รวมกลอนลำทางสั้น

294

กลอน เทิดพระเกียรติสมเดจ็ พระเทพฯ ตอนที่ 4
ทานอง ลาทางสัน้
ประพันธโ์ ดยแมค่ รู ราตรี ศรีวิไล ปี พ.ศ. 2541

โอละนอ…บุญคณุ เอย
บญุ คุณคนไทยเฮามี ทไ่ี ดอ฾ งคแสมเด็จพระเทพฯ
รตั นราชสุดาสยามราชกุมรี
เปน็ ท่พี ่ึงทางวัฒนธรรมนาํ ให฾ไทยฮงุ฽ เฮอื ง
เป็นดว฾ ยเบื้องบาททูลกระหม฽อมพระองคแทา฽ น……

โอละนอ…ไทยเฮาเอยจกั กล฽าวเบื้องเมืองไทยตงั้ แตก฽ ฽อน
สร฾างนครหมบ฽ู า฾ น เจริญเรื่อยตอ฽ มาย฾อนพระปรชี าเก฽งกล฾า
คณุ ค฽าจอมกษตั ริยคแ ฾มุ ขจดั โพยภยั ส่ิงใดบ฽มาตอ฾ ง
มีฮีตครองของเค฾าถือเอาเป็นแบบอยา฽ ง
เป็นหนทางสง฽ ให฾ ไทยเฮาได฾ฮงุ฽ เฮอื งนอกจากเบือ้ ง จอมราชราชา
พระบรมวงศา กะซ฽อยซาซคู ํา้ ตา฽ งซุกนํากลู เกือ้
ซว฽ ยเหลือไทยใหม฾ ม฾ ฝ่งั ทัง้ พระราชชนนีทงั้ พระราชนิ ี สมเด็จองคพแ ระเจา฾ ลูกเธอ

และองคพแ ระเจา฾ ลกู เธอว฽าน้ี
นําชแี้ ตส฽ ่ิงดี บางองคนแ ศี้ ึกสงครามกลา฾ เกง฽
ไผข฽มเหงบไ฽ ด฾นาํ ต฾านตอ฽ ตี จง่ั พระนเรศวรกับองคแพะเจา฾ ตากสิน
สอ฾ู รินไพรี บม฽ ีกลัวเกรงย฾านบ฽มไี ผทานได฾ กษตั ริยแไทยกล฾ากล่นั
เจ฾ากระหม฽อมจอมขวญั องคแพระพุทธยอฟาู ตีพม฽าหมน฽ุ กระจาย
พระพทุ ธเลิศหลา฾ น้นั กะได฾ โดดเดน฽ ทางศิลปกรรม
งานแกะสลักงดงามบม฽ ปี นุ ปานเปล้อื ง
เสียงดนตรีบรรเลงกอ฾ ง อรชรออ฾ ยอิง่ ซอสามสามอ่ินอ฾อย
หวานจ฾อยแจบกะใจทรงประพันธแเพลงไว฾
คอื เพลงพระสุบิน ได฾ยนิ มาจนปจั จุบนั
กะม฽วนดีคียคแ ฾อย รชั กาลที่ส่ี กะบ฽หน฽อย ผลงานหลายอยา฽ ง
ทางภาษาทรงรอบรู฾องั กฤษพรอ฾ มพร่ําบาลี
วทิ ยาศาสตรแวา฽ นก้ี ลา฾ เกง฽ ชาํ นาญการ
ท฽านคํานวณกบกนิ เดือนกินตาเวน็ ปานตาเห็นเฮือนฮู฾
ไดเ฾ ชดิ ชเู มืองบ฾านเปน็ ปราการต฾มุ ไพร฽
สมัยตอ฽ มา พระปิยะมหาราชเจา฾ ทรงคุณลํ้านับอนันตแ
พัฒนาทุกด฾านให฾เทยี มทนั ประเทศต฽าง จนกั้นกางประเทศไว฾
เปน็ ไทยตง้ั ต฽อมา พระมงกุฎเกลา฾ นน้ั นา฾
กะเซ็งซา฽ ทางศิลปนิ ปานว฽าอินทรแแปลงมา
สรา฾ งซาติไทยให฾ฟูเฟอื่ งเรือ่ งวงการลาํ ฟูอน
ละครโขนพิณพาทยแ เพ่ินส฽งเสรมิ ขนาดแท฾

294 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

295

ทรงเองด฾วยกห็ ากมอี งคปแ ัจจุบันน้ีภูมพิ ลมหาราช
ทรงฉลาดลกึ ล้าํ เมอื งบ฾านจั่งอยู฽ดี
องคแพระเทพว฽านี้ ตามรอยบาทพระบิดา

สง่ั สมเรยี นรู฾มา ต้ังแตค฽ รายังน฾อย
ตดิ ตามฮอยตามสน฾ พระเจา฾ อยู฽หัวไปทกุ แห฽ง

บว฽ า฽ ฝนและแล฾ง จนทรงแจ฾งแกพ฽ ระทัย….

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 295
ศนู ย์กำรเรียนภูมิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

296

กลอน เทดิ พระเกยี รตสิ มเดจ็ พระเทพฯ ตอนที่ 5
ทานอง ลาทางส้นั
ประพันธโ์ ดยแมค่ รู ราตรี ศรวี ไิ ล ปี พ.ศ. 2541
โอละนอ…สาธุเดอ฾
ผข฾ู ฾าขอกราบถวายบังคม
องคพแ ระเทพรตั นราชสดุ า สยามบรมราชกมุ ารี
ทรงมพี ระชนมแยนื นานทรงสาํ ราญพระหฤทยั
วฒั นธรรมไทยยนื ยง ทรงช้ีนําทางดี พสกนกิ รมวลมี
ภกั ดนี อ฾ มใจใส฽ในพระคณุ ทา฽ น…

โอละนอ…คนไทยเอย…ท่ีไทยเฮาไดส฾ ืบสรา฾ ง
เป็นเฮอื นซานบา฾ นซอ฽ งตุ฾มโฮมพน่ี อ฾ ง
เป็นเมืองบ฾านย฽านยาว เปน็ ประเทศเกง฽ ก฾าว
เฮียงประเทศอาระยาด฾วยบญุ ญาธกิ าร
องคแกษัตรยิ หแ าญกล฾า นาํ ประชาไทยสผ฾ู องภัยตุม฾ ไพร฽
พระบรมวงศานวุ งศแใหญ฽น฾อยนาํ ยซู฾ ฽อยซู
ต฽างองคทแ รงรอบร฾ู ศลิ ปศาสตรนแ าๆ
องคแสมเดจ็ พระเทพท฽านใช฾วิจารณญาณปกครองบ฾านตม฾ุ ไพร฽
วัฒนธรรมไทยอยย฽ู งั้ บารมียซ฾ู อ฽ ยซู คนทงั้ หลายตา฽ งกะฮ฾ู
ว฽าสมเดจ็ พระเทพรตั นราชสุดา ทรงมพี ระมหากรณุ าธิคุณ
ต฽อไทยเหลือลน฾ พระองคแทรงเป็นตน฾
นําพาคู฽ซูอ฽ ยา฽ ง ทรงนําทางบ฽อนบั้น
ให฾ไทยฮู฾ฮอ฽ มเดิน เพ่ินอนุรกั ษแและซุกย฾ู
ผองหม฽มู รดกไทย ให฾ยนื ยงสถาพร
ประโยชนแ มีมาไซ฾พาคนไทยเฮาฮ฾วู ฒั นธรรมไทยมีคณุ ค฽า
บารมมี ากล฾น คนไทยได฾อย฽ูดี บญุ ผลาสมภารมี
ทรงนาํ ซที้ างยา฽ ง ให฾ไทยกา฾ ว…

296 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

297

กลอน เทดิ พระเกียรติสมเด็จพระเทพฯ ตอนที่ 6
ทานอง ลาทางส้ัน
ประพันธ์โดยแม่ครู ราตรี ศรวี ิไล ปี พ.ศ. 2541

โอละนอ…
วัฒนธรรมไทยยนื ยง
ด฾วยองคแพระเทพฯเพน่ิ นําพา ทรงพัฒนาและสง฽ เสริม
ฟน้ื ของเดิมทีด่ ีงาม นาํ ประโยชนตแ ฽อละนอท฽าน…

โอละนอ ผู฾ฟงั เอยการสงครามซ฽มู อ้ื
บ฽คอื เกา฽ คราวหลังสก฾ู นั ด฾วยพลังเศรษฐกิจเป็นพน้ื
บใ฽ ซ฾ปนื ของ฾าวมาแทงฟนั ตตี อ฽ เศรษฐกจิ นล้ี ะพอ฽ เป็นอาวธุ งดั ง฾าง
ทาํ ลายล฾างตอ฽ ตี ผม฾ู ีเงินว฽าน้ี
มีอาํ นาจเหลือหลายไดเ฾ ปน็ นายบังคับ
ตามทเี่ ขาประสงคแไซ฾ คนไทยเฮาหลงสา฽ วฟูาวฟ่งั นํากน฾ ฝรง่ั
บฟ฽ ังความพอ฽ แม฽เวา฾ คนเฒา฽ สงั่ สอน
ไปสะออนใจโอ฾ฮัลโหลเดียรแ เซอื้ ซาติอื่น
บนื นําเขา ซักไซ฾ ของไทยนบี้ ฽สน
ประพฤติตนตามเยยี่ งอวดเก฽งว฽าโตมี ไซ฾ไปต้ีเงนิ คาํ
ซะซายยายถิ่ม ปานเพ่นิ พิมพแเงินไดไ฾ ผเตือนบฮ฽ ฾ูฮ฽อม ส่าํ ผีบา฾ ได฾คอ฾ น
สอนได฾กะบฟ฽ ัง องคพแ ระเทพฯเพ่ินสอนให฾ยับยั้ง กินอย฽ูไดพ฾ อดี
อยา฽ ไผมเี กินตน ทุกสวิ นมาใกล฾
และอยา฽ ไปหลงสน฽ ฮนนาํ พวกฝร่งั ลืมครองหลังฮตี เคา฾
ครองเฒา฽ ที่ส่ังสอนจั่งได฾เกิดเดอื ดรอ฾ น ในเรอื่ งเศรษฐกิจ
พาชีวติ ขกุ เข็ญ ทว่ั ไทยในคราวนยี้ ฾อนเฮาหนีครองเค฾า
โบราณเฮาสอนส่งั บฟ฽ ังความผ฾เู ฒ฽า
ไทยเฮาฮอ฾ นฮว฽ นฮนขอทกุ คนจ฽งตั้งสืบตอ฽ วฒั นธรรมไทย
มนี า้ํ ใจเก้อื กลู ตอ฽ กันพงษพแ นั ธแเซือ่ มสี ติทกุ เมื่อเทงิ ปญั ญาอยา฽ ได฾ล฽าย
หากกปลายใหฮ฾ ู฾ อย฽าบุม฾มสุม฽ เดาเฮามีวฒั นธรรม
นาํ มาใซ฾เด฾อทา฽ น บ฾านเมืองกา฾ ว…

หนังสือรวมกลอนลำทำงสั้น 297
ศูนย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

298

กลอน สาเหตทุ เี่ ปน็ เอดส์และวธิ ปี ้องกนั
ทานอง ทานอง ลาทางสั้นสลบั ยา่ ว
ประพันธ์โดยแมค่ รู ราตรี ศรวี ไิ ล ปี พ.ศ. 2541
โอล฽ ะนอ...
อะโรคะยาปะละมาลาภา ความบ฽มโี รคเป็นโรคอันประเสรฐิ
คันเกดิ โรคกับผ฾ูใดถเ ือวา฽ ผู฾นัน้ เปน็ สมเภท
โดยเฉพาะโรคเอดสแบม฽ ียารักษา
หมอแพทยเแ พ่ินหามาปัวไดก฾ ะบ฽เซา
เพียงเฮ็ดใหท฾ เุ ลาเบาบางได฾แต฽ละวัน
ขอ฾ สําคญั คุณสามีภรรยาให฾เวา฾ วาจาจโิ จย
โดยความเว฾าเข฾าใจสไิ ด฾อยใ฽ู กลโรคเอดสแ
คนั มั่วเขม็ ม่ัวเพศโรคเอดสสแ ิถงึ ตน
ขอเตอื นใจทกุ คน หมอลําเว฾าโปรดฟงั แหนอ฽ ย฽าแวเล้ยี ว
โอ฽....ละนอ..คันมั่วเข็มมั่วเพศระวงั โรคเอดสแสิมายาม...เอย..
(เนอื้ ในกลอน-กลอนตัด)
ละแม฽นว฽าน฾อนาย...
ฟังเวา฾ บุปผงั ดอกเกตุ
สเิ ว฾าเรอ่ื งสาเหตุโรคเอดสมแ มี า
เว฾าถึงการรักษาบม฽ ียาดอกแม฽
มตี ั้งแตว฽ ธิ ีการปอู งกัน
โรคน้มี ันสาํ คญั ปวั ไดก฾ ะบซ฽ ฽วง
ด฾วยความห฽วงพ฽อแมอ฽ าวอา
รัฐบาลจั่งพารณรงคแทกุ อยา฽ ง
ใหเ฾ ฮาห฽างโรคเอดสเแ ภทภยั
ปอู งกนั ไดแ฾ นวใดเเ ฮด็ ใหถ฾ กึ ตอ฾ ง
ขอ฾ ที่ 1 เดอ฾ พีน่ อ฾ งเนื่องจากยาเสพติด
ซุมมีพิษ ยาม฾า เฮโรอนี
กบั พวกมอรฟแ ีนกญั ชายาตอ฽
โดยเฉพาะใชเ฾ ข็มฉีดนํากนั
นลี้ ะข฾อสาํ คัญเฮด็ ให฾ตดิ เอดสไแ ด฾ง฽าย
ข฾อท่ี 2 นแี้ หง฽ เปน็ ตาหนา฽ ย เรือ่ งเพศสัมพันธแ
ชายนํากันหอื วา฽ หญงิ นาํ กนั ต฿ุดแตเว ทอมดี้
ใชค฾ วามใครผ฽ ิดท่รี ะวังไว฾คุณผวั
คอื ววั เฒา฽ เมามัวหากินหญา฾ ออ฽ น
นอนนาํ เมียผกั จ฽มว฽าออกฮ฾อนนกเขาน฾อยบ฽ขนั

298 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศูนย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

299

ออกจากบ฾าน เพิ่นวา฽ สน่ั เสยี งเวา฾ สนั่ ทวั ๆ
เหน็ อตี วั สาวๆ สัน่ สายน้ําลายย฾อย
เว฾าหวานปานตาลอ฾อย สาํ ออยอ฾อยอนิ

เหล่ียวเบงิ่ เพิ่นดน้ั ดิ้น ลืมเฒ฽าเซ฽าตาย
(กลอนลง)...

ผ฾ูใดหลงงมงายโรคเอดสแสิถามข฽าวระวงั ไว฾...

หนังสือรวมกลอนลำทำงส้ัน 299
ศูนย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

300

กลอน ประวตั ยิ าเสพตดิ ในประเทศไทย
ทานอง ลาทางสั้นสลบั เพลง
ประพนั ธโ์ ดยแม่ครู ราตรี ศรีวไิ ล ปี พ.ศ. 2541

โอ฽ละนอ..ยาเสพติดในเมอื งไทย
มปี ระวัติมาจากใสกอ฽ นสิเขา฾ มาในไทย
มปี ระวัติความเปน็ มาและเป็นไปจัง่ ไดเ
หมอลาํ สไิ ด฾บอกข฽าว ให฾คนฮ฾ู

โอล฽ ะน฾อ…ยาเสพติดเป็นภัยต฽อชีวติ เปน็ พษิ ตอ฽ สงั คมเอย…
ละแม฽นว฽าน฾อนายสง่ิ เสพติดเก฽าแก฽น้นั ของไทยเฮาคือยาฝ่นิ
สบู หรอื กนิ กะไดโ฾ รงยาต้ังจา฽ ยขาย
มแี พร฽หลายแต฽ครั้งหา฾ พนั ปกี ฽อนศกั ราช
แพรร฽ ะบาดอยู฽ด฾าว เมโสพุน฾ โปเตเมยี
เอ้นิ ซือ่ มว฽ นกะด฾อกะเดยี้ สารจากฝิ่นว฽าน้ําทพิ ยแ
ชาวกรีกหยิบเอาซ้ือมาตง้ั ชอื่ วา฽ โอเป้ียม
ความหมายเทยี บเทียมได฾ ภาษาไทยแปลไดว฾ ฽า
คอื น้ําผลไม฾น้นั หนาชาวอาหรับพ฽อคา฾ นําขายเข฾าสู฽จีน
เดิมชาวจนี ๆ รักษาโรคเยียวยา
องั กฤษผ฾จู ัดหา ผูกขาดขายกระจายกวา฾ ง
แลกกบั ปวงแพรผ฾าไหมชาของมีค฽า
คา฽ เป็นเงินพอ฽ งน้ัน นยิ มแท฾ลื่นประมาณ
แพร฽ไปทกุ ถิ่นบา฾ นโขงเขตเมืองจีน
คนเสพกินงอมแงมเกดิ ปญั หาแก฽เมืองบา฾ น
รฐั บาลจีนหาทางตา฾ นเกิดสงครามยาฝน่ิ
อังกฤษจีนรบสู฾ จนจีนแพ฾พ฽ายพงั
(เพลง)
อังกฤษไมไ฽ ดย฾ บั ย้งั ๆ
สงครามจีนพลาดพลั้งอ฽อนยอมยลยิน
พวกองั กฤษเขา฾ กอบโกยทรัพยแสินๆ
ขายฝิ่นใหจ฾ นี จนราํ่ รวยมหาศาล
ประชากรจีนประมาณแปดล฾าน
ติดฝนิ่ งอมแงมจนอาน
เพราะว฽าจนี ต฽อตา฾ นชาวอังกฤษไมไ฽ หว
(ลาสนั้ )
แตส฽ มยั แต฽ก฽อนน้ันคนไทยเฮากะตดิ ฝิน่
ตอนนคี้ ฾ากับจีนสมยั กรงุ สุโขทัย
แต฽พน฾ุ ๆขายคา฾ ต฽อกนั ฝน่ิ ในสมยั นน้ั ใชเ฾ ป็นยารกั ษาโรค

300 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

301

ตกตอ฽ มาจากห่ัน หนั ไปไซส฾ งิ่ บด฽ ี
ตกมาฮอดสมยั อยธุ ยาตอนต฾นนี้ คนตดิ ฝน่ิ กนั งอมแงม
บไ฽ ดแ฾ นมนาํ งาน เวยี กการบ฽มีเต้ือง

เปลอื งเวลาเสียถมิ่ ๆ กําลังพลกะเขินขาด
เจ฾าอท฽ู องประกาศตงั้ กฎหมายห฾ามจ฽ายขาย

สเิ สพกินกะบ฽ได฾ หรือซุกเซียงเปน็ ของตน
ถือวา฽ เปน็ ดง่ั โจร ตามกฎหมายทท่ี รงไว฾
คอื เป็นความผิดฮา฾ ย ต฾องลงทัณฑใแ ห฾เข็ดหลาบ

ทราบแต฽เพียงทอ฽ น้ัน แต฽ผลไดส฾ ่ําใด
(เพลง)

ประเทศไทยยุครตั นะโกสนิ ทรแ ๆ
ฝิ่นยังไม฽สดุ ส้ินมีอยใ฽ู นไทย
เฮโรอีน มอรฟแ นี กใ็ ช฾ ๆ

ทง้ั กัญชาก็มีไว฾เตม็ บ฾านยา฽ นเมอื ง
สมัยนน้ั รฐั บาลขน฽ุ เคือง

จอมพลสฤษดิจ์ งึ ออกกฎหมายบ฾านเมืองๆ
ปราบยาเสพติดให฾สนิ้ เร่ือง หายสาบสญู ไปเลย
(ลาส้ัน)

เลยจากห่ันประเทศอืน่ กะมีมาๆ
การพกพากะง฽ายดาย กว฽าฝิ่นยาหลายเท฽า

คนมวั่ เมาหลายขึ้นฤทธ์ิมนั หลายเกนิ ขนาด
พลาดตดิ มันเข฾าแล฾ว บ฽มีแคล฾วส฽วนตาย
ชนดิ พษิ เลวร฾ายคือยาบ฾ามหาภยั

เดิมทเี ดียวคนไทยเอน้ิ กนั ว฽ายาม฾า
ดว฾ ยฤทธิ์ยาพาส฽กู ารงานบฮ฽ ฾ูเมอ่ื ย

แต฽กะเสมออยเู฽ รือ่ ยจนเทา฽ กะทงั้ ตายจนทั้งเทา฽ กะท้งั ตาย
(กลอนลง)
ยาเสยติดในไทย ฟังไวแ฾ ล฾วจาํ จ่อื เป็นความฮ฾ู…

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 301
ศูนย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

302

กลอน ประเภทของยาเสพตดิ
ทานอง ลาย่าวสลับเพลง
ประพันธโ์ ดยแมค่ รู ราตรี ศรีวไิ ล ปี พ.ศ. 2542
(กลอนข้ึน)
ประเภทยาเสพติดน้ี มกี ันอย฽ูหลายอย฽าง
แยกประเภทตา฽ งๆ ล฾วนแตบ฽ อ฽ นทําลาย
หลายประเภททม่ี ี ให฾จําเด฾อน฾องพ่ี หมอลําเวา฾ …
(เนอ้ื ในกลอน)
(ลาทางสั้น)
ยาเสพตดิ ว฽านี้ มีมากมายหลายรอ฾ ยอย฽าง
แบ฽งออกเปน็ ประเภทตา฽ งๆ ตามหลกั ๆว฽าไว฾จดั ได฾สี่ประการ
ประเภททห่ี นงึ่ น้ัน แบง฽ ตามเรื่องการออกฤทธิ์
ประเภททสี่ องตามติด แหลง฽ ทมี่ ายานี้
สว฽ นประเภททส่ี ามตามกฎหมายกาํ หนดไว฾ แยกกันไปอีกอยา฽ ง
ทางองคแการอนามัย เพ่นิ กะต้ัง กาํ หนดไวต฾ ฽างๆไป
(เต้ยโขง)
ถา฾ แบ฽งตามการออกฤทธิ์ๆ อันยาเสพตดิ แบง฽ ได฾ส่ีประการ
ประเภท กดประสาทไม฽ทํางาน ฝ่นิ เฮโรอนี นะท฽านและยานอนหลับ
ยากลอ฽ มประสาทนี้นบั รวมทั้งเหลา฾ เบยี รแและของมนึ เมา
ประเภทสองกระตุ฾นใหต฾ ้ืนตวั ๆ เสพเขา฾ ไปใจระรวั ไมต฽ อ฾ งการหลับนอน
ยาบา฾ แอมเฟตามีนพาจร กระตน฾ุ ประสาทหลอกหลอนพาให฾คนเป็นบา฾
อีกโคเคนน้ีหนา ท้งั บหุ รก่ี าแฟ
(ลาย่าว)
ประเภทท่ีสามน้ัน หลอนประสาทให฾ลมื หลง
ลางเทือ่ เป็นซงมงๆ หวาดผวาตาตง้ั
พะวงหลังพะวงหนา฾ ระแวงไวใจย฾านสัน่
ปีนขึ้นเสาไฟฟูาพอ฽ งนนั้ ไฟเผาบ฾านกะพ฽องกนั
แอลเอสดีวา฽ นัน้ หาง฽ายเหด็ ขี้ควาย
ทําให฾งวยงงหลง ดเี อม็ ทกี ะเลวร฾าย
ซ้อื กะง฽ายขายกะคลอ฽ ง ซ฽องเสพกนั อยู฽ดาษดน่ื
ยืนน่ังนอนกะสะดง฾ุ ฤทธิม์ นั ทุง฾ อย฽บู เ฽ ปน็

302 หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

303

(เตย้ โขง)
แบ฽งตามประเภทตามแหล฽งทมี่ าๆ
ธรรมชาตินาํ พาและสังเคราะหแสร฾างสรรคแ
จําพวกมอรแฟีนและยาฝิ่นนนี้ ั้น รวมเข฾าดว฾ ยกนั ทงั้ กระท฽อมกญั ชา
ธรรมชาติสรา฾ งมา หาเสพไดเ฾ ลย
พวกสงั เคราะหแเช฽นเฮโรอนี ๆ แอมเฟตามนี ตอ฾ งสังเคราะหแสร฾างสรรคแ
ปราบปรามกันทุกวีท่ ุกวัน ๆ ยงิ่ เสพยิง่ มันเพ่ิมจํานวนยิ่งขนึ้
ย่งิ ปราบยงิ่ มึนไม฽มวี ันหมดไป
(ลาย่าว)
ประเภทที่สามวา฽ มานั้น แบ฽งประเภทตามกฎหมาย
คือถกื กฎหมายและผิดกฎหมายแบง฽ กันสองกํ้า
ถกื กฎหมายและเปน็ ยาซาํ้ ยานาํ้ ดาํ นัน้ เดท฾ ฽าน
ยาแก฾ไอลูกหลาน เทงิ ผ฾ใู หญผ฽ ู฾เฒ฽ารกั ษาได฾ดั่งใจ
ท่ีผดิ กฎหมายว฽าไว฾คือยาฝ่นิ มอรแฟนี
เฮโรอนี แอมเฟตามีน แอลเอสดีแนวนี้
แนวบ฽ดที ง้ั สิ้น กนิ แล฾ววนิ เป็นบา฾ ปุวง
วยั รุ฽นตดิ เป็นพวง ทง้ั ยาเลิฟยาอีกะพอ฽ งนน้ั เฝอื่ ฝั่นกล฽อมกัน
(เตย้ ธรรมดา)
องคกแ ารอนามัยโลกน้นั ข฾อสเ่ี พนิ่ แบง฽ เปน็ สาขา
ตามอาการของฤทธิ์ยา ทเ่ี ป็นผลต฽อคนใช฾
ประเภทหนึ่งจัดไว฾ คือมอรฟแ นี ตดิ ตามด฾วยฝ่นิ
ตามได฾ยนิ หลักแพทยแเพ่นิ เว฾า ซุมเจ฾าให฾จอ่ื เอา
อีกพวกหน่งึ น้ันหละเจ฾าเบยี รแเหลา฾ และแอลกอฮอลแ
ต฽อไปแมน฽ แอมเฟตามีน และโคเคนกญั ชาพร฾อม
อกี พวกหนึ่งซอื่ วา฽ ใบกระท฽อม ตน฾ ลําโพงและเหด็ เมาเบ่อื
มหี ลายประเภทกะด฾อกะเดือ้ คันรวมเขา฾ นับใสก฽ นั
บุหร่กี ะสําคญั และเบนซิน ทินเนอรแ
อยา฽ ไปหลงเสพเดอ฾ ที่กล฽าวมานี้ มันสปิ ลิดชีวีเฮาดบั สิ้น…

หนังสือรวมกลอนลำทำงสั้น 303
ศูนย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

304

กลอน การสงั เกตผ้ตู ิดยาเสพติด
ทานอง ลาย่าวสลบั เพลง
ประพันธโ์ ดยแม่ครู ราตรี ศรีวิไล ปี พ.ศ. 2542

(ลาย่าว)
ฟงั เอาไว฾ชาวไทยน฾อยใหญ฽
การสงั เกตบอกไวด฾ ูไดง฾ ฽ายดาย
ยาเสพตดิ พษิ ฮา฾ ย กลายเปน็ คนปวุ งบ฾าๆผ฾ูร฾ายๆ เป็นตาหน฽ายพาโล
หน฽ุ ผอมโซ แซงแซะซําซะ ซูบผอมแฮงน฾อย
เปน็ ผลคอยปวดหวั เจ็บท฾อง ซอมดูแปลกต฽าง
ลางคนหลบหลกี ล้ี หมกมู฽อยผู฽ เู฾ ดียว
ลางคนอารมณแเฮ้ียวๆ ฮ฾อนเฮ฽งฉุนเฉียว
มกั เงียบขรึมคนเดยี วบเ฽ ก่ียวคนมาเวา฾
ลางคนเมาแล฾วหาเรอ่ื ง หาแนวไปผดิ เถียงอาละวาดผอู฾ น่ื
คนื วันหาผดิ พาน พวกเรยี นหนังสือนั้นกะขี้คร฾านๆการเรียนด฾อยลดลง
(เพลง)
ถ฾าเปน็ วัยรุน฽ เยาวชนๆ
อาการเร่ิมต฾นตา฽ งกับคนทว่ั ไป
ชอบหลอกเอาเงนิ ใช฾ กับบิดามารดา
วา฽ ซอ้ื อปุ กรณแการเรียน
แลว฾ หาคบเพ่ือนทห่ี นเี รียนด฾วยกัน
พวกเสพยานน้ั ชอบเพอ฾ ฝัน
วาดภาพสุขสันตกแ นั ทางอากาศ
ไมถ฽ ืกใจแลว฾ ก็ทะเลาะววิ าท
ถ฾าหิวมากเกนิ ขนาด กล฾าเสีย่ งต฽อความตาย
เม่อื ยามต฾องการ
ไม฽เกรงกลัวยา฾ นว฽าจะผิดกฎหมาย
ก฽ออาชญากรรมเสย่ี งตาย ๆ
ปล฾นจว้ี ุ฽นวายเสีย่ งต฽อกฎหมายก็ทํา
(ลาย่าว)
ความหวังสิ้นชีวนิ ตกตา่ํ
ไผถลาํ เสพเข฾าตัวเจ฾าสํ่าตาย
สารพิษฮา฾ ยหลายชนิดท่ี เฮาเห็น
เชน฽ เฮโรอีนฝิ่นกัญชายามา฾ เสพแลว฾ เปน็ ปุวงบ฾าหลงลมื พอ฽ แม฽
มองในทาง ยํ้าแยไ฽ ปย฾องผูอ฾ ื่นดี
ในกลมุ฽ นี้พวกท่ตี ดิ ยา
สมิ กั สวมแว฽นตาเพอ่ื ปดิ บงั ไว฾

304 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศูนย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

305

(เพลง)
ส฽วนใหญส฽ วมแวน฽ ทุกเวลา
เป็นการซอ฽ นแกว฾ ตากลวั คนร฾ูเร่อื งราว

และชอบใส฽เส้อื แขนยาว
เพราะปูองกันเรอ่ื งราวรอยเข็มท่ีฉดี

เพราะยามีหลายชนิดทง้ั ฉีดและกิน
ถงึ ลงแดงดับดิน้ ชอ฿ กตายก็มี
บางคน ชอบอยทู฽ ่ีลับล้ี

เงียบขรึมแตว฽ า฽ มลี บั ลมคมใน
ไม฽คอยเปิดตวั เปิดใจ

ไมช฽ อบพบใครอาจเก็บยาไวซ฾ ุกซอ฽ น
ชอบหยบิ ยมื เงินญาติพีน่ ฾อง
และหยิบยืมพวกพ฾องเพือ่ ตอบสนองความต฾องการ

(ลาเต้ย)
เหมอื นไฟเพลงิ ไหม฾เผาผลาญ

ชวี ิตแหลกลาญ ถ฾าเสพติดยา
ไม฽เหมอื นคนธรรมดา รปู ร฽างหน฾าตาสงั เกตไดง฾ า฽ ย
พอ฽ แม฽ผ฾ปู กครองท้งั หลาย เหน็ ลกู หงดุ หงดิ งา฽ ย

ใหร฾ ีบสังเกตการณแดูแลใกล฾ชิดนะทา฽ น
จะได฾รบี ตอ฽ ต฾านใหถ฾ ูกวธิ ีๆ

สังเกตให฾ดเี ด฾อท฽าน ให฾บอกลูกบอกหลานอยา฽ ไปข฾องเกี่ยว
มแี ต฽ตายอยา฽ งเดยี วคันหลกี เลียงบไ฽ ด฾ๆๆ
ใหด฾ แู ลไว฾เบงิ่ ให฾ดี

ความร฾ูยาเสพติดนี้ ทางท่ีดีต฾องเรยี นรไู฾ ว฾กอ฽ น
อาการประสาทหลอน มักอย฽ูหลบซ฽อนล้ซี ุมนี้เบง่ิ ให฾ดี

ลกุ ล้ลี กุ ลนเหมือนคนเปน็ บ฾า
ใหฟ฾ ูาวเอาไปรักษากันเดอ฾ ท฽าน…กนั เด฾อ…ท฽าน…

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 305
ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

306

กลอน ชมเชยกรรมการ
ทานอง ลาทางส้นั
ประพนั ธ์โดยแมค่ รู ราตรี ศรีวิไล ปี พ.ศ. 2545

ขอกราบคาราวะท฽านคณะกรรมการ
พร฾อมด฾วยท฽านประธานกรรมการ
และคณะผ฾ูฟืน้ ฟศู ิลปะประเพณีผู฾เหน็ ดเี หน็ งาม
ศิลปะหมอลําอนั เปน็ มรดกตกทอด
มาแตส฽ มยั ดกึ ดําบันปยู า฽ ตาทวด
สบื มาฮอดสมยั ปจั จุบนั น้ี
กราบคณุ งามความดี
ผท฾ู ่ีหวนคนิงฮปู฾ ระเพณีเกา฽ แก฽
กราบคุณพอ฽ คุณแม฽
ผท฾ู ีฟ่ งั เลาะฮ฾านขวาซา฾ ยขส฽ู ฽ูคน
กราบผู฾ดํารคิ ิดคันตกแต฽งแปรงสัน
ผู฾เพิ่นจัดหมอลําสอ฽ งหวลเห็นฮู฾
หวังฟน้ื ฟเู อาไว฾ใหย฾ นื นานหม่นั แกน฽
ศลิ ปะลาํ แคนบป฽ ล฽อยปะละถ่มิ ฟูฟ้ืนส฽งเสรมิ
ก฽อนดฉิ นั สิเริ่มออกทา฽ ศลิ ปะ
ขอสมั มาคาราวะกราบกลอนวอนเว฾า
พระบรมครเู คา฾ หมอลาํ ไทยเทศ
ผส฾ู าํ เร็จรอบรู฾ครูเคา฾ แตป฽ ฐม
คันบ฽อนไดสเ ลิ ม฾ ใหก฾ นั ซ฽อยชซู กั
ให฾ตระหนักในใจสง฽ เสริมเติมตง้ั
รวมพลงั เหนียวแนน฽ ลําแคนเสริมสง฽
ให฾ดํารงสืบไวจ฾ นเทา฽ กะทงั่ กาล
มอื้ น้ีออกจากบ฾านมาสเู฽ วที
ลงมติตามวนั แข฽งขนั หมายไว฾
แตใ฽ นใจฉนั น้ีอยากมาลํา
นาํ หมู฽เพอ่ื เชิดชรู ้อื ฟ้นื ใหย฾ นื หมน่ั ตอ฽ ไป
บ฽อหวังวา฽ สิไดข฾ ันแขง฽ แดงดํา
เพยี งมาลาํ มาเสรมิ ซอ฽ ยกนั
ฟูฟนื้ เพียงมายนื มารอ฾ งรองลํานาํ เพิน่
เพอ่ื เทดิ ทูลพระเกยี รติใหพ฾ ระองคเแ จา฾ อยห฽ู วั
ลาํ สิดีสชิ ว่ั ฉนั กะบ฽ติดใจ
ไดม฾ าลําสง฽ เสริมกะแมน฽ ดพี อแลว฾
เพือ่ สนองคณุ แก฾วความดขี องเพิ่น

306 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

307

มาเพื่อสรรเสริญบารมลี น฾ เกล฾า
จัง่ ลําร฾องทอ฽ งกลอน
ถึงว฽าบทบาทฟูอนสบิ ฽ออ฾ นเหมาะสม

บทคารมบ฽เทยี มทนั ผ฾ูเพน่ิ ดมี าแล฾ว
นางกะทนกดั แขว฾ เตรยี มตัวต้งั ทา฽

คําว฽านกั กีฬาบช฽ นะกแ็ พ฾แนไ฽ ว฾
แน฽นอนบ฽วิตกทกุ ขแฮอ฾ นโออ฾ ฽าวทางไดเ
ไผผูเ฾ ปน็ คนครองรับคะแนน

คราวน้ฉี ันกะยนิ ดดี ฾วยเตม็ ใจ
ชมชื่นฝนื ความจรงิ บไ฽ ด฾ตามแท฾แต฽ดวง

บ฽สามารถทักทว฾ งแลว฾ แตก฽ รรมการ
เพ่ินสงสารปราณซี ฽อยให฾ราตรีได฾
นางกะพอใจด฾วยยอมือสดุ ศอก

แล฾วแต฽บญุ ซ฽อยย฾ชู กู าํ้ ลํ้าแล
แต฽ในใจฮกั แท฾เสรมิ ส฽งศิลปะ

จงั่ ยอมเสยี สละเวยี กงานทางบา฾ น
กรรมการจัดตัง้ หมอลาํ ขันแขง฽
สละทุนลงแรงกําลังใจ

เอ้ือเฟื้อจรงิ แท฾ดง่ั หมาย
บ฽ได฾เอียงเงียบซ฾ายทรงซอ่ื ถือสัตยแ

เพน่ิ ได฾เตรียมคอยคดั แนน฽ อนดเี ย่ยี ม
และไดเ฾ ตรยี มคอยคํา้ หมอลาํ ดเี ด฽นสะออน
เพ่นิ มองเหน็ อนาคตขา฾ งหนา฾ กฬี าร฾องแอ฽วลาํ

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 307
ศนู ย์กำรเรียนภูมิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

308

กลอน ไหว้ครูลากลอน
ทานอง ลาทางส้นั
ประพันธ์โดยแมค่ รูราตรีศรีวไิ ล ปี พ.ศ. 2547
ใชก้ ับหมอลาฝ่ายหญิง

(กลอนข้ึน)
โอล฽ ะนอ...
ละว฽า สาธุ ๆๆ พุทธะรตั นงั ธรรมมะรัตนัง สังฆะรัตนงั
ยงั คุณแกว฾ สามประการ...
ทงั คณุ ศีลคุณทาน คุณบิดามารดา
คณุ ครูบาอาจารยแ ผป฾ู ระสทิ ธปิ ระสาทพร...
พนมกรวนั ทา เซญิ มากุม฾ เลีย่ มงํา
ผู฾ขา฾ ลําแนวใด อย฽าไดข฾ ฾องคดั คา...
สง่ิ ศกั ดิ์สิทธ์ิในโลกา ให฾มาก฾ุมหมุ฽ ห฽อ ...นาํ ยอ...ไว฾...
โอล฽ ะนอ...นอ฿ คณุ เอ฽ย...
(เนอื้ ในกลอน)
(บทท่ี 1)
ละแมน฽ ว฽านอนาย
จง่ั ว฽าสาธสุ า สาธุสาเด฾อ ขา฾ ขอนพนอบไหว฾ ถวายบาทนาโถ
องคแพุทโธธรรมโม และพระสงั โฆพรอ฾ ม
ข฾าขอวันทานอ฾ ม พระจอมตรยั ไวก฾ อ฽ น
กราบคุณออ฾ ขอพร กอ฽ นสลิ ําและฟอู น ขอวอนไหว฾ยกครู
(บทท่ี 2)
คุณผฮู฾ ฾ู ออ฾ ปุองของขลงั
คุณนะอมจังงงั เหล่ยี มงาํ นาํ ก้ัง
คุณนนั้ เดอ฽ ...รตั นงั ตรัยแก฾ว สามประการหลงิ หลา่ํ
คุณพระพุทธพระธรรม พระสงฆะเจ฾า จอมเหง฾าพระอศิ วร
(บทที่ 3)
ทกุ ส่ิงลว฾ น มวลพระประคนธรรพ
คณุ พระวิษณุกรรม รอรบั ซ฽อยบญุ หนุนทอ฾ น
พระปัญจะสิงขร กบั พระฤาษเี จา฾ เจด็ พระองคแทรงนัง่
พระนารายณเแ ล่ือมกัง้ ยามข฾าว฽ากลอน
(บทที่ 4)
ตกบทฟูอน กะให฾ออ฽ นทางแขน
วาทน กยูงลาํ แพน แอ฽นกายเยาะย฾อน
ยามนัน้ เด฽อ ยามยกแขนแพนฟูอน วาทคอื นกยูงทองเหาะเหนิ เซิ่นแซ฽ว
ออิ ะวะมะโค โตกงู ามดง่ั แกว฾ แววเหลือ่ มส฽องใส

308 หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

309

(บทที่ 5)
หัสทะยัง มงั มงั ครู ซ฽อยไว฾ ออ฾ ทิพยแปญั ญา
คาถาโอม สะโหมติดปิดตา สงา฽ งามยามรอ฾ ง
ใหน฾ ้ันเดอ฽ ให฾เสียงหองเสยี งห฽าว แวว วาว วาทคล฽อง
คือนํ้าโตนตาดต฾อง เสยี งรอ฾ งโอ฽ลาํ
(บทที่ 6)
กายกรรม วจีกรรม นําน฾อม พรอ฾ มพรา่ํ มโนกรรม
ทาํ ต฽อหน฾าลับหลัง อย฽าจ฽องเข็ญฮ฾าย
คุณทั้งหลายสิง่ ศกั ด์ิสทิ ธิ์ ท่ัวหลา฾ อยูใ฽ นโลกโลกาให฾นาํ ยูซ฾ ูใส฽
ครรู าตรศี รวี ไิ ล มาซอ฽ ยปกซ฽อยปูอง ใหล฾ ํารอ฾ งโด฽งดัง โดง฽ ดัง ให฾ลํารอ฾ งโดง฽ ดงั
(กลอนลง)
สีลงั จังแคนย้ังไว฾กอ฽ นทอ฽ นน้ี ฾า...

หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น 309
ศูนย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

310

กลอน ไหวค้ รลู ากลอน
ทานอง ลาทางสนั้
ประพันธ์โดยแมค่ รู ราตรี ศรวี ไิ ล ปี พ.ศ. 2547
ใชส้ าหรบั หมอลาชาย
(กลอนขึน้ )
โอล฽ ะนอ....
จั่งว฽าสาวิโสนะโมพทุ ธยะ วะววิ ะพุทธะมไี ชโย
คณุ กุกุสันโธโกนาคะมะโน กสั โป โคตะโม พระศรีอริยะเมตรัยโย
หน฽อพธุ โททังหลายขอกราบไหว฾บูชา
คณุ บิดามารดาคุณครบู าอาจารยแ
ให฾มาปกมาบงั ใหม฾ าก้ังมาเหลีย่ มมาเทียมไว฾
โอ฽ละนอ...น฿อคณุ เอย฽ ...
(เนอ้ื ในกลอน)
(บทท่ี 1)
ละแมน฽ ว฽านอนาย
สาธสุ า จั่งว฽าธเุ ดอ฾
สบิ น้วิ ยกใสเ฽ กล฾าขอกราบวิงวอน
คณุ ครบู าอาจารยแสอนกราฟกลอนความฮู฾
คุณครอู ฾อ ให฾นํายอยใู฾ ส฽
คณุ อุอะมุมะ มลู มาน่งั ใกล฾ใหเ฾ ห็นหอ฾ งปุองเทยี ว
(บทที่ 2)
อมกล฽าวเก้ียว ใจหม฽อ มานง่ั กลาง
นางแพงสใี จงาม ให฾เหลย่ี มงุมคุมไว฾
เชญิ อ฾อไขแพรกวา฾ ง อยแ฽ู ท฽นหลวงลงหม฽าย
ให฾เจา฾ ยวั ระยาทยา฾ ย เสด็จผ฽ายด฽วนมา
(บทท่ี 3)
ท฾าววาจาพพิ ากอา฾ ปากกล฽าวโวหาร
ใหอ฾ อ฽ นหวานวาจา อมมะเหเซล฾ม
อมมะเหอมสะหม โฮมใว฾ ใสค฽ าถานิยมให฾คนลม฾ เป็นหล฽าวๆ
เสกบา฽ วสาวผ฾เู ฒ฽า ใหเ฾ ซลม฾ ข฽มหนาม
(บทท่ี 4)
ใสคือน้าํ งามคล฽องคือพรหม
สมนะโนในนกึ เลือ่ นไหลไวลิว้
ปลวิ นน้ั เด฽อ...ปลิวปานลมตีต฾องสมองไวใสสอ฽ ง
ใหม฾ องเหน็ คลอ฽ งน฾องอยา฽ มีขอ฾ งคัดคา

310 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

311

(บทท่ี 5)
คณุ พระวิษณุกรรมแกก฽ ลา฾ รวมพระประโคนธรรพ
พระปญั จะสิงขร ใหล฾ งมารับสอ฽ งหวนเห็นแจง฾

การแสดงสงั วาดลําทําฟูอน บทกลอนสาดดา฽
จม฽ คาถาใส฽แลว฾ ให฾แววเหล่อื มวบั วาว

(บทท่ี 6)
ผาบใส฽ท฾าวใหก฾ ะใหแ฾ ล฽นมาหา
ผาบใสพ฽ ยา กะให฾แล฽นมาไกล฾

ผาบใสห฽ ยังกะใหไ฾ ด฾ สมใจซ฽ูอย฽าง
ให฾ศรัทธาผจ฾ู ฾าง จนตาคา฾ งเบ่งิ ลาํ

(บทลง)
เบง่ิ ลาํ จนตาค฾างเบง่ิ ลํา
สนี านวนม฾วนไว฾สาก฽อนทอ฽ นน้ี า฾ ...

หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น 311
ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

312

กลอน แมงตบั เตา่
ทานอง ลาทางสน้ั
ประพนั ธโ์ ดยแมค่ รู ราตรี ศรวี ิไล ปี พ.ศ. 2547

(กลอนขึน้ )
โอ฽...โอ฾ละหนอ...
เกา฽ ๆ แกม฾ เอยแก฾มน฾องเก฽า ๆ
เขาวา฽ แมงตบั เต฽ามนั ออกลูกทางหลัง
จังแมนเปน็ ตาชงั แทห฾ นอแมงตบั เตา฽ บ฾านเฮาเอย...
โอล฾ ะหนอ...นวนเอย...
(เน้อื ในกลอน-กลอนตัด)
ละแม฽นวา฽ ซุมเฮาผเู฾ อ฾าเฮาเฮ฽าเอา฾ เฮาอ฽าๆ
แมงตบั เต฽าออกลูกข฾างหลัง
เปน็ ตาซังนอแมงตับเตา฽
เอา฾ เฮาเอาเฮาเอา฽ เฮาเอา
แมงตับเตา฽ ออกลกู ทางก฾น
มันไปซน฾ กอหญ฾าฮงั กา
กับคอื มากะแม฽นแมงตับเตา฽
เอา฾ เฮาเอาเฮาเอา฽ เฮาเอา
แมงตับเตา฽ แมงเมา฽ ข่ีหมา
จับอยฝ฽ู าแมงมมุ แมงสาบ
จบั ซาบลาบแมงสาบแมงมมุ
บันมาซุมกะแม฽นแมงตับเต฽า
(ย้ํา) เอ฾าเฮาเอาเฮาเอา฽ เฮาเอา
แมงตับเต฽าสิขอเหลา฽ กลอนเขิน้
ฟงั แลว฾ เพลนิ นทิ านแตป฽ ูุ
ผู฾ผวั อยูโ฽ นนด฽ู
เมียอย฽โู นนทนั
เคยี ดให฾กันสามเดอื นกะบป฽ าก
แต฽ว฽าก฾นกับดากเผินผัดคิดฮอดกนั
ขอ฾ สาํ คัญเมียเผ่นิ กวยลกู
ผัวเลยซกุ ดากเข฾าไปหา
ต฽อยเผ่ินผู฾นนั้ สาแขง็ กอื ดอื
เอาไวซ฾ อ่ื อลู฽ ูกกวยมา
โย฽นบัดไดเผัดซุนป๊ดั ซดุ แปดู
อยากใหเ฾ มียปากๆ กะบ฽ปาก
เมียลองเอามือคําวา฽ แมน฽ ไม฾คาํ้ อู฽

312 หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

313

เห็นจห฽ู ล฽ูบัดแมน฽ ขาแขง็
เลยแง฽งดากแคงเขา฾ ไปใต฾อู฽
ทางดากเว฾ากันอยป฽ู ากบ฽เว฾านํากัน

บัดตกหม฽องมันสๆแ หนาํ่ ลงทางก฾น
ก฾นเอ฾ยกน฾ ให฾สู

สว฽ นว฽าใจนี้ลงง฽ายดอก
กน฾ นน้ั ดอกคาํ มํ่าคํามา่ํ
เหลยี วเบิง่ บกั ไขห฽ าํ

พอปานหมากกะแหล฽ง
โอ฾ มะหนอ฽ งมะแหนง฽ บบั ...

หนังสือรวมกลอนลำทำงส้ัน 313
ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

314

กลอน ดวงใจไทยถวายไทอ้ งคร์ าชนั
ทานอง ลาทางสน้ั
ประพนั ธโ์ ดยแมค่ รู ราตรี ศรีวิไล ปี พ.ศ. 2549
ชนะเลิศการประกวดหมอลานักเรียน งาน Khon kaen excellence Fair
2006
(กลอนขน้ึ )
โอล฽ ะนอ…
ขอเทดิ ไทอ฾ งคแราชนั
เถลงิ ถวัลยแ ศิรริ าชสมบัติมาหลายปี
ขอพระองคทแ รงมคี วามสขุ เกษมสําราญ
เบิกบานพระราชหฤทยั รวมทั้งพระวรกาย
ของพระองคแ ขอจงทรงมีอายุวรรณะสุขพละ
ข฾าพระพทุ ธเจ฾าศิลปินหมอลํา
ขอถวายพระพรประนมกรวนั ทา
ด฾วยเกล฾าด฾วยกระหมอ฽ มขอทลู ไว฾
โอล฽ ะนอ…ขอพระองคแทรงพระเจรญิ เด฾อ…
(เนอื้ ในกลอน)
(บทที่ 1)
ละแม฽นวา฽ คนไทย
มาร฽วมใจขอสดดุ นี ฾อมจอมราชภูมพิ ล
ขอปวงชนชาวไทยมารว฽ มใจถวายไท฾
นอ฾ มราํ ลกึ ถงึ พระมหากรณุ าธิคณุ ท่ีพระองคแทรงให฾ เปน็ บุญคุณอันยิง่ ใหญ฽
ปวงประชาชาวไทยได฾สุขีถว฾ นหน฾ามาเท฽าทกุ วัน
(บทท่ี 2)
ยกตัวอยา฽ งโครงการพระราชดําริน้ีนบั มคี ณุ คา฽ คณานับ
ดา฾ นเกษตรน้ีกะนบั วา฽ ได฾ผลเหลอื ล้ํา
นําโครงการทาํ ไว฾ในสวนจติ รดามาใหเ฾ ปน็ ตัวอยา฽ ง
ดา฾ นเกษตรต฽างต฽างเชน฽ เลย้ี งปลาปลกู ขา฾ วเลยี้ งโคพรอ฾ มและกระบอื
(บทที่ 3)
คนซา฽ แตกว้ือวือ้ ทวั่ โลกโลกา
พระมหากษัตรยิ แไทย
เป็นนกั พฒั นาผูย฾ ิ่งใหญพ฽ ระองคเแ ดียวที่โลกลือถือย฾อง
แกป฾ ญั หาทเี่ ดือดรอ฾ นฉบั ไวไดส฾ ูอ฽ ย฽าง
พระองคแทรงใช฾พระอจั ฉริยภาพในด฾านต฽างตา฽ ง
ซ฽อยคล่ีคลายสง่ิ ร฾ายเป็นดีไดส฾ ูอ฽ ัน

314 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

315

(บทที่ 4)
โครงการใหญห฽ นง่ึ นน้ั คือนาํ้ เพ่อื ชีวติ
ทา฽ นพระองคแทรงคดิ หว฽ งหลายเหลือที่

ฮูว฾ า฽ คนไทยนีม้ อี าชีพเกษตรกรและขาดนาํ้ สว฽ นใหญ฽
จัดใหม฾ โี ครงการนา้ํ พระทยั พฒั นาแหลง฽ นา้ํ ให฾มใี ช฾ท่ัวไทย

(บทที่ 5)
ทฤษฎีการบําบัดน้ําเสียกะแกป฾ ญั หาไดใ฾ นภาวะมลพิษ
พระองคแมแี นวคิด สร฾างระบบบําบดั นา้ํ เสยี มากมายหลายที่

ยกตัวอยา฽ งโครงการพระราชดาํ ริ
อยู฽ทแี่ หลมผกั เป้ยี จังหวดั เพชรบรุ ี เปน็ ต฾นแบบใหเ฾ บ่ิง

บดั น่ีเว฾าไปเถิงเรื่องปัญหานาํ้ ท฽วมกะภยั รา฾ ยใหญห฽ ลวง
(บทที่ 6)
ทรงมีแนวคิดกวา฾ ง เพื่อปวงราษฎรแชาวไทย

พระราชทานโครงการพระราชดํารแิ กไ฾ ข
ตามทีท่ รงวเิ คราะหแ ลกั ษณะพระองคแทรงทา฽ น

ทรงคิดค฾นทิศทางแล฾วสรา฾ งคนั ดนิ กัน้
พระองคทแ รงคิดค฾นเปน็ ทห่ี นา฾ อศั จรรยแ
สร฾างโครงการแก฾มลิงเพือ่ ผนั นาํ้ ลงไปพักไวส฾ ฽วนหนง่ึ

ทรงสดุ แสนซาบซ้ึงพระองคทแ ฽านใหญห฽ ลวง
(บทลง)

ปวงประชาชาวไทย ทุกคนได฾ ซ฾นเพ่งิ พระองคทแ า฽ น…

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 315
ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

316

กลอน ดวงใจพ่อแม่
ทานอง ลาทางส้ัน
ประพนั ธโ์ ดยแมค่ รู ราตรี ศรีวิไล ปี พ.ศ. 2549
ใช้ในโครงการรณรงคป์ อ้ งกันไข้เลอื ดออก
โอละนอ…

อโรคะยาปะระมาลาภา
ความบ฽มีโรคเปน็ ลาภอันประเสรฐิ
โดยเฉพาะลกู หลานผ฾พู ่งึ เกิด อายุบ฽ทนั หลาย
บ฽ควรตายก฽อนวยั ย฾อนโรคไข฾เลอื ดออก
หมอลําขอเตอื นบอก อยา฽ สิมองขา฾ มกลาย
ซ฽อยกําจัดยงุ ลาย กนั โรครา฾ ยไว฾กอ฽ น
เพราะยุงลายคือบ฽อน ทําลายชวี ิตคน
กอ฽ นลกู หลานหรือตนสติ ายยอ฾ นยุงลายกัดฟูากาํ จัดให฾จรงิ จัง
คนั ยุงลายบย฽ งั ไข฾เลือดออกกะบ฽มี
ชีวคี นต฾องปลอดภัย ซ฽อยกันเอาใจใส฽ส฽ูคนเดอ฾
โอละนอ…

แกม฾ ใหมๆ฽ ลูกหลานคอื ดวงใจของเฮาเอย….
ละแม฽นว฽าเดอ฾ นายฟงั เด฾อปาู อาวอาพ฽อแม฽
เรือ่ งดูแลลูกเต฾า เฮาให฾พ฾นพิษภัย
ควรศึกษาเอาไว฾ ในเรือ่ งยงุ ลาย
ฆ฽าชวี ติ คนตายมากมายหลายแล฾ว
โตน฾อยๆน้แี หลว฽ นาํ ภยั อันยง่ิ ใหญ฽ๆ
อนั ตรายใกลๆ฾ ในบา฾ นหมเ฽ู ฮา
สว฽ นมากเปน็ กับลูกเต฾าอายุต่าํ กวา฽ 15 ปี
กบั ผ฾ใู หญ฽กะมีแต฽บ฽หลายปานเดก็ น฾อย
เปน็ ผลพลอยให฾ตายได฾ๆ ให฾สนใจฮแู฾ น฽
เพราะฉะน้ันพอ฽ แมค฽ วรดูแลลูกเต฾าเอาใจเข฾าล่าํ แล
(เพลง)

พอ฽ แม฽พีน่ อ฾ งทั้งหลายๆ
ไมค฽ วรใหล฾ กู ตายกอ฽ นวยั อนั ควร
ยงุ ลายคือพิษภัยล฾วนๆ พ฽อแมจ฽ งึ ใคร฽ครวญ
เรื่องกาํ จัดลายไม฽ควรมองขา฾ มพษิ ภัยๆ
ให฾ถ่ใี จดูแลก฽อนจะสายมารว฽ มมือกนั ทําลาย ๆ
ใหห฾ มดสิ้นไปจากถ่ินดินไทย

316 หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

317

(ลา) 317
อย฽านนั้ เดอ฾ อยา฽ ให฾สายเกินแก฾

ฟูาวดแู ลลูกอ฽อน ถึงยามหลับยามนอน
ให฾คอยกางมง฾ุ ให฾ เอาใจเลย้ี งหลา่ํ ดู
พอ฽ แมเ฽ ป็นผฮ฾ู เู฾ พราะไดผ฾ า฽ นศกึ ษา
อย฽าเอาหไู ปนาเอาตาไปไร฽
ให฾ศกึ ษาเอาไวย฾ งุ ลายกดั เข฾าไปสิเป็นไข฾เลอื ดออก
บอกลกู หลานให฾ฮูถ฾ ึงเร่ืองพษิ ภัย
เฮาประมาทบ฽ได฾ เพราะวา฽ พิษรนุ แรง
คันฮกั แพงลูกหลานอยา฽ ใหย฾ ุงลายใกล฾
ลกู หลานคอื ดวงใจอย฽าให฾ยุงลายแย฽งเอาไปง฽ายๆ
ไข฾เลือดออกคือโรคร฾ายให฾จําไวใ฾ ส฽ใจ
คนั หลกี เล่ียงบ฽ได฾ในเมอื่ จําเปน็
เห็นอาการลกู หลานไข฾ซึมทรงเซ฽อ
ซอมดูเดอ฾ ดอู าการเอาไว฾ สงสัยใหฟ฾ ูาวเบง่ิ
สองเถ่งิ เจ็ดมือ้ ไขส฾ งู ขึ้นบล฽ ดลง
ผบ฾ู างคน มีปวดหวั คลน่ื ไส฾
ในบางคนมอี าการปวด
และแนน฽ ในท฾อง แตกต฽างกนั ไป
ข฾อสาํ คัญบม฽ นี ํ้ามกู ไหล
และบม฽ อี าการไอ คอื ไขห฾ วดั ธรรมดา
แตป฽ วดเหมือ่ ยกล฾ามเนือ้ ตามลําตัวแขนขา
และปวดหวั หลายพร฾อม
ซอมเบ่ิงหลังอาการไขน฾ ับสองถงึ สามวนั มีอาการแปรเปลี่ยน
มกั สิมจี ุดแดงที่ผวิ หนังเกิดข้ึนเปน็ จุดจํ้าบเ฽ ซา
เลือดกําเดาออกดว฾ ยและเลือดออกตามไรฟัน
ทางอาเจียนกะเป็นเลือดคือกัน แตว฽ ฽าถา฽ ยอุจจาระสีดํา
บางคนถึงกับชอ็ คและอาจถึงตายได฾
คันสงสัยวา฽ ลูกเต฾าเฮาสิเปน็ ไขเ฾ ลือดออก
ขอบอกให฾ดว฽ นฟูาวเอาคนไข฾ส฽งหมอ
(เพลง)

โรคไข฾เลอื ดออกนี้หนอๆ
รบี ไปพบแพทยแหมออยา฽ ไปซอื้ ยากนิ
ถา฾ หมอช฽วยไม฽ทนั ก็คงสนิ้ ๆอย฽ามวั ซอื้ ยากนิ จะเกดิ อนั ตรายๆ
ถา฾ หากเปน็ ไขธ฾ รรมดาๆกินยาพาราเซตามอลก็หาย
ดม่ื นา้ํ เกลอื แร฽นํ้าผลไม฾เข฾าไป สองสามวนั ก็หายอาการไขล฾ ดลง

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

318
สญั ญาณเตือนอันตรายๆ บ฽งบอกความหมายไข฾เลือดออกโดยตรง
หนึ่งเบอ่ื อาหาร รบั ประทานน฾อยลง
ข฾อสองดม่ื นํา้ น฾อยลงถ฽ายปัสสาวะไมธ฽ รรมดา
ข฾อสามอ฽อนเพลียและซึมเศร฾าขอ฾ สี่เลือดกาํ เดาก็ไหลออกมา
อาเจยี นเป็นเลอื ดข฾อห฾า ข฾อหกปวดทอ฾ งขนึ้ มาแบบกะทนั หัน
(ลา)
ขอ฾ เจ็ดน้ันมอี จุ จาระดําสีคลาํ้ ยามถ฽าย
ขอ฾ ท่ีแปดเด฾อเปน็ กระสบั กระสา฽ ย มอื เทา฾ เย็นอีกพร฾อมซอมได฾ชดั เจน
เห็นอาการดงั น้นั ให฾รบี สง฽ หาหมอ
คันหากบร฽ ฾ูจักลดไข฾ดพี อ อยา฽ ซื้อเองกินเองสิเกดิ อันตรายเพมิ่
ให฾สง฽ เสรมิ ความรเู฾ กย่ี วกบั การเดอ฾ ไขเ฾ ลือดออก
บอกลกู หลานใหฮ฾ ู฾ในเรอ่ื งพิษภยั
ลูกหลานคือดวงใจเฮาควรเอาใจใสด฽ ูแลเด฾อ…

318 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

319

กลอน คาศพั ทภ์ าษาไทยถน่ิ อสี าน ตอนท่ี 1
ทานอง ลาทางสน้ั
ประพนั ธ์โดยแมค่ รู ราตรี ศรวี ิไล ปี พ.ศ. 2550

(กลอนข้ึน)
โอล฽ ะนอ...
ภาษาเอยภาษาถนิ่ ไทยอสี าน
เปน็ สาํ เนยี งอ฽อนหวานซาบซ฽านในหวั ใจ
จดั อยู฽ในกล฽มุ งานวิจติ รศิลปะหลายแขนง
ซงึ่ แสดงใหเ฾ หน็ ความเอกลักษณแไทย

แม฽นวา฽ เฮาสพิ ัดถน่ิ ไปอย฽ไู กลห฾ รอื ไกล
ยามเม่ือได฾ยลยิน เสยี งอ่นิ ออ฾ ยออดออย
มโนซอ฾ ยซมซื่น สะออนโอ฾..
โอ฾ละนอ..โอย฽ นอแก฾มออ฽ น ๆ แสนอรซอนภาษาเอย (นวลเอย)...
(เนอื้ ในกลอน)
(บทท่ี 1)
ละแมว฽ ฽าเด฾อนาย
ประเทศไทยเฮานี้ แบง฽ เป็น สวี่ ัฒนธรรม
ตามสําเนยี งภาษา และประเพณีบา฾ น
ปฏบิ ตั ยิ นื หม่ัน ตามครรลองพ฽อแม฽
ตามแตภ฽ มู ิภาคพ้ืน ธรรมชาติตา฽ งกนั
(บทท่ี 2)
สาํ เนียงเวา฾ จานั้น แตกต฽างตามปัจจัย
หลอ฽ หลอมสาํ เนยี งไทย ให฾ต฽างไปเทิงคาํ เว฾า
ลางเทือ่ ยมื คําเขาเจ฾า เทิงจีนแกวแขกฝร่ัง
ฟังสบั สนกะพอ฽ งนนั้ มแี ตม฽ ้อื ซเิ ปลีย่ นไป
(บทท่ี 3)
แตม฽ ือ้ นฉ้ี นั ราตรซี ไิ ดเ฾ ว฾า ภาษาถนิ่ ไทยอีสาน
ทสี่ ัมพันธกแ ับไทยกลาง เทงิ ถ฾อยคาํ สําเนยี งเว฾า
แตต฽ อนกกซหิ ันเข฾า เรือ่ งถอ฾ ยคําสากอ฽ น
ตอนหลังจงั่ ซิเว฾า สําเนียงซน้ั ต่ําสงู
(บทท่ี 4)
คําวา฽ “ลุง” ทางภาคกลาง นั้นผัดออกเสียงสน้ั อสี านออกเสยี งยาว
คําวา฽ “ลาว” ทางอสี าน หมายถึงผ฾อู าวุโส หรอื ผทู฾ ่ีเฮาเคารพ เทดิ ทูลเทินไว฾
คาํ วา฽ “ไปไส” น้ันคอื “ไปไหน” เดอทา฽ น
คนแมม฽ าน แปลวา฽ คนมที ฾อง เด฾อพี่นอ฾ งใหจ฾ ื่อจาํ
(บทท่ี 5)

หนังสือรวมกลอนลำทำงสั้น 319
ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

320
อันวา฽ “คาํ แพง” นัน้ ของ “มคี า฽ ” คณานับ
อันคาํ วา฽ “มบั หมา” แปลว฽าตายแอแล บม฽ ีทางฟ้ืน
คําวา฽ “มนื ตา” น้นั หมายถงึ “ลมื ตา” ขึ้น เหลยี วเหน็ คักแน฽
คําวา฽ “แจ” นัน้ น฾า หมายแท฾วา฽ “มมุ ”
(บทท่ี 6)
คาํ ว฽า “หยมุ ” นนั้ นา฾ “ขีดขว฽ น” คอื ความหมาย
คาํ วา฽ “ยาย” น้นั หมายถงึ “จดั เรยี ง ให฾เป็นแถวแนวไว฾
คาํ ว฽า “ตาไซ” นนั้ คอื “ตาขวาง” เดอทา฽ น
คําว฽า “ฟาน” นัน้ หมายถึงอเี ก฾ง” กวางน฾อย ออ฽ ยฮ฽อยเหลอื ง
(บทท่ี 7)
คาํ ว฽า “เตื้อง” หมายความว฽า “เตรยี มตัว”
คาํ ว฽าปวั หมายถงึ “บวั ระบตั ิ” หอื วา฽ “ปรนนิบัต”ิ รักษาคนไข฾
คําวา฽ “ไค” คอื “ดีขน้ึ ” จากสภาพเดมิ เดิมทีเ่ ฮาเคยเป็นอย฽ู
อันคําว฽า “ตหุ ลุ” แปลว฽าคีง “อว฾ นต฾ุย” หอื ต฾ุยนยุ฾ หนุ฽ งาม
(กลอนลง)
ลําตามศพั ทตแ ามนามรักษาไว฾ภาษาถน่ิ ม฽วนยนิ แท฾...

320 หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

321

กลอน คาศพั ท์ภาษาไทยถ่นิ อสี าน ตอนที่ 2
ทานอง ลาทางสนั้
ประพนั ธ์โดยแมค่ รู ราตรี ศรีวไิ ล ปี พ.ศ. 2550

(บทที่ 1)
คําวา฽ “หย฾าม” วา฽ นนั้ หมายความว฽า “เคยตวั ”
คาํ วา฽ “นวั ” คอื กลมกล฽อมกันดี แซบอหี ลนี อนี้
“เฮ็ดน่าํ น”ี แปลวา฽ “ทาํ หลายครง้ั ” วนเวยี นหลายเหลา฽
คําว฽า “เซา” แปลวา฽ “หยุดอย฽ยู ัง้ ”วางไว฾บ฽กระทาํ
(บทท่ี 2)
คําว฽า “ผํา้ ” เปน็ คาํ เลิกลงไป
แปลวา฽ “แผลเน฽าใน”เปุงบวมในเนอ้ื
คําวา฽ “เฟือ” นั้นแปลวา฽ “คลอเคล฾า” บ฽หนไี กลไลหา฽ ง
คาํ วา฽ “ฮา฾ ง” แปลวา฽ “ใช฾บไ฽ ด฾” คือของฮ฾างผา฽ ยพัง
(บทที่ 3)
คาํ วา฽ “ก้งั โกบ” น้ันแปลวา฽ เอามอื ก้งั โกบส฽องบังแสง
พาให฾แยงยลเหน็ ชดั เจนในแนวจอ฾ ง
คาํ ว฽า “คองคอยถ฾า” แปลวา฽ “คอยตัง้ ตอ฽ ”
“เครอื กอฮอ” แปลว฽า“บอระเพ็ด”นนั้ กินไดแ฾ ตห฽ ากขม
(บทที่ 4)
“กระโปะลม” ว฽านนั้ แปลว฽า “เก฽งแตค฽ ุยโว”
อนั คําวา฽ “พาโล” คือ “แกล฾งเปน็ คนพาล” บฟ฽ งั ความต฾าน
คาํ ว฽า “ฮาน” แปลวา฽ “ตดั สินถมิ่ ” หรือ “ตัดรอ” ท฾าต฽อ
“คนตาลอ” แปลว฽า“ตาบอดเบอ้ื ง” ข฾างเดียวนน้ั ส฽องบเ฽ ห็น
(บทท่ี 5)
คาํ ว฽า “หมอเอน็ ” นัน้ คอื “หมอนวดแผนโบราณ”
คาํ ว฽า “ย฾าน” นน้ั คือแปลว฽า “กลวั ”บอ฽ าจหาญเส็งสู฽
คาํ วา฽ “ซลู฽ ฽ู” นนั้ คอื “ล฽วงเอาของผ฾ูอ่ืน”
อนั คําวา฽ “ลน่ื ” นนั้ คอื เกนิ หน฾าผ฾อู ื่นเขา
(บทท่ี 6)
เฮาเอิน้ ว฽า “ก฾อนเสา฽ ” คือ “ดินกอ฾ นสามฐาน”
ตั้งประสานเป็นสามขา ถ฾าก฽อไฟหงุ ต฾ม
ควนั ฮมเอ฾า จฟุ นื เข฾าใส฽
ไฟลุกก฾มุ อาหารพร฾อมไดอ฾ ย฽ูกิน..
(กลอนลง)
สีนานวล อสี านเว฾า ม฽วนม฽วน อรซอนเด.฾ ..ละนา฾

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 321
ศูนย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

322

กลอน รายงานตวั หมอลากฤษณาดาวดวงใหม่
ทานอง ลาทางส้ัน
ประพันธ์โดยแมค่ รู ราตรี ศรีวิไล ปี พ.ศ. 2550
(กลอนข้ึน)
โอละนอ....
ตวั ฉนั นล้ี ะค฾า ชื่อว฽ากฤษณา นามสกุลอ฽อนทาฉายา ดาวดวงใหม฽
เปน็ ลูกศิษยแรุน฽ ใหญ฽ของแมค฽ รูราตรี
การลําดีกล฾ากลัน่ บ฽ได฾หวน่ั เคยไหว
มกั แบบใดเการลาํ ทัง้ วาดท฽าวาที
ศิษยแแมค฽ รูราตรีเรยี นาแล฾วส฽ทู า฽ การลาํ รอ฾ ง
โอละนอ.....ผฟ฾ู ังเอย
(เนอ้ื ในกลอน)
ละแมว฽ า฽ เดอนาย
ซ่อื ว฽ากฤษณานี้ลาํ ดีมีค฽า
หนุ฽ ดาราแคล฾วคล฾องคนยอ฾ งทัว่ แดน
(บทที่ 1)
ส฽วนเขตแคว฾นบา฾ นเกิดเมืองนอน
บา฾ นบิดรมารดาช่อื วา฽ สงแดงนั้น
ตําบลนาแพงนามช้นั อําเภอมัญจานามว฽า
อยู฽ต฽อมาแยกใหท฾ างการได฾เปลยี่ นแปรง
(บทที่ 2)
บอกชัดแจง฾ อาํ เภอโคกโพธิช์ ัย
ปรบั ปรงุ ใหมส฽ วยงาม-หนว฽ ยงานจัดต้งั
จังหวัด น้นั ขก.ขอนแกน฽
ตอนนัน้ ใจหน฽วงแนน฽ อยากเรยี นร฾องฝุายลํา
(บทที่ 3)
จบป.หกอย฽ูกํ้าโรงเรยี นใหญ฽นาแพง
อยากศึกษาการแสดง ศาสตรศแ ิลป฼ลํารอ฾ ง
พอ฽ แม฽เห็นตามตอ฾ งใหเ฾ รียนลาํ นําหมู฽
ไปสมัครเรียนอย฽ใู นเมอื งขอนแกน฽ นนั้ ตามข้ันเลา฽ เรียน
(บทท่ี 4)
จบครบเผ่ยี นเฮียนฮํ่าหนาํ ใจ
นาํ แมค฽ รรู าตรศี รีวไิ ลดัง่ ใจหมายไว฾
ครูบาหญงิ สอนให฾เชิงเทราวาดท฽า
บทประชนั สาดทา฾ บ฽หนีหน฾าผ฾ูใด

322 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

323

(บทที่ 5)
ทังลํากลอนลําประยกุ ตกแ ะไดห฾ ลกั สตู รเรยี นครบ
จบขบวนการลําบ฽ตํา่ คนจนแตม฾

แถมยังสอนการประพันธกแ ลอนใหว฾ รรณกรรมลํา้ คา฾
ศึกษามาครบถ฾วนประมวลไวไ฾ ลเ฽ รียง

(บทท่ี 6)
ส฽วนชื่อเสียงกะนบั ว฽าสอบไดเ฾ บอรหแ นึ่งทางลาํ
ไดเ฾ ป็นแชมปป฼ ระจําประกวดลาํ หลายครง้ั

ดงั ฮือฮาตอนได฾แชมปเ฼ งินล฾านสุดใจซไิ ขอ฽าน
งานทอ฽ งเท่ียวทวั่ อสี านคร้งั น้ันดังสะทา฾ นทัว่ ไทย

(บทที่ 7)
ไดเ฾ ป็นแชมปเ฼ งินล฾านการประกวดททท.
ปสี ่หี กนนั้ นอ ประทับใจทําได฾

แมร฽ าตรีบรรจงเขียนกลอนให฾กฤษณาลงแขง฽
ทมี แสดงเก฽งกลา฾ เลยไดท฾ ีหน่งึ มา

(บทท่ี 8)
สว฽ นชือ่ เสยี งนน้ั น฾ากะเป็นที่พอใจ
ไปลาํ ใสมีแฟนแห฽แหนนาํ จา฾ ง

สว฽ นว฽าทางลําร฾องเป็นครองหม฽องไต฽
ถือเปน็ อาชีพได฾ขอสานไว฾ตอ฽ ไป

(บทที่ 9)
ขอวอนแฟนจงได฾ชูซ฽อยอุปถมั ภแ
ฝากเสยี งลํากฤษณาไว฾อ฾อมใจของทา฽ น

เพือ่ เปน็ การฟฟู น้ื ศิลปะของเก฽า
การแสดงอีสานเฮาซิเจริญรุดหนา฾ คนั ลุงปูาซอ฽ ยสาน

(บทที่ 10)
จิตวญิ ญาณคนอีสานฝังแน฽นฮากแก฽นคือหมอลาํ
โปรดซ฽อยกนั หล่าํ นาํ ฮักแพงแงงไว฾

คนั ซิไปยามเยี่ยมกฤษณาดาวดวงใหม฽
ไปเมืองโคกโพธช์ิ ัย หึอซไิ ป

ศูนยแการเรยี นแม฽ราตรกี ะได฾ เชญิ ไปเย่ียมแวห฽ า
(กลอนลง)
กฤษณายนิ ดเี ชิญพนี่ ฾องไปแวแ฽ ละแวเยี่ยม...

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 323
ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

324

กลอน โรคไตวาย
ทานอง ลาทางส้นั
ประพนั ธโ์ ดยแมค่ รู ราตรี ศรวี ไิ ล ปี พ.ศ. 2552

(กลอนข้นึ )
โอล฽ ะนอ...เว฾าเร่อื งไตคนนี้ คอื อวัยวะทีส่ ําคัญ
ในรา฽ งกายของคนมีไตอยู฽สองอัน คันไตเส่ียมหน฾าทเ่ี อ้นิ ว฽าไตวาย
คนทง้ั หลายเอน้ิ กันวา฽ โรคไตวายตายไว ให฾ฟงั ไว฾เด฾อน฾องพ่ีเปน็ ความฮ฾ู
โอ฽ละนอ...นวลเอย...
(บทท่ี 1)
เวา฾ เร่อื งไตคนนี้ มหี นา฾ ท่สี ําคัญ
ทําการขับของเสยี ออกจากกาย-เลงิ เรือ่ ย
คุมนาํ้ ตาลเกลือแร฽ ให฾พอเพยี งได฾สว฽ น
เหมาะพอควรหลอ฽ เลย้ี ง กายนนั้ ให฾อยู฽เยน็ (กายน้ันอยู฽เยน็ )
(บทที่ 2)
ครันไตเปน็ พยาธิฮา฾ ย บงั เกิดมมี า
ไตขา฾ งหนงึ่ -มปี ญั หา เส่ือมสูญ-ตายกระดา฾ ง
ข฾างละท่ียังเหลือนัน้ ยังทํางานไดอ฾ ย฽ู
แตก฽ ะสไ฾ู ดห฾ น฽อย เพราะไตล฾าหล฽าถอย
(บทท่ี 3)
ซมุ ผ฾เู ฒา฽ และหนมุ฽ นอ฾ ย อย฽าประมาท-ประเมนิ การ
กินอาหารหวานมัน น้นั มผี ลกระทบ-ตอ฽ ไตคนแท฾
ถ฾ากระแสของเลือด มไี ขมนั ล฾นอ่งั
เลอื ดกะคาคงั่ แนน฾ ไหลเล้ยี งบ฽ทวั่ คงี (บไ฽ หลเล้ียวทวั่ คงี )
(บทที่ 4)
ตับอ฽อนมดิ อง้ิ ติง้ บไ฽ ด฾รับอาหาร
หน฾าทไี่ ต-ผลติ การทาํ งาน ของฮอโมน-แคลเซยื่ ม (หนา฾ ท่ไี ต-ผลิตการ )
ใหก฾ ระต฾ุนการสรา฾ ง เม็ดเลอื ดแดง-ต฽างๆ
ยกโตอยา฽ งโรคร฾าย หลายลน฾ ตอ฽ ไต
(บทที่ 5)
สาเหตุสว฽ นใหญ฽น้นั มาจากโรค-เบาหวาน
การทํางาน-ของกรวยไต สบ฾ู ฽ไหว-อยอ฾ นตดิ เชอ้ื
อกั เสบเรือ้ รงั พร฾อม ซอมเห็นไดง฾ ฽าย
อกี อนั หนึ่ง-ไตวายเกิดจากนิ้ว อดุ ตนั ทา฾ งปอุ งเทียว
(บทท่ี 6)
เย่ียวกะฝืดอกี พร฾อม นิ้วเกิดอดุ ตัน
โรคเบาหวาน-และความดนั นลี้ ะคือตวั รา฾ ย

324 หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

325

ข้นึ ทางตา-กะฝุาฟางบอดได฾ ขน้ึ ทางไต กะไตวายไดง฾ า฽ ย
ซอมอาการเบง่ิ ได฾ คอื การเศรา฾ เซ่อื งซืม
(บทท่ี 7)
จากอาการซึมเศร฾า ลา฾ เม่อื ยเหมดิ สติ
การปูองกันคอื วิธี สว฽ นดีเดอ฾ ท฽าน
เช฽นควบคมุ -เบาหวาน ได฾ กินยาตามหมอส่งั
ตรวจพบ-แตแ฽ รกน้นั หมอสิ แก฾ช฽อยทัน (ตรวจพบ-แตค฽ รัง้ นั้น)
(บทที่ 8)
คนั ไตเสื่อมแลว฾ นั้น อาการเสี่ยงมีหลาย
บ฽สามารถรกั ษาหาย แตพ฽ อชะลอได฾
การล฾างไต-นั้นเปน็ การชอ฽ ยให฾ ชะลอไประดับหนึง่
ควรคาํ นึงถถ่ี ว฾ น ประมวลเรอ่ื งอยู฽กิน
(บทท่ี 9)
เหน็ แก฽ปากแก฽ลน้ิ กนิ แซบนอนหลับ
สพิ าชีวติ ดับ อยอ฾ นไตวายเด฾อ
อย฽าสิเผลอเด฾อทา฽ น อาหารการกินอย฽ู (อาหารกินการอย)฽ู
ควรศกึ ษาให฾ฮ฾ู ตรองถ฽วน สง่ิ ควร
(บทที่ 10)
ส฽วนสําคญั อกี ดา฾ น คือการออกกําลังกาย
ซอ฽ ยกลา฾ มเน้ือผ฽อนคลาย สลายไขมนั พรอ฾ ม
อยา฽ ยอมเปน็ ทาสใช฾ กนิ ตามใจแนวอยาก
เหน็ แกป฽ ากแก฽ท฾อง มันสยิ งุ฽ ฮ฽าหลงั
(บทท่ี 11)
อาหารส฽วนหนึ่งนัน้ คือประเภท-หวานมนั
หรือหวาน มนั เค็มจัด กะเกิด-ไตวายได฾
จาํ พวก-เบยี รแไวนเแ หลา฾ กะมีผลสว฽ นใหญ฽
คันลดละเลิกได฾ ไตสิพ฾นพิษภยั (ไตสิพ฾นต฽อภัย)
(บทท่ี 12)
หมอลําขอฝากไว฾ ใหไ฾ ปฮ่ําฮอนคดิ
คุณภาพชีวติ สอิ ยูย฽ นื ยาวหมน่ั
ปฏิบตั ติ ามขั้น คือกินดี-มีประโยชนแ
โปรดหาทาง ช฽อยแก฾ ปอู งกนั ไว฾ กอ฽ นสสิ ายๆ
(กลอนลง)
โรคไตวาย-ตายไว ฟงั แลว฾ ใหฮ฾ อนฮาํ่ -หมอลําเวา฾ ... (ใหฟ฾ ังไวฮ฾ อนฮา่ํ หมอลํา
เวา฾ )

หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น 325
ศนู ย์กำรเรียนภูมิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

326

กลอน พระมหาชนก
ทานอง ลาทางส้ัน
ประพันธโ์ ดยแมค่ รู ราตรี ศรวี ิไล ปี พ.ศ. 2554

(บทที่ 1)
ขอสดดุ ีน฾อมจอมภมู พิ ลมหาราช
ข฾าพระบาทขอเทิดไทเ฾ ป็นกลอนแต฾มตมื่ ถวาย
(บทท่ี 2)
ขอบูชากกราบไหว฾ บุรุษผเ฾ู ป็นมหาบัณฑติ
ผม฾ู แี นวความคดิ ลืน่ คนทังค฽าย
ความหมายในเรอ่ื งนี้ มคี ติอันเลศิ ค฽า
คอื เรื่องพระมหาชนกน้มี ีขอ฾ ให฾ใครค฽ รวญ
(บทท่ี 3)
คติธรรมลว฾ นๆ สดุ ส฽วนในความเพยี ร
เขียนเป็นบทกลอนลาํ เพอื่ ไดน฾ ําไปใช฾
เป็นเร่ืองทสี องได฾ของพุทธองคแในสิบชาติ
บเ฽ คยขาดแต฽ละน฾อยความเพยี รน้นั กลัน่ ด฾วยดี
(บทที่ 4)
จุติจากสวรรคฟแ าู ลงส฽เู มืองคน
ถือปฏิสนธใิ นครรภแแ หง฽ มารดาเจ฾า
อรฏิ ฐชนก องคเแ หงา฽ เนากรงุ มิถิลาผเู฾ ปน็ พ฽อ
บท฽ ันดนมเี หตุรา฾ ยการฮอ฾ นด฽วนมา
(บทที่ 5)
พระอนชุ าผนู฾ ฾องชื่อโปลชนก
ยกทัพมาตอ฽ ยตียาดเวยี งวงั อ฾าย
พระเจ฾าอรฏิ ฐชนกแพพ฾ ฽ายส้นิ พระชนกบั ท่ี
ฝาุ ยอรรครมเหสีทราบเร่ืองเตรยี มต้ังท฽าหนี
(บทท่ี 6)
เกบ็ แก฾วมณแี ละของดีค฽าล้ําลงใส฽ในกระเปา฻
ใช฾ผ฾าเก฽าๆมาปกปิดและขา฾ วสารเตง็ ไว฾
และทรงใส฽เสือ้ ผา฾ ภษู าผนื เกา฽ ๆ
ดว฾ ยพระทยั โศกเศร฾าหนีบ฾านห฽างนคร
(บทท่ี 7)
คราวนัน้ ฮอ฾ นฮอดไทเ฾ ทวราชอินทรทแ รา
ด฾วยอนุภาพบุญบารมีของพระโพธสิ ตั วแอย฽คู รรภมแ ารดานน้ั
องคอแ ินทรทแ ราเสด็จด้ันลงมาโดยด฽วน
เห็นสมควรแปรงร฽างเปน็ ผ฾ูเฒา฽ ขับเกวียนฟูาวดว฽ นมา

326 หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

327

(บทท่ี 8)
ถามว฽าพระนางเจ฾าซฟิ ูาวด฽วนไปใส
นางตอบซไิ ปเมอื งจัมปากนแ ครบ฽อนไกลคราวเญิ้น

ผ฾ูเฒ฽าเชิญนางขึ้นเทิงเกวยี นพาเคล่ือนท่ี
หกสบิ โยชยแระหวา฽ งหน่ีเดินดนั้ ดง฽ุ มา

(บทท่ี 9)
ฮอดศาลานอกเมอื ง น้ันพบคาํ่ ยามแลง
พระนางขอพกั แฮงอยูศ฽ าลาหลงั นัน้

อันเวลาสมควรแลว฾ พระอินทรทแ ราต฾องจาํ จาก
จาํ พลัดพรากทอ฽ น้ีหายโตขึน้ สู฽สวรรคแ

(บทท่ี 10)
ในขณะคร้ังน้นั มิทสิ าปาโมกขอาจารยแเจา฾ เดินผ฽านมาเหน็
เปน็ ด฾วยบุญบารมหี น฽อองคแพุทโธเจา฾

ฮูว฾ ฽าเป็นมเหสีแหง฽า มิถิลาเมอื งใหญ฽
ซาบซ้ึงในหัวใจ ให฾ความเมตตาฮกั ใครถ฽ ือได฾ด่ังน฾องสาว

(บทท่ี 11)
คราวนั้นเชญิ ไปพกั ยั้งประทบั อย฽ูเฮอื นตน
บท฽ นั ดนเลยประสตู พิ ระราชโอรสผ฾ฮู ปู งามปานแต฾ม

แนมเบงิ่ สีโฉมรา฽ ง งามคอื ปานทองเหลืองอร฽าม
จึง่ พระราชทานนามวา฽ มหาชนกราชกมุ มาร

บญุ สมภารแกก฽ ลา฾ ผลาล฾นลื่นคน

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 327
ศูนย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

328

กลอน พุทธชยนั ตี กลอนท่ี 1 ตอนท่ี 1
ทานอง ลาทางสัน้
ประพันธ์โดยแมค่ รู ราตรี ศรวี ิไล ปี พ.ศ. 2555
ได้รบั รางวัลชนะเลศิ การประกวดหมอลาในงาน พทุ ธชยันตี ท่ศี าลากลาง
จ. ขอนแกน่

(กลอนข้นึ )
โอ฽ละนอ...
องคเแ อยองคสแ มเด็จ
พระบรมศาสดา สัมมาสมั พทุ ธเจ฾า
ผเ฾ู ปน็ กกฮากเหงา฾ ของพุทธศาสนา
ขออนุญาตนํามา เผยแผเ฽ ปน็ บางสว฽ น
ลําให฾ฟงั มว฽ นๆ เรื่องพุทธชยนั ตี
ครบ 2,600 ปตี ามผู฾ฮบ฾ู อกเลา฽ ..คํานวณไว฾
โอ฽ละนอ...นวลๆ เอย..
(เนอ้ื ในกลอน)
(บทที่ 1)
ละแมน฽ ว฽าเดอ฾ นาย
สิบนิว้ ยกใส฽เกล฾า บอกเหล฽าขอขมา
กราบประนมวนั ทา ตอ฽ องคแพทุ ธโธเจา฾
ผู฾ขา฾ นาํ มาเว฾า เปน็ กลอนซ฾อนตอ฽
ขออภยั ล฽วงหน฾า ฮ฽าลํารอ฾ งเทือ่ เผลอ
(บทที่ 2)
นาํ เสนอมือ้ นี้ เรอ่ื งพทุ ธชยันตี
มีทมี่ าประกอบกัน และความสําคัญน้ี
พุทธชยนั ตนี ้ัน มีความหมายบอกเล฽า
คือพธิ บี ูชา พระสมั มาสมั พุทธเจ฾า ลางคนเวา฾ วา฽ ฉลอง
(บทท่ี 3)
เอ้ินชือ่ งาน เฉลมิ ฉลองกะเว฾า เลา฽ ต฽อกนั มา
เนอ่ื งแตใ฽ นวาระ แหง฽ การตรสั ร฾ู
ฮ฾ูจากตาํ ราอา฾ ง ตรงวันวิสาขบูชา ไทยเฮาน้ีกะแม฽น
ชนชาวพุทธท่ัวแควน฾ เฮียนฮ฾ูส฽ูคน
(บทที่ 4)
เปน็ ต฾นว฽า ในประเทศ พมา฽ อนิ เดียพรอ฾ ม ศรลี ังกา
ไดเ฾ ฉลมิ ฉลองมา 25 พทุ ธศตวรรษ แต฽เมือ่ ปี พ.ศ.2500
ถือกนั ว฽าจวนคลอ฾ ย พทุ ธกาล คกั แน฽
ใหเ฾ ฮาแลลํ่าไว฾ ว฽าจรงิ แท฾ส่ําใด

328 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

329

(บทท่ี 5)
ภายหลงั ศรลี งั กาได฾ เอกราชจากองั กฤษ
ชาวพทุ ธเฮาตามติด สืบสานกนั ไว฾

รัฐบาลไทยเฮานี้ กะถือเปน็ งานใหญ฽
จอมพล ป. เพนิ่ ได฾ จดั รว฽ มฮ฽วมใจ

(บทที่ 6)
พิมพแพระไตรปิฎกขึ้นไว฾ ฉบับแรก เปน็ ไทย
ได฾สร฾างพุทธมณฑล เป็นอนสุ รณแสถานไว฾

ประกาศพทุ ธศาสนาให฾ เป็นศาสนาประจาํ ชาติ
ประกาศเปน็ วนั พระอกี พรอ฾ ม ให฾คนฮท฾ู ่วั กนั

(บทท่ี 7)
25 พุทธศตวรรษน้นั งานพทุ ธชยนั ตี
นับเปน็ 2,600 ปี ผา฽ นมาถงึ นี้

ปแี ห฽งการ ตรัสร฾ู สําคัญตามว฽า
นบั แบบไทยนัน้ น฾า คาํ นวณได฾ใส฽ใจ

(กลอนลง)
โปรดจงคอยฟังไปในตอนสองลอยต฽รอฟงั เรอ่ื ง

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 329
ศูนย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

330

กลอน พุทธชยนั ตี กลอนที่ 2 ตอนที่ 1
ทานอง ลาทางสั้น
ประพนั ธโ์ ดยแมค่ รู ราตรี ศรวี ิไล ปี พ.ศ. 2555
ใช้กบั หมอลาฝา่ ยชาย

(กลอนขึ้น)
โอ฽ละนอ...
ขอเอย ขอขมากราบก฾ม นบนอบบูชา
สมเด็จพระบรมศาสดา สมั มาสัมพทุ ธเจ฾า
จกั ขอลาํ บอกเหลา฽ เรอ่ื งพุทธชยันตี
ได฾ 2,600 ปี แหง฽ การตรัสร฾ู โดยผฮ฾ู ค฾ู าํ นวณมา
เพอื่ เปน็ การเผยแพร฽พุทธศาสนา
ใหท฾ ราบซึ่งถงึ คุณคา฽ นาํ มา..ใช฾...
โอ฽ละนอ...นวลเอย...
ละแมน฽ วา฽ เดอ฾ นาย
(เนอื้ ในกลอน)
(บทท่ี 1)
ฟงั เดอทา฽ น คณาจารยแนอ฾ ยใหญ฽
ขออภัยก฽อนเว฾า ถงึ เหงา฽ ศาสนา
(บทที่ 2)
พระสัมมาสัมพทุ ธเจา฾ ดําเนินตอ฽ พทุ ธกิจ
ทรงทมุ฽ เทชวี ิต ต฽อบุญกุศลแท฾
นับตั้งแต฽ หลงั ปรนิ พิ พานน้นั มาบวกกันตามวา฽
สส่ี ิบห฾า พรรษาตอ฽ ทา฾ ย มารวมไวใ฾ ส฽กัน
(บทที่ 3)
การนับปี พุทธศกั ราชน้ัน หลังจากปรนิ พิ พาน
บวกกนั การ ได฾ดําเนินพทุ ธกิจ คิดควรหวนฮู฾
ภายหลงั การตรัสร฾ู ทรงสาํ เร็จพน฾ ผ฽าน
ฮอดดับขนั ธปรินิพพาน การคํานวณจง่ั ได฾ สองพนั หกร฾อย ขวบปี
(บทที่ 4)
อนั คําว฽า ชยันตีน้ี เปรียบดง่ั ชยั ชนะ
หรอื คําวา฽ “ชย” คือเกิดการตรสั ร฾ู
คนไทยเฮาควรฮ฾ู วันสาํ คญั ควรค฽า
ชาวพุทธใน ประเทศศรีลงั กา ถอื วา฽ วันนี้นั้นสําคัญแทอ฾ หี่ ลี
(บทท่ี 5)
จัดพิธี ทางดา฾ นศาสนาขึ้น เป็นครง้ั แรกเดิมดา
ผลตามมา น้ันคอื ชยั ชนะ หม฽ูมารเลวร฾าย

330 หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

331

ประเทศไทยเฮานี้ กะถือเป็นวนั ดี ตามต฾องครองเก฽า
ตรงกันวนั วิสาขเพิ่นเวา฾ คนเฒ฽าเหล฽ามา
(บทที่ 6)

วาระสําคัญนี้ ในปีแห฽งปจั จบุ นั
เนอ่ื งในวันมงคล หรือมหาธมั มาภิสมยั ใสแจ฾ง

เพ่ินแสดงไขซี้ วา฽ วนั ดศี รปี ระเสริฐ
เกดิ พุทธชยันตี 2,600 ปี แหง฽ การตรสั รู฾ พระองคสแ ฾หู ม฽มู าร
(บทท่ี 7)

การคํานวณ พุทธศักราชน้นั แบบอย฽างของไทย
อยูใ฽ นช฽วงระหว฽าง วิสาขบชู า ผ฽านมาปกี ลายนี้

นับจากปี พ.ศ. 2,554 ฮอด 2,555 วสิ าขบชู าตรงตอ฾ งนอ฾ งพ่ี
ครบ 2,600 ปี ทช่ี าวพทุ ธยึดมน่ั ขันตีตัง้ ตอ฽ ธรรม
(กลอนลง)

ฟังบทบาทการลําตอนทีส่ องลองตอ฽ กันเดอ฾ ท฽าน

หนังสือรวมกลอนลำทำงส้ัน 331
ศูนย์กำรเรียนภูมิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

332

กลอน พทุ ธชยนั ตี กลอนท่ี 1 ตอนที่ 2
ทานอง ลาทางส้นั
ประพนั ธ์โดยแมค่ รู ราตรี ศรวี ไิ ล ปี พ.ศ. 2555
ไดร้ ับรางวัลชนะเลิศการประกวดหมอลาในงาน พทุ ธชยนั ตี ที่ศาลากลาง
จ. ขอนแกน่

(บทที่ 1)
นับถอยไป จากปรินิพพานนน้ั 45 พรรษา
ทเ่ี ผยแผธ฽ รรมมา บวกรวมกนั เขา฾
พระสัมมาสมั พทุ ธเจา฾ ขันตตี ัง้ ต฽อ
ฮูแ฾ ลว฾ นอพ่นี ฾อง ผูค฾ อยจอ฾ งรบั ฟงั
(บทที่ 2)
ผปู฾ ลกู ฝงั ฮากเหงา฾ กกศาสนาพุทธ
สุดแตแ฽ นวสิง่ ดี หลายพันปีมาแลว฾
เปรยี บเสมือนดวงแกว฾ มณีโชตแลาํ้ ค฽า
พาชวี ติ โชติชว฽ ง ใสแจง฾ สอ฽ งแสง
(บทท่ี 3)
ยามมดึ มวั กะซิซอ฽ ยใหแ฾ จง฾ ด฾วยธรรมมะนําพา
สาธุชนคนไทย อย฽าซะลมื ไลเวน฾
ให฾มองเห็น ความสาํ คัญเอาไว฾ ฝังใจฝักใฝุ
อกี ทังรัฐบาลไทย ประกาศไปถว฾ นหนา฾ คุณค฽าล฾นอ่ีหลี
(บทท่ี 4)
โดยเฉพาะ พ.ศ. หา฾ ห฾านี้ ปีชยั ฤกษดแ ิถี
จดั งาน พทุ ธชยันตี ใหโ฾ ลกลือถอื ย฾อง
ควรเฉลิมฉลองให฾ เป็นวนั ชยั ชนะกิเลส
และเภทภยั สู฾ดา฾ น หรอื วนั แคล฾วคลาดมาร
(บทท่ี 5)
ขอชาวพทุ ธทกุ ท฽าน คนงิ ฮ่าํ ฮอนหา
วสิ าขบชู า ตรงวันขึน้ 15 คา่ํ เดอื น 6 ยกมาไขช้ี
2,600 ปี ครบ พ.ศ. 55 ตรงกบั วัน เดือน 6 เพ็ง ขนึ้ 15 ค่ํา
เป็นวันดีเลิศลํ้า นํานอ฾ มศาสนา
(บทท่ี 6)
ชาวพุทธทุกถ฾วนหนา฾ ควรใสใ฽ จจาํ
ทาํ ความดี ความงาม ถวายองคพแ ุทธโธเจ฾า
ซิบ฽มหี มองเศรา฾ จิตใจใสส฽อง
สร฾างความดี ถกึ ตอ฾ ง ซินาํ ปูองเข฾าบอ฽ นดี
(กลอนลง) ฉลอง พทุ ธชยนั ตี ชีวีเจา฾ ซิเฮอื งฮุ฽ง..นอลุงปูา...

332 หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศูนย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

333

กลอน พทุ ธชยนั ตี กลอนที่ 2 ตอนท่ี 2
ทานอง ลาทางสั้น
ประพนั ธ์โดยแม่ครู ราตรี ศรวี ไิ ล ปี พ.ศ. 2555

(บทที่ 1)
แมน฽ ว฽าเด฾อนาย
สว฽ นใหญน฽ นั้ สรา฾ งพทุ ธมณฑล
เพือ่ ใหส฾ าธชุ น ได฾กราบไหว฾บูชา อนุสรณแสถานนี้
มีบุคคลหวั หน฾า ผู฾พาทําพากอ฽
จอมพล ป.พบิ ูลสงคราม นายกรฐั มนตรีผู฾ริเรม่ิ เสรมิ สร฾างกอ฽ นเขา
(บทที่ 2)
วันที่ 1 ตุลาคม ใน พ.ศ. 2499 ฉลองครบจบดี
ไดป฾ ระกาศสํานกั คณะรฐั มนตรี เป็นฉบบั ท่ี เก฾า
กาํ หนดเอาวันนี้ เป็นฤกษแงามยามดี คูณคา้ํ ล้ําค฽า
ประกาศใหพ฾ ุทธศาสนา เปน็ ศาสนาประจําชาตบิ อกให฾ ของไทยนน้ั แน฽นอน
(บทที่ 3)
เปน็ วนั พระ วนั หยุดราชการพรอ฾ ม สืบต฽อยอยก
และจดั พมิ พพแ ระไตรปฎิ ก ครบชดุ มมี าใช฾
ฉบบั แรกพิมพไแ ว฾ ภาษาไทยครบคู฽
ออกจนว฽านานาชาตฮิ ับฮ฾ู ยอยอ฾ งชืน่ ชม
(บทที่ 4)
ซา฽ กนั แตกต฾มๆ ทัว่ โลกโลกา
คนไทยควรศึกษา และฮักแพงแงงไว฾
รัฐบาลไทยพร฾อม สมควรเอาใจใส฽
ประกาศเป็นงานใหญ฽ โดยเฉพาะ ปี พ.ศ. หา฾ หา฾ ปคี ูณคํ้าค฽าแพง
(บทท่ี 5)
คนั ซลิ าํ บอกแจ฾ง เวลาบอ฽ าํ นวย
ย฾านสวยเกนิ เวลา คณะกรรมการให฾
ขอสรปุ เอาไว฾ พอเป็นสังเขป
พระองคทแ รงดบั กเิ ลส ครบ 2,600 ปีถถ่ี ว฾ นคาํ นวณไว฾วา฽ มา
(บทท่ี 6)
คือวนั ข้ึน 15 ค่าํ เดอื น 6 ปี พศ. สองพนั ห฾าห฾าห฾า ถอื ว฽าครบบรบิ ูรณแ
วันแหง฽ ทุน ทางพทุ ธศาสนา ให฾รักษาสานเพิม่
เติมความดีงามไว฾ ใหส฾ ดใสฮองๆ คอื แก฾วแสงสอ฽ ง
ขอเชิญชวนพ่นี ฾อง ประสงคแสรา฾ งสงิ่ ดี
(กลอนลง) ในวนั พทุ ธชยันตี เฮาควรเอาใจใส฽..ทําบญุ ไว.฾ ..

หนังสือรวมกลอนลำทำงส้ัน 333
ศูนย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

334

กลอน แนะนาตัวสนั ติภาพ พรสวรรค์
ทานอง ลาทางสน้ั
ประพันธ์โดยแม่ครู ราตรี ศรีวไิ ล ปี พ.ศ. 2555

(กลอนข้ึน)
โอ฽ละนอ...
สวัสดพี น่ี อ฾ งผ฾ูคองฮับฟงั เสยี ง
ฟงั สําเนียงหมอลําสันตภิ าพ พรสวรรคแ
นามสกุลพ฽อแม฽ปนั ให฾ใช฾ว฽าสีสาร
บ฾านผมอย฽ู ท฽าสองคอนจังหวัดมหาสาราคาม
ถามเถิงเรื่องการลําเกา฽ ใหมท฽ ันสมยั
ศิษยแแม฽ครรู าตรศี รีวไิ ลพอซไิ ด฾ทกุ ท฽าเฮียนมาพรอ฾ ม
โอ฽ละนอ...นวลเอย
(เนอ้ื ในกลอน
(บทที่ 1)
ละแมน฽ วา฽ นอนาย
ฟังเด฾อไทช฾ าวไทยน฾อยใหญ฽
ซริ ายงานบอกให฾พอฮ฾ูท่ัวกนั
(บทที่ 2)
ฉายานั้นสันตภิ าพ พรสวรรคแ
นามสกุลสีสารพ฽อแม฽ปันเอาไว฾
เด๋ียวนอี้ ายไุ ด฾พวมเตม็ ย่ีสิบส่ี
เกดิ อย฽ูบา฾ นเลขท่สี ่ีสบิ สองบอกใหผ฾ มได฾อยเู฽ นา
(บทที่ 3)
สว฽ นตาํ บลนนั้ ละเจ฾าบา฾ นท฽าสองคอน
บอกตามตอนอําเภอเมืองสารคามน้ี
เป็นเมอื งมีคูณคา฽ การศึกษายงิ่ ใหญ฽
เมืองตกั ศิลาบอกให฾ สมชั้นช่ือมหา
(บทที่ 4)
มีชอื่ เสยี งคงุ ฟาู องคแพระธาตนุ าดนู
สิ่งคํ้าคูณ มลู มงั แต฽ประถมบรมพนุ฾
ซ฽อยคํ้าจูนเมืองบ฾าน ชาวมหาสารคามพากันไดซ฾ น฾ เผิ่ง
คนซวนกนั มาเบ่งิ นมสั การกราบไหว฾บม฽ ีเวน฾ ว฽างวนั
(บทท่ี 5)
เว฾าเรือ่ งของดีน้ันหลายหลากหนกั หนา
สุดซพิ รรณา เพราะเวลามหี น฽อย
ตอนน้ีคอยฟงั เร่อื ง ความเป็นมาสากอ฽ น

334 หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

335

ครไู ด฾สอนตอ฽ เน่ือง จบข้ันช้นั ประถม
(บทที่ 6)
ขอลาครกู ราบก฾ม มาต฽อมัธยม

เรียนโกสุมวัดกลาง ผ฽านม.สามได
จากน้ันไปเรยี นร฾ู ก.ศ.น.อีกตอ฽

เพราะครอบครัวยากไร฾ทาํ ใหเ฾ ปลี่ยนไป
(บทที่ 7)
การศกึ ษาผูใ฾ หญ฽ได฾ จบอยู฽สารคาม

ตามประวตั ิการเรียนเล฽ามาพอย฽อ
ต฽อมาไดเ฾ สรมิ สรา฾ ง วัฒนธรรมคาํ้ ส฽ง

ใจประสงคแสบื สรา฾ งทางดา฾ นฝุายศิลป฼
(บทที่ 8)
ยงั บ฽สิ้นอยากเสริมส฽งศลิ ปะ

พยายามบ฽ไลละจนออกลาํ งานได฾
ผมไปศกึ ษาฮู฾นาํ ครหู ลายบอ฽ น

ทังบทกลอนวาดเว฾ามาโฮมเขา฾ ใส฽กัน
(บทท่ี 9)
จากนนั้ ไดเ฾ รยี นต฽อทอสาน

จบการเรียนหมอลาํ ได฾ดัง่ ใจหมายไว฾
ครสู อนดเี พนิ่ ได฾ทุนมาสอนตอ฽

สสค. มอบให฾ทนุ ไวต฾ อ฽ สาน
(บทที่ 10)
โครงการน้ันจากผ฾ใู หญ฽ใจดี

ชอ่ื ทุนครูสอนดีเพ่นิ ได฾มีมาให฾
ครรู าตรีศรีวิไลสอนซีก้ ารลํานาํ ซ฽อง

ยา฽ งตามครองฮีตเค฾ากกเหง฽าเกา฽ เดมิ
(บทท่ี 11)
ขอตอ฽ เพม่ิ ใหฮ฾ อดฝง่ั ความฝัน

ฝากหมอลําสนั ติภาพ พรสวรรคแไวอ฾ ฾อมใจนําทา฽ น
เชญิ ไปยามผมได฾ ทา฽ สงคอนบา฾ นอย฽ู

ไปหาแมค฽ รู ราตรกี ะไดซ฾ ิไปให฾ซอ฽ ยงาน
(กลอนลง)
ศลิ ป฼อีสานหมอลาํ ซอ฽ หนนุ ค้าํ ซสู ฽งให฾คงไว฾...

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 335
ศูนย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

336

กลอน แนะนาตวั โยธิน พลเขต
ทานอง ลาทางสั้น
ประพนั ธ์โดยแม่ครู ราตรี ศรวี ิไล ปี พ.ศ. 2555

(กลอนข้นึ )
โอ฽ละนอ...
สวสั ดีพนี่ อ฾ งผ฾คู อยฮบั ฟงั เสยี ง
ฟังสาํ เนยี งของมอลําโยธนิ
ผมฮักในศิลปนิ ทกุ แขนงทกุ สาขา
การศกึ ษาอย฽ูระดับปรญิ ญาดุษฎบี ณั ฑิต
และสอนศิษยแด฾านดนตรี
ดา฾ นการลาํ ดบี ฽ดีขึ้นอยู฽กบั คนฟัง
ผมขอฝากความหวงั ให฾ซ฽อยกนั จรรโลง
และสืบสานเสริมส฽งดํารงไว.฾ .
โอ฽ละนอ...นวลนวลเอย...
(เนอ้ื ในกลอน)
(บทท่ี 1)
ละแม฽วา฽ เดอนาย
ขอกราบเรยี นพีน่ อ฾ งที่เคารพทงั รัก
กระผมขอทายทกั ด฾วยเสยี งลํารอ฾ ง
ชอื่ โยธินพลเขตเดอพน่ี ฾องขอรายงานบอกขา฽ ว
สาทะยายครา฽ วครา฽ วพอฮ฾ูแก฽กาล
(บทที่ 2)
เนาอยู฽หม฽บู า฾ นพรรณรวีโฮม
เขตรอบเมอื ง ตําบลชือ่ ดงลานน้ี
ที่อําเภอเมืองนนั้ รอ฾ ยเอด็ คาํ เมอื งใหญ฽
การศึกษาบอกให฾จบได฾ผา฽ นมา
(บทท่ี 3)
ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิตนั้นหรือวา฽ ศป,ม
เดยี วนีต้ อ฽ ปรญิ ญาดษุ ฎีบัณฑติ เพิ่มผลิตความฮ฾ู
อยู฽ทว่ี ทิ ยาลัยดุรยิ างคศิลป฼น้นั มมส.สมซ฽า
เอกดนตรีศกึ ษาบอกให฾วิชาได฾มักใจ
(บทท่ี 4)
วิทยาลยั นาฏศิลปรอ฾ ยเอด็ นั้นหม฽องอยู฽ทาํ งาน
ตําแหนง฽ ราชการครู คศ.๓ นั้น
อยู฽ในหัน้ สอนประจาํ หลายอันเช฽นวา฽ การเปุาโหวด
ตโี ปงลางและบรรเลงวงดนตรพี ื้นบา฾ นอีสานได฾ครบขบวน

336 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

337

(บทท่ี 5)
ผลงานหลายหลากล฾วนสดุ ส฽วนพรรณนา
ด฾วยใสใ฽ จศกึ ษาบูรณาการไว฾

ใจมกั แฮงในดา฾ นการแสดงทกุ อยา฽ ง
ทางค฽มู อื รวมโน฾ตเพลงพนื้ บา฾ นอสี านพร฾อมซ฽ูแนว

(บทท่ี 6)
ยงั บแ฽ ลว฾ สดุ ส฽วนหวั ใจ
ศลิ ปะอสี านไทยหลากหลายเหลอื ลาํ้

การฟูอนลาํ ขับร฾องเป็นของดีลาํ้ คา฽
สบื ทอดมาแต฽เคา฾ กกฮากเหง฽าปตูุ า

(บทท่ี 7)
ศึกษามาระเอียดเผย่ี นนาํ คุณแม฽ราตรี
และเป็นศิษยทแ นุ ครสู อนดี จากสสค.นนั้

เรียนจบขั้นพนื้ ฐานระดบั หนึ่ง
ประทบั ใจทราบซงึ้ ถงึ เหงา฽ แกน฽ อสี าน

(บทที่ 8)
การประพันธแกลอนน้นั กะสุดกลัน่ กรองดี
ไดแ฾ ม฽ครูราตรีศรีวิไลสอนเพ่มิ

ผมเพิม่ เติมเฮยี นฮศ฾ู ึกษาหาอ฽าน
รวมศาสตรศแ ิลป฼ซ฽ดู า฾ นทงั การรอ฾ งแอว฽ ลาํ

(บทท่ี 1)
ครบซ฽กู ํ้าตุ฾มโฮมศาสตรแศลิ ปอ฼ สี าน
ถอื เป็นจิตวิญญาณลกู อีสานเฮาแท฾

ควรหล่ําแลเอาไว฾เปน็ มูลมังของชาติ
อย฽าประมาทเดอลกู เต฾าเหล็นหลอ฽ นหนุ฽ หลาน

(กลอนลง)
ซอ฽ ยกันสานเสริมเอามรดกมลู เก฽าของเฮาไว฾...

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 337
ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

338

กลอน เตือนภยั 3 ม. 2 ข. 1ร.
ทานอง ลาทางส้ันสลับเพลง
ประพันธ์โดยแมค่ รู ราตรี ศรีวไิ ล ปี พ.ศ. 2555
(กลอนขนึ้ )
(โอล่ ะนอ)
ขอเชญิ ชวนพนี่ ฾องทัว่ ทอ฾ งถิ่นดนิ ไทย
มาตม฾ุ ฮว฽ มโฮมใจเตือนภยั อุบตั ิเหตุ
สง่ิ ล฽อแลมทกุ ประเภทเป็นสาเหตุนําความตาย
พวกรถราแหง฽ มีหลายเต็มถนนดาษดื่น
ฮีบฟาู วพากันต่นื มาฟังเบิง่ ลาํ กลอน
แลว฾ เฮ็ดตามกฎจราจรความเดอื ดฮอ฾ นซหิ นหี ฽างวางใจได.฾ ..
(โฮล฽ ะนอนวนเอย)
(เนอ้ื ในกลอน)
(บทที่ 1)
ละแมน฽ ว฽านอนาย
ผมขอสาธยายเรอ่ื งความประมาทของคน
กลม฽ุ ขับขรี่ ถยนตแและมอเตอรแไซคพแ ร฾อม
ไดส฾ งิ่ ซอมมาแลว฾ คนตายย฾อนโรคไหม฽
ช่อื ว฽าโรคอุบัติเหตุบอกไหต฾ อ฾ งใกล฾คลกุ คลี
(บทท่ี 2)
เร่อื งชีวิตคุณภาพคนนต้ี ฾องฮ฾เู ด฽นเหน็ คกั
เหน็ ประจกั รชดั เจนจ่ังค฽อยนํามาใช฾
บัดนข้ี อลําใหข฾ ยายผลบอกตอ฽
เรื่อง 3 ม. 2 ข.และ 1ร.บอกให฾ ชะลอได฾เรือ่ งตาย
(เพลง)
นโยบายช฽วยชวี ติ เราหนอ 3 ม. 2 ข. 1 ร. เป็นมาตรการชน้ั ดี
ตอ฾ งเปิดไฟขับมอเตอรแไซคทแ กุ ทีม. ท่ี 1 เมาไม฽ขับนะลูกพ่ี
ม. 2.จําให฾ดี ใสห฽ มวกกันน฿อคทกุ ครา
ม.ท่ี 3. การขับรถยนตแปลอดภยั ข. 1 เข็มขัดนิรภยั ตอ฾ งคาดไว฾ ทกุ เวลา
ข. 2 ใบขบั ขต่ี ฾องพกพาและ1เตือนขับรถช฾าช฾า
ร฾ูตัวตลอดเวลาอยา฽ แซงโค฾งหลงเพลนิ
(ลา)
(บทที่ 3)
เดินทางได฾ไปถงึ ทกุ ท่ี
เฮ็ดตามข฾อบ฽งชี้กฎหมายให฾ใสม฽ า

338 หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

339

(บทที่ 4)
ตาม 3 ม. นนั้ นา฾ มาต่ืม 2 ข.
กบั 1 ร.มาเตมิ ซซิ ฽อยชวี ีได฾

ขบั ข่ีปลอดภัยไว฾ยามเทศกาลต฽าง ๆ
เมาบ฽ขับจ่ังซิกลับฮอดบ฾าน ยามงว฽ งใหจ฾ อดนอน

(บทที่ 5)
กฎจราจรนัน้ สญั ลักษณคแ วามปลอดภยั
ฮอดบา฾ นชา฾ บท฽ ันใจดีกอ฽ ไปบ฽เถิงจอ฾ ย

คอยฟงั ไวก฾ ารเตอื นภยั น้ดี แี หน฽
วา฽ เจ฾าของคักแทเ฾ ลยเทียวแก฾ผอ฽ งถอน

(เพลง)
ความร฾เู รือ่ งกฎจราจร ควรเริม่ ต฾นสอนที่เด็กในโรงเรียน
วิศวกรรมสร฾างถนนกค็ วรเตอื น ปูองกนั ไวอ฾ ย฽าได฾ลมื เลอื น

อยา฽ มวั กนิ จนเตือนลืมหนา฾ ทก่ี ารงาน
ด฾านกฎหมายกใ็ หร฾ ัดกมุ อย฽ามัวแต฽ชมุ นุมเรอ่ื งเบิกเงินงบประมาณ

ทั้งอปุ กรณกแ ารแพทยนแ ะทา฽ น เพอื่ ฉกุ เฉินจะไดท฾ ันเหตกุ าร
จากห฾องปฐมพยาบาลถึงห฾องฉกุ เฉินไอ.ซี.ย.ู
(ลา)

(บทท่ี 6)
ลาํ พอฮู฾เตอื นใจไวก฾ ฽อน

กฎจราจร เพ่ินตัง้ มาให฾ใช฾ควรไดใ฾ สใ฽ จ
(บทที่ 7)
ยามงัวหายแล฾วจัง่ ลอ฾ มคอกไวไ฾ ร฾ประโยชนแเสียงาน

ความประมาทคือสัญญาณแห฽งความตายเดอ฾
ความพลาดเผลอบป฽ ราณไี ผแท฾ ตายแอแลนา฽ อนาถ

ขออนญุ าตไวค฾ นั ลาํ เวา฾ ล฽วงเกนิ
(บทที่ 8)
ปวุ ยฉุกเฉนิ ใหโ฾ ทรเอิน้ หมายเลขด฽วนทันใจ

ฮีบฟาู วโทรไปหา หน่งึ หกหกเก฾า
ให฾ประชาสมั พนั ธเแ ว฾าเอาบุญตอ฽ ไต฽

อุบัตเิ หตุบนถนนซไิ ด฾เหลอื หน฽อยลดลง
(กลอนลง)
ชวี ิตซยิ งั ยืนยง คันเฮาเอาใสใ฽ จการเรียนร.฾ู ..

หนังสือรวมกลอนลำทำงส้ัน 339
ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปัญญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

340

กลอน แนะนาตวั หมอลา โจธนะชยั
ทานอง ลาทางสนั้
ประพนั ธ์โดยแม่ครู ราตรี ศรีวิไล ปี พ.ศ. 2555
(กลอนขนึ้ )
โอละนอ...
สวัสดพี ่ีน฾องที่เคารบทงั หลาย ทกุ เขตคา฽ ยมาฟังลํา
ขอนอ฾ มนาํ บอก นามใหม฽ฉายา ช่อื วา฽ โจธนะชยั
นามพ฽อแม฽ปันให฾ ธนะเศรษฐแ ซาซมุ
เป็นหมอลาํ อยใ฽ู นกลมุ฽ ศิษยแทุนครูสอนดี
แมค฽ รรู าตรีผอ฾ู บรมบ฽มสอนทังบทกลอนและท฽าที
เรอื่ งชูแ฾ ฟนบท฽ นั มีสาวบ฽มาถามหา
ผมขอเปน็ จิตอาสารับใชน฾ อ฾ งพกี่ ารลาํ รอ฾ ง...
โอละนอ...นอแฟนเอย
(เนอื้ ในกลอน)
(บทท่ี 1)
ละแมน฽ วา฽ นอ฾ นาย...
ฟังเอาไว฾ ท้ังหลายนอ฾ งพี่
สวัสดถี ว฾ นหน฾า มาพ฾อพบกัน
(บทท่ี 2)
ตวั ผมนน้ั ธนะเศรษฐแ ซาซมุ
อยใู฽ นกล฽มุ ศิษยทแ นุ ครสู อนดีฝุายหมอลาํ น้ี
เปน็ หมอลํามาหน่ีไดส฾ ามปกี ว฽ากว฽า
ดีหอึ ชว่ั ซบิ เ฽ วา฾ ให฾แฟนยอ฾ งเบง่ิ เอา
(บทท่ี 3)
บา฾ นกกเค฾าช่อื หนองโขย฽ อาํ เภอเมือง
จงั หวดั มชี ่อื เสยี งขอนแกน฽ คาํ นามบ฾าน
เมอื งสวยงามทางด฾านวฒั นธรรมลํา้ คา฽
ดอกคณู งามเจิดจร฾าเสยี งแคนพรอ฾ มกลอ฽ มลํา
(บทที่ 4)
สขุ เลิศลํ้าลาํ กล฽อมเสยี งแคน
ไผอยากวงแหนนาํ ให฾ท฽านนําไปจ฾าง
ไปทางก้ําขอนแก฽คําให฾ไปแว฽
แวกินข฾าวและน้ํานําผมแล฾วจง่ั ไป
(บทท่ี 5)
ปัจจบุ นั น้ไี ด฾ ผมเรยี นเล฽าศกึ ษา

340 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภูมิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

341

สงั กัดสาขาวิชา วิศวกรรมไฟฟูา
มหาวทิ ยาลัยราชมงคลนัน้ อยใู฽ นเมอื งขอนแก฽น
แปลนชิวติ คิดไว฾บ฽เคยได฾เหล฽าลมื

(บทที่ 6)
สายสามัญกะปลาบปลม้ื เรยี นอย฽างเตม็ ใจ

ไปทางสายศิลปนิ กะคักใจบ฽ลืมได฾
บญุ กศุ ส฽งใหไ฾ ดเ฾ รียนลํานําหมู฽
เข฾าครอบครูครบเผย่ี นได฾เฮยี นฮ฾ูตื่มเติม

(บทที่ 7)
ศึกษาเพิ่มเตมิ ยอดที่เคยมี

เปน็ ศิษยทแ นุ ครูสอนดปี ลืม้ ปิติเรยี นได฾
สสค. มีทุนให฾ แม฽ครูราตรศี รีวิไล มาหนุนย฾ูซสู ง฽
สมประสงฝาุ ยด฾านการลําร฾องคล฽องไจ

(บทท่ี 8)
ด฾านแตง฽ กลอนกะได฾เรยี นต่มื เสริมนาํ

กรมสง฽ เสริมวฒั นธรรมกะซอ฽ ยทุนหนนุ เพ่มิ
ได฾เพมิ่ เตมิ ความฮวู฾ ฒั นธรรมมนั่ แก฽น
(บทท่ี 9)

ใจต฽อตง้ั บไ฽ ดห฾ วั่นแวหนี
อาชพี สุจรติ ดเี ฮ็ดใหม฾ งี านทาํ มว฽ นนาํ ได฾เงนิ พรอ฾ ม

ชอ฽ ยถนอมเบงิ่ แงงเดอ฾ พน่ี ฾องประครองไปให฾ฮอดฝ่ัง
ขอแฟนฟงั ซอ฽ ยเก้ือหนนุ เออื้ ฮว฽ มกนั
(บทที่ 10)

คนั มีงานอยากใหผ฾ มไปลาํ ซอ฽ ย
คันคึดฮอดหมอลํา โจธนะชยั น้นั บ฾านหนองโข฽ยใหแ฾ วยาม

หอึ ซไิ ปถามสาํ นกั งานแม฽ครูราตรขี อนแกน฽ เดอเชิญได฾
ราคาหลายและหน฽อยกะไปไดบ฾ ฽วา฽ กัน
(กลอนลง)

ขอสร฾างสรรคศแ ิลป฼อสี านด฾วยการรอ฾ งลําต่มื บ฽ลมื นา฾ ...

หนงั สือรวมกลอนลำทำงส้ัน 341
ศูนย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

342

กลอน บอกขา่ วบา้ นรายงานตัวรงุ่ เรือง เครือชัย
ทานอง ลาทางสั้น
ประพันธโ์ ดยแมค่ รู ราตรี ศรวี ไิ ล ปี พ.ศ. 2555

(กลอนขน้ึ )
โอ฽ละนอ...
ตวั ผมน้ีละครบั ชอื่ ร฽งุ เรือง เครือชัย
อยบ฽ู ใ฽ กลบ฾ ฽ไกลเขตอาํ เภอเดชอดุ ม
ความนยิ มและพอใจในการรอ฾ งการลาํ
ไปเรียนนาํ แมค฽ รูราตรีศรวี ิไล
ความเปน็ มาเป็นไปใหพ฾ นี่ ฾องฟงั ตอ฽ เอานอทา฽ น..
โอล฽ ะนอ...นวลเอย...
(เนอื้ ในกลอน)
(บทที่ 1)
ละแม฽นวา฽ น฾อนาย
ตัวผมน้มี นี ามว฽าสมใจ
นามสกลุ เครอื ชัยจื่อเอาเดอ฾ ท฽าน
ฉายาหมอลํานั้น ช่อื รงุ฽ เรืองเสียงซ฽า
เดชอุดมนั้นนา฾ อําเภอบา฾ นบอ฽ นเนา
(บทท่ี 2)
ประวตั ิมบี อกเวา฾ เมืองใหญ฽คนใจดี
อบุ ลราชธานีนกั ปราชญมแ ีหลายลน฾
จงั หวัดอุบลคนโก฾สวยงามลํ้าเลิศ
ประเสริฐสดุ อีกซาํ้ งามล้ําวัฒนธรรม
(บทท่ี 3)
แมน฽ าํ งามอีกซา้ํ ชไี หลหล่ังลงมูล
เป็นศนู ยแรวมความงามแม฽นํา้ สองสนี ้ัน
ปัจจุบันเดยี วนผี้ มได฾หนบี า฾ นเกิด
เตลิดฮอดเมอื งขอนแกน฽ ก้ําน้ีย฾อนใจชสี้ ั่งมา
(บทท่ี 4)
ตอนนนั้ อายไุ ด฾สบิ สี่ปีปลาย
ความมักหลายทางการด฾านศิลปินน้ัน
ความใฝุฝนั เอาไว฾ในใจคิดฮํ่า
อยากเรยี นลําสืบไวส฾ านสร฾างต฽อได฾
(บทที่ 5)
ไปสมคั รเรยี นร฾นู าํ คุณแมร฽ าตรี
หลักสตู รมีหลายอันเลือกสรรเฮยี นฮ฾ู

342 หนงั สือรวมกลอนลำทำงสั้น

ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร

343

ผมศึกษาดูได฾จบมาสองอยา฽ ง
ทางลํากลอนซ่งิ เรยี นร฾สู ูต฽ อน
(บทที่ 6)

ผศ฾ู ิษยแสอนให฾ฮมู฾ องอ฽านการไกล
คอื แมค฽ รรู าตรศี รวี ิไลผูแ฾ ต฽งกลอนสอนซี้

รง฽ุ เรืองจบมาหนลี่ าํ ไดส฾ ิบกว฽าปคี รูคอยช้ีสอนสง่ั
ปลกู ฝงั ไว฾แตน฽ ฾อยจนเทา฽ ทุกวัน
(บทท่ี 7)

ปจั จุบนั นี้น้ันอยูข฽ อนแก฽นแดนงาม
ไดต฾ ้ังหลักปกั ฐานอย฽ู ขก.นัน้

สํานักงานแม฽ราตรีบอ฽ นยงั้ ผมประจาํ ลาํ อยู฽
ชวี ิตได฾ตอ฽ สท฾ู างรอ฾ งลอ฽ งลาํ
(บทท่ี 8)

สว฽ นอ฾ายนนั้ ชื่อร฽งุ โรจนเแ ครอื ชัย
เปน็ หมอลาํ ดังไกลช่อื เสียงพอได฾

เป็นครศู ษิ ยสแ อนใหก฾ ารลาํ อีกคนหน่ึง
จัง่ แมน฽ แสนทราบซง้ึ ถงึ เหงา฽ เก฽าหลงั
(บทที่ 9)

ขอฝากฝังพี่น฾องใหเ฾ ชยี รซแ ฽อยแฮงใจ
ฝากรงุ฽ เรอื งเครอื ชยั ไวอ฾ อ฾ มใจของท฽าน

ฮักนานนานแมน฽ ซฮิ ักหน฽อยเปน็ ผลพลอยได฾ตม่ื
ผมร฽ุงเรืองน้ีซิขอปราบปรม้ื บล฽ มื ท฽านผ฾ูซ฽อยสาน..
(กลอนลง)

ขอใหบ฾ ญุ สมภารนาํ ย฾ซู ูส฽งซุคนเด฾อ...

หนังสือรวมกลอนลำทำงสั้น 343
ศนู ย์กำรเรียนภมู ิปญั ญำไทย แม่ครู ดร. รำตรีศรีวไิ ล บงสิทธพิ ร