151 เพราะเมืองที่น่ าอยู่สำาหรับทุกคน คือ เมืองที่ผู้ คนเข้ าใจ ในจุดยืนของตัวเอง สร้ างโจทยการพัฒนาร ์ ่ วมกัน และ ร่ วมกัน ขับเคลื่อนไปสู่ ทิศทางนั้ น ฉัตัรชััย พรหมทอง เจ้าข้องร้้ านเฮีียอู๊๊� ด ข้า้วต้มโ ้ต้รุ่่้ รุ่่ ง และยููนากริิลล์์ รองเลขาธิิการหอการค้า้จัังหวััดพะเยา
152 ด้ วยข้ อจำากัดทางภาษา ก็เป็นสิงท่ ้ าทายให้ เราได้ เรียนรู้ ตลอดเวลา ทั้ งเรียนรู้ วัฒนธรรมของผู้ คน เรียนรู้ ภาษาไทย และเรียนรู้ ภาษาเหนือ แบบคนพะเยา Alex Wang แล: Louise Cooper-Wang ศิิลปิิ น/อาจารย์์สาขาศิิลปะ และการออกแบบ มหาวิิทยาลััยพะเยา ศิิลปิิ น/ครููสอนภาษา
153
154
155 ไม่ มีปลาส้ มที่ไหน อร่ อยเท่ าที่พะเยา แม่ทอ่ งปอน จำำรััส เจ้าข้องกิิจการปลาส้้ มไร้้ ก้างแ้ม่ทอ่ งปอน
156 ชีวิตเราสั้ น อีกหนอยเราก็ตาย ่ พอเราตาย ความรู้ ก็จะตายไปกับเราด้ วย ดังนั้น ก่ อนจากไป เราก็ควรแบ่ งปั น สิ่ งที่เรามีใหคนอื่น ้ ไม่ ดีกว่ าหรือครับ ณรงค์ และ์สุุดา พััวศิิริิ กลุ่่มจานใ กลุ่่บไม้ศิ้ ิริิสุุข
157
158
159 สิ่ งสำาคัญ ทีเชื่อมโยง ่ หน่ วยยอยๆ ของการ่พัฒนาเมืองได้ เข้ มแข็งทีสุด่ คือ การทำาให้ เมืองมีบรรยากาศ ของการเรียนรู้ ผศ. ดร.สัันธิิวััฒน์ ์พิิทักษ์ั ์ พล ผู้้อำำนวยการสถาบัันนวััตกรรม และถ่าย่ทอดเทคโนโลยีี มหาวิิทยาลััยพะเยา และนักวิั ิจััยในโครงการพะเยาเมือืงแห่ง่การเรีียนรู้้
160 กลไกในการขับเคลื่อน การเรียนรู้ไม่ ได้ มาจาก พวกเราในฐานะคณะนักวิจัย แต่ เป็ นชาวบ้ านในพะเยา ที่เป็ นวิทยากรใหความรู้ ้ ในด้ านต่ างๆ ศ. ดร.เสมอ ถาน้อ้ย รองอธิิการบดีีฝ่่ ายวิิจััยและนวััตกรรม มหาวิิทยาลััยพะเยา
161
162
163 ถ้ าเรานำา เกษตรปลอดภัย มาเป็ นจุดแข็ง และต่ อยอดด้ วย เทคโนโลยีและการตลาดใหม่ ๆ สิงนี่ จะดึงดูดให ้้ คนรุ่ นใหม่กลับบ้ านมาช่ วยพัฒนาธุรกิจ พะเยาก็จะไม่ ใช่ เมือง แค่ ของผู้ สูงอายุอีกต่ อไป ดรุุณวรรณ คำำเจริิญ ข้าราช้การเกษีียณและผู้้ก่ อตั้้ ่งแ�บรนด์ “์ทััพพีีเงิิน”
164 หลายคนมักคิดว่ า การมีมหาวิทยาลัย ทำาให้ เด็กๆ ได้ เรียนหนังสือ แต่ในอีกทาง ชาวบ้ านรอบๆ ก็มีโอกาสได้ ทำางาน มากขึ้น เด่น ่สุุวรรณ คนขับัรถตู้้รัับจ้าง้อิิสระ
165
166
167 อย่ างน้ อยทีสุด ่ การได้ เรียนศิลปะ ก็ช่ วยปลดล็อกความคิด ของนักศึกษา ได้ มีอิสระในการได้ ทดลอง หรือได้ มีความคิดเชิงสร้ างสรรค์ไปพัฒนาสิงที่เขาทำ่าหรือเป็นอยู่ ตรงนี้แหละที่ผมมองว่ า มันคือคุณค่ าที่แท้ จริง ของศิลปะ ผศ.นิธิิศ วนิิชบููรณ์์ อาจารย์ประ ์จำำคณะสถาปััตยกรรมศาสตร์์ และศิิลปกรรมศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยพะเยา
168
169 ขณะทีปลูกต่ ้ นไม้ เราทุกคนก็ ล้ วนเป็ นดอกไม้ ที่เบ่ งบานตาม วิถีของตัวเอง ด้ วยเช่ นกัน บงกช กาญจนรััตนากร เจ้าข้องร้้ านนิทิานบ้าน้ต้นไ ้ม้้ ตัวัแทนจากกลุ่่ม Phayao Lovers กกลุ่่ และนายกสโมสรโรตารีีพะเยา
170 ถ้ าเราอยากเห็นเมือง เป็ นแบบไหน เราพอมีพลัง ก็จะขับเคลื่อนให้ เมือง มันใกล้ เคียง กับภาพนั้น เพ็็ญพิิศุุทธิ์์� พวงสุุวรรณ นักัดนตรีีอิิสระ เจ้าข้องร้้ านบ้าน้บ่อ่เลคแคมป์์ “บ้าน้บ่อ่ครููไท” และตัวัแทนจาก Phayao Lovers
171
172
173 ลูกก็ตอบเราว่ า เขาเข้ าใจว่ า เขาเป็ นเด็กพิเศษ แต่ ที่ไม่ เข้ าใจ คือทำาไมเขาถึงไป โรงเรียนไม่ ได้ ชรีีพร ยอดฟ้้ า ประธานสภาคนพิิการทุกุประเภทประจำจัำ ังหวััดพะเยา ประธานชมรมผู้้ปผู้้กครองบุุคคลออทิสติกจัิ ังหวััดพะเยา
174 ทีคนแก่ชอบ่ ส่ งสติกเกอร์ ไลน์ หากัน ก็เพราะคิดถึงเพื่อน คิดถึงลูกหลาน บางครั้งหลายคนอาจลืมไปว่ า คนชราก็ต้ องการเพื่อน ต้ องการเข้ าสังคม เหมือนคนวัยอื่นๆ พิิมพ์์ วิิไล วงศ์์เรืือง ประธานศููนย์พั์ ัฒนาคุณภุาพชีวิีิต และส่่ งเสริิมอาชีีพผู้้สู ูงอายุุ เทศบาลเมือืงพะเยา
175
176 ทั้ งราก ใบ หรือผล ของต้ นไม้ ทีเราปลูก ่ สามารถนำาไปกิน หรือไปแปรรูปได้ หมด นีแหละ่ สมบัติที่เรามีกิน ไม่ มีวันหมด สมบูรณ์ เรืองงาม สวนนนดา
177
178
179 จนมี กระเป๋ าผ้ า ทรงปลานี่แหละ พอจะอวดได้ ว่ า เป็นของทีระลึก ่ หรือ ของฝาก จากเมืองพะเยา สุุนทรีีย์ มหา์วงศ์์ กลุ่่มกลุ่่กระเป๋๋ าผ้า้ด้น้มือื วััดเมือืงชุุม
180 ผ่ อโต้ ง เป็ นคำาเมือง แปลว่ า ดูสวน เราอยากทำาการเกษตร ที่พิถีพิถันตั้ งแต่ ต้ นน้ำา จนถึงปลายน้ำา การหมันไปดูสวนด่ ้ วยตัวเราเอง นีแหละคือหัวใจหลัก่ ยุพิุิน และอาคม ด่าน่พิิทักษ์ั ์ เกษตรกรอิินทรีีย์ เ ์จ้าข้องผลิตภัิณฑ์ัข้์า้วอิินทรีีย์ “์ผ่อ่ โต้ง” ้
181
182
183 กว๊านพะเยา สำาหรับผมจึงเป็นทั้งแหล่ ง ทำามาหากิน แหล่ งอาหารประทังชีวิต แหล่ งพักผอน่ และ เป็ นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ไว้ ยึดเหนี่ยวจิตใจ สุุทััศน์ ป์ทุมุวงศ์์ คนรัับจ้างพายเ ้รืือในกว๊๊านพะเยา
184
185 ถึงผมภูมิใจที่ได้ ริเริ่ ม โครงการหลายอย่ างขึ้ นมา แต่ เอาจริงๆ ผมไม่ ได้ ดีใจ ทีทุกวันนี่ ้ PYE Space ยังคง เป็ นพื้นที่ศิลปะแหงเดียว ่ ของเมืองอยู่ นะ ปวิินท์ ระ์มิิงค์ว์งศ์์ อาจารย์ประ ์จำำคณะสถาปััตยกรรมศาสตร์์ และศิิลปกรรมศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยพะเยา และผู้้ก่ อตั้้ ่ ง PYE Space �
186
187 ย่่านเก่่าเล่่าเรื่่�อง หลบเวลาที่่�ตลาดใต้้ Phitsanulok wecitizensthailand.com
188
189 ธนวััฒน์ ขวััญบุุญ ์ พสิิษฐ์ ์พุุทธิิธนาเศรษฐ์์ เรืืองเกีียรติิ วััฒนกุุลชััย ผศ. ดร.อุุดมพร ธีีระวิิริิยะกุุล ยอดพล อุุทััยพััฒน์์ กิิจจา จัันทร์์ ประเสริิฐ รศ.ศุุภกิิจ ยิิ้้ม�สรวล ดร.อรวรรณ ศิิริิสวััสดิ์์� อภิิชยกุุล ผศ.สรรเสริิญ เหรีียญทอง ทรงพล ชุุมนุุมวััฒน์์ สุุริินทร์์ ชััยวีีระไทย วิิรััช ปัั ญญาทิิพย์สกุ์ุล กฤษฎา มีีพยุุง สุุธาสิินีี จั่่น�ทับั ณภััค อยู่่เย็็นธนภา ธััมมรส พลายมณีี อาม่า่สุุรพีี เจริิญผล จิติรลดา เล็็งประพัันธ์์ จิรัิันธนิิน และภิิญญาพััชญ์ ์ พุุทธิิธนาเศรษฐ์์ โกเล็ก็-สุุนทร มหาพราหมณ์์ จีีระพงษ์์ ลิ้้มร�ส เจ๊๊อุ๊๊� -จารุุนัันท์ แ์ซ่่ เฮง สุุภาพร โพธิิอภิิญาณวิิสุุทธิ์์� มงคล เหลีี่่�ยมวััฒนกุุล ทับทิั ิม พััดจั่่น และพ�ยับั สิิงห์ราม์ ดร.อรรฏชณม์ สััจจะ ์พััฒนกุุล ดร.พัันธุ์์ทิ ิพา ขวััญทองอิินทร์์ ดร.เปรมฤดีี ชามพููนท - พิิษณุุโลก - เมืืองพิิษณุุโลก
190 ผมย้ำากับเทศบาลเสมอว่ า ทำาไมการเสนอเมืองพิษณุโลก ให้ ไปอยู่ ในเครือข่ าย เมืองแหงการเรียนรู ่ ้ ของ UNESCO จึงสำาคัญ มันไม่ ใช่ แคทำ ่าให้ คนในเมืองรักเมือง ของเขา แตยังได ่ ้ องคความรู์ ้ ใหมๆ่จากเมืองเครือข่ ายระดับโลกอีก ธนวััฒน์ ขวััญบุุ ์ญ หัวัหน้า้ภาควิิชาการท่อ่งเที่่�ยว คณะบริิหารธุุรกิิจ เศรษฐศาสตร์์ และการสื่่�อสาร มหาวิิทยาลััยนเรศวร และหัวัหน้าโครง ้การ “ย่านเ่ก่าเ่ล่าเ่ รื่่�อง” เมือืงเรีียนรู้้ต ลอดชีวิีิต เทศบาลนครพิิษณุุโลก จัังหวััดพิิษณุุโลก
191
192
193 พิษณุโลกผูกเข้ ากับเรื่องราว ของสมเด็จพระนเรศวรมาช้ านาน ประวัติศาสตร์ ของชาวบ้ าน หรือประวัติศาสตร์ ท้ องถิ่ นจริงๆ มันจึงไม่ ค่ อยถูกใหความสำ ้าคัญ พสิิษฐ์ ์พุุทธิิธนาเศรษฐ์์ ทายาทร้้ านซุ่่นฮะฮซุ่่วด ประติิมากร และนักสื่่ ั�อความหมายประวััติิศาสตร์์
194 พอไมมีคนอธิบาย ่ เรื่องความเชื่อ ทางศาสนา คนรุ่ นใหม่ เขาก็ไมอิน่ บางคนมองว่ า เป็ นสิ่ งงมงาย ทั้ งๆ ที่จริงๆ ทุกอย่ าง มีเหตุผลของมัน เรืืองเกีียรติิ วััฒนกุลุชััย ผู้้ประ ผู้้กอบการในย่าน่ตลาดใต้้ และที่่�ปรึึกษาด้านโหราศา ้สตร์์ จีีน
195
196
197 ความที่ชุมชนตลาดใต้ อยู่ ติดกับแม่ น้ำาน่ าน ซึ่ งเป็นเส้ นทางคมนาคมหลัก เมื่อครั้งอดีต ตลาดแหงนี้จึงมีประวัติศาสตร ่ ์ ที่ย้ อนไปไกลถึงรัชกาลที่ 3 หรือกว่ าสองร้ อยปีมาแล้ ว ผศ. ดร.อุุดมพร ธีีระวิิริิยะกุลุ รองคณบดีีฝ่่ ายพััฒนาคุณภุาพการศึึกษา และอาจารย์ภ์าควิิชาประวััติิศาสตร์์ คณะสัังคมศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยนเรศวร
198 ทุกวันนี้ คนรุ่ นใหม่ ย้ ายออกจากเมือง ก็เพราะ เมืองมันไม่ มีพื้นที่ ใหพวกเขาได ้ ้ ใช้ ชีวิต ยอดพล อุุทััยพััฒน์์ เจ้าข้องบริิษััททัวร์ั ์ฟีีลโซกู๊๊ด �จำกัำ ัด และ ไปไหนมา.com (www.painaima.com) เจ้าข้องร้้ านบ้าน้ก๋ง ๋ตลาดใต้้ และ Brown Café
199
200