125 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี จากรูปข้างล่าง จงตอบคาถามข้อที่ 4 – 5 รหัสของด้ามมีดกลึงอินเสิร์ต ประกอบไปด้วย D C L N R 25 25 M – 2 4. จากรูปนี้ใช้เม็ดมีดอินเสิร์ต (Insert Shape) ชนิดใด ก. เม็ดมีดมุมมีดสามเหลี่ยม 60° ข. เม็ดมีดหกเหลี่ยมมุมมีด 80° ค. เม็ดมีดสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนมุมมีด 80° ง. เม็ดมีดสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนมุมมีด 85° 5. รหัสด้ามมีดกลึงนอก ตัว R หมายถึง ก. บอกทิศทางการป้อนของด้ามมีดอินเสิร์ต ข. บอกความหนาของด้ามมีดอินเสิร์ต ค. บอกชนิดของร่องหักเศษ ง. บอกขนาดของรัศมีที่ปลายคมตัด 6. A 25 V P W L N R 06 รหัสสำหรับด้ามมีดอินเสิร์ตกลึงในตัวเลข 25 หมายถึง ก. บอกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของด้ามมีดอินเสิร์ต ข. บอกชนิดของด้ามมีดอินเสิร์ต ค. บอกความยาวของด้ามมีดอินเสิร์ต ง. บอกความหนาของด้ามมีดอินเสิร์ต 7. ต้องการกลึงชิ้นงานขนาด ∅ 12 mm ใช้ความเร็วตัด 120 m/min ต้องใช้ความเร็วรอบในการกลึงเท่าไร ก. 5,261 rpm ข. 4,261 rpm ค. 3,261 rpm ง. 2,161 rpm
126 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 8. ดอก End mill ∅ 10 mm ใช้ความเร็วตัด 300 m/min ต้องใช้ความเร็วรอบเท่าไรสำหรับ กัดชิ้นงาน ก. 8,425 rpm ข. 9,425 rpm ค. 10,425 rpm ง. 11,425 rpm 9. น้ำมันตัดชนิดใดที่มีคุณสมบัติเป็นสารหล่อลื่นและสารหล่อเย็นที่ดีมาก ป้องกันการบูดเน่าของน้ำมันตัด ก. Neat Cutting Oil ข. Chemical Cutting Oil ค. Soluble Cutting Oil ง. Micro – Emulsion Oil 10. ข้อใดไม่ใช้หน้าที่ของน้ำมันตัด ก. น้ำมันตัดทำหน้าที่ระบายความร้อน ข. น้ำมันตัดช่วยในการยืดอายุการใช้งานเครื่องมือตัด ค. น้ำมันตัดช่วยลดการเสียดสีระหว่างผิวชิ้นงานกับเครื่องมือตัด ง. เพื่อเพิ่มอุณหภูมิในการกลึงหรือกัดระหว่างชิ้นงานกับเครื่องมือตัด
127 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC 1. ค 6. ง. 2. ง 7. ข 3. ค 8. ข. 4. ง. 9. ก. 5. ก. 10. ข.
128 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 4.1 เครื่องมือตัดสำหรับงาน CNC 4.1.1 เครื่องมือตัดสำหรับเครื่องกลึง CNC เครื่องมือตัดมีผู้ผลิตหลายๆ บริษัท เช่น Kennametal, Fette, Hitachi, Mitsubishi, Seco และ Sandvik เป็นต้น รูปที่ 4.1 บริษัทผู้ผลิตเม็ดมีดอินเสิร์ตและด้ามมีดอินเสิร์ต รูปที่ 4.2 กลุ่มวัสดุพื้นฐานและเม็ดมีดอินเสิร์ตสำหรับงาน CNC หน่วยที่ 4 เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ใบความรู้
129 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 1. เม็ดมีดอินเสริ์ต เครื่องมือตัดสำหรับเครื่องกลึง CNC ส่วนใหญ่เป็นเม็ดมีดอินเสริ์ต และมีกรรมวิธีการ ผลิตเม็ดมีดอินเสิร์ตด้วยวิธีการ Sinter และวัสดุที่ใช้ผลิตเม็ดมีดอินเสิร์ต เช่น ทังสเตนคาร์ไบด์, เซรามิก, คิวบิก โบรอนไนไตรด์(Cubic Boron Nitride; CBN), โพลีคริสตัลลีนไดมอนด ์(Polycrystalline Diamond; PCD), ซิลิกอนไนไตรด์เซรามิก (Silicon Nitride Ceramic), PVD Coated Cermet และ PVD Coated Carbide เป็น ต้น • เม็ดมีดอินเสิร์ตแบบ Polycrystalline Diamond (PCD) ผลิตจากเพชรสังเคราะห์ด้วยการเผาภายใต้ อุณหภูมิความร้อนและแรงดันที่สูง ใช้กลึงหรือกัดวัสดุอโลหะหรือวัสดุที่ไม่มีส่วนผสมของเหล็ก รูปที่4.3 ลักษณะของเม็ดมีดอินเสิร์ตแบบ Polycrystalline Diamond (PCD) รูปที่4.4 ลักษณะของเม็ดมีดอินเสิร์ตแบบ Silicon Nitride (Si3 N4) • เม็ดมีดอินเสิร์ตแบบ Cubic Boron Nitride (CBN) เหมาะกับงานกลึงเหล็กแข็งๆเช่น เหล็กเครื่องมือ เหล็กชุบผิวแข็ง และเหล็กหล่อสีเทา มีคุณสมบัติทนต่อการสึกหรอได้ดีและมีความเหนียวในตัวเม็ดมีด รูปที่4.5 ลักษณะของเม็ดมีดอินเสิร์ตแบบ Cubic Boron Nitride (CBN)
130 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี • เม็ดมีดอินเสิร์ตแบบ Ceramics เหมาะกับงานกลึงเหล็กหล่อ ข้อดีของเม็ดมีดอิน เสิร์ตชนิดนี้คือ ทน ความร้อนได้สูง แต่ข้อเสียคือ เปราะและทนแรงกระแทกไม่ดี รูปที่4.6 ลักษณะของเม็ดมีดอินเสิร์ตแบบ Ceramics • เม็ดมีดอินเสิร์ตเคลือบผิวแข็ง (Coated Insert) จะเคลือบผิวหนาประมาณ 0.1 มิลลิเมตร เพื่อเพิ่ม ความแข็ง ทนต่อความร้อน และป้องกันการสึกหรอ ถ้าเคลือบด้วย Titanium Carbide ผิวของเม็ดมีดอินเสิร์ต จะเป็นสีเทา รูปที่4.7 เม็ดมีดอินเสิร์ตแบบ PVD Coated Carbide การเคลือบ Titanium Nitride ผิวของเม็ดมีดอินเสิร์ตจะเป็นสีทอง รูปที่4.8 เม็ดมีดอินเสิร์ตแบบ PVD Coated Cermet
131 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่ 4.9 การเคลือบผิวของเม็ดมีดอินเสิร์ตกับงาน CNC หมายเหตุ: เครื่องมือตัดที่ไม่นิยมนามาใช้ในงานกลึง CNC คือ มีดกลึง HSS (High Speed Steel) นอกจากนี้ยังมีเม็ดมีดอินเสิร์ตและด้ามมีดอินเสิร์ตอีกหลายชนิด ซึ่งขึ้นอยู่กับการใช้ในการผลิตชิ้นงานของงานกลึง CNC เช่น งานกลึงปาดหน้า (Facing), งานกลึงปอก (Roughing), งานกลึงเรียว (Tapering), งานกลึงโค้ง (Curved Cutting), งานกลึงเซาะ ร่อง (Grooving), งานกลึงตัด (Parting Off), งานกลึงคว้านรู(Boring) และงาน กลึงเกลียว (Threading) เป็นต้นเม็ดมีดอินเสิร์ตในงาน CNC สามารถแบ่งตามมุมคายเศษของเครื่องมือตัดได้เป็น 2 แบบคือ 1. มุมคายเป็นบวก (Positive Insert) 2. มุมคายเป็นลบ (Negative Insert) รูปที่4.10 ลักษณะมุมคายเศษ (+) และมุมคายเศษ (–) ของเม็ดมีดอินเสิร์ต 2. อุปกรณ์จับยึดเครื่องมือตัดสำหรับเครื่องกลึง CNC 1. ด้ามมีดกลึง (Tool Holder) ด้ามมีดอินเสิร์ตสำหรับงานกลึง CNC แบ่งตามลักษณะการใช้งานได้เป็น 2 แบบคือ 1. ด้ามมีดกลึง นอก (External Tool Holder) 2. ด้ามมีดกลึงใน (Internal Tool Holder)
132 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่ 4.11 ด้ามมีดอินเสิร์ตสำหรับกลึงด้านนอก รูปที่ 4.12 ด้ามมีดอินเสิร์ตสำหรับกลึงด้านใน 2. ชุดจับยึด Tool (Tool Turret) ชุด Tool Turret ของเครื่องกลึง CNC สามารถจับยึดได้หลาย ๆ อัน และเปลี่ยนเครื่องมือตัดแบบอัตโนมัติ(Automatic Tool Changer) ด้วยการเขียนโปรแกรม NC จะทำให้ชุด Tool Turret หมุนไปยังตำแหน่งหมายเลข Tool ที่ต้องการ รูปที่ 4.13 เครื่องมือตัดติดอยู่กับชุด Tool Turret 4.1.2 เครื่องมือตัดสำหรับเครื่องกัด CNC และเครื่องแมชชีนนิ่งเซ็นเตอร์ 1. End Mill เป็นเครื่องมือตัดที่ใช้สำหรับแมชชีนชิ้นงานให้ได้รูปร่างตามแบที่กำหนด โดยใช้ร่วมกับ เครื่องกัด CNC หรือเครื่องแมชชีนนิ่งเซ็นเตอร์ วัสดุที่ใช้ทำดอก End Mill มีทั้งเหล็กกล้ารอบสูง (HSS) และ คาร์ไบด์ (Carbide) และ Solid Carbide ลักษณะของ ดอก End Mill มีทั้งแบบ 2, 3, 4 หรือ 6 คมตัด และมีทั้ง แบบปลายหน้าตัดตรงและแบบปลายหน้าตัดครึ่งวงกลม (Ball Nose) สามารถใช้ในงานได้ทั้งงานกัดผิวหยาบและ งานกัดผิวละเอียด รูปที่ 4.14 End Mill แบบปลายหน้าตัดตรง รูปที่ 4.15 End Mill แบบ (Ball Nose)
133 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่4.16 การแมชชีนงานหยาบ (Roughing) รูปที่4.17 การแมชชีนงานละเอียด (Finishing) 2. Face Mill ส่วนใหญ่จะเป็นแบบเม็ดมีดอินเสิร์ต จะใช้กับงานที่ต้องการแมชชีนชิ้นงานเพื่อเอาเนื้อวัสดุ ออกมากๆ เช่น งานกัดปาดผิวหน้า (Flat Surface) เป็นต้น รูปที่4.18 Face Mill สำหรับปาดผิวชิ้นงาน 3. Shell End Mill มีขนาดเล็กกว่า Face Mill จะใช้เม็ดมีดอินเสิร์ตเป็นคมตัด ซึ่งสามารถถอดเปลี่ยนได้ มีทั้งแบบหน้าตัดตรงและแบบปลายตัดครึ่งวงกลม (Ball Nose) ใช้สำหรับงานแมชชีนลักษณะต่างๆ เช่น แมชชีน งานกัดหยาบ (Roughing), แมชชีนงานกัดผิวละเอียด (Finishing), แมชชีนงานกัดเซาะร่อง Slot และ แมชชีน งานคว้านรู(Boring) เป็นต้น รูปที่4.19 Shell End Mill สำหรับงานกัดหยาบ (Roughing) รูปที่4.20 Shell End Mill แบบ Ball Nose สำหรับงานกัดผิวละเอียด (Finishing)
134 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 4. ดอกสว่าน (Drill) ที่ใช้สำ หรับเจาะรูชิ้นงานเป็นแบบเกลียวบิด (Twist Drill) ที่ผลิต จากเหล็กกล้า รอบสูง (HSS), ทังสเตนคาร์ไบด์และดอกสว่านที่เคลือบผิวด้วยไททาเนียม นอกจากนี้ยังมีดอกสว่านชนิดอินเสิร์ต คาร์ไบด์ที่เหมาะกับงานเจาะรูขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางขนาดใหญ่ รูปที่4.21 ดอกสว่านทังสเตนคาร์ไบด์ รูปที่4.22 ดอกสว่านเคลือบผิวด้วยไททาเนียม รูปที่4.23 ลักษณะการเจาะรูด้วยดอกสว่าน รูปที่4.24 ลักษณะการเจาะรูด้วยดอกสว่านแบบ Insert Drill นอกจากนี้จะมีอุปกรณ์สำหรับคว้านรู้ขนาดใหญ่ๆ คือ หัวคว้านรู(Boring Head) ใช้กับเครื่อง Machining Center และเครื่องคว้านรูขนาดใหญ่ (CNC Boring Machine) รูปที่4.25 หัวคว้านรู(Boring Head) 5. ดอก NC Spot Drill มีมุมรวมประมาณ 90° และ 120° ใช้สำ หรับเจาะนาศูนย์ชิ้น งาน ลบคมขอบ ของชิ้นงาน และเซาะร่อง เป็นต้น ดอกเจาะนาศูนย์มีทั้งแบบ Solid Carbide และแบบ Insert
135 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่4.26 ดอก NC Spot Drill แบบ Solid Carbide รูปที่4.27 ดอก NC Spot Drill แบบ Insert 6. ดอกลบคมแบบอินเสิร์ต (Chamfer Mill) ใช้สำหรับลบคมชิ้นงาน มีมุมตั้งแต ่45°, 60°, 82°, 90°, 100° และ 120° มีทั้งแบบลบคมเหลี่ยมและลบคมมน รูปที่4.28 ดอกลบคมเหลี่ยมแบบอินเสิร์ต รูปที่4.29 ดอกลบคมมนแบบอินเสิร์ต 7. ดอกคว้านเรียบ (Reamer) ใช้สำ หรับคว้านรูที่เจาะด้วย ดอกสว่าน เพื่อจะทำให้รูมีความเรียบ คม ของดอกคว้านเรียบมีทั้งแบบดอกคว้านเรียบแบบคมตัดตรง (Straight Fluted) และดอกคว้านเรียบแบบคมตัด เลื้อย (Spiral Fluted) หรือดอกคว้านเรียบแบบ Insert รูปที่4.30 การใช้งานดอกคว้านเรียบ (Reamer)
136 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่4.31 การใช้งานดอกคว้านเรียบแบบ Insert 8. ดอกต๊าป (Taps) ใช้สำหรับทำเกลียวบนชิ้นงาน ซึ่งคมของดอกต๊าปมีอยู่ 2 แบบ คือ แบบคมเลื้อย (Spiral Fluted Taps) และแบบคมตัดตรง (Straight Fluted Taps) นอกจากนี้ยังมีดอกต๊าปแบบ Insert เป็นที่ นิยมใช้กับเครื่องจักร CNC ในการทำเกลียว รูปที่4.32 การใช้งานดอกต๊าป (Taps) รูปที่4.33 การใช้งานดอกต๊าปแบบ Insert 4.1.3 อุปกรณ์จับยึดเครื่องมือตัดสำหรับเครื่องกัด CNC 1. High Speed Collet Chuck ใช้สำหรับจับยึดเครื่องมือตัด เช่น ยึด End Mill, ดอกต๊าปและดอก สว่าน เป็นต้น ที่ใช้กับเครื่องกัด CNC เครื่อง Machining Center โดยส่วนใหญ่นั้นจะเก็บไว้ที่ชุดเก็บ Tool (Magazine Capacity) มีอยู่ด้วยกันหลายแบบ
137 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่4.34 ลักษณะของ High Speed Collet Chuck รูปที่4.35 ลักษณะของ Shrink Fit Tool Holder รูปที่4.36 ลักษณะของ High Speed Collet Chuck แบบต่างๆ 2. Collet Chuck ใช้สำหรับจับยึดเครื่องมือตัดเหมือนกับ High Speed Collet Chuck รูปที่4.37 ลักษณะของ ER Collet Holder รูปที่4.38 ลักษณะของ Collet Holder 3. ชุดเก็บ Tool (Magazine Capacity) ของเครื่องกัด CNC และเครื่อง Machining Center สามารถ จับยึดได้หลายๆ อัน มีชุดเก็บ Tool แบบ Chain Type Tool Magazine และชุดเก็บ Tool แบบ Carousel Type Tool Magazine นอกจากนี้ระบบเปลี่ยนเครื่องมือ ตัดแบบอัตโนมัติ(Automatic Tool Changer) มีทั้ง แบบมีแขน Arm Type Tool Changer และแบบไร้แขน Armless Type Tool Changer โดยการเขียนโปรแกรม NC เรียก Tool ไปยังหมายเลข Tool ที่ต้องการ
138 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่ 4.39 ชุดเก็บ Tool แบบ Chain รูปที่ 4.40 ชุดเก็บ Tool แบบ Carousel Type Tool Magazine Type Tool Magazine รูปที่ 4.41 ระบบเปลี่ยนเครื่องมือตัดแบบไร้แขน รูปที่4.42 ระบบเปลี่ยนเครื่องมือตัดแบบมีแขน Armless Type Tool Changer Arm Type Tool Changer 4.2 รหัสเม็ดมีดอินเสิร์ตและด้ามมีดกลึงสำหรับงาน CNC 4.2.1 รหัสสำหรับเม็ดมีดอินเสิร์ตงานกลึง รูปที่ 4.43 ตัวอย่างของเม็ดมีดอินเสิร์ต รูปที่4.44 รหัสเม็ดมีดอินเสิร์ตสำหรับงานกลึง CNC
139 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่4.45 รหัสเม็ดมีดสำหรับกลึงตัวที่ 1 ถึงตัวที่ 3
140 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่ 4.46 รหัสเม็ดมีดสำหรับกลึงตัวที่ 4 ถึงตัวที่ 10
141 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี ประกอบไปด้วย รหัสตัวที่ 1 บอกรูปร่างเม็ดมีดอินเสิร์ต (Insert Shape) รหัสตัวที่ 2 บอกขนาดของมุมหลบเม็ดมีดอินเสิร์ต (Clearance Angle) รหัสตัวที่ 3 บอกค่าพิกัดความเผื่อของขนาดเม็ดมีดอินเสิร์ต (Tolerances) รหัสตัวที่ 4 บอกรูปแบบของเม็ดมีดอินสิร์ต (Chip Breaker, Clamp Type) รหัสตัวที่ 5 บอกความยาวคมตัดของเม็ดมีดอินเสิร์ต (Cutting Edge Length) รหัสตัวที่ 6 บอกความหนาของเม็ดมีดอินเสิร์ต (Insert Thickness) รหัสตัวที่ 7 บอกขนาดของรัศมีที่ปลายคมตัดของเม็ดมีดอินเสิร์ต (Cutting Edge Corner) รหัสตัวที่ 8 บอกรูปแบบมุมตัดของเม็ดมีดอินเสิร์ต (Cutting Edge Type) รหัสตัวที่ 9 บอกทิศทางการป้อนของเม็ดมีดอินเสิร์ต (Direction of Cut) รหัสตัวที่ 10 ไม่ได้ระบุขึ้นอยู่กับบริษัทผู้ผลิต 4.2.2 รหัสสำหรับด้ามมีดอินเสิร์ตงานกลึงนอก (External Toolholders) รูปที่4.47 รหัสด้ามมีดสำหรับกลึงด้านนอก รูปที่ 4.48 รหัสด้ามมีดกลึงนอกตัวที่ 1 และตัวที่ 2
142 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่ 4.49 รหัสด้ามมีดกลึงนอกตัวที่ 3 และตัวที่ 4 รูปที่4.50 รหัสด้ามมีดกลึงนอกตัวที่ 5 ถึงตัวที่7
143 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่4.51 รหัสด้ามมีดกลึงนอกตัวที่ 8 ถึงตัวที่10 ประกอบไปด้วย รหัสตัวที่ 1 บอกลักษณะการจับยึดเม็ดมีดอินเสิร์ต (Clamping System Insert) รหัสตัวที่ 2 บอกรูปร่างของเม็ดมีดอินเสิร์ต (Insert Shape) รหัสตัวที่ 3 บอกรูปแบบของด้ามมีดอินเสิร์ต (Tool Holder Type) รหัสตัวที่ 4 บอกขนาดของมุมหลบหน้ามีดอินเสิร์ต (Clearance Angle Insert) รหัสตัวที่ 5 บอกทิศทางการป้อนของมีดอินเสิร์ต (Version) รหัสตัวที่ 6 บอกความสูงของด้ามมีดอินเสิร์ต (Shank Height) รหัสตัวที่ 7 บอกความกว้างของด้ามมีดอินเสิร์ต (Shank Width) รหัสตัวที่ 8 บอกความยาวของด้ามมีดอินเสิร์ต (Tool Holder Length) รหัสตัวที่ 9 บอกความยาวของคมตัดของเม็ดมีดอินเสิร์ต (Insert Size) รหัสตัวที่ 10 ไม่ได้ระบุขึ้นอยู่กับบริษัทผู้ผลิต
144 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 4.2.3 รหัสสำหรับด้ามมีดอินเสิร์ตงานกลึงใน (Internal Toolholders) รูปที่4.52 รหัสด้ามมีดสำหรับกลึงด้านใน รูปที่ 4.53 รหัสด้ามมีดกลึงในตัวที่ 1 ถึงตัวที่3 รูปที่ 4.54 รหัสด้ามมีดกลึงในตัวที่ 4 ถึงตัวที่5
145 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่ 4.55 รหัสด้ามมีดกลึงในตัวที่ 6 ถึงตัวที่7 รูปที่ 4.56 รหัสด้ามมีดกลึงในตัวที่ 8 ถึงตัวที่10
146 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี ประกอบไปด้วย รหัสตัวที่ 1 บอกชนิดของด้ามมีดอินเสิร์ต (Boring Bar Design) รหัสตัวที่ 2 บอกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของด้ามมีดอินเสิร์ต (Shank Diameter) รหัสตัวที่ 3 บอกความยาวของด้ามมีดอินเสิร์ต (Boring Bar Length) รหัสตัวที่ 4 บอกลักษณะการจับยึดเม็ดมีดอินเสิร์ต (Clamping System Insert) รหัสตัวที่ 5 บอกรูปร่างของเม็ดมีดอินเสิร์ต (Insert Shape) รหัสตัวที่ 6 บอกรูปแบบของด้ามมีดอินเสิร์ต (Boring Bar Shape) รหัสตัวที่ 7 บอกขนาดของมุมหลบของมีดอินเสิร์ต (Clearance Angle Insert) รหัสตัวที่ 8 บอกทิศทางการป้อนของมีดอินเสิร์ต (Version) รหัสตัวที่ 9 บอกความยาวของคมตัดของเม็ดมีดอินเสิร์ต (Insert Size) รหัสตัวที่ 10 ไม่ได้ระบุขึ้นอยู่กับบริษัทผู้ผลิต 4.3 ความเร็วรอบ อัตราป้อนเครื่องมือตัด และระยะป้อนลึกสำหรับงาน CNC 4.3.1 ความเร็วรอบ (Speed) ความเร็วรอบ หมายถึงความเร็วที่ชิ้นงาน (งานกลึง) หรือเครื่องมือตัด (End Mill, Twist Drill) สำหรับงานกัดและงานเจาะ หมุนใน 1 รอบต่อ 1 หน่วยเวลา มีหน่วยวัดเป็น รอบ/นาที (r/min) หรือ rpm = revolutions per minute งานกลึง CNC งานกัด CNC งานเจาะ CNC รูปที่ 4.57 ลักษณะความเร็วรอบของงาน CNC แบบต่างๆ การหาความเร็วรอบของงานกลึง CNC, งานกัด CNC และงานเจาะ CNC ความเร็วรอบ (n) หาได้จากสูตรดังนี้ สูตร ต้องการหาค่าความเร็วรอบ เมื่อกำหนดให้ Vc = ความเร็วตัด เมตร/นาที(m/min) D = ∅ เช่น ถ้างานกลึงค่า D คือ ∅ ชิ้นงาน, งานกัดค่า D คือ ∅ ของเครื่องมือตัดและถ้าเป็นงานเจาะ ค่า D คือ ∅ ของดอกสว่าน มิลลิเมตร (mm) n = ความเร็วรอบ รอบ/นาที(r/min หรือ rpm)
147 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี p = ที่มีค่าเท่ากับ 3.14 ตัวอย่างที่ 4.1 ชิ้นงานกลึงมีขนาด ∅ 25 mm ถ้าใช้ค่าความเร็วตัด 320 m/min ต้องเปิดความเร็วรอบ ในการกลึงชิ้นงานเท่าไร จากสูตร จะได้ แทนค่า ดังนั้นต้องเปิดความเร็วรอบในการกลึงชิ้นงาน n = 4,076.43 rpm 4.3.2 อัตราป้อนเครื่องมือตัด (Feed Rate) คุณภาพผิวของชิ้นงานดีหรือไม่ดีขึ้นอยู่กับ อัตราป้อน (Feed Rate) นอกจากนี้ยังสามารถกำหนด ระยะเวลาในการตัดเฉือนชิ้นงานของแต่ละชิ้นได้ด้วย อัตราป้อน (Feed Rate) หมายถึงระยะในการป้อนชิ้นงานหรือเครื่องมือตัดเข้าหาชิ้นงานโดยที่ชิ้นงาน หรือเครื่องมือตัดหมุนไปครบ 1 รอบ มีหน่วยเป็น มิลลิเมตร/รอบ (mm/r) หรือ ฟุต/รอบ (ft/r) โดยปกติทั่วไปอัตราป้อน (Feed Rate) สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ลักษณะ ดังนี้ 1.อัตราป้อนต่อรอบ (Feed Rate per Revolution) ƒn นิยมใช้กับงานกลึง CNC และงานเจาะ CNC มีหน่วยเป็น มิลลิเมตร/รอบ (mm/r) อัตราป้อนต่อรอบหาได้จากสูตร โดยที่ ƒn = อัตราป้อนต่อรอบ มิลลิเมตร/รอบ (mm/r) L = ระยะทางที่เครื่องมือตัดเคลื่อนที่ไป มิลลิเมตร (mm) n = ความเร็วรอบของชิ้นงาน จะเป็นงานกลึง CNC ถ้าเป็นความเร็วรอบของดอกสว่าน (Twist Drill) จะเป็นงานเจาะ CNC รอบ/นาที(r/min หรือ rpm) ตัวอย่างที่4.2 ถ้าต้องการกลึงชิ้นงานให้ได้ขนาด ∅ 32 mm ยาว 80 mm ใช้ความเร็วรอบ 2,300 rpm จะใช้อัตราป้อนต่อรอบเท่าไรในการกลึงชิ้นงาน จากสูตร
148 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี แทนค่า ดังนั้น ใช้อัตราป้อนต่อรอบในการกลึงชิ้นงาน ƒn = 0.0347 mm/r นอกจากนี้รัศมีที่ปลายคมตัด (Tool Nose Radius) จะส่งผลโดยตรงต่ออัตราป้อน ต่อรอบ (ƒn) ของ เม็ดมีดอินเสิร์ตในงานกลึง เช่น ถ้าต้องการความรวดเร็วในการกลึง ควรเลือกเครื่องมือตัดที่มีรัศมีปลายคมตัด มากๆ จะได้ใช้อัตราป้อนต่อรอบมากขึ้น และเมื่อเกิดการสั่นสะเทือนขณะทำการกลึงหรือกัดชิ้นงานเนื่องจากแรง ในการตัดเฉือน (Cutting Force) ก็ควรลดอัตราป้อนต่อรอบให้น้อยลง และในงานกลึงปอกหยาบ (Roughing) ควรใช้เม็ดมีดอินเสิร์ตที่มีรัศมีที่ปลายคมตัดใหญ่ๆ แต่ถ้าเป็นงานกลึงเก็บผิวละเอียด (Finishing) ควรใช้เม็ดมีด อินเสิร์ตที่มีรัศมีที่ปลายคมตัดเล็กๆ ในการปฏิบัติกับเครื่องจักร CNC เช่น งานกลึง CNC, งานเจาะ CNC ส่วนใหญ ่อัตราป้อนต่อรอบ (ƒn) สามารถนาค่าอัตราป้อนต่อรอบ (ƒn) จากแคตตาล็อกของเม็ดมีดอินเสิร์ต ของบริษัทผู้ผลิตเม็ดมีดอินเสิร์ตหรือ ดอกสว่านมาใช้ได้เลย โดยนำค่าอัตราป้อนต่อรอบ (ƒn) แทนค่าในสูตรที่กำหนดไว้ 2. อัตราป้อนต่อฟัน (Feed Per Tooth) ƒz อัตราป้อนต่อฟัน หมายถึงระยะทางการหมุนของฟันตัด ของเครื่องมือตัดเคลื่อนที่ไปในแต่ละฟันจนครบ 1 รอบ รูปที่ 4.58 อัตราป้อนต่อฟันของเครื่องมือตัดของงานกัด CNC อัตราป้อนต่อฟันสามารถคำนวณได้จากสูตรคือ ƒz คือ Feed Per Tooth มิลลิเมตร/ฟัน (mm/tooth) ƒn คืออัตราป้อนต่อรอบ มิลลิเมตร/รอบ (mm/r) F คืออัตราป้อนของโต๊ะงาน มิลลิเมตร/นาที(mm/min) n คือความเร็วรอบของเพลางานกัด รอบ/นาที(r/min หรือ rpm) Z คือจานวนฟันของเครื่องมือตัด ค่าอัตราป้อน (Feed Rate) (F) งานกัด CNC นิยมใช้อัตราป้อนของโต๊ะงาน โดยมีหน่วยเป็น มิลลิเมตร/ นาที(mm/min) ซึ่งคำนวณหาค่าได้ดังนี้
149 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี ค่าอัตราป้อนต่อรอบ ƒn = ƒz (ค่าอัตราป้อนต่อฟัน) × Z (จานวนฟันของเครื่องมือตัด) หรือ ƒn = ƒz × Z ดังนั้น ถ้าต้องการแปลงหน่วย ƒn อัตราป้อนต่อรอบให้เป็น F อัตราป้อนของโต๊ะงาน มิลลิเมตร/นาที (mm/min) โดยใช้สูตร F (mm/min) = ƒn อัตราป้อนต่อรอบ (mm/r) × n ค่าความเร็วรอบ Spindle (r/min) หรือ F = ƒn × n ตัวอย่างที่ 4.3 End Mill ขนาด ∅ 12 mm มีคมตัด 4 ฟัน ใช้ความเร็วรอบในการกัดงาน 1,100 rpm และ ค่า Feed per Tooth มีค่า 0.08 mm/tooth จงคำนวณค่าอัตราป้อนของโต๊ะงาน มีหน่วย mm/min จากสูตร ƒn = ƒz × Z แทนค่า ƒn = 0.08 × 4 ดังนั้นค่า ƒn = 0.32 mm/r นำค่า ƒn = 0.32 mm/r ที่คำนวณมาหาค่าอัตราป้อนของโต๊ะงาน มีหน่วย mm/min ได้แทนค่าในสูตร ดังนี้ แทนค่าสูตร F = n × ƒn จะได้ F = 1,100 × 0.32 ดังนั้นค่าอัตราป้อนของโต๊ะงาน มีค่า F = 352 mm/min สามารถหาค่าต่างๆ จากการเปิดตารางของบริษัทผู้ผลิตเครื่องมือตัด โดยนาค่าที่ได้มาแทนค่าภายในสูตร ดังกล่าวได้เลย ซึ่งจะเป็นวิธีที่สะดวกและรวดเร็วที่สุด รูปที่ 4.59 ค่าอัตราป้อนต่อฟันของดอก End Mill 4 คมตัด
150 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 3. อัตราป้อนของโต๊ะงานหรือความเร็วโต๊ะงาน (Table Feed) ในงานกัด CNC คือความเร็วของโต๊ะ งาน (Table Feed) ส่วนในงานกลึง CNC จะเป็น Tool Turret ที่พาเครื่องมือตัดเคลื่อนที่ซึ่งอัตราป้อนของโต๊ะ งานนั้นสามารถหาได้จากการเปิดค่าจากตารางของบริษัทผู้ผลิตเครื่องมือตัด 4.3.3 ระยะป้อนลึก (Depth of Cut) ap หรือ DOC ระยะป้อนลึก (Depth of Cut) หมายถึงระยะที่ ป้อนเครื่องมือตัดลงไปตัดเฉือนชิ้นงาน ซึ่งถ้าระยะป้อนลึก (ap) มาก จะใช้ความเร็วรอบช้า คุณภาพผิวของ ชิ้นงานจะหยาบเหมาะกับงานหยาบ (Roughing) และชิ้นงานที่ผลิตก็จะใช้เวลาในการทำงานน้อย แต่ถ้าใช้ระยะ ป้อนลึก(ap) น้อยๆ สามารถใช้ความเร็วรอบสูง ๆ ได้คุณภาพผิวของชิ้นงานจะดีขึ้น เหมาะกับงานเก็บละเอียด (Finishing) แต่ระยะเวลาในการทำงานมากขึ้นตามลำดับ นอกจากนี้ยังสามารถเลือกใช้ระยะป้อนลึก (ap) จาก ตารางของบริษัทผู้ผลิตเครื่องมือตัด งานกลึง CNC งานกัด CNC รูปที่ 4.60 ระยะป้อนลึกของงานกลึง CNC และงานกัด CNC 4.4 น้ำมันตัด (Cutting Oil) สำหรับงาน CNC น้ำมันตัดใช้สำหรับช่วยหล่อลื่นและหล่อเย็นระหว่างเครื่องมือตัดกับชิ้นงานและเศษ โลหะที่ตัด โดยที่น้ำมันตัดจะช่วยลดความเสียดทานระหว่างผิวสัมผัสของวัสดุชิ้นงานและเครื่องมือตัด ในขณะเดียวกัน เมื่อมีการไหลเวียนของน้ำมันตัดก็ทำให้เกิดการระบายความร้อนที่เกิดขึ้นในระหว่างการตัดเฉือน ออกและการพาเศษโลหะที่ตัดในระหว่างการตัดเฉือนออกไปจากชิ้นงาน เป็นการลดอุณหภูมิของชิ้นงานและ เครื่องมือตัดลงได้ 4.4.1 ชนิดของน้ำมันตัด ชนิดของน้ำมันตัดสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ชนิด โดยแบ่งตามลักษณะการใช้งาน ได้ดังนี้
151 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 1. น้ำมันตัดชนิดน้ำมันล้วน (Neat Cutting Oil) มีความหนืดปานกลาง มีคุณสมบัติป้องกันการสึก หรอและรับแรงกดอยู่ในระดับปานกลาง ชนิดปราศจากสารคลอไรด์เหมาะกับการตัดกลึงอเนกประสงค์เช่น งาน กลึง งานกัด งานเจาะ และงานต๊าปเกลียว ใช้ได้กับเหล็กและโลหะแข็งปานกลาง และอะลูมิเนียม ไม่ควรใช้กับ โลหะผสมทองแดง รูปที่ 4.61 ลักษณะการใช้งานของน้ำมันตัดชนิดน้ำมันล้วน (Neat Cutting Oil) 2. น้ำมันตัดชนิดผสมน้ำ (Soluble Cutting Oil) น้ำมันตัดชนิดผสมน้ำ เป็น น้ำมันตัดที่นิยมใช้กัน อย่างแพร่หลาย เมื่อผสมกันแล้วจะเป็นสีน้ำนม สีเขียว หรือสีฟ้า ขึ้นอยู่กับบริษัทผู้ผลิต มีคุณสมบัติป้องกันสนิม และระบายความร้อน ลดความเสียดทาน มีความสามารถในการหล่อลื่นได้ดีในขณะที่ทำการแมชชีนชิ้นงาน โดยมี ส่วนผสมของน้ำ 100 ส่วน จะต้องเติมน้ำมันตัดชนิดผสมน้ำประมาณ 1– 5 ส่วน รูปที่4.62 ลักษณะการใช้งานของน้ำมันตัดชนิดผสมน้ำ (Soluble Cutting Oil) 3. น้ำมันตัดสังเคราะห์(Synthetic Cutting Oil, Chemical Cutting Oil) น้ำมันตัดสังเคราะห์มี คุณสมบัติเป็นสารหล่อลื่นและสารหล่อเย็นที่ดีมาก ป้องกันการบูดเน่าของน้ำมันตัดสังเคราะห์ บางชนิดจะมี ส่วนผสมของสารรับแรงกดสูง (Extreme Pressure; EP) เพื่อช่วยลดอุณหภูมิความร้อน และลดแรงเสียดทานที่ เกิดขึ้นระหว่างชิ้นงานกับเครื่องมือตัด
152 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่ 4.63 ลักษณะการใช้งานของน้ำมันตัดสังเคราะห์ 4.4.2 หน้าที่ของน้ำมันตัด 1. เพื่อการหล่อเย็น น้ำมันตัดทำหน้าที่ในการช่วยลดอุณหภูมิที่เกิดขึ้นระหว่างเครื่องมือตัดและชิ้นงาน เพราะความร้อนส่วนใหญ่จะอยู่ที่เศษโลหะที่ทำการตัดเฉือนออก 2. เพื่อการหล่อลื่น น้ำมันตัดทำหน้าที่เป็นชั้นบาง ๆ เข้าไปแทรกตัวอยู่ระหว่างเครื่องมือตัดกับชิ้นงาน ทำให้เกิดการสัมผัสที่ผิวหน้าของชิ้นงานและเครื่องมือตัด ส่งผลให้แรงเสียดทานและความร้อนจะลดลงชิ้นงานกับ เครื่องมือตัดน้อยลง ทำให้ใช้แรงในการตัดเฉือนน้อยลง ป้องกันการหลอมติดเศษโลหะที่เกิดจากการตัดเฉือนของ เครื่องมือตัด ส่งผลต่ออายุการใช้งานของเครื่องมือตัดและเครื่องจักรยาวนานขึ้น 3. เพื่อป้องกันสนิม น้ำมันตัดส่วนใหญ่มีส่วนผสมของสารเคมีและช่วยเคลือบผิวชิ้นงาน เพราะผิวชิ้นงาน บริเวณที่มีการตัดเฉือน ระหว่างเครื่องมือตัดจะมีปฏิกิริยาที่ไวต่อการเกิดสนิมมาก เนื่องจากการทำปฏิกิริยากับ อากาศภายนอก นอกจากน ี้น้ำมันตัดยังมีการเติมสารกันบูด เพื่อป้องกันไม่ให้เน่าบูดและมีกลิ่นเหม็น 4. เพื่อชะล้างและพาเศษโลหะออกจากชิ้นงานและเครื่องมือตัด น้ำมันตัดทำหน้าที่ในการชะล้างและพา เศษโลหะที่เกิดจากการตัดเฉือนระหว่างเครื่องมือตัดและชิ้นงานออกจากบริเวณตัดเฉือน 4.4.3 คุณสมบัติของน้ำมันตัดที่ดี 1. ลดความร้อนที่เกิดขึ้นขณะตัดเฉือนได้ดีระหว่างชิ้นงานกับเครื่องมือตัด 2. ช่วยหล่อลื่นระหว่างชิ้นงานกับเครื่องมือตัด และช่วยลดการสึกหรอของเครื่องมือตัด 3. ช่วยไล่เศษโลหะให้ออกจากชิ้นงานได้อย่างรวดเร็ว 4. ช่วยหล่อลื่นชิ้นส่วนต่างๆ ของเครื่องจักร CNC 5. ป้องกันการเกิดสนิมที่ชิ้นงานและเครื่องจักร CNC 6. ป้องกันการเกิดฟอง ไม่ฟุ้งกระจาย 7. ไม่เป็นอันตรายกับผู้ปฏิบัติงาน 8. ไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม
153 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 4.5 สรุป เครื่องมือตัดสำหรับงานกลึง CNC ส่วนใหญ่จะใช้เม็ดมีดอินเสิร์ต เครื่องมือตัดสำหรับงานกัด CNC เช่น End Mill, Face Mill และดอกสว่าน เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นอีกหลายๆ อย่างที่จะต้องเลือกใช้เงื่อนไข ของการตัดเฉือน (Cutting Conditions) ซึ่งผู้ปฏิบัติงานยังต้องเลือกใช้เช่น ความเร็วรอบในการตัดเฉือน (S– Spindle Speed), ค่าอัตราป้อน (F–Feed Rate) และระยะป้อนลึกในการทำงาน (Depth of Cut) ซึ่งมีความจา เป็นที่จะต้องพิจารณาให้เหมาะสมกับวัสดุที่ทำการขึ้นรูปชิ้นงาน นอกจากเงื่อนไขของการตัดเฉือนแล้ว ยังมีน้ำ มันตัด (Cutting Oil) ซึ่งหน้าที่ที่สำคัญของน้ำมันตัดคือ การช่วยหล่อลื่นและหล่อเย็นระหว่างเครื่องมือตัดกับ ชิ้นงานและเศษโลหะที่ตัดออก ชนิดของน้ำ มันตัดแบ่งออกได้3 ชนิดคือ 1. น้ำมันตัดชนิดน้ำ มันล้วน (Neat Cutting Oil) 2. น้ำมันตัดชนิดผสมน้ำ (Soluble Cutting Oil) 3. น้ำมันตัดสังเคราะห์(Synthetic Cutting Oil, Chemical Cutting Oil) หน้าที่ของน้ำมันตัด 1. เพื่อการหล่อเย็น 2. เพื่อการหล่อลื่น 3. เพิ่มอายุการใช้งานของเครื่องจักรและเครื่องมือตัด 4. เพื่อป้องการสนิม คุณสมบัติของน้ำมันตัดที่ดีเช่น ลดความร้อน ช่วยหล่อลื่นระหว่างชิ้นงานกับเครื่องมือตัด ฯลฯ
154 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี แบบฝึกหัดหน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC คำสั่ง ให้นักเรียนตอบคาถามให้ถูกต้อง 1.เม็ดมีดอินเสิร์ตแบบ Cubic Boron Nitride (CBN) ใช้สำหรับกลึงโลหะชนิดใด ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... 2. เม็ดมีดอินเสิร์ตในงาน CNC สามารถเแบ่งตามลักษณะของมุมคายเศษของเครื่องมือตัด ได้กี่แบบ อะไรบ้าง ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... 3. จากรูปดังกล่าว 3.1 ชื่อ.................................................................................... ใช้สำหรับ ........................................................................ ......................................................................................... 3.2 ชื่อ.................................................................................... ใช้สำหรับ ........................................................................ ......................................................................................... 3.3 ชื่อ.................................................................................... ใช้สำหรับ ........................................................................ ......................................................................................... 4. อธิบายรหัสเม็ดมีดอินเสิร์ตงานกลึง จากรูปข้างล่างนี้
155 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รหัสตัว T หมายถึง ................................................................................................................... รหัสตัว M หมายถึง ................................................................................................................... รหัสตัว 16 หมายถึง ................................................................................................................... รหัสตัว 08 หมายถึง ................................................................................................................... 5. จงอธิบายรหัสด้ามมีดอินเสิร์ตงานกลึงนอก จากรูปข้างล่างนี้ SCGCR1616H09 รหัสตัว S หมายถึง ................................................................................................................... รหัสตัว G หมายถึง ................................................................................................................... รหัสตัว R หมายถึง ................................................................................................................... รหัสตัว H หมายถึง ................................................................................................................... 6. จงอธิบายรหัสด้ามมีดอินเสิร์ตงานกลึงใน A 25 V P W L N R 06. รหัสตัว A หมายถึง ................................................................................................................... รหัสตัว P หมายถึง ................................................................................................................... รหัสตัว R หมายถึง ................................................................................................................... 7. ดอก End Mill ขนาด Æ6 mm ใช้ความเร็วตัด 120 m/min ต้องใช้ความเร็วรอบในการ กัดชิ้นงานเท่าไร ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... 8. เครื่องมือตัดมีคมตัด 6 ฟัน ใช้ความเร็วรอบ 1,250 rpm โดยเปิดตารางของเม็ดมีดอินเสิร์ต งานกัดมีอัตราป้อน ของคมตัดมีค่า 0.03 mm/tooth จงคำนวณค่าอัตราป้อนมีหน่วยเป็น mm/min ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... 9. จงบอกคุณสมบัติของน้ำมันตัด (Cutting Oil) ที่ดีมา 5 ข้อ ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................
156 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี เฉลยแบบฝึกหัดหน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC คำสั่ง ให้นักเรียนตอบคาถามให้ถูกต้อง 1.เม็ดมีดอินเสิร์ตแบบ Cubic Boron Nitride (CBN) ใช้สำหรับกลึงโลหะชนิดใด เหมาะกับงานกลึงเหล็กแข็งๆ เช่น เหล็กเครื่องมือ เหล็กชุบผิวแข็ง เหล็กหล่อสีเทา มีคุณสมบัติ ทนต่อการสึกหรอ ได้ดี และมีความเหนียวในตัวเม็ดมีด . 2. เม็ดมีดอินเสิร์ตในงาน CNC สามารถแบ่งตามลักษณะของมุมคายเศษของเครื่องมือตัด ได้กี่แบบ อะไรบ้าง เม็ดมีดอินเสิร์ตในงาน CNC สามารถแบ่งตามมุมคายเศษของเครื่องมือตัดได้เป็น 2 แบบคือ 1. มุมคายเป็นบวก (Positive Insert) 2. มุมคายเป็นลบ (Negative Insert) 3. จากรูปดังกล่าว 3.1 ชื่อ ดอกลบคมแบบอินเสิร์ต (Chamfer Mill) ใช้สำหรับ ลบคมชิ้นงาน มีมุมตั้งแต่ 45°, 60°, 82°, 90°, 100° และ 120° มีทั้งแบบลบคมเหลี่ยม และลบคมมน 3.2 ชื่อ ดอกต๊าปแบบ Insert ใช้สำหรับ ทำเกลียวบนชิ้นงาน 3.3 ชื่อ หัวคว้านรู (Boring Head) ใช้สำหรับ คว้านรู้ขนาดใหญ่ๆ คือ หัวคว้านรู (Boring Head) ใช้กับ เครื่อง Machining Center และเครื่อง คว้านรู ขนาดใหญ่ (CNC Boring Machine) 4. อธิบายรหัสเม็ดมีดอินเสิร์ตงานกลึง จากรูปข้างล่างนี้
157 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รหัสตัว T หมายถึง บอกรูปร่างเม็ดมีดอินเสิร์ต (Insert Shape) รหัสตัว M หมายถึง บอกค่าพิกัดความเผื่อของขนาดเม็ดมีดอินเสิร์ต (Tolerances) รหัสตัว 16 หมายถึง บอกความยาวของคมตัดของเม็ดมีดอินเสิร์ต (Cutting Edge Length) รหัสตัว 08 หมายถึง บอกขนาดของรัศมีที่ปลายคมตัดของเม็ดมีดอินเสิร์ต (Cutting Edge Corner) 5. จงอธิบายรหัสด้ามมีดอินเสิร์ตงานกลึงนอก จากรูปข้างล่างนี้ SCGCR1616H09 รหัสตัว S หมายถึง บอกลักษณะการจับยึดเม็ดมีดอินเสิร์ต (Clamping System Insert) รหัสตัว G หมายถึง บอกรูปแบบของด้ามมีดอินเสิร์ต (Tool Holder Type) รหัสตัว R หมายถึง บอกทิศทางการป้อนของมีดอินเสิร์ต (Version) รหัสตัว H หมายถึง บอกความยาวของด้ามมีดอินเสิร์ต (Tool Holder Length 6. จงอธิบายรหัสด้ามมีดอินเสิร์ตงานกลึงใน A 25 V P W L N R 06. รหัสตัว A หมายถึง บอกชนิดของด้ามมีดอินเสิร์ต (Boring Bar Design) รหัสตัว P หมายถึง บอกลักษณะการจับยึดเม็ดมีดอินเสิร์ต (Clamping System Insert) รหัสตัว R หมายถึง บอกทิศทางการป้อนของมีดอินเสิร์ต (Version) 7. ดอก End Mill ขนาด Æ6 mm ใช้ความเร็วตัด 120 m/min ต้องใช้ความเร็วรอบในการกัดชิ้นงานเท่าไร จากสูตร Vc = p × D × n 1,000 จะได้ n = Vc × 1,000 p × D แทนค่า n = 120 × 1,000 = 120,000 3.14 × 6 18.84 ดังนั้นต้องเปิดความเร็วรอบในการกลึงชิ้นงาน n = 4,076.43 rpm 8. เครื่องมือตัดมีคมตัด 6 ฟัน ใช้ความเร็วรอบ 1,250 rpm โดยเปิดตารางของเม็ดมีดอินเสิร์ต งานกัดมีอัตราป้อน ของคมตัดมีค่า 0.03 mm/tooth จงคำนวณค่าอัตราป้อนมีหน่วยเป็น mm/min จากสูตร แทนค่า ƒn = 0.03 × 6 ดังนั้นค่า ƒn = 0.18 mm/r 9. จงบอกคุณสมบัติของน้ำมันตัด (Cutting Oil) ที่ดีมา 5 ข้อ 1. ลดความร้อนที่เกิดขึ้นขณะตัดเฉือนได้ดีระหว่างชิ้นงานกับเครื่องมือตัด
158 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 2. ช่วยหล่อลื่นระหว่างชิ้นงานกับเครื่องมือตัด และช่วยลดการสึกหรอของเครื่องมือตัด 3. ช่วยไล่เศษโลหะให้ออกจากชิ้นงานได้อย่างรวดเร็ว 4. ช่วยหล่อลื่นชิ้นส่วนต่างๆ ของเครื่องจักรCNC 5. ป้องกันการเกิดสนิมที่ชิ้นงานและเครื่องจักร CNC 6. ป้องกันการเกิดฟอง ไม่ฟุ้งกระจาย 7. ไม่เป็นอันตรายกับผู้ปฏิบัติงาน 8. ไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม
159 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี ใบงานที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. บอกรหัสเม็ดมีดได้อย่างถูกต้อง 2. บอกรหัสด้ามมีดกลึง CNC ได้อย่างถูกต้อง 3. ประกอบเม็ดมีดอินเสิร์ตกับด้ามมีดกลึง CNC ได้อย่างถูกต้อง เครื่องมือและอุปกรณ์การปฏิบัติงาน 1. ใบงานที่ 4 2. คู่มือเม็ดมีดอินเสิร์ตกับด้ามมีดกลึง CNC ของบริษัท Sandvik 3. เม็ดมีดอินเสิร์ตและด้ามมีดกลึง CNC ชนิดต่างๆ ลำาดับขั้นการปฏิบัติงาน 1. แบ่งกลุ่มนักศึกษาออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน 2. ให้นักศึกษาแต่ละกลุ่มศึกษาใบงานที่ 4 และปฏิบัติตามข้อที่ 1 และข้อที่ 2 3. ให้นักศึกษาแต่ละกลุ่มออกมาอธิบายใบงานที่ 4 หน้าชั้นเรียน (ใช้เวลากลุ่มละ 3–5 นาที) 4. ให้นักศึกษาแต่ละกลุ่มช่วยกันเก็บกวาดห้องเรียนและทำความสะอาดให้เรียบร้อย
160 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 1. จากรูปข้างล่าง จงเขียนรหัสเม็ดมีดและรหัสด้ามมีดกลึง CNC ลงในตารางให้ถูกต้อง (10 คะแนน) รหัสเม็ดมีด 1.1. รหัสเม็ดมีดอินเสิร์ต (5 คะแนน) หมายเลข รหัสเม็ดมีอินเสริร์ต 1. 2. 3. 4. 5. 1.2. รหัสด้ามมีดกลึง CNC Insert (5 คะแนน) รหัสด้ามเม็ดมีดกลึง CNC หมายเลข รหัสเม็ดมีอินเสริร์ต 1. 2. 3. 4. 5. 4 3 2 1 5
161 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี แบบประเมินผล ใบมอบงานที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ชื่อ................................................สกุล........................................ ระดับชั้น.............................แผนกวิชา........................... ลำดับ รายการประเมิน ส่วนที่ 1 ผลการประเมิน ระดับคะแนน เต็ม 15 1. เขียนรหัสเม็ดมีดและรหัสด้ามมีดกลึง CNC (10 คะแนน) คะแนนที่ได้ .................... คะแนน 2. การประกอบเม็ดมีดอินเสิร์ตกับด้ามมีดกลึง CNC (10 คะแนน) คะแนนที่ได้ .................... คะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ส่วนที่ 2 (เจตคติ) ผลการประเมิน ระดับคะแนน ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรุง 10 (คะแนน) 7 (คะแนน) 5 (คะแนน) 3 (คะแนน) 1. การทำงานเป็นทีมและการรายงานหน้าชั้นเรียน 2. การบำรุงรักษาเครื่องมือและการทำความสะอาด 3. การปฏิบัติตามกฎระเบียบ 4. การปฏิบัติตามหลักความปลอดภัย ระดับคะแนน เต็ม 40 คะแนน คะแนนที่ทำได้…..…………….คะแนน คะแนนเต็ม (55 คะแนน) คะแนนรวมท้งัหมดได.้.............................................................คะแนน เกณฑ์การประเมิน คิดเป็น % = คะแนนที่ได้(1+2) × 100 คะแนนเต็ม (60 คะแนน) ผลการประเมิน เกณฑ์การประเมิน 70% คะแนนจากผลการ ประเมิน…............................................. % ผ่าน ไม่ผ่าน (ลงชื่อ)………………………………ผู้ประเมิน วันที่………..เดือน…………………พ.ศ……..
162 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี แบบประเมินพฤติกรรม วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 วันที่…..เดือน………….พ.ศ. 25… ที่ ชื่อ-สกุล พฤติกรรม คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ รวม 5 คะแนน เข้าเรียน ตรงตาม เวลา แต่งกาย ตาม ระเบียบ ผลงาน ประณีต เรียบร้อย ส่งงาน ตาม กำหนด มีน้ำใจ ช่วยเหลือ ผู้อื่น 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 เกณฑ์การประเมิน ในทุกช่องถ้าผู้เรียนไม่สามารถปฏิบัติได้ ให้คะแนน 0 ถ้าผู้เรียนปฏิบัติได้ให้คะแนน 1 ลงชื่อผู้ประเมิน……………………………………….
163 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี สื่อ Power Point
164 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 4 เรื่อง เครื่องมือตัดที่ใช้กับเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี สื่อ Power Point
165 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 5 เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี ก่อนลงมือปฏิบัติงานกับเครื่องจักร CNC นักศึกษาควรที่จะศึกษาการทำงานของปุ่มควบคุมต่าง ๆ บนชุด ควบคุม ( Control Panel) ของเครื่องจักร CNC เพราะปุ่มควบคุมต่าง ๆ นั้นแต่ละเครื่องจะไม่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กับ บริษัทผู้ผลิต ถ้าศึกษาจนเกิดความชำนาญ ก็สามารถปฏิบัติงานกับเครื่องจักร CNC ได้อย่างถูกต้องและป้องกันการ เกิดอุบัติเหตุได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ต้องมั่นตรวจสอบสภาพและการบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ตามระยะเวลาการ ใช้งาน เพื่อรักษาสภาพทำงานของเครื่องจักร CNC ก่อนที่จะมีการหยุดชะงักลงจากการชำรุดสำหรับการใช้งานกับ เครื่องจักร CNC 1. ชุดควบคุม (Control Panel ) ทั่ว ๆ ไป 2. การใช้งานของปุ่มควบคุมต่าง ๆ บนชุดควบคุม (Control Panel) 3. การบำรุงรักษาและการตรวจสอบสภาพเครื่องจักร CNC จุดประสงค์ทั่วไป เพื่อให้นักศึกษามีความรู้เกี่ยวกับการใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษา เครื่องจักร CNC จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. ด้านความรู้ 1.1 บอกส่วนประกอบชุดควบคุมของเครื่องจักร CNC ได้อย่างถูกต้อง 1.2 บอกลักษณะการใช้งานของปุ่มควบคุม เครื่องจักร CNC ได้อย่างถูกต้อง 2. ด้านทักษะ (ภาคปฏิบัติงาน) ใบงานที่ 5 2.1 เปิด - ปิด ระบบควบคุมกับเครื่องกลึง CNC ได้อย่างถูกต้อง 2.2 เข้า - ออก โปรแกรมกับเครื่องกลึง CNC ได้อย่างถูกต้อง 2.3 ป้อนข้อมูลกับเครื่องกลึง CNC ได้อย่างถูกต้อง 2.4 จัดเก็บข้อมูลกับเครื่องกลึง CNC (Drive) ได้อย่างถูกต้อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC สาระสำคัญ สาระการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนการสอน
166 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 5 เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 3. ด้านคุณธรรมและจริยธรรม 3.1 เข้าเรียนตรงตามเวลา 3.2 แต่งกายตามระเบียบของสถานศึกษา 3.3 ผลงานประณีตเรียบร้อย 3.4 ส่งงานตามกำหนดเวลา 3.5 มีน้ำใจช่วยเหลือและการปฏิบัติงานร่วมกับผู้อื่น ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ทำแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่องการใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษา เครื่องจักร CNC 2. ครูนำเข้าสู่บทเรียนโดยใช้คำถามให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายถึงการประมวลความรู้ในรายวิชาต่าง ๆ ขั้นสอน 1. ครูให้นักศึกษาอ่านเนื้อหาในใบความรู้และร่วมอภิปราย เรื่องการใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC 2. ครูอธิบายโดยใช้สื่อ Power point เอกสารใบความรู้ประกอบการบรรยาย เพื่อให้นักศึกษาเข้าใจ เนื้อหาสาระการเรียนรู้เรื่องการใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC 2.1. ชุดควบคุม (Control Panel) ทั่ว ๆ ไป 2.2. การใช้งานของปุ่มควบคุมต่าง ๆ บนชุดควบคุม (Control Panel) 3. ครูสาธิตการใช้ชุดควบคุม (Control Panel) เครื่องกลึง OKUMA LB-25 ขั้นสรุป 1. สรุปความรู้เกี่ยวกับการใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC 2. นักศึกษาทำแบบฝึกหัดเรื่องการใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษา เครื่องจักร CNC จากนั้นครูและนักศึกษาร่วมกันเฉลยตรวจคำตอบ เพื่อประเมินผลการเรียน 3. นักศึกษาปฏิบัติงานตามใบมอบงานที่ 5 เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC กิจกรรมการเรียนการสอน (4 ชั่วโมง)
167 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 5 เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี สื่อสิ่งพิมพ์ 1. เอกสารประกอบการสอน เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC 2. แบบประเมินผล สื่อโสตทัศน์ 1. สื่อ Power Point เรื่องการใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษา เครื่องจักร CNC สอนแผ่นที่ 5/1 – 5/15 1. คะแนนแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 5 เรื่องการใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC 2. คะแนนใบมอบงานหน่วยที่ 5 เรื่องการใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม (Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC 3. คะแนนจากแบบประเมินพฤติกรรม 1. ห้องสมุด 2. ข้อมูลจากอินเตอร์เน็ต เช่น https://www.google.com เป็นต้น 1. นักศึกษาสืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมหรือทบทวนเนื้อหาจากอินเตอร์เน็ตในช่วงเวลาว่าง สื่อการเรียนการสอน การวัดผลและประเมินผล แหล่งการเรียนรู้เพิ่มเติม กิจกรรมเสนอแนะ
168 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 5 เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียว โดยกาเครื่องหมาย X ลงในกระดาษคำตอบ คำสั่ง จงเลือกคาตอบที่ถูกที่สุดเพียงข้อเดียว 1. ข้อใดคือส่วนประกอบของชุดควบคุม (Control Panel) ก. ชุดควบคุมความเร็วรอบและทิศทำงการหมุนของ Spindle ข. ชุดควบคุมหน่วยจ่ายกาลัง (Power Supply Control) ค. ชุดควบคุมแนวแกน (Axis Control) ง. ชุดควบคุมการต่อเชื่อม (Interface Control) 2. ข้อใดที่ใช้แสดงรายละเอียดในการทำงาน เช่นตำแหน่งการเคลื่อนที่ของแนวแกน X, Y, Z และสถานะของการ เคลื่อนที่ต่าง ๆ คือ ก. Function F1…F8 ข. Monitor ค. Emergency Stop ง. Spindle Key 3. กรณีที่เครื่องจักร CNC เกิดเครื่องมือแตกหักขณะทำการขึ้นรูปชิ้นงาน ควรกดปุ่มใด ก. Function F1…F9 ข. Hand Wheel ค. Emergency Stop ง. Rapid Traverse 4. ปุ่มนี้ใช้สำหรับ ก. สำหรับเคลื่อนที่แนวแกนอย่างรวดเร็ว ข. สำหรับป้อนโปรแกรม NC ค. ใช้สำหรับป้อนคำสั่งด้วยมือ ง. การสั่งให้Program ทำงานจริง
169 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 5 เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 5. ปุ่มนี้ใช้สำหรับ ก. เปิดระบบน้ำหล่อเย็น ข. การสั่งให้Program ทำงานต่อเนื่อง ค. หยุดการทำงานของเครื่องจักร CNC ง. เปิดระบบไฟฟ้าของเครื่องจักร CNC 6. จากรูปเป็นชื่อปุ่มชนิดใด ก. Chang Tool ข. Rapid Traverse ค. Chip Conveyor ง. Spindle Key 7. ปุ่มที่ใช้สำหรับการแทรกข้อมูลของ NC โปรแกรมคือ ก. ข. ค. ง. 8. เป็นปุ่มที่ใช้สำหรับ ก. สำหรับป้อนข้อมูลโปรแกรม NC ข. สำหรับการเคลื่อนที่ Tool อย่างรวดเร็ว ค. การสั่งให้Program ทำงานทีละบรรทัด ง. สำหรับเรียกดูโปรแกรม NC 9. ข้อใดกล่าวไม่ถูกต้องเกี่ยวกับหลักการบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ก. ใช้ผ้าเช็ดเครื่องจักร CNC ทันทีเพื่อความสะอาด ข. ควรตรวจเช็คระดับน้ำมันหล่อลื่นอย่าให้ต่ำกว่าระดับมาตรฐาน
170 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 5 เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี ค. ตรวจเช็คสายไฟฟ้าที่ชำรุดและเปลี่ยนใหม่ ง. สายพานลาเลียงต้องทำความสะอาดทุกครั้งหลังเลิกใช้งาน เพราะจะได้ไม่มีเศษตกค้าง 10. ข้อใดคือการตรวจสอบประจำปี(Annually) ก. ตรวจสอบสายข้อต่อ Interface Cable และสายส่งข้อมูล ข. ตรวจสอบระดับความดันของลม ค. ตรวจสอบระดับน้ำมันไฮดรอลิกส์ ง. ตรวจสอบระดับน้ำมันหล่อลื่น
171 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 5 เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC 1. ก 6. ค 2. ข 7. ก 3. ค 8. ค 4. ง 9. ก 5. ข 10. ก
172 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 5 เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี ก่อนลงมือปฏิบัติงานกับเครื่องจักร CNC นักศึกษาควรที่จะศึกษาการทำงานของปุ่มควบคุมต่าง ๆ บนชุด ควบคุม ( Control Panel) ของเครื่องจักร CNC เพราะปุ่มควบคุมต่าง ๆ นั้นแต่ละเครื่องจะไม่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กับ บริษัทผู้ผลิต ถ้าศึกษาจนเกิดความชำนาญ ก็สามารถปฏิบัติงานกับเครื่องจักร CNC ได้อย่างถูกต้องและป้องกันการ เกิดอุบัติเหตุได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ต้องมั่นตรวจสอบสภาพและการบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ตามระยะเวลาการ ใช้งาน เพื่อรักษาสภาพทำงานของเครื่องจักรCNC ก่อนที่จะมีการหยุดชะงักลงจากการชำรุดสำหรับการใช้งานกับ เครื่องจักร CNC 5.1 ชุดควบคุม (Control Panel) ทั่วๆ ไป 5.1.1 ส่วนประกอบของชุดควบคุม (Control Panel) ชุดควบคุม (Control Panel) จะมี2 ส่วน หลักๆ คือ 1. ส่วนประกอบภายนอก ประกอบไปด้วย จอภาพ (Monitor) ชุดป้อนตัวอักษร และตัวเลข ชุดแก้ไข และบันทึกข้อมูล และชุดควบคุมความเร็วรอบและทิศทำงการหมุนของ Spindle เป็นต้น 2. ส่วนประกอบภายใน ประกอบไปด้วย แผงควบคุมวงจรระบบไฟฟ้าของตัวเครื่องจักร CNC โมดูลเชื่อม ต่อภายนอก ชุดควบคุมการต่อเชื่อม (Interface Control), ชุดควบคุมแนวแกน (Axis Control) และชุดควบคุม หน่วยจ่ายกำลัง (Power Supply Control) ส่วนประกอบภายนอก ส่วนประกอบภายใน รูปที่5.1 แสดงส่วนประกอบภายนอกและภายในของชุดควบคุม (Control Panel) ชุดควบคุม (Control Panel) มีหลายรูปแบบและหลายลักษณะ ซึ่งผู้ใช้เครื่องจักร CNC ควรที่จะศึกษา จากคู่มือการใช้เครื่องจักร CNC จากบริษัทผู้ผลิตหรืออบรมการใช้ชุดควบคุมเครื่องจักร CNC เพื่อให้เกิดความรู้ และความชำนาญ รวมไปถึงทักษะการใช้ชุดควบคุม เพื่อป้องกันอุบัติเหตุและป้องกันเครื่องจักร CNC ไม่ให้เกิด ความเสียหายจากการใช้งานในขณะปฏิบัติงานกับเครื่องจักร CNC ใบความร ู้ หน่วยที่ 5การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และการบ ารุงรักษาเคร ื่องจักร CNC
173 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 5 เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี รูปที่ 5.2 ลักษณะการใช้งานชุดควบคุม (Control Panel) รูปที่ 5.3 ลักษณะชุดควบคุมแบบยึดติดกับตัวเครื่องจักร CNC รูปที่5.4 ชุดควบคุม (Control Panel) แบบไม่ยึดติดกับตัวเครื่องจักร CNC
174 วิชา โปรแกรมเอ็นซีพื้นฐาน รหัสวิชา 20102-2009 หน่วยที่ 5 เรื่อง การใช้ปุ่มควบคุมกับชุดควบคุม ( Control Panel) และ การบำรุงรักษาเครื่องจักร CNC ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ นายสุรชัย ทันสมัย แผนกวิชาช่างกลโรงงาน วิทยาลัยการอาชีพกาญจนบุรี 5.2 การใช้งานของปุ่มควบคุมต่างๆ บนชุดควบคุม (Control Panel) มีบริษัทที่ผลิตเครื่องจักร CNC หลายแห่ง ลักษณะของปุ่มควบคุมบนชุดควบคุมจึงมีหลายรุ่น หลายแบบ ซึ่งก่อนที่ผู้ใช้งานกับเครื่องจักร CNC จะลงมือปฏิบัติงานจะต้องศึกษาจากคู่มือการใช้เครื่องจักร CNC เพื่อป้องกัน ข้อผิดพลาดในการปฏิบัติงานและอุบัติเหตุที่อาจจะเกิดขึ้น ดังแสดงในตารางต่อไปนี้ ตารางแสดงชื่อและลักษณะของปุ่มควบคุมต่างๆ บนชุดควบคุม (Control Panel) และการใช้งานของปุ่ม ควบคุมต่างๆ บนชุดควบคุม (Control Panel) OKUMA LB-25 LATHE CNC ชื่อและลักษณะของปุ่มควบคุมต่างๆ บนชุดควบคุม (Control Panel) การใช้งานของปุ่มควบคุมต่างๆ บนชุดควบคุม(Control Panel) 1. จอภาพ (Monitor) แสดงรายละเอียดในการทำงานของเครื่องจักร CNC เช่น แสดงตำแหน่งการเคลื่อนที่ของเครื่องมือตัดตาม แนวแกน X, Y, Z หรือสถานะของเครื่องจักร CNC ขณะทำงานแบบ 2 มิติหรือ 3 มิติแสดงค่าความเร็ว รอบและอัตราป้อน 2. ปุ่ม Emergency Stop ปุ่มที่ใช้สำหรับหยุดการทำงานของเครื่องจักร CNC ในกรณีที่เกิดการชนของเครื่องมือตัด หรือเครื่องจักร CNC ทำงานผิดพลาด เวลาใช้งานให้กดปุ่มด้วยมือ จะทำให้เครื่องจักรหยุดการทำงาน และถ้าจะทำงาน ต่อต้องหมุนปุ่ม Emergency Stop เพื่อให้ระบบ เครื่องเครื่องจักรทำงานปกติ 3. ปุ่ม Power On Off ปุ่มที่ใช้สำหรับ เปิด–ปิดกระแสไฟฟ้าของเครื่องจักร CNC ทั้งหมด 4. ชุด Hand Wheel ใช้เคลื่อนที่แนวแกน X, Z เครื่องจักร CNC แบบ Manual หรือใช้ปรับตั้งเครื่องมือตัด มีทั้ง ระบบ มิลลิเมตรและระบบนิ้ว สามารถปรับค่าความละเอียด ตั้งแต่ 1, 0.1 , 0.02 มิลลิเมตร ถ้าเป็นระบบนิ้ว 1, 0.1, 0.02 นิ้ว