สารบญั หนา้
ฮาวทูท้ิง: ความทรงจำท้ังที่งดงามและขน่ื ขม 1
DHL: องคก์ รแบบ Respected Behavior 4
ฉันเบอ่ื สัญญาณภาวะหมดไฟ 7
ฉันเบอ่ื สญั ญาณภาวะหมดไฟ (ตอนจบ) 10
อาษา ขอจติ ตเ์ มตต์: นกั แปลอมตะ 13
เชฟชมุ พล: จากเด็กก้นครัวสู่เชฟมิชลินสตาร์ 16
หนังเกาหลี : เสน้ ทาง 100 ปีแห่งความสำเรจ็ 19
หงส์แดง กุญแจสคู่ วามยง่ิ ใหญ่ 22
หงส์แดง กุญแจสคู่ วามยิง่ ใหญ่ (ตอนจบ) 25
เปล่ียนชวี ิตและมุมมองความคิดดว้ ยศิลปะการตอ่ สู้ 28
โควิด-19 กบั ความเครยี ด 31
Work From Home หลกี เล่ยี งโควดิ -19 34
เรียนรดู้ ว้ ยการท่องไปกับ Learn From Home 36
อีลอน มสั ก:์ จินตนาการทเ่ี กิดขนึ้ จริง 38
อีลอน มัสก:์ จินตนาการที่เกิดขนึ้ จริง (ตอนจบ) 41
ตดั ผมทรงโควดิ -19 44
เซอรจ์ โิ อ: วรี บุรุษผู้สรา้ งความหวงั 47
new normal: ปทสั ถานใหม่ ความปกตทิ ี่ไม่เคยปกติ 50
new normal: ปทัสถานใหม่ ความปกตทิ ีไ่ ม่เคยปกติ (ตอนจบ) 53
ยาสฟี นั ดอกบัวคู่: กล้าคิดกล้าเปล่ยี นแปลง 56
อีโก้: ศตั รูหมายเลขหนึง่ 59
อโี ก้: ศัตรูหมายเลขหน่ึง (ตอนจบ) 62
ความดที ี่กลับเปน็ ตราบาปช่ัวชีวิต 65
เมธาวลัย ศรแดง: ร้านอาหารเคียงคถู่ นนราชดำเนิน 68
เมธาวลัย ศรแดง: รา้ นอาหารเคียงค่ถู นนราชดำเนิน (ตอนจบ) 71
เสยี วหม่ี นกฟนี ิกซแ์ หง่ เมืองจนี 73
ทุก ๆ วันชา่ งเปน็ วันที่ด:ี It’s a beautiful day! 77
สารบญั หน้า
81
เฮย้ี ะไถก่ ่ี: สภากาแฟทางสามแพรง่ ยา่ นวิสทุ ธกิ ษตั ริย์ 85
ความผดิ พลาดนำไปสู่การสร้างสรรค์ 88
ต๊กิ ตอ๊ ก ต๊ิกต๊อก 91
พ่อ - สรุ ตั น์ นุ่มนนท์ : ชวี ิตผมเปน็ อมตะแล้ว 94
พอ่ - สรุ ัตน์ นุ่มนนท์ : ชีวติ ผมเปน็ อมตะแล้ว (ตอนจบ) 96
เรอื นจำฮลั เดน: ดดั พฤติกรรมแทนกกั ขงั 99
ฟื้นอดตี ชมุ ชนบางขนุ พรหม 102
พระฝร่ัง: ผู้อุทิศชีวติ บนผืนแผน่ ดินไทย 105
พน่ี ริ ุท: จากเส้นทางรถไฟสู่ 35 ปใี นรวั้ แบงกช์ าติ 108
พน่ี ริ ุท: จากเส้นทางรถไฟสู่ 35 ปใี นร้วั แบงกช์ าติ (ตอนจบ) 112
เดวิด ฟอสเตอร์: ผ้เู กิดมาเป็นนกั ปัน้ ดนิ ใหเ้ ป็นดาว 115
Weekly Mail สปั ดาห์พิเศษ 116
ผู้ว่าวริ ไท “นาย” และ “เพ่ือนบ้าน” ผ้สู รา้ งรอยย้ิม 119
ภาพเหมือนผวู้ า่ การ 121
สมาน คลงั จัตุรัส: ปรมาจารย์ศลิ ปะสนี ้ำมัน 124
สมาน คลงั จตั รุ ัส: ปรมาจารยศ์ ิลปะสนี ำ้ มัน (ตอนจบ) 127
อาหารเชา้ : วิวัฒนาการเปลี่ยนผ่านตามยคุ สมัย 130
หมากรุก: เกมกระดานแหง่ ชีวิต 133
บทเรียนจากความเปน็ “หมอดล” 136
โมมา่ ลา: ผพู้ ลิกโฉมการเมอื งสหรฐั ฯ 139
บลิ แคมป์เบลล:์ โคช้ แห่งซลิ ิคอนแวลลยี ์ 142
บิล แคมปเ์ บลล:์ โคช้ แห่งซลิ ิคอนแวลลีย์ (ตอนจบ) 145
ประตูหตั ถพ์ ระเจา้ : ข้อถกเถียงด้านคุณธรรม 148
Patrick Café: คาเฟ่ที่เกดิ จากความกลา้ 152
โหราศาสตรก์ บั เศรษฐศาสตร์: คำตอบของประวตั ศิ าสตรอ์ นาคต? 154
ปชี วดทีช่ วดสมชอื่
ฮาวททู งิ้ : ความทรงจำทั้งทีง่ ดงามและข่นื ขม
สวัสดคี รับ
เชา้ วันข้ึนปใี หม่ หลังจากไหว้พระเอาฤกษ์เอาชัยแล้ว กถ็ ึงเวลาทผ่ี มจะจัดการกบั เอกสารและหนงั สือ
6 กล่อง ท่ีขนมาจากท่ที ำงานต้งั แต่เมื่อ 2 ปกี ่อน วางไว้ในหอ้ งน่ังเลน่ จนแมบ่ า้ นตอกย้ำใหจ้ ดั การมาหลายคร้ัง
จนเลิกบน่ ไปนานแลว้ ตอนแรกตงั้ ใจจะทง้ิ ทำลายให้หมด แต่พอคอ่ ย ๆ มาเปิดเอกสารแต่ละชิ้นออกมาอ่าน
ทำให้ความหลังคร้ังเก่าในอดีตถูกปลุกฟ้ืนคืนชีพ ต้ังแต่ essay ที่เขียนเป็นเร่ืองแรกสมัยเรียนปริญญาตรี
ท่ีอาจารย์แอบเก็บไว้ให้ลูกศิษย์ทุกคน และนำมาแจกคืนให้ในวันรับปริญญา รวมถึง ร่างแผนยุทธศาสตร์
แบงก์ชาติ ท่ีผมเองมีส่วนร่วมทำในสมัยที่ก่อตั้งกลุ่มยุทธศาสตร์องค์กรใหม่ ๆ ทำให้กว่าจะตัดสินใจ
ทิง้ เอกสารเหล่านั้น ต้องใช้เวลาพอสมควร พร้อมต้องสารภาพวา่ ทำใจไมไ่ ด้ จึงแอบเก็บเอกสารบางส่วนท่ียัง
ให้ความรู้สึก “spark joy” ตามท่ี Marie Kondo นักจัดบ้านชื่อดังได้ให้หลักไว้ ในท่ีสุดก็ขนกลับมาไว้
ท่ีทำงานตามเดมิ
เมอื่ จัดการเอกสารเหล่านั้นเสร็จ ผมนกึ ขน้ึ ไดว้ ่า เช่นชนนี
สนุ ทรศารทูล เพื่อนสมัยเรียนสาธติ จุฬาฯ บอกว่า จะมีภาพยนตร์
ที่เธอเป็นผู้อำนวยการร่วมสร้าง เป็นเร่ืองเกี่ยวกับ “การทิ้ง”
ชื่อเร่ืองว่า “ฮาวทูท้ิง..ท้ิงอย่างไรไม่ให้เหลือเธอ” ฉายในช่วง
เทศกาลปใี หม่ ผมไมค่ ดิ อะไรมาก ให้รางวัลตัวเองทนั ทีดว้ ยการ
ไปดภู าพยนตรเ์ รอ่ื งน้ี เพอื่ ให้สอดรับกับกิจกรรมแรก “cleaning
day” ของผม ในปีใหมน่ ี้
ฮาวทูท้ิง..ทิ้งอย่างไรไมใ่ ห้เหลอื เธอ เป็นเร่อื งราวของจีน
(ออกแบบ ชุติมณฑน์ จึงเจริญสุขย่ิง) หญิงสาววัย 28 ปี ทว่ี างแผน
จะปรบั ปรุงช้นั ลา่ งของบา้ นใหก้ ลายเปน็ ออฟฟศิ ทีม่ พี ื้นท่ีโลง่ กวา้ ง
มากท่ีสุดเท่าทีเ่ ปน็ ไปได้ และเพื่อให้เปน็ ไปตามแนวคดิ “มินิมอล”
อทิ ธิพลทางศิลปะทเ่ี ธอหลงใหลและชืน่ ชอบช่วงทไ่ี ปเรียนสถาปัตย์ ถึงประเทศสวเี ดน และตรงกบั นิสัย “อีโม”
ของจีนท่ีไร้ความรสู้ กึ เรียบ และพุ่งตรงไปยังเป้าหมาย จึงเป็นเร่ืองง่ายที่เธอจะตัดสินใจทิ้งทุก ๆ อย่าง
ท่ีขวางหนา้ ใส่ถงุ ดำเพอ่ื จะได้ไม่เหน็ วา่ ทงิ้ อะไรไปบา้ งและไม่หวนคิดเสียดายสิง่ เหล่าน้นั อกี แตแ่ ผนการของ
เธอตอ้ งสะดดุ ลงเมื่อตัดสนิ ใจทิ้งของขวัญวันเกดิ และโปสการ์ดจากเพือ่ น รวมถึง สงิ่ ของจากเอ็ม แฟนเกา่
(ซันน่ี สุวรรณเมธานนท์) และเพ่ือนสนิทของเธอเกิดสะกิดใจพูดขึ้นว่า “ท้งิ คนไมเ่ หมือนท้ิงของ”1/
อะไรทดี่ ูเหมอื นจะจดั การทงิ้ แบบง่าย ๆ หรอื สามารถดดี นวิ้ ให้หายวับแบบจอมวายร้ายธานอส กลับไมใ่ ช่
อกี ต่อไป จนี ตัดสินใจแกะถุงดำและนำของแตล่ ะชิน้ ไปคืนเจา้ ของ รวมท้ัง นำของไปคนื แฟนเก่าด้วยตนเอง
และกล่าวขอโทษท่ที ิ้งเขาไปเฉย ๆ เม่ือไปเรียนตอ่
1
นอกเหนือจากการท้ิงของท่ีสร้าง
ความรูส้ ึกทิ่มแทงจิตใจของจีนแลว้ จีนยังต้อง
ต่อสู้กับแม่ผู้ไม่ยอมทิ้งอะไรเลย แม้จะเป็น
บาดแผลในใจจากการที่พ่อทิ้งครอบครัวไป
แม่ยังมีภาพของพ่อเล่นเปียโน ร้องเพลง
รว่ มกับลกู ๆ แม่ถงึ กับเปลย่ี นพฤตกิ รรมเข้ามา
นอนในห้องน่ังเล่นชัน้ ล่าง ซึ่งมที ีวีและคาราโอเกะ
เพลง “กุหลาบแดง” เป็นเครื่องยดึ เหนยี่ วจิตใจ พร้อมปฏิเสธทจ่ี ะทิง้ ของตามทจ่ี นี ตอ้ งการ
ภาพยนตร์เร่ืองนี้ได้สะท้อนว่า “การทิ้ง” ย่อมกระทบต่อจิตใจของทั้งผู้ท่ีกระทำและผู้ถูกกระทำ
ในฉากหน่ึง เอ็มเอาของท่จี นี “ทิ้งไว้” มาคนื ทร่ี า้ นอาหารท่ีทง้ั คเู่ คยมารับประทานบ่อย ๆ พร้อมกบั พาแฟนใหม่
มาดว้ ย เพื่อใหเ้ ธอรูส้ ึกถึงความเจบ็ ปวดท่ที ิ้งเขา รวมทั้งสัมผสั ความรู้สึกของเขาท่ีถกู เธอทิ้งไป พร้อม ๆ กนั
และต้องการบอกเธอว่า การกระทำและการกล่าวคำขอโทษของเธอนั้น เป็นเหมือนการใช้ตนเองเป็นศูนย์กลาง
ด้วยความคดิ วา่ จะ “มฟู ออน”2/
“หนังเครียดจัง” เป็นเสียงสะท้อนจากคนที่เดินตามหลังผมภายหลังหนังจบ ภาพยนตร์เร่ืองน้ี
เป็นหนังแนวอนิ ด้ี ตามสไตล์ของนวพล ธำรงรตั นฤทธิ์ ผูก้ ำกบั ที่ไมไ่ ด้สรา้ งเพ่ือเอาใจคนดู แต่ได้ใหแ้ ง่คดิ ดี ๆ
ถึงการคัดแยกทั้งสิ่งที่จำเป็นและไม่จำเป็นสำหรับชีวิต และนั่นรวมถึงอดีตและความทรงจำทั้งท่ีงดงาม
และเจบ็ ปวดขมขนื่ พร้อมต่อสู้กับจติ ใจตัวเองในการที่ต้องเผชิญหนา้ อยู่กบั ปัจจุบันในปหี นูตอ่ ไป
คลกิ ชมตัวอย่างภาพยนตร์
2
รณดล นมุ่ นนท์
6 มกราคม 2563
แหลง่ ที่มา:
1/ มตชิ นออนไลน์. (2020). ฮาว ทู ท้งิ เมอ่ื ทั้งเกบ็ และท้งิ ต่างเป็นสองส่งิ ท่ีสัมผัสความรสู้ กึ . [online]
Available at: https://www.matichon.co.th/entertainment/news_1841125 [Accessed 4 Jan. 2020]
2/ The Momentum. (2020). ฮาวททู ้ิง : อภสิ ทิ ธิ์ของการลืม. [online] Available at:
https://themomentum.co/happy-old-year-movie-review/ [Accessed 4 Jan. 2020].
3
DHL: องค์กรแบบ Respected Behavior
สวัสดคี รบั
ชวี ิตวัยเรยี นของผมผูกพนั กับการส่ือสารผา่ นจดหมาย เขยี นจดหมายหาพ่อแม่และเพื่อน ๆ ทุก ๆ
สัปดาห์ ในขณะเดียวกัน ก็ต้ังหน้าต้ังตารอจดหมายตอบ เวลาเปิดตู้ไปรษณีย์จึงเหมือนกับการลุ้นโชค
เพราะเดาไม่ถูกว่าวันนี้จะมีจดหมายอยู่ในตู้หรือไม่ สำหรับนักธุรกิจช่วงยุคก่อนโลกดิจิทัลน้ัน การพ่ึงพา
การรับสง่ เอกสารผา่ นไปรษณียเ์ ปน็ ทางเลือกทางเดียว ทุก ๆ นาทีจงึ มีคา่ เป็นการช้ีชะตาและความอยู่รอด
ของธรุ กิจนนั้ ๆ เลย เชน่ เรือขนส่งสนิ ค้า ไมส่ ามารถขนถ่ายสินค้าไดถ้ ้าใบระวางสนิ คา้ ยังมาไมถ่ ึง และยังต้อง
เสียค่าใช้จ่ายเป็นรายชั่วโมงในการจอดเรือเทียบท่า ขณะที่เช็คท่ีส่งทางไปรษณีย์ต้องใช้เวลาถึง 2-3 วัน
กว่าจะเรยี กเกบ็ ได้ ทำให้เจ้าหนี้ต้องสูญเสียรายได้
อย่างไรกด็ ี ก่อนช่วงปี 1970 การส่งจดหมาย
และเอกสารข้ามรัฐฯ และข้ามประเทศ ต้องพึ่งพา
สำนกั งานไปรษณยี ์เพียงแห่งเดียวเทา่ น้นั ทำให้ 3 เกลอ
ท่ีทำงานส่งเอกสารให้กับบริษัทเอกชนในเมือง Los
Angeles คือ Adrian Dalsey, Larry Hillblom
และ Robert Lynn เกิดความคิดว่า หากสามารถ
ให้บริการจัดส่งเอกสารและพัสดุจากที่หน่ึงไปอีก
ท่หี นง่ึ ได้ภายในวนั เดียว จะเป็นก้าวสำคญั ตอ่ การ
ทำธรุ กจิ ทีไ่ ร้พรมแดน ทง้ั สามคนจึงตัดสินใจต้ังบริษัทช่ือ DHL ในปี 1969 โดยใช้อกั ษรต้นของนามสกุลทุกคน
พรอ้ มด้วยสโลแกนของบริษัทวา่ “We can get your checks to Seattle, San Francisco, New York
or Dallas – door-to-door- in one day.” พวกเขาไม่ได้ใช้เทคโนโลยีอะไรเลยนอกจากอาศัยพนกั งาน
นำเอกสารและพัสดุขึน้ เคร่ืองบินโดยสารไปส่ง โดยทำเสมือนเปน็ ผูโ้ ดยสารคนหนงึ่ และระหว่างการเดินทาง
พนักงานจะจัดแจงดูแลความเรียบร้อยของเอกสารทั้งหมด ด้วยวิธีการน้ีทำให้การจดั ส่งไม่จำเป็นต้องผ่าน
ด่านศุลกากร เรียกได้ว่า พอลงจากเคร่ืองบินก็สามารถ
นั่งรถบง่ึ ตรงไปสง่ ของยังจดุ หมายได้ทนั ที1/
ในช่วงเร่ิมแรก บริษัท DHL มีสำนักงานตามเมืองตา่ ง ๆ
ไม่มากนัก แตเ่ มื่อมีผู้มาใช้บริการขอให้จัดส่งไปยังเมืองท่ี
บรษิ ัทไม่มีสาขาอยู่ พวกเขาจะไมป่ ฏิเสธและจะหาทุกวถิ ีทาง
ท่ีจะจัดส่งไปถึงท่ีหมาย จึงไม่แปลกใจท่ีบริษัท DHL
ขยายตัวอย่างรวดเร็วมาก ในชว่ ง 15 ปีแรก DHL มีสาขา
กว่า 700 เมือง ใน 120 ประเทศ (มีการต้ังสาขาใหม่ ทุก ๆ
8 วัน) จนปัจจุบัน (ปี 2563) มีสาขาครอบคลุม 220
ประเทศ และมีพนักงานกว่า 100,000 คน ความสำเร็จของ
4
DHL เกิดจากการตัดสนิ ใจท่ีถูกช่วงถูกเวลา ด้วยเทคโนโลยีและการขนส่งในสมัยนั้น การขนส่งที่รวดเร็ว
พึ่งพาด้วยวิธีการของ DHL จึงตอบโจทย์ได้ ในขณะท่ี การไปยึดหัวหาดตามเมืองต่าง ๆ อย่างรวดเร็ว
ทำให้ไดเ้ ปรียบคแู่ ขง่
อย่างไรก็ตาม การทำธุรกจิ ของบริษัทต้องเผชิญกับความท้าทายมากมาย เริ่มต้ังแต่ ที่ทำการไปรษณยี ์
ในแต่ละประเทศตั้งคำถามว่า DHL สามารถทำธุรกิจน้ีได้หรือไม่ มีการนำเรื่องฟ้องร้องในศาลแต่ในท่ีสุด
มีการตีความว่า การทำธุรกจิ ของบริษัทเป็นการจัดส่งเอกสารและวัสดุไม่ใช่การส่งจดหมาย ขณะเดียวกัน
ผูใ้ ชบ้ ริการยงั เชื่อมัน่ ในบริการของ DHL แถมมีอัตราการใช้งานเพ่ิมขึ้นอยา่ งต่อเนื่อง ทำให้บางประเทศจำยอม
ถึงกบั แกไ้ ขกฎหมายเพื่อใหบ้ ริษทั เอกชน สามารถจัดส่งเอกสารพสั ดุแข่งขันกับทางไปรษณยี ไ์ ด้ แต่จุดเปล่ยี น
ท่ีสำคัญของ DHL คือ การเสียชีวิตของ Larry Hillblom จากเหตุการณ์เครื่องบินตกในปี 1975 Larry
เป็นผู้สร้างความแตกต่างใหก้ ับบริษัท นำเทคโนโลยีต่าง ๆ เข้ามาใช้ในธุรกิจ และท่ีสำคัญเป็นนักกฎหมาย
ต่อสู้ให้บริษัทโลดแล่นในธุรกิจได้ ทำให้ DHL เสียศูนย์ไประยะหน่ึงจนในท่ีสุด บริษัทไปรษณีย์เยอรมัน
(Deutsche Post) เข้ามาซ้ือกจิ การในปี 2002 โดยมีการปรบั เปล่ียนกลยทุ ธ์ บริษทั หันกลบั มาเนน้ ใหก้ าร
บริการขนสง่ ขา้ มประเทศ พลิกสถานการณ์จากท่ีเคยขาดทุน 3 หม่ืนล้านยูโรกลับมาเป็น กำไร 6 หมื่น
ล้านยูโรภายใน 2 ปี
Po Chung ผู้ร่วมกอ่ ต้ังบริษัท DHL International
เปดิ เผยเคลด็ ลบั ท่ีทำให้บริษัทสามารถยืนหยัดในวงการน้ี
กว่า 50 ปีในหนังสือ “Designed to WIN” ว่า DHL
ให้ความสำคัญกับ “ความสัมพนั ธ์” เพอ่ื ให้พนักงานและ
ลูกค้าได้เห็นคุณค่าของตนเองและการบริการ พนักงาน
ทุกคนต่างมีส่วนร่วมต่อความสำเร็จ ผู้ท่ีทำหน้าท่ีส่งของ
ไปตามจุดหมายคือพนักงาน “courier” และเปิดช่องทาง
ให้ทุกคนแสดงความคิดเห็น สอดคล้องกับบทสัมภาษณข์ อง
คุณชนัญญารักษ์ เพ็ชร์รัตน์ อดีตกรรมการผู้จัดการใหญ่
บรษิ ัท DHL Express International ประเทศไทย ท่ีกล่าววา่
“กลยทุ ธไ์ มค่ ่อยมผี ิดพลาด แตเ่ หตุผลท่ีมักจะไปไม่ถึงดวงดาว
คือเร่ือง execution และ how to ต่างหาก เราสร้าง
เป้าหมายเป็นองค์กรท่ีเติบโตและดึงศักยภาพของคนทำงานออกมาใหไ้ ดม้ ากท่ีสดุ ดงั น้ัน วัฒนธรรมองค์กรของ
DHL ถือเป็นองคก์ รแบบ Respected Behavior แปลว่า วิธีพดู วิธีคดิ วิธถี าม ต้องทำเพ่อื ใหเ้ กดิ การเรยี นรู้
เห็นขอ้ คดิ และมุมมอง ไมใ่ ช่ทำเพ่ือยิงทิง้ อย่างเดียว”2/
สัญลักษณ์และโลโก้สีเหลืองแดงเด่นชัดของ DHL ท่ีปรากฏใหเ้ ห็นท่ัวไป ต้ังแตเ่ คร่ืองบินขนส่ง รถขนส่ง
ตามท้องถนน จนถึงเคร่ืองแบบของ “courier” ถือเป็นความสำเรจ็ ของบริษัทโลจิสติกส์ข้ามโลก แม้วา่ บริษัท
จะต้องเผชญิ ต่อการเปล่ียนแปลงดา้ นเทคโนโลยจี ากเครื่อง fax มาเปน็ smartphone พรอ้ มมคี แู่ ขง่ เพ่ิมขน้ึ
แต่บรษิ ัทยังคงยดึ เหน่ียววัฒนธรรมองค์กร ทใี่ หค้ วามสำคญั เร่ืองการสรา้ งความสัมพันธ์กบั พนกั งาน ทำให้
5
พนกั งานมคี วามคิดเห็นเปน็ ตัวของตัวเอง (self-esteem) ส่งผลให้เกดิ ความกระตือรือรน้ ในการใช้ชวี ติ
ผลกั ดนั การพัฒนาตนเอง และมีทศั นคติทด่ี ีทั้งต่อตนเองและต่อองค์กร
รณดล นุม่ นนท์
13 มกราคม 2563
แหล่งที่มา
1/Chung, P. (n.d.), Designed to win., Leaders Press 2019
2/ Marketing Oops!. (2020). เปิดเบ้ืองหลัง “DHL Express” ทำไมเปน็ “ผูน้ ำส่งด่วนระหวา่ ง
ประเทศ”? ในยคุ โลจสิ ตกิ สแ์ ขง่ เดือด. [online] Available at:
https://www.marketingoops.com/news/biz-news/dhl-express-key-success-strategies/
[Accessed 12 Jan. 2020].
6
ฉันเบอ่ื สัญญาณภาวะหมดไฟ
สวัสดคี รบั
รลั ์ฟ รังนิค (Ralf Rangnick) เปน็ โคช้ ฟตุ บอลชาวเยอรมนั ทแี่ ฟนบอลทัว่ โลกร้จู ักกนั ดี และมีฉายาวา่
“professor” จากการนำแทคติกการป้องกันประตู โดยการให้นักฟุตบอลทุกคนต้องว่ิงเข้าหาลูกเมื่อถึง
เท้านักเตะคูต่ อ่ ส้หู รือเรยี กว่าแทคตกิ “pressing” ทำใหท้ ีมประสบความสำเรจ็ และสโมสรฟุตบอลต่างอยาก
ควา้ ตวั เขาไปเป็นโค้ช
ในชว่ งเร่มิ ฤดกู าลแข่งขนั ฟตุ บอลอาชพี ของเยอรมันในปี 2011 ทีม Schalke 04 ทีร่ งั นคิ เป็นโคช้
เปิดสนามด้วยชัยชนะและเซียนฟุตบอลต่างสรุปว่าทีม Schalke 04 จะไปได้สวย แต่ทุกคนไม่คาดคิด
เม่ือรังนิคได้ประกาศผ่านทาง website ของสโมสรว่า เขาขอลาออกจากการเป็นโค้ชด้วยเหตุผลท่ีว่า
“ภายหลังจากการไตรต่ รองอย่างดแี ล้ว ผมได้ข้อสรปุ วา่ ผมตอ้ งการพกั ผ่อน พลังในตัวผมไม่เพยี งพอท่ีจะ
ชว่ ยใหท้ ีมประสบความสำเร็จ” ขา่ วดงั กลา่ วสรา้ งความแปลกใจใหก้ บั วงการฟตุ บอล
แต่หากคิดให้ดีจะพบว่า ภาวะเหนื่อยล้า
ไร้กำลังใจ ท้อแท้ หรือท่ีเรียกทับศัพท์ว่า ภาวะ
หมดไฟ หรือ “Burnout” สามารถเกิดข้ึนได้กับ
มนุษย์เงินเดือนอย่างพวกเรา และเกิดได้กับการ
ทำงานในทุกองคก์ ร แม้ว่าเป็นงานทีเ่ รารกั และพอใจ
ก็ตาม
Burnout ยังไมไ่ ด้ถกู ให้คำจำกัดความหรอื
ระบุเกณฑ์การวนิ ิจฉยั โรคอย่างชดั เจน แต่องค์การ
อนามัยโลก ได้จัดให้เป็นหน่งึ ในกลุ่มอาการของ
ภาวะความอ่อนล้า ซ่ึงมีสาเหตุมาจากความเครียด
เรื้อรัง ทเี่ กิดมาจากการทำงาน เป็นอาการทสี่ ะสม
มานาน พวกเราคงต้องสำรวจด้วยตนเอง เช่น
หากเยน็ วันศกุ ร์ไหนออกอาการดีใจเกนิ หน้าเกนิ ตา
แต่พอสาย ๆ วันอาทิตย์ อาการเบ่ือหน่ายและท้อแท้เริ่มต้ังเค้า เชา้ วนั จันทร์เสียงนาฬิกาปลกุ ยาวนาน
หลายนาทกี ว่าจะลุกจากเตียง พร้อม ๆ กบั สารพัดโรคที่เกิดข้ึนโดยไม่รตู้ ัวตั้งแต่ ปวดหัว ปวดท้อง คล่ืนไส้
ปวดหลัง ปวดกลา้ มเนือ้ ไปจนถึงเจ็บคอ เรยี กไดว้ า่ หากมีโรงพยาบาลอยรู่ ะหว่างทาง คงจะแวะไปหาหมอ
ก่อนถึงทท่ี ำงาน อาการเชน่ นถี้ ือว่า เป็นลางบอกเหตุว่าภาวะ Burnout กำลังถามหา
อยา่ งไรกด็ ี ภาวะทางกายคงไม่เทา่ กบั ทางอารมณแ์ ละพฤตกิ รรมท่เี กิดขึ้นภายหลัง เพราะภาวะ
Burnout มกั จะทำใหร้ สู้ ึกล้มเหลว เบ่อื สิ้นหวัง ขาดแรงจงู ใจ ไม่มคี วามสขุ ในการทำงาน มีทศั นคติไม่ดี
ตอ่ งานท่ีทำ มองการทำงานในแง่ร้ายตลอดเวลา ประสิทธิภาพการทำงานลดลง ไม่กระตือรือร้น ขาดความคดิ
รเิ ร่มิ ทำงานเหมือนคนไม่มชี ีวติ จิตใจ
7
จากการวิจัยพบว่า ภาวะ Burnout
มีสาเหตุมาจาก 3 ปัจจัย ปัจจัยแรกเกิดจาก
การทำงานทหี่ ักโหม ทำงานแบบร้าน 7-Eleven
จนรา่ งกายรบั ไม่ไหว ปัจจัยท่ีสอง เกดิ จากการ
รู้สึกผิด เช่น ถูกหัวหน้าคาดค้ัน ตำหนิติเตียน
หรือเหน็ เพ่อื น ๆ ทำงานในขณะทต่ี นเองออกไป
พักกินกาแฟ และปัจจัยท่ีสาม เก่ียวข้องกับ
บคุ ลกิ ภาพส่วนบคุ คล คอื เป็นคนท่ยี ึดติดความ
สมบูรณแ์ บบ (Perfectionism) มีมาตรฐาน
ในการทำงานสงู จนเกนิ ไป มคี วามคาดหวังที่
มากเกินความเปน็ จริง รสู้ ึกว่าทำงานไมไ่ ดด้ ่ังใจ
ไม่สำเรจ็ ผลอยา่ งทต่ี ้ังไว้1/
พวกเราอาจคิดว่าการเยียวยาภาวะ Burnout คงไม่ยาก เพียงแค่พักผ่อนเพ่ิมข้ึนและปลอบใจ
ตวั เองวา่ “สู้ ๆ” คงจะพอ แต่จากสาเหตุท่กี ลา่ วมาแลว้ พบวา่ ไมใ่ ชเ่ ฉพาะปจั จยั ทางกายท่ีทำให้เกดิ ภาวะ
เชน่ น้ี หากอารมณ์เป็นปจั จยั สำคัญ โดยเฉพาะสภาวะแวดล้อมในที่ทำงาน เพ่ือนร่วมงาน หัวหน้างาน และ
วัฒนธรรมองค์กร ดังนั้น การรกั ษาอาการ burnout จำเป็นตอ้ ง หาสาเหตุที่แทจ้ ริงเพ่ือจะไดแ้ ก้ไขให้ถูกจุด
ที่จริงมีหนังสือและตำราหลายเล่มทีเ่ ขียนถึงวธิ ีการรกั ษาภาวะ Burnout แตส่ ำหรับ โจ วรรณพณิ
และเนต็ นัฏฐกร สองนดั จดั รายการ “READERY” รายการแนะนำหนังสอื นา่ อ่านผ่าน Podcast ไดแ้ นะนำ
หนังสอื 2 เล่มที่ให้ข้อคิดกบั ผ้ทู ่ีอย่ใู นภาวะ Burnout
หนงั สือเลม่ แรกเร่ือง “I Hate My Job” (อย่าปล่อยให้งานเปน็ มารร้าย) แต่งโดย ท้อฟฟ่ี แบรดชอว์
รวบรวมคำถามจากพนกั งานบริษทั เพ่ือหาทางออกร่วมกัน โดยแบง่ คำถามเปน็ 4 ประเภท คอื I, Hate, My
และ Job มีคำถามไล่เรียงตั้งแต่ ไม่อยากไปงานเลี้ยงรุ่นเพราะอายเพ่ือน กำลังเมาท์เจ้านายอยู่แต่ดัน
ส่งข้อความผิดกรุ๊ปจะทำยังไงดี เกร้ียวกราดกับเพ่ือนร่วมงานจนรสู้ ึกเกลียดตัวเอง จนไปถึงคำถามวา่ เอาของกนิ
ใสต่ ู้เย็นทที่ ำงานไว้ แล้วมีคนแอบเอาไปกินจะทำอยา่ งไร2/
ผู้เขียนไม่ได้มีคำตอบให้กับทุก ๆ คำถาม แต่ได้ให้ข้อคิดว่า คำถามเหล่าน้ันเกิดขึ้นได้กับพนักงาน
ในทุกองคก์ ร และแม้ในบางชว่ งก็อาจจะพูดในใจว่า “I Hate My Job” ซ่งึ ถือเป็นเรื่องปกตธิ รรมดา (แม้วา่
เราจะรักงานที่ทำก็ตาม) แตห่ ากเรานำเร่ืองเหล่าน้นั มาสะสมไว้ในใจ จะสร้างความเครียดให้เราโดยไม่รู้ตัว
และนำไปสู่ภาวะ burnout ได้ ดังนั้น เราต้องประเมินว่า หากเป็นเร่ืองเล็กต้องหาทางคิดไม่ให้กลายเป็น
เรอื่ งใหญ่
8
ในขณะที่ หากเปน็ เรอื่ งใหญ่กอ็ ยา่ ด่วนสรุปวา่ จะไม่มีทางแกไ้ ข
ท้ังนี้ ผู้เขียนได้เขียนไว้ในคำนำว่า “หนังสือเล่มนี้ จะทำให้คนท่ีกำลัง
เกลยี ดงานได้ร้วู า่ ทกุ ปัญหามีทางออก และทุกปญั หาให้บทเรียนกบั เรา
เสมอ และถา้ เราไดเ้ รียนรแู้ ละเข้าใจปญั หาแล้ว เราอาจจะเปล่ียนจาก
ความรู้สึกเกลียดงานมาเป็นรักงานก็ได้ และเราจะไม่ปล่อยให้งาน
เป็นมารร้ายทท่ี ำร้ายเราอยู่ทุกวัน”
นอกจากหนังสือเล่มน้ีแล้ว ยังมีหนังสือ “How to Stop
Worrying and Start Living” เขียนโดย เดล คาร์เนกี เม่ือ ค.ศ. 1948
หรอื เม่ือ 72 ปกี ่อน ท่ีให้ขอ้ คิดดว้ ยคำเพียง 21 คำ เพ่อื เป็นยาวเิ ศษ
ในการรกั ษาคนท่มี ีภาวะ burnout หรอื ซมึ เศรา้ ซง่ึ ผมจะได้เขียนถงึ
ใน weekly mail สัปดาห์หนา้ ครบั
รณดล นุม่ นนท์
20 มกราคม 2563
แหล่งท่ีมา:
1/ THE STANDARD. (2020). Burnout Syndrome ไม่ใช่โรคซมึ เศร้า แต่เป็นภาวะหมดไฟในงาน
ทที่ ำใหค้ ุณหมดใจ คลา้ ย ๆ จะหมดแรง THE STANDARD. [online] Available at:
https://thestandard.co/burnout-syndrom/ [Accessed 19 Jan. 2020].
2/ ท้อฟฟี่ แบรดชอว์ I hate my job อย่าปล่อยให้งานเปน็ มารร้าย สำนกั พิมพ์ Move Publishing
ISBN: 978-616-371-133-5 พิมพ์คร้ังท่ี 1 ตุลาคม 2561
9
ฉันเบือ่ : สัญญาณภาวะหมดไฟ (ตอนจบ)
สวัสดคี รับ
“Our main business is not to see what lies dimly at a distance, but to do what lies
clearly at hand.” (ภารกิจ ของเรา คือ ไม่ มอง ส่ิง ท่ี เห็น สลัว ๆ ใน ระยะ ไกล แต่ ปฏิบัติ ใน สิ่ง
เห็น กระจา่ ง ที่ อยู่ ใกล้ ๆ)
บทประพันธ์ 21 คำของ ทอมัส คารล์ ีลย์ (Thomas
Carlyle) กวีเอกชาวสกอต ท่ีเซอร์ วิลเลียม ออสเลอร์
(William Osler) ใชเ้ ป็นข้อเตือนใจในการดำรงชวี ิต ขจัด
ความทกุ ข์ ความเครยี ด พร้อมความเหน่ือยล้าทสี่ ่งผลใหเ้ กิด
ภาวะหมดไฟหรือ “Burnout” จากการทำงาน ซ่ึงทำใหเ้ ขา
กลายเป็นนายแพทย์ผู้มีช่ือเสียงและเป็นหนึ่งในผู้ก่อต้ัง
วิทยาลัยแพทย์จอห์น ฮอปกินส์ (Johns Hopkins
University)
เซอร์ วิลเลียม ออสเลอร์ เล่าถึงเหตุการณ์ในช่วงท่ี
เดนิ ทางด้วยเรือขนาดใหญ่ข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก ท่ีกปั ตนั
มวั พะว้าพะวังเรือ่ งมรสมุ ทีก่ ำลงั กอ่ ตัวอยู่ จนคาดคะเนไปตา่ ง ๆ นานา ว่ามรสุมนี้จะเปน็ คล่นื ทะเลขนาดใหญ่
ทำให้เรืออับปางได้ ทั้ง ๆ ท่ีทราบดีว่า เรือลำน้ีสรา้ งขน้ึ มาเพื่อป้องกันมรสุมขนาดใหญ่ ชนดิ perfect storm
และไมม่ ีวันจะทำให้เรือจม ดังนน้ั ส่ิงทก่ี ัปตันและลกู เรือควรจะทำคือการขน้ึ ไปบนห้องบังคับการ ตรวจอุปกรณ์
ให้อยู่ในสภาพเรียบร้อย ซึ่งถ้ากัปตันทำเช่นน้ี ก็จะนำพาเรือไปสูจ่ ุดหมายปลายทางได้อย่างปลอดภัย และนก่ี ็คือ
เคล็ดลับในการดำรงชีวิตที่ให้ระลึกเสมอว่า “จงมีชีวิตอยู่ภายในห้องที่มีแต่วันนี้” เซอร์ วิลเลียม ได้กล่าว
สรปุ วา่ “อย่านำภารกิจวันพรุ่งนี้และเมื่อวาน มาทำในวันน้ี หากเราทำงานในวันน้ีด้วยความขยันขันแข็ง
และด้วยสติปัญญาอย่างดีท่ีสุด งานก็จะบรรลไุ ปได้อย่างงดงาม เพราะหมายถึงว่า เราไดเ้ ตรียมตัวสำหรบั
อนาคตไว้อยา่ งดีแล้ว”1/
ขอ้ คดิ ของเซอร์ วลิ เลียม เป็นเพยี งบางตอนของหนงั สือ
“How To Stop Worrying and Start Living” ท่ีเขียนโดย
เดล คาร์เนกี ในปี ค.ศ. 1948 โดยนำข้อคิดของคนในยุคน้ัน
มาเป็นบทเรียนเพื่อจะขจดั ทกุ ข์ ลดความเครียดที่นำมาสภู่ าวะ
burnout เรียกได้ว่า ภาวการณ์เช่นน้ีไม่ได้เกิดข้ึนในยุคการ
ทำงานปจั จบุ นั แต่เกดิ ขน้ึ มานานแลว้ เช่นอาการ burnt out
ของเทด็ เบ็งเกอร์มโิ น นายทหารในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง
เท็ดเปน็ นายทหารในสมรภมู ิรบ ทำหน้าท่ลี งทะเบียน
ประวัติทหารที่พลีชีพในการสู้รบและรวบรวมส่ิงของส่วนตัว
10
ของทหารเหลา่ น้นั สง่ คนื ใหพ้ ่อแม่หรือญาติ เทด็ ทำงานดว้ ยความหวาดกลัวว่าจะเกดิ ความผิดพลาด เพราะ
ในแตล่ ะวันมที หารเสยี ชีวติ เปน็ จำนวนมาก เขาจึงรูส้ กึ ออ่ นเพลียเหมือนคนหมดแรง อยู่ในภาวะ burnout
กลายเปน็ คนเจ็บป่วยสารพัดโรคต้ังแตห่ วั จรดเท้า ถงึ กับร้องไห้บ่อย ๆ และเปน็ ทกุ ข์ โอดครวญ หมดหวัง
กับชีวิต จนทนไม่ไหวต้องไปปรึกษาแพทย์ประจำหนว่ ยรบ ซ่ึงหมอวนิ ิจฉัยวา่ เขามีอาการป่วยทางจติ ใจ
คุณหมอบอกเขาว่า “ผมอยากจะให้คณุ คดิ เสียว่า ชวี ิตของคน
เหมอื นกับนาฬกิ าทราย มที รายเมด็ เล็ก ๆ อยู่ข้างบนของแกว้ นาฬิกานั้น
นับเป็นแสน ๆ เม็ด ทรายจะค่อย ๆ ผ่านลงมาทางคอคอดตรงกลาง
ไปข้างล่างทีละเมด็ ทีละเม็ด ไม่สามารถทำให้ลงมามากกว่าเม็ดหน่งึ ได้
นอกจากจะทำให้แก้วนาฬิกาแตก การทำงานของคนเราก็เช่นกัน
เหมือนกับการทำงานของนาฬิกาทราย เราต้องค่อย ๆ ทำงานไป
ทีละอย่าง เหมือนกับเม็ดทรายผ่านคอแก้วที่ละเม็ด ไม่ใช่โหมทำ
พร้อมกันทีเดียว เพ่ือช่วยถนอมสุขภาพและจิตใจของคนทำงาน
ที่สำคัญคือ ทำให้คุณภาพงานออกมาดี ถือเป็นหลักปรัชญาในการ
ทำงานท่ีวา่ “ทรายผ่านทีละเม็ด…ปฏบิ ตั ิงานทลี ะอย่าง”2/
นอกเหนอื จากข้อแนะนำของเดล คารเ์ นกี ในการดูแลตัวเอง
ใหห้ ลุดจากภาวะ burnout แลว้ คนใกล้ชิดรอบขา้ งโดยเฉพาะหวั หนา้ ก็มสี ่วนสำคญั อยา่ เพง่ิ ตดั สินว่าคนท่ี
อยู่ในภาวะเช่นนั้นเปน็ คนอ่อนแอ หรือรีบแนะนำให้ลาพักผอ่ นหรือไปนง่ั สมาธิ สงิ่ สำคัญในการช่วยเหลือคอื
การแสดงความเหน็ อกเห็นใจช่วยกันหาสาเหตทุ ีแ่ ทจ้ รงิ เพอ่ื นำไปสู่การรักษาใหถ้ ูกจดุ 3/
หนังสือ “How To Stop Worrying and Start Living” ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยในปี ค.ศ. 1948
โดยอาษา ขอจิตต์เมตต์ หลังจากหนังสือเล่มนี้ออกจำหน่ายในสหรัฐฯ เพียง 1 ปี ถือเป็นการแปลเป็น
ภาษาต่างประเทศคร้ังทีส่ อง ต่อจากการแปลเปน็ ภาษาญี่ปุ่น ทำใหเ้ ดล คาร์เนกี แปลกใจมาก เพราะขณะน้ัน
ประเทศไทยมีประชากรเพียง 20 ลา้ นคน ถงึ กับทำใหเ้ ดล คารเ์ นกี ตดั สนิ ใจเดินทางมาเมืองไทยเพอ่ื พบกบั
คณุ อาษา ในปี ค.ศ. 1952 เพ่ือกล่าวขอบคณุ ท่ีใหเ้ กยี รติแปลหนังสือ พร้อมขอค่าลิขสิทธ์ิเพียง 1 เหรียญเท่านนั้
นับเปน็ ตำนานเบือ้ งหลังของหนังสอื เล่มน้ี4/
รณดล นุ่มนนท์
27 มกราคม 2563
แหลง่ ที่มา
1/ เดล คาร์เนกี How to Stop Worrying and Start Living (วธิ ชี นะทุกขแ์ ละสร้างสขุ )
อาษา ขอจติ ตเ์ มตต์ แปล พิมพค์ รั้งท่สี าม สำนักพิมพแ์ สงดาว 2562 หน้า 25-27
2/ เดล คาร์เนกี How to Stop Worrying and Start Living (วธิ ชี นะทกุ ข์และสรา้ งสขุ )
อาษา ขอจิตตเ์ มตต์ แปล พิมพค์ ร้ังท่ีสาม สำนักพิมพ์แสงดาว 2562 หนา้ 29-31
11
3/ Coachforgoal.com. (2020). ภาวะ “Burnout” ตอนที่ 1: กรณศี กึ ษา “ภาวะหมดไฟ”
หาใชใ่ จออ่ นแอ.
4/ เดล คารเ์ นกี How to Stop Worrying and Start Living (วธิ ีชนะทุกขแ์ ละสรา้ งสขุ )
อาษา ขอจติ ต์เมตต์ แปล พิมพ์ครงั้ ทส่ี าม สำนักพิมพแ์ สงดาว 2562 หนา้ 10
12
อาษา ขอจิตต์เมตต์ : นกั แปลอมตะ
สวสั ดคี รบั
ผมยังจำภาพบ้านพ่อแม่สมัยวัยเด็กที่เต็มไปด้วยหนังสือเต็มตู้และยังวางเรียงรายท่ัวบ้าน เรียกว่า
อ่านกันได้ไม่มีวันเบ่ือ แต่ด้วยทักษะภาษาอังกฤษที่ยังกระท่อนกระแท่น ทำให้ต้องอาศัยอ่านหนังสือแปล
เป็นหลัก แม้ว่าการอ่านหนังสือแปลอาจจะไม่ได้ช่วยเพ่ิมทักษะด้านภาษา แต่ก็ทำให้ได้เรียนรู้และเกิด
จินตนาการไปพร้อม ๆ กัน ยังจำได้ว่า ได้อ่านหนังสอื แปลเลม่ แรกคอื “บา้ นเล็กในป่าใหญ่” (Little House
in the Big Woods) เขียนโดย ลอร่า อิงกัลล์ส ไวล์เดอร์ (Laura Ingalls Wilder) แปลโดยสุคนธรส ทำให้
เหน็ ภาพการใชช้ วี ิตของผบู้ ุกเบกิ ที่ไปตั้งถิ่นฐานกลุ่มแรกทางตอนกลางของสหรัฐฯ
หากนกึ ถึงช่ือนกั แปลหนงั สือยคุ แรก ๆ คงหนไี มพ่ ้น “อาษา
ขอจิตต์เมตต์” ผู้มีผลงานแปลมากมาย และยังคงเป็นท่ีรู้จักกันดี
ในปัจจุบัน โดยเฉพาะหนังสือแปลจากต้นฉบับของเดล คาร์เนกี
3 เร่ืองคือ วธิ ชี นะทุกข์และสร้างสุข วธิ ีชนะมติ รและจูงใจคน และการพูด
ในทชี่ มุ นุม ซึ่งสร้างความแปลกใจใหก้ ับเดล คาร์เนกี เปน็ อย่างมาก
เพราะอาษาแปลเป็นภาษาไทยในปี พ.ศ. 2491 หลังสงครามโลก
ครั้งที่ 2 ส้นิ สุดลงเพียง 3 ปี ในชว่ งเวลานั้นกระดาษท่ีใช้พิมพ์หนงั สอื
ขาดแคลนและชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนก็อัตคัดไปทุกเรื่อง เดล คารเ์ นกี
จงึ สงสัยมากว่าคนไทยสนใจอา่ นหนังสอื ด้วยหรือ จึงทำใหเ้ ขาตดั สินใจ
เดนิ ทางมาประเทศไทยเพื่อขอพบกับอาษา ขอจติ ตเ์ มตต์ ดว้ ยตนเอง
อาษา ขอจิตต์เมตต์ เป็นคนอำเภอสิชล จังหวัดนครศรธี รรมราช
เกิดปี พ.ศ. 2451 พ่อแม่ส่งให้มาอยู่กับญาติเพื่อเรียนหนังสือ
ช้ันมัธยมต้นที่โรงเรียนวัดบวรนิเวศ และมาเรียนต่อที่โรงเรียน
สวนกหุ ลาบจนจบช้ันมธั ยมปีท่ี 6 แต่ไม่มโี อกาสได้เรียนต่อ อาศยั
สมัครเรียนวิชาการบัญชสี ากลผา่ นทางไปรษณีย์ทสี่ ่งมาจากนครซดิ นีย์
ประเทศออสเตรเลีย จนได้ประกาศนียบตั ร แตเ่ นื่องด้วยอาษาสนใจ
ภาษาอังกฤษตั้งแต่เรยี นชั้นมัธยม อ่านหนังสอื ภาษาองั กฤษทุกเล่ม
ทขี่ วางหน้า จึงมีทกั ษะการอ่านการเขียนภาษาองั กฤษดเี ย่ยี ม แม้จะ
ไม่มโี อกาสเรยี นในโรงเรียนฝรงั่ หรือไปศึกษาในตา่ งประเทศ เขาสามารถ
เขียนบันทึกเรือ่ งราวชีวิตประจำวนั เป็นภาษาอังกฤษได้ และไปชม
ภาพยนตร์ฝร่ังโดยไม่ต้องอ่านคำแปลภาษาไทย และเม่ือได้เข้าทำงานท่ีบริษัทอีสต์เอเชียติก ยิ่งทำให้
ภาษาอังกฤษแตกฉานย่ิงขึ้น เขาจึงตัดสินใจลาออกมาเป็นนักเขียนอิสระตามท่ีใฝ่ฝันและเริ่มแปลหนังสือ
ผลิตผลงานออกสู่สายตาผู้อ่านตั้งแตส่ งครามโลกครั้งทสี่ องส้นิ สุดลง1/
13
นอกเหนือจากการแปลหนังสือของเดล คาร์เนกี
ท่ีทำให้ช่ือของอาษา ขอจิตต์เมตต์ เป็นท่ีรู้จักแล้ว อาษา
ยังแปลหนังสืออีกมากมายทั้งนวนยิ าย สารคดี อัตชีวประวัติ
บุคคลสำคัญ เร่ืองส้ันของ เออร์เนสต์ เฮมิงเวย์ 25 เร่ือง
รวมท้ัง นิทานฝรั่งท่ีรู้จักกันดีตั้งแต่รุ่นคุณปู่ เช่น เกาะ
มหาสมบัติ กัลลิเวอร์ ผจญภัย และ โรบิน ฮู้ด นอกจากน้ัน
อาษา ยังเป็นนกั ประพันธท์ ่โี ดง่ ดงั โดยเฉพาะนวนิยายเรอ่ื ง
สาวน้อย ท่ีสรา้ งเป็นภาพยนตร์และต่อมาทำเปน็ ละครทาง
โทรทศั นผ์ ูค้ นตดิ กันงอมแงม
ผลงานแปลของอาษาได้สรา้ งความเปลย่ี นแปลง
ในชีวิตของผู้อ่านหลายคน เช่น เชิด ทรงศรี ผู้กำกับ
ภาพยนตร์ชอ่ื ดัง เคยประสบปัญหาชีวิตเรือ่ งความรัก ถึงกบั หมดอาลยั ตายอยากลาออกจากงาน ซมซานไป
อาศัยอยบู่ ้านเพื่อนท่ีอเมรกิ า และเกิดพบหนังสือวิธชี นะทุกข์และสร้างสุขทฉ่ี ีกขาดไม่มีปกและมีเพียงคร่ึงเล่ม
จึงหยิบมาอ่านเล่นแก้กลุ้ม ปรากฏว่าติดใจจึงไปหาซื้อเล่มฉบับเต็มมาอ่าน เกิดความซาบซึ้งจนคิดได้ว่า
จะต้องลุกข้ึนมาสรา้ งชีวติ ใหม่ และนี่กเ็ ปน็ แรงบนั ดาลใจให้เชิด ทรงศรี ได้สรา้ งภาพยนตรเ์ ร่ือง แผลเก่า”
ผลงานอมตะในเวลาต่อมา2/
อาษาไม่ได้แปลหนังสือแบบคำต่อคำ แต่ใช้จิตใจสร้างจินตนาการเสมือนตัวเองเข้าไปอยู่ในหนงั สือ
เล่มน้ัน และยงั ศกึ ษาค้นคว้าเพมิ่ เตมิ ก่อนเริ่มตน้ แปลอีกด้วย ท้ังนี้ นเร ขอจติ ต์เมตต์ ลูกชาย ได้เขียนไว้ว่า
“อาษาเป็นท้ังนกั แปลและนักประพันธ์ จึงสามารถใช้สำนวนทสี่ ละสลวย อ่านแล้วเขา้ ใจง่าย โดยเอาใจตน
ไปใส่ใจผอู้ ่าน”
ขอยกตัวอยา่ งความงามของภาษาที่อาษาแปลบทประพันธข์ องทอมัส คาร์ลีลย์ (Thomas Carlyle)
กวเี อกชาวสกอต ในหนงั สือ How to Stop Worrying and Start Living (วิธชี นะทุกข์และสรา้ งสขุ ) ท่ี
เขียนโดยเดล คาร์เนกี ดงั น้ี
ประโยคของคาร์ลลี ย์ “Our main business is not to see what lies dimly at a distance,
but to do what lies clearly at hand.”
ประโยคขออาษา “ภารกิจ ของเรา คอื ไม่ มอง ส่ิง ท่ี เห็น สลัว ๆ ใน ระยะ ไกล แต่ ปฏบิ ัติ ใน ส่ิง
เหน็ กระจา่ ง ที่ อยู่ ใกล้ ๆ”
เสาว์ บุญเสนอ (ส. บุญเสนอ) นักเขียนและนักหนงั สือพิมพ์รว่ มสมัย ได้เขียนถงึ อาษาไวใ้ นบทความ
เรื่อง “ตามรอยลายสือไทย - อาษา ขอจติ ต์เมตต์” วา่ อาษาเป็นผรู้ ักระเบียบวนิ ัยอย่างเครง่ ครดั เป็นผู้นับถือ
ความถูกต้องเป็นส่ิงสำคัญ และเป็นผู้ท่ีมีความละเอียดถ่ีถ้วน การแปลหนังสือ แต่ละเล่ม อาษาจะบันทึก
ประจำวนั ไวว้ า่ วนั นั้นเขยี นได้ก่ีหน้าหรือกบ่ี รรทัด การพสิ ูจน์อักษรจะต้องทำด้วยตัวเอง ให้ความเอาใจใส่
ในเร่ืองเครื่องหมายและวรรคตอนมาก และด้วยอุปนสิ ัยทโ่ี ดดเดน่ เหลา่ น้ีจึงทำให้อาษาเปน็ นักแปลแห่งศตวรรษ
ท้งั ท่ีไมไ่ ด้เป็น “นกั เรยี นนอก”3/
14
อาษายึดอาชพี แปลและเขยี นหนงั สอื เพยี งอยา่ งเดยี ว แม้วา่ ในยุคสมัยนนั้ การดำรงชีพด้วยการเป็น
นักเขียนจะไดร้ ับผลตอบแทนเป็นเงนิ น้อยมาก ถึงกับมคี ำกล่าวว่าเป็น “นักประพนั ธ์ไส้แห้ง” แต่อาษายืนหยัด
ท่ีจะทำด้วยใจรักและด้วยความมุ่งมั่น สามารถส่งเสียลูกท้ัง 7 คนจนเรียนจบมหาวิทยาลัย มีงานและ
ตำแหน่งหนา้ ที่ดที ุกคน อาษา ขอจิตตเ์ มตต์ ถึงแก่กรรมเมื่อต้นปี 2519 รวมสิริอายุ 67 ปี โดยฝากผลงานแปล
และบทประพนั ธท์ ่ีเปน็ อมตะ ให้เกิดการเรยี นรู้ สรา้ งจินตนาการ และเปลีย่ นวิถีชีวติ ให้กับผคู้ นมากมาย
ผลงานแปลบางส่วนของคณุ อาษา ขอจติ ต์เมตต์
รณดล นุ่มนนท์
3 กมุ ภาพันธ์ 2563
แหล่งท่ีมา
1/ เดล คารเ์ นกี How to Stop Worrying and Start Living (วิธชี นะทกุ ขแ์ ละสรา้ งสุข) อาษา
ขอจติ ตเมตต์ แปล พิมพ์คร้ังท่ีสาม สำนกั พิมพแ์ สงดาว 2562 หนา้ 8-12
2/ เดล คารเ์ นกี How to Stop Worrying and Start Living (วธิ ีชนะทกุ ข์และสร้างสุข) อาษา
ขอจติ ตเมตต์ แปล พิมพค์ รัง้ ทสี่ าม สำนกั พิมพ์แสงดาว 2562 หนา้ 15
3/ ตามรอยลายสือไทย - อาษา ขอจิตต์เมตต์. [online] Onknow.blogspot.com. Available
at:http://onknow.blogspot.com/2010/04/blog-post_11.html [Accessed 2 Feb. 2020].
15
เชฟชุมพล: จากเด็กกน้ ครวั สู่เชฟมชิ ลนิ สตาร์
สวัสดคี รบั
จำไดว้ า่ สมัยผมเป็นเด็ก กิจกรรมทุกวันเสาร์คือ เปน็ ก้นครัวคอยช่วยพ่อแม่ทำกับขา้ วเมนูแปลกใหม่
จากตำรับชาววัง ถือเป็นกิจกรรมของครอบครัวทส่ี นุกสนาน ทำใหไ้ ดร้ ับรู้ว่าการทำกับข้าวเปน็ เร่ืองพิถพี ิถันมาก
ท้ังการเลือกซ้ือวัตถุดิบและเครื่องปรุง ไปจนถึงการจัดเตรียมและปรุงรสชาติให้กลมกล่อม แต่เม่ือมาเป็น
พอ่ ครัวตัวจริงกลับไมง่ ่ายอย่างทค่ี ดิ เคยแสดงฝมี ือทำแกงเขียวหวานไก่ใหค้ รอบครัวชาวอเมริกันท่ีไปพักอาศัย
อยใู่ นช่วงเรยี นหนงั สือรสชาติไมเ่ อาไหนเลย
อาหารไทยถือเป็นหนึ่งไม่เป็นรองใคร
เมื่อ 30 ปีท่ีแล้วคนต่างชาติอาจรู้จกั เพียงผดั ไทและ
ต้มยำกุ้ง แต่ทุกวันน้ีเมนูอาหารไทยเป็นที่ยอมรับ
มีร้านอาหารไทยอยู่ทั่วทุกมุมโลก มีพ่อครัวไทย
ไดร้ บั รางวัลมากมายหลายคน แต่สำหรับ เชฟชุมพล
แจง้ ไพร ท่เี ตบิ โตจากเดก็ กน้ ครวั และพัฒนาตนเอง
จนกลายเป็นเชฟกระทะเหล็ก ไดร้ บั รางวัลมชิ ลิน
สตาร์ 2 ดาว ถือว่าเปน็ เรอื่ งไมธ่ รรมดา
เชฟชุมพลเรียนรู้การทำอาหารตง้ั แต่อายุ
เพียง 6 ขวบ เขาเป็นเด็กก้นครัวช่วยย่าและแม่
จดั เตรียมวตั ถุดิบและเคร่ืองปรงุ ให้กับรา้ นอาหารของครอบครัวท่ีโคราช
ไดท้ ำอาหารจานแรกคือ “พล่าก้งุ ” ในวัย 11 ปี เสิรฟ์ ให้กบั ลูกค้าและ
คอยแอบล้นุ ตลอดเวลาว่า ลูกคา้ จะกนิ หมดหรือไม่ เชฟชุมพลเล่าว่า
“ผมเปน็ เด็กทโี่ ตมาจากกน้ ครัว ได้เรียนรู้การทำ อาหารไทยแบบซึมลกึ
โดยไม่รู้ตัว ครอบครัวเราอยู่โคราช วัฒนธรรมการกินข้าวที่บ้านคือ
จัดอาหารเป็นสำรับแล้วกินพร้อมกัน ด้วยความเป็นเด็กก็ช่างถาม
สงสัยเร่ืองรสชาติอาหาร เช่น ทำไมต้องเผ็ด เคร่ืองแกงรสชาติน้ี
นำไปทำอาหารอยา่ งอืน่ จะได้ไหม ตอนน้ันไมไ่ ด้คิดถงึ เรือ่ งตรรกะหรอื
เร่อื งวชิ าการอะไร ทุกอย่างเปน็ ไปตามประสาเด็กบา้ นนอกท่ีไมค่ ่อยมี
ของเลน่ ”1/
หลังจากเรียนจบช้ันประถม เชฟชุมพลได้เข้ามาเรยี นต่อช้ันมธั ยมในกรุงเทพฯ อาศัยอยู่กับแม่บุญธรรม
แม่ครวั ใหญท่ ่รี า้ นสงวนศรี ร้านอาหารเกา่ แกบ่ นถนนวทิ ยุ ทำใหไ้ ดม้ โี อกาสเรยี นรกู้ ารทำอาหารจากพ่อครัว
แมค่ รวั มืออาชีพ เชา้ ช่วยทำงาน บ่ายไปเรียน แตก่ ย็ งั ไมไ่ ด้คิดวา่ จะมุง่ ทำอาชีพพอ่ ครัว เพราะช่วงเวลานน้ั
หาเงินด้วยการขายบุหร่ีให้กับนักท่องเท่ียวมีรายได้เป็นกอบเป็นกำ แถมยังใฝ่ฝันอยากเป็นนักการทูต
จึงไปเข้าเรียนท่ีมหาวิทยาลัยรามคำแหง วิชารัฐศาสตรก์ ารทูต แต่เหตุการณ์พลิกผันเม่ือทางการกวดขัน
16
เรื่องขายเหล้าบุหรใ่ี ห้ถูกกฎหมายจนเขาต้องเลกิ อาชีพขายบหุ ร่ี พอดีรา้ นบลูเอเลเฟ่นท์เปิดรบั สมัครพ่อครัว
ใหไ้ ปทำงานที่ประเทศเดนมาร์ก เชฟชุมพลจงึ ตัดสินใจไปสมคั ร ด้วยความโดดเด่นในการทำอาหารประกอบกับ
มีทักษะด้านภาษา เชฟชุมพลจึงได้รับการคัดเลือก ทั้ง ๆ ท่ีอายุเพียง 18 ปี โดยไม่ได้บอกเร่ืองน้ีให้แม่
และย่าทราบ เพราะเห็นว่าเป็นการไปทำงานด้วยสัญญาเพียง 3 เดือน และไม่ได้คิดว่าน่ีเป็นจุดเริ่มต้น
บนเส้นทางชีวิตของการเป็นพ่อครัวในต่างแดนถึง 11 ปี ก่อนจะกลับมาทำงานกับร้านบลูเอเลเฟ่นท์
สาขากรุงเทพฯ และต่อมา ได้ตัดสินใจทำร้านอาหารของตนเองภายใต้ช่ือรา้ น “สยามวสิ ดอม” และร้าน
“อาหาร (R-HAAN)” ท่ีล่าสุดได้รับรางวลั มิชลินสตาร์ 2 ดาว
เชฟชุมพลเล่าย้อนกลับไปวา่ เมื่อสัญญาการทำงานกับรา้ นบลเู อเลเฟ่นท์ท่ีเดนมาร์กเปน็ เวลา 3 เดือน
สิ้นสุดลง ทางร้านตัดสินใจตอ่ สัญญาให้แต่ต้องย้ายไปทำที่ประเทศเบลเยียม เชฟชุมพลเกิดลังเลใจเพราะ
ยังไม่ได้ค้นพบตัวเองว่ารักการทำอาหารจริงหรือไม่ จึงได้ไปกราบนมัสการเรียนถามเจ้าอาวาสวัดไทย
ในเดนมารก์ ท่านเจา้ อาวาสไดใ้ ห้ข้อคิดว่า “เลือกอะไรกแ็ ลว้ แตท่ ่ีคิดว่าเราทำได้ดีทส่ี ุดและพึ่งคนอนื่ น้อยทสี่ ดุ ”
ซึ่งเชฟชุมพลเล่าต่อว่า “ผมไตร่ตรองอยู่ครู่ใหญ่ว่า อะไรคือส่ิงท่ีเราทำได้ดีที่สุดและพ่ึงคนอ่ืนน้อยที่สุด
น่ันก็คือ การทำอาหาร พอตัดสินใจได้ในวนั น้ัน ผมจึงเดินหน้าศึกษาหาความรู้เพ่ิมเติม แน่วแน่มุ่งม่ันท่ีจะ
เดนิ บนเส้นทางนเี้ ลย”2/
ด้วยประวัตทิ ่ีนา่ สนใจของเชฟชุมพล
ผมจึงตัดสินใจบุกไปทร่ี า้ น “อาหาร (R-HAAN)”
ซอยทองหล่อ 9 และได้พบกับเชฟชุมพล
ด้วยตนเอง ก้าวแรกที่เข้าไปภายในรา้ นพบวา่
บรรยากาศไม่เหมือนกบั ร้านอาหารไทยทั่วไป
มีการตกแต่งสไตลไ์ ทยร่วมสมัย เน้นใช้ดอกบัว
ให้ความอ่อนหวานแบบไทย ๆ ด้านหลังเป็นสวน
เพิ่มพ้ืนท่ีสีเขียวให้ความร่มร่ืน ในขณะที่
เมนูอาหารยังคงตำรับไทยแท้ พร้อมกับการ
สร้างนวัตกรรมใหม่ตรงกับแนวคดิ ของเชฟชุมพลคอื “ในนำ้ มีปลา ในนามีขา้ ว” เนน้ ใช้วตั ถดุ ิบของไทย
เช่น ใช้ปลากะพงจากบางปะกง พริกข้ีหนสู วนจากราชบรุ ี ข้าวหอมมะลสิ องภาค และลงมือทำเองทุกอยา่ ง
ร้านจะจัดอาหารออกมาเสิร์ฟทีละสำรับตามแบบโบราณรวม 3 สำรับ มีอาหารทั้งสิ้น 18 อย่าง ต้ังแต่
ขนมครกครีมต้มข่าคาร์เวียร์โครงการหลวงดอยอินทนนท์ ขนมจนี นำ้ พรกิ คุณทวดสงวนศรี หมี่กรอบไทย
ชาววัง แกงเขียวหวานพรกิ ขี้หนสู วนปติ ิ ไปจนถึงขนมไทยชาววัง แตล่ ะจานตกแตง่ สวยงาม อาหารจาน
แรกที่ผมได้รับประทานคือ “พลา่ กุ้ง” ซ่ึงเป็นอาหารจานแรกทเ่ี ชฟชุมพลเสิร์ฟให้ลูกค้าสมัยวัยเด็ก 11 ขวบ 3/
17
ในระหว่างการรับประทานอาหาร เชฟชุมพลได้เข้ามาพูดคุยด้วยอย่างเป็นกันเองและเล่าว่า
“ผมมาถึงจุดน้ีในชีวิต ไม่ใช่แค่ยกกระทะได้ ต้องใช้ความรู้ ใช้ฝีมือการสร้างสรรค์ ส่ังสมประสบการณ์
ค่อยๆ พัฒนาไป ถ้าทำอาหารเป็น แต่ไม่พลิกแพลง ไม่คิดค้น ก็อยู่ได้แค่ระดับน้ัน การเรียนท่ีสำคัญคือ
การสังเกต ถ้าคุณไม่วิเคราะห์สังเกต คุณไม่มีทางโฟกัสได้ว่าอะไรคือข้อแตกต่าง เปรียบเทียบ เช่ือมโยง
แลว้ หาจุดท่จี ะนำมาพัฒนา”4/
เชฟชุมพลเป็นตัวอยา่ งของผู้ท่เี มื่อค้นหาสิ่งที่ตัวเองชอบได้แล้ว ก็จะศึกษาคน้ ควา้ เพม่ิ เติม มงุ่ มัน่
ทุ่มเทให้กับงาน มคี วามสุขกับงานท่ตี นเองทำ มีความอดทน ซ่อื สตั ยต์ ่อตัวเองและต่อลกู คา้ อาหารทุกจาน
ท่ีออกมาจะต้องมีคุณภาพท่ีดีท่ีสุด ท่ีสำคัญคือ เชฟชุมพลเป็นคนเปิดโลกยอมรับความคิดของผู้อื่นเพราะ
ในโลกใบนีไ้ ม่มีใครเก่งที่สดุ
นอกเหนือจากการเปิดร้านอาหารเป็นของตนเองแล้ว เชฟชุมพล แจ้งไพร ยังเปิดโรงเรียนสอน
การทำอาหารไทย และต้ังใจจะต้ังมูลนิธิอาหารไทยเพ่ือผลิตบุคลากรท่ีมีคุณภาพพร้อมสืบทอดฝีมือ
การปรงุ อาหารไทยจากรนุ่ สู่รุน่ ตอ่ ไป
รณดล นมุ่ นนท์
11 กุมภาพันธ์ 2563
แหล่งที่มา
1/ Reporter, M. (2020). เชฟชุมพล แจ้งไพร - Thailand Restaurant News. [online]
Thailand Restaurant News.Available at:
https://www.thailandrestaurantnews.com/talk/chef/%E0%B9%80%E0%B8%8A%E0%B8
%9F%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%A5-
%E0%B9%81%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%9E%E0%B
8%A3/ [Accessed 8 Feb. 2020].
2/4/ ไอรอนเชฟ ไอดอลเชฟ ชุมพล แจง้ ไพร อาหารไทยดีทส่ี ดุ ในโลก. [online] Available at:
https://www.posttoday.com/life/healthy/256582 [Accessed 8 Feb. 2020].
3/BKKMENU. (2020). R-HAAN (ทองหล่อซอย 9) ต้นตำรับอาหารไทย รสชาติด้ังเดมิ ในบรรยากาศ
ร่วมสมัย. [online] Available at: https://www.bkkmenu.com/eat/we-recommend/rhaan.html
[Accessed 9 Feb. 2020].
18
หนังเกาหลี : เสน้ ทาง 100 ปีแห่งความสำเรจ็
สวสั ดีครับ
ผมไดร้ ับการปลกู ฝังใหร้ กั การดูภาพยนตร์หรอื ทีเ่ ราเรียกวา่ “ดูหนัง” มาตั้งแต่เด็ก เพราะพ่อจะพาผม
และนอ้ งชายไปเข้าโรงหนัง ดูต้ังแตห่ นงั จีนกำลงั ภายในไปจนถงึ หนงั ฝรั่ง โดยปล่อยใหเ้ ราสองคนดูอยู่ช้ันล่าง
เพ่อื ฟังคนพากย์สดเปน็ ภาษาไทย ขณะที่พ่อดูอยู่ชนั้ บนฟงั เสียงในฟิล์ม พอดีกบั โรงหนงั อยู่ใกล้บ้าน ทุก ๆ เย็น
ผมจึงจะ ไดย้ ินเสยี งโฆษณาว่าหนงั จะฉายเร่ืองอะไร ทำให้ผมมักไมพ่ ลาดดูหนงั ดี ๆ
ทกุ วันน้ี แม้ผมสามารถจะดูหนังไดจ้ ากเคเบิลทีวีหรือดผู ่านทางสตรีมม่ิง แต่ก็อดไม่ไดท้ จ่ี ะไปดูหนัง
ในโรง โดยเฉพาะหนังทคี่ าดการณ์ว่านา่ จะได้รางวัลออสการ์ และเมื่อปีกลาย ผมตัดสนิ ใจไปดูหนังเกาหลีเรื่อง
Parasite มีช่ือเป็นภาษาไทยว่า ชนช้ันปรสิต นับเป็นหนังเกาหลีเร่ืองแรกที่ผมลงทุนไปดูในโรง และเมื่อ
มีการประกาศรางวัลออสการ์เมือ่ สัปดาห์ทแี่ ล้ว วา่ หนงั เรื่องนไ้ี ด้รบั รางวลั ภาพยนตรย์ อดเยีย่ มแห่งปี ถือเปน็
ภาพยนตรต์ ่างชาตเิ รื่องแรกทไี่ ดร้ ับรางวัลนบั ตั้งแต่มกี ารประกาศรางวัลออสการ์ในรอบ 92 ปี โดยท่ีผู้แสดง
ผ้กู ำกบั และผู้สร้างล้วนเปน็ คนเกาหลีท้ังส้ิน ซง่ึ ผมกไ็ ม่ได้ประหลาดใจมากนกั เพราะหนังเรื่องนี้ เลา่ เร่ืองราว
ความเหล่ือมล้ำของสังคมได้อยา่ งกินใจ ตามที่บงจุนโฮ ผกู้ ำกับ กล่าวไว้ว่า “Parasite เป็นหนังตลกท่ีปราศจาก
ตัวตลก เป็นหนังโศกนาฏกรรมที่ปราศจากตัวร้าย”
หลายคนคงคิดว่าหนังหรือซีรีส์เกาหลีเพิ่งเกิดขึ้น
เมื่อไมน่ านมานี้ แต่ทจี่ ริงหนังเกาหลีเรอื่ งแรกเกดิ ข้นึ เม่ือ 100 ปี
มาแล้ว คือในปี 1919 ชื่อเร่ือง Uirijeok Gutu (Fight for
Justice) เปน็ หนังปลุกใจให้เกิดความรักชาติ ต่อต้านการ
ถูกปกครองภายใต้จักรวรรดิญี่ปุ่น หลังจากน้ัน หนังเกาหลี
ก็เงียบหายไป และเร่ิมเฟ่ืองฟูภายหลังสงครามโลกคร้ังท่ีสอง
แต่ส่วนใหญ่ จะเป็นหนังเน้นวิถีชีวิตท่ีแตกต่างระหว่าง
คนเกาหลีใต้กบั เกาหลีเหนือ หนงั เกาหลเี ริ่มเปน็ นิยมมากขน้ึ
เม่อื หนังเร่ือง The Coachman ท่กี ำกบั โดย Kang Dae-Jin ได้รางวลั ประกวดในเวทีต่างชาตใิ นปี 1962
ที่ Berlin International Film Festival อย่างไรก็ตาม หนังเกาหลียังคงถูกกวดขันโดยรัฐบาลทหาร
ทำให้มีข้อจำกดั ในการผลติ หนังที่มีคุณภาพ แม้ว่าในช่วงนน้ั รฐั บาลจะมีข้อกำหนดว่า โรงภาพยนตรแ์ ต่ละโรง
จะต้องฉายหนงั เกาหลีอย่างน้อย 146 วันในแต่ละปกี ต็ าม1/
ภายหลังท่ีประเทศถูกปลดปล่อยจากการ
ปกครองโดยทหาร ทำใหม้ ีความเป็นอิสระในความคดิ
คุณภาพของหนังเกาหลีจึงเร่ิมดีขึ้นอย่างทันตาเห็น
มีหนงั หลากหลายประเภทไม่เนน้ เฉพาะหนงั ประเภท
ปลุกใจรักชาติหรือหนังชีวิต ที่เด่นชัดก็คือคุณภาพ
หนังเกาหลใี นช่วงปี 90s ได้สะท้อนให้เห็นถึงการเติบโต
19
ทางความคิดของคนเกาหลี หลังจากที่ประเทศถกู ปดิ กนั้ เสรีภาพการแสดงความคดิ เหน็ มายาวนาน จนสามารถ
ผลิตหนงั ที่ใหแ้ ง่คดิ ดี ๆ และกลายเป็นหนงั ทตี่ ่างชาตใิ ห้การยอมรับมากขน้ึ หนังหลายเรอ่ื งมีผู้ชมมากกวา่
10 ล้านคน จนปจั จุบนั อุตสาหกรรมภาพยนตร์ของเกาหลีเติบโตเป็นอนั ดบั 5 ของโลก
สำหรับคนไทย หนังเกาหลีเริ่มมีอิทธิพลจากหนังละครซีรีส์ประมาณ 20 ปีที่แล้ว ซีรีส์เร่ือง
“แดจังกึม” ทำให้เราได้เรียนร้วู ถิ ชี วี ิตของสตรใี นราชสำนักเกาหลี มกี ารออกอากาศผ่านจอโทรทศั น์ซำ้ กนั ถึง
4 รอบ นับจากนนั้ มาจนถึงปัจจุบนั มีหนังซีรสี ์เกาหลีท่วมจอ คนไทยติดกันงอมแงม
สาเหตุหลักท่ีหนังและซีรีส์เกาหลีไดร้ ับความนยิ ม
เกิดจากการวางโครงเร่ือง ที่ส่วนใหญ่มกั จะสะท้อนถึง
ความเหล่ือมลำ้ ทางสังคม ผูกกบั ชวี ติ ครอบครัว ชีวติ
ส่วนตัว ชวี ิตการทำงาน เนื้อหาไม่ซับซ้อน ค่อย ๆ วาง
เรื่องราวอย่างค่อยเป็นคอ่ ยไปจนถงึ จุดไคลแมกซข์ อง
เร่ือง แทรกข้อคดิ ดี ๆ ในการดำรงชีวติ ทำให้ผ้ชู มเกิด
อารมณ์ร่วมตลอดท้ังเร่ือง ผู้กำกับและนักแสดงศึกษา
บทภาพยนตร์มาอย่างดีเพื่อให้เน้ือเร่ืองและการแสดง
สมจริงสมจัง นักแสดงบางคนถึงกับไปเฝา้ สังเกตการณ์
อยใู่ นโรงพยาบาลหรือไปอยู่ในสถานีตำรวจเป็นเวลา
ร่วมเดือน เพื่อสวมบทบาทเป็นนายแพทย์หรือนักสืบสวน
สอบสวนได้อย่างแนบเนียน ขณะเดียวกัน นักแสดง
ยังทำให้ผู้ชมรู้สึกอินกับบทบาท โดยเฉพาะฉากหลั่งนำ้ ตา ท่ีสามารถทำให้ผู้ชมซึมเศรา้ นำ้ ตาท่วมจอ ที่สำคัญ
ก็คอื นักแสดงเกาหลีจะไม่คอ่ ยซ้ำหน้าซำ้ ตา เพราะรับงานแสดงไมเ่ กิน 1-2 เร่อื งในแต่ละปี และมักจะไม่มีคู่ขวญั
แสดงคู่กันประจำ เพราะผู้กำกับจะคัดเลือกนักแสดงท่ีตรงกับคุณลักษณะของบทภาพยนตร์ ให้มากทส่ี ุด2/
นอกจากนี้ บทภาพยนตร์จะแทรกวฒั นธรรมความเป็นอยู่ของชาวเกาหลี เช่น สภาพห้องพักแออัด
ใต้อาคารที่ครอบครัว “คิม กีแท็ก” อาศัยอยู่ในหนัง Parasite เป็นสภาพห้องพักท่ีปัจจุบันยังคงมีอยู่จริง
เกดิ ข้นึ จากช่วงสงครามเยน็ ทรี่ ฐั บาลเกาหลีใต้บงั คบั ให้ทุกอาคารต้องมีห้องใต้ดินเพ่ือเป็นท่ีหลบภัย ต่อมา
ก็ถูกแบ่งเป็นห้องให้เช่าถูก ๆ สำหรับคนรายได้น้อย ผู้ชมยังได้เรียนรู้ซึมซับวัฒนธรรมเกาหลีแบบไม่รู้ตัว
ไม่ว่าจะเป็นการถอดรองเท้าก่อนเข้าบ้าน การเคารพผู้อาวุโสท่ีเวลาด่ืมน้ำต่อหน้าต้องหันข้างให้ หรือเมื่อ
นักโทษออกจากคุกต้องกินเต้าหู้สีขาวเพื่อแสดงสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์ เปรียบเสมือนการเร่ิมต้น
ชีวิตใหม่ รวมทั้ง ศิลปะการแต่งหน้า จัดฉาก แสง และสี ทำให้ผู้ชมรู้สึกถึงความเป็นธรรมชาติ จุดเด่น
อีกข้อหนึ่งคือ เสียงเพลงและดนตรปี ระกอบจะเข้ากับอารมณต์ ลอดเร่อื ง เรียกวา่ บางตอนแค่เสยี งเพลงดังข้นึ
กส็ ามารถทำใหผ้ ู้ชมรับร้แู ล้วว่าตัวละครจะส่อื อะไร3/
ความสำเรจ็ ของหนงั Parasite และหนังเกาหลอี ีกหลาย ๆ เรื่อง เกิดจากการสร้างความแตกต่าง
สร้างบทท่ีแหวกแนว คิดนอกกรอบ ในขณะเดียวกัน ยังสะท้อนความเป็นจริงของสังคมในปัจจุบันได้ดี
20
โดยเฉพาะผกู้ ำกบั นักแสดง ทีไ่ ด้ทุม่ เทและมใี จรักในงานที่ตนเองทำ เพ่ือมุ่งมัน่ ผลติ หนงั ที่มีคุณภาพออกสู่
สายตาผ้ชู ม
รณดล นมุ่ นนท์
17 กุมภาพันธ์ 2563
แหลง่ ที่มา:
1/ Herald, T. (2020). [Weekender] Korean cinema: 100 years in the making. [online]
Koreaherald.com. Available at:
http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20190530000560 [Accessed 16 Feb. 2020].
2/ ออไอศูรย์, ก. (2020). ทำไมคนไทยถึงชอบดูซรี สี ์เกาหลี? > ส่องส่ือ. [online] สอ่ งส่ือ.
Available at: https://songsue.co/553/ [Accessed 16 Feb. 2020].
3/ ข่าววัยรุ่น การศึกษา แฟชั่น เกาหลี ดาวมหาลัย ดาวโรงเรียน ดาราเกาหลี วัยรุ่น. (2020).
10 กฎเหลก็ ซรี ีสเ์ กาหลี ทำไมคนจึงตดิ ซรี ีสเ์ กาหลี. [online] Available at:
https://teen.mthai.com/variety/29443.html [Accessed 16 Feb. 2020].
21
หงสแ์ ดง กญุ แจสู่ความยง่ิ ใหญ่
สวัสดีครบั
เม่ือเอ่ยช่ือทีมสโมสรฟุตบอลลเิ วอรพ์ ูล บรรดาแฟนฟุตบอลคงไมม่ ีใครไม่รู้จกั เพราะทีมน้ีมีแฟนคลับ
อยู่ท่ัวทุกมุมโลก ทั้ง ๆ ทค่ี นอังกฤษเองก็ไมค่ ่อยเข้าใจวา่ ทำไมจึงมีคนคลั่งไคลข้ นาดนน้ั เพราะเมืองลิเวอรพ์ ูล
เป็นเพียงเมืองท่าเทียบเรือขนสง่ มปี ระชากรอาศัยอย่เู พยี ง 5 แสนคน และนกั ธรุ กิจไมไ่ ดค้ ดิ จะมาเปดิ กิจการ
หรอื ลงทุน เม่ือเทียบกับเมืองใหญ่ ๆ อยา่ งนครลอนดอนหรือแมนเชสเตอร์ ลิเวอร์พลู เรมิ่ เป็นทร่ี ู้จกั จากการ
เป็นถิน่ กำเนิดของวงดนตรสี ่ีเตา่ ทองหรือเดอะบีเทลิ ส์ แตท่ ี่ทำใหเ้ มืองนี้ร้จู ักไปท่ัวโลกคงหนไี มพ่ ้นทีมฟุตบอล
ลิเวอร์พูล หากให้ลองค้นหาคำว่า “Liverpool” ในกูเกิลจะพบเว็บไซต์ “Liverpool Football Club”
เป็นอนั ดับแรก แทนที่จะเร่ิมต้นดว้ ยเว็บไซตป์ ระวตั ิของเมือง
สโมสรฟุตบอลลิเวอร์พูล ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1892
สรา้ งความเกรยี งไกรในวงการลกู หนังด้วยการคว้าถ้วยรางวลั
มามากมาย โดยเฉพาะในช่วงปี 1975-1990 ไม่มีทีมสโมสรใด
สามารถต่อกรได้ ควา้ แชมปภ์ ายในประเทศถึง 10 ครง้ั พร้อมคว้า
ถ้วยแชมป์ยุโรป 4 คร้ังในรอบ 8 ปี เรียกได้ว่า เปน็ ทีมสโมสร
ท่ีแฟนบอลเชยี รแ์ ล้วไม่เคยผิดหวงั จำชื่อนกั เตะกันไดท้ ุกคน
จุดพลกิ ผันของสโมสรเกิดข้ึนในชว่ งปลายทศวรรษ 90’s เมือ่ ทมี นักลงทุนตา่ งชาติมาซอ้ื ทีมฟุตบอล
ดงั ๆ ในอังกฤษหลายสโมสร รวมทั้งลิเวอรพ์ ูลท่ี Tom Hicks และ George Gillett สองนักธรุ กิจชาวอเมรกิ นั
เจ้าของทีมเบสบอลและฮอกก้ีน้ำแข็งเข้ามาซ้ือ ที่จริงท้ังสองคนไม่ได้มีฟุตบอลอยู่ในหัวใจ เพียงรู้จักกีฬา
ฟุตบอล ในภาษาคนอเมริกันว่า “soccer” การลงทุนจึงมุ่งผลในระยะสั้น ทำให้ผลงานของสโมสรย่ำแย่
ไม่เคยได้ตำแหน่งแชมปใ์ นประเทศ แฟนบอลจงึ เริ่มเสอ่ื มศรทั ธาหันไปเชียรท์ มี อื่น สโมสรยังประสบปญั หา
การเงินและต้องเข้าสู่กระบวนการล้มละลายในปี 2010 เมื่อไม่มีทางเลือกจึงต้องขายสโมสรให้กับบริษัท
เฟนเวย์ สปอร์ต กรปุ๊ (FSG) ซ่ึงมี จอห์น เฮนร่ี (John Henry) เป็นผู้ถือหนุ้ ใหญ่ของบริษัท เขาเป็นผู้ประสบ
ความสำเร็จจากธุรกิจซ้ือขายถ่ัวเหลืองด้วยการนำข้อมูลมาสร้างแบบจำลองพยากรณ์ราคาจนกลายเป็น
เศรษฐีพนั ล้าน1/
FSG ถือเปน็ เจ้าบุญทมุ่ จ้างโค้ชและนักเตะราคาแพงเข้ามาเสริมทพั ในปี 2013 ทีมหงส์แดงลเิ วอร์พูล
มสี ิทธิล้นุ แชมปล์ ีกเต็มตวั แต่พลาดโค้งสุดทา้ ยทำให้หลุดแชมป์ไปอยา่ งน่าเสยี ดาย FSG จงึ ตัดสินใจว่าจ้าง
เจอรเ์ กน คลอปป์ (Jurgen Klopp) ยอดกุนซือชาวเยอรมันมากุมบังเหียนแทน พร้อมกับคว้าตัว โมฮัมเหม็ด
ซาลาห์ (Mohamed Salah) ศนู ย์หนา้ ชาวอียิปต์มาร่วมทมี สรา้ งความฉงนใหก้ ับวงการฟุตบอลอย่างมาก
เพราะซาลาห์เคยเล่นให้สโมสรเชลซีในอังกฤษมาแล้วแต่ไม่ประสบความสำเร็จ ก่อนย้ายไปลงเล่นใน
สวิตเซอรแ์ ลนด์และยงิ ไปแค่ 9 ประตู
ฟอร์มการเลน่ ของสโมสรดีข้ึนเร่ือย ๆ จนมาถึงการแข่งขันฟุตบอลถ้วยยุโรปรอบรองชนะเลศิ กับทีม
บาร์เซโลนา สโมสรย่ิงใหญ่จากสเปนเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2562 ลิเวอร์พูลต้องการเพียง 1 ประตู
22
เพ่ือเข้าสู่รอบชิงชนะเลิศ แต่ไม่มีทีท่าว่าจะยิงได้เพราะทีมบาร์ซามีกองหลังท่ีเหนียวแน่นมาก จนเมื่อใกล้
จะหมดเวลา ลเิ วอร์พูลไดล้ ูกเตะมมุ เด็กเกบ็ บอลโยนลูกฟุตบอลไปที่มุมธงเพอ่ื ใหอ้ เล็กซานเดอร์-อารโ์ นลด์
(Alexander-Arnold) ผู้เล่นตำแหน่งปีกเตะ แต่เขากลับเปลี่ยนใจหันเดนิ กลับออกมา ทำทีว่าจะให้ผเู้ ลน่
คนอ่ืนมาเตะแทน ทันใดนน้ั อารโ์ นลด์กลับวิ่งไปที่มุมธงพรอ้ มเตะส่งบอลใหก้ ับดีว็อก โอรีกี (Divock Origi)
ศูนย์หน้า ซ่ึงยืนอยู่กลางประตูยิงเข้าประตูไปอย่างหน้าตาเฉยโดยท่ีนักเตะบาร์ซายังไม่ทันได้ต้ังตัว
กลายเป็นประตปู ระวัตศิ าสตร์ ท่ีทำใหท้ ีมได้เขา้ ไปแขง่ ในรอบชิงชนะเลิศกบั ทีมทอตนัมฮอตสเปอร์ และได้
ชัยชนะคว้าแชมป์ยุโรป ถือเป็นถ้วยชนะเลิศใบแรกในรอบ 2 ทศวรรษ หลังจากวันนั้นไม่มีใครสามารถ
รง้ั ทีมลิเวอร์พูลได้แล้ว ในฤดูกาลปนี ี้ หงส์แดงโชว์ฟอร์มได้อย่างยอดเยยี่ ม ควา้ แชมปไ์ ปแล้ว 2 รายการ คือ
ยูฟา่ ซเู ปอร์คพั และฟีฟ่าคลับ เวิลดค์ ัพ รวมถึงจ่อทจี่ ะควา้ แชมป์พรเี มียร์ลีกอังกฤษ เป็นสมัยแรกของสโมสร
หลังปัจจุบนั รั้งตำแหน่งจา่ ฝูงของลีก ด้วยการลงแข่ง 26 นดั ชนะ 25 นดั เสมอ 1 นัด เก็บแต้มได้ 76 คะแนน
ทง้ิ ท่สี องคือทีมแมนเชสเตอร์ซติ ีอยู่ถึง 19 คะแนน
คลิกดภู าพยงิ ประตูชนะทีมบารซ์ า John Henry และ Jurgen Klopp
พวกเราอาจคิดว่า ความสำเร็จของลิเวอร์พูลคงไม่แตกตา่ งจากสโมสรฟุตบอลช่ือดังอ่ืน ๆ ท่ีลงทุน
ดว้ ยเงินมหาศาลจา้ งโคช้ และนักเตะราคาแพงเขา้ มาเสริมทีม แต่ทีจ่ ริงเป็นเพราะ จอหน์ เฮนรี เจา้ ของสโมสร
มคี วามเช่ือในการนำขอ้ มูล Big Data มาบริหารจัดการ ดว้ ยการเก็บข้อมูลสถิติที่มากกว่าในอดตี เช่น ทีมใด
ครอบครองลูกได้มากกว่า ใครยิงประตู ใครได้ใบเหลืองหรือใบแดง เพ่ือนำมาใช้ในการพัฒนาทีม เฮนรี
ตัดสินใจต้ังฝ่ายวิจัยภายในสโมสร เพื่อนำข้อมูลมาสังเคราะห์ให้เกิดคุณค่า โดยดึงตัว เอียน แกรม (Ian
Graham) หนุ่มปริญญาเอกทางทฤษฏีฟิสิกส์ จากมหาวิทยาลัยเคมบริดส์ มาเป็นผู้อำนวยการฝ่ายวิจัย
เอียน แกรม เคยทำงานวิจัยด้านสถิติฟุตบอลมาต้ังแต่ปี 2005 เขาเชื่อในตัวเลขมากกว่าตามนุษย์ มองว่า
สถติ แิ ละตัวเลขไม่เคยโกหก ในขณะท่ีสายตาของมนษุ ย์มักมอี คตเิ สมอ ทีจ่ รงิ แกรมเคยนำแนวคิดน้ไี ปนำเสนอ
ต่อทีมสโมสรฟุตบอลชั้นนำอ่ืน ๆ แตไ่ ม่มใี ครสนใจ2/
การวา่ จา้ งเจอร์เกน คลอปป์ มาเปน็ โค้ช การซื้อตัวโมฮัมเหมด็ ซาลาห์ และการยิงประตูทีมบารเ์ ซโลนา่
ของดวี ็อก โอรกี ี ลว้ นมาจากการนำ Big Data มาสังเคราะหต์ ามวิธีการของแกรมทง้ั ส้ิน จงึ ถือไดว้ ่า เขาเป็น
ผู้อยเู่ บื้องหลงั ความสำเร็จของสโมสรลิเวอร์พลู ในปัจจุบัน จนได้รบั สมญานามว่า “สมองกลแหง่ แอนฟิลด์
ของสโมสรลเิ วอร์พลู ” ซึ่งผมจะขยายความใน Weekly Mail สปั ดาห์หน้าครบั
23
รณดล นุน่ นนท์
24 กุมภาพนั ธ์ 2563
แหลง่ ที่มา:
1/ Techsauce. (2020). Data Science เบอื้ งหลังความร้อนแรงของ Liverpool และความสำเรจ็
ทไี่ ม่ได้มาเพราะโชคช่วย. [online] Available at: https://techsauce.co/news/liverpool-data-
science-case-study [Accessed 21 Feb. 2020].
2/ lfc-ynwa. (2020). 3 ผลงานชนิ้ เอกของ เอยี น เกรแฮม “สมองกลแห่งแอนฟลิ ด์” - lfc-ynwa. [online]
Available at: https://lfc-ynwa.com/2020/01/17/ian-graham-a-computer-machine-of-
anfield/ [Accessed 21 Feb. 2020].
หมายเหตุ
ขอขอบคุณ ผอ.พลเดช ภมู ิมาศ ทแี่ นะนำใหน้ ำเรอ่ื งนีม้ าเขยี น Weekly Mail
24
หงส์แดง กุญแจสู่ความยง่ิ ใหญ่ (ตอนจบ)
สวสั ดคี รบั
Weekly Mail ฉบับน้ีจะขอกล่าวถึงเส้นทางสู่ความสำเร็จของทีมฟุตบอลหงส์แดงลิเวอร์พูล
ภายใตก้ ารนำของโค้ชเจอร์เกน คลอปป์ (Jurgen Klopp) เจอร์เกนเข้ามาคุมทีมหงสแ์ ดงในปลายปี 2015
เขาเรม่ิ งานดว้ ยการทำความร้จู กั นักฟุตบอล ศกึ ษาแทคตกิ ของทมี คตู่ ่อสู้ พร้อม ๆ กับคน้ หานกั เตะฝีเทา้ ดี
เข้ามาเสริมทัพ แต่กย็ งั ไม่ได้ขอ้ สรปุ ว่า จะวางแผนการเลน่ อย่างไร แมว้ า่ เขา้ มารบั งานถึงสามสปั ดาห์แลว้
ขณะที่กำลงั นั่งครุน่ คดิ อยนู่ ั้น กม็ เี สยี งเคาะประตหู ้องทำงาน เขาสะดุ้งพลนั เหลือบเห็นชายหนมุ่ ท่าทางเป็น
“นักวิชาการ” จโู่ จมเข้ามาในห้องทำงานแบบไม่ทันได้ตง้ั ตัว เขานึกได้ทันทีว่า เช้านี้มีนัดกับ เอียน แกรม
(Ian Graham) ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยท่ี จอห์น เฮนรี่ (John Henry) เจ้าของสโมสรนัดหมายให้มาพบ
เอียนไม่ปล่อยให้เสียเวลาแม้แต่เส้ียววินาที เขา
นำกระดาษทหี่ อบมา 4-5 แผ่น เต็มไปด้วยตัวเลขและกราฟ
ออกมาวางเรียงรายบนโตะ๊ ทำงานพร้อมเอ่ยวา่ “คณุ เจอร์เกน
คุณทราบหรือไม่ว่าคุณเป็นโค้ชดวงจู๋” พร้อมกับกล่าวถึง
ผลงานของทีม Borussia Dortmund ท่ีเจอร์เกนเคยคุม
เมื่อฤดูกาลท่แี ล้ว โดยยกตัวอยา่ งการแข่งขันกับทีมรองบ่อน
เช่นทีม Mainz ท่ี Dortmund พลาดทา่ พ่ายไปด้วยสกอร์
2-0 ทั้ง ๆ ท่ีสถติ ิทุกอย่างของทีม Dortmund เหนือกว่า
ในทกุ ดา้ น ไม่วา่ โอกาสการยิงประตู การครอบครองบอล
และการเขา้ ไปเล่นบอลในโซนอันตราย แตค่ วามผดิ พลาดเพยี ง 2 ครงั้ คือในชว่ งทา้ ยเกมท่ียิงประตลู ูกโทษ
ไม่เข้า และไม่กี่นาทีหลังจากนั้น นักเตะ Dortmund ทำลูกเข้าประตตู ัวเอง ถือเป็นจุดพลกิ ผันของการแข่งขัน
“นอกจากการแข่งขนั กับทีม Mainz แล้ว ผมขอนำข้อมลู การแข่งขันของทีม Dortmund กับค่แู ข่งขัน
ทั้งหมดในฤดกู าลทีแ่ ล้วมาวเิ คราะห์ พบว่าทีม Dortmund ควรจะได้ตำแหน่งรองชนะเลิศ แตก่ ลับกลายเป็น
ได้ตำแหน่งท่ี 9” เอียนบอกกับเจอร์เกนว่า ที่นำเสนอท้ังหมดนี้ มาจากการวิเคราะห์ข้อมูลโดยไม่ได้ดูเทป
การแข่งขันแม้แต่นัดเดียว เขาได้สร้างสมการทางคณิตศาสตร์จากตัวแปร เช่น ผลงานของนักเตะและ
เทคนิคการเลน่ ในแต่ละนัดจนได้ขอ้ สรปุ วา่ เจอรเ์ กนเป็นโคช้ อบั โชค ท้งั ๆ ทีข่ ้อมลู แสดงใหเ้ ห็นว่า เขาเป็น
คนที่สามารถสร้างโอกาสให้ทีมได้มากกว่าทีมคู่แข่งถึงเท่าตัว “นี่แหละ เป็นเหตุผลหลักท่ีผมได้บอกให้
จอหน์ เฮนร่ี จา้ งคณุ มาเปน็ โคช้ ทีมลเิ วอร์พลู ” เอียนกลา่ วทิ้งท้ายด้วยรอยยิ้ม1/
เจอรเ์ กนจบการศึกษาดา้ นวิทยาศาสตร์การกีฬา แตไ่ ม่มีประสบการณ์ด้านวเิ คราะหข์ ้อมูลหรือเจาะลกึ
สถิตขิ ้อมูล เหมือนกับทเี่ อียนนำเสนอ เขาไม่ต่างจากโค้ชคนอืน่ ๆ ท่ียังคงฝึกสอนนักฟุตบอลโดยใช้วิธีการเดิม ๆ
ทันทที ่ีเอียนพดู จบ เจอร์เก้นก็รูไ้ ดว้ ่า เอยี นคอื “สมองกลแหง่ สโมสรลเิ วอร์พลู ” ทเี่ ขาเสาะหามานานแล้ว
25
ผลงานที่โดดเด่นของเอียนคือ การแสวงหา
นักเตะประเภท “เพชรในตม” เอียนมีขอ้ มูลนกั ฟตุ บอล
ท่วั โลกกวา่ 100,000 คนในฐานข้อมูล แนน่ อนวา่ เขามี
ข้อมูลท่ีเยี่ยมยอดกว่าสถิติธรรมดา ๆ ที่เคยใช้กัน เช่น
สถิติจำนวนประตูท่ียิง การครอบครองบอล หรือการ
ป้องกันประตู แต่เขากลับใช้วิธีการใหม่โดยนำข้อมูลทั้งหมด
มาหาความสัมพันธ์ว่า หากนำผู้เล่นใหม่เขา้ มาจะช่วยทีมไดอ้ ย่างไร ผลงานชน้ิ โบว์แดงของเอียนคือ การซ้ือตัว
โมฮมั เหมด็ ซาลาห์ เขา้ มาเป็นศนู ย์หนา้ ของทมี ทีจ่ ริงข่าวการซอ้ื ตัวซาลาห์น้ไี ด้สร้างความฉงนให้กบั วงการ
ฟุตบอลอยา่ งมาก เพราะซาลาหเ์ คยเล่นให้สโมสรเชลซีในอังกฤษมาแล้วแตไ่ ม่ประสบความสำเรจ็ และเมอื่ ยา้ ย
ไปลงเล่นในสวติ เซอร์แลนด์กลับยิงไปแค่ 9 ประตู
เอียนกลับคิดต่างกับคนอื่น เขาได้นำข้อมูลมาแสดงให้เจอร์เกนเห็นว่า ซาลาห์จะเล่นเป็นคู่ขาได้ดี
กบั ฟรี ์มิโน กองหนา้ อกี คนหนึ่ง เพราะฟีร์มโิ น คือนกั เตะท่มี ีสถติ จิ ่ายฟุตบอลใหเ้ พื่อนร่วมทีมยิงประตูมากท่สี ดุ
ในขณะทซ่ี าลาห์ เปน็ นักเตะทเ่ี มอ่ื มผี ู้ส่งลูกมาให้ยิงประตู เขาจะไมป่ ล่อยโอกาสนนั้ ให้สญู เสยี ไป เอียนไม่ใช้
เวลานานในการพิสูจน์ เพราะเพียงฤดูกาลถัดมาในปี 2017-18 ฟีร์มิโน่ส่งลูกให้ซาลาห์ทำประตูถึง 7 ลูก
และตวั ซาลาหเ์ องไดท้ ำลายสถติ ิเป็นดาวซัลโวด้วยการทำประตถู งึ 32 ประตู
นอกเหนือจากการนำข้อมูลมาเป็นแมวมองในการแสวงหานักเตะแล้ว ในการเลน่ แต่ละนัด เจอร์เกน
จะนำขอ้ มูลของเอียนมาใช้วางแผน เชน่ ในการแขง่ ขันถ้วยยุโรปรอบรองชนะเลิศกบั ทีมบารเ์ ซโลนา สโมสร
ยง่ิ ใหญ่จากสเปน เด็กเก็บบอลโยนลกู ฟุตบอลไปที่มุมธงเพื่อให้อเล็กซานเดอร์-อาร์โนลด์ ซ่ึงทำทวี ่าจะให้ผู้เลน่
คนอ่ืนมาเตะแทน ทันใดนั้น ตัวเขากลับว่ิงไปที่มุมธงพร้อมเตะส่งบอลให้กับดีว็อก โอรีกี ศูนย์หน้าท่ียืนอยู่
กลางประตูยิงเข้าประตูไปอย่างหน้าตาเฉย โดยท่ีนักเตะบาร์ซายังไม่ทันได้ต้ังตัว แผนการน้ีไม่ใช่เกิดจาก
ความบังเอิญ แต่เป็นแผนล่วงหน้าท่ีเจอร์เกนได้วางไว้กับลูกทีมแล้ว เพราะจากข้อมูลการแข่งขันของทีม
บารเ์ ซโลนา พบว่า เม่ือมีการเตะมุมของคู่แข่งกองหลังของทีมบาร์เซโลนา มักจะไม่มีสมาธิ มัวแต่หันไปคยุ กัน
ไมม่ ีการตั้งรับให้พร้อม ดังน้ัน การฉวยโอกาสเล่นแบบไม่ให้คู่แข่งได้ต้ังตัวจะทำให้เกิดการทำประตไู ด้ 2/
เอียนนำ event data และ tracking data ของการแข่งขันในทุกนัดมารวมกันเพื่อวิเคราะห์
ทุกความเคลื่อนไหวบนสนามและหาวธิ ีเพ่ิมโอกาสการทำประตู ทำให้เจอรเ์ กนได้วางแผนในการเล่น ท้ังในการ
เคลื่อนตัวและการครอบครองพนื้ ทีส่ นามเพ่ือส่งลูกฟตุ บอลไปใหเ้ พอ่ื นรว่ มทีม
26
ทุกวันนี้ หากลงไปรับประทานอาหารกลางวันในห้องสโมสรของทีมลิเวอร์พูล ผู้คนอาจแปลกใจ
เพราะจะพบ Data Scientists หลายคนน่งั ลอ้ มวงอยูร่ าวกับเป็นบริษัทใน Silicon Valley เพราะไม่เพียง
เฉพาะเอียน แต่ยังมีนักวิจัยที่จบด้านดาราศาสตร์ มีอดีตแชมป์หมากรุกเยาวชนระดับปริญญาตรีด้าน
คณติ ศาสตร์ รวมไปถึงนักวิเคราะหข์ นั้ ปรญิ ญาเอกดา้ น High-Energy Physics
ทีมวิจัยของสโมสรได้นำข้อมูลและสถิติมาช่วยเติมเต็มให้กับนักฟุตบอลของทีมลิเวอร์พูลในการ
สรา้ งสรรค์ คือการนำ Big Data มาใชส้ ังเคราะห์ในอีกมิติหน่ึง ช่วยใหท้ ีมได้รับชัยชนะ ท่ีสำคญั ทำให้เจอรเ์ กน
จากท่ีเคยถูกขนานนามว่าเป็นโค้ชอับโชคกลายเป็นยอดโคช้ ฟุตบอล
อยา่ งไรก็ตาม ความเลอเลศิ ของข้อมลู ย่อมมคี วามไม่เท่ียงแท้ เพราะเมือ่ 48 ชั่วโมงที่ผ่านมานเ่ี อง
ทมี รองบ่อนอยา่ งทีม “วัตฟอร์ต” สร้างขา่ วช็อกโลกดว้ ยการไล่ขยีห้ งสแ์ ดงหมดสภาพ 3-0 !!!
รณดล นมุ่ นนท์
2 มีนาคม 2563
แหล่งท่ีมา:
1/ Nytimes.com. (2020). How Data (and Some Breathtaking Soccer) Brought Liverpool
to the Cups of Glory. [online] Available at:
https://www.nytimes.com/2019/05/22/magazine/soccer-data-liverpool.html#after-bottom
[Accessed 29 Feb. 2020].
2/ lfc-ynwa. (2020). 3 ผลงานชิน้ เอกของ เอยี น เกรแฮม ‘สมองกลแห่งแอนฟิลด์’ - lfc-ynwa.
[online] Available at: https://lfc-ynwa.com/2020/01/17/ian-graham-a-computer-machine-
of-anfield/ [Accessed 29 Feb. 2020].
หมายเหตุ
ขอขอบคณุ ผอ. พลเดช ภูมมิ าศ ทแ่ี นะนำให้นำเรอ่ื งน้มี าเขียน Weekly Mail
27
เปลี่ยนชวี ติ และมมุ มองความคิดด้วยศิลปะการต่อสู้
สวสั ดีครบั
เมอื่ วันศกุ ร์ที่ 28 กุมภาพันธ์ 2563 ผมไดไ้ ปรว่ มงาน
มงคลสมรสของนฑาห์นิกม์ กล้ากลางสมร (ผักกาด)
หลานสาว กับจติ ณิ ัฐ อัษฎามงคล (ปลาย) เม่ือเข้าไปในงาน
ได้สัมผัสกับบรรยากาศที่ออกจะแตกต่างจากงานแต่งงาน
ทวั่ ๆ ไป มีดารานักแสดงหลายคนมาร่วมงาน มีการสัมภาษณ์
ค่บู า่ วสาวผา่ นรายการเจาะใจ ซ่ึงผ้ไู ปรว่ มงานคงไม่แปลกใจนกั
เพราะปลายเป็นทายาทรุ่นท่ีสองของ JSL บรษิ ทั ยักษใ์ หญ่
ในวงการบันเทิง แต่ท่ีน่าสะดุดใจก็เม่ือพิธีกรแนะนำว่า
ปลายเป็นประธาน ONE Championship ของประเทศไทย (ONE) ผมจึงหนั มาถามเพอ่ื นทย่ี ืนอยู่ขา้ ง ๆ วา่
เปน็ รายการแข่งขนั รอ้ งเพลงแบบไหน ซึ่งเพื่อนตอบกลับอย่างขำขนั วา่ “เปน็ แฟนกีฬาได้อยา่ งไร” เพราะ
One เปน็ การแข่งขันทีน่ ำศิลปะป้องกนั ตัวแบบผสมผสาน (mixed martial arts) มาต่อสกู้ นั บนสังเวียน
ท่ีล้อมด้วยลูกกรง 8 เหล่ียมคลา้ ยกบั Ultimate Fighting Championship (UFC) ในสหรัฐฯ จะตา่ งกนั
ก็ตรงท่ี ONE เน้นศิลปะป้องกันตัวที่กำเนิดในเอเชีย เชน่ มวยไทย ยโู ด คาราเต้ มาผสมกัน โดยจะยนื สู้นอนสู้
หรือสู้แบบไหนกไ็ ด้
เมื่อปี 2011 คุณชาตรี ตรีศริ ิพิศาล ได้ก่อต้ังกีฬา
ประเภท ONE ขึ้น ซ่ึงถือเป็น “ยูนิคอร์น” ภายในเวลา
เพียง 10 ปี บรษิ ัทมีกจิ การมูลค่าสงู กวา่ 3 หมน่ื ลา้ นบาท
รวมท้ัง มี Temasek Holdings กองทุนแห่งชาติของ
สิงคโปร์เข้าร่วมด้วย ปัจจุบัน การแข่งขัน ONE ได้รับ
การถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์และโซเชียลมีเดีย มีผู้ชม
นับพันล้านคนใน 145 ประเทศทัว่ โลก1/
ผมยอมรับว่าไม่ได้เป็นแฟนกีฬาประเภทต่อสู้ แตเ่ ม่ือได้ดูเทปการแข่งขัน One Championship
และบรรยากาศในสนามทีเ่ ต็มไปดว้ ยผชู้ ม ทำให้ผมเกดิ ความสงสยั วา่ ทำไมจึงสามารถปลุกกระแสให้ผู้คน
ชื่นชอบกีฬาประเภทน้ีได้ โดยเฉพาะคนหนุ่มสาววัย 18-35 ปี
และในจำนวนน้ีร้อยละ 32 เป็นผหู้ ญิง
เมื่อเช้าวนั เสาร์ที่ผ่านมา ผมจึงได้ชวนผักกาดและปลาย
มาที่ศูนย์การเรียนรู้ แบงก์ชาติ เพ่ือสอบถามความเป็นมา
ของปลาย ท่ีพลิกผนั ตัวเองจากผจู้ ดั การวงการบันเทิงมาเปน็
โปรโมเตอร์จัดมวย ปลายเลา่ วา่ ครอบครัวส่งไปเรียนหนงั สอื
ทโี่ รงเรยี นประจำประเทศอังกฤษต้ังแตช่ ัน้ มัธยมแล้วไปเรียน
28
แล้วไปเรียนจบปริญญาตรีท่ีมหาวิทยาลัยคลาร์กสัน มลรัฐนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐ อเมริกา ช่วงแรก ๆ
ยังค้นไม่พบว่า ตัวเองรักชอบอะไร จึงตัดสินใจเรียนวิชาสังคมศาสตร์ ต้ังแต่เรื่องประวัติศาสตร์ ศิลปะ
ไปจนถึงปรัชญา ปลายกล่าวว่า โดยส่วนตัว ผมเป็นคนท่มี ีความอยากรู้อยากเห็นและชอบศกึ ษาหลาย ๆ อยา่ ง
เรยี นร้เู กย่ี วกับโลก เกยี่ วกับคน เกย่ี วกับสังคม เพราะเชื่อวา่ การเปิดใจและหัวใจที่แสวงหาการเรยี นรู้อยา่ ง
ไม่หยุดน่ิง คือทักษะที่สำคญั ที่สดุ อยา่ งหนึง่ ที่มนษุ ย์ควรจะมี ผมชื่นชอบคนท่ีมีอัจฉริยภาพอย่าง Leonardo
Da Vinci ที่เป็นคนรอบรู้ท้ังศิลปะ วิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ จึงอยากจะพัฒนาตัวเองให้เป็น
Renaissance Man ด้วยการใชช้ ีวิตแสวงหาและเรียนรู้สง่ิ ต่าง ๆ อย่างไมห่ ยดุ นง่ิ เพ่ือจะมีประสบการณ์
องคค์ วามรู้ และกิจกรรมในหลาย ๆ มิติ เพราะคิดว่าจะทำให้ชีวติ สนุกสนานและมีคณุ คา่ มากขึน้ ”
เมอ่ื เรยี นจบปริญญาตรี ปลายได้กลบั มาช่วยกิจการของครอบครวั เปน็ ผู้อำนวยการฝ่ายนวตั กรรม
ดา้ นคอนเทนตข์ องบรษิ ัท JSL Global Media ในชว่ งนั้น ปลายไดเ้ ข้าไปช่วยทำงานพฒั นาศลิ ปะการต่อสู้
ปอ้ งกนั ตัวแบบผสมผสาน หรือ mixed martial arts ในระดบั สมัครเลน่ ท่ีตนเองช่นื ชอบ ช่วยสร้างกฎกติกา
และมาตรฐานกลาง รวมถึง การเผยแผค่ วามรู้ความเขา้ ใจตอ่ กีฬาชนดิ น้ีออกสสู่ าธารณชน พร้อมกับเข้าดำรง
ตำแหน่งนายกสมาคมสมาพันธศ์ ิลปะการต่อสู้ผสมผสานประเทศไทย2/
ปลายเล่าว่า สาเหตุทชี่ อบศิลปะการตอ่ สู้ เพราะเม่อื ตอนเปน็ เดก็ เปน็ คนร่างเลก็ ค่อนข้างอ่อนแอ
ขาดความม่ันใจในตัวเอง ไม่มีความแข็งแกร่งทั้งทางกายและจิตใจ จึงมกั ถูกรังแกจนมเี พ่ือนเข้ามาชว่ ยสอน
ศิลปะการต่อสู้ ขณะเดียวกัน ก็ได้มีโอกาสดกู ารต่อสู้ของ Royce Gracie ชาวบราซิล ท่ีใช้ศิลปะการต่อสู้
แบบพื้นเมืองหรอื จูจุสึ (Ju-Jitsu) มาใชป้ ราบคู่ต่อสใู้ นสังเวียนเวที UFC ท้ัง ๆ ท่ี Gracie เป็นคนร่างผอมบาง
จนทำให้ปลายคิดไดว้ ่า ศิลปะการต่อสเู้ ป็นทางออกหนง่ึ ในการสร้างชวี ติ ของตัวเอง
ในทศั นะของปลาย “ศลิ ปะการตอ่ สู้เปน็ กีฬาที่สามารถเปลี่ยนชีวติ และมุมมองความคดิ ใหผ้ มยนื อย่ไู ด้
ทุกวันน้ี ทำให้ผมมีสติ สมาธิ และวิธีคิดท่ีนำมาปรับใช้ในการดำเนินชีวิตและจัดการธุรกิจขององค์กร
ขณะท่ีมีความเชอื่ ว่า ศิลปะการตอ่ สู้ สามารถเปลี่ยนแปลงให้เปน็ โลกน้มี ีความสุขและน่าอยู่มากขน้ึ ”
จดุ พลิกผนั ท่ีปลายตัดสินใจมาทำงานด้านศลิ ปะป้องกนั ตัวแบบเต็มตัวเกิดขนึ้ เม่ือได้พบกบั คุณชาตรี
ตรศี ิรพิ ิศาล ผ้กู อ่ ตง้ั ONE พร้อมค้นพบว่า ONE ใหค้ วามสำคัญกบั ค่านิยม 3 ขอ้ คือ “Value, Heroes &
Stories” บนพ้ืนฐานความเชื่อว่า ทำให้ทุกคนเห็นคุณค่าของตนเองพร้อมสร้างแรงบันดาลใจท่ีจะเปลี่ยนแปลง
ชวี ติ ด้วยการผา่ นการสรา้ ง story-telling ของนกั ต่อส้บู นสงั เวียนให้เปน็ ฮีโร่ของผู้ชม ทง้ั น้ี รายการ ONE
จะถ่ายทอดเรื่องราวของนักต่อสู้แต่ละคน ต้ังแต่การฝึกซ้อม ชีวิตประจำวัน การเตรียมการก่อนข้ึนเวที
ไปจนถึงเหตกุ ารณห์ ลงั การชก เพ่ือให้ผู้ชมได้ตดิ ตามฮโี รข่ องพวกเขา
29
One Championship ยังมีจุดมงุ่ หมายทจี่ ะเปลี่ยนทัศนคติการชมกฬี าศิลปะปอ้ งกันตวั ว่า ไมใ่ ชเ่ ป็น
กีฬาท่ีนิยมความรนุ แรง หรือสรา้ งนักกีฬาท่ีมีความก้าวร้าว นักกีฬาภายใต้สังกดั ทุกคนจะต้องสภุ าพอ่อนนอ้ ม
แตด่ ุดนั ในการต่อส้ตู ามกติกา พรอ้ มให้เกียรติคตู่ ่อสู้ ในขณะเดียวกนั กจ็ ะให้นกั กีฬาได้เพ่ิมศักยภาพในดา้ น
อ่ืน ๆ ควบคู่กนั ไป จนหลายคนประสบความสำเร็จ มอี าชพี เสริมเป็น fitness trainer รวมถึง การเข้าไปอยู่
ในวงการบนั เทงิ
ปลายคน้ พบว่า ONE มเี ปา้ หมายทีต่ รงกบั ตนเองคอื “เราสามารถเปลย่ี นแปลงโลกใบนไี้ ดผ้ า่ นส่ิงที่
ตนเองรัก นั่นกค็ ือ martial arts” จงึ ตดั สนิ ใจรบั ตำแหนง่ ประธานของ ONE Championship ประเทศไทย
ในปัจจุบนั
ปลายกล่าวทง้ิ ทา้ ยว่า “จงอย่ากลวั ทจ่ี ะผดิ พลาด จนไมก่ ้าวออกจาก comfort zone ของตัวเอง
เพราะในยคุ นี้ โอกาสเป็นส่ิงที่มคี า่ มากกว่าเงนิ หากคุณไมค่ ว้าไว้ คุณอาจไม่ไดร้ ับมนั อีก และจงอยา่ รอทจ่ี ะต้อง
ให้ทุกอย่างพร้อมสมบูรณ์แบบ จงลงมือคว้าและลองทำมันดู เพราะต่อให้เราล้ม เราก็จะเรียนรู้จากมันได้
หากเรารีบลุกขึ้นอย่างรวดเร็ว เพราะฉะนั้นจงอยา่ กลัวท่ีจะควา้ โอกาส แม้โอกาสนั้นจะไม่ไดน้ ำไปส่ผู ลลัพธ์
ท่ีเราคาดหวังหรอื วาดฝนั เสมอไป ตราบใดทเี่ รามี mindset ว่า ความผดิ พลาดมนั ไม่ใช่ความพา่ ยแพ้ แต่คอื
การเรยี นรู้บทเรียนหน่ึงเทา่ น้ัน จงหาเปา้ หมายในการทำงาน อย่าทำไปแค่วัน ๆ เพยี งเพือ่ รบั เงินหาเล้ียงชพี
ฉะน้ัน จงมงุ่ ม่นั เรียนร้ใู หเ้ กดิ ความชำนาญในการทำงานอยา่ งมีความสขุ ”
รณดล นุม่ นนท์
9 มีนาคม 2563
แหล่งที่มา:
1/ Forbes Thailand. (2020). ชาตรี ศิษยย์ อดธง สงั เวียนหม่นื ล้าน ONE Championship -
Forbes Thailand. [online] Available at: https://forbesthailand.com/people/forbes-life-
people/%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B5-
%E0%B8%A8%E0%B8%B4%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B8%A2%E0%
B8%AD%E0%B8%94%E0%B8%98%E0%B8%87.html [Accessed 8 Mar. 2020].
2/ www.komchadluek.net. (2020). "จติ ิณัฐ อัษฎามงคล" นง่ั ประธาน ONE Championship
ประเทศไทย.[online] Available at: https://www.komchadluek.net/news/sport/375219
[Accessed 8 Mar. 2020].
30
โควิด-19 กับความเครยี ด
สวสั ดีครับ
ระยะนี้พวกเราติดตามข่าว “โควิด-19” แบบหายใจเข้าหายใจออกไม่ท่ัวท้อง พวกเล่น LINE
ต่างขยันส่งข่าวความเคล่ือนไหวอยู่ตลอด 24 ชั่วโมง มีท้ังข่าวจริง ข่าวปลอม ข่าวจินตนาการไปเอง
เรียกว่านอนละเมอฝันร้ายกันท้ังคืน การพูดคุยก็วนเวียนอยู่กับเรื่องนี้ เดิมทีไม่มีใครคิดว่า โควิด-19
จะลุกลามเป็นไฟไหม้ฟางเลวร้ายไปท่ัวโลก สร้างความเครียดให้กับทุกคน จากความเครียดที่ตอนแรก
เป็นแบบ “กะทันหัน” มากลายเป็นเครียดแบบ “เร้ือรัง” บ่ันทอนสุขภาพกายและใจ ส่งผลกระทบต่อ
การใช้ชีวติ ประจำวนั
ความเครียดเป็นเร่ืองที่มีกันทุกคน ไม่มีใครปฏิเสธได้ว่าไม่เคยเจอกับความเครียด อยา่ งไรก็ตาม
หากสามารถควบคุมให้ความเครียดอยู่ในระดับพอดี ๆ ก็จะช่วยกระตุ้นให้เรามีพลัง มีความกระตือรือร้น
ในการต่อสู้กับชีวิต และช่วยผลักดันให้เอาชนะปัญหาและอุปสรรคต่าง ๆ ได้ดีขึ้น ดังนั้น ความเครียด
จึงมที ั้งสงิ่ ท่ีดแี ละส่ิงทรี่ า้ ยผสมผสานกันไป นกั จติ วทิ ยาอ้างว่า ชีวิตเราตอ้ งเจอกบั ความเครียดบ้าง เพราะ
ความเครียดช่วยกระตุ้นให้ลงมือทำงานได้สำเร็จ แต่หากเราควบคุมระดับความเครียดไม่ได้ ก็จะเกิด
ความผิดปกติทางร่างกายและจติ ใจ ต้ังแต่ ปวดศีรษะ นอนไม่หลับ วิตกกังวล คิดฟุ้งซา่ น และหงุดหงิด ไปจนถึง
มีพฤติกรรมก้าวรา้ ว ทะเลาะววิ าทหรือเก็บตัวไมส่ ุงสิงกับผคู้ น เข้าข้ันเรือ้ รังทำให้เกิดผลเสยี และย้อนกลับมา
ทำรา้ ยตัวเราได้1/
เมอื่ พูดถึงวธิ ขี จดั ความเครียด การบริหารจัดการของแต่ละคนจะมวี ิธกี ารท่ีแตกต่างกัน หลัก ๆ คือ
การควบคุมสติ พร้อม ๆ กับหาทางออกจากสถานการณน์ ้นั ๆ ใหเ้ ร็วท่ีสดุ นอกจากนี้ การหันไปทำกจิ กรรมอ่ืน ๆ
ก็จะช่วยสร้างความผ่อนคลายได้ อย่างในกรณีของผม ทุกเช้าจะมาว่ิงออกกำลังกายก่อนอ่านและเซ็นงาน
ในแฟ้มแล้วจงึ ลงมารบั ประทานอาหารเชา้ กินกาแฟ พูดคุยเรื่องรอบตัวท่ไี ม่ใช่เรอื่ งงาน เพ่ือเตรียมความพร้อม
สูง้ านไปตลอดท้ังวัน
พระฝร่ังชื่อดัง 2 รูป พูดถึงเร่ืองการจัดการความเครียดไว้
อย่างน่าฟัง ท่านแรกคือ มาติเยอ ริการ์ (Matthieu Ricard)
ชาวฝรั่งเศส ที่เคยเป็นนักเขียนมาก่อนบวชเป็นพระภิกษุ และ
เคยเป็นล่ามขององค์ดาไลลามะ อีกท้ังยังเป็นผู้ได้รับตำแหน่ง
“มนุษย์ท่ีมีความสุขท่ีสุดในโลก” จากสื่อมวลชนหลายสาขา
ในปี 2547 ท่านพูดไว้ว่า “ความเครียดเป็นสิ่งที่เลี่ยงไม่ได้
ลองจินตนาการว่า กำลังมีวัวกระทิงว่ิงตามขวิดคุณ มันคือท่ีสุด
แห่งความเครียด หรือเม่ือคุณอยู่ในสถานการณ์ทีก่ ำลงั ถกู บีบบังคบั
จนอยากหนจี ากจุด ๆ นนั้ แต่ไมส่ ามารถทำได้ มันเปน็ ความเครียด
ทงั้ ดา้ นกายและใจที่คณุ ไม่สามารถทำอะไรกบั มนั ไดเ้ ลย อยา่ งไรกด็ ี แมว้ ่าความเครียดเป็นสิ่งทเี่ ลยี่ งไม่ได้จริง ๆ
แต่เราควรจะสลดั ทิ้งมันไป การทค่ี ุณรสู้ ึกเครียดแบบเดียวกับท่ีมวี ัวกระทิงว่ิงตามหลังคุณอยู่ มนั จะทำให้สุขภาพ
31
ย่ำแย่ มันจะทำลายเซลล์ประสาท ทำใหร้ ะบบภูมิคุ้มกันแย่ลง ความรสู้ ึกเหล่านี้เกิดขึ้นเมื่อคณุ ยึดตดิ กับทุกส่ิง
ทุกอยา่ งมากเกินไป เชน่ ถา้ เราไมม่ ีสิง่ นั้น เราจะไมส่ ามารถมีความสขุ ได้ หรือถา้ สิง่ นน้ั ยังเกดิ ขนึ้ อยู่ เราจะ
รู้สึกเหมือนตายท้ังเป็น วิธีการจัดการกบั ความรู้สึกพวกนง้ี ่ายมาก ๆ แคบ่ อกกบั มันวา่ เราโอเค ไม่ใช่ปัญหา
ใหญอ่ ะไร วถิ ีชีวิตที่เครยี ดข้ึนอย่กู ับมุมมองทเ่ี รามองปัญหาต่าง ๆ อยา่ ไปเครียดกับสิ่งท่ีเราจะไม่สามารถเปลี่ยน
หรือควบคุมได้”2/
ท่านที่สองคือ พระอาจารย์ชยสาโร ชาวอังกฤษ ผู้กล่าวว่า
“ทางพุทธศาสนาจะแก้ปัญหาต้องแก้ท่ีต้นเหตุ ไม่ใช่ด้วยการ
กล่อมจิตใจหรือพยายามกลบเกลื่อนความทุกข์ด้วยวิธีต่าง ๆ
คนส่วนมากมักจะมีความเครียด แต่แทนทีจ่ ะหยุดทบทวนวถิ ชี ีวิต
และถามตัวเองว่าเรากำลังทำอะไรอยู่ เราเครียดอย่างน้ีเพราะ
อะไร เราต้องรู้จักปล่อยวาง ต้องยอมรับว่า เราดำเนินชีวิต
ผดิ ทางไปแล้ว ศาสนาสอนให้เรามีสติ ทำจติ ให้ว่าง อยา่ ปล่อยให้
มีความเครยี ด อย่าให้มีความทุกข์ แตว่ า่ เรายงั ไมค่ ่อยได้ทำเปน็
กิจจะลกั ษณะ บางทกี ท็ ำพอเปน็ พิธี บางคนอาการหนกั มาก ๆ
เมื่อกลบั มาทำงาน กไ็ ม่มเี รย่ี วแรงทจ่ี ะทำ เพราะฉะนั้น การภาวนา
การเจริญสติ การทำสมาธิ จึงเปน็ สิง่ ทีส่ ำคัญและเป็นทางออก
ให้กบั ชีวิตที่มคี วามสุขและความพอดี”3/4/
การแพร่ระบาดของ “โควิด-19” นับต้ังแต่ต้นปี 2563 ทำให้พวกเราเกิดความเครียด วิตกกังวล
หมกม่นุ และออกอาการสบั สน แต่หากเราได้ตัง้ สติ ตื่นตัว รบั รสู้ ่ิงทเ่ี กดิ ขึ้นอยา่ งใคร่ครวญ ด้วยเหตุและผล
รูจ้ ักแยกแยะ และคดั กรอง มีความรับผิดชอบต่อตัวเองและต่อผู้อ่นื กจ็ ะไมท่ ำให้อาการเครยี ดลุกลามถึงภาวะ
ขาดสติจนถึงกบั เป็นภยั ต่อชีวติ ยิง่ กว่าตดิ เช้ือโควิด-19 จรงิ ๆ
รณดล นมุ่ นนท์
16 มีนาคม 2563
32
แหล่งท่ีมา
1/ หนา้ 5-11 อินทิรา ปัทมนิ ทร บรรณาธิการ คู่มือคลายเครียด (ฉบบั ปรบั ปรุงใหม่) จดั พิมพ์โดย
สำนักพฒั นาสขุ ภาพจิต พมิ พค์ รง้ั ท่ี 3 กันยายน 2551
2/ SUMREJ - ประสบความสำเร็จ. 2020. วิธที ดี่ ที ่ีสุดในการรับมือกับ “ความเครียด” จากชายท่ีมี
ความสขุ ท่ีสุดในโลก. [online] Available at: <https://sumrej.com/the-worlds-happiest-man-7-
2016/> [Accessed 15 March 2020].
3/ Facebook.com. 2020. ธรรมะ โดย พระอาจารย์ชยสาโร/ Dhamma By Ajahn Jayasaro.
[online] Available at: https://www.facebook.com/jayasaro.panyaprateep.org/posts/1231861640255853/>
[Accessed 15 March 2020].
4/ ธรรมเทศนา โดยพระอาจารย์โกศลิ ปรปิ ุณโณ ณ มลู นิธิบ้านอารีย์ เมื่อวนั พุธท่ี 6 มีนาคม 2562
33
Work From Home หลกี เลี่ยงโควดิ -19
สวสั ดคี รบั
สถานการณ์ “โควดิ -19” ดทู ีท่าว่าจะระบาดหนักขึน้ จนต้องมกี ารตัดสนิ ใจปิดสถานทีต่ ่าง ๆ ที่มีคน
ไปรวมตัวกนั จำนวนมากตั้งแตห่ ้างสรรพสินค้าไปจนถึงสถานบรกิ ารฟติ เนส รวม 26 ประเภท ในเขตกรงุ เทพ
มหานครและ 5 จังหวดั ปริมณฑล เพ่ิมความวิตกกังวลและดกี รีความเครียดให้กับพวกเรา
“โควิด-19” ได้ปรับเปล่ียนพฤติกรรมการใช้ชีวิตของผู้คนในแต่ละวัน การเว้นระยะห่างกัน
หรือ Social Distancing ระหว่างตัวเรากันคนอื่น ๆ ขณะท่ีการทำกิจกรรมผ่านมือถือ ไม่ว่าจะเป็น
ธุรกรรมทางการเงินหรือสั่งอาหาร on line เร่ิมมีมากข้ึน แต่ท่ีกำลังมาแรงคือ การให้ทำงานท่ีบ้าน
ท่เี รยี กว่า Work From Home หรือ Work at Home ก็แล้วแต่
วฒั นธรรมการทำงานที่บ้านสำหรับคนไทย
เกดิ ขึ้นมาก่อนการทำงานที่ Office เสียอีก หากจะ
ย้อนไปในอดีต หนังสือประวัติศาสตรต์ า่ ง ๆ ก็บอก
ชัดเจนว่า เสนาบดีเจ้ากระทรวงหรือเจ้าเมือง
จะทำงานกันที่บา้ นใชเ้ วลาการทำงานในช่วงกลางคืน
สว่ นเวลากลางวันใช้สำหรบั พกั ผ่อน แต่ในเวลานี้
เม่ือมีเทคโนโลยีเข้ามาช่วย เราสามารถ Work
From Home ได้สะดวกย่ิงขึ้น ทุกคนรูจ้ ัก Microsoft
Team และ Zoom แอปพลิเคชันที่ใช้ในการทำ
conference call
บทความ “Work from Home ให้เวิร์ค” เขียนโดย Saral ได้ให้เกร็ดการทำงานท่ีบ้าน โดยให้
ได้งานและมคี วามสุขในช่วงโควิด-19 ไว้ 5 ข้อดงั นี้1/
1. ตกแตง่ สถานท่ีทำงานใหเ้ หมาะกับการ “นัง่ ” ยาว ๆ การจัดท่นี งั่ ทำงานที่แยกจากพื้นท่ีหย่อนใจ
ภายในบา้ นจะชว่ ยให้เรามีสมาธอิ ยู่กับส่งิ ทีท่ ำมากขนึ้ และเตรยี มอปุ กรณก์ ารทำงานให้พรอ้ ม
2. กำหนดตารางเวลาของแต่ละวันให้ชัด จำเป็นต้องกำหนดตารางเวลาการทำงานในแต่ละวัน
ให้ชดั กว่าเดมิ เพราะบรรยากาศการทำงานท่ีบ้านจะเดียวดายกวา่ การทำงานร่วมกนั ในทีท่ ำงาน เราอาจจะ
หลงลืมกำหนดเวลาที่เหมาะสม และต้องไม่ลืมกำหนดเวลาพักเบรกเพื่อให้ร่างกายและสมองสามารถ
ทำงานไดเ้ ต็มประสทิ ธิภาพอีกครง้ั
3. สื่อสารให้มากข้ึนและชัดเจน อุปสรรคในการทำงานท่ีบ้านคือ การสื่อสารระหว่างกัน ดังน้ัน
เราต้องส่ือสารกบั เพื่อนรว่ มงานใหม้ ากกวา่ ปกติ ไม่จำเปน็ ต้องเป็นการสื่อทย่ี ืดยาวหรอื เป็นทางการ เพียงแต่
ต้องสื่อสารด้วยข้อความทกี่ ระทดั รัดชัดเจน มุ่งเนน้ ส่งิ ท่เี กิดข้ึน และสื่อสารให้บ่อยครงั้ อย่างไรกด็ ี ควรจะ
ถามไถ่สารทกุ ขส์ ขุ ดิบระหว่างเพ่ือนรว่ มงานเพือ่ คลายเครียด
34
4. คยุ กับคนท่ีบ้านให้เข้าใจว่าเราตอ้ งทำงาน จะต้องมขี ้อตกลงในเร่ืองการแบง่ เวลาสำหรบั ครอบครัว
และการทำงาน โดยยึดตารางเวลาการทำงานเหมือนกับเวลาท่ีเราทำงานท่ี office เพ่ือให้ทุกคนเข้าใจ
ความสำคญั และสภาวะท่เี ราเปน็ อยตู่ อนนี้
5. คิดบวกไว้ดีกวา่ หาโอกาสพฒั นาตัวเองจากการเปล่ียนแปลงสภาพแวดล้อมการทำงานทไี่ ม่ค้นุ เคย
ขอใหพ้ ลกิ วิกฤตเิ ปน็ โอกาส เราจะไดจ้ ัดบา้ นใหมใ่ ห้เหมาะสมกับการทำงาน ในขณะเดียวกนั การมีเวลามากข้ึน
ไม่ตอ้ งเดินทาง ทำให้เราสามารถศึกษาหาความรูเ้ พมิ่ เติม สถาบนั พัฒนาบุคลากรแบงก์ชาติ ไดจ้ ดั โปรแกรม
พเิ ศษ “Learn from Home” โดยรวบรวมแหล่งเรียนรู้ Online ใหเ้ ราไดศ้ กึ ษา เพือ่ ตดิ อาวุธในการทำงาน
ช่วง Work From Home ใน 3 รูปแบบ คือ 1. คลิปส้ัน ๆ (Bite Size) ดี ๆ มีประโยชน์ 2. หลักสูตร
Online และ 3. แหล่งเรียนรู้ (Knowledge Management) และฐานข้อมูลหอ้ งสมุดแบงกช์ าติ
คลิกเข้าไปดโู ครงการ Learn from Home
การต่อสู้กบั โควิด-19 เปน็ เรอ่ื งจำเปน็ มากในขณะน้ี จติ ใจและร่างกายเราต้องพร้อมที่จะปรับตวั
จะต้องมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเก่ียวกับโรคระบาดนี้ และป้องกันตัวเองเท่าท่ีจะเป็นไปได้ ขอให้
พวกเราพลิกวิกฤตใิ ห้เปน็ โอกาส สรา้ งการเปลยี่ นแปลงท่ีดีขึ้นใหก้ บั ตัวเราและกบั ผู้อน่ื
รณดล นุม่ นนท์
23 มีนาคม 2563
แหล่งที่มา:
1/ Techsauce. 2020. Work From Home ให้เวิรค์ รวม Tips ทำงานที่บ้านช่วง COVID-19
ให้ไดง้ านและมีความสขุ . [online] Available at: <https://techsauce.co/saucy-thoughts/work-
from-home-happy-and-productive-in-covid-19>[Accessed 22 March 2020].
35
เรียนรดู้ ว้ ยการท่องไปกับ Learn From Home
สวสั ดีครับ
การปรับตวั เองใหท้ ำงานท่ีบ้านหรือ work from home ต้องอาศัยวนิ ัยตัวเอง ซ่ึงไม่ใช่เปน็ เร่อื งท่ี
งา่ ยนกั เพราะนอกจากต้อง social distancing แล้ว ยังต้อง “social media distancing” อีกด้วย
โดยเฉพาะชว่ งน้มี ีแต่ข่าว Covid-19 ท่ีออกมาถี่รวั อยู่ใน Line ทกุ กลุ่มแทบจะทุกเส้ยี ววินาที จนผมต้องปิด
เสียงเตือนข้อความเขา้ รวมถงึ ขออนุญาตออกจาก Line บางกลุ่ม เพื่อให้มีสมาธิในการทำงาน ก่อนที่จะเกดิ
อาการจิตตก ย่ิงกวา่ ตดิ เชื้อไวรัส Covid-19 เสียเอง
ถ้าหาก work from home ยากแล้ว การ learn from home ดูจะยิ่งมีความท้าทายมากกว่า
แม้ว่าในชว่ งนี้ เราไม่ต้องเสียเวลาบนทอ้ งถนน ถา้ เราสามารถจัดสรรเวลาได้ดี สถานการณ์ Covid-19 ก็จะ
พลกิ วิกฤติใหเ้ ป็นโอกาส ด้วยการใช้เวลาในการเรียนรู้ผา่ น on line learning มาใช้พฒั นาตนเอง
ผมได้ลองเขา้ ไปท่องดูสื่อการเรียนรู้ Online ภายใตโ้ ครงการ “Work from Home, Learn from
Home.” ที่ สถาบันพัฒนาบุคลากร (สพบ.) แบงก์ชาติ จัดทำขึ้นสำหรับพวกเราโดยเฉพาะ มีทั้งคลิปสั้น
และหลักสูตรอบรมเต็มรูปแบบ ต้ังแต่การพัฒนา soft skills ที่ใช้ในการทำงาน เทคนิคการบริหารงาน
ภาวะผ้นู ำ การฝึกฝนทักษะทางภาษา รวมทั้ง การเช่ือมโยงไปยังแหล่งเรียนรอู้ ื่น ๆ เชน่ IMF Online Training
หลกั สูตรของมหาวิทยาลัยช้ันนำในต่างประเทศ ไปจนถึงทักษะการฝึกอาชพี (งานช่าง งานฝีมือ งานประกอบ
อาหาร ฯลฯ) ของกรมพัฒนาฝีมอื แรงงาน กระทรวงแรงงาน
สพบ. ได้เร่ิมโครงการน้ีเมอ่ื สัปดาหท์ แี่ ล้วและพบวา่ เรอื่ งท่พี นักงานทุกระดับช้นั เข้ามาเรยี นรู้มากทส่ี ุด
คือ “การสื่อสาร” มตี ั้งแตห่ ัวข้อ “พูดไมร่ เู้ รอื่ ง ทำยังไงให้รเู้ รือ่ ง?” “เปลี่ยนจากคนสอื่ สารไม่เปน็ เป็นคน
สือ่ สารได้ตรงจุดและจรงิ ใจ” ไปจนถงึ “Presentation Mastery การนำเสนอขั้นเทพ”
36
นอกจากน้ี ยังมีคลิปการเรียนรู้เกี่ยวกับการสื่อสารที่น่าสนใจอีกมาก เช่น เคล็ดลับการเล่าเร่ือง
ให้น่าสนใจ 5 เทคนิคลดความตื่นเตน้ เมื่อต้องพูดในท่ีสาธารณะ และ 7 ปัญหาการพูดคณุ แก้ได้
นอกจากเรื่องการสื่อสารแล้ว ยังมีหลักสูตรอน่ื ๆ เชน่ EQ, Agile, Design Thinking, Coaching,
Self-Leadership และหัวข้อ “ learning can be Fun” เพ่ิมเติม สำหรับฝึกทักษะภาษาอังกฤษอย่างงา่ ย เชน่
การฟังนทิ านภาษาอังกฤษ โดยเขา้ เรียนหลักสตู รเหล่านี้ไดไ้ ม่มคี ่าใช้จา่ ยใด ๆ
การเรียนรไู้ มม่ ีวันจบส้นิ และภายใตโ้ ลกดิจทิ ัล ทำให้การแสวงหาความรไู้ ม่มีพรมแดน ขอให้พวกเรา
ไดใ้ ช้โอกาสนี้ ติดอาวธุ พัฒนาตนเอง ด้วยการรู้ทนั รโู้ ลก เพอื่ พร้อมรับมือกบั ความท้าทายและการเปลี่ยนแปลง
ท่ียังไม่มีใครสามารถคาดการณ์ไดว้ ่า โลกหลังโควดิ -19 จะเป็นอยา่ งไร
พวกเราสามารถเลือกเข้าไปเรียนรู้ “Work from Home, Learn from Home.” ได้จากลิงค์
https://www.bot.or.th/Thai/RecruitmentIternshipScholarship/DocLib_Line273/Learn%20fr
om%20Home.pdf และสามารถเปิดอ่าน content ชุดขุมทรัพย์แห่งการเรียนรู้ออนไลน์ 2 เรื่อง คือ
อุทยานการเรียนรู้ TK Park และ Microsoft Teams ท่ี รอง ผอ. คุณปราณี อินทรหนองไผ่ (สพบ.) ได้
จัดทำข้ึน ตามไฟล์ท่ีแนบมาพร้อมนี้
รณดล นมุ่ นนท์
30 มนี าคม 2563
หมายเหตุ
ขอขอบคุณ รอง ผอ. คุณปราณี อินทรหนองไผ่ รอง ผอ. คุณสุเมธ จินดามานพ และทีมงาน
ของสถาบนั พัฒนาบุคลากร ที่ร่วมกันจดั ทำโครงการ “Work from Home, Learn from Home.” ครับ
37
อลี อน มัสก:์ จินตนาการท่ีเกดิ ขึน้ จรงิ
สวสั ดคี รบั
“ก่อนผมจะจากโลกนี้ ผมอยากให้มนุษยชาติมีอนาคตสดใส” นี่คือคำกล่าวของอีลอน มัสก์
(Elon Musk) นักนวัตกรรมแห่งทศวรรษ เขาเป็นผู้ก่อตั้งบริษัทเพย์พาล ธนาคารอินเตอร์เน็ตแห่งแรก
รถยนต์ยี่ห้อเทสลา รถยนต์ไฟฟ้าท่ีสร้างความส่ันสะเทือนให้กับอุตสาหกรรมรถยนต์ในปัจจุบัน ไปจนถึง
บริษัทสเปซเอกซ์ที่ผลิตจรวดฟัลคอนไปสู่อวกาศและเม่ือกลับมายังพ้ืนโลก ยังสามารถกลับมาใช้งานได้อีก
รวมท้ัง มีความมุง่ หวังท่จี ะพาผคู้ นไปสร้างอาณานิคมบนดาวอังคาร
พวกเราอาจจะคิดวา่ จินตนาการของอีลอน มัสก์ ไกลเกินเอ้ือม แตเ่ ม่ือดจู ากประวัติของเขา จะเห็นได้
วา่ อีลอนได้ใช้จิตนาการผสมผสาน กับความเป็นจริงจนถึงจุดที่แยกออกจากกันไม่ออก อลี อนบอกกับทุกคนว่า
“อินเทอร์เน็ต พลังงาน และอวกาศ เป็นสามสิ่งท่ีจะสร้างความเปล่ียนแปลงอย่างใหญ่หลวงในอนาคต
อันใกลน้ ี้ ฟังดูเหมอื นเปน็ การพูดคุยที่เพ้ียนสุดกู่ แต่ผมชอบทำให้เทคโนโลยีเป็นจริง ซ่ึงผมคิดว่าจำเป็น
สำหรับอนาคตและมีประโยชน์ทางใดทางหนง่ึ ”1/
อีลอนเกิดในปี ค.ศ. 1971 เติบโตมาในเมืองพรีทอเรียน
ประเทศแอฟริกาใต้ ตลอดชว่ งวัยเด็ก ได้เห็นการต่อสู้แบ่งแยกสีผิว
ครอบครัวมีพ้ืนเพทีน่ า่ สนใจเปน็ อย่างยิ่ง คณุ ตาคณุ ยายเป็นนกั ผจญภัย
ขบั เครื่องบนิ ใบพัดขา้ มจากแอฟริกาใต้ไปออสเตรเลีย และเดินทาง
สำรวจหาเมืองที่สาบสูญในทะเลทรายคาลาฮารี โดยพาเมย์ แม่
ของอีลอนรว่ มเดนิ ทางไปดว้ ย เมย์พบรกั กบั แอร์รอล มัสก์ พอ่ ของ
อลี อน ซ่ึงเติบโตอยู่ในละแวกเดียวกัน แต่แอร์รอลต้องใช้เวลา
กวา่ 7 ปีในการขอแต่งงานกับเมย์สำเร็จ ทง้ั คูช่ อบคณติ ศาสตร์และ
วทิ ยาศาสตร์ แอร์รอนทำงานเปน็ วิศวกรไฟฟา้ และเครื่องกล ขณะท่ี
เมย์เป็นนักโภชนาการ
แอรร์ อลและเมย์เลีย้ งดูลูก ๆ แบบเสรนี ยิ ม ไมเ่ คยทำโทษลกู
เพราะเชือ่ ว่าลูก ๆ จะพบหนทางไปสพู่ ฤติกรรมทเ่ี หมาะสมไดเ้ อง
อีลอนจึงเตบิ โตเป็นเด็กชา่ งสงสัย รักการอา่ น มีหนงั สือติดมือ
ตลอดเวลา อ่านหนังสือวันละสิบชั่วโมง เมย์เล่าว่า “ถ้าเป็น
วนั สุดสปั ดาห์ อีลอนจะอ่านได้วนั ละสองเล่ม” อีลอนอ่านหนงั สือ
ทุกเล่มในห้องสมุด ถึงกับต้องหันมาอ่านสารานุกรมบริทานิกา
จำได้หมดจนเปน็ กูรูในทุก ๆ เรอ่ื ง สามารถตอบแมก้ ระทั่งระยะห่าง
จากโลกไปยังดวงจันทร์ได้อย่างแม่นยำ และเวลาทคี่ รอบครัวออกไป
ซื้อของนอกบา้ นและอีลอนหายไป พ่อแม่จะต้องตามไปท่ีร้านหนังสือ
และจะพบอีลอนน่ังอยู่พ้ืนร้านอ่านหนังสืออย่างใจจดใจจอ่ 2/
38
อีลอนอ่านหนังสือทุกประเภทต้ังแต่นวนิยาย การ์ตนู ไปจนถึงนิยายวิทยาศาตร์ หนังสือ 3 เล่ม
ท่อี ีลอนโปรดปรานมากที่สุดคือ The Lord of The Rings แต่งโดย เจ. อาร์. อาร.์ โทลคีน , The Moon is
a Harsh Mistress ของโรเบิร์ต ไอน์ไลน์ และ Foundation and Empire ของไอแซค อาซิมอฟ
เพราะเป็นหนงั สอื ทที่ ำใหเ้ กิดจติ นาการและหลงไหลในพลังงานแสงอาทติ ย์ จรวด และรถไฟฟ้า
ด้วยบุคลิกของอลี อนทีร่ ักสนั โดษ มคี วามคิดเป็นตรรกะ มีเหตมุ ผี ล ทำใหเ้ ขาชอบตงั้ คำถามยาก ๆ
ชอบแก้ไขความคิดของคนรอบข้าง ทำใหเ้ พื่อน ๆ ไม่ชอบที่จะคบหา จึงไม่มีเพ่ือนสนิทและใชเ้ วลาสว่ นใหญ่
กบั คมิ บลั นอ้ งชาย อีลอนมกั จะพูดคุยในหัวข้อทเ่ี กนิ วัยเด็ก มีคร้งั หน่ึงเขาพูดคุยกันเรอ่ื ง virtual banking
ที่ไม่มีใครเข้าใจว่ามนั คืออะไร ทำใหเ้ พ่ือนหมน่ั ไส้ และถูกรังแกบ่อย ๆ มีอยู่ครง้ั หน่ึง อีลอนถูกทำรา้ ยร่างกาย
จนต้องนอนพักอยู่บา้ นเปน็ เวลากวา่ 1 สัปดาห์ 3/
หลังจากท่ีพ่อแม่หย่าร้าง อีลอนและน้องชายตัดสินใจไปอยู่กับพ่อ เพราะพ่อมีหนังสือมากมาย
ให้ทั้งสองคนอ่านและมีฐานะการเงินเพียงพอที่จะซื้อของให้ลูก ๆ ได้ จนเป็นที่มาของการเป็นเจ้าของ
คอมพิวเตอร์ Commodore VIC-20 ที่มีหน่วยความจำ 5 กิโลไบต์ เมื่อเขามีอายุเพียง 10 ขวบ และ
อีลอนใชเ้ วลาเพียง 3 วนั ในการเรียนรู้การใชภ้ าษาโปรแกรมเบสิก (BASIC) ขณะท่คี นอนื่ ตอ้ งใชเ้ วลาศึกษา
กว่า 6 เดือน อีลอนสามารถเรียนรู้เร่ือง coding และจัดทำวีดีโอเกมส์ช่ือ “Blaster” ในวัย 12 ปี
ทำให้มีคนเริ่มรู้จกั ชื่อเสียงของอีลอนตัง้ แตน่ ้นั มา
อีลอนเรียนจนจบชั้นมัธยมในเมืองพรีทอเรียน เพื่อนร่วมช้ันไม่ได้เห็นแววว่า เขาจะกลายเป็น
มหาเศรษฐีพันล้าน อีลอนสนใจที่จะเลือกเรียนวิชาท่ีชอบ เขากล่าวว่า “ผมเลือกที่จะเล่นวีดีโอเกมส์
อา่ นหนังสือ และเขียนโปรแกรม coding มากกวา่ จะสอบได้เกรด A” และในเวลาต่อมา อลี อนตดั สินใจ
เดินทางไปประเทศแคนาดา แปลงสญั ชาติและผจญภยั เพ่ือสานความฝัน
อลี อนสรา้ งจินตนาการดว้ ยมุมมองท่ีแตกตา่ งจากคนอืน่ นำเทคโนโลยีมาผสนผสานกบั ส่ิงที่เรียนรู้
กล้าท่จี ะผจญกบั ความเสี่ยงเพ่อื ทำให้ส่ิงท่ีเขาใฝ่ฝันเกดิ ข้ึนจริง อีลอนกล่าวไวว้ ่า “คณุ ไมค่ วรจะคิดเพยี งว่า
การหางานเป็นสิ่งที่ยากที่สุด เพราะมันยังไม่ท้าทายเพียงพอกับชีวิตของคุณ” (You do not grow up
thinking getting a job is the hard part. That is just not interesting enough)4/
39
ในสัปดาห์หน้า ผมจะเลา่ เร่อื งบริษัท Zip2 บริษัทสตาร์ทอัพแห่งแรกของอีลอน ที่เปลี่ยนแปลง
การทำธุรกิจจากโลกบนสมุดโทรศัพท์หน้าเหลือง (Yellow Pages) เขา้ มาสู่ธรุ กิจท่องเว็บ
รณดล น่มุ นนท์
7 เมษายน 2563
แหล่งท่ีมา
1/ หน้า 42 จินดารัตน์ แปล แอชลีย์ แวนซ์ เขียน อีลอน มสั ก์ (Elon Musk: Tesla, Space X,
and the Quest for a Fantastic Future) อมรินทร์พริ้นติง้ แอนด์พบั ลิชชง่ิ 2561
2/ หน้า 18-34 จินดารตั น์ แปล แอชลยี ์ แวนซ์ เขียน อลี อน มสั ก์ (Elon Musk: Tesla, Space X,
and the Quest for a Fantastic Future) อมรนิ ทร์พร้ินต้ิงแอนด์พับลิชชงิ่ 2561
3/4/ Eclectic Universe. 2020. Childhood Of Elon Musk | Elon Musk Biography |
Eclectic Universe. [online] Available at: <http://eclecticuniverse.org/childhood-elon-
musk-biography/> [Accessed 6 April 2020].
40
อีลอน มัสก์: จนิ ตนาการทีเ่ กิดขน้ึ จริง (ตอนจบ)
สวัสดีครบั
อีลอน มัสก์ (Elon Musk) ผู้ที่ไดข้ ึน้ ช่อื วา่ เปน็ นักนวัตกรรมแห่งทศวรรษ และทำให้จินตนาการ
ที่มีมุมมองแตกต่างจากคนอื่นเปน็ ความจรงิ หนงั สือ Elon Musk: Tesla, SpaceX, and the Quest
for a Fantastic Future ที่แต่งโดยแอชลีย์ แวนซ์ ได้เขียนถึงประวัติของอีลอนว่า อีลอนตัดสินใจ
เดินทางไปประเทศแคนาดาพร้อมเปลยี่ นสญั ชาตหิ ลังจากทเี่ ขา้ เรยี นในมหาวิทยาลัยพริทอเรีย ประเทศ
แอฟริกาใตบ้ า้ นเกดิ ของเขาได้เพียง 5 เดือน ดว้ ยเหตุผลทีว่ ่า เขาตอ้ งการเรยี นรดู้ า้ นคอมพิวเตอรแ์ ละ
เทคโนโลยีอยา่ งลึกซ้งึ แต่มหาวทิ ยาลัยพรทิ อเรียไมส่ ามารถตอบโจทยแ์ ละสานฝันของเขาได้
ก้าวแรกท่ีเดินทางถึงแคนาดาเมื่อเดือนมิถุนายนปี 1988 ชีวิตก็ไม่ราบรื่นนัก อีลอนทราบว่า
ลุงของแม่ไดย้ ้ายจากเมืองมอนทรีอัลไปอยสู่ หรัฐฯ แล้ว ในช่วงสัปดาหแ์ รก เขาจึงต้องไปพกั อยู่ที่หอพักเยาวชน
(Youth Hostel) หลังจากน้นั อีลอนในวัย 18 ปตี ้องเรร่ ่อนไปอาศัยตามบ้านญาติของแม่ ท่ีอยู่กระจัดกระจาย
ทั่วแคนาดา พร้อม ๆ กับรับจ้างทำงานช่ัวคราวแบบไมเ่ ลือกงาน ต้ังแตด่ แู ลพืชผัก มัดธัญพืชเป็นกำ ๆ ตัดซุง
ไปจนถงึ ทำความสะอาดห้องหม้อน้ำของโรงเล่ือยที่ภายในยังคงร้อนระอุ
อีลอนสมัครเข้าเรียนมหาวิทยาลัยควินส์ในคิงสตัน รัฐออนแทริโอ ในปี 1989 และดูตั้งใจเรียน
มากกว่าสมัยเรียนมัธยมปลาย เขาเลือกเรียนวิชาบริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์ การพูดในท่ีสาธารณะ
ควบคไู่ ปกับวิชาฟิสิกสแ์ ละคอมพิวเตอรท์ ี่เขาหลงใหล เพื่อนรว่ มห้องกล่าวว่า “เวลาอลี อนสนใจเร่ืองอะไรแล้ว
เขาจะพัฒนาความสนใจในเร่ืองน้นั ไปถึงระดับท่แี ตกต่างจากคนอนื่ และนี่คอื คุณสมบตั ิที่โดดเด่นของอีลอน”
อีลอนย้ายไปรับทุนเรียนต่อท่ีมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียในสหรัฐเมื่อปี 1992 จนจบการศึกษา
ดว้ ยปริญญา 2 ใบพร้อมกัน คอื สาขาฟิสิกส์ และเศรษฐศาสตร์บณั ฑิตจาก Wharton Business School
ก่อนที่จะไปฝกึ งานกับ 2 บริษัทสตาร์ทอพั ในซลิ ิคอนแวลลยี ์ เรียนร้เู ร่อื งการกำเนิดตวั เก็บประจุเปน็ แหล่ง
พลงั งานและพัฒนาใหจ้ อยสตกิ ส์และเมาสส์ ื่อสารกบั คอมพิวเตอร์เพอ่ื สร้างวดี ีโอเกมส์ท่ีเขาสนใจเป็นพเิ ศษ
จุดพลิกผันท่ีสานฝันของอีลอนให้เป็นจริง เกิดขึ้นเม่ือเขาลาออกจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด
หลังจากไดท้ ุนศึกษาตอ่ ปรญิ ญาเอกดา้ นฟสิ กิ สใ์ นปี 1994 เพยี ง 2 วนั เพราะแรงเสน่ห์ของโลกอินเตอรเ์ น็ต
โดยเฉพาะการท่องเวบ็ (Web) จาก Yahoo และ Netscape ทำใหโ้ ลกไรพ้ รมแดน จนอีลอนและคิมบลั
น้องชาย เกิดแรงบันดาลใจและคดิ ไดว้ า่ อินเตอร์เนต็ จะเปล่ยี นแปลงพฤติกรรมของมนษุ ย์ ในตอนเร่ิมแรก
เขาสองคนคิดถึงการรวบรวมเครือข่ายข้อมูลวงการแพทย์ เพ่ือให้คนไข้ได้ค้นหาผา่ นเว็ป แต่ทำไม่สำเร็จ
เพราะคนส่วนใหญ่ยังไม่ต้องการแชร์ข้อมูลส่วนตัว อีลอนและคิมบอลจึงเปล่ียนแผนมารวบรวมข้อมูล
แหลง่ ธรุ กจิ ขนาดเล็กแทน เพราะเห็นวา่ ธรุ กจิ กลุ่มน้ยี ังมีข้อจำกัดด้านการตลาด หากสามารถรวบรวมข้อมลู
ของบริษัทเหลา่ นไ้ี ว้ด้วยกันผ่านเว็บจะช่วยขยายตลาดได้ในวงกวา้ งมากขนึ้ 1/
41
อีลอนและคิมบัลจึงตัดสินใจต้ังบริษัท
ชื่อ Global Link Information Network
และต่อมาเปลยี่ นเปน็ ชือ่ Zip2 เพื่อจดั ทำ
เวบ็ ไซต์รวบรวมข้อมูลของธุรกิจขนาดเลก็
โดยเช่าตึกสามช้นั เปน็ ที่ทำการ ชัน้ ล่างให้
คนเช่าช่วง และใช้ชั้นสองเป็นที่ทำงาน
อาศัยทนุ ประเดิมจากพ่อจำนวน 28,000
ดอลลาร์ สรอ.
อิลอนจะทำหน้าที่เขียนโค้ดต้นแบบเพื่อจัดทำเว็บไซต์ ส่วนคิมบัลรับหน้าท่ีการตลาดด้วยการ
เดินไปตามบริษัทห้างร้านเล็ก ๆ จากฐานข้อมูลในสมุดโทรศัพท์หน้าเหลือง (Yellow Pages) เรียกว่า
เป็นการตลาดแบบด้ังเดิมท่ีเคาะถึงประตูบ้าน ท้ังสองยอมรับว่า ในสมัยนนั้ ไมม่ ีคนรู้จกั ประโยชน์การใชเ้ ว็บไซต์
และโลกออนโลน์มากนกั “อินเตอร์เนต็ คืออะไร และจะใชม้ ันทำธรุ กจิ ไดอ้ ย่างไร” เป็นเรอื่ งท้าทายที่จะต้อง
ค่อย ๆ อธิบายใหน้ ักธรุ กิจเข้าใจ
ในช่วงแรก พวกเขาไม่สามารถดึงบรษิ ัทห้างรา้ นเล็ก ๆ เข้ามาใชบ้ ริการได้มากนัก เงินประเดิมจากพ่อ
เริ่มร่อยหรอ คิมบัลเล่าว่า “พวกเรามีเพียงตู้เส้ือผ้าเล็ก ๆ อาศัยไปอาบน้ำท่ีวายเอ็มซีเอซึ่งอยู่ใกล้ ๆ และ
บางครง้ั รบั ประทานอาหารที่ร้าน Jack in the Box ทุกม้ือเพราะราคาถูก จนจำเมนไู ด้หมดถึงทกุ วันนี้”1/
ด้วยความมุ่งม่ันของสองพี่น้อง อีลอนทำงานเขียนโค้ดแบบหามรุ่งหามค่ำ สร้างเว็บไซต์สะดุดตา
จับต้องได้ ในขณะที่คิมบัลทำหน้าที่การตลาดอย่างกระตือรือร้น ทำให้การเสนอบริการน้ีแปรเปล่ียนจาก
เพยี งความคิดมาเป็นส่ิงทเี่ กดิ ข้ึนจรงิ และมีคนเข้ามาใช้งานมากขน้ึ Zip2 เริ่มเปน็ ที่รจู้ ักและขยายฐานขอ้ มูล
ได้อยา่ งรวดเร็วเป็นทวคี ูณ มีนักลงทนุ และบรษิ ัทสนใจเข้ามาร่วมลงทนุ ดว้ ยและสามารถเพ่ิมทนุ บรษิ ัทได้กว่า
3 ล้านดอลลาร์ สรอ. พร้อมท้ังขยายฐานข้อมูลของบริษัทธุรกิจในเขตเบย์แอเรียไปได้ท่ัวประเทศภายใน
ระยะเวลา 2 ปี
การพัฒนาเว็บไซต์ของ Zip2 เป็นไปในเชิงรุก
ไม่เพียงแค่รวบรวมข้อมูลของธุรกิจรายย่อยเท่าน้ัน
แต่มีการนำแผนท่ีต้ังของบริษัทเหล่าน้ันมารวบรวม
ไว้ด้วย อิลอนมักจะพูดเสมอว่า “ผมต้องการสร้าง
เว็บไซต์ท่ลี กู ค้าจะมีสิทธิร์ ู้ตำแหน่งรา้ นพซิ ซ่าทใ่ี กลท้ ี่สุด
และรู้เส้นทางไปถงึ ร้านต่าง ๆ ทกุ ซอกทุกมุม” นบั เป็น
แนวคิดท่ีเกิดข้ึนเม่ือ 25 ปที แ่ี ล้ว ก่อนจะมี Google Map
ในปจั จุบัน
Zip2 ได้ขยายธุรกจิ สรา้ งซอฟต์แวร์ให้กับหนงั สือพิมพ์ โดยแลกเปลี่ยนกบั ฐานข้อมูลอสังหารมิ ทรัพย์
และตัวแทนจำหนา่ ยรถยนต์ แต่อีลอนยังอยากเห็น Zip2 เน้นการทำธรุ กิจสร้างเว็บให้กับธุรกิจรายย่อย
ในขณะท่ีบริษัทไมโครซอฟท์เริ่มเข้ามาแข่งขันในธุรกิจน้ี จนนำมาสู่ปมขัดแย้งกับผู้ร่วมลงทุนรายใหม่
42
ของบริษัท อีลอนและคิมบอลจึงตัดสินใจขายหุ้นบริษัทท้ิงพร้อมรับเงินสดไปกว่า 37 ล้านดอลลาร์ สรอ.
เมื่อปี 19992/
การผจญภยั ของอิลอนไม่จบเพยี งแค่นี้ เขายงั มองวา่ อินเทอร์เนต็ พลังงาน และอวกาศ เป็นสามส่ิง
ที่จะเปลี่ยนแปลงโลกได้ เขาจึงต้ังบริษัทเพย์พาล ธนาคารอินเตอร์เน็ตแห่งแรก รถเทสลา รถยนต์ไฟฟ้า
ทส่ี น่ั คลอนอุตสาหกรรมรถยนต์ในปัจจบุ นั ไปจนถึงบริษทั สเปซเอกซ์ทส่ี ามารถผลติ จรวดฟลั คอนไปสอู่ วกาศ
หนังสือ Elon Musk ได้เขียนท้ิงท้ายว่า “อีลอนเป็นชายผู้เสาะแสวงหา ท่ีลึกล้ำเกินจินตนาการ
ไปมาก อีกท้ังมีความทุ่มเทและตั้งใจอย่างท่ีพวกเราส่วนใหญ่ไม่เคยพบเห็น อย่างไรก็ตาม อิลอนก็ยังเป็น
คนที่มีความอ่อนไหวอยใู่ นส่วนลึกของหัวใจ ท่ีต้องการแสวงหาการเปล่ียนแปลงของมนุษยชาติจนถึงท่สี ุด”3/
หากจะจำกันได้ อีลอน มัสก์ คนเดียวกันนี้ คือผู้ท่ีเคยเสนอนำเรือดำน้ำจ๋ิวท่ีดัดแปลงจากท่อ
ออกซิเจนเหลวของจรวดฟอลคอน เพ่ือพาเด็ก ๆ ทีมหมูป่าอะคาเดมี ออกจากถ้ำหลวงขุนน้ำนางนอน
เมอ่ื 2 ปีทแี่ ล้ว
รณดล นุ่มนนท์
13 เมษายน 2563
แหล่งที่มา
1/ หน้า 35-55 จนิ ดารัตน์ แปล แอชลีย์ แวนซ์ เขียน อีลอน มัสก์ (Elon Musk: Tesla, Space X,
and the Quest for a Fantastic Future) อมรนิ ทร์พร้นิ ต้งิ แอนด์พบั ลิชชิง่ 2561
2/ Eclectic Universe. 2020. How Elon Became A Millionaire | The Story Of Zip2 |
Eclectic Universe. [online] Available at: <http://eclecticuniverse.org/how-elon-became-a-
millionaire-the-story-of-zip2/> [Accessed 12 April 2020].
3/ หนา้ 271 จนิ ดารัตน์ แปล แอชลีย์ แวนซ์ เขียน อลี อน มัสก์ (Elon Musk: Tesla, Space X,
and the Quest for a Fantastic Future) อมรินทร์พร้ินต้งิ แอนด์พบั ลิชชง่ิ 2561
43
ตัดผมทรงโควิด-19
สวัสดคี รบั
ทุก ๆ เช้าผมยังคงต่ืนตีห้าคร่ึง มาวิ่งออกกำลังกายรอบอาคารแบงก์ชาติเพ่ือสร้างภูมิคุ้มกันจาก
โรคโควิด-19 แต่ท่ีหงุดหงิดบ้างคงจะเป็นผมที่ยาวมาทิ่มหูเป็นท่ีรำคาญ จนต้องรบกวนให้คุณณัฐพงศ์
กนกฆะนะรัชต์ (คุณแดง) ฝา่ ยธรุ การและบรหิ ารอาคาร ที่เพิง่ ซื้อปัตตาเลยี่ นตดั ผมจากรา้ นออนไลน์เมืองจีน
ราคา 500 บาท และลองตัดผมตนเองแบบสกินเฮดด้วยการศึกษา YouTube แบบสด ๆ ร้อน ๆ ให้มา
ชว่ ยเล็มเส้นผมขา้ งหูให้ คณุ แดงมาพรอ้ มหน้ากากอนามัยและเครื่องมือป้องกนั เต็มท่ี เราสองคนตา่ งช่วยกันลุ้น
เพราะนี่คือการลองวิชาคร้ังแรกของคุณแดง ซ่ึงถือว่าสอบผ่านอย่างน่าพอใจ ช่วยแก้ขัดให้ผมวิ่งโดย
ไม่ถูกผมแทงหู และท่ีสำคัญคือ ได้ยนิ เสียงคนพูดชดั เจนขึ้นหลังจากที่มผี มยาวปดิ หูอย่รู ่วมเดือน
เม่ือกล่าวถึงเร่ืองทรงผม ถือได้ว่าเป็นลักษณะสำคัญท่ีบ่งบอกความเป็นตัวตนของแต่ละคน ช่วย
เสรมิ บุคลิกและเรียกความเชื่อม่ัน ทรงผมสมัยน้ีมหี ลากหลายมากมาย ท้ังสั้น ทั้งยาว ทำสี หรือดัดเปน็ ลอน
สำหรับตัวผมเองนน้ั บอกไดเ้ ลยว่า ไว้ทรงผมเพียงแค่ 2 แบบคือ แบบทรงนักเรยี นและแบบรองทรง ผมชอบ
เข้าร้านตัดผมข้างบา้ น เพราะทำให้ได้เจอเพ่อื นใหม่ ได้พูดคุยกับชา่ งตัดผมและลูกค้าในรา้ นถงึ เหตกุ ารณ์
ในตลาด ไปจนถึงเร่ืองปากท้อง พร้อมได้ดูเร่ืองราวข่าวสารผ่านโทรทัศน์ หรือไม่ก็อ่านหนังสือพิมพ์หรือ
นติ ยสารท่ีวางกองอยู่ แต่ทจี่ ำได้แมน่ คือ สมยั เดก็ ๆ ตอ้ งไปตดั ผมในบ่ายวนั อาทิตย์ ร้านตดั ผมถูกดัดแปลง
เปน็ สนามมวย ช่างตัดผมและลูกค้าต่างจับจ้องสายตาไปท่ีจอโทรทัศนท์ ่ีกำลังถ่ายทอดสดพร้อมส่งเสียงเชียร์ลั่น
ช่างไม่ยอมง้างปัตตาเล่ียนไถผมเสียที เรียกได้ว่าเปน็ ช่างลุน้ มวย ส่วนผมเองกต็ ้องน่ังลนุ้ ไมใ่ ห้ผมแหว่ง
อาจารย์เผ่าทอง ทองเจือ เคยให้สัมภาษณ์เร่ืองทรงผมผ่าน
รายการ “คลายฉงน” ไว้เมื่อ 6 ปีก่อนว่า วิวัฒนาการของทรงผม
ของคนไทยเรม่ิ มาต้งั แตย่ คุ สมัยสโุ ขทยั ตามที่ปรากฏในภาพลายเส้น
จิตรกรรมบนฝาผนัง และตุ๊กตาเสียกบาลที่ยังคงหลงเหลืออยู่มาก
พอสมควรว่า หญิงและชายสมัยนั้น ไว้ผมคล้ายกันคือ ไว้ผมยาว
มีลักษณะเกล้าเป็นมวยมุ่นอย่กู ลางศรี ษะเรียกว่า “โซงโขดง” รัดเกล้า
เปน็ หว่ งยาว ๆ มเี กย้ี วหรือพวงมาลัยสวม ต่อมาในสมยั อยุธยาที่มี
ศกึ สงคราม ผู้ชายจะไว้ผมสั้น มีลักษณะโกนรอบศีรษะไว้ผมตอนกลาง
ศรี ษะ แล้วแสกกลางเรียกว่า “ทรงมหาดไทย” เพราะตอ้ งรบทัพจับศึก
ไม่มีการเอาใจใสท่ รงผม ส่วนผู้หญิงกต็ ดั ผมสัน้ เพ่ือปลอมตวั เปน็ ชาย
และสะดวกในการหนภี ัย ยกเว้นหญงิ ในราชสำนักท่ีไว้ผมยาวและใสเ่ คร่ืองทองตามปรากฏในจิตรกรรมฝาผนัง
ในวัดราชบูรณะ รวมทัง้ บทพระราชนิพนธข์ องเจา้ ฟ้ากุ้งทว่ี า่ “ผมประบา่ อา่ เอี่ยมไร”1/
ตอ่ มาในสมัยรตั นโกสนิ ทร์ รชั กาลที่ 4 เมื่อสงครามกับเพ่ือนบา้ นยตุ ลิ ง อิทธิพลตะวนั ตกเรมิ่ เขา้ มา
เปล่ียนแปลงการแต่งตัวและทรงผม แต่ยังคงนิยมเป็นทรงผมปีกคือ โกนหรือตัดสั้นโดยรอบ ปล่อยผม
44
ไว้ยาวพอประมาณบริเวณตอนบนและกลางศีรษะ หวีเสยต้ังข้ึน โบราณเรียกว่าตัดผมขูดหัว มีการกัน
ไรผมบรเิ วณรอบวงหนา้ และไว้จอนยาวสองข้างใบหู จนเข้าสสู่ มัยรชั กาลท่ี 5 วัฒนธรรมตา่ งประเทศ โดยเฉพาะ
วฒั นธรรมยุโรปเขา้ มามีอทิ ธิพลมาก พระองคไ์ ดโ้ ปรดฯ ให้เปลี่ยนการไวผ้ มจากทรงมหาดไทยมาไวผ้ มยาว
แลว้ ตดั แบบฝร่ัง มที ั้งหวีแสกและหวีเสย สว่ นสตรีในราชสำนักใหเ้ ลกิ ผมปกี เปล่ยี นมาไวผ้ มยาวประบ่าแทน
ลกั ษณะคอื ไวผ้ มยาวลงมาบริเวณต้นคอและจับด้วยน้ำมันตานีหอม ด้านหน้าหวีเสยขึ้น แสกกลางและทัด
ส้นผมบริเวณด้านข้างของศีรษะ การไว้จอนสองข้างใบหูเริ่มหายไป ต่อมาเปลี่ยนเป็นไว้ทรงดอกกระทุ่ม
คือ ตัดผมทั้งศีรษะแล้วปล่อยใหย้ าวชี้ขนึ้ มาเลก็ น้อย คล้ายดอกกระทุ่ม เมื่อยาวพอดีแลว้ ก็จะหวีเสย ข้ึนไป
ตรง ๆ และตัดพองาม เรียกว่า ผมตัด แต่อนุโลมเรียกว่าผมดอกกระทุ่ม2/
ทรงผมของคนไทยยังคงถูกอิทธิพลตะวันตก
ครอบงำตลอดมา ในช่วงหลังการเปลี่ยนแปลง
การปกครอง พ.ศ. 2475 ผู้หญิงนิยมทำผมบ๊อบ
หรือตัดผมสั้นระดับหู ตอนล่างสองขา้ งยาวเท่ากัน
ดดั ขา้ งหลังใหโ้ ค้งประต้นคอเรียกทรงซิงเกลิ นิยม
ใช้โบวใ์ หญ่ตดิ บนผม และ “ผมรองทรง” เริ่มเป็น
ทน่ี ยิ มของหมู่ผชู้ าย จนมาถึงในช่วงสมัยทา่ นผนู้ ำ
คือ จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี
ระหวา่ งสมัยสงครามโลกท่ีสอง ท่ชี ูนโยบาย “รัฐนิยม” มุ่งมน่ั พัฒนาประเทศไทยให้เจริญร่งุ เรืองทัดเทียมนานา
อารยประเทศ ทา่ นผ้นู ำส่ังให้สตรที ุกคนไว้ผมยาว และเร่ิมนิยมผมดัดด้วยไฟฟา้ เปน็ ลอน รวมท้ังออกกฎหมาย
คุ้มครองให้อาชีพตดั ผมสงวนสำหรบั คนไทยเท่านั้น
มาถึงสมัยสงครามเวียดนาม คนไทยหนั มานยิ มลอกเลียนแบบชาวอเมรกิ นั ต้งั แตก่ ารไวผ้ มทรงฮิปปี้
ทรงบ๊อบซิงเกิล ทรงรากไทร ไปจนถึงทรงแอฟโร รวมทัง้ ได้รับอิทธพิ ลจากทรงผมของดาราภาพยนตร์และ
นักร้อง ต้ังแต่ทรงของนกั ร้องวงเดอะบีเทิลส์ มาริลนิ มอนโร ฟารร์ าห์ ฟอวเ์ ซตต์ ไปจนถึงเพชรา เชาวราษฎร์
ภาวนา ชนะจติ ร และมติ ร ชัยบญั ชา3/
สำหรบั ร้านตัดผมนั้น เปิดแพรห่ ลายมาตัง้ แตส่ มัยรัชกาล 5 หนงั สือวชริ ญาณวเิ ศษ เลม่ 6 ร.ศ.110
(พ.ศ. 2434) ระบุวา่ มีร้านตัดผมไมต่ ่ำกว่า 50 ตำบล ตำบลหนึ่งมีชา่ ง 2-3 คน ทใ่ี ห้บริการตดั ตั้งแต่ทรงรองทรง
กระทุ่มกลาย ไปจนถึงกระทุ่มญวน ในขณะทีเ่ จ้านายและขุนนางจะเรียกช่างไปตัดใหใ้ นวงั 4/ ปัจจุบันร้านตัดผม
มีให้เลือกมากมายหลายสไตล์ แต่ท่ีเปิดมานานและเป็นท่ีรู้จักกันดี คงหนีไม่พ้นร้านเสริมสวยผู้หญิง
ย่านสยามสแควร์ เชน่ รา้ นเสริมสวยมนูศักดิ์ ส่วนรา้ นผูช้ ายก็คือรา้ นสมโภชน์ตั้งอย่หู น้ากระทรวงมหาดไทย
มอี ดตี นายกรัฐมนตรหี ลายท่านเคยเปน็ ลกู ค้าประจำ
ปจั จุบนั นอกเหนอื จากอิทธิพลตะวันตก ทรงผมยังได้รับอทิ ธิพลจากญี่ปนุ่ และเกาหลี ทำใหแ้ ฟชั่น
ทรงผมไทยเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา มที ้ังการทำสไี ฮไลท์ ทรงผมแบบสกินเฮด แบบอนั เดอร์คัด แสกกลาง
ไปจนถึงไถข้าง เรียกได้ว่า บางคนออกมาจากร้านตัดผมเปลี่ยนทรงผมจนคนรู้จักแทบจำไม่ได้ แต่ท่ีแน่ ๆ
ในขณะท่ีเขียน Weekly Mail ฉบบั น้ี พวกเราคงตอ้ งปล่อยให้ผมยาวเปน็ ทรงโควิด-19 ไวก้ ่อนครับ
45
รณดล นุ่มนนท์
20 เมษายน 2563
แหลง่ ที่มา
1/ รายการคลายฉงน : หาคำตอบท่ีมาของทรงผมไทยในอดตี 14 กนั ยายน 2557 ตอน 3/4
https://www.youtube.com/watch?v=LTwnY-MJESQ
2/ Facebook.com. 2020. ประวตั ศิ าสตรร์ าชอาณาจกั รสยาม. [online] Available at:
<https://www.facebook.com/History.KingdomOfSiam/photos/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8
%A7%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%
A3%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%9
C%E0%B8%A1%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B9%84
%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%94%E0%B8%B5%
E0%B8%95-%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88-1-
%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%95%E0%B9%89%
E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E
0%B9%82%E0%B8%82%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0
%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%8D%E0%B8%B4%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%
B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%84%E0%B8%A7%E0%B
9%89%E0%B8%9C%E0%B8%A1/178599128958885/> [Accessed 19 April 2020].
3/ Facebook.com. 2020. ประวตั ศิ าสตร์ราชอาณาจักรสยาม. [online] Available at:
<https://www.facebook.com/History.KingdomOfSiam/photos/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%
A7%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3
%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%9C%E
0%B8%A1%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%
B8%97%E0%B8%A2%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8
%95-%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88-
2%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%84%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A2%
E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%8A%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0
%B8%B5%E0%B9%88-5-
%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%81%E
0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%88%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%
B8%A3%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B4/178602225625242/>
[Accessed 19 April 2020].
4/ World, F., 2020. ร้านตดั ผมในสยามประเทศ. [online] ประวัติศาสตร์ไทย ประวัติศาสตรโ์ ลก. Available at:
<https://historyoftw.blogspot.com/2017/02/blog-post_86.html> [Accessed 19 April 2020].
46
เซอร์จโิ อ: วีรบุรุษผสู้ รา้ งความหวัง
สวสั ดีครบั
เซอร์จโิ อ วีอรี า เดอมอลโล (Sergio Vieira de Mello)
ไดร้ บั แต่งต้ังให้เป็นข้าหลวงใหญ่แห่งสหประชาชาติ ดูแลรักษา
ความสงบในประเทศอริ ักเมื่อเดือนมิถุนายนปี 2003 หลังจากที่
กองทพั พันธมิตรสหรัฐฯ และอังกฤษ เข้ารุกรานโค่นลม้ การปกครอง
ของประธานาธิบดซี ัดดัม ฮุสเซน และแตง่ ตั้งรัฐบาลรักษาการดูแล
ความสงบเรียบร้อย แตไ่ ม่ไดช้ ่วยให้สถานการณ์ดีข้ึน เพราะชาวอิรัก
เกดิ ความแตกแยก ไมไ่ ว้วางใจกันและกนั มาก
เซอรจ์ ิโอเปน็ ชาวบราซิล ติดตามคณุ พอ่ ทีเ่ ป็นทตู ไปประจำตามประเทศตา่ ง ๆ ท่ัวยโุ รป ศึกษาจบ
ปริญญาตรี ดา้ นปรชั ญาจากมหาวทิ ยาลัยปารีส และเจริญรอยตามบดิ าเข้าทำงานในสำนักงานข้าหลวงใหญ่
ผู้ล้ีภัยแห่งสหประชาชาติ (UNHCR) ตั้งแต่อายุ 21 ปี เพราะมีความสนใจดา้ นสิทธมิ นุษยชน เซอรจ์ โิ อมีบุคลิก
พเิ ศษ สามารถโน้มน้าว หาทางเลือกเพื่อให้คู่ขดั แย้งมาน่ังโต๊ะเจรจาไกลเ่ กล่ียกนั ได้ เขาจึงได้รับมอบหมายให้ไป
ปฏิบัตงิ านในพ้นื ที่ท่ีมีความขัดแย้ง ผลงานที่โดดเด่นคอื การเจรจากบั ฝ่ายเขมรแดงปล่อยให้ผู้ลี้ภัยเดินทาง
กลบั เขา้ ประเทศอย่างปลอดภัย รวมถึง การเจรจาให้ประธานาธิบดฮี าบีบีของอนิ โดนเี ซียจัดใหม้ ีการหยง่ั เสียง
ประชามติของชาวติมอร์ตะวันออก จนนำมาสู่การแยกตัวออกมาเป็นประเทศเอกราช ด้วยผลงานสำคัญดังกล่าว
เขาถูกทาบทาม ไปอิรักเพ่ือหาทางยุติความขัดแย้ง แม้ว่า เซอร์จิโอไม่เห็นด้วยกับการเข้ารุกรานอิรักของ
กองทัพพันธมิตรในคร้ังน้ี แต่เมื่อเห็นว่าเป็นงานเฉพาะกิจเพียง 4 เดือน และเป็นโอกาสให้สหประชาชาติ
เข้ามามีบทบาทดูแลความสงบและคืนอธิปไตยกลับคืนสชู่ าวอิรักโดยเร็ว เขาจึงยอมเข้ารับภารกิจนี้1/
เซอรจ์ ิโอเช่ือว่า สันติสขุ จะเกิดขนึ้ ได้ก็ต่อเม่ือชาวอริ ักใหค้ วามไว้วางใจในตัวเขาและสหประชาชาติ
เซอรจ์ ิโอจึงเริ่มต้นด้วยการออกไปพบปะหารือกับผนู้ ำทางศาสนาและพดู คุยกับผู้คนตามท้องถนน ทำใหไ้ ด้เห็น
สภาพความเป็นอยู่ของชาวแบกแดดทเี่ ร่ิมขัดสน ต้องเข้าควิ รบั อาหารและน้ำประทังชวี ติ ในแต่ละวนั รวมถึง
มปี ฏิกริ ยิ าไมพ่ อใจทหารต่างชาตทิ ่ีเข้ามาควบคุมสถานการณ์
ด้วยเหตุผลขา้ งต้น เซอรจ์ โิ อต้องการให้สำนักงานสหประชาชาติแยกเป็นอสิ ระออกจากกองทัพพันธมิตร
ไม่ให้เป็นเหมือนค่ายทหาร จึงออกคำสั่งให้ย้ายทหารสหรัฐฯ ท่ีคอยดูแลความปลอดภัยตั้งด่านตรวจพร้อม
บังเกอร์แน่นหนาหน้าโรงแรม Canal สถานที่ตั้งช่ัวคราวของสำนักงานฯ ออกไปทั้งหมด เหลือเพียงทหาร
สหประชาชาติประจำการอยู่ ถือเปน็ จุดเปราะบางท่ีเซอร์จิโอไมไ่ ดค้ าดคิด และนำมาสูค่ วามสูญเสียท่ีรา้ ยแรง
ที่สดุ นบั ตงั้ แต่มีการจัดตัง้ องคก์ ารสหประชาชาติขึ้นเม่ือปี 1945
บ่ายวนั ท่ี 19 สิงหาคม 2003 จลิ ลอสเชอร์ (Gil Loescher) ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลผู้อพยพและ
ทำงานให้กับองค์กร OpenDemocracy ได้เข้าพบพอล เบรเมอร์ (Paul Bremer) ผู้บัญชาการระดับสูง
ของสหรัฐฯ ในอิรักเพ่ือประเมินสถานการณ์ในอิรัก เบรเมอร์บอกจิลว่า “สถานการณ์ในอิรักกำลังดีวัน
ดีคืน สามารถควบคุมสถานการณไ์ ดแ้ ล้ว” จากนนั้ จลิ จึงเดนิ ข้ึนไปพบกับเซอร์จโิ อ ท่ีช้ัน 3 ของโรงแรม Canal
47
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
ฉบับรวมเล่ม weekly mail ปี 2563
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search