ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ_ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΙΑΝΝΙΑΣ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 9

Να απαριθμείτε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ΜΜΕ στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Να περιγράφετε τους βασικούς προσδιοριστικούς παράγοντες ανάπτυξης των ΜΜΕ στην
Ελλάδα και την Ευρώπη.
Να περιγράφετε τι έχει γίνει στην Ελλάδα για την ανάπτυξη των ΜΜΕ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ανάπτυξη του κλάδου των μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι βασική για την ανάπτυξη της
οικονομίας τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη. Τα βασικά όμως χαρακτηριστικά των ΜΜΕ σε
Ελλάδα και Ευρώπη διαφέρουν. Για την ανάπτυξη των ΜΜΕ είναι απαραίτητο να προσδιορισθούν
οι βασικοί προσδιοριστικοί τους παράγοντες και να τεκμηριωθεί η θέση της κάθε χώρας ως προς
αυτούς σε σχέση με το μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι το οποίο πραγματοποιείται μεταξύ
άλλων σε αυτό το κεφάλαιο.

ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Ποιες είναι οι διάφορες μορφές μικρομεσαίων επιχειρήσεων;
Ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ΜΜΕ στην Ελλάδα και την Ευρώπη;
Ποιοι είναι οι βασικοί τομείς προσδιορισμού της ανάπτυξης των ΜΜΕ στην Ελλάδα και την
Ευρώπη;
Τι έχει γίνει στην Ελλάδα για την ανάπτυξη των ΜΜΕ;

ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ

• Μικρομεσαία επιχείρηση
• Μικρή επιχείρηση
• Πολύ μικρή επιχείρηση
• Small Business Act
• Επιχειρηματικότητα
• Δεύτερη ευκαιρία
• Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις
• Ανταπόκριση της δημόσιας διοίκησης
• Δημόσιες συμβάσεις και κρατικές ενισχύσεις
• Χρηματοοικονομικά
• Ενιαία αγορά
• Δεξιότητες και καινοτομία
• Περιβάλλον
• Διεθνοποίηση

147

148

Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ «SMALL BUSINESS
ACT»

Η πρωτοβουλία «Small Business Act» (SBA) είναι ένα ορόσημο στην πολιτική της ΕΕ για τις
ΜΜΕ·και περιλαμβάνει δέκα αρχές για την εκπόνηση και την εφαρμογή πολιτικών στην Ευρωπαϊκή
Ένωση και στα κράτη μέλη της. Οι αρχές αυτές είναι οι:

1. Επιχειρηματικότητα
2. Δεύτερη ευκαιρία
3. Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις
4. Ανταπόκριση της δημόσιας διοίκησης
5. Δημόσιες συμβάσεις και κρατικές ενισχύσεις
6. Χρηματοοικονομικά
7. Ενιαία αγορά
8. Δεξιότητες και καινοτομία
9. Περιβάλλον
10. Διεθνοποίηση

Οι αρχές αυτές αποτελούν τον πυρήνα των ενημερωτικών δελτίων16 (fact sheets) της
πρωτοβουλίας. Στο πρώτο μέρος κάθε δελτίου σκιαγραφείται η σημασία και η διάρθρωση των ΜΜΕ
στη χώρα. Στο δεύτερο και το τρίτο μέρος αναλύεται, για κάθε μία από τις αρχές της πρωτοβουλίας
SBA, η θέση της χώρας σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ, στο τέταρτο μέρος παρουσιάζεται μια
γενική επισκόπηση των εξελίξεων στις πολιτικές βάσει των δέκα αυτών αρχών, ενώ στο πέμπτο
μέρος δίνεται ένα παράδειγμα ορθής πρακτικής.

Με βάση τα στοιχεία των ενημερωτικών δελτίων της πρωτοβουλίας δίδεται στη συνέχεια σε αυτό το
Κεφάλιο μια παρουσίαση των Μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην Ελλάδα, όπως και στο επόμενο
της επιχειρηματικότητας.

Πριν διαβάσετε το δελτίο, ανατρέξτε στη μεθοδολογική σημείωση.
Πληροφορίες για τις επιδόσεις των χωρών που περιλαμβάνονται σε αυτή τη διαδικασία, καθώς και
τα ενημερωτικά σημειώματα όλων των χωρών μπορείτε να τα βρείτε στο:

http://ec.europa.eu/small-business/index_en.htm

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ

Μία Μικρομεσαία Επιχείρηση (ΜΜΕ) μπορεί να είναι μεσαίου, μικρού ή πολύ μικρού μεγέθους, εάν
πληρούν τα κριτήρια που δίδονται στον παρακάτω πίνακα. Πέρα του κριτηρίου του αριθμού των
εργαζομένων, πρέπει να ληφθεί υπόψη και η ικανοποίηση του κριτηρίου «κύκλος εργασιών» ή
«έσοδα επιχείρησης με βάση στοιχεία του ισολογισμού της επιχείρησης» για την κατάταξη μιας
επιχείρησης σε μια από τις 3 κατηγορίες.

16 Τα ενημερωτικά δελτία μιας χώρας συμβάλλουν στην παρακολούθηση της εφαρμογής της πρωτοβουλίας SBA σε
εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, δεν αποτελούν αυτοδύναμα έγγραφα. Δεν αποτελούν πλήρη αξιολόγηση των πολιτικών των
κρατών μελών και θα πρέπει να συμπληρώνουν, και όχι να αντικαθιστούν, τις διαθέσιμες εθνικές δημοσιεύσεις.

149

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΣΟΔΑ ΜΕ ΒΑΣΗ
ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝt ΕΡΓΑΣΙΩΝ ή ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ
ΜΕΣΑΙΟΥ
< 250 ≤ € 50 εκ. ≤ € 43 εκ.
ΜΙΚΡΟΥ
< 50 ≤ € 10 εκ. ≤ € 10 εκ.
ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟΥ
< 10 ≤ € 2 εκ. ≤ € 2 εκ.

1. ΟΙ ΜΜΕ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ – ΒΑΣΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ
ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο τομέας των SME στην Ελλάδα έχει μικρής κλίμακας δομή. Για την εμπεορική μη
χρηματοοικονομική οικονομία η κατάσταση παρουσιάζεται στη συνέχεια.

Το ποσοστό των πολύ μικρών επιχειρήσεων είναι μεγαλύτερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Οι
ελληνικές πολύ μικρές επιχειρήσεις απασχολούν περισσότερο pροσωπικό (58 %) από τη μέση
ευρωπαϊκή πολύ μικρή επιχείρηση (30 %). Κατά συνέπεια, η συμβολή όλων των ΜΜΕ στην
απασχόληση είναι υψηλότερη στην Ελλάδα (87 %) σε σχέση με την ΕΕ (67 %). Επιπλέον, η
συμβολή των ΜΜΕ στην προστιθέμενη αξία επίσης ξεπερνά τον μέσο όρο της ΕΕ (73 % έναντι 58
% αντίστοιχα).

Ε

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ
ΑΞΙΑ

Ελλάδα ΕΕ των Ελλάδα ΕΕ των Ελλάδα ΕΕ των
Αριθμός Ποσοστό 27 Αριθμός Ποσοστό 27 Δισ. € Ποσοστό 27

Ποσοστό Ποσοστό Ποσοστό

Πολύ 820 021 96,5% 91,8 % 1 538 632 58,0% 29,7 % 28 35,1 % 21,0 %
μικρές
Μικρές 25 789 3,0 % 6,9 % 459 784 17,3% 20,7 % 16 20,5 % 18,9 %
18,0 %
Μεσαίες 3 579 0,4 % 1,1 % 312 489 11,8% 17,0 % 14 17,1 % 57,9 %
42,1 %
ΜΜΕ 849 389 99,9% 99,8 % 2 310 905 87,0% 67,4 % 58 72,6 % 100,0 %
Μεγάλες 431 0,1 % 849 820 0,2 % 343 810 13,0% 2 654 32,6 % 22 27,4 % 79 100,0
100,0 %
Σύνολο 100,0 % 100,0 % 715 100,0 % %

Τα στοιχεία17 αφορούν την εμπορική μη χρηματοοικονομική οικονομία (NACE C -I, K).
Οι εκτιμήσεις εκπονήθηκαν από την EIM Business & Policy Research, με βάση τα στοιχεία
στατιστικών διάρθρωσης των επιχειρήσεων (ΣΔΕ) της Eurostat για το έτος 2006.

Από το 2002 έως το 2008, ο αριθμός των ΜΜΕ αυξήθηκε κατά 8 %, δηλαδή λιγότερο από τη μέση
αύξηση στην ΕΕ (13 %). Η καθαρή αύξηση του αριθμού των επιχειρήσεων αφορούσε ιδιαίτερα την
ομάδα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

Την περίοδο 2002-2008, η απασχόληση στις ελληνικές ΜΜΕ αυξήθηκε κατά 15 %, δηλαδή πάνω
από τον μέσο όρο της ΕΕ του 12 %. Σε γενικές γραμμές, η απασχόληση αυξήθηκε στις μικρές και

17
1Τα αριθμητικά στοιχεία στον πίνακα, τα οποία καλύπτουν δεδομένα σε εθνικό επίπεδο καθώς και συνολικά αποτελέσματα για την

ΕΕ των 27, προέρχονται από τα στοιχεία ΣΔΕ της Eurostat για το έτος 2006, ακολουθώντας μια μεθοδολογία εκτίμησης και διόρθωσης
που εκπονήθηκε από την EIM Business and Policy Research. Το πλεονέκτημα από τη χρήση δεδομένων της Eurostat είναι ότι τα
στατιστικά στοιχεία διαφορετικών χωρών είναι εναρμονισμένα και συγκρίσιμα. Το μειονέκτημα είναι ότι, για ορισμένες χώρες, τα
δεδομένα αυτά διαφέρουν από εκείνα που δημοσιεύουν οι εθνικές αρχές.

150

μεσαίες επιχειρήσεις και μειώθηκε στις μεγάλες επιχειρήσεις. Η σημαντικότερη αύξηση
καταγράφηκε το 2006.

Η προστιθέμενη αξία των ΜΜΕ παρουσίασε διακυμάνσεις με συνολική αύξηση κατά 37 %, η οποία
υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ του 28 %.

2. Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΗΣ
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ SBA ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται οι διάφορες αρχές της SBA, συγκρίνοντας τα αριθμητικά
στοιχεία της Ελλάδας με τον μέσο όρο της Ευρώπης των 27. Στην ανάλυση γίνεται διάκριση μεταξύ
δύο τύπων δεικτών: εκείνων που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό βαθμολογίας για καθεμία
από τις αρχές της SBA και ορισμένων δεικτών που παρέχουν μεν ενδιαφέρουσες πληροφορίες
αλλά δεν καλύπτουν αρκετές χώρες ώστε να συμπεριληφθούν στον εν λόγω υπολογισμό.

Οι μέσοι όροι για την Ελλάδα είναι διαθέσιμοι για τις ακόλουθες αρχές της SBA: ανταπόκριση της
δημόσιας διοίκησης, χρηματοοικονομικά, ενιαία αγορά, δεξιότητες και καινοτομία, καθώς και
διεθνοποίηση. Στο ίδιο επίπεδο με τον μέσο όρο της ΕΕ των 27 βρίσκονται οι τομείς «ανταπόκριση
της δημόσιας διοίκησης» και «δεξιότητες και καινοτομία». Κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ των 27
βρίσκονται τα συγκρίσιμα αριθμητικά στοιχεία στους τομείς «ενιαία αγορά» και «διεθνοποίηση». Ο
τομέας «χρηματοοικονομικά» υπολείπεται σημαντικά του μέσου όρου της ΕΕ των 27.
Αναλυτικότερα τα σχετικά στοιχεία παρουσιάζονται στη συνέχεια.

I. Επιχειρηματικότητα

Δεν κατέστη δυνατό να υπολογιστεί βαθμολογία για την Ελλάδα σχετικά με αυτή την αρχή της SBA.
Οι διαθέσιμοι δείκτες δεν δίνουν μια συνεκτική εικόνα.

Τρεις από τους οκτώ κύριους δείκτες υπερβαίνουν κατά πολύ τον μέσο όρο της ΕΕ, κατατάσσοντας
την Ελλάδα στην πρώτη θέση στους αντίστοιχους τομείς. Αυτοί είναι η «επιθυμία για
αυτοαπασχόληση» (47 % του πληθυσμού στην Ελλάδα έναντι 31 % στην ΕΕ), ο δείκτης συνολικής
επιχειρηματικής δραστηριότητας (9,9 % του ενήλικου πληθυσμού συνέστησε ή διατηρεί επιχείρηση
ηλικίας κάτω των 3,5 ετών) και ο δείκτης μελλοντικής επιχειρηματικότητας (17 % του ελληνικού
ενήλικου πληθυσμού σχεδιάζει να συστήσει επιχείρηση τα επόμενα 3 έτη έναντι 10 % στην
Ευρώπη). Αυτές οι επιδόσεις υποστηρίζονται από το ση μαντικά μεγαλύτερο από τον μέσο όρο
ποσοστό ιδιόκτητων
επιχειρήσεων.

Όσον αφορά τις τιμές που υπερβαίνουν τους μέσους όρους της ΕΕ, το ποσοστό
επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα ανέρχεται σε 33 % έναντι 24 % στην ΕΕ κατά μέσο όρο. Στο ίδιο
επίπεδο με τον μέσο όρο της ΕΕ βρίσκεται ο βαθμός στον οποίο η σχολική εκπαίδευση συνέβαλε
στην ανάπτυξη επιχειρηματικής νοοτροπίας, ενώ η αναλογία επιχειρηματικότητας λόγω ευκαιρίας
προς αυτήν λόγω ανάγκης βρίσκεται πολύ πίσω από τον μέσο όρο της ΕΕ (2 στην Ελλάδα έναντι 6
στην ΕΕ).

II. Δεύτερη ευκαιρία

Οι τρεις διαθέσιμοι δείκτες σε αυτόν τον τομέα της SBA δεν δίνουν μια συνεκτική εικόνα. Ενώ ο
βαθμός υποστήριξης της ιδέας να παρέχεται δεύτερη ευκαιρία υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ (89
% έναντι 80 %), το κόστος (9 %) και ο χρόνος σε έτη που απαιτούνται για τη διακοπή λειτουργίας
μιας επιχείρησης (2 έτη) βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο με τους μέσους όρους της ΕΕ – 11 % και 2,1
έτη αντίστοιχα.

III. Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις

Οι λίγοι διαθέσιμοι δείκτες για αυτόν τον τομέα της SBA δεν επιτρέπουν την εξαγωγή γενικού
συμπεράσματος. Η Ελλάδα έχει καλύτερες επιδόσεις από την ΕΕ σε δύο από τους τρεις

151

διαθέσιμους δείκτες: στο ποσοστό μεταξύ των ΜΜΕ υποστήριξης των ισχυόντων κανονισμών (41
% έναντι 34 %) και στο χρόνο που απαιτείται για τη συμμόρφωση με τις διοικητικές υποχρεώσεις (4
% έναντι 7 % του συνολικού χρόνου εργασίας των ΜΜΕ). Ταυτόχρονα, η βαθμολογία του δείκτη
που αφορά το ποσοστό των ΜΜΕ που αντιμετωπίζουν προβλήματα με τους διοικητικούς
κανονισμούς βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τον μέσο όρο της ΕΕ.

IV. Ανταπόκριση της δημόσιας διοίκησης

Συνολικά, τα διαθέσιμα αριθμητικά στοιχεία για αυτή την αρχή της SBA τοποθετούν την Ελλάδα στο
επίπεδο του μέσου όρου της ΕΕ των 27. Τέσσερις από τους επτά κύριους δείκτες εμφανίζουν μια
μέση επίδοση.

Αυτοί είναι ο «αριθμός ημερών που απαιτούνται για την έναρξη λειτουργίας μιας επιχείρησης» 2
(19), οι δύο δείκτες που μετρούν τις δυσκολίες πρόσληψης και απόλυσης, καθώς και ο αριθμός των
ημερών που απαιτούνται για τη δήλωση περιουσιακών στοιχείων (22 στην Ελλάδα έναντι 61 στην
ΕΕ).

Εντοπίζονται κάποιοι δείκτες όπου η Ελλάδα υπολείπεται του μέσου όρου της ΕΕ, ιδιαίτερα το
υψηλότερο κόστος έναρξης λειτουργίας μιας επιχείρησης (10 % του κατά κεφαλή εισοδήματος
έναντι 5 % στην ΕΕ) και οι «διαθέσιμες υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης» (με 45 % των 20
βασικών υπηρεσιών να είναι διαθέσιμες στο Διαδίκτυο έναντι 59 % στην ΕΕ κατά μέσο όρο).

Οι περισσότεροι πρόσθετοι δείκτες υποδηλώνουν επιδόσεις κάτω του μέσου όρου. Σε αυτούς
περιλαμβάνονται ο αριθμός των απαιτούμενων διαδικασιών για την έναρξη λειτουργίας μιας
επιχείρησης (15 έναντι 6) και για τη δήλωση περιουσιακών στοιχείων (11 έναντι 5), καθώς και οι
αυστηρότεροι κανονισμοί απασχόλησης όπως περιγράφονται από τους δείκτες που μετρούν την
αυστηρότητα στον τομέα της απασχόλησης και του εργασιακού ωραρίου.

V. Δημόσιες συμβάσεις και κρατικές ενισχύσεις

Ο μόνος διαθέσιμος δείκτης για αυτόν τον τομέα της SBA μετρά το ποσοστό των συνολικών
κρατικών ενισχύσεων που απευθύνονται σε ΜΜΕ σε σύγκριση με το συνολικό ποσό όλων των
κρατικών ενισχύσεων. Ο δείκτης για την Ελλάδα είναι 8 %, δηλαδή στο ίδιο επίπεδο με τον μέσο
όρο της ΕΕ του 11 %.

VI. Χρηματοοικονομικά

Συνολικά, τα διαθέσιμα αριθμητικά στοιχεία για αυτή την αρχή της SBA τοποθετούν την Ελλάδα
πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ των 27, κυρίως εξαιτίας πέντε δεικτών με χαμηλές επιδόσεις
(δύο εκ των οποίων σε πολύ χαμηλά επίπεδα) σε σύνολο 8 διαθέσιμων δεικτών.

Στους δείκτες με τη χαμηλότερη επίδοση περιλαμβάνονται η μέση καθυστέρηση στις πληρωμές (30
μέρες στην Ελλάδα έναντι 16 στην ΕΕ) και η ισχύς των νομικών δικαιωμάτων που προστατεύουν
δανειοδότες και δανειολήπτες (3 για την Ελλάδα έναντι 7 στην ΕΕ κατά μέσο όρο, σε κλίμακα 0-10).
Μεταξύ των δεικτών με επιδόσεις κάτω του μέσου όρου περιλαμβάνονται τα προβλεπόμενα
κονδύλια των διαρθρωτικών ταμείων που προορίζονται για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας (6
% έναντι 9 %) και οι δύο δείκτες που μετρούν τη διαθεσιμότητα επιχειρηματικού κεφαλαίου (αρχικό
στάδιο και στάδιο επέκτασης). Ορισμένοι πρόσθετοι δείκτες, π.χ. το ποσοστό των ΜΜΕ που
αντιμετωπίζουν προβλήματα πρόσβασης σε χρηματοδότηση (25 % έναντι 21 %) και το ποσοστό
των πληρωμών που χάθηκαν (3 % έναντι 2,5 %) επιβεβαιώνουν τη συνολική επίδοση της Ελλάδας
που υπολείπεται του μέσου όρου σε αυτό τον τομέα. Οι λίγοι δείκτες με τιμές για την Ελλάδα στο
ίδιο επίπεδο με τον μέσο όρο της ΕΕ ήταν το εύρος των πιστωτικών πληροφοριών (μέτρηση του
αντικειμένου, της προσβασιμότητας και της ποιότητας των πιστωτικών πληροφοριών που είναι
διαθέσιμες μέσω των μητρώων πιστώσεων) και το προβλεπόμενο ποσοστό των κονδυλίων του
ΕΓΤΑΑ που προορίζονται για την ίδρυση και ανάπτυξη επιχειρήσεων στις περιοχές της υπαίθρου.

152

VII. Ενιαία αγορά

Τα διαθέσιμα στοιχεία για αυτή την αρχή της SBA τοποθετούν την Ελλάδα κάτω από το επίπεδο
του μέσου όρου της ΕΕ των 27.

Οι δύο δείκτες πολιτικής, οι οποίοι αντανακλούν τη μέση καθυστέρηση μεταφοράς σε μήνες για
οδηγίες της ΕΕ και τον αριθμό των καθυστερημένων οδηγιών, βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο με τους
μέσους όρους της ΕΕ των 27. Ταυτόχρονα, το ποσοστό μεταφοράς ή κοινοποίησης των οδηγιών
περί ενιαίας αγοράς και το ποσοστό των εισαγωγών από την ΕΕ των 27 στις συνολικές εισαγωγές
σημειώνουν στην Ελλάδα επιδόσεις κάτω των μέσων όρων της ΕΕ (αντίστοιχα 98,6 % έναντι 99 %
και 62 % έναντι 67 %).

VIII. Δεξιότητες και καινοτομία

Συνολικά, τα διαθέσιμα αριθμητικά στοιχεία για αυτή την αρχή της SBA τοποθετούν την Ελλάδα στο
επίπεδο του μέσου όρου της ΕΕ των 27. Αυτό οφείλεται κυρίως στους δείκτες που σχετίζονται με
την καινοτομία, όπως το ποσοστό των ΜΜΕ με ενδοεταιρική καινοτομία, των καινοτόμων ΜΜΕ που
συνεργάζονται με άλλές επιχειρήσεις ή το ποσοστό των ΜΜΕ που παρουσιάζουν νέα προϊόντα ή
έσοδα από νέα προϊόντα, που βρίσκονται όλοι στο ίδιο επίπεδο με τους μέσους όρους της ΕΕ.
Παρόλα αυτά, το ποσοστό του κύκλου εργασιών των ΜΜΕ που οφείλεται σε νέα ή σημαντικά
βελτιωμένα προϊόντα και υπηρεσίες υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ (16 % έναντι 12 %).

2 Στην Ελλάδα, απαιτούνται 19 μέρες για την έναρξη λειτουργίας μιας επιχείρησης, ενώ ο μέσος
όρος της ΕΕ των 27 είναι 17 μέρες (πηγή: Παγκόσμια Τράπεζα, «Doing Business 2008»). Θα
πρέπει να σημειωθεί ότι τα ευρήματα αυτά διαφέρουν από τα αντίστοιχα αριθμητικά στοιχεία που
προέρχονται απευθείας από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τα οποία στην Ελλάδα απαιτούνται 15
μέρες (ο αντίστοιχος μέσος όρος στην ΕΕ των 27 είναι 8 μέρες).

Όσον αφορά τους δείκτες που καλύπτουν τους τομείς των δεξιοτήτων, το ποσοστό των ΜΜΕ που
χρησιμοποιούν εφαρμογές ηλεκτρονικής μάθησης για την κατάρτιση εργαζομένων στην Ελλάδα (47
%) υπερβαίνει κατά πολύ τον μέσο όρο της ΕΕ (29 %), ενώ το ποσοστό του προσωπικού των ΜΜΕ
που κατέχει πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αγγίζει το 25 %, βρίσκεται δηλαδή στο ίδιο επίπεδο
με τον μέσο όρο της ΕΕ (30 %).

Οι λίγοι δείκτες όπου η Ελλάδα υπολείπεται του μέσου όρου της ΕΕ αφορούσαν τις ηλεκτρονικές
συναλλαγές. Οι ελληνικές ΜΜΕ πραγματοποίησαν λιγότερες ηλεκτρονικές αγορές και έλαβαν
λιγότερες ηλεκτρονικές παραγγελίες από τις ευρωπαϊκές ομόλογές τους.

IX. Περιβάλλον

Οι λίγοι διαθέσιμοι δείκτες σε αυτόν τον τομέα της SBA δεν δίνουν μια συνεκτική εικόνα. Παρότι το
ποσοστό των ΜΜΕ που εφαρμόζουν στοιχειώδη μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας υπολείπεται του
μέσου όρου στην ΕΕ των 27, το ποσοστό των ΜΜΕ που διαθέτουν πλήρη συστήματα ενεργειακής
απόδοσης είναι στο ίδιο επίπεδο με τον μέσο όρο της ΕΕ.

X. Διεθνοποίηση

Συνολικά, τα διαθέσιμα στοιχεία για αυτή την αρχή της SBA τοποθετούν την Ελλάδα κάτω από το
επίπεδο του μέσου όρου της ΕΕ των 27. Αυτό οφείλεται κυρίως στις χαμηλότερες του μέσου όρου
τιμές των δεικτών που σχετίζονται με την απόδοση.

Στην Ελλάδα απαιτούνται 20 ημερολογιακές μέρες για την εξαγωγή και 25 μέρες για την εισαγωγή
προϊόντων (σε σύγκριση με 11 και 13 μέρες στην ΕΕ). Επιπλέον, το μέρος του κύκλου εργασιών
που προέρχεται από εξαγωγές είναι χαμηλότερο του μέσου όρου της ΕΕ (2 % έναντι 6 % στην ΕΕ).

Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι μια πρόσφατη ειδική (μεμονωμένη) μελέτη που διενεργήθηκε
από τη ΓΔ Επιχειρήσεων και Βιομηχανίας σχετικά με τη διεθνοποίηση των ΜΜΕ στην ΕΕ, με βάση
μια έρευνα με αντικείμενο τις επιχειρήσεις σε όλη την ΕΕ, επεσήμανε ότι οι επιδόσεις της Ελλάδας
γενικά υπερβαίνουν τους μέσους όρους της ΕΕ (το ποσοστό των ΜΜΕ με ίδιες εισαγωγές κατά την

153

περίοδο 2006-2008, καθώς και το ποσοστό των ΜΜΕ με επενδύσεις στο εξωτερικό την περίοδο
2006-2008, ξεπερνούσαν κατά πολύ τους μέσους όρους για την ΕΕ των 27). Ωστόσο, τα εν λόγω
ευρήματα βασίστηκαν σε ένα σχετικά περιορισμένο δείγμα.

3. ΕΛΛΑΔΑ: ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ SBA

Λόγω της έλλειψης σειράς στατιστικών δεδομένων ληφθέντων κατά τακτά χρονικά διαστήματα, δεν
είναι δυνατό να εκτιμηθεί η πρόοδος της Ελλάδας στους τομείς της SBA. Όπου το επιτρέπουν τα
διαθέσιμα δεδομένα, παρουσιάζονται ανεπίσημα στοιχεία σχετικά με τις μεταβολές της κάθε
μεταβλητής.

I. Επιχειρηματικότητα

Οι λίγοι διαθέσιμοι δείκτες, κυρίως αυτοί που αφορούν την επιχειρηματική δραστηριότητα (συνολική,
μελλοντική, ανδρική, γυναικεία) υποδηλώνουν σταθερή επίδοση σε αυτό τον τομέα της SBA. Οι
δείκτες εμφανίζουν πολύ ευμετάβλητα επίπεδα, με αποτέλεσμα να μην διαφαίνεται μια σαφής τάση.
Ο δείκτης αναγκών επιχειρηματικότητας αυξήθηκε σημαντικά από 0,6 το 2008 σε 3 το 2009.

II. Δεύτερη ευκαιρία

Οι λίγοι διαθέσιμοι δείκτες για αυτόν τον τομέα της SBA παρέμειναν σταθεροί με την πάροδο του
χρόνου. Το κόστος και ο χρόνος που απαιτούνται για τη διακοπή λειτουργίας μιας επιχείρησης δεν
μεταβλήθηκε κατά την περίοδο 2004-2009.

III. Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις

Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για τους επιμέρους δείκτες αυτής της αρχής της SBA.

IV. Ανταπόκριση της δημόσιας διοίκησης

Οι διαθέσιμοι δείκτες σε αυτό τον τομέα της SBA δεν δίνουν μια συνεκτική εικόνα. Πολλοί
αποκαλύπτουν μια τάση στασιμότητας αλλά υπάρχει και μια θετική εξέλιξη στο πεδίο της σύστασης
επιχειρήσεων: ο αριθμός ημερών που απαιτούνται για τη σύσταση μιας επιχείρησης μειώθηκε από
38 μέρες το 2004 σε 19 μέρες το 2009 και το κόστος μειώθηκε από 32 % σε 10 % του κατά κεφαλή
εισοδήματος κατά την ίδια περίοδο.

Το κόστος δήλωσης περιουσιακών στοιχείων μειώθηκε από 14 % της αξίας των περιουσιακών
στοιχείων σε 3,8 %.

V. Δημόσιες συμβάσεις και κρατικές ενισχύσεις

Ο μοναδικός διαθέσιμος δείκτης για αυτή την αρχή της SBA– το ποσοστό συνολικών κρατικών
ενισχύσεων που απευθύνονται σε ΜΜΕ – παρουσίασε διακυμάνσεις. Κυμάνθηκε στο εύρος 1-12 %
κατά την περίοδο 2000-2007.

VI. Χρηματοοικονομικά

Η πλειονότητα των διαθέσιμων δεδομένων για αυτό τον τομέα της SBA παρουσιάζουν μια τάση
στασιμότητας. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι δείκτες που μετρούν την ισχύ των νομικών δικαιωμάτων
που σχετίζονται με τη δανειοληψία, το εύρος των πληροφοριών γύρο από τις πιστώσεις και η
καταχώρηση σε δημόσιο μητρώο. Ωστόσο, η καταχώρηση από ιδιωτικά γραφεία εμπορικών και
οικονομικών πληροφοριών αυξήθηκε την περίοδο 2005 (11 %) – 2009 (39 %), ενώ το ποσοστό των
μη αποπληρωθέντων οφειλών μειώθηκε σημαντικά το 2009 (από 2,2 % σε 3 %).

154

VII. Ενιαία αγορά

Σε αυτό τον τομέα της SBA υπάρχει μόνο ένας δείκτης για την Ελλάδα που διαθέτει στοιχεία
συναρτήσει του χρόνου. Το ποσοστό των εισαγωγών από την ΕΕ των 27 στις συνολικές εισαγωγές
παραμένει σταθερά γύρω στο 60 %.

VIII. Δεξιότητες και καινοτομία

Τα διαθέσιμα αριθμητικά στοιχεία δεν επιτρέπουν να διαφανεί κάποια σαφής τάση εξέλιξης. Ενώ το
ποσοστό των ΜΜΕ που χρησιμοποιούν εφαρμογές ηλεκτρονικής μάθησης για κατάρτιση αυξήθηκε
σημαντικά από 31 % το 2003 σε 47 % το 2008, οι δείκτες που μετρούν τις ηλεκτρονικές
αγοραπωλησίες παρέμειναν αμετάβλητοι.

IX. Περιβάλλον

Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για τους επιμέρους δείκτες αυτής της αρχής της SBA.

X. Διεθνοποίηση

Ο σχετικά γραφειοκρατικός χαρακτήρας των διαδικασιών εισαγωγών και εξαγωγών στην Ελλάδα
παραμένει αμετάβλητος τα τελευταία χρόνια. Ο αριθμός των ημερολογιακών ημερών που
απαιτούνται για την εισαγωγή και εξαγωγή προϊόντων παραμένει στις 20-25 από το 2006.

4. ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 2007-2009

Την περίοδο 2007-2009, η Ελλάδα εγκαινίασε δράσεις σε επτά τομείς της SBA, ήτοι
επιχειρηματικότητα, δεύτερη ευκαιρία, προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις, ανταπόκριση της
δημόσιας διοίκησης, χρηματοοικονομικά, δεξιότητες και καινοτομία, καθώς και διεθνοποίηση.
Ορισμένες δράσεις μπορεί να υπάγονται σε περισσότερες από μία αρχές της SBA. Ωστόσο, κάθε
μέτρο αναφέρεται μόνο μία φορά. Κάθε φορά που εγκαινιάζονται πολιτικές με τη μορφή δέσμης,
π.χ. δέσμη γενικών μεταρρυθμίσεων, τα σχετικά στοιχεία υπάγονται στην πλέον συναφή αρχή της
SBA. Οι σημαντικότερες εξελίξεις πολιτικής είναι οι εξής:

I. Επιχειρηματικότητα

Το 2008, εγκρίθηκε το πρόγραμμα «ENTER-Ανάδειξη και ενίσχυση επιχειρηματικότητας». Το
πρόγραμμα αποσκοπεί στην ανάπτυξη ικανοτήτων επιχειρηματικότητας σε (υπάρχοντες ή εν
δυνάμει) επιχειρηματίες. Για το σκοπό αυτό, παρέχονται προγράμματα κατάρτισης και
καθοδήγησης. Για την έναρξη νέων επιχειρήσεων με το καλύτερο δυνατό επιχειρηματικό σχέδιο
προσφέρονται συγκεκριμένες υπηρεσίες ανάπτυξης (θερμοκοιτίδες) σε ειδικές εγκαταστάσεις που
βρίσκονται σε ελληνικά επιστημονικά και τεχνολογικά πάρκα.

Το ελληνικό Υπουργείο Ανάπτυξης εγκαινίασε ένα νέο πρόγραμμα με τίτλο «Ανταγωνιστικότητα και
επιχειρηματικότητα» (EPAN ΙΙ) για την περίοδο 2007–2013. Το πρόγραμμα, το οποίο
συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, συνεχίζει και επεκτείνει τις επιτυχημένες δράσεις
του πρώτου Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» που αναπτύχθηκε την περίοδο
2000–2006. Το νέο αυτό πρόγραμμα αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στην υποστήριξη της
επιχειρηματικότητας των νέων και των γυναικών (υλοποιείται από τον Ελληνικό Οργανισμό Μικρών-
Μεσαίων Επιχειρήσεων και Χειροτεχνίας-ΕΟΜΜΕΧ).

Τέλος, από το 2003, όλα τα ελληνικά πανεπιστήμια προσφέρουν ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα
με αντικείμενο την επιχειρηματικότητα, τα οποία απευθύνονται σε προπτυχιακούς φοιτητές (στο
πλαίσιο του προγράμματος σπουδών) ή/και τις λεγόμενες Υπηρεσίες Επιχειρηματικότητας, στο
πλαίσιο των γραφείων σταδιοδρομίας. Τα γραφεία αυτά συμβάλλουν στην προσπάθεια
υποστήριξης της επιχειρηματικότητας των νέων μεταξύ των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Αυτά τα ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα είναι προϊόν κυβερνητικής πολιτικής (Υπουργείο

155

Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης και
Αρχικής Επαγγελματικής Κατάρτισης).

II. Δεύτερη ευκαιρία

Το 2007, εγκρίθηκε ο ελληνικός πτωχευτικός κώδικας.

Ο νέος αυτός κώδικας (ΦΕΚ Α’) σχεδιάστηκε σύμφωνα με τις ακόλουθες αρχές:

i) αποδίδεται προτεραιότητα στη διάσωση επιχειρήσεων, ii) διευρύνονται οι δυνατότητες δεύτερης
ευκαιρίας, iii) η αρχή «της καλής πίστης» αντιμετωπίζεται με περισσότερη επιείκεια σε σχέση με το
παρελθόν, iv) τελειώνουν πολύ πιο γρήγορες διαδικασίες πτώχευσης σε περίπτωση που
αποτύχουν οι απόπειρες ανασυγκρότησης της επιχείρησης, v) εξασφαλίζεται μεγαλύτερη διαφάνεια,
vi) θεσπίζονται διαδικασίες συμβιβασμού, vii) προβλέπεται ειδική μεταχείριση για πτωχεύσεις
μικρής κλίμακας.

III. Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις

Το πρόγραμμα «ΠΟΛΙΤΕΙΑ 2008-2010», που αποτελεί συνέχεια του προγράμματος «ΠΟΛΙΤΕΙΑ
2005-2007», έχει στόχο την απλοποίηση των υφιστάμενων νομικών κανονισμών που αφορούν τις
επιχειρήσεις (π.χ. το Μέτρο 1.3. Εξυπηρέτηση Πολιτών και Επιχειρήσεων). Προτεραιότητα
αποδίδεται στη νομοθεσία, ιδιαίτερα όταν αφορά πολλούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, π.χ.
επικοινωνίες, ανταγωνισμός και επιχειρηματικές δραστηριότητες, μεταφορές, ενέργεια και εμπόριο.
Επιπλέον, η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Διοίκησης, σε συνεργασία με άλλα ελληνικά υπουργεία,
εισήγαγε μια σειρά από απλοποιήσεις στις υφιστάμενες διοικητικές διαδικασίες, ιδιαίτερα σε σχέση
με τις ελληνικές ΜΜΕ.

Επίσης, αναπτύχθηκαν διάφορα προγράμματα κατάρτισης για δημόσιους υπαλλήλους με σκοπό τη
μεγαλύτερη ευαισθητοποίησή τους απέναντι στις ανάγκες των ελληνικών μικρών επιχειρήσεων
(π.χ. Πρόγραμμα: ΠΟΛΙΤΕΙΑ 2008-2010», Υποπρόγραμμα 4: Ενδυνάμωση Ανθρωπίνου
Δυναμικού, Μέτρο 4.2.: Στοχευμένη Εκπαίδευση και κατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού της
Δημόσιας Διοίκησης).

IV. Ανταπόκριση της δημόσιας διοίκησης

Το ελληνικό Υπουργείο Ανάπτυξης αναμόρφωσε τον δικτυακό τόπο του το 2008, προκειμένου να
τον καταστήσει πιο φιλικό προς το χρήστη, ιδιαίτερα όσον αφορά την πληροφόρηση σχετικά με τη
νομοθεσία, τις διαδικασίες και τα έγγραφα, καθώς και σχετικά με την χωροθεσία των γραφείων που
ασχολούνται με τη δημιουργία και λειτουργία μιας επιχείρησης.

Τέλος, η ελληνική κυβέρνηση ίδρυσε το 2007 το φορέα «Επενδύσεις στην Ελλάδα» για την
προώθηση και διευκόλυνση των ιδιωτικών επενδύσεων, τόσο εγχώριων όσο και στο εξωτερικό. Ο
φορέας καθοδηγεί τους επενδυτές σε κάθε βήμα της επενδυτικής διαδικασίας και παρέχει
ουσιαστική υποστήριξη για συνεχιζόμενες δραστηριότητες ή έργα επέκτασης.

V. Δημόσιες συμβάσεις και κρατικές ενισχύσεις

Δεν αναφέρθηκαν πρωτοβουλίες πολιτικής σχετικές με τον εν λόγω τομέα.

VI. Χρηματοοικονομικά

Το 2009, θεσπίστηκε το λεγόμενο Πρόγραμμα ΤΕΜΠΜΕ – «Ταμείο Εγγυοδοσίας Μικρών και Πολύ
Μικρών Επιχειρήσεων», με σκοπό τη διευκόλυνση της πρόσβασης μικρών και πολύ μικρών
επιχειρήσεων στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, παρέχοντας εγγυήσεις και αναλαμβάνοντας μέρος
του οικονομικού και εμπορικού κινδύνου. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με προϋπολογισμό 5 δισ.
ευρώ.

156

VII. Ενιαία αγορά

Δεν αναφέρθηκαν πρωτοβουλίες πολιτικής σχετικές με τον εν λόγω τομέα.

VIII. Δεξιότητες και καινοτομία

Κύριοι στόχοι του Επιχειρησιακού Προγράμματος (ΕΠ) «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» για την
περίοδο 2007-2013 είναι:

• αναβάθμιση της ποιότητας της εκπαίδευσης και προαγωγή της κοινωνικής ένταξης,
• αναβάθμιση των συστημάτων αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής
εκπαίδευσης, καθώς και σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας,
• ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου με σκοπό την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας,
• μεταρρυθμίσεις στο εκπαιδευτικό σύστημα έτσι ώστε η δια βίου μάθηση να γίνει πραγματικότητα
για όλους,
• αναθεώρηση των προγραμμάτων σπουδών, επιτάχυνση του ρυθμού υιοθέτησης νέων
τεχνολογιών και αναδιάρθρωση της επαγγελματικής κατάρτισης σε διάφορους τομείς.

Η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας ανέπτυξε δύο νέα προγράμματα στο πλαίσιο του
ελληνικού στρατηγικού σχεδίου Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Καινοτομίας (ΕΤΑΚ) 2007-
2013.

Από τη μία πλευρά, το πρόγραμμα «Γνώση-Αριστεία» έχει στόχο την προώθηση δραστηριοτήτων
για την παραγωγή ερευνητικών αποτελεσμάτων, περιλαμβάνει δε μια σειρά από δραστηριότητες,
όπως:

• εθνικούς τομεακούς πόλους Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξη (ΕΤΑ),
• συνεργασίες μεταξύ φορέων παραγωγής και έρευνας & τεχνολογίας,
• διεθνείς συνεργασίας έρευνας & τεχνολογίας,
• επέκταση της υποδομής έρευνας & τεχνολογίας, κλπ.

Από την άλλη πλευρά, το πρόγραμμα «ΑΞΙΑ» έχει στόχο τη διευκόλυνση της μετάβασης από
ερευνητικά αποτελέσματα σε εμπορεύσιμα προϊόντα.

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (ΕΠ) «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα» αναλύει τη
στρατηγική ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρεφούς επιχειρηματικότητας της
ελληνικής οικονομίας στο πλαίσιο της συνολικής εθνικής στρατηγικής ανάπτυξης για τη νέα περίοδο
2007-2013. Συγκεκριμένα, ο Άξονας Προτεραιότητας 1 «Δημιουργία και αξιοποίηση της Καινοτομίας
υποστηριζόμενης από Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη» έχει στόχο την επιτάχυνση της
μετάβασης σε μια οικονομία της γνώσης, την ένταξη της έρευνας, της τεχνολογίας και της
καινοτομίας στον παραγωγικό ιστό της χώρας, ως τις κύριες κινητήριες δυνάμεις ανάπτυξης και
ανταγωνιστικότητας, καθώς και την ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων έρευνας και καινοτομίας
στην ελληνική οικονομία και κοινωνία.

Επίσης, ο Άξονας 1 του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα και
Επιχειρηματικότητα» με τίτλο «Δημιουργία και αξιοποίηση της Καινοτομίας υποστηριζόμενης από
Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη» περιλαμβάνει τη δράση «Συνεργασία» (βλ. και αρχή X).

IX. Περιβάλλον

Δεν αναφέρθηκαν πρωτοβουλίες πολιτικής σχετικές με τον εν λόγω τομέα.

X. Διεθνοποίηση

Οι πρωτοβουλίες πολιτικής που αναλήφθηκαν στον εν λόγω τομέα είναι:

• Ο φορέας «Επενδύσεις στην Ελλάδα» εγκαινίασε τον Οκτώβριο του 2008 το ενιαίο σχέδιο
«Συνεργασία».

157

Οι κύριοι στόχοι του εν λόγω σχεδίου είναι η προώθηση της Ελλάδας στο πλαίσιο της διεθνούς
επενδυτικής κοινότητας, η διεύρυνση της εμβέλειας των ελληνικών περιφερειών και, τέλος, η
ενίσχυση της περαιτέρω συνεργασίας με τις τοπικές κοινότητες για τη διευκόλυνση των ξένων
επενδύσεων u963 στις ελληνικές περιφέρειες.

5. ΟΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Για την καλύτερη περιγραφή των προσπαθειών ενός κράτους να προωθήσει τις ΜΜΕ, συχνά γίνεται
αναφορά σε παραδείγματα ορθής πρακτικής. Στη συνέχεια παρουσιάζεται ένα παράδειγμα ορθής
πρακτικής που έχει συμπεριληφθεί σε ενημερωτικό δελτίο του SBA.

Παράδειγμα ορθής πρακτικής στην πολιτική για τις ελληνικές ΜΜΕ

Τίτλος του σχεδίου: Κουπόνια Καινοτομίας για ΜΜΕ

Το σχέδιο θεσπίστηκε το Μάρτιο του 2009 και αναμένεται να διαρκέσει έως το 2013. Υλοποιείται
από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας (ΓΓΕΤ) του ελληνικού Υπουργείου Ανάπτυξης.

Το σχέδιο έχει άμεσο στόχο να υποστηρίξει τις ΜΜΕ των τομέων μεταποίησης και λογισμικού για
την αγορά καινοτόμων συμβουλευτικών υπηρεσιών και τεχνογνωσίας από φορείς καινοτομίας.
Έμμεσα, το σχέδιο έχει επίσης στόχο να υποστηρίξει μια σειρά από ελληνικούς οργανισμούς (π.χ.
δημόσια εργαστήρια πανεπιστημίων, τεχνολογικά ιδρύματα, ερευνητικά κέντρα ή επιχειρήσεις
υψηλής τεχνολογίας) ώστε να μπορέσουν να παρέχουν υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης
αξίας/εντατικής γνώσης στις ΜΜΕ («φορείς καινοτομίας»).

Από διαδικαστική άποψη, το σχέδιο λειτουργεί ως εξής: η αιτούσα ΜΜΕ καλείται να εντοπίσει ένα
πρόβλημα που απαιτεί τεχνογνωσία ή εμπειρογνωμοσύνη η οποία παρέχεται από έναν εξωτερικό
φορέα καινοτομίας. Τα κουπόνια, αξίας 7 000 ευρώ το καθένα, χορηγούνται στις αιτούσες
επιχειρήσεις και ανταλλάσσονται με υπηρεσίες εμπειρογνωμοσύνης και συμβούλων που
παρέχονται από τους φορείς καινοτομίας. Η όποια επιπλέον αξία των εν λόγω υπηρεσιών, καθώς
και ο αντίστοιχος ΦΠΑ, καλύπτονται από τους αιτούντες. Κάθε αιτών δικαιούται μόνο ένα κουπόνι.
Οι αιτήσεις επιλέγονται με βάση τις ημερομηνίες καταχώρησής τους και τη διαθεσιμότητα κονδυλίων
στο σχετικό επιχειρησιακό πρόγραμμα (υπήρξαν έξι τέτοια επιχειρησιακά προγράμματα). Οι ΜΜΕ
μπορούν να συνδυάσουν τα κουπόνια τους για υπηρεσίες συμβούλων αξίας άνω των 7 000 ευρώ.
Η διάρκεια κάθε έργου περιορίζεται σε τέσσερις μήνες. Στο τέλος, ο δικαιούχος μεταβιβάζει το
κουπόνι του στο φορέα καινοτομίας, ο οποίος μπορεί να παραλάβει το οικονομικό αντίκρισμα από
τις αρχές χρηματοδότησης.

Οι επιλεγμένοι δείκτες της SBA για την Ελλάδα

Για κάθε μία από τις 10 αρχές της SBA συγκεντρώνονται οι πλέον πρόσφατοι διαθέσιμοι στατιστικοί
δείκτες που επεξηγούν την τιμή που αποδίδεται στην εν λόγω αρχή. Περιλαμβάνονται πάντα τα
πλέον πρόσφατα δεδομένα18.

Οι δείκτες προέρχονται από ένα μεγάλο εύρος διεθνών πηγών (βλέπε παρακάτω) και όχι από τις
εθνικές στατιστικές υπηρεσίες. Επιπλέον, για να επιλεγεί ένας δείκτης για μια αρχή της SBA, πρέπει
είτε να είναι διαθέσιμος σε έναν ελάχιστο αριθμό κρατών είτε να καλύπτει ένα ελάχιστο ποσοστό
ΜΜΕ σε όλες τις χώρες.

18 Για όσα παρουσιάσθηκαν παραπάνω έχουν ληφθεί υπόψη δεδομένα για το έτος 2008. Η
βασική απαίτηση για τη συμπερίληψη των δεικτών ήταν η εναρμόνιση (συγκρισιμότητα
μεταξύ χωρών).

158

I. ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΛΕΟΝ ΜΕΣΟΣ Έτος Πηγή
ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΟΡΟΣ αναφοράς
ΔΕΙΚΤΗΣ για την
ΤΙΜΗ ΑΠΟΛΥΤΗΣ τιμή
I. ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΧΩΡΑΣ ΤΙΜΗΣ χώρας
1.1 Επιθυμία για αυτοαπασχόληση
1.2 Ποσοστό συμμετοχής στην επιχειρηματική 47,00 ΣΤΗΝ ΕΕ
εκπαίδευση μ/δ
1.3 Επιχειρηματικότητα ως ευκαιρία 30,71 2007 Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο
1.4 Ποσοστό επιχειρηματικότητας: ποσοστό 37,00 32,33 192
αυτών που ίδρυσαν μια επιχείρηση η οποία 57,48 πριν από
εξακολουθεί να λειτουργεί ή που βρίσκονται 33,00 το 2005 Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο
στο στάδιο ίδρυσης επιχείρησης 23,72 192
1.5 Βαθμός στον οποίο η σχολική εκπαίδευση 2007
συνέβαλε στην ανάπτυξη επιχειρηματικής Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο
νοοτροπίας (%) 192

1.9 Ποσοστό επιβίωσης επιχειρήσεων 2007 Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο
192
1.10 Ποσοστό γέννησης επιχειρήσεων
50,70 52,77 2007 Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο
1.11 Ποσοστό επιχειρήσεων υψηλής 192
ανάπτυξης (% του συνόλου) μ/δ 70,94
1.12 Ποσοστό επιχειρηματικής ιδιοκτησίας: Βάση δεδομένων της
Ιδιωτικός τομέας εξαιρουμένης της γεωργίας, μ/δ 10,37
της θήρας, της δασοκομίας και της αλιείας μ/δ 4,30 μ/δ Eurostat για τη
1.13 Δείκτης συνολικής επιχειρηματικής 0,20 0,11 δημογραφία
δραστηριότητας 9,86 5,85
1.16 Αναλογία ευκαιριών/αναγκών 2,21 6,24 των επιχειρήσεων
επιχειρηματικότητας
Βάση δεδομένων της

μ/δ Eurostat για τη
δημογραφία

των επιχειρήσεων

μ/δ Eurostat

2007 EIM Business & Policy
Research

2008 Global Entrepreneurship
2008 Monitor

Global Entrepreneurship
Monitor

159

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ
ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΜΜΕ)
ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ

Στη συνέχεια παρουσιάζονται βασικά στοιχεία του κλάδου των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (ΜΜΕ)
στις ευρωπαϊκές χώρες (μη συμπεριλαμβανομένου του κλάδου των χρηματοοικονομικών
υπηρεσιών).

ΑΥΣΤΡΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Austria Share Austria Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Austria
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Micro 261 259 87.5% 648 079 25.2% 28 18.7%
Small 99.8 % 67.4 % 57.9 %
Medium-sized 31 389 10.5 % 0.2 % 594 568 23.2% 32.6 % 30 19.7% 42.1 %
SMEs 100.0
Large 4 848 1.7 % % 483 839 18.8% 100.0 33 21.3% 100.0
% %
Total 297 496 99.7% 1 726 486 67.3% 91 59.7 %

1 017 0.3% 840 483 32.7% 61 40.3 %

298 513 100.0 % 2 566 969 100.0 % 152 100.0 %

ΑΛΒΑΝΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Albania Albania ΑΞΙΑ
Share Share
Number Share 91.8% Number Share Share Albania 21.0%
18.9%
Πολύ μικρές 60 019 96.1% 6.9% 105 656 47.6% 29.7% Billion € Share 18.0%
Μικρές 1 970 3.2% 1.1% 38 396 17.3% 20.7% 57.9%
409 0.7% 99.8% 38 650 17.4% 17.0% 1 29.3% 42.1%
Μεσαίες 62 397 99.9% 0.2% 182 703 82.2% 67.4% 0 18.7% 100.0%
ΜΜΕ 100.0% 0 14.6%
46 0.1% 39 458 17.8% 32.6% 1 62.6%
Μεγάλες 62 444 100.0% 222 161 100.0% 100.0%
Σύνολο 1 37.4%
2 100.0%

160

ΒΕΛΓΙΟ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Belgium Share Belgium Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
20.7 % Belgium 18.9 %
6.9 %
Number Share Number Share 17.0 % Billion € Share 18.0 %
1.1 %
Πολύ μικρές 383 360 92.2% 754 437 29.8% 67.4 % 32 19.1% 57.9 %
99.8 % 32.6 % 42.1 %
Μικρές 27 816 6.7 % 0.2 % 544 498 21.5% 33 19.8%
100.0 100.0 100.0
Μεσαίες 4 016 1.0 % % 393 946 15.6% % 31 18.8 % %

ΜΜΕ 415 168 99.8 % 1 692 818 66.9 % 96 57.7 %
0.2%
Μεγάλες 823 837 854 33.1% 70 42.3%
100.0 %
Σύνολο 2 530 735 100.0 % 166 100.0 %
415 991

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Bulgaria Share Bulgaria Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Bulgaria
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 255 697 89.3% 588 637 27.9% 2 13.9%
Μικρές 99.8 % 67.4 % 57.9 %
24 890 8.7 % 0.2 % 489 398 23.2% 32.6 % 3 18.9% 42.1 %
Μεσαίες 100.0
ΜΜΕ 4 897 1.7 % % 484 957 23.0 % 100.0 3 21.2% 100.0
% %
Μεγάλες 285 484 99.7 % 1 562 992 74.1 % 9 54.1 %
Σύνολο
780 0.3% 547 681 25.9% 7 45.9%

286 264 100.0 % 2 110 673 100.0 % 16 100.0 %

ΚΡΟΑΤΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ
Croatia ΑΞΙΑ
EU-27 Croatia EU-27 EU-27
Croatia
Share
Number Share 91.8% Number Share Share Billion € Share Share

Πολύ μικρές 72 465 87.6% 6.9% 117 709 14.6% 29.7% 14 18.3% 21.0%
Μικρές 8 013 9.7% 1.1% 158 212 19.7% 20.7% 12 16.6% 18.9%
1 790 2.2% 99.8% 185 766 23.1% 17.0% 16 20.8% 18.0%
Μεσαίες 82 268 99.5% 0.2% 461 687 57.4% 67.4% 42 55.7% 57.9%
ΜΜΕ 100.0%
427 0.5% 343 250 42.6% 32.6% 33 44.3% 42.1%
Μεγάλες 82.695 100.0% 804.937 100.0% 100.0% 75 100.0% 100.0%
Σύνολο

161

ΚΥΠΡΟΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Cyprus EU-27 Cyprus ΑΞΙΑ

Cyprus

Number Share Share Number Share Share Billion € Share Share

Πολύ μικρές 420 92.0 % 91.8 % 91 021 39.0 % 29.7 % 3 31.3% 21.0
Μικρές 207 6.9 % 58 104 24.9 % 20.7 % 2 26.0 % %
3 149 1.0% 6.9 % 45 784 19.6 % 17.0 % 2 21.7 %
Μεσαίες 99.8% 194 909 83.5 % 67.4 % 7 79.1% 18.9
ΜΜΕ 456 0.2 % 1.1 % 38 467 16.5 % 32.6 % 2 20.9 % %
100.0 % 233 376 100.0 % 100.0 % 9 100.0 %
Μεγάλες 45 812 99.8 % 18.0
Σύνολο %
65 0.2 %
100.0 57.9
45 877 %
%
42.1
%

100.0
%

Data refer to the non-financial business economy (NACE C-I, K) and represent estimates for 2008. The estimates have
been

ΤΣΕΧΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Czech Republic Share Czech Republic Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Czech Republic
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 856 261 95.1% 1 077 519 29.1% 17 18.8 %
Μικρές 99.8 % 67.4 % 57.9 %
35 285 3.9 % 0.2 % 693 604 18.7% 32.6 % 14 15.9 % 42.1 %
Μεσαίες 100.0
ΜΜΕ 7 212 0.8% % 733 587 19.8% 100.0 18 20.0 % 100.0
% %
Μεγάλες 898 758 99.8 % 2 504 710 67.6 % 49 54.8 %
Σύνολο
1 513 0.2% 1 199 348 32.4% 40 45.2%

900 271 100.0 % 3 704 058 100.0 % 89 100.0 %

ΔΑΝΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Denmark Share Denmark Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Denmark
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 185 893 86.8 % 99.8 % 363 124 19.7% 67.4 % 35 27.7% 57.9 %
Μικρές 32.6 % 42.1 %
23 479 11.0% 0.2 % 464 537 25.2% 27 21.4%
Μεσαίες 100.0 100.0 100.0
ΜΜΕ 4 008 1.9 % 387 106 21.0 % % 24 18.8% %
%
Μεγάλες 213 380 99.7 % 1 214 767 66.0 % 85 67.8%
Σύνολο
717 0.3% 626 593 34.0% 40 32.2%

214 097 100.0 % 1 841 360 100.0 % 126 100.0 %

162

ΕΣΘΟΝΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Estonia Share Estonia Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Estonia
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 37 123 83.1 % 106 002 24.4 % 2 21.0 %
Μικρές 99.8 % 67.4 % 57.9 %
6 205 13.9% 0.2 % 122 606 28.3 % 32.6 % 2 25.5 % 42.1 %
Μεσαίες 100.0
ΜΜΕ 1 188 2.7 % % 112 607 26.0 % 100.0 3 29.9 % 100.0
% %
Μεγάλες 44 516 99.6 % 341 215 78.6% 7 76.3%
Σύνολο
162 0.4 % 92 719 21.4% 2 23.7 %

44 678 100.0 % 433 934 100.0 % 9 100.0 %

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Finland Share Finland Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
20.7 % Finland 18,9 %
6.9 %
Number Share Number Share 17.0 % Billion € Share 18.0 %
1.1 %
Πολύ μικρές 199 189 92.8 % 304 292 23.0% 67.4 % 18 19.1 % 57.9 %
Μικρές 99.8 % 32.6 % 42.1 %
12 447 5.8 % 0.2 % 247 752 18.7% 15 16.2 %
Μεσαίες 100.0 100.0 100.0
ΜΜΕ 2 362 1.1 % % 237 646 18.0% % 17 18.4% %

Μεγάλες 213 998 99.7 % 789 690 59.7 % 50 53.7 %
Σύνολο
602 0.3 % 533 213 40.3% 43 46.3%

214 600 100.0 % 1 322 903 100.0 % 92 100.0%

ΓΑΛΛΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
France Share France Share ΑΞΙΑ
91.8 % 29.7 % Share
Πολύ μικρές Number Share Number Share France
Μικρές 6.9 % 3 714 919 24.7 20.7 % Billion € Share 21.0
2 208 562 92.3 % 3 130 988 % %
Μεσαίες 1.1 % 17.0 % 181 21.0 %
155 000 6.5 % 20.8% 18.9
ΜΜΕ 99.8 % 67.4 % 161 18.7 % %
Μεγάλες 23 534 1.0 % 0.2 % 2 435 146 16.2% 32.6 %
100.0 134 15.6 % 18.0
Σύνολο 2 387 096 99.8 % % 9 281 053 61.7% 100.0 %
5 757 419 % 476 55.2 %
Πολύ μικρές 5 050 0.2 % 15 038 472 38.3 57.9
Μικρές % 386 44.8 % %
2 392 146 100.0 %
100.0 % 861 100.0 % 42.1
%

100.0
%

163

ΓΕΡΜΑΝΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Germany Share Germany Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
20.7 % Germany 18 9 %
6.9 %
Number Share Number Share 17.0 % Billion € Share 18.0 %
1.1 %
Πολύ μικρές 1 520 873 83.1 % 4 288 700 19.3% 67.4 % 192 15.5 % 57.9 %
Μικρές 99.8 % 32.6 % 42.1 %
257 525 14.1% 0.2 % 4 843 235 21.8 % 222 18.0 %
Μεσαίες 100.0 100.0 100.0
ΜΜΕ 42 777 2.3 % % 4 288 582 19.3% % 239 19.3% %

Μεγάλες 1 821 175 99.5 % 13 420 517 60.5 % 653 52.8 %
Σύνολο
8 840 0.5 % 8 762 628 39.5 % 584 47.2 %

1 830 015 100.0 % 22 183 145 100.0 % 1 237 100.0 %

ΟΥΓΓΑΡΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Hungary Share Hungary Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Hungary
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 503 171 94.4% 881 142 35.4% 9 17.5%
Μικρές 99.8 % 67.4 % 57.9 %
25 122 4.7% 0.2 % 479 676 19.3% 32.6 % 8 16.2% 42.1 %
Μεσαίες 100.0
ΜΜΕ 4 125 0.8 % % 406 302 16.3% 100.0 9 18.2% 100.0
% %
Μεγάλες 532 418 99.8 % 1 767 120 71.1 % 25 51.9 %
Σύνολο
822 0.2 % 719 477 28.9% 23 48.1%

533 240 100.0 % 2 486 597 100.0 % 49 100.0 %

ΙΡΛΑΝΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ
Ireland Ireland ΑΞΙΑ

Number Share EU-27 EU-27 Ireland EU-27
Share Share
Number Share Billion € Share Share
91.8 % 233 851 29.7 %
Πολύ μικρές 79 924 82.8 % 275 076 20.9% 14 14.6% 21.0 %
Μικρές 6.9 % 256 864 20.7 %
13 573 14.1% 24.6 14 14.4% 18.9 %
Μεσαίες 1.1 % % 17.0 %
ΜΜΕ 2 611 2.7 % 22 22.7 18.0 %
99.8 % 23.0% 67.4 % %
Μεγάλες 0.2 % 32.6 %
Σύνολο 96 108 99.5 % 100.0 765 791 68.5 % 49 51.7 57.9 %
463 0.5% % 100.0 %
%
351 925 31.5% 46 48.3% 42.1 %

100.0

96 571 100.0 % 1 117 716 100.0 % 95 100.0% %

164

ΙΤΑΛΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ
Italy Italy ΑΞΙΑ

EU-27 EU-27 Italy EU-27
Share Share
Number Share Share 91.8 % Number Share 29.7 % Billion € Share Share
94.6 % 6.9 % 20.7 % 219 21.0 %
Πολύ μικρές 3 731 4.8 % 1.1 % 7 292 281 46.9% 17.0 % 155 32.6 18.9 %
348 108 % 18.0 %
99.8 % 67.4 %
Μικρές 189 294 3 351 855 21.6% 23.0 % 57.9 %
0.2 % 32.6 %
Μεσαίες 20 151 0.5 % 100.0 1 935 295 12.5 % 100.0 16.1 42.1 %
ΜΜΕ 99.9 % % % 100.0
3 940 0.1% % %
Μεγάλες 793 12 579 431 80.9 % 482 71.7 %
Σύνολο 100.0 %
3 096 2 961 028 19.1% 190 28.3
%
3 943
889 15 540 459 100.0% 672 100.0 %

ΛΕΤΤΟΝΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Latvia Share Latvia Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
6.9 % Number Share Latvia
1.1 % 150 488 21.7% 20.7 % 18.9 %
Number Share 99.8 % 196 453 28.3% Billion € Share
0.2 % 182 560 26.3 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 59 929 83.1% 529 501 76.3% 67.4 % 2 18.6% 57.9 %
Μικρές 164 144 23.7 % 32.6 % 42.1 %
10 086 14.0% 3 26.9 %
Μεσαίες 693 645 100.0 % 100.0 100.0
ΜΜΕ 1 877 2.6 % % 3 28.7% %

Μεγάλες 71 892 99.7 % 9 74.2%
Σύνολο
240 0.3 % 3 25.8%

72 132 100.0 % 100.0 % 12 100.0 %

ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Lithuania Share Lithuania Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Lithuania
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 113 840 88.4 % 217 485 22.8% 2 11.6%
Μικρές 99.8 % 67.4 % 57.9 %
12 021 9.3 % 0.2 % 241 469 25.3% 32.6 % 3 23.2 % 42.1 %
Μεσαίες 100.0
ΜΜΕ 2 613 2.0 % % 252 582 26.5 % 100.0 4 29.2% 100.0
% %
Μεγάλες 128 474 99.7 % 711 536 74.6 % 9 64.0%
Σύνολο
347 0.3 % 242 271 25.4% 5 36.0%

128 821 100.0 % 953 807 100.0 % 13 100.0 %

165

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Luxembourg EU-27 Luxembourg EU-27 ΑΞΙΑ Share
21.0 %
Luxembourg 18.9 %

Number Share Share Number Share Share Billion € Share 18.0 %

Πολύ μικρές 21 305 86.7% 91.8 % 42 129 19.1 % 29.7 % 4 24.3 % 57.9 %
Μικρές 42.1 %
2 636 10.7 % 6.9 % 52 758 24.0 % 20.7 % 3 20.0%
Μεσαίες 100.0
ΜΜΕ 518 2.1 % 1.1 % 52 065 23.7 % 17.0 % 3 19.6 % %

Μεγάλες 24 459 99.6 % 99.8 % 146 952 66.8 % 67.4 % 10 63.9 %
Σύνολο
103 0.4 % 0.2 % 73 163 33.2% 32.6 % 6 36.1 %
100.0 % 220 115 100.0 %
24 562 100.0 % 100.0 16 100.0 %
%

ΜΑΛΤΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ
Malta Malta ΑΞΙΑ

EU-27 EU-27 Malta EU-27
Share Share
Number Share Share Number Share Billion € Share Share
95.7% 91.8 %
Πολύ μικρές 32 3.5% 46 429 40.3% 29.7 % 1 27.9% 21.0 %
671 6.9 %
1.1 %
Μικρές 1 208 20 965 18.2% 20.7 % 1 19.0% 18 9 %
99.8 % 21 105 18.3 % 17.0 % 1 16.9% 18.0 %
Μεσαίες 209 0.6 %
ΜΜΕ 0.2 %
34 99.9 % 100.0 88 499 76.8 % 67.4 % 2 63.8 % 57.9 %
Μεγάλες 088
Σύνολο %
39 0.1% 26 731 23.2 % 32.6 % 1 36.2% 42.1 %
3 100.0 %
34 115 230 100.0 % 100.0 100.0
127 100.0 % % %

ΟΛΛΑΝΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Netherlands Share Netherlands Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
20.7 % Netherlands 18.9 %
6.9 %
Number Share Number Share 17.0 % Billion € Share 18.0 %
1.1 %
Πολύ μικρές 484 160 90.0% 1 537 007 29.0% 67.4 % 53 19.6% 57.9 %
Μικρές 99.8 % 32.6 % 42.1 %
44 616 8.3% 0.2 % 1 139 399 21.5% 58 21.4%
Μεσαίες 100.0 100.0 100.0
ΜΜΕ 7 569 1.4 % % 884 055 16.7 % % 58 21.2% %

Μεγάλες 536 345 99.7 % 3 560 461 67.2 % 169 62.2 %
Σύνολο
1 353 0.3 % 1 739 284 32.8% 103 37.8 %

537 698 100.0 % 5 299 745 100.0 % 273 100.0 %

166

ΠΟΛΩΝΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Poland Share Poland Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
20.7 % Poland 18.9 %
6.9 %
Number Share Number Share 17.0 % Billion € Share 18.0 %
1.1 %
Πολύ μικρές 1 502 959 96.0% 3 295 674 38.6% 67.4 % 29 18.3 % 57.9 %
Μικρές 99.8 % 32.6 % 42.1 %
44 500 2.8% 0.2 % 988 919 11.6 % 18 11.8 %
Μεσαίες 100.0 100.0 100.0
ΜΜΕ 15 185 1.0 % % 1 595 013 18.7 % % 34 21.6 % %

Μεγάλες 1 562 644 99.8 % 5 879 606 68.9 % 81 51.7 %
Σύνολο
3 105 0.2 % 2 654 220 31.1 % 75 48.3 %

1 565 749 100.0 % 8 533 826 100.0 % 156 100.0 %

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Portugal Share Portugal Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Portugal
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 818 685 94.6 % 99.8 % 1 395 210 42.1 % 67.4 % 19 24.0 % 57.9 %
Μικρές 32.6 % 42.1 %
40 491 4.7 % 0.2 % 764 746 23.1 % 17 22.3 %
Μεσαίες 100.0 100.0 100.0
ΜΜΕ 5 665 0.7 % 541 876 16.3% % 16 21.0 % %
%
Μεγάλες 864 841 99.9 % 2 701 832 81.4% 52 67.3%
Σύνολο
803 0.1 % 615 420 18.6 % 25 32.7%

865 644 100.0 % 3 317 252 100.0 % 77 100.0 %

ΡΟΥΜΑΝΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Romania Share Romania Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Number Share Number Share Romania
6.9 % 20.7 % Billion € Share 18.9 %
Πολύ μικρές 389 389 88.1% 876 357 21.2%
Μικρές 1.1 % 17.0 % 11 12.1 % 18.0 %
41 500 9.4 % 821 061 19.8% 12 14.1 %
Μεσαίες 99.8 % 67.4 % 14 15.9 % 57.9 %
ΜΜΕ 9 174 2.1 % 0.2 % 935 751 22.6% 32.6 % 37 42.2 % 42.1 %
100.0 51 57.8 %
Μεγάλες 440 063 99.6 % % 2 633 169 63.6 % 100.0 100.0
Σύνολο % 88 100.0 % %
1 802 0.4% 1 509 794 36.4%

441 865 100.0 % 4 142 963 100.0 %

167

ΣΛΟΒΑΚΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Slovakia Share Slovakia Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Slovakia
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 42 230 76.1 % 150 746 14.8 % 4 13 3 %
Μικρές 99.8 % 67.4 % 57.9 %
10 577 19.1% 0.2 % 179 482 17.6 % 32.6 % 4 15.0% 42.1 %
Μεσαίες 100.0
ΜΜΕ 2 178 3.9 % % 234 273 23.0 % 100.0 5 18 1 % 100.0
% %
Μεγάλες 54 985 99.1 % 564 501 55.4 % 12 46 5 %
Σύνολο
527 0.9 % 453 723 44.6 % 14 53 5 %

55 512 100.0 % 1 018 224 100.0 % 26 100.0%

ΣΛΟΒΕΝΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Slovenia Share Slovenia Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Slovenia
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 94 696 92.8% 99.8 % 178 670 28.2% 67.4 % 4 19.9% 57.9 %
Μικρές 32.6 % 42.1 %
5 773 5.7 % 0.2 % 111 371 17.6 % 4 18.6%
Μεσαίες 100.0 100.0 100.0
ΜΜΕ 1 285 1.3% 133 755 21.1 % % 4 21.3% %
%
Μεγάλες 101 754 99.7 % 423 796 67.0% 11 59.8 %
Σύνολο
272 0.3% 208 665 33.0% 8 40.2%

102 026 100.0 % 632 461 100.0 % 19 100.0 %

ΙΣΠΑΝΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Spain Share Spain Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 %
Spain
6.9 % 20.7 %
Number Share Share Number Share Billion € Share
92.2 % 1.1 % 17.0 %
Πολύ μικρές 2 487 6.8% 5 377 223 37.7 % 159 26.5 % 21.0 %
681 0.8 % 99.8 % 67.4 %
99.9% 0.2 % 32.6 %
Μικρές 184 0.1 % 100.0 3 636 271 25.5 % 144 24.1 % 18.9 %
117 % 2 109 383 14.8 % 100.0
100.0 % 11 122 877 78.0% %
Μεσαίες 22 048 104 17.3 % 18.0 %

ΜΜΕ 2 693 406 67.9 % 57.9 %
Μεγάλες 846
3 130 652 22.0 % 192 32.1 % 42.1 %
3 268

Σύνολο 2 697 100.0
114 %
14 253 529 100.0% 598 100.0 %

168

ΣΟΥΗΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
Sweden Share Sweden Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
Sweden
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 523 126 94.2% 685 631 24.7% 37 20.2%
Μικρές 99.8 % 67.4 % 57.9 %
26 486 4.8 % 0.2 % 578 795 20.9% 32.6 % 32 17.6% 42.1 %
Μεσαίες 100.0
ΜΜΕ 4 661 0.8 % % 501 667 18.1% 100.0 33 18.0% 100.0
% %
Μεγάλες 554 273 99.8 % 1 766 093 63.7 % 101 55.8 %
Σύνολο
968 0.2 % 1 005 178 36.3% 80 44.2%

555 241 100.0 % 2.771 271 100.0 % 181 100.0 %

ΑΓΓΛΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ EU-27 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ EU-27 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ EU-27
United Kingdom Share United Kingdom Share ΑΞΙΑ Share
91.8 % 29.7 % 21.0 %
United Kingdom
6.9 % 20.7 % 18.9 %
Number Share Number Share Billion € Share
1.1 % 17.0 % 18.0 %
Πολύ μικρές 1 420 417 87.5 % 3 817 765 21.5 % 216 18.5 %
Μικρές 99.8 % 67.4 % 57.9 %
170 372 10.5% 0.2 % 3 183 757 17.9 % 32.6 % 181 15.5 % 42.1 %
Μεσαίες 100.0
ΜΜΕ 27 348 1.7 % % 2 723 685 15.4 % 100.0 194 16.6 % 100.0
% %
Μεγάλες 1 618 137 99.6 % 9 725 207 54.8 % 591 50.7 %
Σύνολο
5 970 0.4 % 8 012 260 45.2% 576 49.3 %

1 624 107 100.0 % 17 737 467 100.0 % 1 166 100.0 %

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

SBA Factsheets 2009, European Commission, Enterprise and Industry, SME Performance Review,
2009

169

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ /
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9

1. Ποιες είναι οι τρεις κατηγορίες Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων;

2. Το ποσοστό των ΜΜΕ στην Ελλάδα είναι μικρότερο του 50%;

4. Οι εισαγωγές και οι εξαγωγές στην Ελλάδα είναι το ίδιο δύσκολες ή εύκολες με τις άλλες

χώρες της ΕΕ;

7.1.2

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ
ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ / ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9

1.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΣΟΔΑ ΜΕ ΒΑΣΗ
ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝt ΕΡΓΑΣΙΩΝ ή ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
ΜΕΣΑΙΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ
ΜΙΚΡΟΥ
ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟΥ < 250 ≤ € 50 εκ. ≤ € 43 εκ.

< 50 ≤ € 10 εκ. ≤ € 10 εκ.

< 10 ≤ € 2 εκ. ≤ € 2 εκ.

2. Το ποσοστό των ΜΜΕ στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερο του 90%.

3. Στην Ελλάδα απαιτούνται 20 ημερολογιακές μέρες για την εξαγωγή και 25 μέρες για την
εισαγωγή προϊόντων (σε σύγκριση με 11 και 13 μέρες στην ΕΕ).

170

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ-
ΤΗΤΑ ΣΤΗΝ
ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ
ΕΝΩΣΗ

171

172

ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 10

Να εξηγείτε επιχειρηματικότητα
Να περιγράφετε τι είναι οικονομικό κλίμα και να εξηγείτε τη σημασία του
Να περιγράφετε τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του κλάδου των ΜΜΕ και να εξηγείτε
τη σημασία τους
Να περιγράφετε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της επιχειρηματικότητας
Να περιγράφετε τη διαφοροποίηση της Ελλάδας σε σχέση με τα ισχύοντα στην
Ευρώπη.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο ρόλος της επιχειρηματικότητας είναι βασικός για την ανάπτυξη της οικονομίας σε Ελλάδα και
Ευρώπη. Η κατανόηση των προσδιοριστικών της παραγόντων και η διαφοροποίησή τους μεταξύ
Ελλάδας και Ευρώπης είναι σημαντική για την κατανόηση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων σε
Ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό επιχειρείται σε αυτό το κεφάλαιο

ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Τι προσδιορίζει την επιχειρηματικότητα;
Τι είναι οικονομικό κλίμα και ποια η σημασία του;
Ποια είναι τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του κλάδου των ΜΜΕ και ποια η σημασία
τους;
Ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της επιχειρηματικότητας;
Πώς διαφοροποιείται η Ελλάδα ως προς τον παράγοντα επιχειρηματικότητα σε σχέση
με την Ευρώπη;

ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΚΛΙΜΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΑΠΟ ΑΝΑΓΚΗ («PUSH» ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ)

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΕΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΑΝΩ ΤΩΝ 55 ΕΤΩΝ

ΑΠΟΔΟΧΗ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ

173

Η Ελλάδα χαρακτηρίζεται από ένα αρνητικό κλίμα για την επιχειρηματικότητα: η χώρα κατατάσσεται
στη δεύτερη χαμηλότερη θέση του Δείκτη Κλίματος Επιχειρηματικότητας (entrepreneurial climate
index). Παρόλη όμως αυτή τη χαμηλή επίδοση και το αρνητικό επιχειρηματικό περιβάλλον, ο
Δείκτης Επιχειρηματική Δραστηριότητας (entrepreneurial activity index) για την Ελλάδα είναι μόλις
λίγο κάτω από τον μέσο όρο στην Ευρώπη.

Η ανάλυση που ακολουθεί στηρίζεται σε στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου 2008. Σε αυτή γίνεται
ανάλυση της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα σε σχέση με τις παρακάτω 24 χώρες της
Ευρωπαϊκής Ενωσης: Αυστρία, Βέλγιο, Κύπρος, Τσεχία, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία,
Γερμανία, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λεττονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία,
Πολωνία, Πορτογαλλία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ισπανία, Σουηδία και Αγγλία.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Τα χαρακτηριστικά της επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι τα παρακάτω.

• Η επίδοση της Ελλάδας όσον αφορά την επιχειρηματική της δραστηριότητα είναι λίγο κάτω
από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) των 25 (ΕΕ-25).

Συγκρινόμενη με τα υπόλοιπα κράτη της ΕΕ-25, η Ελλάδα έχει σημαντικά υψηλότερο μερίδιο
επιχειρήσεων σε φάση εκκίνησης και ήδη λειτουργουσών (entrepreneurship rate) από το μέσο όρο
της ΕΕ-25. Ωστόσο, το γεγονός ότι η χώρα είναι ελαφρώς χαμηλότερο από το μέσο όρο ως προς το
δείκτη επιχειρηματικής δραστηριότητας, οφείλεται κυρίως στο εξαιρετικά υψηλό μερίδιο των
επιχειρηματιών τύπου "push", δηλαδή επιχειρηματιών που αναλαμβάνουν δραστηριότητες χαμηλής
επικινδυνότητας (ρίσκου) και οι οποίοι έχουν αναλάβει την επιχειρηματική τους δραστηριότητα
περισσότερο από λόγους ανάγκης παρά για λόγους επιχειρηματικών ευκαιριών . Πράγματι, σχεδόν
τα δύο τρίτα των Ελλήνων επιχειρηματιών είναι αυτού του τύπου.

• Υψηλό μερίδιο επιχειρηματιών δεύτερης γενιάς

Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο μερίδιο δεύτερης γενιάς επιχειρηματιών (δηλαδή, επιχειρηματιών από
τους οποίους τουλάχιστον ο ένας γονέας είναι / ήταν επίσης αυτοαπασχολούμενους).

Ωστόσο, δεν θα πρέπει να παραβλεφθεί ότι ένας επιχειρηματίας, ο οποίος προέρχεται από μια
οικογένεια, όπου τουλάχιστον ο ένας γονέας είναι / ήταν αυτοαπασχολούμενος, δεν μπορεί παρά να
έχει μόνο ένα μέσο θετικό αποτέλεσμα σχετικά με την ανάμειξή του σε επιχειρηματικές
δραστηριότητες.

• Υψηλό ποσοστό επιχειρηματιών ηλικίας των άνω των 55 ετών

Επίσης, η Ελλάδα έχει υψηλή επίδοση όσον αφορά τον αριθμό των επιχειρηματιών που ανήκουν
στην άνω των 55 ηλικιακή ομάδα. Το ποσοστό αυτό των Ελλήνων επιχειρηματιών άνω των 55 ετών
είναι από τα υψηλότερα στην ΕΕ-25 και είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι εκ των Ελλήνων
συμμετεχόντων στην έρευνα, οι πλέον ηλικιωμένοι (δηλαδή οι άνω των 55) έχουν την ίδια σχεδόν
πιθανότητα με τους νεώτερους να αναλάβουν μία επιχειρηματική δραστηριότητα.

174

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΚΛΙΜΑ

• Η στάση των Ελλήνων απέναντι στην επιχειρηματικότητα είναι αντικρουόμενη.
Αν και η Ελλάδα εμφανίζει τη μέση βαθμολογία για δύο δείκτες επιχειρηματικού κλίματος
(«Επωφελής εκπαίδευση»και «Δώστε στους ανθρώπους μια δεύτερη ευκαιρία"), ένα μεγάλο
ποσοστό των Ελλήνων έχουν αρνητική στάση απέναντι στους επιχειρηματίες και έχουν επίσης την
πεποίθηση ότι είναι δύσκολο να αρχίσεις μια καινούργια επιχείρηση. Οι ερωτηθέντες είναι, ωστόσο,
πιο πιθανό να προτιμούν να είναι αυτοαπασχολούμενοι, παρά να έχουν την ιδιότητα του
υπαλλήλου.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ

175

ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΟ
ΧΑΡΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΣΤΗ Ε-25

Οι δύο δείκτες δίνουν με μια γρήγορη ματιά τη συνολική εικόνα των ανάληψης επιχειρηματικών
δραστηριοτήτων και του σχετικού κλίματος σε μία χώρα.
Τοποθετώντας τις χώρες της ΕΕ-25 σε ένα χάρτη όπου στον άξονα των Υ μετριέται η
επιχειρηματικότητα και τον άξονα των Χ το επιχειρηματικό κλίμα λαμβάνουμε το παρακάτω
διάγραμμα.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΧΩΡΩΝ ΕΕ-25 ΣΕ ΧΑΡΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ

176

Φέρνοντας στο χάρτη αυτό τους μέσους όρους των δύο δεικτών, ορίζουμε τέσσερα τεταρτημόρια,
τα Ι, ΙΙ, ΙΙΙ και ΙV.
Χώρες που εμπίπτουν στο τεταρτημόριο Ι έχουν τιμές και για τους δύο δείκτες υψηλότερες του
μέσου όρου των χωρών της ΕΕ-25.
Χώρες που εμπίπτουν στο τεταρτημόριο ΙΙΙ έχουν τιμές και για τους δύο δείκτες χαμηλότερες του
μέσου όρου των χωρών της ΕΕ-25.
Χώρες που εμπίπτουν στο τεταρτημόριο ΙΙ έχουν υψηλότερη τιμή για το δείκτη επιχειρηματικότητας
και χαμηλότερη για το δείκτη επιχειρηματικού κλίματος σε σχέση με τους αντίστοιχους μέσους
όρους των χωρών της ΕΕ-25.
Χώρες που εμπίπτουν στο τεταρτημόριο ΙV έχουν χαμηλότερη τιμή για το δείκτη
επιχειρηματικότητας και υψηλότερη για το δείκτη επιχειρηματικού κλίματος σε σχέση με τους
αντίστοιχους μέσους όρους των χωρών της ΕΕ-25.
Παρατηρούμε από το παραπάνω διάγραμμα ότι οι περισσότερες από τις χώρες της ΕΕ-25
εμπίπτουν στα τεταρτημόρια Ι και ΙΙΙ και λιγότερες στα ΙΙ και ΙV.

ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Ποσοστό επιχειρηματικότητας είναι το ποσοστό των ερωτωμένων που έχουν κάποτε ξεκινήσει μία
επιχειρηματική δραστηριότητα, η οποία είναι ακόμη ενεργή, ή είναι στη διαδικασία έναρξης μιας
επιχειρηματικής δραστηριότητας (ως ποσοστό επί του συνόλου των ερωτηθέντων).

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Στη συνέχεια έχουν τοποθετηθεί σε ένα διάγραμμα ποσοστού επιχειρηματικότητας και ενός δείκτη
επιχειρηματικού κλίματος οι χώρες της ΕΕ-25 και οι μέσοι όροι αυτών.
Ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος που έχει επιλεγεί για το παρακάτω διάγραμμα είναι η
πιθανότητα ένας ερωτώμενος να επιλέξει εργασία με υπαλληλική ιδιότητα έναντι της αυτό-
απασχόλησης.
Ο συντελεστής συσχέτισης μεταξύ των δύο μεταβλητών του παρακάτω διαγράμματος είναι -0,39.

177

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΧΩΡΩΝ ΕΕ-25 ΣΕ ΧΑΡΤΗ ΠΟΣΟΣΤΟΥ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ

ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΑΠΟ
ΑΝΑΓΚΗ («PUSH» ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ)

“Push” επιχειρηματίες (επιχειρηματίες από ανάγκη) είναι οι έχοντες: υψηλή αντίληψη σχετικά με το
κόστος έναρξης μιας επιχειρηματικής δραστηριότητας, χαμηλή ανεκτικότητα έναντι του σχετικού
κινδύνου (ρίσκου) και υψηλή πιθανότητα ότι ξεκίνησαν τη δραστηριότητά τους από ανάγκη.
Το ποσοστό των επιχειρηματιών από ανάγκη στην Ελλάδα και την ΕΕ-25 δίδεται στο παρακάτω
διάγραμμα.

178

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΓΚΗ

Στη συνέχεια έχουν τοποθετηθεί σε ένα διάγραμμα ποσοστού επιχειρηματιών από ανάγκη και ενός
δείκτη επιχειρηματικού κλίματος οι χώρες της ΕΕ-25 και οι μέσοι όροι αυτών.
Ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος που έχει επιλεγεί για το παρακάτω διάγραμμα είναι το ποσοστό
των ερωτηθέντων που συμφωνεί ότι η έναρξη μιας επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι δύσκολη
(λόγω έλλειψης χρηματοοικονομικών πόρων, σύνθετων διοικητικών διαδικασιών και έλλειψη
σχετικής ενημέρωσης).
Ο συντελεστής συσχέτισης μεταξύ των δύο μεταβλητών του παρακάτω διαγράμματος είναι +0,70.

179

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΧΩΡΩΝ ΕΕ-25 ΣΕ ΧΑΡΤΗ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ ΑΠΟ

ΑΝΑΓΚΗ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ

ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΗΣ
ΓΕΝΙΑΣ

Επιχειρηματίας «δεύτερης γενιάς» είναι αυτός που προέρχεται από οικογένεια στην οποία ένας
τουλάχιστον γονέας ήταν αυτοαπασχολούμενος. Το ποσοστό αυτών λαμβάνεται επί του συνόλου
των επιχειρηματιών.
Το ποσοστό των επιχειρηματιών δεύτερης γενιάς στην Ελλάδα και την ΕΕ-25 δίδεται στο παρακάτω
διάγραμμα.

180

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΕΝΙΑΣ

Στη συνέχεια έχουν τοποθετηθεί σε ένα διάγραμμα ποσοστού επιχειρηματιών δεύτερης γενιάς και
ενός δείκτη επιχειρηματικού κλίματος οι χώρες της ΕΕ-25 και οι μέσοι όροι αυτών.
Ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος που έχει επιλεγεί για το παρακάτω διάγραμμα είναι η
πιθανότητα ένας ερωτώμενος να προτιμήσει την αυτό-απασχόληση για λόγους «ελευθερίας» αντί
οικονομικών λόγων.
Ο συντελεστής συσχέτισης μεταξύ των δύο μεταβλητών του παρακάτω διαγράμματος είναι +0,53.

181

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΧΩΡΩΝ ΕΕ-25 ΣΕ ΧΑΡΤΗ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ

ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ

182

ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ ΑΝΩ ΤΩΝ
55 ΕΤΩΝ

Επιχειρηματίας άνω των 55 είναι αυτός που η ηλικία του είναι μεγαλύτερη των 55 ετών. Το
ποσοστό αυτών λαμβάνεται επί του συνόλου των επιχειρηματιών.
Το ποσοστό των επιχειρηματιών άνω των 55 στην Ελλάδα και την ΕΕ-25 δίδεται στο παρακάτω
διάγραμμα.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ ΑΝΩ ΤΩΝ 55

Στη συνέχεια έχουν τοποθετηθεί σε ένα διάγραμμα ποσοστού επιχειρηματιών άνω των 55 και ενός
δείκτη επιχειρηματικού κλίματος οι χώρες της ΕΕ-25 και οι μέσοι όροι αυτών.
Ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος που έχει επιλεγεί για το παρακάτω διάγραμμα είναι το ποσοστό
των ερωτηθέντων που πιστεύουν ότι οι επιχειρηματίες «σκέφτονται μόνο την τσέπη τους» και ότι
εκμεταλλεύονται την εργασία των άλλων ανθρώπων.
Ο συντελεστής συσχέτισης μεταξύ των δύο μεταβλητών του παρακάτω διαγράμματος είναι -0,44.

183

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΧΩΡΩΝ ΕΕ-25 ΣΕ ΧΑΡΤΗ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ ΑΝΩ

ΤΩΝ 55 ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ

184

ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΑΠΟΙΟΥ ΑΝΩ ΤΩΝ 55 ΕΤΩΝ
ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ
ΑΥΤΟ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΤΩΝ 55

Αναφέρεται στην πιθανότητα ένας ερωτώμενος άνω των 55 ετών να είναι επιχειρηματίας σε σχέση
με την πιθανότητα ενός κάτω των 55
Το ποσοστό των επιχειρηματιών άνω των 55 σε σχέση με αυτό των κάτω των 55 στην Ελλάδα και
την ΕΕ-25 δίδεται στο παρακάτω διάγραμμα.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΑΠΟΙΟΥ ΑΝΩ ΤΩΝ 55 ΕΤΩΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ ΣΕ

ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΑΥΤΟ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΤΩΝ 55

Στη συνέχεια έχουν τοποθετηθεί σε ένα διάγραμμα της σχέσης της πιθανότητας κάποιος άνω των
55 να είναι επιχειρηματίας σε σχέση με την αντίστοιχη πιθανότητα αυτών κάτω των 55 και ενός
δείκτη επιχειρηματικού κλίματος οι χώρες της ΕΕ-25 και οι μέσοι όροι αυτών.
Ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος που έχει επιλεγεί για το παρακάτω διάγραμμα είναι το ποσοστό
των ερωτηθέντων που πιστεύουν ότι πρέπει να δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία σε ανθρώπους που
έχουν ξεκινήσει μια επιχειρηματική δραστηριότητα και έχουν αποτύχει, και οι οποίοι διαφωνούν με
το ότι ποτέ δεν θα έβαζαν τα χρήματά τους σε μια εταιρία, η οποία διοικείται από κάποιον που έχει
αποτύχει στο παρελθόν.
Ο συντελεστής συσχέτισης μεταξύ των δύο μεταβλητών του παρακάτω διαγράμματος είναι +0,43.

185

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΧΩΡΩΝ ΕΕ-25 ΣΕ ΧΑΡΤΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ ΑΝΩ ΤΩΝ 55 ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΗΣ ΚΑΤΩ ΤΩΝ 55.

186

ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ
ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ

Αναφέρεται στο ποσοστό των ερωτηθέντων που πιστεύουν ότι πρέπει να δοθεί μια δεύτερη
ευκαιρία σε ανθρώπους που έχουν ξεκινήσει μια επιχειρηματική δραστηριότητα και έχουν αποτύχει,
και οι οποίοι διαφωνούν με το ότι ποτέ δεν θα έβαζαν τα χρήματά τους σε μια εταιρία, η οποία
διοικείται από κάποιον που έχει αποτύχει στο παρελθόν.
Αυτό το ποσοστό αποδοχής μιας δεύτερης ευκαιρίας (υπό την παραπάνω έννοια) στην Ελλάδα και
την ΕΕ-25 δίδεται στο παρακάτω διάγραμμα.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ

187

ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΘΕΝΤΩΝ ΠΟΥ
ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΟΤΙ ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ
«ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΤΣΕΠΗ ΤΟΥΣ»
ΚΑΙ ΟΤΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΟΝΤΑΙ ΤΗΝ
ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ.

Αναφέρεται στο ποσοστό των ερωτηθέντων που πιστεύουν ότι οι επιχειρηματίες «σκέφτονται μόνο
την τσέπη τους» και ότι εκμεταλλεύονται την εργασία των άλλων ανθρώπων.
Αυτό το ποσοστό στην Ελλάδα και την ΕΕ-25 δίδεται στο παρακάτω διάγραμμα.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΘΕΝΤΩΝ ΠΟΥ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΟΤΙ ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ
«ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΤΣΕΠΗ ΤΟΥΣ» ΚΑΙ ΟΤΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΟΝΤΑΙ ΤΗΝ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

188

ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΘΕΝΤΩΝ ΠΟΥ
ΣΥΜΦΩΝΕΙ ΟΤΙ Η ΕΝΑΡΞΗ ΜΙΑΣ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ
ΕΙΝΑΙ ΔΥΣΚΟΛΗ (ΛΟΓΩ ΕΛΛΕΙΨΗΣ
ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ,
ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ
ΚΑΙ ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ).

Αναφέρεται στο ποσοστό των ερωτηθέντων που συμφωνεί ότι η έναρξη μιας επιχειρηματικής
δραστηριότητας είναι δύσκολη (λόγω έλλειψης χρηματοοικονομικών πόρων, σύνθετων διοικητικών
διαδικασιών και έλλειψη σχετικής ενημέρωσης).
Αυτό το ποσοστό στην Ελλάδα και την ΕΕ-25 δίδεται στο παρακάτω διάγραμμα.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΘΕΝΤΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΦΩΝΕΙ ΟΤΙ Η ΕΝΑΡΞΗ ΜΙΑΣ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΣΚΟΛΗ (ΛΟΓΩ ΕΛΛΕΙΨΗΣ
ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ

ΚΑΙ ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ)

189

ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΝΑΣ ΕΡΩΤΩΜΕΝΟΣ ΝΑ
ΕΠΙΛΕΞΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΥΠΑΛΛΗΛΙΚΗ
ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟ-
ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ.

Αναφέρεται στην πιθανότητα ένας ερωτώμενος να επιλέξει εργασία με υπαλληλική ιδιότητα έναντι
της αυτό-απασχόλησης.
Αυτό το ποσοστό στην Ελλάδα και την ΕΕ-25 δίδεται στο παρακάτω διάγραμμα.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΝΑΣ ΕΡΩΤΩΜΕΝΟΣ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ
ΥΠΑΛΛΗΛΙΚΗ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟ-ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ.

190

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ
ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ
ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ
ΤΗΝ ΕΕ-25

Στη συνέχεια δίδεται με τη βοήθεια ενός πίνακα μία συνοπτική παρουσίαση των παραγόντων
επιχειρηματικού κλίματος για την Ελλάδα σε σχέση με την ΕΕ-25.

ΠΙΝΑΚΑΣ
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΕ-25

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Eurobarometer Survey on Entrepreneurship, Country Profile Scorecards 2008
191

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ /
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Ελλάδα σε σχέση με αυτά
της ΕΕ;

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ
ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ / ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10

Τα χαρακτηριστικά της επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι τα παρακάτω.

• Η επίδοση της Ελλάδας όσον αφορά την επιχειρηματική της δραστηριότητα είναι λίγο κάτω
από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) των 25 (ΕΕ-25).

Συγκρινόμενη με τα υπόλοιπα κράτη της ΕΕ-25, η Ελλάδα έχει σημαντικά υψηλότερο μερίδιο
επιχειρήσεων σε φάση εκκίνησης και ήδη λειτουργουσών (entrepreneurship rate) από το μέσο όρο
της ΕΕ-25. Ωστόσο, το γεγονός ότι η χώρα είναι ελαφρώς χαμηλότερο από το μέσο όρο ως προς το
δείκτη επιχειρηματικής δραστηριότητας, οφείλεται κυρίως στο εξαιρετικά υψηλό μερίδιο των
επιχειρηματιών τύπου "push", δηλαδή επιχειρηματιών που αναλαμβάνουν δραστηριότητες χαμηλής
επικινδυνότητας (ρίσκου) και οι οποίοι έχουν αναλάβει την επιχειρηματική τους δραστηριότητα
περισσότερο από λόγους ανάγκης παρά για λόγους επιχειρηματικών ευκαιριών . Πράγματι, σχεδόν
τα δύο τρίτα των Ελλήνων επιχειρηματιών είναι αυτού του τύπου.

• Υψηλό μερίδιο επιχειρηματιών δεύτερης γενιάς
Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο μερίδιο δεύτερης γενιάς επιχειρηματιών (δηλαδή, επιχειρηματιών από
τους οποίους τουλάχιστον ο ένας γονέας είναι / ήταν επίσης αυτοαπασχολούμενους).
Ωστόσο, δεν θα πρέπει να παραβλεφθεί ότι ένας επιχειρηματίας, ο οποίος προέρχεται από μια
οικογένεια, όπου τουλάχιστον ο ένας γονέας είναι / ήταν αυτοαπασχολούμενος, δεν μπορεί παρά να
έχει μόνο ένα μέσο θετικό αποτέλεσμα σχετικά με την ανάμειξή του σε επιχειρηματικές
δραστηριότητες.

• Υψηλό ποσοστό επιχειρηματιών ηλικίας των άνω των 55 ετών
Επίσης, η Ελλάδα έχει υψηλή επίδοση όσον αφορά τον αριθμό των επιχειρηματιών που
ανήκουν στην άνω των 55 ηλικιακή ομάδα. Το ποσοστό αυτό των Ελλήνων επιχειρηματιών άνω
των 55 ετών είναι από τα υψηλότερα στην ΕΕ-25 και είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι εκ των
Ελλήνων συμμετεχόντων στην έρευνα, οι πλέον ηλικιωμένοι (δηλαδή οι άνω των 55) έχουν την
ίδια σχεδόν πιθανότητα με τους νεώτερους να αναλάβουν μία επιχειρηματική δραστηριότητα.

192

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ-
ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΑΙ
ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑΚΗ
ΑΝΑΛΥΣΗ
ΘΕΜΑΤΩΝ
ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

193

194

ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 11

Να προβαίνετε σε ποικίλες μορφές αξιολογήσεων με βάση πολλαπλά κριτήρια.
Να εφαρμόζετε την παραπάνω προσέγγιση χρησιμοποιώντας στοιχεία προερχόμενα
από ειδικούς-εμπειρογνώμονες-experts
Να εφαρμόζετε την παραπάνω προσέγγιση χρησιμοποιώντας δευτερογενή στοιχεία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η τυποποίηση των διαδικασιών σύγκρισης με την βοήθεια δεικτών είναι ένα χρήσιμο εργαλείο. Στην
ενότητα αυτή μελετάμε και εξοικειωνόμαστε με εργαλεία και μεθοδολογία που μας επιτρέπουν να το
εφαρμόσουμε σε ποικιλία θεμάτων που αφορούν μία ευρωπαϊκή οικονομική δραστηριότητα.

ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Πώς μπορούμε να κάνουμε μία αξιολόγηση με βάση πολλαπλά κριτήρια;
Πώς μπορούμε να εφαρμόσουμε το παραπάνω χρησιμοποιώντας στοιχεία
προερχόμενα από ειδικούς-εμπειρογνώμονες-experts;
Πώς μπορούμε να εφαρμόσουμε την παραπάνω προσέγγιση χρησιμοποιώντας
δευτερογενή στοιχεία;

ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ

• Πολυκριτηριακή ανάλυση
• Σταθμικός μέσος όρος
• Διπλή στάθμιση
• Κατάταξη με βάση συγκεκριμένο κριτήριο
• Αξιολόγηση με πολλά κριτήρια
• Ανάλυση ευαισθησίας

195

196