Informatika_Metodika_10 kl_Kaz

Қадырқұлов Р.А., Гаипбаева У.А.

ИНФОРМАТИКА

ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУ
Жаратылыстану-математика бағытындағы жалпы білім беретін мектептің

10-сынып мұғалімдеріне арналған
Қазақстан Республикасының

Білім және ғылым министрлігі ұсынған

АЛМАТЫКІТАП БАСПАСЫ
2019
1

Қадырқұлов Р.А., Гаипбаева У.А.
Информатика. Әдістемелік нұсқау: Жаратылыстану-математика бағытындағы жалпы
білім беретін мектептің 10-сынып мұғалімдеріне арналған. – Алматы:
АЛМАТЫКІТАП БАСПАСЫ, 2019. – 168 б.

С Қадырқұлов Р.А., Гаипбаева У.А., 2019
С «АЛМАТЫКІТАП БАСПАСЫ» ЖШС, 2019

2

АЛҒЫ СӨЗ

Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты
мақаласында «Болашақта ұлттың табысты болуы оның табиғи байлығымен емес, адамдарының
бәсекелестік қабілетімен айқындалады» делінген. Сондықтан әрбір қазақстандық, тұтас ұлт ХХІ
ғасырға лайықты қасиеттерді игеруі қажет екенін жіктеп көрсетеді. Солардың бірі – ком-
пьютерлік сауаттылық.

Компьютерлік сауаттылық – адам қызметінің барлық салаларында, күнделікті өміріміздің
ажырамас бөлігіне айналған ақпараттық технологияларды табысты қолданатын тұлғалық сапа.

Білім алушылардың компьютерлік сауаттылықтарын дамыту – оқыту мен оқу үдерісінде
ғылымның әртүрлі салаларын игеруде ақпараттық-коммуникациялық технологияларды дұрыс
қолдануға мүмкіндік береді.

Бұл Әдістемелік нұсқау 10-сыныпқа арналған «Информатика» пәнін оқытуда
мұғалімдерге көмекші әдістемелік нұсқаулық ретінде ұсынылады.

Әдістемелік нұсқауда жаңартылған білім беру мазмұнының талаптарына сай дайындалған
оқулықты үйлесімді пайдалану үшін әрбір тақырыпты тиімді жоспарлау, оқыту және бағалауды
ұйымдастыру барысында мұғалімдер қауымына арналған бағыт-бағдар берілген. Сонымен қатар
«Информатика» пәнін оқытудың мақсат-міндеттері, әдіс-тәсілдері, оқушы жетістігін бағалау,
оқытудың әдістемелік ерекшеліктері, оқулық мазмұнының құрылымына түсіндірме,
ұзақмерзімді, қысқамерзімді сабақ жоспарлары қамтылған.

Оқулықтың әрбір тақырыбының мазмұны мен құрылымы оқушы игеретін жаңа білім мен
тәжірибеге бағытталған ойқозғау, қызығушылықты арттыруға арналған проблемалық сұрақтар,
өз бетімен түсінуі үшін теориялық ақпарат, тәжірибелік дағдыны дамытуға арналған
практикалық тапсырмалар, қосымша ақпараттар, жаңа білімді бекіту мен сыни тұрғыдан
ойлауды дамытуға арналған сұрақтар, зерттеу, жобалау және үй тапсырмалары қарапайымнан
күрделі әрекетке бейімделіп беріледі.

Қазіргі оқу-әдістемелік кешеннің заманауи компоненттерінің бірі – білім беру үдерісінің
барлық қатысушылары: мұғалім, оқушы, ата-аналар қолданатын интернет ресурстар
(bilimland.kz, ustaz.kz, smk.nis.edu.kz, sabak.kz) жүйелі ақпарат, тәжірибе алмасу алаңы болып
саналады.

Сіздерге ұсынылып отырған оқу-әдістемелік кешен авторлардың жинақталған
тәжірибесі негізінде жасалды. Оқу-Әдістемелік нұсқаудың мазмұны мен сапасын жақсартуға
арналған ескертпелер мен ұсыныстарды [email protected] электронды поштаға жіберулеріңізді
сұраймыз.

3

«ИНФОРМАТИКА» ПӘНІНІҢ ОҚЫТУ МАҚСАТЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ

Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23
тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта,
жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.
1. Ақпараттық технологиялар адам іс-әрекетінің барлық салаларына енуімен қоса біздің
күнделікті өміріміздің ажырамас бөлігі болып табылады. Ақпараттық
технологияларды қолдану санды формаларда көрсетілген әртүрлі ақпарат түрлерімен
жұмыс істеу үдерісін тездетеді әрі жеңілдетеді.
2. Білім берудің басым бағыттарының бірі – оқушыларда компьютерлік сауаттылықты
қалыптастыру болып табылады. Оқушылардың айтылған құзыреттілікті меңгеруі, бір
жағынан, уақыт талабы болса, екінші жағынан, бұл талап ақпараттық
технологиялардың өзге оқу пәндерін оқытуда жаңа аспап болып, әртүрлі білім беру
салаларымен біріктіруге арналған ресурстар мен техникалық құралдарды қолданудан
туындап отыр.
3. «Информатика» пәнін оқытудың мақсаты – оқушыларды негізгі біліммен, тиімді
пайдалануға арналған қазіргі ақпараттық технологиямен бірге жүретін жұмыс
дағдыларымен және қабілеттерімен қамтамасыз ету.
4. Негізгі тапсырмалар:
- ақпараттық үдерістердің қоғамдағы рөлін оқушылардың түсінуі, ақпараттық

технологияларды адам іс-әрекетінің әртүрлі салаларында пайдаланудың
техникалық мүмкіндігі мен әлеуетін қалыптастыру;
- ақпараттық технологияларды күнделікті өмірде, оқуда және келешек еңбек іс-
әрекетінде тиімді қолдануларына оқушыларды үйрету;
- жүйені талдауға, шешім, программалық қосымшалар жасауға, оларды дамытып
жетілдіруге, сонымен қатар, өздерінің өнімдерін бағалауға мүмкіндік бере отырып,
оқушылардың компьютермен жұмыс істеудің негізгі қағидаларын түсінуін
қамтамасыз ету;
- оқушыларға талдау, абстракция, модельдеу мен программалау арқылы әртүрлі
тапсырмаларды шешуді үйрету;
- тапсырмаларды құрамдас бөлікке ажырату және ортақ заңдылықтарды табу,
қойылған тапсырмаларды шешуге тиімді және ыңғайлы тәсілдер табу
мүмкіндіктерін дамытатын логикалық, алгоритмдік, жалпылау сияқты ойлау
кезеңдерін дамыту;
- оқушыларда ақпараттық мәдениетті қалыптастыру – жеке тұлға мен бүкіл
қазақстандық әлеуметтің мүддесін көздеуге арналған жалпы ережелерді ұстану;
- оқушылардың ғылыми тілді меңгеруіне және пән бойынша ұғымдық ақпаратты
байытуға қажетті орта жасау.

Информатика пәнін оқу арқылы оқушылар:
- математикалық ойлау мен модельдеудің дағдыларын информатика пәнінде әртүрлі

жағдайларда қолданады;
- алгоритмдердің және программалаудың көмегімен жүйелерді модельдеуді біледі;
- ғылым, техника, медицина, білім беру мен мәдениеттің дамуына өз үлестерін

қосады;
- программалау дағдыларын қолдану ағымдағы іс-әрекетті жетілдіретін және жаңа

идеялардың пайда болуына мүмкіндік жасайтын қосымшалар жасауға септігін
тигізетінін түсінеді.

4

ОҚЫТУ ҮДЕРІСІН ҰЙЫМДАСТЫРУДАҒЫ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ
ӘДІС-ТӘСІЛДЕР

1. Қазіргі заманда сенімді, жауапты және зияткерлі тұлға болу қағидасы тұрғысынан
алғанда, оқушылардың өздігінен оқуы және жұмыс істеуі, қызығуы – білім берудің
басым бағыттарының бірі.

2. Оқытудың әртүрлі әдіс-тәсілдерін пайдаланып, мұғалімдерден оқушылардың
бойында төмендегі қасиеттерді қалыптастыруы және дамытуы күтіледі:

- оқушының дамуы үшін оның жеке пікірін тыңдау және оның бойындағы білімін,
білігін, дағдысын пайдалануының маңыздылығын мойындау;

- тиянақты сараланған тапсырмалар мен жаттығулар арқылы оқушыларды
ынталандыру және дамыта оқыту;

- модельдеу және есептердің шешімін табу мысалдары арқылы оқу материалын
оқушыға түсінікті тәсілмен көрсету;

- оқытуда «оқыту үшін бағалау» арқылы оқушыларды қолдау;
- есептерді шешу мен талдау негізінде оқушылардың зерттеу іс-әрекеттері мен

белсенділігін ынталандыру;
- оқушылардың сын тұрғысынан ойлау қабілетін дамыту;
- оқушылардың жеке, жұппен, топпен және жаппай сынып арасында жұмыс істеу іс-

әрекеттерін ұйымдастыру.
3. Педагогикалық тәсілдер:
- Саралау тәсілі оқушылардың шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау

қабілеттерін белсенді дамытуға, оқыту қызығушылығына, басқа әдіс-тәсілдер
табуына мүмкіндік береді.
- Іс-әрекет тәсілі оқушылардың максималды өз бетінше танымдық әрекеттер
негізінде ақпараттық және коммуникациялық құзыреттіліктерін қалыптастыруға,
оқытуды атқарушы әрекетіне бағыттауына мүмкіндік береді.
- Жеке-тұлғалық тәсіл білім беру мақсаттарын іске асыруда мұғалім мен оқушы
арасында тең әрекеттестікті көздейді. Білім берудің төмендегідей мақсаттары
шешіледі: оқушы мен мұғалім арасындағы кедергі бұзылады, диалогтік қарым-
қатынас орнайды, шығармашылық қабілетке, ынтымақтастыққа және әлеуметтік
белсенділіккке талпынуға жәрдемдеседі.
- Құзыреттілік тәсіл – оқушылар білім мен білікті тұтас бірге меңгеруді көздейді.
- Кіріктірілген тәсіл «Информатика» пәнін басқа оқу пәндерімен тығыз
байланыстырады.
- Жүйелік тәсіл «Информатика» пәнін оқыту, курс бөлімдерін өзара байланыстыра
оқытуды қарастырады.
4. Аталған тәсілдер:
- топпен жұмыс барысында оқушылар жалпы жобамен жұмыс істеуді көздейді.
Жобамен жұмыс істеу іс-әрекетінде бірлесіп жұмыс істеуу маңызды рөл атқарады,
себебі топтың барлық мүшелері өздерінің қабілеті мен біліміне сәйкес дайын
өнімге өз үлестерін қосады;
- ғылыми-зерттеу іс-әрекетін ынталандыру – практикалық міндеттерді шешу үшін
теорияларды, әдістер мен қағидаларды пайдалану және аналитикалық,
практикалық, коммуникациялық дағдыларды дамытуына ықпал ететін нақты оқыту
мысалдарын игеру;
- мәселелі-бағдарлы оқыту – мәселені ойлап шығару мүмкіндігі;
- ақпаратты жинауда, өңдеуде, сақтауда және жіберуде сын тұрғысынан ойлауды
қолдану – тек жоғары сапалы ақпаратты пайдалану мүмкіндігі;
- жобалық жұмыс – әрі қарай жұмысты жоспарлау, мақсат қою, әртүрлі дерек
көздерден қажетті ақпаратты алу, гипотезаны ұсыну және дәлелдеу, эксперимент
жүргізу, істелінген жұмыстың нәтижесін беру, оны талдау және бағалау, сонымен

5

қатар өз жұмыстарын қорғау мүмкіндігі;
- алған білімдерін әртүрлі өмірлік жағдайларда қолдана білуге ынталандыру;
- шығармашылық көзқарасты және дәйектемені талап ететін ашық мәселелерді қоя

білу;
5. «Информатика» пәнінің қолданбалық сипатын көрсету мақсаты басқа білім беру

салаларымен кіріктірілген міндеттерді пайдалану арқылы жүзеге асырылады.
6. Ақпараттық-коммуникациялық технологияны (АКТ) қолдану құзыреттiлiгі.
7. АКТ-ны қолдану дағдыларын оқушылар курсты меңгеру барысында көптеген

құрылғылар мен қосымшаларды пайдаланып, ақпаратты іздеу, құру және өңдеу,
ынтымақтастық, ақпарат және идея алмасу, өз жұмысын бағалау және жетілдіру
арқылы дамытады.
8. «Информатика» пәнінің оқу бағдарламасы келесі әрекеттерді қамтиды:
- өмірлік оқиғалар мен жүйелерді имитациялау үшін компьютерлік модельдердің
қолданылуы және дамуы, сонымен қатар оларды одан әрі қарай зерттеу;
- практикалық міндеттерді шешу үшін мәтінді, кестелерді, суреттерді өңдеуде,
анимация құруда, аудио және видеоны өңдеуде программалық жабдықталуды
пайдалану;
- логикалық және есептеу қабілеттерін талап ететін, жоғары деңгей тілінде
программа әзірлеу;
- практикалық міндеттерді шешуде және деректерді сақтау мен ұйымдастыруда,
АКТ құралдарын пайдалануда шығармашылықты қолдану;
- белгілі бір тақырып бойынша біріккен топтық жұмысты ұйымдастыру үшін
электрондық құрылғылар көмегімен ақпарат жинау және тәжірибе алмасу;
- өздігінен және кәсіби оқу дағдысын, ойлау қабілетін дамыту;
- плагиат, вирустар, компьютерлік тәуелділік, т.б. мәселелерге қатысты жеке
көзқарастарды есепке алып, тұлғалық құндылықтары мен өмірлік ұстанымдарды
нығайту;
- әртүрлі дереккөзден алынған материалдарды саралауды қажет ететін
коммуникативтік дағдыларды дамыту.

«Информатика» пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

10-сыныпқа арналған «Информатика» оқу пәні бойынша оқу жүктемесінің
көлемі аптасына 2 сағаттан, оқу жылында 68 сағатты құрайды.

Оқу пәнінің мазмұны программаның пән бойынша оқыту бөлімдерінен тұрады.
Әр бөлім бөлімшелерге бөлінген. Бөлімшелер күтілетін нәтиже, дағды немесе білік,
білім немесе түсінік түрінде оқыту мақсаттарын қамтиды.

Оқыту мақсаттары мұғалімдерге өз жұмысын жоспарлауға және оқушыны
бағалауға, сонымен қатар, оларды әрі қарай оқыту кезеңдері туралы хабардар етуге
мүмкіндік береді.

«Информатика» пәні бойынша программаның мазмұны 5 бөлімді қамтиды:

1) Компьютерлік желілер мен ақпараттық қауіпсіздік
2) Деректерді ұсыну
3) Алгоритмдеу және программалау
4) Веб-жобалау
5) Ақпараттық жүйелер

6

10-СЫНЫПТАҒЫ ОҚУ ПӘНІНІҢ БАЗАЛЫҚ МАЗМҰНЫ:

1. Компьютерлік желілер мен ақпараттық қауіпсіздік: компьютерлік желінің
жұмыс істеу қағидалары, желі, желілік компонент, ір-адрестер, домен жүйесі, желіде
жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік шаралары, ақпаратты қорғау әдістері, идентификациялау
әдістері.

2. Деректерді ұсыну: санау жүйелері; ондық санау жүйесінен екілік санау
жүйесіне және кері ауыстыру; сегіздік және оналтылық санау жүйелері; логикалық
операциялар; ақиқат кестесін құру; компьютердің логикалық элементі; компьютерді
басқару, арифметикалық-логикалық және жад регистрі құрылғысының жұмысы; мәтіндік
ақпараттарды кодтау қағидалары.

3. Алгоритмдеу және программалау: функциялар мен рәсімдер; функциялар;
рекурсия; жолдармен жұмыс жасау; жолдық әдіс; жолдық әдіс түрлері; практикалық
жұмыс; файлдармен жұмыс; сұрыптау әдістері; графтың анықтамасы мен негізгі
ұғымдары; графтағы алгоритм түрлері.

4. Web-жобалау: Web-программалау; HTML тілі; HTML- де қаріптің өлшемін, түсі
мен түрін белгілеу; HTML-де кесте құру; HTML құжатында графиканы қолдану; HTML-де
гиперсілтемелерді ұйымдастыру; каскадтық стильді кестелер; стильдер кестелерінің
тілінде селекторлар түрлері; скриптерді қолдану; HTML-де мультимедианы енгізу. HTML-
де практикалық жұмыстарды орындау; компьютерде деректер базасын құру; веб-беттердің
деректер базасымен байланыстыру; деректер базасымен орындалатын әрекеттер.

5. Ақпараттық жүйелер: Big Data; деректер базасының негізгі түсініктері;
реляциондық деректер базасы; біркестелі деректер базасын құру; көпкестелі деректер
базасын құру; деректерді енгізуге арналған форма жасау; конструктор режимінде
формаларды құру; есеп беруді құрудың қарапайым тәсілі; құрылымдалған сұраныстар.
деректерді таңдау үшін құрылымдық сұраныстар тілін (SQL) қолдану, SQL сұраныстар
жасау бойынша практикалық жұмыстар.

10-СЫНЫП «ИНФОРМАТИКА» ОҚУЛЫҒЫН ОҚЫТУДЫҢ
ӘДІСТЕМЕЛІК ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

Оқулықтың негізгі мазмұны оқушылардың информатика ғылымының базалық
негіздерін меңгеруге, ақпараттық мәдениетін қалыптастыруға, тұлғалық дамуына ықпал
ете отырып, кәсіби бағдар алуға, функционалдық сауаттылығы мен зияткерлігін арттыруға
бағытталған. Ұсынылып отырған оқулық білім мазмұнын жаңарту аясында оқытудағы
әлемдік озық үлгідегі тәжірибелер мен әдістерді, заманауи оқыту технологияларын оқыту
үдерісіне қолданып, білім алушылардың информатика пәніне қызығушылығын
арттырады.

Оқушыларды логикалық, сыни және сындарлы ойлау тұрғысынан дамыту арқылы
оқытудың сапасын арттыру, алған білімдерін оқуда, күнделікті өмірде қолдана білуге
үйрету басшылыққа алынады.

Интербелсенді және жобалау түріндегі оқыту технологияларын пайдаланып,
оқушылардың фронтальды білім алуынан жұптық және жеке білім алуға өтуі
қамтамасыз етіледі.

Сыни тұрғыдан ойлауды дамыту мақсатында оқулықтың барлық кезеңдері Блум
таксономиясының танымдық сатыларына негізделіп құрылымдалған. Оқушылар
оқулықпен жұмыс жасау барысында берілген теориялық материалды білу, түсіну және
қолдану жолдарын меңгереді.

Талдау сатысында берілген оқу материалын терең түсініп, оларды зерделейді,
құрылымын анықтау үшін тұтас бөліктерді құрамдас бөліктерге бөледі, оларды
салыстырады, өзара байланыстарды айқындайды.

7

Жинақтау сатысында оқушылар өз ойларын тұжырымдап, оқу материалын талдау
нәтижесінде алған білімдерін жаңашыл сипатта қорытады, өз идеяларын немесе үлгілерін,
жобаларын ұсынуды үйренеді. Жаңа нәтиже ретінде оқу материалдарын өзгеше ретпен
хабарлау (баяндау, пікірталасу), жұмыс жоспары, сызбалар, жобалар түрінде ұсынуды
қарастырады.

Бағалау сатысында берілген оқу материалының информатика саласында және
күнделікті өмірде пайдалануының маңызын анықтайды, ол туралы өзіндік пікір ұсынуды,
ойын білдіруді үйренеді.

Оқулықты меңгеру оңай болу үшін әр тақырып спиральдық білім жүйесі бойынша
қарапайымнан күрделіге қарай ауысып отырады. Берілген практикалық тапсырмалар
оқулықпен бірге және өз бетінше орындауға қолайлы етіп құрастырылған.

Оқулықпен жұмыс істеу барысында оқушыларда төмендегі көрсетілген
дағдыларды дамыту мақсат етіледі:
- оқулықта берілген теориялық материалдар мен практикалық жұмыстарды талдау

жинақтау және бағалау негізінде берілген тапсырмаларға топта және жұпта
«жобалау» жұмыстарын істеу;
- ақпараттық үдерістердің қоғамдағы рөлін түсіну және оған сындарлы баға беру;
- ақпараттық технологияларды адам іс-әрекетінің әртүрлі салаларында пайдалану
мәселелерін түсініп, анықтау;
- ақпараттық технологияларды күнделікті өмірде, оқуда және келешек еңбек іс-
әрекетінде тиімді қолдану;
- талдау, модельдеу мен программалау тапсырмаларын шешу;
- ақпараттық мәдениетті қалыптастыру;
- технологиялық ғылыми тілді меңгеріп, пән бойынша тілдік дағдыларды дамыту.

Бағалау бөлімінде берілген ғылыми мақала жазуға тапсырманы оындауда тікелей
күрделі мақала жазу емес, өтілген тақырыптағы басты мәселеге бағытталған, ғылым
негіздеріне сүйенген 20-25 сөйлемнен тұратын мақала жаздыру айтылып отыр.
Мұндай мақалаларды жазуға мұғалім Квант журналы сияқты интернет ресурстарды
ұсынуына болады.

 http://kvant.mccme.ru/
 https://www.adme.ru/zhizn-nauka/15-besplatnyh-sajtov-dlya-samoobrazovaniya-1216610/
 https://elementy.ru/catalog/g2/nauch_pop_zhurnaly


Практикалық жұмыстарды орындау

Практикалық жұмыстар бөлімінде оқушылар алған теориялық білімдерін
практикалық тұрғыдан қарастырып, компьютерде жұмыс істеу дағдысын
қалыптастырады. Оқушылардың қабылдауына оңай болуы үшін теориялық материалды
практикалық тапсырма арқылы түсіндіру әдісі қолданылған. Оқулықты оқушылар
мұғалімнің көмегінсіз де өздері оқып, түсінеді. Тапсырмаларды өз бетінше орындау
ыңғайлы болуы үшін практикалық бөлім екі кезеңге бөлінеді. Бірінші кезеңде
практикалық тапсырмалар толық түсіндіріледі, ал екінші кезеңде оқушылар алдыңғы
кезеңде алған практикалық білімдерін қолдана отырып, өздігінен орындауына тиімді
болатындай жасалған.

Практикалық жұмыс істеу барысында оқушылар төмендегі практикалық
тапсырмаларды орындайды:

1) алгоритмдеу; 2) модельдеу; 3) жобалау; 4) зерттеу.

8

Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері
1. «Информатика» пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану

арқылы жүзеге асырылады.
2. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысына

негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру үдерісін ұйымдастыру
және тиімді жоспарлау мақсатында пайдаланылады.
3. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.
4. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, оқушы мен оқытушы арасындағы кері
байланысты орнатады және оқу үдерісіне дер кезінде түзетулер енгізуге мүмкіндік
береді.
5. Жиынтық бағалау белгілі мерзімде оқу блогы аяқталғанда жүргізіледі,
оқушылармен кері байланысты орнату үшін пән бойынша тоқсандық және жылдық
бағаларды қою барысында колданылады.

Оқулықта оқу жетістіктерін бағалау мақсатында І тоқсан қорытындысына
арналған тест жұмыстары, ІІ, ІІІ, IV тоқсандағы оқу материалдарын практикалық
тұрғыдан меңгеруге арналған практикалық тапсырмалар берілген. Практикалық
жұмыстарды орындау барысында берілген тапсырмаларды бағалау
Дескрипторлары көрсетілген. Мұғалім бұл тапсырмаларды қорытынды
бақылауларға пайдалануына немесе осы тапсырманы үлгі ретінде алып, өз
тапсырмаларын дайындап, Дескрипторлар жасап, оларды ұсынуына болады.

9

Жаратылыстану-математика бағытында жалпы білім беретін мектептің
10-сыныбына арналған «Информатика» оқулығының мазмұны негізінде

дайындалған
ҰЗАҚМЕРЗІМДІ ЖОСПАР

Бөлімдер Тақырыптар Саны

Компьютерлік §1.1 Компьютерлік желілердің жұмыс жасау 1
желілер мен қағидалары
ақпараттық §1.2 Желі. Желілік компоненттер 1
қауіпсіздік §1.3 ІР-адрестер 1
§1.4 1
§1.5 Домен жүйесі 1
Желіде жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік
§1.6 шаралары 1
Ақпаратты қорғау әдістері

§1.7 Идентификациялау әдістері 1

§2.1 Санау жүйелері 1
§2.2 Ондық санау жүйесінен екілік санау жүйесіне 1
және кері ауыстыру
§2.3 Сегіздік және оналтылық санау жүйелері 1
§2.4 Логикалық операциялар (дизъюнкция, 1
конъюнкция, инверсия)
Деректерді §2.5 Ақиқат кестесін құру 1
ұсыну §2.6 Компьютердің логикалық элементі 1
§2.7 1
Компьютерді басқару, арифметикалық-
§2.8 логикалық және жад регистрі құрылғысының 1
жұмысы 1
Мәтіндік ақпараттарды кодтау қағидалары

Тоқсандық жиынтық бағалау

Алгоритмдеу §3.1 Функциялар мен процедуралар. Процедуралар 1
және §3.2 Функциялар мен процедуралар. Процедуралар 1
программалау §3.3 Функция 1
§3.4 Функция 1
§3.5 Рекурсия 1
§3.6 Жолдармен жұмыс істеу. Жолдық функциялар 1
§3.7 Жолдық әдісолдық 1
§3.8 Жолдық әдіс түрлері 1
§3.9 Практикалық жұмыс. Жолдық процедуралар 1
мен функциялар
§3.10 Файлдармен жұмыс 1

§3.11 Сұрыптау әдістері 1

§3.12 Сұрыптау әдістері 1

§3.13 Графтың анықтамасы мен негізгі ұғымдары 1

10

§3.14 Графтағы алгоритм түрлері 1

§4.1 Практикалық жұмыс 1
§4.2
§4.3 Тоқсандық жиынтық бағалау 1
§4.4
§4.5 Web-программалау. Web-сайт туралы түсінік 1
§4.6 HTML тілі 1
§4.7 HTML-е қаріптің өлшемін, түсі мен түрін белгілеу 1
HTML тілінде кесте құру 1
HTML тілі құжатында графиканы қолдану 1
HTML тілінде практикалық жұмыс 1
HTML тілінде сілтемелер 1
Жиынтық бағалау 1

Веб-жобалау §4.8 Каскадтық стильді кестелер CSS (Cascading 1
§4.9 Style Sheets)
§4.10 Стильдер кестелерінің тілінде селекторлар 1
түрлері
§4.11 СSS-те селекторлар. Идентификаторлы және 1
§4.12 контекстік селекторлар
1
§4.13 - 4.14 HTML-де мультимедианы енгізу 1
§4.15 Скриптерді қолдану
§4.16 2
HTML тілінде практикалық жұмыстарды орындау 1
§4.17 Компьютерде деректер базасын құру 1

Web-беттерді деректер базасымен 1
байланыстыру 1
Деректер базасымен орындалатын әрекеттер 1
Практикалық жұмыс
Тоқсандық жиынтық бағалау

Ақпараттық §5.1 Big Data 1
жүйелер §5.2 Деректер базасының негізгі ұғымдары 1
§5.3 Деректер базасын құру 1
§5.4 Реляциялық деректер базасы. Бастапқы кілт 1
§5.5 Деректер базасын құру 1
§5.6 Көпкестелі деректер базасын құру 1
§5.7 Деректерді енгізуге арналған форма құру 1
§5.8 Конструктор режимінде формаларды құру. 1
Практикалық жұмыс
§5.9-5.10 Есеп беруді құрудың қарапайым тәсілі 2
§5.11 Құрылымдалған сұраныстар 1
§5.12-5-13 Деректерді таңдау үшін құрылымдық 2
сұраныстар тілін (SQL) қолдану
§5.14 SQL-де сұраныстар жасау бойынша 1
практикалық жұмыс
Жобалық жұмыс 1
Тоқсандық жиынтық бағалау 1
Барлығы 68

11

Жаратылыстану-математика бағытында жалпы білім беретін мектептің
10-сыныбына арналған «Информатика» оқулығының мазмұны негізінде

дайындалған
ҚЫСҚАМЕРЗІМДІ ЖОСПАР

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Компьютерлік желілер мен
ақпараттық қауіпсіздік

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:

Сабақтың § 1.1 КОМПЬЮТЕРЛІК ЖЕЛІЛЕРДІҢ ЖҰМЫС ІСТЕУ ҚАҒИДАЛАРЫ
тақырыбы

Осы сабақта қол 10.6.1.1 Желілік компоненттердің мақсатын сипаттау (тораптар,
жеткізілетін оқу маршрутизаторлар, коммутаторлар)
мақсаттары (оқу
программасына
сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Компьютерлік желілердің қызметін біледі

Көпшілік оқушы: Компьютерлік желі түрлерін анықтайды
Кейбір оқушы: Компьютерлік желілердің жағымды және жағымсыз жақтарын
салыстырады

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау

Бағалау критерийі Компьютерлік желілердің қызметін біледі.
Компьютерлік желі түрлерін анықтайды.
Компьютерлік желілердің жағымды және жағымсыз жақтарын салыстырады.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:
Желі-сеть- network, сервер-сервер-server, тұтынушы-клиент-customer

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
Компьютерлік желі дегеніміз – ...

Компьютерлік желі түрлерін жазыңдар

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау
баулу

Пәнаралық Ағылшын, орыс тілдерінде сөздер қолданылады

байланыс

Алдыңғы білім Web-программалау

Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар
жоспарланған
кезеңдері

Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Шаттық шеңбері: Оқушылар тілек айтады. Бірінші

оқушы бір тілек айтады, қандай әріптен аяқталса, Сандар
келесі оқушы сол әріптен басталатын тілек айтады.

Топқа біріктіру: «Сандар» әдісі
Оқушылар үшке дейін санау арқылы топтарға бірігеді.

5 мин Өткен сабақты пысықтау: «Сұхбат алу»
Ортаға үш оқушы шақырылады. Екі оқушы бір-

бірімен өтілген тақырыптар бойынша сұхбат құрады.

12

Сабақтың ортасы 3 мин Үшінші оқушы түсінгенін әңгімелейді. Оқулық
5 мин Оқушылардың іс-әрекеттерін ауызша мадақтау,
ынталандыру.
«Миға шабуыл» әдісі
- Бүгінгі таңда қоғамдағы әлеуметтік өзгерістерге

желі технологиясының ықпалы қандай?
- Қандай желі түрлерімен таныссың?

«Джигсо» әдісі

Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін

ортада талқылайды. Мұғалім білімдерін толықтырады. Bilimland.kz
Ауызша мадақтау, ынталандыру

5 мин 1-тапсырма.
«Құрылысшы» ойыны
Тақырып бойынша мәтін қиындылары беріледі.
Оқушылар берілген мәтіннің қиындыларын
құрастырады.

Дескриптор:
Компьютерлік желілердің қызметін біледі.

Фигуралар арқылы бағалау

7 мин 2-тапсырма.
- Біздің еліміздегі әлеуметтік желілердің даму
барысына талдау жасаңдар? Мысал келтіріңдер.

Дескриптор:
Компьютерлік желі түрлерін анықтайды.

Фигуралар арқылы бағалау

Сабақтың соңы 7 мин 3-тапсырма. А4 парағы
3 мин - Компьютерлік желінің жағымды жақтары мен

пайдасын бағала.
- Компьютерлік желінің жағымсыз тұстары мен

зиянды жақтарын бағала.
- Екі жағдайды бағалау барысында дәлелді

мысалдар келтіріңдер.

Дескриптор:
Компьютерлік желілердің жағымды және жағымсыз
жақтарын салыстырады.
Оқушылардың жұмыстарын топ басшылары шәкіл
арқылы бағалайды. «Сызғыш» әдісі. Сызғыштың
шәкіл бөліктеріне оқушылардың аттарын жазады.

Тест тапсырмасы
Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Мұғалімге хат» әдісі
Оқушылар сабақ туралы түсінгендерін және
сұрақтарын қағазға жазып қалдырады.

13

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын

қабілетті оқушыларға қандай сақтау
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Шәкіл бойынша «Сызғыш» әдісін қолдану, ауызша, Компьютермен

арқылы сабақты меңгерту. жазбаша түрде қалыптастырушы бағалауды іске асыру. жұмыс кезіндегі
Шаттық шеңбері, «Сандар» – қауіпсіздік

топқа біріктіру, «Сұхбат алу» ережелерін еске

әдісі бойынша өткен түсіру
тақырыпты пысықтау, Миға
шабуыл әдісі, «Джигсо»,
«Құрылысшы» ойыны,
деңгейлік тапсырмалар, «Тест»
әдісі, кері байланыс орнату:
«Мұғалімге хат»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:

Компьютерлік желілер мен ақпараттық қауіпсіздік

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Сабақтың Қатысқандар: Қатыспағандар:
тақырыбы
Осы сабақта қол § 1.2 ЖЕЛІ. ЖЕЛІЛІК КОМПОНЕНТТЕР
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу 10.6.1.1 Желілік компоненттердің мақсатын сипаттау (тораптар,
программасына маршрутизаторлар, коммутаторлар)
сілтеме)
Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Желінің жұмыс істеу шарттары туралы біледі
Көпшілік оқушы: Бағдарлауыш пен коммутатордың ұқсастығы мен
Ойлау дағдылары айырмашылығын салыстырады
Бағалау критерийі Кейбір оқушы: Компьютерлік желінің маңыздылығын бағалап, тұжырым
жасайды
Тілдік мақсаттар Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау, бағалау
Желінің жұмыс істеу шарттары туралы біледі.
Бағдарлауыш пен коммутатордың ұқсастығы мен айырмашылығын
салыстырады.
Компьютерлік желінің маңыздылығын бағалап, тұжырым жасайды.

Пәндік лексика және терминология:
желі-сеть-network, маршрутизатор-router, модем-modem, коммутатор- switch

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

14

Құндылықтарға Желінің қатынастық жабдықтарына (тораптарына) жататын құрылғыларды
баулу жазыңдар.
Пәнаралық
байланыс Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау
Алдыңғы білім
Ағылшын, орыс тілдерінде сөздер қолданылады
Сабақтың
жоспарланған Компьютерлік желілерді ұйымдастыру Ресурстар
кезеңдері Сабақтың барысы
Сабақтың басы
Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы
тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады. Жалаушалар
Топқа біріктіру: «Жеті жұрттың тілін біл» үш елдің
жалаулары арқылы топтарға бірігеді.

4 мин Өткен сабақты пысықтау: «Фишбоун» әдісі Плакат, маркер
Сабақтың ортасы 3 мин Оқушылар плакатқа балық қаңқасының суретін
салады. Жоғарғы қабырғаларына өткен тақырыпқа
байланысты сұрақтар жазады. Келесі топ төменгі
қабырғаларына жауаптарын жазады.

Фигуралар арқылы бағалау

«Миға шабуыл» әдісі
- Бүгінгі таңда компьютер техникасының дамуында

желінің рөлі қандай?
- Желінің қандай түрлерімен таныссың?
- Қандай желілерде жұмыс істейсіңдер?

5 мин «Көршіңе әңгімелеп бер» әдісі
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін
қасындағы досына әңгімелеп береді. Мұғалім Оқулық
оқушылардың білімін толықтырады.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

6 мин 1-тапсырма.
Кестемен жұмыс
Модем Коммутатор А4 парағы,
Желілік Бағдарлауыш жұмыс дәптері
түйін

Дескриптор:
Желілік жұмыс істеу шарттарын анықтайды.

Фигуралар арқылы бағалау

7 мин 2-тапсырма. А4 парағы,
- Бағдарлауыш пен коммутатордың ұқсастығы мен жұмыс дәптері

айырмашылықтарын салыстырып, талдаңдар.

Дескриптор:
Бағдарлауыш пен коммутатордың ұқсастықтары мен

15

айырмашылығын салыстырады.
Фигуралар арқылы бағалау

7 мин 3-тапсырма.
- «Біздің өмірімізде интернет желісінің алатын орны»
тақырыбында эссе жазыңдар. Эссені жазу барысында
интернет біздің өмірімізге енгеннен бастап не ұттық,
неден ұтылдық сұрақтарына жауап беріңдер.

Дескриптор:
Компьютерлік желінің маңыздылығын бағалап,
тұжырым жасайды.

Оқушылардың іс-әрекеттерін бағалау парағына балл

қою арқылы топ басшысы бағалайды.

№ Аты- 1-тап- 2-тап- 3-тап-

жөні сырма сырма сырма

Сабақтың соңы 3 мин Шағын тест алу
Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.

Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Блоб ағашы» әдісі
Оқушылар сабақтан алған әсерін ағашқа өрмелеген

маймылдарды бояу арқылы көрсетеді.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және
көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік
Сіз басқаларға қарағанда техникасын

қабілетті оқушыларға қандай сақтау

тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Бағалау парағы, ауызша, жазбаша түрде қалыптастырушы Компьютермен
арқылы сабақты меңгерту.
Шаттық шеңбері, «Жеті бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі

қауіпсіздік

жұрттың тілін біл» топқа ережелерін еске
біріктіру, «Фишбоун» әдісі түсіру

бойынша өткен тақырыпты

пысықтау, «Миға шабуыл,

«Көршіңе әңгімелеп бер»,

деңгейлік тапсырмалар, «Тест»

әдісі, кері байланыс жасату:

«Блоб ағашы»

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

16

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:

Компьютерлік желілер мен ақпараттық қауіпсіздік

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:

Сабақтың тақырыбы § 1.3 IP-АДРЕСТЕР

Осы сабақта қол 10.6.1.2 IP-адрестерінің мақсатын және көрсетілуін түсіндіру
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу Барлық оқушы: IP-адрес, хаттама ұғымдарын анықтайды
программасына Көпшілік оқушы: Хаттамалардың түрлерін салыстырады
сілтеме) Кейбір оқушы: Желідегі компьютерлер санын білудің маңыздылығын
Сабақтың мақсаты тұжырымдайды
Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау, бағалау
Ойлау дағдылары 1. IP-адрес пен маска ұғымын салыстырады.
Бағалау критерийі 2. Берілген сандар бойынша IP-адресті анықтайды.
3. Берілген сандар бойынша масканы анықтайды.
Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:
IP-адрес-IP-adress, ТСР/ІР хаттама-Protocol of the TRNC / IP, маска-маска- mask

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

TCP / IP-хаттама түрлерін жазыңдар.

Қолданыстағы хаттама түрлері

ІР-адрес пен маска ұғымын салыстырыңдар.

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық байланыс Математикалық сандар, ағылшын тілінің сөздері қолданылады

Алдыңғы білім Желі. Желілік компоненттер

Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған

кезеңдері

Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу

Шаттық шеңбері: «Жүректен жүрекке»

Оқушылар бір-біріне жақсы тілектер айтып,

сабаққа көңілді қатысады.

Топқа біріктіру: Әлеуметтік желілер арқылы Әлеуметтік

топтарға біріктіру: «Whatsapp» «Instagram» желілер

«Faаcebook»

5 мин Өткен сабақты пысықтау: «Ақпарат бөлісу» А4 парағы
3 мин әдісі
Сабақтың ортасы 1-оқушыда ақпараттың 50%-ы бар.
2-оқушыда ақпараттың 50%-ы бар.
Жұптар бір-бірінің ақпараттарын толықтырады.
Жұптар сыныппен жұмыс істейді.

Смайлдер арқылы бағалау
«Миға шабуыл» әдісі
- Интернетке кірген компьютерді бақылауға бола

17

ма?
- Интернетте жұмыс істеп тұрған компьютердің қай
елден, қай өңірден екенін анықтау мүмкін бе?

5 мин «Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі Оқулық
7 мин Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін bilimland.kz
7 мин жұбымен талқылайды. Мұғалім оқушылардың
білімдерін толықтырады. Плакат, маркер,
5 мин стикер
Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма. «Венн диаграммасы»
- ІР-адрес пен маска ұғымын салыстырыңдар.
Дескриптор:
ІР-адрес пен маска ұғымдарын салыстырады.

Смайлдер арқылы бағалау

2-тапсырма.
- Компьютердің IP-адресінің фрагменттері А-дан
В-ға дейін көрсетілген. IP-адресті қалпына келтір.
Жауапта үзінділерді білдіретін сандардың реттілігін
IP-адреске сәйкес тәртіпте көрсет.

А)

3.212 21 2.12 .42

А Ә Б В
Ә) 2.16 16 8.132

.64

А Ә Б В
Б) 4.18 .61 20

2.162

АӘ Б В
В) 39 4.28 .2

.65 10

АӘ Б ВГ

Дескриптор:
Берілген мәліметтер бойынша ІР-адресті
анықтайды.

Смайлдер арқылы бағалау

3-тапсырма.
Мына тізбектердің қайсысы маска болуы мүмкін?

1) 255.255.255.122
2) 255.255.128.255
3) 255.255.156.0
4) 255.255.255.192
5) 255.255.224.192
6) 255.255.255.128
7) 255.255.248.0
8) 255.255.128.128

18

Сабақтың соңы 3 мин 9) 255.255.255.102

10) 255.255.248.0
Дескриптор:
Берілген сандар бойынша маскаларды анықтайды.

Смайлдер арқылы бағалау

«Лездеме сұрақтар» әдісі
1. TCP / IP-хаттамаларының қандай түрлері
бар?
2. TCP / IP -хаттамасының қызметі қандай?
3. IP-адрес дегеніміз не?
4. IP-адрестің соңғы нөмірлері қандай сандар
бола алмайды?
5. Желідегі компьютер нөмірін қалай
анықтайды?
Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Бутерброд» әдісі

Оқушылардың бір тобы сабақ туралы жағымды

пікір, екінші тобы сын, үшінші тобы тағы да

жағымды пікір айтады.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Смайлдер арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен

арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі

Шаттық шеңбері, «Әлеуметтік қауіпсіздік
желілер» – топқа біріктіру, ережелерін еске
«Ақпаратпен бөліс» әдісі түсіру
бойынша өткен тақырыпты
пысықтау, «Миға шабуыл» әдісі,
«Ойлан, жұптас, бөліс», «Венн
диаграммасы», деңгейлік

тапсырмалар, «Лездеме сұрақтар»

әдісі, кері байланыс орнату:

«Бутерброд»

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

19

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:

Компьютерлік желілер мен ақпараттық қауіпсіздік

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:
Сабақтың
тақырыбы § 1.4 ДОМЕН ЖҮЙЕСІ
Осы сабақта қол
жеткізілетін оқу 10.6.1.3 Домендік атаулар жүйесінің (DNS) мақсатын түсіндіру
мақсаттары (оқу
программасына Барлық оқушы: Домендік атау ұғымын анықтайды
сілтеме) Көпшілік оқушы: Домен түрлерін анықтау, салыстырады
Сабақтың Кейбір оқушы: Желідегі домендік жүйенің маңыздылығын бағалайды
мақсаты
Білу, түсіну, қолдау, талдау, жинақтау, бағалау
Ойлау дағдылары
Бағалау критерийі 1. ІР-адрес пен домендік адресті салыстырады.
2. Домендік атауға дұрыс таңдау жасап ұсынады.
Тілдік мақсаттар 3. Домендік атаудың қолданылуының қажеттілігін түсіндіреді.

Пәндік лексика және терминология:
Домен-домен-domain, DNS, com, edu, org, net, kz, ru, uz

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

Бірінші деңгейлі домендерді жазыңдар.

Екінші деңгейлі домендерді жазыңдар.

ІР-адрес пен домендік адресті салыстырыңдар.

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Ағылшын тілінде сөздер қолданылады

байланыс

Алдыңғы білім ІР-адрестер

Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған

кезеңдері

Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу

Шаттық шеңбері: оқушылар бір-біріне бір сөзбен жақсы

тілек айтады.

Топқа біріктіру: Сандар арқылы топтарға бірігеді. Сандар

7 мин Өткен сабақты пысықтау: «Өрмекші торы» әдісі Жіп
Сабақтың ортасы 2 мин Оқушылар шеңбер құрып тұрады. Жіптің бір ұшын
саусағына орап, сұрақ қою арқылы келесі оқушыға
лақтырады. Ол оқушы жауап беріп, келесі оқушыға
лақтырады. Соңында өрмекші торы құрылады

Жұмысты медальдар арқылы бағалау

«Миға шабуыл» әдісі
- Домен ұғымымен таныссың ба?
- Желідегі сандық адрестерді есте сақтауға қалай қолайлы
етуге болады?

5 мин «Көршіңе әңгімелеп бер» әдісі Оқулық
20

Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін
құрбысына айтып береді. Мұғалім оқушылардың
білімдерін толықтырады.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

6 мин 1-тапсырма.
- IP-адрес пен домендік адрестерді салыстыр. Екеуінің
ұқсастығы пен ерекшеліктерін Венн диаграммасы арқылы Плакат,
көрсет. маркер

Дескриптор:
ІР-адрес пен домендік адресті салыстырады.

Медальдар арқылы бағалау

5 мин 2-тапсырма.
- Домендік атауларды қалай таңдаған дұрыс?
- Өзіңе және отбасы мүшелеріне интернеттен жеке-жеке
сайт ашады деп есептеп, оларға домендік атау таңдап,
ұсын.

Дескриптор:
Домендік атауға дұрыс таңдау жасайды.

Медальдар арқылы бағалау

5 мин 3-тапсырма.

- Берілген тақырып бойынша зерттеу жасаңдар.

Зерттеу Зерттеу сұрақтары мен бағыттары

тақырыптары

Электрондық Қандай домендік атауы бар?

үкімет деген Не үшін Электрондық үкімет деп
не? аталады?

Сайттың үкімет жұмысына қандай
қатысы бар?

2 Елімізде Біздің елімізде және басқа елдердегі

және сайттарға талдау жасаңдар. Танымал
шетелдердегі сайттар қай бағытта жасалған. Қай
ең көп бағыттағы сайттар көп? Өз тәжірибеңе
қолданылатын сүйен. Интернетті пайдалан. Отбасы
6 сайтты мүшелері, құрдастарың,
анықтаңдар.
Не үшін бұл сыныптастарыңның арасында сауалнама

сайттардың жүргізіп, еліміздегі ең танымалы деген 3
рейтінгісі
жоғары? сайтты анықтап көр.

Дескриптор:
Домендік атаулардың қолданылуын зерттейді.

Медальдар арқылы бағалау

Сабақтың соңы 6 мин «Эссе» стратегиясы А4 парағы
- «Желідегі домендік жүйенің маңызы» туралы ойларыңды
жазыңдар.

Өздерін бағалайды

21

1 мин Кері байланыс: «Басбармақ» әдісі

Оқушылар сабақтан алған әсерін басбармақтарын көрсету

арқылы білдіреді.

Саралау. Сіз қандай Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық

тәсілмен көбірек қолдау қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? және

көрсетпексіз? Сіз қауіпсіздік

басқаларға қарағанда техникасын

қабілетті оқушыларға сақтау

қандай тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке Медальдар арқылы ауызша, жазбаша түрде қалыптастырушы Компьютермен

жұмыс арқылы сабақты бағалауды іске асыру жұмыс

меңгерту. Шаттық шеңбері, кезіндегі

Топқа біріктіру: «Сандар», қауіпсіздік

«Өрмекші торы» әдісі ережелерін

бойынша өткен тақырыпты еске түсіру

пысықтау, «Миға шабуыл»,
«Көршіңе әңгімелеп бер»,

«Венн диаграммасы»

әдістері, деңгейлік

тапсырмалар, «Эссе» әдісі,
кері байланыс орнату:

«Басбармақ»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:

Компьютерлік желілер мен ақпараттық қауіпсіздік

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Сабақтың Қатысқандар: Қатыспағандар:
тақырыбы
Осы сабақта қол § 1.5 ЖЕЛІДЕ ЖҰМЫС ІСТЕУ КЕЗІНДЕГІ ҚАУІПСІЗДІК ШАРАЛАРЫ
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу 10.6.2.1 1 «Ақпараттық қауіпсіздік», «құпиялылық», «тұтастық» және
программасына «қолжетімділік» терминдерінің маңызын түсіндіру
сілтеме)
Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: «Ақпарат» және «ақпараттық қауіпсіздік» ұғымдарымен
танысады
Ойлау дағдылары Көпшілік оқушы: Қазақстан Республикасындағы заңмен қорғалатын
Бағалау критерийі құпияларды анықтайды
Кейбір оқушы: Жүйенің сенімділігіне тұжырым жасайды
Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау, бағалау
1. Қазақстан Республикасында заңмен қорғалатын құпиялармен танысады.
2. Ақпараттық қауіпсіздіктің құрамдас бөліктерін салыстырады.
3. Қауіпсіздік жүйелеріне тұжырым жасайды.

22

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:
Ақпарат-информация-Information, қауіпсіздік-безопасность-security, қауіпсіз
Құндылықтарға жүйе-защищенная система- secure system, кепілдік- гарантия- guarantee
баулу Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
Пәнаралық Ақпараттық қауіпсіздік пен ақпаратты қорғаудың айырмашылығын
байланыс салыстырыңдар.
Алдыңғы білім Елімізде заңмен қорғалатын құпияларды жазыңдар.
Ақпараттық қауіпсіздіктің құрамдас бөліктері
Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

Адам және қоғам, ағылшын тілінде сөздер қолданылады

Домен аттары жүйесінің (DNS) қызметі

Сабақтың Сабақтың барысы Ресурстар
жоспарланған Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
кезеңдері
3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Сабақтың басы Шаттық шеңбері: «Қуат беру»
Шаттық шеңберіне барлық оқушылар тұрады. Бастапқы
бастаушы қолын бір рет қысады, екінші айналымда екі Сандар
рет, үшінші айналымда үш рет қысады. Соңында
бастауыш оқушыға жеткенде қанша қуат бергенін
анықтайды.
Топқа біріктіру: Сандар арқылы топтарға бірігеді.

7 мин Өткен сабақты пысықтау: «Биопоэма» әдісі А4 парағы
Сабақтың ортасы 2 мин А4 парақты 8 бөлікке бөліп, әр бөлікке өткен тақырып
туралы маңызды ақпаратты толтырады. Мәліметтерді Оқулық
5 мин толықтырып болған соң, бүкіл топ мүшелерінің bilimland.kz
біреуінен ұқсастықтарды байқайды, саралайды,
мәліметтерді толықтырады.

Жұмысты медальдар арқылы бағалау
«Миға шабуыл» әдісі
- Желіде жұмыс істеуде қандай қауіп-қатер бар деп
ойлайсың?
- Интернетте қандай ақпаратты жариялауға болмайды?
- Әлеуметтік желілерді пайдалануда қандай қауіп-қатер
бар?

«Джигсо» әдісі
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін ортада
талқылайды. Мұғалім оқушылардың білімдерін
толықтырады.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

6 мин 1-тапсырма.
- Біздің еліміздегі ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз
етудің қандай шаралары, заңдары бар? Талдаңдар.

Дескриптор:

23

ҚР-дағы заңмен қорғалатын құпияларды анықтайды.
Медальдар арқылы бағалау

6 мин 2-тапсырма.
7 мин
- Ақпараттық қауіпсіздіктің құрамдас бөліктерін Венн

диаграммасы арқылы салыстырыңдар. Плакат,
маркер, стикер
Дескриптор:

Ақпараттық қауіпсіздіктің құрамдас бөліктерін

салыстырады.

Медальдар арқылы бағалау

3-тапсырма.

Кестемен жұмыс

Қауіпсіз Сенімді Жүйенің Қауіпсіздік Кепілдік

жүйе жүйе сенімділігі саясаты

Сабақтың соңы 3 мин Дескриптор: А4 парағы
- Қауіпсіздік жүйелерін анықтайды. А4 парағы
- Қауіпсіздік жүйелерін салыстырады.
Оқушылардың жұмыстарын топбасшы шәкіл арқылы
бағалайды. «Температура» әдісі. Термометр шәкіліне
оқушылардың аттарын жазады.

«Зымыран сұрақтар»
Қағазға үш сұрақ жазып, ұшақ жасайды және келесі
топқа ұшырады. Ол топ сұрақтарға жауап береді.

Өздерін бағалайды

1 мин Кері байланыс: «Басбармақ» әдісі Денсаулық
Оқушылар сабақтан алған әсерін басбармақтарын және
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көрсету арқылы білдіреді. қауіпсіздік
көбірек қолдау көрсетпексіз? техникасын ың
Сіз басқаларға қарағанда Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай ережелерін
қабілетті оқушыларға қандай тексеруді жоспарлап отырсыз? сақтау
тапсырма бересіз?
Компьютермен
Шаттық шеңбері, Топқа Шәкіл бойынша бағалау, «Температура» әдісі арқылы жұмыс кезіндегі
қауіпсіздік
біріктіру: «Сандар», ауызша, жазбаша түрде қалыптастырушы бағалауды іске ережелерін еске
түсіру
«Биопоэма» әдістері бойынша асыру

өткен тақырыпты пысықтау,

«Миға шабуыл», «Джигсо»,

«Венн диаграммасы» әдісі,

деңгейлік тапсырмалар,

«Басбармақ»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

24

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Компьютерлік желілер мен ақпараттық
қауіпсіздік

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:

Сабақтың тақырыбы § 1.6 АҚПАРАТТЫ ҚОРҒАУ ӘДІСТЕРІ

Осы сабақта қол 10.6.2.2 Деректерді шифрлау қажеттілігін бағалау
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу

бағдарламасына

сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Криптология, шифрлау ұғымдарын анықтайды
Ойлау дағдылары Көпшілік оқушы: Криптология бөлімдерін анықтап, салыстырады
Кейбір оқушы: Криптология негізінде сөйлемдерді шифрлайды

Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау, бағалау

Бағалау критерийі 1. Криптология, шифрлау ұғымдарын анықтайды.
Тілдік мақсаттар 2. Криптология бөлімдерін анықтап, салыстырады.
3. Криптология негізінде сөйлемдерді шифрлайды.

Пәндік лексика және терминология:

Криптология-криптология-cryptology
Криптография-криптография-cryptography
Шифрлау- шифрование-Encryption
Криптоталдау-криптоанализ-Cryptanalysis
Криптограф-криптограф-cryptograph
Криптожүйе-криптосистема-cryptosystem
Криптограмма-криптограмма-cryptogram
Алфавит-alphabet
Мәтін-текст-text
Электрондық цифрлық қолтаңба-Электронная цифровая подпись-Electronic

digital signature

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
Сен өзің үшін маңызды деректерді қалай қорғайсың?
Ерте заманда адамдар ақпаратты қорғаудың қандай әдістерін пайдаланған?
Криптография, шифрлау дегеніміз не? Есіңе түсір!
Бүгінгі таңда ақпаратты қорғау мемлекеттік деңгейде және жеке адамдар үшін
қаншалықты маңызды?

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау
баулу

Пәнаралық байланыс Математикалық сандар, ағылшын тілінің әріптері қолданылады

Алдыңғы білім Ақпараттық қауіпсіздік

Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған

кезеңдері

Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Шаттық шеңбері: Сыныпта көңілді ахуал орнату.
Топқа біріктіру: бағдаршам түстері арқылы Бағдаршам
топтарға бірігеді.

25

7 мин Өткен сабақты пысықтау: «Пирамида» әдісі Үлестірме
3 мин Оқушылар берілген сұрақтарды оңайдан күрделіге қағаздар
7 мин қарай пирамида тәрізді тізіп шығады. Жауаптарын
Сабақтың ортасы 7 мин жазады.
Сабақтың соңы
5 мин Медальдар арқылы бағалау
3 мин
«Миға шабуыл» әдісі. «Адасқан сөздер» әдісі
3 мин Оқушылар тақырыпқа байланысты сөздерден
сөйлем құрайды.
«Ақпаратты қорғау» сөзі

Оқулықпен жұмыс Оқулық
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін
ортада талқылайды. Мұғалім оқушылардың
білімдерін толықтырады.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма. Техникалық диктант Жұмыс дәптері
... термині ... – құпия және ... – хабар деген
ұғымдарды білдіретін грек сөздерінен шыққан. ...
екі бөлімге бөлінеді: ... (шифрлау) және ...
(криптоталдау). Криптографиямен айналысатын
адамды ... деп атайды. ... - ақпаратты кілтсіз кері
шифрлау ... мәселесімен айналысады.

Дескриптор:
Криптология, шифрлау ұғымдары мен бөлімдерін
анықтайды.

2-тапсырма.
- Оқулықта берілген Шифрлау кестесіне талдау
жасаңдар.

Дескриптор:
- Шифрлау кестесін анықтайды.
- Сөйлемдердің шифрлану жолын талдайды.

3-тапсырма. Шағын қорапша,
а) 2-суреттегі қазақ алфавитін пайдаланып, фишка
«Кездесу кітапханада сағат онда» сөйлемін
шифрла. А4 парағы
ә) 2-суреттегі қазақ алфавитіндегі әріптердің
орындарын ауыстырып, «Кездесу кітапханада сағат
онда» сөйлемін керішифрла. Не өзгеріс байқадың?
Дескриптор:
Сөйлемдерді шифрлайды.
Оқушылардың жұмыстары балл қойылған
фишкалар арқылы бағаланады. Оқушылар
қоржындарына фишка жинау керек

1. «Криптология» ғылымының мақсаты не?
2. «Шифрлау» дегеніміз не?
3. Заманауи криптография неше бөлімнен тұрады?
4. «Электрондық цифрлық қолтаңба» дегеніміз не?

Оның қандай маңызы бар?
Өздерін бағалайды

26

2 мин Кері байланыс: «БББ кестесі» әдісі

Оқушылар бұрыннан не білетінін, сабақта не

білгенін және не білгісі келетінін кестеге жазады.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке Фишкалар арқылы ауызша, жазбаша түрде қалыптастырушы Компьютермен

жұмыс арқылы сабақты бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі

меңгерту. «Пирамида» қауіпсіздік
әдісі бойынша өткен ережелерін еске
түсіру
тақырыпты пысықтау,
«Миға шабуыл»,
«Адасқан сөздер,

деңгейлік тапсырмалар,
кері байланыс орнату:

«БББ кестесі»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:

Компьютерлік желілер мен ақпараттық қауіпсіздік

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Сабақтың Қатысқандар: Қатыспағандар:
тақырыбы
Осы сабақта қол § 1.7 ИДЕНТИФИКАЦИЯЛАУ ӘДІСТЕРІ
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу 10.6.2.3 Пайдаланушы деректерін қорғау шараларын қолдануды түсіндіру
бағдарламасына парольдер, тіркеу жазбасы, аутентификация, биометриялық аутентификация
сілтеме)
Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: идентификация, аутентификация ұғымдарын анықтайды
Көпшілік оқушы: идентификациялау, аутентификациялау әдістерін
Ойлау дағдылары салыстырады
Бағалау критерийі Кейбір оқушы: идентификациялау мен аутентификациялаудың маңыздылығын
тұжырымдайды

Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау, бағалау

1. «Идентификация», «аутентификация «ұғымдарын анықтайды
2. Идентификациялау, аутентификациялау әдістерін салыстырады
3. Идентификациялау мен аутентификациялаудың маңыздылығын

тұжырымдайды.

27

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:
идентификация-аутентификация-атрибутивті тәсіл-биометрикалық тәсіл-
Құндылықтарға статистика-динамика-
баулу
Пәнаралық Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
байланыс Идентификация, аутентификация ұғымдарын жазыңдар.
Алдыңғы білім Желі (мысалы, интернет) арқылы жұмыс жасайтын пайдаланушылардың басты
Сабақтың мәселесіне не жатады деп ойлайсың? Негізде.
жоспарланған Идентификациялау дегенді қалай түсінесің?
кезеңдері Желіде өз ақпараттарыңды қалай қорғайсың?
Сабақтың басы
Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

Ағылшын, орыс тілдерінде сөздер қолданылады

Ақпараттық қауіпсіздік Ресурстар
Сабақтың барысы

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
Уақыт

3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Шаттық шеңбері және топқа біріктіру:

«Төрттік» әдісі
Оқушыларға «әке», «ана», «бала», «дос» деген жазулары
бар парақшалар таратылады. Оқушылар топтарға
бірігеді. Әр топ өз аттары туралы бір шумақ өлең
айтады.

7 мин Өткен сабақты пысықтау: «Екі дұрыс, бір бұрыс» А4 парағы
Сабақтың ортасы 2 мин әдісі
Оқушылар өткен тақырып бойынша екі дұрыс, бір бұрыс
жауабы бар тест құрастырып, жұптық жұмыс жасайды.
Оқушылар бір-бірінің жұмыстарын ауызша бағалайды.

«Миға шабуыл» әдісі
- Желі (мысалы, интернет) арқылы жұмыс істейтін
пайдаланушылардың басты мәселесіне не жатады
деп ойлайсың? Негізде.
- «Идентификациялау» дегенді қалай түсінесіңдер?
- Желіде өз ақпараттарыңды қалай қорғайсың?

23 мин Жаңа сабақ. Оқулықпен жұмыс

Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін ортада Оқулық

талқылайды. Мұғалім білімдерін толықтырады. bilimland.kz

1-тапсырма.
- Идентификация және аутентификация біздің
күнделікті өмірімізге қаншалықты еніп кеткен? Талдау
жасаңдар.
- Идентификация және аутентификация қай салада көп
қолданылады?
- Күнделікті идентификация және аутентификациялауды
қандай орындарда кездестіреміз?
Дескриптор:
- «Идентификация» ұғымын анықтайды.

28

- «Аутентификация» ұғымын анықтайды.
Медальдар арқылы бағалау

Сабақтың соңы 3 мин 2-тапсырма. А4 парағы
- Идентификациялау деректеріңді нашар пиғылды
пайдаланушыларға қолды болмау үшін оны қорғаудың
жолдарын ұсыныңдар.

Дескриптор:
- Идентификациялау, аутентификациялау әдістерін
анықтайды.
- Аутентификациялау әдістерін салыстырады.

3-тапсырма.
- Идентификация мен аутентификация ақпаратты

қорғауда қаншалықты маңызды екенін бағала.

Дескриптор:
- Идентификациялау, аутентификациялаудың
маңыздылығын тұжырымдайды.
Оқушылардың жұмыстары бағалау парағына балл қою
арқылы бағаланады.

1. «Идентификация» дегеніміз не?
2. Аутентификация» дегеніміз не?
3. Идентификациялаудың қандай тәсілдері бар?
4. «Биометрлік аутентификация» дегеніміз не?

Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Тазалық» әдісі

Үй тапсырмасы Оқушылар сабақтағы маңызды дегендерін еттартқышқа,

Саралау. Сіз қандай тәсілмен әлі де іздену керек деген мәліметтерді қоржынға, қажет
көбірек қолдау көрсетпексіз?
Сіз басқаларға қарағанда емес деген ақпаратты қоқыс жәшігіне салады.
қабілетті оқушыларға қандай «Желіде ақпаратты қорғаудың заманауи мәселелері»
тапсырма бересіз?
Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс тақырыбында ғылыми журналға шағын мақала дайында.
арқылы сабақты меңгерту.
Шаттық шеңбері, Топқа 1. Желіде өзіңді идентификациялау үшін өзіңе ұнамды
біріктіру: «Төрттік», «Екі логин мен «Пароль таңдаудың ережелері» мен
дұрыс, бір бұрыс» әдісі
«Парольдің

күрделілігінің 3

деңгейін» негізге ала

отырып, 3 түрлі сенімді

пароль құрастыр.

2. 2-суретті пайдаланып,
дукендерде тауарды

идентификациялау және

аутентификациялау жұмысын жүргізу жайлы ой

қорыт.

Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық
қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? және

қауіпсіздік
техникасын
сақтау

Бағалау парағы арқылы бірін-бірі бағалау, ауызша, Компьютермен
жазбаша түрде қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі
қауіпсіздік
ережелерін еске
түсіру

29

бойынша өткен тақырыпты
пысықтау, жобалық
тапсырмалар, кері байланыс
орнату: «Тазалық»
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:

Деректерді ұсыну

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың § 2.1 САНАУ ЖҮЙЕЛЕРІ

тақырыбы

Осы сабақта қол 10.2.1.1 Ондық жүйедегі бүтін сандарды екілік санау жүйесіне және кері аудару

жеткізілетін оқу

мақсаттары (оқу

бағдарламасына

сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: «Санау жүйесі» ұғымын анықтайды

Көпшілік оқушы: Позициялық және позициялық емес санау жүйелерін

салыстырады

Кейбір оқушы: сандарды бір санау жүйесінен басқа санау жүйесіне

ауыстырады

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау

Бағалау критерийі Санау жүйесі мен олардың түрлерін ажырата алады.

Сандарды бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауыстыра алады.

Санау жүйесінің тәжірибедегі маңыздылығы туралы тұжырым жасай алады.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:

Сан-число-number, санау жүйесі-система подсчета-counting system, позициялық

санау жүйесі-система позиционирования-positioning system, позициялық емес

санау жүйесі-система без позиционного счета-non-positional counting system

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

Санау жүйесінің түрлері мен айырмашылықтарын жазыңдар.

Сандарды бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауыстыру үшін ... санау

жүйелері қолданылады.

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс жасау, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Математикалық сандар, амалдар қолданылады, он алтылық санау жүйесінде

байланыс ағылшын тілінің әріптері қолданылады

Алдыңғы білім Санау жүйелері

Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған

кезеңдері

Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу

30

Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне бір сөзбен Сандар
жақсы тілек айтады.

Топқа біріктіру: «Сандар» әдісі
Оқушылар үшке дейін санау арқылы топтарға
бірігеді.

5 мин Өткен сабақты пысықтау: «Гауһарлар Карточкалар
иерархиясы» әдісі
Сабақтың ортасы 3 мин
5 мин Оқушыларға карточкада немесе стикерде белгілі
бір сұраққа қатысты тоғыз идея беріледі (немесе
өздері алдын ала жазады).

Олар өзінің бірінші басымдық берген карточкасын
жоғарыға қояды, бұдан кейін екі карточканы екінші
орынға қояды, үш карточканы үшінші орынға қояды,
содан соң қайтадан екі және неғұрлым төмен
артықшылығы бар карточка төменге
орналастырылады. Осылай гауһар тас пішіні пайда
болады.

Оқушылар бір-бірімен бітімге, келісімге қол
жеткізуге ұмтылуы тиіс. Сондықтан олар
карточкалардың ретін өзара талқылап, өз пікірлерін
білдіреді:

1. «Аналық тақта» дегеніміз не?
2. Аналық тақтаға қандай құрылғылар

жалғанады?
3. Аналық тақта компоненттерінің қызметі?
4. «Чипсет» деген не?
5. Порт және оның қызметі
6. Шина түрлері
7. Компьютерде қандай қосымша тақталарын

білесің?
8. Жүйелік блоктың енгізу-шығару

порттарына қандай құрылғылар жалғанады?
9. Компьютер құрылысындағы аналық

тақтаның рөлін бағалаңдар.
Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау,

ынталандыру

«Миға шабуыл» әдісі
- «Санау жүйесі» дегеніміз не және қандай санау
жүйелерін білесіңдер?
- Компьютер қандай санау жүйесімен жұмыс істейді?
- Бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауысуға
бола ма?

«Джигсо» әдісі

Оқулық

Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін
ортада талқылайды.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

31

5 мин 1-тапсырма. «Венн диаграммасы» әдісі Плакат, маркер
Оқушылар позициялық және позициялық емес санау
жүйелерін салыстырады.

Дескриптор:
- Санау жүйесінің түрлерін анықтай алады.
- Позициялық және позициялық емес санау жүйелерін
ажырата алады.

Фигуралар арқылы бағалау

Сабақтың соңы 10 мин 2-тапсырма. А4 парағы
1. 879, 3254 және 12354 сандарын разрядтары
4 мин бойынша жіктеңдер.
3 мин
2. 11100112 ; 1010102 ; 111111102 ; 10001112
сандарын ондық жүйеге ауыстырыңдар.

3. Сегіздік санау жүйесіндегі санды ондық
санау жүйесіне ауыстыру керек.

438 =?; 3258 =? ; 4838 =?; 7368=?; 12358 =?
4. Оналтылық санау жүйесіндегі санды ондық

санау жүйесіне ауыстыру керек.
4А316 =?; 3СВ16 =? ; F438 =?; E318=?; 10D16 =?
Дескриптор:
- Санау жүйелерін анықтай алады.
- Сандарды бір санау жүйесінен басқа санау жүйесіне
ауыстыра алады.

Фигуралар арқылы бағалау
3-тапсырма.
- Санау жүйелерінің адам өміріндегі маңызын
бағалаңдар.
Дескриптор:
Санау жүйелерінің маңыздылығы туралы тұжырым
жасай алады.
Оқушылардың жауаптарын шәкіл бойынша бағалау.
«Сағат» әдісі. Сағат шәкіліне балл жазу арқылы
бағалау.

Шағын тест алу (Plickers, Кahoot программаларын
қолдану)
Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.

Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Табыс сатысы» әдісі Денсаулық және
Оқушылар «Мен білемін», «Мен үйрендім», «Мен қауіпсіздік
Саралау. Сіз қандай тәсілмен жасай аламын» сатысы бойынша пікірлерін жазады. техникасын
көбірек қолдау көрсетпексіз? Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін сақтау
Сіз басқаларға қарағанда қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
қабілетті оқушыларға қандай Компьютермен
тапсырма бересіз? Шәкіл арқылы «Сағат» әдісін қолдану, ауызша, жұмыс кезіндегі
Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс жазбаша түрде қалыптастырушы бағалауды іске қауіпсіздік
арқылы сабақты меңгерту. асыру ережелерін еске
Шаттық шеңбері, «Сандар» – түсіру
топқа біріктіру, «Гауһарлар 32
иерархиясы» әдісі бойынша
өткен тақырыпты пысықтау,

«Миға шабуыл», «Джигсо»,
«Венн диаграммасы» әдістері,
деңгейлік тапсырмалар, «Тест»
әдісі, кері байланыс орнату:
«Табыс сатысы»

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Деректерді ұсыну

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Сабақтың Қатысқандар: Қатыспағандар:
тақырыбы
Осы сабақта қол § 2.2 ОНДЫҚ САНАУ ЖҮЙЕСІНЕН ЕКІЛІК САНАУ ЖҮЙЕСІНЕ ЖӘНЕ
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу КЕРІ АУЫСТЫРУ
программасына
сілтеме) Ондық жүйедегі бүтін сандарды екілік санау жүйесіне және кері ауыстыру
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушы: сандарды бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауыстыру
Ойлау дағдылары әдісін біледі
Бағалау критерийі Көпшілік оқушы: санау жүйесін ауыстыру әдістерін өмірде қолданады
Кейбір оқушы: санау жүйесінің компьютердің дамуындағы маңыздылығын
Тілдік мақсаттар талдайды
Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау, бағалау
Құндылықтарға
1. Сандарды бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауыстыру әдісін
біледі.

2. Санау жүйесін ауыстыру әдістерін өмірде қолданады.
3. Санау жүйесінің компьютердің дамуындағы маңыздылығын талдайды.

Пәндік лексика және терминология:
санау жүйесі-система подсчета-counting system,
екілік санау жүйесі-система двоичного счета-binary counting system,
сегіздік санау жүйесі-система с восемью подсчетами-the eight-count system,
ондық санау жүйесі-система расчета десятичных чисел-decimal calculation
system, он алтылық санау жүйеcі-шестнадцатеричная система-Hexadecimal

system

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
Сандарды бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауыстыру үшін ... санау
жүйелері қолданылады.
Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

33

баулу Математикалық сандар, амалдар қолданылады, он алтылық санау жүйесінде
Пәнаралық
байланыс ағылшын тілінің әріптері қолданылады
Алдыңғы білім
Санау жүйелері
Сабақтың
жоспарланған Сабақтың барысы
кезеңдері
Сабақтың басы Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы
тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады. Есеп беру
Топқа біріктіру: оқушылар есеп шығару арқылы
топтарға бірігеді.

7 мин Өткен сабақты пысықтау: «Пазл» әдісі Пазл, А4 парақ
Сабақтың ортасы 3 мин Мұғалім тапсырмасы үстіне жазылған бар пазлды
алдын ала жасайды. Оны А4 форматты қағазда/жұқа
қатырма қағазда жасап, содан кейін кесуге болады
немесе арнайы программа пайдаланылады.
Оқушыларға пазл бөліктері таратылады.
1. Оқушылар өз пазлының бөлігі бар басқа оқушыны
табу үшін бөлме ішінде жүреді. Пазлдар, мысалы,
әртүрлі түске боялуы мүмкін.
2. Оқушылар өздерінің кездейсоқ топтарын тапқаннан
кейін, олар командада жұмыс істеп, пазлды
құрастырады және тапсырманы орындайды.
3. Жарыс элементін қосу мақсатында мұғалім
регламент орната алады.
4. Тапсырма орындалғаннан кейін жауап алу
жүргізіледі.

Фигуралар арқылы бағалау

«Миға шабуыл» әдісі
- Бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне қалай
ауысуға болады?
- Не үшін сандарды бір санау жүйесінен екіншісіне
ауыстырамыз?

5 мин «Көршіңе әңгімелеп бер» әдісі
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін
қасындағы досына әңгімелеп береді. Оқулық

Ауызша мадақтау, ынталандыру

8 мин 1-тапсырма.
1. Сыныпта 11112% ұл және 11012 қыз бар.
А4 парағы,
Сыныпта неше оқушы бар? жұмыс дәптері
2. Менің 100 інім бар. Кішісі 1000 жаста, ал үлкені

1111 жаста. Үлкен інім 1001-сыныпта оқиды.
Осылай болуы мүмкін бе? Себебін түсіндір?
3. Төменде берілген сандарды ондық санау
жүйесінен екілік санау жүйесіне ауыстырыңдар.

1)29, 2)36, 3)74, 4)46, 5)124, 6)37, 7)128, 8)64,

9)245 10) 189

34

4. Төменде берілген сандарды екілік санау жүйесінен
ондық санау жүйесіне ауыстырыңдар.

1) 10000 2) 111011 3) 10011 4) 111111

5) 110011 6) 111001

7) 100010,01; 8) 111100,10; 9) 1010,1110;

10) 100011,111;
Дескриптор:
- Санау жүйелерін анықтай алады.
- Сандарды бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне
ауыстырады.

Фигуралар арқылы бағалау

5 мин 2-тапсырма.
- Екілік санау жүйесімен байланысты 2 есептен
құрастырып, оның шешу жолын ұсыныңдар.

Дескриптор:
- Санау жүйелерін анықтайды.
- Санау жүйесімен байланысты есеп құрастырады.
- Есептің шешу жолын түсіндіре алады.

Фигуралар арқылы бағалау

4 мин 3-тапсырма.
- Санау жүйелерінің компьютердің дамуындағы рөлін

бағалаңдар.

Дескриптор:

Санау жүйелерінің компьютердің дамуындағы рөлі

туралы тұжырым жасай алады.
Фигуралар арқылы бағалау

Сабақтың соңы 3 мин Шағын тест алу

Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.
Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Блоб ағашы» әдісі

Оқушылар сабақтан алған әсерлерін ағашқа

өрмелеген маймылдарды бояу арқылы көрсетеді.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және
көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік
Сіз басқаларға қарағанда техникасын
сақтау
қабілетті оқушыларға қандай
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен

арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі

Шаттық шеңбері, «Есеп қауіпсіздік
шығару» – топқа біріктіру, ережелерін еске
«Пазл» әдісі бойынша өткен түсіру
тақырыпты пысықтау, «Миға
шабуыл», «Көршіңе әңгімелеп
бер», деңгейлік тапсырмалар,
«Тест» әдісі , кері байланыс

орнату: «Блоб ағашы»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.

35

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Деректерді ұсыну

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Сабақтың Қатысқандар: Қатыспағандар:
тақырыбы
Осы сабақта қол § 2.3 СЕГІЗДІК ЖӘНЕ ОНАЛТЫЛЫҚ САНАУ ЖҮЙЕЛЕРІ
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу Ондық санау жүйесінен сегіздік және оналтылық санау жүйелеріне және кері
программасына ауысуды жүзеге асыру
сілтеме)
Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Ондық санау жүйесінен сегіздік, оналтылық санау жүйесіне
ауыстыру тәсілін анықтайды
Ойлау дағдылары Көпшілік оқушы: Ондық санау жүйесін сегіздік, оналтылық санау жүйесіне
Бағалау критерийі ауыстырады
Кейбір оқушы: Ондық санау жүйесін басқа санау жүйесіне және кері
Тілдік мақсаттар ауыстырады
Білу, түсіну, қолдану
Құндылықтарға Ондық санау жүйесінен сегіздік, оналтылық санау жүйесіне ауыстыру тәсілін
баулу анықтайды.
Пәнаралық Ондық санау жүйесін сегіздік, оналтылық санау жүйесіне ауыстырады.
байланыс Ондық санау жүйесін басқа санау жүйесіне және кері ауыстырады.
Алдыңғы білім Пәндік лексика және терминология:
санау жүйесі-система подсчета-counting system,
екілік санау жүйесі-система двоичного счета-binary counting system,
сегіздік санау жүйесі-система с восемью подсчетами-the eight-count system,
ондық санау жүйесі-система расчета десятичных чисел-decimal calculation
system, он алтылық санау жүйеcі-шестнадцатеричная система-Hexadecimal

system
Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
Санау жүйесінің түрлері мен айырмашылықтарын жазыңдар.
Сандарды ондық санау жүйесінен сегіздік, он алтылық жүйесіне ауыстыру үшін
... қолданылады.
Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

Математикалық сандар, амалдар қолданылады, он алтылық санау жүйесінде
ағылшын тілінің әріптері қолданылады
Сандарды бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауыстыру

Сабақтың Сабақтың барысы Ресурстар
жоспарланған Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
кезеңдері
3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Сабақтың басы 36

5 мин Шаттық шеңбері: «Жүректен жүрекке» Сурет
Оқушылар бір-біріне жақсы тілектер айтып, сабаққа қиындылары
Сабақтың ортасы 3 мин көңілді қатысады.
5 мин Топқа біріктіру: «Мозайка» әдісі А4 парағы
7 мин Оқушылар сурет қиындыларын құрастыру арқылы
7 мин топтарға бірігеді.

Өткен сабақты пысықтау: «Креативті матрица»
әдісі

1. Оқушыларға белгілі бір мәселеге негізделген
болжалды сценарийлері бар матрица беріледі.

2. Оқушылар кестеге санау жүйелерінің түрін
жазады.

3. Ондық санды әртүрлі санау жүйесіне
түрлендіріп жазады.

4. Қалай орындағанын түсіндіріп жазады.
Түрі

247

қалай

Смайлдер арқылы бағалау

«Миға шабуыл» әдісі
- Не үшін екілік санау жүйесімен қоса сегіздік және
он алтылық санау жүйелері қолданылады (үштік
немесе 7 емес)?
- Компьютерде сегіздік және оналтылық санау
жүйелерін қолдану қандай қажеттіктен туындаған деп
ойлайсың?

«Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі Оқулық
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін
жұбымен талқылайды. Мұғалім оқушылардың білімін
толықтырады.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма. Жұмыс дәптері
Төменде берілген ондық санау жүйесіндегі сандарды
сегіздік санау жүйесіне ауыстырыңдар.

1)219 2) 136 3) 79 4)80 5) 1024 6) 307 7)

3128 8) 64 9)120 10) 109
Дескриптор:
- Санау жүйесін анықтайды.
- Сандарды сегіздік санау жүйесіне ауыстырады.

Смайлдер арқылы бағалау

2-тапсырма.
- Төменде берілген ондық санау жүйесіндегі сандарды
оналтылық санау жүйесіне ауыстырыңдар.

1) 2012 2) 736 3) 729 4) 380 5) 1024 6) 237
7) 428 8) 643 9) 520 10) 21
- Төменде берілген екілік санау жүйесіндегі сандарды

37

сегіздік санау жүйесіне ауыстырыңдар.

1)10010 2)10011011 3)11011 4)110111

5) 11110011 6)10101001
Дескриптор:
Сандарды сегіздік және оналтылық санау жүйесіне
ауыстыра алады.

Смайлдер арқылы бағалау

5 мин 3-тапсырма.
Сабақтың соңы 3 мин - Төменде берілген екілік санау жүйесіндегі сандарды
он алтылық санау жүйесіне ауыстырыңдар.

1) 10111010 2)1110011011 3)1111011

4)1100011 5) 11110011 6)1011101001
- Төменде берілген сандарды екілік санау жүйесіне
ауыстырыңдар.

1) 258 2) 768 3) 172 2 4) 382 5) 1028 6) 2316

7) 12816 8) 643816 9)15216 10) 4116
Дескриптор:
Сандарды оналтылық, екілік санау жүйесіне ауыстыра
алады.

Смайлдер арқылы бағалау

«Конверттегі сұрақтар» әдісі
- Ондық санау жүйесінен сегіздік және он алтылық
санау жүйелеріне және кері ауысу қалай
орындалады?
- Компьютерде он алтылық санау жүйелері не үшін
қолданылады?
- Екілік санау жүйесіндегі сандарды ондық санау
жүйесіне аударуда қолданылған формуланы түсіндір.
- Санау жүйелеріндегі сандардың жазылуының
сәйкестік кестелерімен ауыстыру әдісін қалай
түсіндіруге болады?

Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі Денсаулық және
Оқушылар сабақтан алған жақсы екі түсінігін, қауіпсіздік
Саралау. Сіз қандай тәсілмен түсінбеген бір сұрағын айтады. техникасын
көбірек қолдау көрсетпексіз? Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін сақтау
Сіз басқаларға қарағанда қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
қабілетті оқушыларға қандай Компьютермен
тапсырма бересіз? Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде жұмыс кезіндегі
Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс қалыптастырушы бағалауды іске асыру қауіпсіздік
арқылы сабақты меңгерту. ережелерін еске
Шаттық шеңбері, «Мозайка» – түсіру
топқа біріктіру, «Креативті
матрица» әдісі бойынша өткен
тақырыпты пысықтау, «Миға
шабуыл», «Ойлан, жұптас,
бөліс», деңгейлік тапсырмалар,
«Конверттегі сұрақтар» әдісі,
кері байланыс орнату: «Екі
жүрек, бір тілек»

38

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Деректерді ұсыну

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың § 2.4 ЛОГИКАЛЫҚ ОПЕРАЦИЯЛАР (ДИЗЪЮНКЦИЯ, КОНЪЮНКЦИЯ,

тақырыбы ИНВЕРСИЯ)

Осы сабақта қол 10.2.2.1 Логикалық операцияларды қолдану (дизъюнкция, конъюнкция,

жеткізілетін оқу инверсия)

мақсаттары (оқу

программасына

сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Логика және оның түрлерін анықтау

Көпшілік оқушы: Ойлаудың негізгі формалары мен логикалық амалдарды

салыстыру

Кейбір оқушы: логикалық амалдарды өмірде қолдану

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, жинақтау

Бағалау критерийі 1. Логика және оның түрлерін анықтайды.

2. Логикалық амалдарды анықтайды, салыстырады.

3. Арнайы кестелерді қолданып логикалық амалдардың нәтижесін шығара

алады.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:

Логика-логика-logics, пікір-мнение-opinion, коньюкция-коньюкция-conjunction,

дизъюнкция-дизъюнкция-disjunction, логика алгебрасы-логическая алгебра-logic

algebra, инверсия-инверсия-inversion

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

Ойлаудың негізгі формаларын жазыңдар.

Логика ілімінің негізін қалаған ғалымдар ...

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Математикалық амалдар қолданылады, қазақ тілі бойынша және, немесе, емес

байланыс жалғаулықтары қолданылады.

Алдыңғы білім Санау жүйелері

Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған

кезеңдері

Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу

Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне бір сөзбен

жақсы тілек айтады.

2 мин Топқа біріктіру: Мұғалім оқушыларға сан жазылған Сандар
39

карточкалар таратады. Әр карточкада 1 сан жазылады Карточкалар
және үш түрлі сан. Мұғалім: «Мен бір сан ойладым,
оған 12 санын қосып, 8 санын алып тастағанда
4 шықты. Мен қандай сан ойладым?» Қолдарында
4 саны бар оқушылар жауап береді де, бір топқа
отырады. Екінші тағы солай қайталанады. Үш топқа
бөлінеді.

7 мин Өткен сабақты пысықтау: «Дүкен» әдісі
Үш топқа өткен тарау бойынша бес сұрақтан
Сабақтың ортасы 2 мин дайындауды тапсырады. Мұғалім санау жүйесі туралы
5 мин деректерді карточкаларға жазып, араластырып, үш
5 мин топқа бес данадан таратады. Әр топ өз тақырыптары
7 мин бойынша мәлімет жинайды. Ол үшін дүкенге барып өз
тақырыптары туралы мәліметті іздейді. Сатушы сұрақ
қояды, сұраққа жауап беріп, тауарларын алып кетеді.
Жауап бере алмаса, тақырыптарын толықтыра
алмайды.
1. Екілік санау жүйесі
2. Сегіздік санау жүйесі
3. Он алтылық санау жүйесі

Оқушылардың іс-әрекеттерін ауызша мадақтау

«Миға шабуыл» әдісі
- «Логика» дегеніміз не?
- Компьютер мен логиканың арасында қандай
байланыс болуы мүмкін?

«Джигсо» әдісі Оқулық
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін Плакат, маркер
ортада талқылайды.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма. «Венн диаграммасы» әдісі
Логикалық амалдарды Венн диаграммасы арқылы
салыстыру
Дескриптор:
- Логика және логикалық амалдарды анықтайды.
- Логикалық амалдарды салыстыра алады.

Медальдар арқылы бағалау

2-тапсырма.
- Төмендегі пікірлерді теріске шығарыңдар.

1. Бүгін театрда «Абай» қойылымы болады.
2. Жұп сандар жай сандар болады.
3. Самат өзіне берілген 5 тапсырманы да орындап

шықты.
4. Барлық мектептерде спортқа қызығатын

оқушылар табылады.

Дескриптор:
Логикалық амалдарды практикада қолдана алады.

Медальдар арқылы бағалау

40

5 мин 3-тапсырма.
- Төменде қарапайым пікірлер берілген:

1) А={Монитор – ақпаратты қағазға басатын
құрылғы};

2) В={Принтер – ақпартты енгізетін құрылғы};
3) С={Процессор – ақпаратты өңдеуші құрылғы};
4) D= {Тінтуір – ақпаратты сақтау құрылғысы};
5) E={Сканер – ақпаратты компьютерге көшіріп

өткізетін құрылғы}.
- 1, 2, 3-кестелерді пайдаланып логикалық
амалдардың нәтижесін табыңдар.

1) (А^В) 2) (С  D) 3) (А^В) 4) (В^С);

5) (А  В) 6) (С^ D) 7) А 8) В .

Дескриптор:

Ақиқат кестелерін қолданып логикалық амалдардың

нәтижесін табады.
Оқушылар бағалау парағына балл қою арқылы бір-
бірін бағалайды.

Сабақтың соңы 3 мин Шағын тест

Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.
Өздерін бағалайды

1 мин Кері байланыс: «Басбармақ» әдісі

Оқушылар сабақтан алған әсерін басбармақтарын

көрсету арқылы білдіреді.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау

тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Бағалау парағы арқылы бір-бірлерін бағалайды, Компьютермен
арқылы сабақты меңгерту. ауызша, жазбаша түрде қалыптастырушы бағалауды жұмыс кезіндегі
Шаттық шеңбері, Топқа іске асыру қауіпсіздік
біріктіру, «Дүкен» әдісі ережелерін еске

бойынша өткен тақырыпты түсіру

пысықтау, «Миға шабуыл»,
«Жиксо», «Венн диаграммасы»

әдісі, деңгейлік тапсырмалар,

«Тест» әдісі, кері байланыс

орнату: «Басбармақ»

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

41

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Деректерді ұсыну

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың § 2.5 АҚИҚАТ КЕСТЕСІН ҚҰРУ

тақырыбы

Осы сабақта қол 10.2.2.2 Берілген логикалық элементтер үшін ақиқат кестесін құру

жеткізілетін оқу

мақсаттары (оқу

программасына

сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Ақиқат кестесінің қызметімен танысады

Көпшілік оқушы: Логикалық амалдардың ақиқат кестесін құрудың алгоритмін

анықтайды

Кейбір оқушы: Логикалық амалдардың мәнін табады

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, талдау

Бағалау критерийі 1. Логикалық амалдарды орындаудағы басымдықтарды анықтай алады.

2. Ақиқат кестесін қолданып пікірлердің ақиқат немесе жалғандығын табады.

3. Логикалық амалдардың ақиқаттық кестесін құра алады.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:

Ақиқат кестесі-таблица реальности-reality table, логикалық өрнек-логическое

выражение-logical expression

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

Ақиқат кестесі дегеніміз – ....

Логикалық амалдардың ақиқат кестесін құрудың алгоритмін жазыңдар.

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Математика амалдары қолданылады, қазақ тіліндегі жалғаулықтар қолданылады

байланыс

Алдыңғы білім Логикалық операциялар (дизъюнкция, конъюнкция, инверсия)

Сабақтың барысы

Сабақтың Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған Уақыт

кезеңдері

Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу

Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы

тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады.

Топқа біріктіру: «Атомдар мен молекулалар» әдісі

арқылы топтарға бірігеді.

6 мин Өткен сабақты пысықтау: «Айналдыру» әдісі
Оқушылар тақырыпқа байланысты постер жасайды.
Келесі топқа ұсынады. Ол топ толықтырып, келесі Плакат, маркер
топқа береді. Соңында жұмыстарын қорғайды.
1. Санау жүйесі. Санау жүйесінің түрлері
2. Сандарды ондық жүйеден басқа санау жүйесіне
ауыстыру
3. Сандарды оналтылық, екілік санау жүйесінен ондық
санау жүйесіне ауыстыру

Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау

42

Сабақтың ортасы 3 мин «Миға шабуыл» әдісі
5 мин - «Логикалық элементтердің ақиқат кестесі» дегеніміз
5 мин не?
- Ақиқат кестесін қалай құруға болады?
7 мин
«Джигсо» әдісі Оқулық
6 мин Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін bilimland.kz
топта талқылайды. Мұғалім оқушылардың білімдерін
толықтырады.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма. Жұмыс дәптері
1. А = {4+19=21}, B = {8+3=9} пікірлері берілген.
Мына пікірлердің ақиқаттығын анықта:

__
А ^ В, А, В, А v В

2. А = {Қыста күн ыстық болады}, B= {Қызғалдақ –
өсімдік} пікірлері берілген. Мына пікірлердің
ақиқаттығын анықта:

__
А ^ В, А, В, А v В
Дескриптор:
Пікірлердің ақиқаттығын анықтай алады.
Фигуралар арқылы бағалау

2-тапсырма.
- Төмендегі логикалық функциялардың ақиқат
кестесін құрып, мәнін тап. F – логикалық функция.

1. F=А̅ ^ (A^B)∨(AvB)
2. F=А̅ ∨ B^ (A^A)∨B
3. F=(А ^ B¯)∨(A^B)∨A
4. F=(A^B) ∨ (А̅ ∨ B̅ )
5. F=А̅ ^ (A∨B)∨(A^В)
- Төмендегі логикалық функциялардың мәнін тап.

1. F = (1 v 1) v (1 v 0)

2. F = (0 ^ 0) ^ (1 ^ 1)

3. F = (0^1) v (0 ^ 1)

4. F = (0 v 0) ^ (1 ^ 1)

5. F = (1 v 0) ^ (0 ^ 1)
Дескриптор:
Логикалық функциялардың ақиқат кестесін құра
алады.

Фигуралар арқылы бағалау

3-тапсырма.
- Төмендегі логикалық функциялардың мәнін тап.

1) F = ((0>5) and (2>3)) 7) F =not (5 > 6)

or(4<5))

2) F = (1<5) and 1>0) 8) F =not (6 > 5)

3) F = (3>2) or (3<1) 9) F = (2=0) and (2<>2)

43

4) F = (3>2) or (2>0) 10) F = (2=0) or (2>0)

5) F = ((1>2) or (1<0)) 11) F = (3>0) or (2>0)

and((-1>2) or (-1<0))

6) F = (2>5) and (2>3) 12) F =not ((5 > 6)

or(1=0))

Дескриптор:

Логикалық функциялардың мәнін ақиқат кестесін

қолданып табады.
Оқушылар шәкіл арқылы бағаланады. «Температура»

әдісі. Температура шәкіліне балл қою арқылы

бағалайды.

Сабақтың соңы 3 мин Шағын тест А4 парағы

Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.

Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Кеме» әдісі

Оқушылар сабақтан алған әсерін кеменің желкенін

бояу арқылы көрсетеді

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен

арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі

«Шаттық шеңбері», «Атомдар қауіпсіздік

мен молекулалар» – топқа ережелерін еске
біріктіру, «Айналдыру» әдісі түсіру
бойынша өткен тақырыпты
пысықтау, «Миға шабуыл»
әдісі, «Джигсо», деңгейлік

тапсырмалар, «Тест» әдісі, кері
байланыс орнату: «Кеме»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

44

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Деректерді ұсыну

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10 Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы: § 2.6 КОМПЬЮТЕРДІҢ ЛОГИКАЛЫҚ ЭЛЕМЕНТІ

Осы сабақта қол жеткізілетін Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу

оқу мақсаттары (оқу программасына сілтеме)

программасына сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Компьютердің логикалық элементтерін анықтайды
Көпшілік оқушы: Логикалық элементерді салыстырады
Ойлау дағдылары Кейбір оқушы: Логикалық сызба бойынша логикалық өрнек құрайды
Бағалау критерийі
Білу, түсіну, қолдану
Тілдік мақсаттар
1. Компьютердің логикалық элементтерін анықтайды.
Құндылықтарға баулу 2. Логикалық элементерді салыстырады.
3. Логикалық сызба бойынша логикалық өрнек құрайды.
Пәнаралық байланыс
Пәндік лексика және терминология:
Алдыңғы білім және-немесе-емес-вентиль-ақиқат-жалған-шартты белгі-логикалық
өрнек-инвентор-конъюкция-дизъюнкция
Сабақтың Уақы
жоспарланған т Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
кезеңдері Логикалық амалдардың қандай түрлерін білесің?
3 мин Компьютерде логикалық амалдарды пайдаланудың қандай
Сабақтың басы маңыздылығы бар деп ойлайсың?
Логикалық амалдарды жазыңдар.

Топта бірлесіп жұмыс жасау, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін
тыңдау

Математикалық сандар, ағылшын, орыс тілдерінде сөздер
қолданылады

Санау жүйесі

Сабақтың барысы

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу Компьютер
құрылғыларының
Топқа біріктіру: «Мозайка» әдісі суреті,
Оқушылар жүйелік блоктың ішкі қиындылар
құрылғыларын құрастыру арқылы топтарға
бірігеді. Қиындылардағы сандарды
құрастырғанда парақтың артында «Аналық
тақта», «Шина», «Чипсет» сөздері
құрастырылады.

7 мин Өткен сабақты пысықтау: «Таза тақта»
Оқушылар өткен тақырып бойынша тақтаға
сұрақтар немесе ережелер жазып тақтаны Тақта
толтырады, содан кейін әр сұраққа жауап беріп,
өшіріп отырады. Соңында барлық сұрақтарға
жауап бергенде тақта таза болып шығады.

45

Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау

Сабақтың ортасы 2 мин «Миға шабуыл» әдісі
- Логикалық амалдардың қандай түрлерін
білесің?
- Компьютерде логикалық амалдарды
пайдаланудың қандай маңыздылығы бар деп
ойлайсың?

7 мин Жаңа сабақ. Мұғалімнің түсіндірмесі слайд, Оқулық
5 мин бейнебаян көрсетілімі арқылы. А4 парағы
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді.
Түсінгендерін ортада талқылайды.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма. есепте.
- Логикалық өрнектердің мәнін
Сызбасын сыз.

а) емес (1 және (1 немесе 1) және 0)
ә) 1 және (емес (1 немесе 0) және 1)
б) 1 және 1 немесе 0 және 1
в) 1 және eмес (емес (1) және 0)

Дескриптор:
- Логикалық элементтерді анықтайды.
- Логикалық амалдарды анықтайды.

Фигуралар арқылы бағалау

5 мин 2-тапсырма.
- Логикалық элементтердің сызбасына қарап,

оның мәнін есептеп тап.

6 мин Дескриптор:
Логикалық элементтерді есептеу үшін
қолданады.

Фигуралар арқылы бағалау

3-тапсырма.
- Логикалық сызбаны ескере отырып, сызбаға
сәйкес логикалық өрнекті құра.
Өрнектің мәнін есепте.

46

Сабақтың соңы 3 мин Дескриптор: А4 парағы
- Логикалық сызба бойынша элементтерді
анықтайды.
- Логикалық амалдарды есеп шешу үшін
қолданады.
Оқушылардың жұмыстарын бағалау парағына

балл қою арқылы бағалау

1. Компьютердің логикалық элементтеріне
нелер жатады?
2. «Вентиль» дегеніміз не?
3. Вентильдерде неше жағдай қарастырылған?
4. Логикалық амалдарды орындаудың реті
қандай? Есіңе түсір!

Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Табыс сатысы» әдісі
Оқушылар «Мен білемін», «Мен үйрендім»,

«Мен жасай аламын» сатысы бойынша

пікірлерін жазады.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын сақтау
қабілетті оқушыларға қандай
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Бағалау парағын қолдану арқылы аузша, Компьютермен жұмыс
арқылы сабақты меңгерту. жазбаша түрде қалыптастырушы бағалауды іске кезіндегі қауіпсіздік
Шаттық шеңбері, «Мозайка» асыру ережелерін еске түсіру
арқылы топқа біріктіру, «Таза
тақта» әдісі бойынша өткен
тақырыпты пысықтау, «Миға
шабуыл» әдісі, деңгейлік

тапсырмалар, кері байланыс
орнату: «Табыс сатысы»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:

Деректерді ұсыну

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың § 2.7 КОМПЬЮТЕРДІҢ БАСҚАРУ, АРИФМЕТИКАЛЫҚ-ЛОГИКАЛЫҚ

тақырыбы ЖӘНЕ ЖАД РЕГИСТРІ ҚҰРЫЛҒЫСЫНЫҢ ЖҰМЫСЫ

Осы сабақта қол 10.2.2.4 Логикалық өрнекті логикалық сызбаға өзгерту немесе керісінше

жеткізілетін оқу 10.1.1.1 Басқару құрылғысының (БҚ), арифметика-логикалық құрылғының (АЛҚ)

мақсаттары (оқу және жад регистрінің процессордың бір бөлігі ретінде функциясын сипаттау

47

бағдарламасына

сілтеме)

Сабақтың Барлық оқушы: Фон Нейман қағидаларын анықтайды

мақсаты Көпшілік оқушы: Процессордың функцияларын салыстырады

Кейбір оқушылар: Процессордың негізгі құрылғыларының маңызын түсіндіреді

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, талдау, бағалау

Бағалау критерийі 1. Фон Нейман қағидаларын анықтайды.

2. Процессордың функцияларын салыстырады.

3. Процессордың негізгі құрылғыларының маңызын түсіндіреді.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:

екілік кодтау-жадтың біркелкілігі-адрестік қағида-программалық басқару-

архитектура-арифметикалық-логикалық құрылғы-басқару құрылғысы-

сыртқы құрылғы-жедел жад-процессор-регистор-

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

Компьютердің ішкі құрылысы жайлы қандай ақпаратты білесіңдер?

Адам мен компьютердің ойлауы арасында қандай ортақ ұқсастықтар бар деп

ойласыңдар?

Компьютер адамның қандай іс-әрекеттерін орындай алмайды?

Процессордың негізгі функцияларын жазыңдар.

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Геометриялық фигуралар сызба сызу үшін қолданылады, орыс тілінде сөздер

байланыс қолданылады

Алдыңғы білім Компьютердің құрылымы

Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған

кезеңдері

Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу

Шаттық шеңбері: «Атомдар мен молекулалар» әдісі

Мұғалім атомдар екеуден немесе үшеуден т.с.с. айтқанда

бірігеді. Мұғалім молекулалар деген кезде оқушылар

сыныпта еркін қозғалады.

Топқа бірігеді.

5 мин Өткен сабақты пысықтау: «Серпілген сауалдар» әдісі Доп
Сабақтың ортасы 3 мин Оқушылар шеңбер құрып тұрады. Допты лақтыру арқылы
өткен оқу жылында үйренгендерін айтады.

Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау,
ынталандыру

«Миға шабуыл» әдісі
- Компьютердің ішкі құрылысы жайлы қандай ақпаратты
білесіңдер?
- Адам мен компьютердің ойлауы арасында қандай ортақ
ұқсастықтары бар деп ойлайсыңдар?
- Компьютер адамның қандай іс-әрекеттерін орындай
алмайды?

5 мин «Джигсо» әдісі Оқулық

48

Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Мұғалімнің А4 парағы
түсіндірмесі (слайд, бейнежазба қолдану), топта бірлесіп
талқылайды.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

5 мин 1-тапсырма.

Кестемен жұмыс

1-қағида 2-қағида 3-қағида 4-қағида

Дескриптор:
Оқушылар Фон Нейман қағидаларын анықтайды.

Фигуралар арқылы бағалау

10 мин 2-тапсырма.
- Фон Нейман сәулетінің негізгінде құрылған ЭЕМ-нің
сызбасын салыңдар.

Дескриптор:
ЭЕМ-нің сызбасын салу арқылы түсінік қалыптастырады.

Фигуралар арқылы бағалау

4 мин 3-тапсырма.
- Интернетті пайдаланып, заманауи процессорлар
отбасына кіретін (мысалы, Intel және AMD ) екі мүшесін
таңдап, интернет көмегімен олардың сипаттамаларын
төмендегі кестеде салыстырыңдар.

Процес- Такті- Ядро Кеш Жүйелік Қуа- Баға-
сордың
атауы лігі, саны жады шинаның ты сы

жиілігі жиілігі (Вт)

Сабақтың соңы 3 мин Дескриптор: А4 парағы
Процессордың функцияларын анықтайды.

Оқушылардың жұмыстары бағалау парақшасына балл
қою арқылы бағаланады

1. Фон Нейманның қандай қағидалары бар?
2. Заманауи компьютерлердің алғашқы

компьютерден қандай артықшылықтары бар?
3. Процессордың ішкі құрылысын ата.
4. Процессордың негізгі құрылғыларының

қызметін сипатта.
5. Арифметикалық-логикалық құрылғының

міндеті не?
Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Табыс сатысы» әдісі
Оқушылар «Мен білемін», «Мен үйрендім», «Мен жасай
аламын» сатысы бойынша пікірлерін жазады.

49

Саралау. Сіз қандай Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық

тәсілмен көбірек қолдау қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? және

көрсетпексіз? Сіз қауіпсіздік

басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға сақтау
қандай тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде қалыптастырушы Компьютермен

жұмыс арқылы сабақты бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі

меңгерту. Шаттық шеңбері, қауіпсіздік
«Атомдар мен молекулалар» ережелерін еске
– топқа біріктіру, «Серпілген түсіру
сауалдар» әдісі бойынша
өткен тақырыпты пысықтау,
«Миға шабуыл» әдісі,
«Джигсо», деңгейлік
тапсырмалар, кері байланыс

орнату: «Табыс сатысы»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Деректерді ұсыну

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Сабақтың Қатысқандар: Қатыспағандар:
тақырыбы
Осы сабақта қол § 2.8 МӘТІНДІК АҚПАРАТТАРДЫ КОДТАУ ҚАҒИДАЛАРЫ
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу 10.2.3.1 Unicode және ASCII символдарын кодтау кестесін салыстыру
программасына
сілтеме) Барлық оқушы: Ақпаратты кодтау, ASCII коды ұғымдарын анықтайды
Сабақтың мақсаты Көпшілік оқушы: ASCII коды мен Юникод кодын салыстырады
Кейбір оқушы: Ақпаратты кодтаудың техникада және өмірдегі маңызын
Ойлау дағдылары тұжырымдайды
Бағалау критерийі Білу, түсіну, қолдану, жинақтау
1. Ақпаратты кодтау түрлерін анықтайды.
Тілдік мақсаттар 2. Ақпаратты кодтау түрлерін салыстырады.
3. Ақпаратты кодтаудың техникада және өмірдегі маңызын тұжырымдай алады.
Пәндік лексика және терминология:
Код-код-code, кодтау-кодирование-coding, ASCII, Юникод-Юникод-unicode,

Webdings, Wingdings

50