่่�งสอนอีีกมากมายของหลวงปู่่ กระผมจะเก็็บไว้้ในใจและ จะปฏิิบััติิตาม จนกว่่าจะถึึงเป้้าหมายตามที่่�หลวงปู่่สอนไว้้ ด้้วยความเคารพอย่่างสููง พระครููโสภณธรรมคุุณากร (สมนึึก ขัันติิโก) เจ้้าคณะอำเภอโพนพิิสััย-รััตนวาปีี(ธรรมยุุต) เจ้้าอาวาสวััดป่่าศรีีอรุุณ อ.รััตนวาปีีจ.หนองคาย

(30) พระครููปลััดจารุุภััทร อาภากโร, ดร. เจ้้าคณะตำบลแม่่แตง (ธรรมยุุต) รัักษาการแทนเจ้้าอาวาสวััดป่่านาบุุญ อ.แม่่แตง จ.เชีียงใหม่่

(31) วาระสุุดท้้าย วัันที่่�๒๗ เมษายน ๒๕๖๗ ระหว่่างที่่�ผู้้เขีียนได้้รัับมอบหมายให้้ไปติิดตามความคืืบหน้้าการ ก่่อสร้้างยอดเจดีีย์์ของวััดป่่าหมู่่ใหม่่ ที่่�โรงงานจัังหวััดสมุุทรสาคร ผู้้เขีียนได้้รัับโทรศััพท์์แจ้้งว่่าองค์์ หลวงปู่่อาพาธ จึึงได้้ประสานให้้นิิมนต์์องค์์หลวงปู่่เข้้ารัับการรัักษาที่่�โรงพยาบาลนครพิิงค์์ โดยด่่วน และทราบต่่อมาว่่าองค์์หลวงปู่่มีีอาการดีีขึ้้นตามลำดัับ จนถึึงวัันที่่�๓๐ เมษายน ๒๕๖๗ คณะแพทย์์ ผู้้ถวายการรัักษาได้้อนุุญาตให้้องค์์หลวงปู่่กลัับวััดตามที่่�องค์์ท่่านต้้องการ ผู้้เขีียนได้้มารัับองค์์ท่่าน ออกจากโรงพยาบาลและกราบนิมินต์์องค์์หลวงปู่่แวะเข้้ากราบคารวะพระเดชพระคุุณ พระราชวััชรปััทมคุุณ (หลวงปู่่บััวเกตุุ ปทุุมสิิโร) ที่่�วััดป่่าดาราภิิรมย์์(พระอารามหลวง) องค์์หลวงปู่่กวงแข็็งแรง สดใส ยิ้้มแย้้มแจ่่มใส พููดคุุยสนทนากัับพระเดชพระคุุณ พระเทพวชิิราธิิบดีี ที่่�มาต้้อนรัับอย่่างอบอุ่่น แล้้วจึึงเดิินทางกลัับวััดป่่านาบุุญ ผู้้เขีียนได้้กราบเรีียนถึึงความคืืบหน้้าการก่่อสร้้างยอดเจดีีย์์บููชาคุุณหลวงพ่่อประสิิทธิ์์� ปุุญญมากโร ว่่าใกล้้เสร็็จเรีียบร้้อยแล้้ว เหลืือเพีียงรายละเอีียดอีีกเล็็กน้้อย องค์์ท่่านปรารภตอบว่่า “ดีีแล้้ว ใกล้้เสร็็จก็็ดีีแล้้ว ต่่อไปจาก็็ดููแลจััดการให้้เสร็็จละนะ เหลืืออีีกไม่่มาก ถ้้าเราไปไหว เราก็็จะ ไปดููกัับจาเหมืือนกััน แต่่เราไปไม่่ไหว ไม่่มีีแรงแล้้ว” ถััดมาวัันที่่�๑ พฤษภาคม ๒๕๖๗ องค์์หลวงปู่่ทำกิิจวััตรรัับบิิณฑบาตฉัันข้้าวเป็็นปกติิแต่่ว่่า ปฏิิเสธการฉัันยาทุุกชนิิด วัันที่่�๒ พฤษภาคม ๒๕๖๗ องค์์หลวงปู่่ทำกิิจวััตรรัับบิิณฑบาตปกติิแต่่ฉัันอาหารได้้น้้อยมาก ฉัันได้้เพีียงน้้ำมะพร้้าวและมะม่่วงเล็กน้็ ้อยและงดการฉัันน้้ำปานะทุกุชนิด ิองค์์หลวงปู่่เริ่่มมี�ีอาการอ่่อน แรงแต่ยั่ ังสามารถพูดคุู ุย ลุกขึุ้้นนั่่�งรถเข็็นสรงน้้ำ ได้ต้ามปกติิแต่ที่่่น่�่าแปลกใจคืือองค์ท่์ ่านจะให้้พระ ผู้้ดููแลองค์์หลวงปู่่เข็็นรถเข็็นพาไปรอบวัดตัลอดทั้้งกลางวัันกลางคืืนจะมีช่ี่วงนอนพักับนที่่�นอนบ้้างก็็ ไม่่นาน วัันที่่�๓-๕ พฤษภาคม ๒๕๖๗ องค์์หลวงปู่่ทำกิิจวััตรรัับบิิณฑบาตปกติิแต่่ฉัันอาหารได้้น้้อย ลงมากกว่่าเดิิม น้้ำมะพร้้าว และนม น้้ำปานะต่่างๆ แทบจะไม่่ได้้ฉัันเลย มีีอาการอ่่อนแรงลงเรื่่�อยๆ

(32) พููดน้้อย เสีียงเบามาก ผู้้เขีียนเข้้าใจว่่าเป็็นเพราะแทบจะไม่่ได้้ฉัันน้้ำเลย สื่่�อสารด้้วยการชี้้นิ้้วให้้ พาขึ้้น-พาลง แต่่ยัังสามารถสรงน้้ำได้้ปกติิ ขัับถ่่ายได้้ปกติิ ต่่อเมื่่�อพระอาจารย์์นาทีี ภููริิปััญโญ และพระอาจารย์์ชุุมพร สััจจญาโณ วััดป่่าหมู่่ใหม่่ทราบ ถึึงอาการอาพาธขององค์์หลวงปู่่ พระอาจารย์์ทั้้งสองก็็มาเฝ้้าองค์์หลวงปู่่ตลอดทั้้งคืืนจนถึึงสว่่าง เพราะองค์์หลวงปู่่แทบจะไม่พั่กผ่ั ่อนบนที่่�นอนเลยจะนอนพักก็ั ็ให้้พระผู้้ดููแลองค์์หลวงปู่่เข็็นพาจงกรม จนถึึงตีี๓ - ตีี๔ และพอเวลาประมาณ ๖ โมงเช้้า ท่่านก็็ให้้พาลงไปบิิณฑบาตถึึงแม้้จะไม่่ได้้ฉัันข้้าว ก็็ตาม ช่่วงบ่่ายของวัันที่่�๕ พฤษภาคม ๒๕๖๗ ผอบใหญ่่สำหรัับบรรจุุพระบรมสารีีริิกธาตุุเพื่่�อ ประดิิษฐานไว้้ยอดเจดีีย์วั์ดป่ั ่าหมู่่ใหม่่ได้ส่้ ่งมาถึึงคณะสงฆ์์จึึงได้้ยกถวายให้้องค์ท่์ ่านได้ดูู้องค์ท่์ ่านชี้้นิ้้ว ไปที่่ผ�อบและพยักัหน้้าอย่่างพอใจ ผู้เ้ขีียนจึึงกราบเรีียนท่่านว่่า วัันพรุ่่งนี้้จะขอกราบนิมินต์์องค์์หลวงปู่่ เป็็นประธานบรรจุุพระบรมสารีีริิกธาตุุเป็็นปฐมฤกษ์์และเวลา ๖ โมงเย็็น จะมีีพ่่อแม่่ครููบาอาจารย์์ มาเจริิญพุุทธมนต์์ถวายหลวงปู่่หลายรููป ท่่านพยัักหน้้ารัับทราบ เวลา ๐๖.๐๐ น. ของวัันที่่�๖ พฤษภาคม ๒๕๖๗ องค์์หลวงปู่่ตื่่�นขึ้้นทั้้งที่่�เพิ่่�งจะพัักผ่่อนเพีียง ๒ ชั่่�วโมง และให้้พาลงไปรัับบิิณฑบาตซึ่่�งเป็็นข้้อวััตรปฏิิบััติิเหมืือนเช่่นเคย แม้้จะอ่่อนกำลัังลงมา เพราะไม่่ได้้ฉัันข้้าวและน้้ำปานะมาตั้้งแต่่วัันที่่�๒ ที่่�ผ่่านมา องค์์หลวงปู่่รัับบิิณฑบาตโปรดญาติิโยม ตามปกติิแต่วั่ ันนี้้นั่่�งให้้พรโดยอ่่านตามอักัษรแทบไม่มี่ ีเสีียงเสีียแล้้วและฉัันเพีียงนมประมาณครึ่่�งแก้้ว เท่่านั้้น ก็็ให้้พาเข็็นไปมารอบวััด ตลอดทั้้งวัันของวัันนี้้ร้้อนมากเป็็นพิิเศษ จึึงไม่่ได้้พาองค์์ท่่านออกไปนอกกุุฏิิ เพีียงแต่่ กราบเรีียนว่่าจะนิิมนต์์ลงไปเป็็นประธานพิิธีีเวลา ๖ โมงเย็็น ช่่วงบ่่ายของวัันนี้้ องค์์หลวงปู่่ชี้้ไปที่่�ผอบ และสื่่�อสารให้รู้้ว่้ ่าจะให้้บรรจุุพระบรมสารีริีกธิาตุุแล้้วให้้ยกขึ้้นยอดเจดีีย์์คณะสงฆ์์ผู้้ดููแลจึึงรีีบยกผอบ มาถวายให้้องค์์หลวงปู่่บรรจุุพระบรมสารีริีกธิาตุดุ้้วยองค์ท่์ ่านเอง ผู้เ้ขีียนถวายพระบรมสารีริีกธิาตุุใส่่ มืือองค์ท่์ ่าน ท่่านถืือแล้้วอธิิษฐานจิติอยู่่พักัหนึ่่�ง จึึงหย่่อนลงในผอบพร้้อมกัับไพลิินอีกีจำนวนหนึ่่�งแล้้ว ปิดฝิาผอบ ผู้เ้ขีียนจึึงกราบเรีียนท่่านว่่าจะได้้นำขึ้้นไปบรรจุุบนยอดเจดีีย์ที่่์วั�ดป่ั ่าหมู่่ใหม่ ท่่ ่านพยักัหน้้า ตอบรัับ จึึงได้้ยกออกมาหน้้าห้้อง

(33) พอใกล้้ถึึงเวลา ๖ โมงเย็็น พ่่อแม่่ครููบาอาจารย์์ มีีพระครููสัังวรญาณโสภณ (หลวงปู่่เจริิญ ญาณวุุโฒ) วััดถ้้ำปากเปีียง อ.เชีียงดาว จ.เชีียงใหม่่และพระเถระ ได้้ขึ้้นมาเยี่่�ยมหลวงปู่่ รวมถึึง พระเทพวชิิราธิิบดีีเจ้้าคณะจัังหวัดัเชีียงใหม่่-ลำพููน-แม่่ฮ่่องสอน(ธ) ก็็ได้้พาคณะสงฆ์์สวดโพชฌงค์์ ถวายที่่กุ�ุฏิินั้้นเององค์์หลวงปู่่ยิ้้มแย้ม้แจ่ม่ ใสราวกัับว่่ามีกีำลัังขึ้้นมาอีกีครั้้ง พร้้อมชี้้นิ้้วให้้พาลงไปเพื่่�อ ร่่วมพิิธีีเจริิญพุุทธมนต์์ที่่�วิิหารพระพุุทธเมตตาด้้วยองค์์ท่่านเองด้้วย เวลา ๖ โมงเย็็น จึึงได้้พาองค์์ท่่านลงมาเป็็นประธานจุุดธููปเทีียนบููชาพระรััตนตรััยและรัับการ ขอขมาทำสามีจิีกิรรมจากคณะสงฆ์์องค์์หลวงปู่่โบกมืือและรัับไหว้้จากคณะสงฆ์์เป็็นครั้้งสุดทุ้้ายและ ได้้ทัักทายญาติิโยมที่่�มาร่่วมพิิธีีวัันนั้้นที่่�หน้้าประตููวิิหารพระพุุทธเมตตา เมื่่�อเสร็็จแล้้ว ผู้้เขีียนจึึงได้้ ชี้้ขึ้้นเพื่่�อสื่่�อสารว่่าจะนิมินต์์องค์์หลวงปู่่ขึ้้นพักที่่ ักุ�ุฏิิบนเขาองค์ท่์ ่านพยักัหน้้าตอบรัับ จึึงได้้พาองค์ท่์ ่าน กลัับขึ้้นมาพััก ผู้เ้ขีียนจึึงได้้ลาองค์ท่์ ่านลงมาที่่�งานจนพิธีิีเจริิญพระพุุทธมนต์์แล้้วเสร็็จพอดีีพระผู้้ดููแลองค์์หลวง ปู่่ที่่�ดููแลก็็ได้้มาตามให้้รีีบขึ้้นมาที่่�กุุฏิิหลวงปู่่ เนื่่�องจากองค์์ท่่านหายใจอ่่อนลงแล้้ว เมื่่�อมาถึึง ผู้้เขีียน ได้้ยื่่�นหน้้าเข้้าไปใกล้้ๆ และกราบเรีียนท่่านว่่า ผมมาแล้้วครัับปู่่ ท่่านคว้้านิ้้วชี้้ของผู้้เขีียนแล้้วบีีบเบาๆ ๓ ครั้้ง ผู้้เขีียนรู้้สึึกได้้ว่่านี่่�เป็็นกำลัังใจครั้้งสุุดท้้ายที่่�จะได้้รัับจากองค์์หลวงปู่่ ทุุกคนในห้้องนั้้นอยู่่ใน ความสงบ องค์์หลวงปู่่นิ่่�งมาก หายใจแผ่่วเบาในท่่าเอนตััวหย่่อนขาลงข้้างเตีียง พระเดชพระคุุณ พระราชวชิิรคุุณ (หลวงพ่่อทองแดง วรปััญโญ) และพระอาจารย์์นาทีี ภููริิปััญโญ ได้้รีีบตามเข้้ามา ดููแลถวายการอุุปััฏฐากองค์์หลวงปู่่เป็็นครั้้งสุุดท้้าย จนองค์์ท่่านหายใจอ่่อนลงๆ และละสัังขารลง อย่่างสงบในเวลา ๒๐.๓๒ นาฬิิกา สายฝนตกลงเบาๆ ดัังเทวดาเนรมิตถิวายความอาลััยเป็็นครั้้งสุดทุ้้าย ศิิษยานุศิุิษย์ทั้้ ์งบรรพชิติ และคฤหััสถ์ที่่์ล้�้อมรอบกุุฏิิต่่างก้มก้ราบถวายสักกัาระสรีีระสัังขารขององค์์หลวงปู่่ น้้อมรำลึกถึึ ึงคุุณของ องค์ท่์ ่านผู้้ปฏิิบัติัิดีี ปฏิิบัติัิชอบ ผู้เ้ปี่่�ยมด้้วยเมตตาแก่ลู่กศิูิษย์ทุ์กุคนอย่่างหาที่่สุ�ดมิุิได้้องค์์หลวงปู่่จาก ไปอย่่างสง่่างาม อาจหาญ สมกัับเป็็นสาวกขององค์์พระศาสดาพระสััมมาสััมพุุทธเจ้้าอย่่างแท้้จริิง เกล้้ากระผมขอกราบลาองค์์หลวงปู่่สุุดหััวใจ พระครููปลััดจารุุภััทร อาภากโร, ดร.

(34) บัันทึึกถึึงหลวงปู่่� เราได้้มาอยู่่กัับหลวงปู่่กวงเมื่่�อปลายปีี พ.ศ. ๒๕๕๗ จวบจนกระทั่่�งท่่านละสัังขารในวัันที่่�๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ เมื่่�อแรกเริ่่�มนั้้นจิิตยัังไม่่สงบ ท่่านสอนให้้ภาวนาพุุทโธแบบนัับเลขคืือ พุุทโธ ๑ พุุทโธ ๒ ... พุุทโธ ๑๐ แล้้วย้้อนกลัับ คืือ พุุทโธ ๑๐ พุุทโธ ๙…พุุทโธ ๑ ซึ่่�งท่่านมัักสอนอย่่างนี้้เสมอสำหรัับผู้้ที่่� มาขอให้้ท่่านสอนภาวนา ในเวลาต่่อๆ มา ท่่านก็็ได้้ใช้้อุุบายให้้เราได้้ภาวนาอีีกหลายๆ อย่่าง แรกเริ่่�ม คืือสอนทำตะเกีียงสำหรัับเดิินจงกรม โดยแรกเริ่่�ม ท่่านให้้ท่่านจาช่่วยสอน และท่่านกำกัับ ใครอยู่่ ช่่วงนั้้นจะหนวกหููเป็็นพิิเศษ ในขณะทำโคมนั้้นมีช่ี่วงที่่�ต้้องทุุบเหล็ก นึ็กึอะไรไม่่ออกก็ทุ็ุบมัันเป็็นจัังหวะ พุุทโธ ๑ พุุทโธ ๒... ไปตามนั้้นล่่ะ ถััดจากโคมก็็เป็็นไม้้เจีีย (ไม้้สีีฟััน) ที่่�ท่่านใช้้ ท่่านสอนให้้ทำตั้้งแต่่ เริ่่�มตััด ทุุบ เหลา สางขนแปรง หลายๆ ครั้้งท่่านเมตตามานั่่�งเหลาให้้ดููเป็็นตััวอย่่าง เราเลยอู้้ไม่่ได้้ ถััดจากโคมก็็มาคั่่�วกาแฟ ในตอนที่่�ท่่านมีีแรง บางครั้้งท่่านก็็ลงมาคั่่�วเองกัับมืือเลยทีีเดีียว ลููกศิิษย์์หลายๆ คนจึึงได้้แบ่่งกัันไปคนละจิิบเล็็กๆ หากใครได้้มาในช่่วงก่่อนปีี๒๕๖๖ จะพบว่่าท่่าน มักัเลี้้ยงกาแฟเสมอ ช่่วงนั้้นมีกีำลัังหลักที่่ ั คั่่� �วคืือ ท่่านอ๋๋องและท่่านมอล หลวงปู่่มักัเล่่าเสมอว่่า วิิชาคั่่�ว กาแฟนี้้ได้้มาตอนท่่านอยู่่ดอยอ่่างขาง ตอนแรกนั้้นท่่านเดิินจงกรมไปช่่วงกลางคืืน เดิินไป ๒ ชั่่�วโมง นั่่�งภาวนาต่่อ ๓ ชั่่�วโมง แล้้วจึึงเดิินกลัับวััดอีีก ๒ ชั่่�วโมง ภายหลัังบริิเวณที่่�ท่่านไปนั่่�งภาวนา เขาสููบฝิ่่�น ๑ และมีีคนโจทย์ว่์่าท่่านไปจีีบสาว ๑ เป็็นเหตุุให้ท่้ ่านต้้องเลิกิไป ทีนี้้ีจะอาศััยอะไรทำความเพีียร ในช่่วงกลางคืืนล่่ะ ท่่านก็็เลยได้ก้ารคั่่�วกาแฟนี่่�แหละเป็็นการทำความเพีียร คั่่�วไปก็็บริกิรรมไป ถ้้าเผลอ กาแฟมัันก็็จะไหม้้เอาและเมื่่�อท่่านเล่่าถึึงการเดิินจงกรม ๒ ชั่่�วโมงไปหมู่่บ้้าน ท่่านก็็ไม่ลืืม่จะชักัชวนเรา ให้้ไปเดิินป่่าหลัังวััดบ้้าง ท่่านว่่าให้้ไปภาวนาที่่�ๆ มัันน่่ากลััว จิิตมัันจะไม่่วอกแวก ซึ่่�งการเดิินไปยาวๆ แบบนี้้ ก็็นัับเป็็นการเดิินจงกรมเหมืือนกััน ไม่่จำกััดแต่่ว่่าอยู่่ในทางจงกรม อัันนี้้เข้้าท่่า เพราะว่่าเรา เป็็นผู้้ขี้้เกีียจอยู่่ใกล้ที่่้ �นอน มัันก็็หาแต่่จะนอนเดิินไปในป่่าอยากนอนก็็นอนไม่่ได้ล่้ ่ะ ต้้องเดิินกลัับมา เสีียก่่อน

(35) มีีบางเรื่่�องที่่�อยากเล่่าให้้ฟัังเล่่นๆ หลายๆ ครั้้งที่่�หลวงปู่่ท่่านเมตตาสอนให้้และป้้องกัันให้้ ครั้้งหนึ่่�งประมาณปีี พ.ศ. ๒๕๖๑ ได้้ขอโอกาสท่่านไปช่่วยงานที่่�วััดสาขาของท่่านที่่�นครสวรรค์์ ตอนไปขอท่่านก็็ไม่่ว่่าอะไร คล้้อยหลัังมา ๑ วััน ยัังไม่่ทัันได้้ไป อ.กฤตวััตก็็มาเล่่าให้้ฟัังว่่า เมื่่�อวาน ท่่านสนทนากัับหลวงปู่่ หลวงปู่่ก็็ว่่า มัันจะไปเจอตอ จะไปเจอผู้้หญิิงที่่�ทำให้้มัันสึึก หนนั้้นก็็เลยอดไป นัับว่่ารอดไปได้้เพราะท่่านช่่วยไว้้ อีีกหนหนึ่่�ง ฝัันว่่าเจองููตััวใหญ่่เราก็็ฟุ้้งซ่่านไปทั้้งวััน ตกเย็็นไป สรงน้้ำท่่าน ยัังไม่่ทัันได้้เล่่าอะไรถวาย ท่่านก็็ว่่า เมื่่�อก่่อนมีีหนััง พระเอกมัันไม่่อยากแต่่งงาน ก็็เลย เอ้้า โง่่ก็็โง่่วะ บ้้าก็็บ้้าวะ แกล้้งโง่่แกล้้งบ้้าไป เอ้้อ ลงใจ สบายใจเลย อีีกหนหนึ่่�ง กำลัังพิิจารณาว่่า อยู่่ร่่วมกัับคนที่่�เราชอบ แล้้ววัันหนึ่่�งเขากลัับกลายเป็็นผู้้ป่่วยติิดเตีียงไป มาเจอหน้้าหลวงปู่่ ไม่่ทัันได้้ เล่่าอะไรล่่ะ ท่่านก็็ซ้้ำเลย คนมัันรัักกัันมา ป่่วยแล้้ว จะทิ้้งก็็ทิ้้งไม่่ลง ต้้องคอยเช็็ดขี้้เช็็ดเยี่่�ยวกััน ไม่่รู้้ ท่่านทราบได้้อย่่างไรล่่ะ นี่่�เป็็นเรื่่�องที่่�เราอััศจรรย์์ใจอยู่่เสมอ ภายหลัังเมื่่�อหลวงปู่่อาพาธมากขึ้้น การลงมืือทำอะไรต่่างๆ ก็็ลดลงไป แต่ท่่ ่านยัังกำกัับอยู่่ข้้างๆ คอยเป็็นกำลัังใจเสมอ และสิ่่�งที่่�ทำเป็็นแบบอย่่างอยู่่เสมอไม่่เคยขาด คืือการสวดมหาสมััยสููตร บ่่อยครั้้งที่่�ท่่านลุุกมาสวดตอนเที่่�ยงคืืน (เคยได้้ยิินว่่าเป็็นช่่วงเวลาที่่�เทวดามาฟัังธรรม) แม้้กระทั่่�ง ไม่่กี่่�วัันก่่อนละสัังขาร ท่่านก็็ตื่่�นมาสวดกลางดึึก ไหวแค่่ไหนท่่านก็็สวดแค่่นั้้น แต่่ไม่่เคยมีีอิิดออดว่่า ไม่่อยากสวด เข้้าโรงพยาบาลทุกุครั้้ง ก็็ต้้องติดิหนัังสืือสวดมนตร์ม์หาสมััยไปด้้วยเท่่าที่่�อยู่่กัับท่่านมา ไปนอกสถานที่่�ไม่่เคยห่่างจากหนัังสืือมหาสมััยเลย ท่่านว่่าหลวงปู่่สิมิพาสวดวัันละ ๓ จบครููบาศรีวิีชัิัย สร้้างทางขึ้้นพระธาตุุดอยสุุเทพ ไม่่ใช้้เงิินสัักบาท ก็็อาศััยมหาสมััยสููตรนี้้แหละ คนจึึงมาช่่วยเยอะ มีอีีกีหลายเรื่่�อที่่�ไม่่อาจเล่่าได้้จนหมดสิ้้นแต่่คำหนึ่่�งของท่่านที่่ติ�ดิอยู่่ในใจเราเสมอคืือ“เมื่่�อตอน เรายัังภาวนาอยู่่ เราไม่่เคยบอกใครๆ ว่่าตััวเองเคยเป็็นอุุปััฏฐากหลวงปู่่แหวน” จาก พระลููกวััดรููปหนึ่่�ง

(36) คำไว้้อาลััยหลวงปู่่� “แบบอย่างที่สมบูรณ์แบบ” พูดน้อยและทำ�ำให้ดูคือองค์หลวงปู่ที่ผมรู้จัก เมื่อใดก็ตามที่ได้อยู่ ใกล้หลวงปู่ นั่นคือเวลาแห่งการฝึกฝน จะต้องระมัดระวังและมีสติกำ�ำกับไม่ออกนอกกายใจนี้ ด้้วยความเคารพนอบน้้อมท่่านเสมอมา องค์์หลวงปู่่ท่่านมัักจะสอนว่่า “ให้้สัังเกตเอา” ทั้้งการงานภายใน ภายนอก อากััปกิิริิยาขององค์์ท่่านต่่างมีีนััยยะความหมายแฝงไว้้ ซึ่่�งจะต้้องใช้้ ปััญญาเจ้้าของพิิจารณาให้้เป็็นธรรมผ่่านการสัังเกตนี้้แหละ หากเป็็นผู้้ใส่่ใจในธรรมแล้้วจะประมาท ไม่่ได้้เลย เพราะบ่่อยครั้้งท่่านจะสอนในตอนเผลอสติิสอบอารมณ์์การกระทบผ่่านเหตุุการณ์์ต่่างๆ ได้้อย่่างแนบเนีียน จนบางครั้้งทำให้้เราสงสััยว่่าท่่านดุุจริิงหรืือเปล่่า แต่่พอตกเย็็นไปทำข้้อวััตรนวด หลวงปู่่ ท่่านได้้พููดเชิิงหยอกล้้อว่่า “ไหวป่่าวๆ” แสดงให้้เห็็นถึึงความเมตตาของหลวงปู่่ที่่�ใส่่ใจ และ พยายามสอนลููกหลานตลอดเวลา ทำให้้เราไม่่สงสััยในคุุณธรรมท่่านเลย

(37) หากจะกล่่าวถึึงคุุณงามความดีีของหลวงปู่่ เชื่่�อว่่าทุุกท่่านมีีความรู้้สึึกที่่�ดีีมากมายเอ่่อล้้นกัับ องค์์ท่่านแน่่นอน ณ ที่่�นี้้ผมจะขอโอกาสเล่่าประสบการณ์์ความประทัับใจส่่วนหนึ่่�งเพื่่�อแสดงความ อาลััยต่่อคุุณงามความดีีขององค์์ท่่าน ครั้้งสมััยที่่�ผมเป็็นโยม ได้้เดิินทางไปดอยอ่่างขางกัับหลวงปู่่ เป็็นความประทัับใจไม่รู้้ลืืม ผม ่ ได้มี้ ีโอกาสเดิินตามหลัังท่่านขณะท่่านพาชมดอกไม้้ต้้นพญาเสืือโคร่่ง ท่่านสอนอย่่างเรีียบง่่าย ท่่านชี้้ไปที่่ด�อกและใบและพูดปูระหนึ่่�งให้สั้ังเกตเอาแยกให้้เห็็นความแตกต่่าง ซึ่่�งก็็ตรงกัับสภาวะที่่�เราสัังเกตและปฏิิบััติิอยู่่ภายในอย่่างน่่าอััศจรรย์์บางมุุมท่่านก็็ใส่่ใจรายละเอีียด ได้้อย่่างลึึกซึ้้ง ครั้้งหนึ่่�งหลวงปู่่จะทำการคั่่�วกาแฟ ท่่านบอกให้้ผมไปเอาเมล็็ดกาแฟที่่�ตู้้เย็็น พอ เปิิดตู้้เย็็นกลัับพบเมล็็ดกาแฟ ๑ เมล็็ด ซึ่่�งวางอยู่่บนขอบยางตู้้เย็็น ก็็ตกใจว่่าเมล็็ดเดีียวจริิงเหรอ หลวงปู่่ใส่่ใจทุกสิุ่่�งอย่่างลึกซึ้้ ึงจริิงๆ พอผมได้มี้ ีโอกาสบวชได้้ใกล้ชิ้ดท่ิ ่าน หนึ่่�งในหน้้าที่่�สำคััญของพระ ที่่�เข้้าไปอุุปััฏฐากท่่าน คืือการเก็็บหนัังท่่านใส่่ขวดรัังนก เนื่่�องจากอาการผิิดปกติิทางผิิวหนัังทำให้้ผิิว ลอกตลอดเวลา ก่่อนจะเก็็บ ท่่านก็็จะบอกว่่าให้้เอาที่่�ดำๆ ออก พอเก็็บเสร็็จท่่านก็็จะหยิิบดููแล้้ว กล่่าวว่่า ยัังไม่่เต็็ม ตัักใส่่อีีก บ้้างก็็ว่่าเกืือบเต็็มแล้้ว ใส่่ไปเรื่่�อยๆ เดี๋๋�ยวก็็เต็็ม ซึ่่�งเป็็นอุุบายธรรมลึึกซึ้้ง มากตามสติปัิัญญาของแต่่ละท่่านจะพิิจารณา รวมถึึงความใส่่ใจต่่อปััสสาวะและทิิชชู่่ของท่่านจะต้้อง เก็็บไว้้เพื่่�อนำไปเป็็นปุ๋๋�ยต้้นไม้้ตลอด ในช่่วงที่่ธ�าตุขัุันธ์์ของท่่านแข็็งแรงอยู่่ ท่่านมักัจะตื่่�นตีี๑ ตีี๒ ลงจากเขามาพักผ่ั ่อนที่่รั�ับรองแขก ด้้านล่่าง เป็็นแบบอย่่างให้้ลููกหลานต้้องพยายามตื่่�นตััวและตื่่�นมาภาวนาตามหลวงปู่่เสมอๆ หลวงปู่่ มัักจะทำให้้ดููให้้เห็็น “หากเราสัังเกตให้้ดีี ทุุกอย่่างที่่�หลวงปู่่ทำล้้วนเป็็นธรรมทั้้งสิ้้น” แม้ช่้่วงสุดทุ้้ายแห่่งชีวิีต ร่ิ ่างกายของท่่านป่่วยหนัก ท่ั ่านก็ยั็ังคงเมตตาสอนลูกูหลานอย่่างงดงาม ด้้วยการเป็็นแบบอย่่างที่่�สมบููรณ์์แบบเราทราบกัันดีีว่่า ท่่านเลืือกที่่�จะไม่่ฉัันอาหาร ดื่มน้ ่� ้ำเพีียงเล็กน้็ ้อย หลัังจากการออกโรงพยาบาล นั่่�นทำให้้สัังเกตได้้ว่่า เราไม่่ควรประมาท เหลืือเวลาอีีกไม่่นานแล้้ว หลวงปู่่ไม่่ได้้จากไปโดยไม่่บอกกล่่าว แต่่หลวงปู่่ให้้เวลาที่่�ชััดเจน หลวงปู่่เริ่่�มไม่่พููด และใช้้การสื่่�อสาร ด้้วยมืือแต่ก็่ยั็ังคงทำข้้อวัตัรให้้เห็็นอยู่่ ผมได้มี้ีโอกาสอยู่่กัับหลวงปู่่ในคืืนสุดทุ้้ายทั้้งคืืน ทั้้งที่่�หลวงปู่่ป่่วย และเริ่่�มถ่่ายเป็็นเลืือด ไม่่สามารถนอนพัักผ่่อนได้้เท่่าที่่�ควร แต่่ท่่านยัังคงให้้พระเข็็นรถพาจงกรม ทั้้งคืืน ท่่านสอนโดยไม่่พููด และทำให้้ดููรวมทั้้งแสดงอากััปกิิริิยาเชิิงสััญลัักษณ์์สอนบางสิ่่�งบางอย่่าง ตามแต่่สติิปััญญาแต่่ละท่่าน โดยเฉพาะในช่่วง ๑ - ๒ วััน ก่่อนท่่านจะละสัังขารนั้้น ผมได้้โอกาสอยู่่

(38) ใกล้้ชิิดท่่านตอนกลางคืืน มีีคำพููดสั้้นๆ ท่่านเอ่่ยมาพร้้อมกัับน้้ำตาคลอ ว่่า “เสร็็จแล้้ว” ความรู้้สึึก ที่่�ผมได้้ยิินนั้้น มัันยากจะอธิิบาย แต่่มัันลึึกซึ้้งกิินใจ รัับรู้้ถึึงความองอาจเด็็ดเดี่่�ยวในคำนั้้น จึึงเขีียน บนกระดานถามท่่านด้้วยความเขลาเบาปััญญาของเจ้้าของว่่า “ปู่่เสร็็จภารกิิจแล้้วใช่่ไหมครัับ” ท่่านก็็ ตอบว่่า “อืืม” ผมจึึงถามต่่อไปว่่า “ปู่่ครัับ ทุกุคนมีีโอกาสไปพระนิิพพานได้้ใช่่ไหมครัับ” ท่่านก็็เมตตา ตอบว่่า “ก็็ต้้องแบบนั้้นแหละ” ในช่่วงเวลาตีี๔ หลวงปู่่ได้้สอนธรรมะเชิิงสััญลัักษณ์์ก่่อนวัันใหม่่จะมาถึึงอีีกครั้้งหนึ่่�งช่่วง เวลานั้้นพระจะต้้องเตรีียมผ้้าครอง สัังฆาฏิิไว้้ใกล้ตั้ ัวท่่าน ท่่านได้้บอกให้ผม้ นำสายออกซิิเจนออกจาก จมููกท่่าน ท่่านให้้หยิิบจีีวรและสัังฆาฏิิออกวางบนเตีียง ทีีแรกผมก็็สงสััยว่่าหลวงปู่่ท่่านต้้องการอะไร จึึงนำมาวางไว้้ที่่�องค์์ท่่านอีีกครั้้งหนึ่่�ง ท่่านก็็นำออกไปวางไว้้และทำแบบนี้้อีีกครั้้ง เหมืือนย้้ำให้้เข้้าใจ พอผมอุุทานในใจ เข้้าใจแล้้ว ไม่่สงสััย ในสิ่่�งที่่�หลวงปู่่เมตตาสอน ผมก็็เลยนำสายออกซิิเจนสวมให้้ ท่่านเหมืือนเดิม ิ นำจีีวรและสัังฆาฏิิมาวางไว้้ใกล้้องค์ท่์ ่าน ท่่านก็รั็ับไว้้เป็็นปกติิเป็็นท่่านจะคิดิอย่่างไร ในช่่วงเช้้าวัันสุุดท้้ายก่่อนท่่านจะละสัังขาร อาการป่่วยของท่่านดููแย่่ลงมาก ถ่่ายเป็็นเลืือด บ่่อยครั้้งแต่่หลวงปู่่ยัังคงมีี“รอยยิ้้ม” หยอกล้้อเล่่นกัับพระลูกูพระหลานอย่่างอบอุ่่นเสมืือนประหนึ่่�ง ว่่าท่่านไม่่เจ็็บป่่วยเลย ทั้้งวัันนั้้นหลวงปู่่ก็็ยัังคงเมตตาญาติิโยมอย่่างหาประมาณไม่่ได้้ ท่่านสอนโดย ไม่่ต้้องพููด สื่่�อกัันโดยความรู้้สึึก ตามกำลัังสติิปััญญาแต่่ละท่่านจะพิิจารณา จวบจนช่่วงสุุดท้้ายหลััง จากที่่�ท่่านได้้ลงไปเยี่่�ยมเยีียนคณะสงฆ์์และญาติิโยม ท่่านขึ้้นมาพัักบนเขาพร้้อมกัับร่่างกายที่่�อิิดโรย แต่่หลวงปู่่ก็ยั็ังคงมีีรอยยิ้้ม ไม่่สะทกสะท้้านต่่อธาตุขัุันธ์ที่่์ �แปรปรวน ท่่านก็ยั็ังคงสอนพระลูกูหลานจน ช่่วงสุุดท้้ายจริิงๆ มัันคงยากที่่�จะอธิิบาย แต่่เป็็นความรู้้สึึกที่่�ลึึกซึ้้งกิินใจ เปรีียบเสมืือนท่่านได้้หว่่าน เมล็็ดพัันธุ์์แห่่งศรััทธาให้้แก่่ลููกหลานได้้สู้้ต่่อไป สุดทุ้้ายนี้้ ผมหวัังว่่าสิ่่�งที่่ผม�ได้มี้ ีโอกาสเล่่าแบ่่งปัันประสบการณ์นั้้ ์น จักัเป็็นประโยชน์์แก่ทุ่กทุ่่าน ไม่่ทางใดก็็ทางหนึ่่�ง และเชื่่�อว่่าทุุกท่่านจะดำเนิินชีีวิิตต่่อไปอย่่างเป็็นประโยชน์์สมกัับที่่�เราเป็็นศิิษย์์ มีีครููบาอาจารย์์อัันเป็็นแบบอย่่างที่่�สมบููรณ์์แบบและงดงาม นามว่่า “หลวงปู่่กวง โกสโล” “โม่่งของหลวงปู่่”

(39) หลวงปู่่�กวง โกสโล พ่่อผู้้เลิิศคุุณ ครููอาจารย์์พระผู้้เลิิศธรรม “ท่่านกวง ป่่านนี้้คงจะขึ้้นไปดอยอ่่างขางแล้้วมั้้ง ช่่วงปลายปีีก่่อนจะถึึงปีีใหม่่ท่่านกวงชอบไป ดอยอ่่างขาง” “ท่่านกวงไหนครัับหลวงพ่่อ” “อ้้อ หลวงปู่่กวง ลููกศิิษย์์ของเราเองนี่่�แหล่่ะ เราสร้้างวััดให้้ท่่านมาอยู่่ วััดป่่านาบุุญ อยู่่ใกล้้ๆ นี่่�เอง ออกไปนี้้สัักสามสี่่�กิิโล เลี้้ยวข้้ามคลองไปไม่่ไกลก็็ถึึง ลองแวะเข้้าไปดููสิิ” คำพููดในวัันนั้้นของหลวงพ่่อประสิิทธิ์์� ปุุญญมากโร คืือปฐมบทแห่่งการได้้มาเป็็นลููกศิิษย์์ใน องค์์หลวงปู่่กวง หลวงพ่่อประสิิทธิ์์�ท่่านคงจะรู้้ด้้วยญาณวิิถีีของท่่านว่่า ใจเราในเวลานั้้นเริ่่�มเกิิดความ เบื่่�อหน่่ายการทำงาน เบื่่�อหน่่ายในชีีวิิต เพราะรู้้สึึกว่่าในแต่่ละวัันชีีวิิตมัันวนเวีียนวนลููปอยู่่แบบเดิิมๆ

(40) หาความหมายหาสารประโยชน์์อะไรกัับชีีวิิตไม่่ได้้ มีีความคิิดที่่�อยากจะบวชและจะได้้มาเป็็นลููกศิิษย์์ ได้้มาศึึกษาธรรมปฏิิบััติิภาวนาและคอยดููแลอุุปััฏฐากหลวงปู่่กวงนั่่�นเอง เมื่่�อขากลัับได้้แวะเข้้ามาดููวััดป่่านาบุุญตามคำหลวงพ่่อประสิิทธิ์์� ก็็ไม่่ได้้พบหลวงปู่่กวง อย่่างที่่� หลวงพ่่อประสิิทธิ์์ว่�่าไว้้จริิงๆแต่ก็่ ็ได้สั้ังเกตเห็็นว่่าวัดป่ั ่านาบุุญแห่่งนี้้เงีียบสงบไม่มี่ สิ่่ี�งก่่อสร้้างอะไรเลย เห็็นแต่่กุุฏิิไม้้ไผ่่สัับฝากหลัังคามุุงหญ้้าคาของหลวงปู่่กวง ถึึงแม้้จะยัังไม่่ได้้พบหลวงปู่่กวง แต่่ใจเรา กลัับเหมืือนพบหนทางอะไรบ้้างอย่่าง ในใจบอกว่่าที่่�นี่่�แหล่่ะ ที่่�นี่่�คืือบ้้าน ที่่�ๆ ควรอยู่่ ถ้้าเราออกบวช เราจะมาอยู่่ที่่�นี่่� ที่่�วััดป่่านาบุุญแห่่งนี้้กัับหลวงปู่่กวง พบหลวงปู่่กวง... เมื่่�อแวะมาวัดป่ั ่านาบุุญครั้้งแรกไม่่ได้้พบ หลัังจากปีีใหม่ผ่่ ่านไป จึึงได้ย้้ ้อนกลัับมาอีกีครั้้งคราวนี้้ มาผู้้เดีียว เดิินเข้้าไปเห็็นไกลๆ มีีพระแก่่ๆ รููปหนึ่่�ง นั่่�งบนแคร่่ใต้้เพิิงหญ้้าคาเหมืือนกำลัังสวดมนต์์ อะไรอยู่่ ใช่่หลวงปู่่กวงแน่่นอน และดีีใจที่่�ได้้เจอ จึึงค่่อยย่่อตััวเข้้าไปกราบหลวงปู่่ เมื่่�อได้้เห็็นหน้้า หลวงปู่่แบบใกล้้ๆ ใบหน้้าหลวงปู่่อมยิ้้มนิิดๆ แววตาสดใสใจดีีเปี่่�ยมไปด้้วยความเมตตา มัันก็็ดีีใจ มัันอบอุ่่นอย่่างบอกไม่่ถููก จึึงเรีียนถามท่่านว่่า มีีพระอยู่่กัับหลวงปู่่กี่่�รููปครัับ ท่่านว่่า อยู่่กัันไม่่เยอะ อยู่่กัันแค่่๔-๕ รููป เราจึึงขอโอกาสหลวงปู่่ท่่านว่่า ถ้้าผมบวช ผมขอมาอยู่่กัับหลวงปู่่ได้้ไหมครัับ หลวงปู่่ท่่านว่่า “ได้ ม้าสิิ” เมื่่�อได้้ยิินคำหลวงปู่่ ใจเรามัันเป็็นปีีติิเหลืือเกิิน จากนั้้นเราก็็กราบลาหลวงปู่่กลัับ ระหว่่างนั้้น เมื่่�อมีีโอกาสก็็จะชวนเพื่่�อนๆ ที่่�เรีียนด้้วยกัันมากราบหลวงพ่่อประสิิทธ์์ ที่่�วััดป่่าหมู่่ใหม่่แล้้วมากราบ หลวงปู่่กวง ที่่วั�ดป่ั ่านาบุุญและหลวงพ่่อเปลี่่�ยน ที่่วั�ดัอรััญญวิิเวกบ้้าง หลวงปู่่สัังข์ ที่่ ์วั�ดป่ั ่าอาจารย์ตื้้ ์อบ้้าง เมื่่�อเรีียนจบและรัับพระราชทานปริิญญาบััตรแล้้ว เมื่่�อบวชแล้้ว โดยมีีหลวงพ่่อศรีีนวล วิิมโล เป็็นพระอุุปััชฌาย์์เราก็็ได้้กราบขออนุุญาต ท่่านก็็อนุุญาตให้้มาอยู่่กัับหลวงปู่่ตามความตั้้งใจ ปรนนิบัิติัอุิปัุ ฐัากหลวงปู่่ หลวงปู่่สอน... คั่่�วกาแฟได้พุ้ ุทโธ ช่่วยหลวงปู่่คั่่�วเม็ดก็าแฟ หลวงปู่่บอก วิิธีีคั่่�วกาแฟ แนะให้้ภาวนาพุุทโธไปด้้วยในใจ ทำให้้เป็็นสมาธิิ

(41) เห็็นหลวงปู่่ซ่่อมโคมไฟธุุดงค์์ จึึงเข้้าไปช่่วยซ่่อม และท่่านสอนวิิธีีทำเอาไว้้ใช้้เดิินจงกรมเวลา กลางคืืน ช่่วงวัันหยุดุเริ่่มมี�ีญาติิโยมเข้้ามาภาวนาที่่วั�ดัจนถึึงตอนกลางคืืน หลวงปู่่ว่่าทำให้้เขาเอาไปใช้้ พอได้วิ้ิชาทำโคมไฟธุุดงค์ จึ์ ึงได้้ทำโคมและเก็็บที่่กุ�ุฏิิได้้เป็็นร้้อยชุด ุพอวัันหยุดวัุันพระ ญาติิโยมเข้้ามา กราบหลวงปู่่มาอยู่่ภาวนา จึึงเอาโคมไฟที่่�ทำไว้้มาถวายหลวงปู่่ หลวงปู่่ก็็เอาให้้เหล่่าญาติิโยม ลููกศิิษย์์เอาไปใช้้พวกญาติิโยมต่่างพากัันดีีใจที่่�ได้้โคมไฟจากหลวงปู่่ หลวงปู่่หัันมาบอกว่่าดีีแล้้ว สร้้างทานบารมีีให้้แสงสว่่าง จะได้้ปััญญา ถึึงวัันซัักผ้้า หลวงปู่่ก็็มาสัับไม้้แก่่นขนุุนให้้เป็็นชิ้้นเล็็ก แล้้วบอกวิิธีีต้้มเคี่่�ยวและซัักผ้้าด้้วย น้้ำแก่่นขนุุน และบอกว่่าสมััยท่่านเที่่�ยวธุุดงด์์ ท่่านจะเคี่่�ยวน้้ำแก่่นขนุุนให้้เหนีียวจนเป็็นก้้อนพกไป เวลาเที่่�ยวธุุดงค์์เวลาซัักผ้้าจะบิิก้้อนน้้ำแก่่นเคี่่�ยวใส่่น้้ำร้้อนซัักผ้้า พอซัักผ้้าด้้วยน้้ำแก่่นเสร็็จเราตาก ผ้้าจีีวรไม่่ถููกทางวิิธีีหลวงปู่่เห็็น ท่่านเดิินมาหาที่่�กุุฏิิมาบอกว่่า อย่่าตากผ้้าแบบนี้้ มัันขวางอรรถ ขวางธรรม แล้้วหลวงปู่่ก็จั็ับผ้้าเราพาดตากตามแนวยาว หลวงปู่่เมตตาสอนด้้วยทำให้ดู้ดู้้วยมืือท่่านเอง เดิินบิิณฑบาตตามหลวงปู่่ที่่�ตลาดแม่่มาลััย น้้ำหอมกลายเป็็นน้้ำเหม็็นจนจะอ๊๊วก วัันหนึ่่�งเดิิน ตามหลัังหลวงปู่่ ได้้มีีหญิิงสาวสวยคนหนึ่่�งมาจ่่ายตลาดตอนเช้้ายืืนซื้้อของอยู่่ข้้างหน้้า อิินทรีีย์์เรา ยัังอ่่อน ตาคอยแอบชำเลืืองผู้ห้ ญิิงคนนั้้น พอเดิินบิิณฑบาตเข้้าไปใกล้ก็้็ได้กลิ่่ ้ �นหอมโชย ตอนหลวงปู่่ พาเดิินผ่่านผู้ห้ ญิิงคนนั้้น ฆานวิิญญาณที่่รั�ับรู้้กลิ่่�นน้้ำหอมที่่�โชยมาแต่ก่่ ่อนถึึงตอนนี้้กลายเป็็นว่่าเหม็็น จนแทบจะอ้้วก พอตกเย็็นทำข้้อวััตรปรนนิิบััติิอยู่่กัับหลวงปู่่สององค์์อยู่่ข้้างเตีียง สวดมหาสมััยกัับ หลวงปู่่จบ ท่่านก็็หัันมาบอกว่่า เดิินบิิณฑบาตก็็ให้้ภาวนา อย่่าส่่งจิิตออกนอก ธััมโมจะเป็็นธััมเมา.. เราก็็ อุ้้ย ในใจเลย เมื่่�อเช้้ากลิ่่�นน้้ำหอมเป็็นกลิ่่�นน้้ำเหม็็นนี้้ หรืือจะเป็็นเพราะหลวงปู่่แน่่ๆ หลวงปู่่ ดััดเส้้นเรา แล้้วท่่านก็็ไล่่ให้้กลัับกุุฏิิไปภาวนา เฮ็็ดจริิงๆ กะได้้จริิงๆ คำนี้้หลวงปู่่ยกเอาคำของหลวงปู่่ท่่อนมาสอน หลัังจากหลวงปู่่ได้้รัับ กิิจนิิมนต์์เจริิญพุุทธมนต์์-ฉัันเช้้า ที่่�บ้้านโยมน้้อย (คลัังทอง) งานนี้้มีีพ่่อแม่่ครููบาอาจารย์์หลายท่่าน ได้้รัับนิิมนต์์มา หนึ่่�งในนั้้นมีีหลวงปู่่ท่่อน ญาณธโร วััดศรีีอภััยวััน ร่่วมในงานด้้วย หลวงปู่่ได้้พาเข้้าไป กราบก่่อนจะเริ่่�มพิิธีีหลวงปู่่ก็็ได้้ทัักทายกัับหลวงปู่่ท่่อนตามปรกติิวิิสััย เสร็็จงานกลัับจากกิิจนิิมนต์์ ช่่วงบ่่ายหลัังจากหลวงปู่่พัักแล้้ว ได้้มีีญาติิโยมเข้้ามากราบและคอยฟัังธรรมะจากหลวงปู่่ ท่่านก็็ได้้ ยกคำหลวงปู่่ท่่อนมาสอนว่่า “โป๊๊ะ ทึ่่�งๆ โป๊๊ะ ทึ่่�งๆ เฮ็็ดจริิงๆ กะได้้จริิงๆ” หลวงปู่่ท่่านอธิิบายสั้้นๆ

(42) ว่่า “ใครทำจริิงปฏิิบััติิจริิง ก็็จะได้้ผลที่่�ได้้จากการปฏิิบััติิจริิง ให้้พากัันทำจริิงๆ จัังๆ อย่่าทำเล่่น ทำเล่่นมัันไม่่ได้้ผล” หลวงปู่่ท่่านจะตื่่�นลุกตัุ้้งแต่ตี่ ีสอง ส่่วนเรานอนขี้้เซา ตั้้งนาฬิิกาปลุกตีุีสาม ตั้้งใจจะตื่่�นแต่่กิิเลส เรามัันไม่่ยอมให้้ลุุก นอนต่่อ กิิเลสมัันให้้ไปลุุกตอนตีีห้้าเอาโน้้น ได้้แต่่สวดมนต์์ทำวััตรเช้้าแล้้วต้้อง รีีบขึ้้นไปเอาขาบาตรหลวงปู่่และของตััวเองไปตั้้งที่่�ศาลา แล้้วกลัับมาเตรีียมตััวเตรีียมบาตรออกเดิิน บิิณฑบาต เล่่าความไม่่ทัันกิิเลสที่่�ไม่่ยอมตื่่�นให้้หลวงปู่่ฟััง ท่่านให้้อุุบายว่่าหากิิจเวลานั้้นออกนอกกุุฏิิ สุุดท้้ายได้้ขาบาตรของหลวงปู่่เป็็นอุุบายแก้้กิิเลส คืือตีีสามนาฬิิกาปลุุก ต้้องรีีบลุุกย่่องขึ้้นกุุฏิิหลวงปู่่ เห็็นหลวงปู่่นั่่�งหัันหลัังสวดมนต์์หน้้าโต๊๊ะพระพุุทธรูปูหน้้าห้้อง เราอุตสุ่่าห์ย่์ ่องเบาๆแต่่เหมืือนหลวงปู่่ จะรู้้ หัันหลัังมาชำเรืืองดููเราแกะขาบาตรแล้้วย่่องลงกุุฏิิเอาขาบาตรไปตั้้งไว้ที่่้ �ศาลาแล้้วกลัับมากุุฏิิล้้าง หน้้าล้้างตา สวดมนต์์ทำวััตรเช้้า แล้้วขึ้้นทางจงกรมและขึ้้นกุุฏิินั่่�งสมาธิิพอได้้อรุุณก็็ออกบิิณฑบาต กัับหลวงปู่่ กลัับจากบิิณฑบาต เราก็็เทอาหารบิิณฑบาตใส่่ถาด ไม่่เข้้าศาลาฉัันอาหาร ล้้างเช็็ดบาตร เก็็บบาตรกลัับกุุฏิิ ขึ้้นทางจงกรม จนได้้เวลาหลวงปู่่ฉัันเสร็็จก็็ไปศาลาทำข้้อวััตรหลวงปู่่ ล้้างบาตร เช็ด็บาตร เอาบาตรหลวงปู่่กลัับขึ้้นกุุฏิิหลวงปู่่ แล้้วไปเดิินจงกรมสลัับกัับนั่่�งสมาธิติลอดวััน ถึึงเที่่�ยงคืืน จำวััดแล้้วลุุกตีีสาม ทำแบบนี้้อยู่่ ๕ วััน เช้้าวัันที่่�๖ หลัังหลวงปู่่ฉัันเสร็็จกลัับจากศาลามานั่่�งที่่�เตีียง รัับแขก เข้้าไปกราบเล่่าผลของการปฏิิบััติิที่่�เกิิดขึ้้น หลวงปู่่บอกสั้้นๆ ว่่า อย่่าตกใจ นี่่�แหล่่ะผลของ การเฮ็็ดจริิงๆ กะได้้จริิงๆ ตามสติิให้ทั้ ัน... หลวงปู่่ท่่านมักัจะยกคำสอนหลวงปู่่มั่่�นมาให้้ฟัังบ่่อยครั้้งว่่า “ไม้้ซกงก หกพัันง่่า กะปอมก่่า ขึ้้นเป็็นร้้อย กะปอมน้้อย ขึ้้นเป็็นพัันไผ๋๋นำบ่ทั่ ัน ขึ้้นเป็็นหมื่่�นเป็็นแสน” หลวงปู่่เมตตาอธิิบาย ไว้้ว่่า “ไม้้ซกงก ก็็คืือตััวเรา หกพัันง่่า ก็็คืือ อายตนะทั้้ง ๖ กะปอมก่่า คืือกิิเลสใหญ่่ราคะ โทสะ โมหะ ขึ้้นป็็นร้้อย คืือวัันหนึ่่�งๆ จิิตส่่งออกนอกไปตาม ราคะ โทสะ โมหะ เป็็นร้้อยครั้้ง กะปอมน้้อย ขึ้้นเป็็นพััน คืือวัันหนึ่่�งๆ กิิเลสเล็็กๆน้้อยๆ ที่่�จิิตส่่งตามออกไปเป็็นพัันครั้้ง ไผ๋๋นำบ่่ทัันขึ้้นเป็็นหมื่่�น เป็็นแสน คืือใครไม่่มีีสติิตามไม่่ทัันกิิเลส ก็็หลงส่่งจิิตออกนอกเป็็นหมื่่�นเป็็นแสนครั้้งนัับไม่่ถ้้วน เขาด่่า เขาว่่า เขานิินทา อย่่าไปโกรธ... เมื่่�อเราได้้มาอยู่่ดููแลอุุปััฏฐากติิดตามปรนนิิบััติิหลวงปู่่ ใกล้้ชิิดหลวงปู่่ ผู้้คนญาติิโยมก็็รู้้จัักหลวงปู่่มากขึ้้น คนก็็มาก็็เข้้าวััดเยอะขึ้้น ย่่อมหนีีไม่่พ้้นคนนิินทา

(43) คนด่่า คนว่่า เราก็็ได้้นำกราบเรีียนให้้หลวงปู่่ฟััง หลวงปู่่ก็็บอกกลัับมาว่่า คำที่่�เขานิินทา คำที่่�เขาว่่า คำที่่�เขาด่่า ให้้เอาใส่่โอ่่งดููซิิในโอ่่งมัันมีีไหม โอ่่งมัันเต็็มไหม ถ้้าไม่่มีีไม่่เต็็ม อย่่าไปโกรธ อย่่าไปใส่่ใจ ทนกิิเลสไม่่ไหว เบื่่�อหน่่ายอยากสึึก... วัันหนึ่่�งกวาดตาดอยู่่หน้้าวััด พููดกัับพระที่่�ไปกวาดตาด ด้้วยกัันว่่า ผมจะสึึกอาทิิตย์์หน้้านี่่�ล่่ะ พอกลัับจากกวาดลานวััดเสร็็จ ก็็เข้้าข้้างเตีียงรัับแขกหลวงปู่่ พอนั่่�งลง หลวงปู่่หัันมาหาพููดสั่่�นๆ ว่่า อย่่าไปคิิดเรื่่�องสึึก เราก็็ร้้อง อุ้้ย ในใจเลย ไม่่กล้้าพููดตอบ อะไรหลวงปู่่เลย แต่่ความอยากสึึกมัันยัังไม่่หาย หลวงปู่่ก็็จะคอยพููดดัักอยู่่เรื่่�อย จนเข้้าพรรษา ออกพรรษา เวลาผ่่านกว่่า ๘ เดืือนความรู้้สึึกอยากลาสิิกขาก็็รุุนแรง แต่่ความอยากเป็็นนัักบวชมัันก็็ มีีเหมืือนกััน มัันตีกัีันอยู่่ มัันอัดอั้้ ันอยู่่ในอก บ่่ายวัันหนึ่่�งหลวงปู่่ได้้พาไปพบหลวงพ่่อประสิิทธิ์์�เข้้าไปใน กุุฏิิที่่�พัักของท่่านโดยลำพััง ๓ รููป หลวงพ่่อประสิิทธิ์์�หลวงปู่่กวงและเรา กราบหลวงพ่่อประสิิทธิ์์�แล้้ว หลวงปู่่ก็็พููดว่่า เฮ็็ดจั่่�งใด๋๋ครููจารย์์นี่่� มัันอยากจะสึึกนิิหลวงพ่่อประสิิทธิ์์�นิ่่�งแป๊๊บหนึ่่�ง แล้้วตอบว่่า “บ่่ได้้บวชมาสึึก ให้้ภาวนา” พอสิ้้นเสีียงของหลวงพ่่อประสิิทธิ์์�ผู้้ซึ่่�งเป็็นอาจารย์์ตั้้งแต่่ก่่อนบวช ผู้้ซึ่่�งแนะนำให้้รู้้จัักผู้้ส่่งเราให้้ไปหาให้้ไปอยู่่กัับหลวงปู่่กวง ก็็เหมืือนดาบฟัันฉัับลงกลางใจ แล้้วใจมััน วาง ใจมัันโล่่ง ด้้วยคำๆ เดีียว เราถึึงได้้อยู่่ในสมณเพศ อยู่่ได้้ในพระพุุทธศาสนาจนถึึงทุุกวัันนี้้ ก็็ด้้วย พระคุุณอัันล้้นหััวของหลวงปู่่ที่่�มากด้้วยเมตตาต่่อลููกศิิษย์์ผู้้นี้้ ดั่่�งเมตตาของบิิดามีีต่่อบุุตร บััดนี้้สิ้้นแล้้ว กราบลาแล้้วพ่่อผู้้มีีคุุณ พ่่อผู้้เลี้้ยงดููทางธรรม พ่่อผู้้ช่่วยชี้้แนะขจััดภััยไม่่ให้้ลาเสีีย จากสมณรููปสมณธรรม ลาแล้้วหลวงปู่่กวง โกสโล พ่่อผู้้เลิิศคุุณ พ่่อครููอาจารย์์ผู้้เลิิศธรรม

(44) คณะพระผู้้ดููแลพระราชวชิิรกิิจโกศล (หลวงปู่่�กวง โกสโล)

(45)

(46)

(47) คำนำ หนัังสืือ “เนื้้อนาบุุญ” เล่่มนี้้ จััดทำขึ้้นเพื่่�อถวายเป็็นอาจาริิยบููชา และแจกเป็็นที่่�ระลึึกในงาน พิิธีีพระราชทานเพลิิงสรีีระสัังขาร พระราชวชิิรกิิจโกศล วิิ. (เกรีียงไกร โกสโล) หรืือที่่�ศิิษยานุุศิิษย์์ รู้้จักกัั ันว่่า หลวงปู่่กวง โกสโลอดีีตที่่ปรึ�กึษาเจ้้าคณะจัังหวัดัเชีียงใหม่่-ลำพููน-แม่่ฮ่่องสอน(ธรรมยุตุ ) และอดีีตเจ้้าอาวาสวัดป่ั ่านาบุุญ ในวัันอาทิตย์ิ ที่่์�๙ มิิถุุนายน พ.ศ.๒๕๖๗ ณ เมรุชัุ่่�วคราว วัดป่ั ่านาบุุญ ตำบลแม่่แตง อำเภอแม่่แตง จัังหวััดเชีียงใหม่่ คณะผู้้จัดัทำได้้รวบรวมชีีวประวัติัิขององค์์หลวงปู่่ ซึ่่�งเนื้้อหาส่่วนใหญ่่ของหนัังสืือ ลูกศิูิษย์์ใกล้ชิ้ดิ ได้บั้ ันทึกึจากคำบอกเล่่าขององค์ท่์ ่านเอง รวมถึึงพระธรรมคำสอนที่่�องค์ท่์ ่านได้ป้รารภไว้้ในโอกาสต่่างๆ ตลอดจนรวบรวมปฏิิปทาข้้อวััตรปฏิิบััติิและคุุณงามความดีีที่่�ท่่านได้้เสีียสละบำเพ็็ญในสมณกิิจ อัันเป็็นประโยชน์์อย่่างยิ่่�งต่่อพระพุุทธศาสนามาโดยตลอดจนวาระสุุดท้้ายแห่่งชีีวิิต ขออนุุโมทนาบุุญกัับทุุกท่่านที่่�ได้้มีีส่่วนร่่วมในการถวายการดููแลอุุปััฏฐากองค์์หลวงปู่่และร่่วม อุปถัุมภ์ัค้์ ้ำชูวัูดป่ั ่านาบุุญ ตลอดจนได้ร่้่วมแรงร่่วมใจกัันจัดังานพิธีิีพระราชทานเพลิิงสรีีระสัังขารถวาย แด่่องค์์หลวงปู่่ ขออำนาจคุุณพระรััตนตรััย และบารมีีธรรมแห่่งองค์์หลวงปู่่ จงดลบัันดาลให้้ท่่านมีี ความสุุขความเจริิญในธรรมยิ่่�งๆ ขึ้้นไป คณะผู้้�จััดทำ

(48) ส า ร บัั ญ ชีีวประวััติิ ชาติิภููมิิ ๓ ปฐมสมััยในวััยเด็็ก ๔ จากเมืืองเหนืือสู่่เมืืองหลวง ๗ หวนคืืนสูู่เมืืองเหนืือ ๘ ชีีวิิตวััยหนุ่่ม ๘ เตี่่�ยไม่่อยากให้้บวช ๑๐ มููลเหตุุแห่่งการบวช ๑๑ ประวััติิการจำพรรษา พรรษาที่่�๑-๓ (พ.ศ. ๒๕๐๘-๒๕๑๐ ) ๑๗ พรรษาที่่�๔ (พ.ศ. ๒๕๑๑) ๑๙ พรรษาที่่�๕ (พ.ศ. ๒๕๑๒) ๒๒ พรรษาที่่�๖ (พ.ศ. ๒๕๑๓) ๒๔ พรรษาที่่�๗ (พ.ศ. ๒๕๑๔) ๒๕ พรรษาที่่�๘ (พ.ศ. ๒๕๑๕) ๒๖ พรรษาที่่�๙-๑๔ (พ.ศ. ๒๕๑๖-๒๕๒๑) ๒๙ พรรษาที่่�๑๕ (พ.ศ. ๒๕๒๒) ๓๓ พรรษาที่่�๑๖ (พ.ศ. ๒๕๒๓) ๓๔ พรรษาที่่�๑๗ (พ.ศ. ๒๕๒๔) ๓๖