182 นอกจากนั้นเมื่อครั้งสมัยโบราณกาลครูมวยแต่ละท้องถิ่นยังแบ่ง “แม่ไม้” และ “ลูกไม้” ออกเป็นจ านวนไม่เท่ากัน ตัวอย่างเช่น แม่ไม้และลูกไม้ ในต ารามวยที่เขียนในสมัยรัชกาลที่ 3 ซึ่ง พระปลัดเต็ง วัดชนะสงคราม ได้มอบให้หอสมุดแห่งชาติเก็บรักษาไว้ในปี พ.ศ. 2474 แบ่งเป็น แม่ไม้ 12 ไม้ ลูกไม้ 12 ไม้ ส่วนแม่ไม้และลูกไม้ที่นักพลศึกษาได้เรียนรู้และฝึกหัดติดต่อกันมาเป็นเวลานาน แบ่งเป็นแม่ไม้ 15 ไม้ ลูกไม้ 15 ไม้ ด้านแม่ไม้มวยไทยที่ครูมวยโบราณได้ยึดถือเป็นกุศโลบายถ่ายทอด ให้ลูกศิษย์ ยึดถือเป็นแบบอย่างในการฝึกหัดมวยไทยสืบต่อกันมา นับว่าเป็นศิลปวัฒนธรรมที่ ทรงคุณค่าต่อประเทศชาติอย่างยิ่ง ค่าถามทบทวน จงตอบค่าถามให้ถูกต้องดังต่อไปนี 1. จงอธิบายแม่ไม้ 15 ไม้ มีอะไรบ้าง 2. แม่ไม้ปักษาแหวกรัง คืออะไร 3. การใช้ทักษะการถีบป้องกันการชก คือแม่ไม้อะไร 4. แม้ไม้ที่ต้องปฏิบัติ 3 จังหวะ คือแม่ไม้อะไร 5. แม่ไม้มวยที่ 7 คือแม่ไม้อะไร 6. จงอธิบายลูกไม้ 15 ไม้ มีอะไรบ้าง 7. ลูกไม้ที่ใช้เท้าถีบบริเวณหน้า คือลูกไม้อะไร 8. การป้องกันการเตะในระดับบน มีลูกไม้อะไรบ้าง 9. ลูกไม้ที่ใช้ทักษะการศอก คือลูกไม้อะไร 10.ลูกไม้ที่ 6 กับ ลูกไม้ 12 คือลูกไม้อะไร เอกสารอ้างอิง ชาญชัย ยมดิษฐ์. (2549). การสร้างและพัฒนาสื่อต้นแบบแม่ไม้มวยไทยมวยไทยเพื่อสร้างทุน ทางวัฒนธรรม. ราชบุรี : มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง ยศ เรืองสา. (2545). ต่ารามวยไทย : ต่ารับมวยพระเจ้าเสือ. กรุงเทพฯ : พ๊อกเกตบุคส์. ส านักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. (2540). ศิลปะมวยไทย. กรุงเทพฯ : ผู้แต่ง. ส าราญ สุขแสวง. (2556). ศาสตร์และศิลปะมวยไทย. ราชบุรี : มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง.
183 บรรณานุกรม การกีฬาแห่งประเทศไทย. (2551). สืบสานศิลปะมวยไทย. กรุงเทพฯ : คอมมูนิเคชั่นจ ากัด. กนกรัฐ สิงหพงษ์. (2530, พฤศจิกายน 3). มวยไทย ศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวขั้นสุดยอด. นิตยสารส าหรับครอบครัว, 3(33), 52-67. กวี บัวทอง ,และคณะ. (2525). มวยไทยไชยา. สุราษฎร์ธานี : ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดสุราษฎร์ธานี กรมพลศึกษา. (2539). ศิลปะมวยไทยขั้นสูง. กรุงเทพฯ : วัฒนาพานิช . (2559). แม่ไม้มวยไทย : ร่ายร าท่าไหว้ครู. ค้นเมื่อ พฤษภาคม 22, 2559, จาก http://maemaimuaythai.blogspot.com/2012/03/blog-post_01.html. กรมศิลปกร. (2532). วรรณกรรมสมัยธนบุรี.กรุงเทพมหานคร : อมรินทร์พริ้นติ้งกรุ้พ ครองจักร งามมีศรี. (2536). แบบทดสอบทักษะกีฬามวยไทยส าหรับนักศึกษาชายวิทยาลัย พลศึกษา. ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยพลศึกษาจังหวัด มหาสารคาม. ครูบัววัดอิ่ม. (2532). ต ารามวยไทยโคราช. กรุงเทพฯ : ศูนย์วิทยาศิรินธร. คึกเดช กันตามระ. (2553). แม่ไม้มวยไทยศิลปะการป้องกันตัว. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย. จรัสเดช อุลิต. (2527). มวยไทย. กาฬสินธุ์ : ประสานการพิมพ์ . (2548). คู่มือการฝึกกีฬามวยไทย. กรุงเทพฯ : การกีฬาแห่งประเทศไทย. . (2557). การไหว้ครู ร่ายร ามวยไทย. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชามวยไทยศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง. จรัสเดช อุลิต, และคณะ. (2541). ต ารามวยไทยศาสตร์และศิลป์การต่อสู้. ปทุมธานี : สยามบรรจุภัณฑ์และการพิมพ์. เฉลิม อุ่นทอง. (2547). มวยไทยยุคโลกาภิวัตน์. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชามวยไทยศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง. ชาญชัย ยมดิษฐ์. (2549). การสร้างและพัฒนาสื่อต้นแบบแม่ไม้มวยไทยมวยไทยเพื่อสร้างทุน ทางวัฒนธรรม. ราชบุรี : มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง. . (2549). มรดกทางภูมิปัญญาของมวยไทย. กรุงเทพฯ : ส านักงานคณะกรรมการกีฬามวย การกีฬาแห่งประเทศไทยร่วมกับมหาวิทยาลับราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง . (2553). ประวัติศาสตร์มวยไทยจากอดีตจนถึงปัจจุบัน. กรุงเทพฯ : ส านักงาน คณะกรรมการกีฬามวยการกีฬาแห่งประเทศไทย . (2559ก). กลยุทธ์การท่องเที่ยวของประเทศ ในการใช้มวยไทยเพื่อส่งเสริม การท่องเที่ยวในกลุ่มนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศ. กรุงเทพฯ : เครือข่ายองค์กร บริหารงานวิจัยแห่งชาติ. . (2559ข). สมรรถนะครูมวยไทย. ราชบุรี : มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง. ชาญณรงค์ สุหงษา. (2545). คู่มือการสอนมวยไทยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ : ม.ป.ท.
184 บรรณานุกรม (ต่อ) ชินวุฒิ สิริสัมพันธ์.(2553). ศิลปะมวยไทย. ม.ป.ท.: ม.ป.พ. ต่อศักดิ์ แก้วจรัสวิไล. (2559). ศาสตร์และศิลป์การสอนมวยไทย. นครปฐม : บ้านการพิมพ์. ธีระพล พบลาภ. (2557). การวิเคราะห์คุณค่าศิลปะมวยไทย. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชามวยไทยศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง. นคร พันธุ์ณรงค์. (2526). ประวัติศาสตร์ไทยสมัยกรุงธนบุรี และรัตนโกสินทร์. กรุงเทพฯ : ภาควิชาประวัติศาสตร์คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พิษณุโลก. นาค เทพหัสดินทร์ ณ อยุธยา. (2513). กระบี่กระบอง. กรุงเทพฯ : คุรุสภา. นายขยะ. (2537). ศิลปะแห่งมวยไทย. กรุงเทพฯ : วาทินพลับลิเคชั่น. ประยุทธ สิทธิพันธ์. (2520). มหาราชและพระราชกรณียกิจสมเด็จพระภัทรมหาราช. กรุงเทพฯ : พิทักษ์การพิมพ์. ปัญญา ไกรทัศน์. (2524). มวยไทย ยอดศิลปะการต่อสู้. กรุงเทพฯ : บพิธการพิมพ์. ปิยะลักษณ์ อุปนิสากร. (2549). การศึกษาท่าชื่อมวยไทยตามแนวอรรถศาสตร์ชาติพันธ์. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ปรียา หิรัญประดิษฐ์. (2532). วรรณคดีท้องถิ่นไทย. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์. พิชิต ชัยเสรี. (2525). เรียบเรียงจากหนังสืออนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ นายเทียบ คงลายทอง 31 มีนาคม พ.ศ. 2525. กรุงเทพฯ : เลี่ยงเชียง. โพธิ์สวัสดิ์ แสงสว่าง. (2545). มวยไทย. มหาสารคาม : วิทยาลัยครูมหาสารคาม . (2557). มวยไทยโบราณ. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชามวยไทยศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง. มานพ ตั้งเพชรศิริพงษ์. (2558). การพัฒนากิจกรรมอนุรักษ์มวยไทย เพื่อเพิ่มทุนทางสังคมด้าน วัฒนธรรม. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชามวยไทยศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง. มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย. (2542). ไหว้ครูมวยไทย. กรุงเทพฯ : วัฒนาพานิช รังสฤษฎิ์ บุญชลอ.(2543). มวยไทย. ปทุมทานี : สกายบุ๊คส์. ราชัน เฉลียวศิลป์. (2558). มวยไทย. สุพรรณบุรี : สถาบันพลศึกษาวิทยาเขตสุพรรณบุรี. ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตสถาน พ.ศ.2554. กรุงเทพฯ : บริษัทศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้น. รุ่งอรุณ สุทธิพงษ์. (2557). การพัฒนาหลักสูตรพิเศษครูมวยไทยระดับขั้นสูงส าหรับยอด นักมวยไทย. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชามวยไทยศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง. ยศ เรืองสา. (2545). ต ารามวยไทย : ต ารับมวยพระเจ้าเสือ. กรุงเทพฯ : พ๊อกเกตบุคส์. วรยุทธ์ ทิพย์เที่ยงแท้. (2557). การศึกษาไม้ตายมวยไทยของยอดนักมวยไทย. วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชามวยไทยศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏ หมู่บ้านจอมบึง.
185 บรรณานุกรม (ต่อ) สมพร แสงชัย. (2549). มวยอุตรดิตถ์. ส านักศิลปวัฒนธรรม สถาบันราชภัฏอุตรดิตถ์ สมศักดิ์ ศรีสันติสุข. (2542). การศึกษาสังคมและวัฒนธรรม แนวคิด วิธีการ และทฤษฎี. ขอนแก่น : มหาลัยวิทลัยขอนแก่น สมศักดิ์ ศิริอนันต์. (2541). ศิลปะมวยไทยขั้นสูง. กรุงเทพฯ : กรมการศาสนา. สรวิชญ์ จูมเกษ. (2557). การพัฒนารูปแบบการเตรียมความพร้อมนักมวยไทยอาชีพ ก่อนการ แข่งขันไม่น้อยกว่า 21 วัน. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชามวยไทย บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง ส านักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. (2540). ศิลปะมวยไทย. กรุงเทพฯ : ผู้แต่ง. . (2553). ศิลปะมวยไทย. กรุงเทพฯ : ผู้แต่ง. ส าราญ สุขแสวง. (2556). ศาสตร์และศิลปะมวยไทย. ราชบุรี : มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง. . (2559). การสร้างโปรแกรมการฝึกซ้อมมวยไทย ส าหรับนักมวยไทยอาชีพ. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชามวยไทย บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัย ราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง. สุคนธ์ คอนดี, และเกศินี เห็นพิทักษ์. (2551). กายวิภาคศาสตร์และสรีระวิทยา. กรุงเทพฯ : ภาพการพิมพ์. หนังสือมวยสยาม. (2559). มวยสยามรายวัน รายสัปดาห์. ค้นเมื่อ กรกฎาคม 19, 2559, จาก https://th-th.facebook.com/muaysiamnews/posts/1060524733977959. หอจดหมายเหตุแห่งชาติ ท่าวาสุกรี. มวยไทยสายต่าง ๆ. ค้นเมื่อ กรกฎาคม 19, 2559, จาก www.finearts.go.th/olddata/files/news26feb56.pdf. หอสมุดแห่งชาติ ต ารามวยไทยโบราณ. (2553). ขุมทรัพย์ของแผ่นดิน. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัย ศิลปากร.
อัตชีวประวัติ ชื่อ ส ำรำญ สุขแสวง ชื่อชกมวย ส ำรำญเดช ม.รำชภัฏหมู่บ้ำนจอมบึง (ส.ศรีสมพงษ์) เกิดเมื่อวันที่27 มิถุนำยน 2526 บิดาชื่อ นำยท ำ สุขแสวง มารดาชื่อ นำงที สุขแสวง ประวัติการศึกษา ปริญญำตรี วท.บ. (สำขำวิชำไฟ้ฟ้ำอุตสำหรรม) คณะวิทยำศำสตร์และเทคโนโลยีอุตสำหกรรม มหำวิทยำลัยรำชภัฏจังหวัดสุรินทร์ ปริญญำโท ศศ.ม. (สำขำวิชำมวยไทยศึกษำ) วิทยำลัยมวยไทยศึกษำและกำรแพทย์แผนไทย มหำวิทยำลัยรำชภัฏหมู่บ้ำนจอมบึง ปริญญำเอก ศศ.ด. (สำขำวิชำมวยไทยศึกษำ) วิทยำลัยมวยไทยศึกษำและกำรแพทย์แผนไทย มหำวิทยำลัยรำชภัฏหมู่บ้ำนจอมบึง ประวัติด้านมวยไทย ปี 2544 แชมป์เปี้ยนมวยไทยอำชีพเวทีรำชด ำเนิน รุ่น 108 ปอนด์ ปี 2550 แชมป์เปี้ยนมวยไทยอำชีพเวทีรำชด ำเนิน รุ่น 118 ปอนด์ ปี 2551 แชมป์เปี้ยนมวยไทยอำชีพเวทีรำชด ำเนิน รุ่น 122 ปอนด์ ปี 2552 แชมป์เปี้ยนสภำมวยไทยโลกที่ประเทศญี่ปุ่น รุ่น 126 ปอนด์ ปี 2551 เหรียญทองกำรแข่งขันกีฬำ พจนก. ประเภทมวยสำกลสมัครเล่น รุ่น ไม่เกิน 57 กก.