Informatika_Metodika_10 kl_Kaz

Құндылықтарға Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
баулу Ақпаратты кодтау түрлерін жазыңдар
Пәнаралық ASCII коды мен Юникод кодының айырмашылықтарын салыстырыңдар
байланыс
Алдыңғы білім Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау
Сабақтың
жоспарланған Ағылшын тілінде әріптер қолданылады
кезеңдері
Сабақтың басы Ақиқат кестелері Ресурстар

Сабақтың ортасы Сабақтың барысы
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
Уақыт

3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу Үш түрлі ою
2 мин Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне бір сөзбен түрлері
7 мин жақсы тілек айтады.
Топқа біріктіру: ою-өрнектер арқылы топтарға
2 мин бірігеді.

Өткен сабақты пысықтау: «Әткеншек» әдісі
1. Оқушылар шағын топтарға бөлінеді.
2. Әрбір топқа белгілі бір тақырыпқа қатысты
жазылған сұрағы бар оқу плакаты немесе А3
форматтағы қағаз беріледі. Әрбір плакатта әртүрлі
сұрақтар болуға тиіс.
3. Оқушылар топтарда жұмыс істейді, бұл
ретте оларға бастапқы сұраққа негізделген өздерінің
жауаптарын, ойлары мен идеяларын жазуға берілген
регламент сақталуы керек.
4. Бұдан кейін өздерінің жауаптарын оңай
тануы үшін әрбір топқа түрлі түсті қалам
беріледі.

5. Берілген уақыт аяқталған соң оқушылар
басқа сұрағы бар келесі плакатқа көшеді.

6. Олар алдыңғы топтың жауаптарын оқиды
және олармен келісетіндігін немесе келіспейтіндігін
талқылайды. Егер олар келіскен жағдайда, құстұмсық
қояды. Келіспесе, түсініктеме жазып, өз шешімдерін
негіздей алады.

7. Осыдан кейін оқушылар қойылған сұрақ
бойынша өз ойларын жазады. Егер олардың идеялары
бұрынғы топтың жазбаша жауаптарынан туындаса,
сызықшамен идеяларды қосуға болады.

Оқушылардың іс-әрекеттерін ауызша мадақтау

«Миға шабуыл» әдісі
- «Код», «шифр» дегенді қалай түсінеміз?
- Шифрлау немесе кодттаудың өмірде қандай маңызы
бар?
- Қай салаларда қолданылады?
- Бұл терминдердің компьютерге қандай қатысы бар?

5 мин «Көршіңе әңгімелеп бер» әдісі
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін

51

қасындағы оқушыға айтып береді. Оқулық
Ауызша мадақтау, ынталандыру А4 парағы

5 мин 1-тапсырма.
Кестемен жұмыс
Графикалық Дыбыстық және
Мәтіндік ақпараттарды бейнеақпарат-
ақпараттарды кодтау тарды кодтау
кодтау

Дескриптор:
- Мәтіндік ақпараттарды кодтауды біледі.
- Графикалық ақпараттарды кодтауды біледі.
- Дыбыстық ақпараттарды кодтауды біледі.

Фигуралар арқылы бағалау

5 мин 2-тапсырма. А4 парағы
- ASCII және Юникод кодтау кестелерін
салыстырыңдар. Қандай айырмашылықтары бар?
Анықтаңдар.

Дескриптор:
ASCII және Юникод кодтау кестелерінің
айырмашылықтарын анықтай алады.

Фигуралар арқылы бағалау

7 мин 3-тапсырма.
Сабақтың соңы 3 мин - Word-та Кірістіру (Вставка) – Символдар (Символы)
– Қаріп (Шрифт) командаларын орындай отырып,
Wingdings кестелерінде орналасқан символдардан А4 парағы
ребус құрастырыңдар.

Дескриптор:
Кодтау кестелерін тәжірибеде қолдана алады.
Оқушылар әр тапсырманың нәтижесіне фишкалар
алып отырады, қоржындарын фишкалармен
толтырады.

Эссе жазу: «Ақпаратты кодтаудың техникада және
өмірдегі маңызы»

Бір-бірін бағалайды

1 мин Кері байланыс: «БББ кестесі» әдісі Денсаулық және
Оқушылар тақырып туралы бұрыннан не білетінін, қауіпсіздік
Саралау. Сіз қандай тәсілмен сабақта не білгенін және не білгісі келетінін кестеге техникасын
көбірек қолдау көрсетпексіз? жазады. сақтау
Сіз басқаларға қарағанда Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін
қабілетті оқушыларға қандай қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? Компьютермен
тапсырма бересіз? жұмыс кезіндегі
Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде қауіпсіздік
арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру ережелерін еске
Шаттық шеңбері, Топқа
біріктіру: ою-өрнектер, 52

«Әткеншек» әдісі бойынша түсіру
өткен тақырыпты пысықтау,
«Миға шабуыл» әдісі,
«Көршіңе әңгімелеп бер»,
Кестемен жұмыс, деңгейлік
тапсырмалар, «Эссе» әдісі, кері
байланыс орнату: «БББ
кестесі»

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Сабақтың Қатысқандар: Қатыспағандар:
тақырыбы
Осы сабақта қол § 3.1 ФУНКЦИЯЛАР МЕН ПРОЦЕДУРАЛАР. ПРОЦЕДУРАЛАР
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу 10.5.1.1 Функциялар мен процедураларды пайдаланып программалау тілінде код
бағдарламасына жазу
сілтеме)
Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Python программалау тіліндегі функция мен процедураларды
анықтайды
Ойлау дағдылары Көпшілік оқушы: Процедура түрлерін салыстырады
Бағалау критерийі Кейбір оқушылар: Функция мен процедураларды қолданып программалайды

Тілдік мақсаттар Білу, түсіну, қолдану, талдау

Құндылықтарға 1. Python тілінде функция мен процедураларды қолданып программалай алады.
баулу 2. Процедура түрлерін салыстырады.
Пәнаралық 3. Функция мен процедураларды қолданып программалайды.
байланыс
Алдыңғы білім Пәндік лексика және терминология:
Программа-программа-program, ішкі программа-внутренняя программа-internal
Сабақтың program, функция-функция-function, процедура-процедура-procedure

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
Python программалау тілінде процедура және функция топтарын жазыңдар.
Функция мен процедураның айырмашылықтарын жазыңдар.

Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау.

Математика амалдары қолданылады, ағылшын тілінде сөздер қолданылады.

Python программалау тілі (9-сынып) Ресурстар
Сабақтың барысы

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

53

жоспарланған Уақыт
кезеңдері
3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Сабақтың басы Шаттық шеңбері: оқушылар бір-біріне жақсы
тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады.
Топқа біріктіру: Үш түрлі көңілді смайлдер арқылы Смайлдер
топтарға бөлінеді.

6 мин Өткен сабақты пысықтау: «Ыстық орындық» әдісі
Сабақтың ортасы 3 мин Оқушылар орындықта отырған оқушыға өткен тарау
бойынша сұрақтар қояды. Оқушы тез жауап беруі
керек, себебі орындық ыстық.

Оқушылардың жауаптарын ауызша бағалау

«Миға шабуыл» әдісі
- «Процедура» және «функция» ұғымдарымен
таныссыңдар ма?
- Оларды программада не үшін қолданады деп
ойлайсың?
- Программалау барысында процедураны
пайдаланбауға бола ма?
- Процедураларды программа жазуда қолданудың
қандай тиімді жақтары бар деп ойлайсың?

5 мин «Джигсо» әдісі Оқулық
5 мин Оқушылар тақырыпты оқып, түсінгендерін ортада bilimland.kz
талқылайды. Мұғалім оқушылардың білімдерін
толықтырады. Жұмыс дәптері

Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма.
- Процедура мен функцияның жұмыс қағидаларын
салыстыра отырып талдаңдар. Талдау барысында:

1) Олардың жұмыс қағидасындағы ұқсас
тұстарын анықтау

2) Олардың жұмыс қағидасындағы негізгі
айырмашылықтарын анықтау

3) Қайсысы тиімді? Не үшін? Дәлелді мысалдар
келтіру.

Дескриптор:
Python программалау тіліндегі функция және
процедуралардың айырмашылықтарын салыстырады.

Фигуралар арқылы бағалау

7 мин 2-тапсырма.
- Процедураны қолдануға арналған бір есеп мәтінін
құрастырыңдар. Есептің программалық кодын жазып,
ұсыныңдар.

Дескриптор:
Процедураларды қолданып есептерді
программалайды.

Фигуралар арқылы бағалау

54

6 мин 3-тапсырма.
- Программалау барысында процедураны қолданудың

тиімділігі қандай? Қандай қосымша мүмкіндіктер

береді? Бағалау парағы

Дескриптор:
Python программалау тілінде процедураларды
қолданудың маңыздылығын тұжырымдайды.

Оқушылардың жұмыстары бағалау парағына балл

қою арқылы бағаланады

Сабақтың соңы 3 мин Зымыран сұрақтар

2 мин Оқушылар қағазға үш сұрақтан жазып, ұшақ жасап,
келесі топқа ұшырады.

Бір-бірін бағалайды

Кері байланыс: «Тазалық» әдісі

Оқушылар сабақтағы қажет мәліметтерді

қоржынға, ойлану керек мәліметтерді

еттартқышқа, қажет емес мәліметтерді қоқысқа

салады.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен

арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі

Шаттық шеңбері, «Смайлдер» қауіпсіздік
– топқа біріктіру, «Ыстық ережелерін еске
түсіру
орындық» әдісі бойынша өткен
тақырыпты пысықтау, «Миға
шабуыл», «Джигсо», деңгейлік

тапсырмалар, «Зымыран
сұрақтар» әдісі

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Қатысқандар: Қатыспағандар:
Сабақтың
тақырыбы § 3.2 ФУНКЦИЯЛАР МЕН ПРОЦЕДУРАЛАР. ПРОЦЕДУРАЛАР

Осы сабақта қол 10.5.1.1 Функциялар мен процедураларды пайдаланып бағдарламалау тілінде
жеткізілетін оқу код жазу
мақсаттары (оқу
бағдарламасына

55

сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Python программалау тіліндегі функция және процедураларды

анықтайды

Көпшілік оқушы: Процедура түрлерін салыстырады

Кейбір оқушы: Функция және процедураларды қолданып программалайды

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, талдау

Бағалау критерийі 1. Python тілінде функция және процедураларды қолданып программалай алады

2. Процедура түрлерін салыстырады

3. Функция және процедураларды қолданып программалайды.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:

Программа-программа-program, ішкі программа-внутренняя программа-internal

program, функция-функция-function, процедура-процедура-procedure

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

Python программалау тілінде процедура және функция топтарын жазыңдар.

Функция мен процедураның айырмашылықтарын жазыңдар.

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Математика амалдары қолданылады, ағылшын тілінде сөздер қолданылады

байланыс

Алдыңғы білім Python программалау тілі (9-сынып)

Сабақтың барысы

Сабақтың Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған Уақыт

кезеңдері

Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу

Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы

тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады. Сандар

Топқа біріктіру: Сандар арқылы топтарға біріктіру

6 мин Өткен сабақты пысықтау: «Квэс» әдісі
26 мин
Оқушылар сынып ішінде жасырынған сұрақтарды

іздеп тауып, жауап береді.

Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау.

Сабақтың ортасы «Сенім ағашы» әдісі

Мұғалім: «Ағаштағы есептер жазылған жүрекшелерді

алып, әр жүрекшеде берілген есептерді

программалайды деп сенім білдіремін» деген нұсқау

береді.

№1 тапсырма. Ең кіші сан * Оқулық

Берілген a,b (1<a,b,c<109) бүтін сандар. Осы

сандардың қайсысы ең кіші екенін тап.

№ Мысал Нәтиже

1 246 809 246 Жұмыс дәптері
Компьютер
№2 тапсырма. Сан неше таңба *

Берілген a, b ,с (1<a,b,c<109) бүтін сандар. Осы

сандардың неше таңбалы екенін тап.

№ Мысал Нәтиже

56

1 1246 809 435

32 89

№3 тапсырма. Сан неше таңба *

Берілген a, b, с (1<a,b,c<109) бүтін сандар. Осы

сандарды пайдаланып үш төртбұрыш құруға болады.

Пайда болған әрбір тік төртбұрыштың ауданы мен

периметрін тап. Нәтиже ретінде тік төртбұрыштың

қабырғаларын, ауданын, периметрін жауапқа шығар.

№ Мысал Нәтиже

1 10 4 6 10 4 40 28

4 6 24 20

10 6 60 32

№4 тапсырма. Екілік сан **

Берілген a,b (1<a,b <103) бүтін сандар. Осы сандардың

екілік санау жүйесіндегі көрінісін шығарыңдар.

№ Мысал Нәтиже

1 24 89 11000 1011001

№5 тапсырма. Қосындысы ең үлкен**

Берілген a,b,c (1<a,b,c<109) бүтін сандар. Осы сандар

цифрларының қосындысының ең үлкенін тап.

№ Мысал Нәтиже

1 4116 809 809

14404

№6 тапсырма. Жай сандар ***

Бірөлшемді кесте А[10] берілген. Осы кестедегі

сандардың нешеуі жай сан? Анықтаңдар. Нәтиже

ретінде кестедегі жай сандардың санын шығарыңдар.

№ Мысал Нәтиже

1 4116 809 14404 809

№7 тапсырма. Тақ сандар ***

10-сыныпта оқитын оқушылардың саны n (n<100) мен

туған күндері ai сызықтық кесте түрінде берілген.
Сыныптағы неше оқушының туған күні тек тақ

сандардан тұрады? Анықтаңдар.

№ Мысал Нәтиже Түсініктеме

16 3 11 15 7

11 25 30 15 7

Сабақтың соңы 3 мин Дескриптор:
Python программалау тіліндегі функция және
процедураларды қолданып есептерді программалайды.

Есептердің деңгейіне қарай балл қою арқылы
бағаланады.

Шағын тест
Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.

Бір-бірін бағалайды

57

2 мин Кері байланыс: «БББ кестесі» әдісі

Оқушылар сабақ туралы бұрыннан не білтінін,

сабақта не білгенін және не білгісі келетінін кестеге

жазады.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен

арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі
Шаттық шеңбері, сандар қауіпсіздік
арқылы топқа біріктіру, ережелерін еске
«Квэс» әдісі, «Сенім ағашы», түсіру
практикалық тапсырмалар,
тест әдісі, кері байланыс
орнату: «БББ кестесі»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:

Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың § 3.3 ФУНКЦИЯ

тақырыбы

Осы сабақта қол 10.5.1.1 Функциялар мен процедураларды пайдаланып бағдарламалау тілінде

жеткізілетін оқу код жазу

мақсаттары

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: «Функция» ұғымын анықтайды

Көпшілік оқушы: Функция мен процедураны салыстырады

Кейбір оқушы: Функцияларды есептерді программалауда қолданады

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, талдау

Бағалау критерийі 1. «Функция» ұғымын анықтайды.

2. Функция мен процедураны салыстырады.

3. Функцияларды есептерді программалауда қолданады.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:

Программа-программа-program, функция-функция-function, функция денесі,

аргумент, процедура-процедура-procedure

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

Функция мен процедураның айырмашылықтарын жазыңдар.

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Математика амалдары қолданылады, ағылшын тілінде сөздер қолданылады.

байланыс

58

Алдыңғы білім Функциялар мен процедуралар Ресурстар
Сабақтың барысы
Сабақтың
жоспарланған Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
кезеңдері
Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы
тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады. Бағдаршам
Топқа біріктіру: Бағдаршам түстері арқылы топтарға
біріктіру.

6 мин Өткен сабақты пысықтау: «Зигзаг» әдісі
Сабақтың ортасы 3 мин Оқушылар плакатқа зигзаг сызықтарын сызады.
Ермексаздан домино жасайды. Зигзаг бөліктеріне
сұрақтар жазылып, нөмірленеді. Домино қай сұраққа
түссе, оқушылар сол сұраққа жауап береді.

Оқушылардың жауаптарын ауызша бағалау

«Миға шабуыл» әдісі
- «Функция» дегеніміз не? Оны қалай түсінесің?
- Функцияның математикада және өмірде маңызы
қандай?
- Функцияның программадағы қызметі қандай деп
ойлайсың?

5 мин «Джигсо» әдісі
Оқушылар тақырыпты оқып, түсінгендерін ортада
талқылайды. Мұғалім оқушылардың білімдерін Оқулық
толықтырады. bilimland.kz

Ауызша мадақтау, ынталандыру

5 мин 1-тапсырма.
- Функция және процедурамен жазылған программа
кодтарына талдау жасаңдар. Талдау барысында:
1) Функция және процедураның жұмыс істеудегі
айырмашылығы мен ұқсастықтарын анықтаңдар.
2) Қайсысы тиімді? Не үшін? Дәлелді мысалдар
келтіріңдер.

Дескриптор:
- Python программалау тіліндегі функция және
процедураларды анықтайды.
- Функция және процедураларды қолданып құрылған
программаны талдайды.

Фигуралар арқылы бағалау

7 мин 2-тапсырма.
- Функция қызметін пайдаланып берілген төрт
санның ең кішісін анықтайтын программа кодын
ұсыныңдар:

min={t,p,q,l}
Дескриптор:
Процедураларды қолданып есептерді
программалайды.

59

Фигуралар арқылы бағалау

6 мин 3-тапсырма.
- Программалауда функцияның қызметін процедура

қызметімен салыстыра отырып бағалаңдар.

Дескриптор:
Python программалау тілінде функцияларды
қолданудың маңыздылығын тұжырымдайды.
Оқушылардың іс-әрекеттері бояу арқылы
бағаланады. Оқушылардың аты-жөні жазылған
кесте ұяшықтарын қызыл, сары, жасыл түспен бояу.

Сабақтың соңы 3 мин 1) Программалауда функцияның қандай қызметі бар?
2) Функцияны программада қалай таныстырады?
3) Return-ның қызметі қандай?
4) Функция мен процедура қызметіндегі негізгі

айырмашылық қандай?

2 мин Кері байланыс: «Блоб ағашы» әдісі

Оқушылар ағашқа өрмелеген маймылдардың

суреттерін бояу арқылы сабақты қаншалықты

меңгергенін білдіреді.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен

арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі
Шаттық шеңбері, «бағдаршам» қауіпсіздік
– топқа біріктіру, «Зикзак» ережелерін еске
әдісі бойынша өткен түсіру
тақырыпты пысықтау

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:

Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың § 3.4 ФУНКЦИЯ

тақырыбы

Осы сабақта қол 10.5.1.1 Функциялар мен процедураларды пайдаланып бағдарламалау тілінде

жеткізілетін оқу код жазу

мақсаттары (оқу

программасына

сілтеме)

60

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Python программалау тіліндегі функцияны анықтайды

Көпшілік оқушы: Функция мен процедура түрлерін салыстырады

Кейбір оқушы: Функция және процедураларды қолданып программалайды

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, талдау

Бағалау критерийі 1. Python программалау тіліндегі функцияны анықтайды.

2. Функция мен процедура түрлерін салыстырады.

3. Функция және процедураларды қолданып программалайды.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:

Программа-программа-program, ішкі программа-внутренняя программа-internal

program, функция-функция-function, процедура-процедура-procedure

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

Python программалау тілінде функция кодын жазыңдар

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Математика амалдары қолданылады, ағылшын тілінде сөздер қолданылады

байланыс

Алдыңғы білім Функция және процедуралар

Сабақтың барысы

Сабақтың Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған Уақыт

кезеңдері

Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу.

Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы

тілектер айтып сабаққа көңілді қатысады.

Топқа біріктіру: тригонометриялық функциялар

арқылы топтарға біріктіру (косинус, синус, тангенс) Тригонометрия-

лық функциялар

6 мин Өткен сабақты пысықтау: «Ойлаудың алты

қалпағы» әдісі

Оқушылар өткен тақырып бойынша теория және

практиканы меңгерген соң алты түрлі ой айтады.

Сабақтың ортасы 26 мин Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау,
ынталандыру
Оқулық
«Ғажайып ұяшықтар» әдісі
Интербелсенді тақтадан тапсырмалар жасырынған
ұяшықтар беріледі. Оқушылар ұяшықтарды таңдайды,
тапсырмаларды орындайды.

№1 тапсырма. Қосынды *
Берілген a, b, с, d (1<a, b, c, d<103) бүтін сандар. Осы
сандардың қайсысы ең кіші екенін тап. a мен b және
с мен d-ның арасындағы сандардың қосындысын тап.

61

№ Мысалы Нәтиже Жұмыс дәптері

1 15 45 930
60 80 1470

№2 тапсырма. Үшбұрыш қабырғаларын табу **
Үшбұрыштың ұштары бүтін санды координаталарда
берілген Х1,Y1, Х2, Y2, Х3, Y3. Осы үшбұрыштың
қабырғаларын тап.
Ескерту: үшбұрыштың қабырғаларын табу үшін екі
нүкте арасындағы қашықтықты табу (Геометрия,
8-сынып) формуласын қолдан.

№ Мысалы Нәтиже
21 4
25 3
51 5

№3 тапсырма. Факториал **
К! факториалды есептеу программасын жаз (0<K<20).

К!=1*2*…*(K-1)*K

№ Мысалы Нәтиже

15 120

№4 тапсырма. 8-дік санау жүйесі ***

Берілген a, b, с (1< a, b, с < 109) бүтін сандары. Осы

сандардың сегіздік санау жүйесіндегі көрінісін

баспаға шығар.

№ Мысалы Нәтиже

1 324 686 504 1256

№5 тапсырма. ЕҮОБ**

a,b (1<a,b<109) бүтін сандары берілген. Осы

сандардың ең үлкен ортақ бөлгішін (ЕҮОБ) тап.

№ Мысалы Нәтиже

1 32 48 16

№6 тапсырма. Жай сандар ***

Бірөлшемді кесте А[10] берілген. Осы кесте

элементтері арасынан ең көп нөлі бар элементті

баспаға бер (0 <aі <109) .

№ Мысалы Нәтиже

15 10003
1520 62
3256
10003
50056

1850

№7 тапсырма. ЕКОЕ **

a,b (1<a,b<109 ) бүтін сандары берілген. Осы

сандардың ең үлкен ортақ еселігін (ЕКОЕ) тап.

№ Мысалы Нәтиже

1 9 12 36

Дескриптор:

Python программалау тіліндегі функцияларды

қолданып есептерді программалайды.

Оқушылар жұмыстарын балл қою арқылы бірін-бірі

бағалайды.

Сабақтың соңы 3 мин Шағын тест

Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.

Бір-бірін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі

Оқушылар сабақтан алған жақсы екі әсері және

түсінбеген сұрағын айтады.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын

қабілетті оқушыларға қандай сақтау

тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Бағалау парағы арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен
арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі
Шаттық шеңбері, сандар қауіпсіздік

арқылы топқа біріктіру, ережелерін еске

«Ғажайып ұяшықтар» әдісі, түсіру

практикалық тапсырмалар,

тест әдісі, кері байланыс

орнату: «Екі жұлдыз, бір тілек»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:

Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың § 3.5 РЕКУРСИЯ

тақырыбы

Осы сабақта қол 10.5.1.1 Функциялар мен процедураларды пайдаланып бағдарламалау тілінде

жеткізілетін оқу код жазу

мақсаттары

63

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: «Рекурсия» ұғымын анықтайды

Көпшілік оқушы: Рекурсия көмегімен есептерді программалайды

Кейбір оқушы: Есеп шешуде рекурсияның маңыздылығын тұжырымдайды

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, талдау

Бағалау критерийі 1. «Рекурсия» ұғымын анықтайды.

2. Рекурсия көмегімен есептерді программалайды.

3. Есеп шешуде рекурсияның маңыздылығын тұжырымдайды.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:

Программа-программа-program, , функция-функция-function, функция денесі,

аргумент, процедура-процедура-procedure, рекурсия, рекуренттік формула,

индукция, шекті сан, шексіз сан

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

Функция мен процедураның айырмашылықтарын жазыңдар

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Математика амалдары қолданылады, ағылшын тілінде сөздер қолданылады

байланыс

Алдыңғы білім Функциялар мен процедуралар

Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған

кезеңдері

Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу

Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы

тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады. Бағдаршам

Топқа біріктіру: тақ, жұп, нақты сандар болып

топтарға бірігеді.

6 мин Өткен сабақты пысықтау: «Менен сұрақ, сізден
Сабақтың ортасы 3 мин жауап» әдісі
Оқушылар өткен тақырып бойынша жұптасып
сұрақтар қояды. Бір-біріне жауап береді.
Оқушылар бір-бірінің жауаптарын ауызша бағалайды

«Миға шабуыл» әдісі
- «Рекурсия» ұғымын қалай түсінесіңдер?
- Математикада «рекурсия» қандай бөлімдерде
қолданылуы мүмкін?
- Функциялар мен процедуралар өзін-өзі шақыра ала
ма?

5 мин «Менталды карта» әдісі
Оқушылар тақырыпты оқып, түсінгендерін ортада
талдап, ментальды картаға жазады. Оқулық

Ауызша мадақтау, ынталандыру

5 мин 1-тапсырма.
- Оқулықта берілген практикалық жұмысты
орындаңдар.

Дескриптор:
- Рекурсияны анықтайды.
- Рекурсия әдісімен құрылған программаны

64

орындайды.
Фигуралар арқылы бағалау

7 мин 2-тапсырма.
- Фибоначи тізбегін алу программасында рекурсияның
ұйымдастырылуын талдаңдар. Программадағы
рекурсияны ұйымдастырудың әдісіне қарап, ойдан
бір есеп құрастырып, рекурсиялық функция көмегімен
программалық кодын ұсыныңдар.

Дескриптор:
- Рекурсияны анықтайды.
- Рекурсияның ұйымдастырылуын талдайды.
- Өздігінен есеп құрастырып, рекурсиялық кодын
ұсынады.

Фигуралар арқылы бағалау

6 мин 3-тапсырма.
- Рекурсияның қызметін және оның программалаудағы
маңызын бағалай отырып, шағын мақала дайында.

Дескриптор:
Рекурсияның есептерді программалауда

маңыздылығын тұжырымдайды.
Оқушылардың нәтижелері бағалау парағына балл қою

арқылы бағаланады.

Сабақтың соңы 3 мин Бірін-бірі бағалайды

1. «Рекурсия» дегеніміз не?
2. Күнделікті өмірден рекурсияға өзің бір мысал ұсын.

3. Рекурсия программада ненің көмегімен жүзеге

асады?

2 мин Кері байланыс: «Басбармақ» әдісі
Оқушылар басбармақтарын көрсету арқылы

өздерінің сабақтың қай деңгейінде тұрғандықтарын

көрсетеді.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік
Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен

арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі
Шаттық шеңбері, «Жұп, тақ, қауіпсіздік
нақты сандар» –топқа біріктіру, ережелерін еске
«Менен сұрақ, сізден жауап» түсіру
әдісі бойынша өткен
тақырыпты пысықтау, «Миға
шабуыл», «Ментальды карта»,
деңгейлік тапсырмалар, кері

байланыс орнату: «басбармақ»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

65

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Сабақтың Қатысқандар: Қатыспағандар:
тақырыбы
Осы сабақта қол § 3.6 ЖОЛДАРМЕН ЖҰМЫС ІСТЕУ. ЖОЛДЫҚ ФУНКЦИЯЛАР
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу 10.5.1.2 Жолдарды өңдеу үшін процедуралар мен функцияларды пайдалану
программасына
сілтеме) Барлық оқушы: Python программалау тілінде жолдық функцияларды
Сабақтың мақсаты анықтайды
Көпшілік оқушы: Жолдық функциялардың қызметтерін салыстырады
Ойлау дағдылары Кейбір оқушы: Жолдық функцияларды қолданып есептерді программалайды
Бағалау критерийі
Білу, түсіну, қолдану, жинақтау
Тілдік мақсаттар
1. Python программалау тіліндегі жолдық функциялардың қызметтерін біледі.
2. Жолдық функцияларды қолданып есептерді программалай алады.
3. Жолдық функцияларға есеп құрастырып, программасын ұсына алады.

Пәндік лексика және терминология:
Жол, әріптер, символдар, жолдың ұзындығы

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
Python программалау тіліндегі жолдық функцияларды жазыңдар

Жолдық функциялардың қызметтерін салыстырыңдар

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау
баулу Ағылшын тілінде сөздер қолданылады
Функциялар және процедуралар
Пәнаралық
байланыс

Алдыңғы білім

Сабақтың Сабақтың барысы Ресурстар
жоспарланған Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
кезеңдері
2 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Сабақтың басы Шаттық шеңбері: Оқушылар шеңбер құрып тұрады,
«Мен керемет адаммын» деп айтады.

2 мин Топқа біріктіру: Оқушылар «мен», «керемет»,
«адаммын» сөздерін айту арқылы топтарға бірігеді.

5 мин Өткен сабақты пысықтау: «Бинго» әдісі
Әр адамға шаршыға бөлінген Бингоға арналған
карточка беріледі.
Шаршыда өткен тақырыпқа қатысты сұрақтар
жазылған. Сұрақтарға кім бірінші жауап берсе,

66

«Бинго» дейді. Сол оқушыға сыйлық беріледі.

1. «Ішкі программа» деген не?
2. «Процедура» деген не?
3. «Функция» деген не?
4. Процедураның жазылу ережесі
5. Функцияның жазылу ережесі
6. Функцияның процедурадан

айырмашылығы

Сабақтың ортасы 2 мин Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау, Оқулық
ынталандыру.
5 мин
5 мин «Миға шабуыл» әдісі
- Функция, процедура дегеніміз не? Есіңе түсір!
- Жолды өңдейтін операторларды «процедура» және
«функция» деп неге екіге бөліп қарайды?
- Қандай айырмашылығы бар деп ойлайсыңдар?
- Мәтіндік ақпараттарды программалау арқылы
өңдеу әдістерінің қайсысымен таныссыңдар?

«Джигсо» әдісі
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін
ортада талқылайды.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма.

«Құндылықтарды анықтау»

Ақпарат Келісемін Келіспеймін А4 парағы

жолдың ұзындығын
шығару үшін len ()
функциясын
қолданамыз

Python-да
жолдардың қалаған

бөлігін (срез)
баспаға беруге
болады

max(s) жолдағы
символдардың
ASCІІ кестесі
символдардың
ASCІІ кестесінде
орналасу коды
бойынша ең кішісін
көрсетеді

float ('265.4 ') 265.4
санын береді

int () көмегімен
бүтін сандар
жазылған жолдарды
санға айналдырады

Дескриптор:

67

Python программалау тіліндегі жолдық
функциялардың қызметтерін анықтайды.

Фигуралар арқылы бағалау

8 мин 2-тапсырма.
- Оқулықта берілген практикалық тапсырманы
компьютерде орындаңдар.
Qazaqstan Respublikasy сөзінен Qazaqstan және
Respublikasy сөздерін жеке-жеке қатарларда баспаға
бер. Respublikasy сөзі Respublika болып баспаға
берілсін. Әр сөздің жанына ұзындығын қосып
баспаға берілсін.

Дескриптор:
Жолдық функцияларды қолданып есептерді
программалай алады.

Фигуралар арқылы бағалау

6 мин 3-тапсырма.
Сабақтың соңы 4 мин - Python программалау тілінде өздерің танысқан
функцияларды пайдалануға бағытталған тапсырма
мәтінін құрастырыңдар. Құрастырған тапсырма- А4 парағы
ларыңның шешу жолын ұсынып, программасын
жазыңдар.

Дескриптор:
Жолдық функцияларға есеп құрастырып,
программасын ұсынады.

Оқушылардың жұмыстары бағалау парағына балл
қою арқылы бағаланады.

Сұрақтар:
1) «Жол» дегеніміз не?
2) Python программалау тілінде программа

көмегімен қанша символға дейін өңдеуге болады?
3) ASCІІ кестесіндегі символдың орнын білу үшін

қандай функция қолданылады?
4) Python-да сандық жолды санға айналдыру үшін

және керісінше орындау үшін қандай функция
қызметін пайдалану керек?

Фигуралар арқылы бағалау

1 мин Кері байланыс: «Сенім ағашы» әдісі Денсаулық және
Оқушылар сабақта не білгенін және не білгісі қауіпсіздік
Үй тапсырмасы келетінін стикерге жазып, сенім ағашына техникасын
Саралау. Сіз қандай тәсілмен жапсырады. сақтау
көбірек қолдау көрсетпексіз? Оқулықта берілген тапсырмаларды орындап келу
Сіз басқаларға қарағанда Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Компьютермен
қабілетті оқушыларға қандай қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? жұмыс кезіндегі
тапсырма бересіз? қауіпсіздік
Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Бағалау парағы арқылы ауызша, жазбаша түрде
арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру
Шаттық шеңбері, Топқа

68

біріктіру, «Бинго» әдісі ережелерін еске
бойынша өткен тақырыпты түсіру
пысықтау, «Миға шабуыл»,

«Джигсо», Сәйкестендіру
кестесі, деңгейлік тапсырмалар,
кері байланыс орнату: «Сенім
ағашы»

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:
Сабақтың
тақырыбы § 3.7 ЖОЛДЫҚ ӘДІС
Осы сабақта қол
жеткізілетін оқу 10.5.1.2 Жолдарды өңдеу үшін процедуралар мен функцияларды пайдалану
мақсаттары (оқу
программасына Барлық оқушы: Python программалау тіліндегі жолдық әдістерді анықтайды
сілтеме) Көпшілік оқушы: Жолдық әдістерді қолданып есептерді программалайды
Сабақтың мақсаты Кейбір оқушы: Жолдық әдістердің негізінде есеп құрастырады

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, талдау
Бағалау критерийі
1. Python программалау тіліндегі жолдық әдістерді анықтайды.
Тілдік мақсаттар 2. Жолдық әдістерді қолданып есептерді программалайды.
3. Жолдық әдістердің негізінде есеп құрастырады.

Пәндік лексика және терминология: жолдық әдіс-символ-count-find-

Құндылықтарға Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
баулу Python программалау тіліндегі жолдық әдістерді жазыңдар
Пәнаралық
байланыс Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау
Алдыңғы білім
Математика амалдары қолданылады, ағылшын тілінде сөздер қолданылады
Сабақтың
жоспарланған Жолдармен жұмыс. Жолдық функциялар Ресурстар
кезеңдері
Сабақтың басы Сабақтың барысы
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
Уақыт

3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы

69

тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады.
Топқа біріктіру: Әріптер арқылы топтарға бірігеді.
АБС

6 мин Өткен сабақты пысықтау: «Тыңдап отырған Оқулық
үштік» әдісі
Сабақтың ортасы 3 мин Оқушылар үш адамнан тұратын топта жұмыс істейді.
5 мин Топтағы бір оқушы – шешен, біреуі – тілші және
5 мин үшіншісі – хатшы рөлін атқарады. Шешен бір нәрсені
айтады, сұрақты түсіндіреді немесе пікірін білдіреді.
7 мин Тілші көмектесіп айтып отырады және түсініктеме
6 мин беруді сұрайды. Хатшы қажетті жерлерін түртіп алып,
әңгіме соңында қорытынды береді. Келесі жолы
оқушылар рөлдерімен ауысады.

Смайлдер арқылы бағалау
«Миға шабуыл» әдісі
- Жолдық функцияларды қолданудың қандай
түрлерімен таныстың?
- Адам мен программаның жолдарды өңдеуінде
қандай ұқсастық пен айырмашылық бар? Мысалдар
келтір.

«Джигсо» әдісі
Оқушылар тақырыпты оқып түсінгендерін ортада
талқылайды.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма. А4 парағы
1-кестедегі жолдық функциялардың қызметтерін
салыстыра отырып, талдау жасаңдар. Олардың
әрбірінің жолдарды өңдеудегі қызметтерінің
ерекшелігіне түсініктеме беріңдер. Өз мысалдарыңды
ұсыныңдар.

Дескриптор:
Python программалау тіліндегі жолдық әдістерді
анықтайды.

Смайлдер арқылы бағалау

2-тапсырма.
Сөйлем құру*

Латын әріптерінен тұратын «el», «Astana», «juregi»
сөздері берілген. Сөздердің аралары бір ғана бос
орынмен ажыратылған мағыналы сөйлем құрыңдар.

Дескриптор:
Жолдық әдістерді қолданып есептерді
программалайды.

Смайлдер арқылы бағалау

3-тапсырма.
- Жолдық функциялар қызметін пайдалануға
арналған бір есептің мәтінін құрастырыңдар.
Есептің программалық кодын жазып, шешу жолын

70

Сабақтың соңы 3 мин көрсетіңдер. А4 парағы
Дескриптор:
Жолдық әдістерге негіздеп есептер құрастыра алады.

Смайлдер арқылы бағалау

Кестедегі мәліметтерді сәйкестендіріп толтырыңдар

Әдістің түрі Қызметі
s1.count(s )
s1.count(s ,[ i , j ])
s1. find (s)
s1. find (s, [ i , j ])
s1. strip ()

Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Табыс сатысы» әдісі
Оқушылар «Мен білемін», «Мен үйрендім», «Мен

істей аламын» сатыларына пікірлерін жазады.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және
көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын

қабілетті оқушыларға қандай сақтау

тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен
арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі
Шаттық шеңбері, «Әріптер» –
топқа біріктіру, «Тыңдап қауіпсіздік
отырған үштік» әдісі бойынша ережелерін еске
өткен тақырыпты пысықтау түсіру

Үй тапсырмасы Қосымша тапсырмаларды орындау Оқулық, жұмыс

дәптері

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:

Сабақтың § 3.8 ЖОЛДЫҚ ӘДІС ТҮРЛЕРІ
тақырыбы
10.5.1.2 Жолдарды өңдеу үшін процедуралар мен функцияларды пайдалану
Осы сабақта қол
жеткізілетін оқу Барлық оқушы: Жолдық әдістердің түрлерін анықтайды
мақсаттары (оқу Көпшілік оқушы: Жолдық әдістердің түрлерін программалауда қолданады
бағдарламасына
сілтеме) 71

Сабақтың мақсаты

Ойлау дағдылары Кейбір оқушы: Жолды өңдеу әдістерінің маңыздылығын бағалайды
Бағалау критерийі
Білу, түсіну, қолдану, жинақтау, талдау, бағалау
Тілдік мақсаттар
1. Жолдық әдістердің түрлерін анықтайды.
2. Жолдық әдістердің түрлерін программалауда қолданады.
3. Жолды өңдеу әдістерінің маңыздылығын бағалайды.

Пәндік лексика және терминология:
Жолды өңдеу-Replace-Isdigit-Islower-

Құндылықтарға Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
баулу Жолдық әдіс түрлерін жазыңдар.
Жолдық әдіс түрлерін салыстырыңдар.
Пәнаралық Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау
байланыс
Программалауда ағылшын тілінде әріптер және математикалық амалдар
Алдыңғы білім қолданылады
Жолдық әдістер

Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар
жоспарланған 2 мин
кезеңдері 1 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу Жемістер
Сабақтың басы 6 мин Шаттық шеңбері: Себетке қағазға оралған үш түрлі Плакат, маркер
жемістер салынады. Оқушылар себеттегі жемістерден
Сабақтың ортасы 2 мин алып, жақсы тілек айтып, қасындағы оқушыға ұсынады.
Топқа біріктіру: Оқушылар жемістер арқылы топтарға
бірігеді.

Өткен сабақты пысықтау: «Елшілер» әдісі
Топтар тапсырмаларды орындап болғаннан кейін
топтың бір адамы «елші» болып сайланады да,
зерделенген материалды түсіндіру және жинақтау, бұл
туралы жаңа топтың ойын, бір шешімге келгенін немесе
жетістікке жеткенін білу үшін басқа топқа барады.
Бұдан кейін елші өз тобына қайтып оралып, білгендерін
айтып береді.
1-топ: Python-да жолдармен жұмыс істеу
2-топ: Жолдық әдістер
3-топ: Жолдық әдіс түрлері
Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау.
«Миға шабуыл» әдісі
- Жолдық әдістердің жолдық фунциялардан қандай
ерекшелігі бар?

7 мин «Топтастыру» әдісі
Оқушылар оқулықпен жұмыс істейді, білгендерін
жұптасып талдайды. Мұғалім білімдерін слайд Оқулық
материалы арқылы толықтырады.
Атқаратын қызметтерінің ұқсастықтарына қарай жолды
өңдеу функциялары мен әдістерін белгілі бір топтарға
топтастырыңдар.

Дескриптор:
Жолдық әдістердің түрлерін анықтайды.

72

4 мин №1 тапсырма. Сөзді ауыстыру*
5 мин
Бірінші қатарда латын әріптерінен құралған жол

берілген. Осы жолда 2 үтірдің арасындағы орналасқан

сөзді басқа сөзбен ауыстыр. Ауыстыратын сөз екінші

қатарда берілген.

Мысалы Нәтиже

Komputer, planshet, noutbook Komputer, telefon,

telefon noutbook

№2 тапсырма. Санға айналдыр**

Латынның үлкен және кіші әріптерінен тұратын жол

берілген. Осы жолдағы барлық «z» әріптердің санын

тап.

№ Мысалы Нәтиже

1 ZhdzzzZiifd 5

2 jejjjdmkklx 0

5 мин №3 тапсырма. Байтқа ауыстыру ***
Екілік санау жүйесінде берілген сандарды байтқа
толтыру үшін санның алдын 0 мен толтыратын
программа жаз. Бір байт 8 биттен тұрады.
Мысалы, 1012=000001012

Дескриптор:
- Жолдық әдістерді анықтайды.
- Жолдық әдістерді қолданып есептерді
программалайды.

3 мин Жұптық жұмыс
Сабақтың соңы 4 мин - Тақырып бойынша танысқан жолды өңдеу әдістерінің
біріне есеп мәтінін құрастырыңдар. Құрастырған
есептеріңнің шешу жолын ұсыныңдар. А4 парағы

Дескриптор:
Жолдық әдістердің қызметіне есеп құрастырады.
Оқушылардың жұмыстарын «Табыс баспалдағы» әдісі
арқылы бағалау.

Эссе. Жолды өңдеу функциялары мен әдістерінің
маңызын бағала.

Медальдар арқылы бағалау

1 мин Кері байланыс: «Бағдаршам» әдісі Денсаулық және
Оқушылар сабақтан алған әсерін бағдаршам түстерін қауіпсіздік
Саралау. Сіз қандай тәсілмен бояу арқылы білдіреді. техникасын
көбірек қолдау көрсетпексіз? Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін сақтау
Сіз басқаларға қарағанда қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
қабілетті оқушыларға Компьютермен
қандай тапсырма бересіз? «Табыс баспалдағы» әдісі арқылы ауызша, жазбаша жұмыс кезіндегі
Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс түрде қалыптастырушы бағалауды іске асыру қауіпсіздік
арқылы сабақты меңгерту. ережелерін еске
Шаттық шеңбері, Топқа
біріктіру: жемістер арқылы.

73

«Елшілер» әдісі бойынша түсіру
өткен тақырыпты пысықтау,
«Миға шабуыл»,

«Топтастыру» әдістері.
Деңгейлік тапсырмалар, кері
байланыс орнату:
«Бағдаршам»

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:

Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың § 3.9 ПРАКТИКАЛЫҚ ЖҰМЫС. ЖОЛДЫҚ ПРОЦЕДУРАЛАР МЕН

тақырыбы ФУНКЦИЯЛАР

Осы сабақта қол 10.5.1.2 Жолдарды өңдеу үшін процедуралар мен функцияларды пайдалану

жеткізілетін оқу

мақсаттары (оқу

программасына

сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Python программалау тілінде жолдық әдістердің түрлерін
анықтайды

Көпшілік оқушы: Жолдық әдістерді есеп шешуде қолданады
Кейбір оқушы: Программалауда жолдық әдістерді қолданудың тиімділігін
тұжырымдайды

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, жинақтау, талдау, бағалау

Бағалау критерийі 1. Python программалау тілінде жолдық әдістердің түрлерін анықтайды.
2. Жолдық әдістерді есеп шешуде қолданады.

3. Программалауда жолдық әдістерді қолданудың тиімділігін тұжырымдайды.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:

Жолды өңдеу-обработка строк-line handling
Replace- Ауыстыру- замещать

Isdigit, Islower

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

Жолдық функциялар мен әдістерді қолданып жолдарды қалай өңдеуге

болады?

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Ағылшын, орыс тіліндегі сөздер қолданылады

байланыс

Алдыңғы білім Жолдық әдіс түрлері

Сабақтың барысы

74

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар
жоспарланған
кезеңдері 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы тілектер
Сабақтың басы айтып, сабаққа көңілді қатысады.

Топқа біріктіру: «Атомдар мен молекулалар» әдісі
Мұғалім «атом» дегенде екеуден бірігеді, «молекула»
дегенде ыдырайды, екінші рет айтылғанда үшеуден
бірігеді. Осылай топтарға бірігеді.

4 мин Өткен сабақты пысықтау: «Пирамида» әдісі
Сабақтың ортасы 28 мин Оқушылар жолдық әдістерді пирамида бөліктеріне

төменнен жоғары қарай жазып шығады.

Count

Find

Strip

Replase

Isdigit

Islower
Оқушылардың жауаптарын ауызша қалыптастырушы
бағалау.

«Миға шабуыл» әдісі
- Жолдық функциялар мен әдістерді қолданып жолдарды
қалай өңдеуге болады?

Практикалық жұмыстар орындау Оқулық
№1 тапсырма. Бірдей сандар*

Мәтіндік жол берілген. Осы мәтіндік жолда «men» сөзі
неше рет кездеседі? Мәтіндік жол ұзындығы 200
символдан аспайды.

№ Мысалы Нәтиже
1 Men 10 sinipta oqіmin. 1

№2 тапсырма. Барлығы әртүрлі***

Мәтіндік жол берілген. Осы мәтінде неше әртүрлі символ

кездеседі? Мәтіндік жол ұзындығы 255 символдан

аспайды.

№ Мысалы Нәтиже

1 Alma 3

№3 тапсырма. Іздеу ***

Жол берілген. Осы жолда ең ұзын «k» әрпінің тізбегін

тап. Жол ұзындығы 1000 символдан аспайды.

№ Мысалы Нәтиже

1 aalkkaaylkkkkkkkkkasddkkkrftgkkkkk 9

№4 тапсырма. Сөздерді санау**
Мәтін берілген. Осы мәтіндегі бірдей әріппен басталып,
бірдей әріппен аяқталатын сөздердің санын тап. Мәтіндік
жол ұзындығы 1000 символдан аспайды.

75

№ Мысалы Нәтиже
1 Кok, keme, alma, agash, 3

emen, ara

№5 тапсырма. Полиндром***

Жол берілген. Осы жол басынан да, соңынан да бірдей

оқыла ма (полиндром)? Анықта. Жол полиндром болса,

нәтиже ретінде 1, әйтпесе 0 экранға шықсын.

№ Мысалы Нәтиже

1 zaaazaaaz 1

2 zaaazbaaz 0

Сабақтың соңы 3 мин Дескриптор:
- Жолдық әдістерді анықтайды.
- Жолдық әдістерді салыстырады. А4 парағы
- Жолдық әдістерді қолданады.
Оқушылардың жұмыстарын шәкіл арқылы бағалау.

«Температура» әдісі.

Шағын тест
Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.

Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Тазалық» әдісі Оқулық.
Үй тапсырмасы Оқушылар тақырып бойынша қажет деген ақпараттарды Жұмыс
қоржынға салады, толықтыру керек ақпараттарды дәптері
еттартқышқа салады, қажет емес ақпараттарды қоқыс Денсаулық
шелегіне салады. және
қауіпсіздік
Оқулықтағы қосымша сұрақтар бойынша дайындалып техникасын
келу сақтау

Саралау. Сіз қандай Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Компьютермен
тәсілмен көбірек қолдау қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? жұмыс кезіндегі
көрсетпексіз? Сіз қауіпсіздік
басқаларға қарағанда Шәкіл арқылы ауызша, жазбаша түрде қалыптастырушы ережелерін еске
қабілетті оқушыларға бағалауды іске асыру түсіру
қандай тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке
жұмыс арқылы сабақты
меңгерту. Шаттық шеңбері,
Топқа біріктіру: атомдар мен
молекулалар, «Пирамида»
әдісі бойынша өткен
тақырыпты пысықтау, «Миға
шабуыл» әдісі, Практикалық
тапсырмалар, кері байланыс
орнату: «Тазалық»

76

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Мектеп: Қатыспағандар:
Алгоритмдеу және программалау
Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10 Қатысқандар:

Сабақтың § 3.10 ФАЙЛДАРМЕН ЖҰМЫС
тақырыбы 10.5.1.3 Ақпаратты оқу және жазу үшін файлдарды пайдалану

Осы сабақта қол
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу
программасына
сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Python программалау тілінде файлдардың түрлерін
анықтайды
Ойлау дағдылары Көпшілік оқушы: Файлмен жұмыс істеу кезеңдерін қолданады
Бағалау критерийі Кейбір оқушы: Файлдармен жұмыс істеудің тиімділігін тұжырымдайды
Тілдік мақсаттар
Білу, түсіну, қолдану, жинақтау, талдау, бағалау

1. Python программалау тілінде файлдардың түрлерін анықтайды.
2. Файлмен жұмыс істеу кезеңдерін қолданады.
3. Файлдармен жұмыс істеудің тиімділігін тұжырымдайды.

Пәндік лексика және терминология:
файл-мәтіндік файл-екілік файл-оқу-жазу-ашу-жабу-файл жолы-

Құндылықтарға Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
баулу Программалау үдерісінде не үшін файлдан оқу немесе файлға жазуды
пайдаланады деп ойлайсың?
Пәнаралық Программалау үдерісінде ақпаратты файлдан оқудың немесе өңделген
байланыс ақпаратты файлға жазудың қандай маңызы бар?
Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау
Алдыңғы білім
Ағылшын, орыс тіліндегі сөздер қолданылады

Файлдар мен қапшықтар (5-сынып)
Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар
жоспарланған
кезеңдері 1 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
2 мин Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы тілектер
Сабақтың басы айтып, сабаққа көңілді қатысады.
Топқа біріктіру: конфеттер арқылы топтарға бірігеді.

77

7 мин Өткен сабақты пысықтау: «Кубизм» әдісі Текшелер
2 мин Оқушылар текшенің алты қырындағы тапсырмаларды
Сабақтың орындайды
ортасы 1. Жолдық әдіс түрлерін салыстыру
2. Сөзді ауыстыру
Бірінші қатарда латын әріптерінен құралған жол берілген.
Осы жолда 2 үтірдің арасындағы орналасқан сөзді басқа
сөзбен ауыстыр. Ауыстыратын сөз екінші қатарда берілген.
3. Байтқа ауыстыру
Екілік санау жүйесінде берілген сандарды байтқа толтыру
үшін санның алдын 0-мен толтыратын программа жаз. Бір
байт 8 биттен тұрады. Мысалы, 1012=000001012
4. Сөзді қысқарту
N жол берілген (0<N<100). Кейінгі N қатарда орналасқан
сөздердің әріптерінің саны 6-дан көп сөздерді қысқарт. Ол
үшін сөздердің бірінші және соңғы әріптерін және
олардың арасына өшірілген әріптердің саны жазылу
керек. Мысалы, «экспорт-тау» сөзі «э8у» деп
қысқартылады. Ұзындығы 6 және 6-дан кіші сөздердің

өзін баспаға бер.
5. Санға айналдыр
N жол берілген (0<N<100). Кейінгі N қатарда орналасқан
жолдардің арасында тек цифрлардан тұратындарын санға
айналдырып, 100 санын қосып, баспаға бер. Санға
айналдыру мүмкін болмаса, онда 1 баспаға бер.
6. Санға айналдыр
Латынның үлкен және кіші әріптерінен тұратын жол
берілген. Осы жолдағы барлық «z» әріптердің санын тап.
Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау.

«Миға шабуыл» әдісі
- Программалау үдерісінде файлдан оқу немесе файлға
жазуды не үшін пайдаланады деп ойлайсың?
- Программалау үдерісінде ақпаратты файлдан оқудың
немесе өңделген ақпаратты файлға жазудың қандай
маңызы бар?

5 мин Тақырыпты слайд көрсетілімімен демонстрациялау. Слайд
Оқушылар тақырыпты топта талқылайды.
Мұғалім білімдерін толықтырады.

5 мин 1-тапсырма.
5-программа кодын талдаңдар. Егер output.txt файлын
қайта ашып, әртүрлі әріптер санынан соң оған t жолын
жазу керек болса, осы программа кодына қандай
өзгерістер енгізу қажет? Анықтаңдар.

Дескриптор:
Python программалау тілінде файл түрлерін анықтайды.

Фигуралар арқылы бағалау

5 мин 2-тапсырма.
Сөздерді қосу*

Кіру файлында (input.txt)) латын әріптерінен тұратын екі

78

сөз жеке қатарларда берілген. Осы екі сөзді кіру файлынан
оқып, шығу файлына (output.txt) қосып жаз.

input.txt output.txt

Үsh Үshburysh

burysh

Дескриптор:
Файлмен жұмыс істеу кезеңдерін қолданады.

8 мин 3-тапсырма.
output.txt файлына өз атың мен жасыңды жазып қою
үшін программа кодын құрастырып, ұсыныңдар.

Дескриптор:
Файл түрлерін қолданып есеп құрастырады.
Оқушылардың жұмыстарын бағалау парақшасына балл
қою арқылы бағалау.

Сабақтың соңы 3 мин «Python-да файлдармен жұмыс жасаудың ерекшеліктері»
тақырыбында шағын мақала дайында.
А4 парағы
Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Тазалық» әдісі Оқулық.
Оқушылар тақырып бойынша қажет деген ақпараттарды Жұмыс
Үй тапсырмасы қоржынға салады, толықтыру керек ақпараттарды дәптері
еттартқышқа салады, қажет емес ақпараттарды қоқыс
Саралау. Сіз қандай шелегіне салады. Денсаулық
тәсілмен көбірек қолдау Оқулықтағы қосымша сұрақтар бойынша дайындалып келу және
көрсетпексіз? Сіз қауіпсіздік
басқаларға қарағанда Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін техникасын
қабілетті оқушыларға қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? сақтау
қандай тапсырма бересіз?
Бірлескен жұмыс, жеке Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде қалыптастырушы Компьютермен
жұмыс арқылы сабақты бағалауды іске асыру жұмыс
меңгерту. Шаттық шеңбері, кезіндегі
Топқа біріктіру: конфеттер қауіпсіздік
арқылы, «Кубизм» әдісі ережелерін
бойынша өткен тақырыпты еске түсіру
пысықтау, «Миға шабуыл»
әдісі, Деңгейлік
тапсырмалар, кері байланыс
орнату: «Тазалық»

79

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:

Сабақтың § 3.11 СҰРЫПТАУ ӘДІСТЕРІ

тақырыбы

Осы сабақта қол 10.5.1.4 Практикалық есептерді шешу үшін сұрыптау алгоритмдерін іске асыру

жеткізілетін оқу

мақсаттары (оқу

программасына

сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Python программалау тіліндегі сұрыптау ұғымы мен
функцияларын анықтайды

Көпшілік оқушы: Сұрыптау функцияларын программалауда қолданады
Кейбір оқушы: Сұрыптау әдістерінің тиімділігін тұжырымдайды

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, жинақтау, талдау, бағалау

Бағалау критерийі 1. Python программалау тіліндегі сұрыптау ұғымы мен функцияларын
анықтайды.

2. Сұрыптау функцияларын программалауда қолданады.

3. Сұрыптау әдістерінің тиімділігін тұжырымдайды.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:

сұрыптау-массив-сыртқы сұрыптау-ішкі сұрыптау-көбік-кірістіру-
таңдау-жылдам сұрыптау-кему ретімен сұрыптау-өсу ретімен сұрыптау

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

Сұрыптау деген не? Есіңе түсір!

Қандай сұрыптау әдістерімен таныссың?

Программалауда сұрыптау жүргізудің маңызы неде?

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Ағылшын тілінде сөздер қолданылады

байланыс

Алдыңғы білім Сұрыптау функциялары (9 сынып)

Сабақтың барысы

Сабақтың Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған Уақыт

кезеңдері

Сабақтың басы 1 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы
тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады.

80

2 мин Топқа біріктіру: Оқушылар сандар арқылы топтарға
5 мин бірігеді.

Сабақтың ортасы 2 мин Өткен сабақты пысықтау: «Серпілген сауалдар»
5 мин әдісі
5 мин Оқушылар шеңбер құрып тұрып, допты лақтыру
арқылы келесі оқушыға өткен тарау бойынша сұрақ
7 мин қояды. Ол оқушы жауа беріп, келесі оқушыға сұрақ
8 мин қойып, допты лақтырады.
Оқушылардың жауаптарын ауызша қалыптастырушы
бағалау.

«Миға шабуыл» әдісі
- «Сұрыптау» деген не? Есіңе түсір!
- Қандай сұрыптау әдістерімен таныссың?
- Программалауда сұрыптау жүргізудің маңызы неде?

Оқулықпен жұмыс Оқулық,
Оқушылар оқулықтан тақырыпты оқиды. бейнебаян, слайд
Мұғалім слайд, бейнекөрсетілім арқылы білімдерін
толықтырады.

1-тапсырма.
Берілген сұрыптау әдістерін талдаңдар (1-кесте). Бұл
әдістердің негізгі ұқсастықтары мен айырмашылық-
тарын анықтаңдар. Бұл сұрыптау алгоритмдерінің
қайсысы тиімді? Неге? Себебін түсіндіріңдер.
Дескриптор:
«Сұрыптау» ұғымы мен түрлерін анықтайды.

Фигуралар арқылы бағалау

2-тапсырма. Компьютер,
1-мысалдағы сұрыптауға арналған есепті Python жұмыс дәптері
тілінің сұрыптау функцияларына ауыстырып,
программа кодын қайта жазып, ұсыныңдар.

Дескриптор:
Сұрыптау функцияларын программалауда қолданады.

3-тапсырма. Жұмыс дәптері
Сұрыптау әдістерінің программалаудағы маңызын
бағалап жазыңдар.

Дескриптор:
Сұрыптау әдістерінің маңыздылығын тұжырымдайды.
Оқушылардың әр тапсырманы орындау деңгейіне
қарай бағалау парағына балл қою арқылы бағалау.

Сабақтың соңы 3 мин 1. Қандай сұрыптау әдістерін білесің?
2. Бұл әдістер бір-бірінен қандай
А4 парағы
параметрлерімен ерекшеленеді?
3. Есептерді дұрыс шешуге сұрыптау әдістерін

дұрыс қолданудың қандай ықпалы бар?

81

4. Python-да қандай сұрыптау функциялары бар?
Фигуралар арқылы бағалау

2 мин Кері байланыс: «БББ кестесі» әдісі
Оқушылар сабақ туралы бұрыннан не білетінін,

сабақта не білгенін және не білгісі келетінін кестеге

жазады.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен

арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі

Шаттық шеңбері, Топқа қауіпсіздік
біріктіру: сандар арқылы, ережелерін еске
«Серпілген сауалдар» әдісі түсіру
бойынша өткен тақырыпты
пысықтау, «Миға шабуыл»,
Деңгейлік тапсырмалар, кері
байланыс орнату: «БББ кестесі»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:
Сабақтың
тақырыбы § 3.12 СҰРЫПТАУ ӘДІСТЕРІ
Осы сабақта қол
жеткізілетін оқу 10.5.1.4 Практикалық есептерді шешу үшін сұрыптау алгоритмдерін іске асыру
мақсаттары (оқу
бағдарламасына Барлық оқушы: Python программалау тіліндегі сұрыптау ұғымы мен
сілтеме) функцияларын анықтайды
Сабақтың мақсаты Көпшілік оқушы: Сұрыптау функцияларын программалауда қолданады
Кейбір оқушы: Сұрыптау әдістерінің тиімділігін тұжырымдайды
Ойлау дағдылары
Бағалау критерийі Білу, түсіну, қолдану, жинақтау, талдау, бағалау

1. Python программалау тіліндегі сұрыптау ұғымы мен функцияларын
анықтайды.
2. Сұрыптау функцияларын программалауда қолданады.

82

Тілдік мақсаттар 3. Сұрыптау әдістерінің тиімділігін тұжырымдайды.

Құндылықтарға Пәндік лексика және терминология:
баулу Сұрыптау-сортировка-sorter
Пәнаралық Массив-массив- array
байланыс Сыртқы сұрыптау- внешняя сортировка- external sorting
Алдыңғы білім Ішкі сұрыптау- внутренняя сортировка- Internal sorting
Сабақтың Көбік- пена-foam
жоспарланған Кірістіру- вставить- Insertion
кезеңдері Таңдау- выбор- Select
Сабақтың басы Жылдам сұрыптау- Быстрая сортировка- Quick sort
Кему ретімен сұрыптау- Сортировать по снижению- Sort by Descending
Өсу ретімен сұрыптау- Сортировка повышению- sort by growth

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
«Сұрыптау» деген не? Есіңе түсір!
Қандай сұрыптау әдістерімен таныссың?
Программалауда сұрыптау жүргізудің маңызы неде?

Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

Ағылшын тілінде сөздер қолданылады

Сұрыптау функциялары (9-сынып) Ресурстар

Сабақтың барысы
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
Уақыт

1 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
2 мин Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы
тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады.
Топқа біріктіру: Оқушылар суреттерді құрастыру
арқылы топтарға бірігеді.

5 мин Өткен сабақты пысықтау: «Ғажайып алаң» әдісі
27 мин
Плакатқа шеңбер сызылады. Шеңбер бөліктерге

бөлінеді. Бөліктерге өткен сабақ туралы сұрақтар

жазылады. Түйреуішті қаламмен шеңбердің

ортасынан айналдырады. Түйреуіш қай сұрақта

тоқтаса, оқушылар сол сұраққа жауап береді.
Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау.

Сабақтың ортасы Практикалық жұмыс

№1 тапсырма. Қосынды

А[N] бірөлшемді массив берілген (1≤N≤1000). Осы

массивтегі алғашқы К кіші санның қосындысын тап. Оқулық,
компьютер
№ Мысалы Нәтиже

18 10 12 16 20 30 31 42 45

10 20 30 45 31 42 12 38

16

№2 тапсырма. Іздеу
Кіру файлында (input.txt) ұзындығы N болған
ағылшын алфавитінің кіші әріптерінен тұратын жол
берілген (1≤N≤1000). Осы жолды алфавит бойынша
реттегенде К-шы орында тұрған әріпті тап. Шығу

83

файлының (output.txt) бірінші қатарында К орында

тұрған әріп жазылған.

№ Мысалы Нәтиже

1 kdaldfjs f

4
Дескриптор:

- Сұрыптау түрлерін анықтайды.
- Сұрыптау түрлерін программалауда қолданады.

Жауаптарын фигуралар арқылы бағалау

«Зымыран сұрақтар» әдісі
Оқушылар тақырып бойынша сұрақтар жазып, ұшақ
жасап, келесі топқа ұшырады. Басқа топтың
сұрақтарына жауап береді.
Оқушылардың жауаптарын бағалау парағына балл
қою арқылы бағалау.

Сабақтың соңы 3 мин Шағын тест
Оқушылар өздерін бағалайды
А4 парағы

2 мин Кері байланыс: «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі

Оқушылар сабақ туралы жақсы екі әсерімен және

түсінбеген бір сұрағымен бөліседі.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағала. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау
тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен

арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі

Шаттық шеңбері, Топқа қауіпсіздік
біріктіру: суреттерді құрастыру ережелерін еске
арқылы «Серпілген сауалдар» түсіру
әдісі бойынша өткен
тақырыпты пысықтау, «Миға
шабуыл» әдісі, Деңгейлік
тапсырмалар, кері байланыс

орнату: «Екі жұлдыз, бір

тілек».
Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Алгоритмдеу және программалау
Мұғалімнің аты-жөні:
Күні: 84

Сынып: 10 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың § 3.13 ГРАФТЫҢ АНЫҚТАМАСЫ МЕН НЕГІЗГІ ҰҒЫМДАРЫ

тақырыбы

Осы сабақта қол 10.5.1.5 Практикалық есептерді шешу үшін графтардағы алгоритмдерді іске

жеткізілетін оқу асыру

мақсаттары (оқу

бағдарламасына

сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: Граф және граф түрлерін анықтайды

Көпшілік оқушы: Графтарды программалауда жүзеге асырады

Кейбір оқушы: Графтарға арналған есептер құру, сызбасын ұсынады

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, жинақтау, талдау, бағалау

Бағалау критерийі 1. Граф және граф түрлерін анықтайды.

2. Графтарды программалауда жүзеге асырады.

3. Графтарға арналған есептер құру, сызбасын ұсынады.

Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:

граф-графтың қабырғалары-бағдарланған граф-бағдарланбаған граф-доға-

граф элементі-граф дәрежесі-граф өлшемі-матрица-

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы

«Граф» дегеніміз не? Оны не үшін қолданады?

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

баулу

Пәнаралық Математика бойынша сызбалар, доға, қабырғалар, ағылшын тіліндегі сөздер

байланыс қолданылады

Алдыңғы білім Алгоритмдерді блок-сызба түрінде ұсыну (5 сынып)

Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

жоспарланған

кезеңдері

Сабақтың басы 1 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу

Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы

тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады.

2 мин Топқа біріктіру: Оқушылар компьютер құрылғылары Сурет

арқылы топтарға бірігеді.

5 мин Өткен сабақты пысықтау: «Айналдыру» әдісі Плакат, маркер
27 мин Оқушылар өткен сабақ бойынша тақырып жазылған
Сабақтың ортасы плакатқа білетіндерін жазады. Келесі топқа ұсынады,
ол топ толықтырады. Жұмыстарын қорғайды.
Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау,
ынталандыру.

«Миға шабуыл» әдісі
- «Граф» дегеніміз не? Оны не үшін қолданады?

«Көршіңе әңгімелеп бер» әдісі
Оқушылар тақырыпты кітаптан оқиды, түсінгендерін Bilimland.kz

жұпта талқылайды. Мұғалім білімдерін толықтырады.

№1 тапсырма. Сызбасын салу* Оқулық
Берілген байланыс матрицаларына қарап, графтың
сызбасын сал (1-сурет).

85

а) Бағдарланбаған граф: N=6 ә) Бағдарланған граф:

010011 N=6 0 10 30 50 10
100101 00000
010010 0 0 0 0 10
010010

101101 0 40 20 0 0
010010 10 0 10 30 0

Дескриптор:
Граф түрлерін анықтайды, салыстырады.

Фигуралар арқылы бағалау

№2 тапсырма. Байланыс матрицасын алу*
Берілген сызбаларды байланыс матрицасы арқылы
(а-есеп) және қабырғаларының байланысы арқылы
(ә-есеп) сипатта.
а) Бағдарланбаған граф ә) Бағдарланған граф: N=

Дескриптор:
- Графтардың түрлерін анықтайды.
- Графтарды программалауда қолданады.

Фигуралар арқылы бағалау

Сабақтың соңы 3 мин 3-тапсырма.
- Графтарға арналған есеп құрастырып, ұсыныңдар.
- Есептің мәтінін құрыңдар және сызбасын салыңдар. А4 парағы

Дескриптор:
- Графтарға арналған есеп құрастырады.
- Сызбасын салады.
Оқушылардың жұмыстарын бағалау парағына балл
қою арқылы бағалау.

«Эссе» әдісі
Графтардың программалауда және ғылымдағы маңы-
зын бағалаңдар.

Фигуралар арқылы бағалау

2 мин Кері байланыс: «Смайлдер» әдісі Денсаулық және
Оқушылар сабақтан алған әсерін смайлдер арқылы қауіпсіздік
Саралау. Сіз қандай тәсілмен білдіреді. техникасын
көбірек қолдау көрсетпексіз? Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін сақтау
Сіз басқаларға қарағанда қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
қабілетті оқушыларға қандай Компьютермен
тапсырма бересіз? Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде жұмыс кезіндегі
Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс қалыптастырушы бағалауды іске асыру қауіпсіздік
арқылы сабақты меңгерту.
Шаттық шеңбері, Топқа

86

біріктіру: компьютер ережелерін еске
құрылғылары арқылы, түсіру
«Айналдыру» әдісі бойынша
өткен тақырыпты пысықтау,
«Миға шабуыл», «Көршіңе
әңгімелеп бер» әдістері.
Деңгейлік тапсырмалар, кері
байланыс орнату: «Смайлдер»

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Алгоритмдеу және программалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:

Сабақтың § 3.14 ГРАФТАҒЫ АЛГОРИТМ ТҮРЛЕРІ
тақырыбы
Осы сабақта қол 10.5.1.5 Практикалық есептерді шешу үшін графтардағы алгоритмдерді іске
жеткізілетін оқу асыру
мақсаттары (оқу
программасына Барлық оқушы: Графтардың алгоритмдерін анықтайды
сілтеме) Көпшілік оқушы: Графтардың алгоритмдерін салыстырады
Сабақтың мақсаты Кейбір оқушы: Графтардың алгоритмдерін программалауда қолданады
Білу, түсіну, қолдану, жинақтау, талдау, бағалау
Ойлау дағдылары 1. Графтардың алгоритмдерін анықтайды.
Бағалау критерийі 2. Графтардың алгоритмдерін салыстырады.
3. Графтардың алгоритмдерін программалауда қолданады.
Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:
флойд-жол-дейкстра-

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
Графтар теориясы адам өмірінің қай салаларында қолданылады деп
ойлайсың?
Графтар көмегімен қандай мәселелердің шешімі табылады?

Құндылықтарға Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау
баулу
Пәнаралық Ағылшын, орыс тіліндегі сөздер қолданылады
байланыс
Алдыңғы білім Графтың анықтамасы мен негізгі ұғымдары Ресурстар
Сабақтың барысы
Сабақтың
жоспарланған Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
кезеңдері

87

Сабақтың басы 1 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
2 мин Шаттық шеңбері: Оқушылар бір-біріне жақсы
7 мин тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады.

Сабақтың ортасы 2 мин Топқа біріктіру: «Мозайка» әдісі Қағаз
5 мин Оқушылар windows, linux, android сөздерін құрастыру қиындылары
5 мин арқылы топтарға бірігеді. Түрлі түсті
қағаз,
8 мин Өткен сабақты пысықтау: «Кір жаю» әдісі қыстырғыш,
Оқушылар түрлі түсті қағаздардан киім үлгілерін сым, қайшы
қырқады. Өткен тақырып бойынша білетіндерін әрбір
киімге жазып, сымға қыстырғышпен іліп қояды.
Жұмыстарын топ болып қорғайды.

Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау,
ынталандыру

«Миға шабуыл» әдісі
- Графтар теориясы адам өмірінің қай салаларында
қолданылады деп ойлайсың?
- Графтар көмегімен қандай мәселелердің шешімі
табылады?

«Джигсо» әдісі
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді, түсінгендерін топта Оқулық

талқылайды.

1-тапсырма. «Венн диаграммасы» Плакат, маркер
- Флой алгоритмі мен дейкстра алгоритмдерінің
ұқсастықтары мен айырмашылықтарын
салыстырыңдар.

Дескриптор:
- Графтардың алгоритмдерін анықтайды.
- Графтардың алгоритмдерін салыстырады.

Фигуралар арқылы бағалау

2-тапсырма.
Зерттеу тапсырмасы

- Интернетті пайдаланып, Форд-Белман алгоритмі және
ағаштар жайлы ақпараттық ізденіс жасаңдар. Бұл
алгоритмдердің қандай ерекшеліктері бар?
- Практикалық тұрғыдан қолданыс салаларын
анықтаңдар. Программа кодын талдаңдар.

Қысқа жолды анықтау
- Берілген 3-суреттегі графтың байланыс сызбасына
қарап төмендегі тапсырмаларды орында:
1) Дейкстра алгоритмін қолданып, К төбесінен P

төбесіне баратын қысқа жолдарды анықта.
а) N = 6, К = 1, Р= 6
ә) N = 6, К = 2, Р= 5
б) N = 6, К = 4, Р= 6
2) Флойд алгоритмін қолданып, графтың бір төбесінен
екінші төбесіне баратын байланыс матрицасы мен ең

88

қысқа жолды сипаттайтын нәтижелік матрицасын
құрастырып, жазыңдар.

Дескриптор:
Граф алгоритмдерін программалауда қолданады.

Фигуралар арқылы бағалау

5 мин 2-тапсырма. Қоржын, фишка
- Графтардың және граф алгоритмдерінің ғылым мен А4 парағы
Сабақтың соңы 3 мин техникада қандай маңызы бар?

2 мин Дескриптор:
Граф алгоритмдерінің маңыздылығын тұжырымдайды.
Саралау. Сіз қандай
тәсілмен көбірек қолдау Оқушылардың жұмыстарын қоржындарына фишка
көрсетпексіз? Сіз салу арқылы бағалау
басқаларға қарағанда
қабілетті оқушыларға Тест (электронды тест)
қандай тапсырма бересіз? Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.
Бірлескен жұмыс, жеке
жұмыс арқылы сабақты Өздерін бағалайды
меңгерту. Шаттық шеңбері,
Топқа біріктіру: Мозайка, Кері байланыс: «Бутерброд» әдісі Денсаулық және
«Кір жаю» әдісі бойынша Оқушылардың бір тобы тақырып туралы жағымды қауіпсіздік
өткен тақырыпты пысықтау, пікір, екінші тобы сын, үшінші тобы тағы да жағымды
«Миға шабуыл», «Джигсо» пікір айтады. техникасын
әдістері. Деңгейлік сақтау
тапсырмалар, «Венн Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін
диаграммасы», кері қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
байланыс орнату:
«Бутерброд». Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен
қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі
қауіпсіздік
ережелерін еске
түсіру

89

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: 4 тарау
Веб-жобалау Мектеп:

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Сабақтың Қатысқандар: Қатыспағандар:
тақырыбы
Осы сабақта қол § 4.1 WEB-ПРОГРАММАЛАУ. WEB-САЙТ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу 10.4.2.1 web-парақшаларды әзірлеуде HTML-тегтерін қолдану
программасына
сілтеме) Барлық оқушы: Web-программалау, HTML тілі ұғымдарын анықтайды
Сабақтың мақсаты Көпшілік оқушы: Сайтты жариялау тәсілдерін салыстырады
Кейбір оқушы: Web-сайтты жасақтау жұмысын қолданады
Ойлау дағдылары
Бағалау критерийі Білу, түсіну, қолдану

Тілдік мақсаттар Web-программалау, HTML тілі ұғымдарын анықтайды.
Сайтты жариялау тәсілдерін салыстырады.
Web-сайтты жасақтау жұмысын қолданады.

Пәндік лексика және терминология:
Сайт, Web, World Wide Web, сервер

Құндылықтарға Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
баулу www дегеніміз ...
HTML тілінің атқаратын қызметін жазыңдар.
Пәнаралық Сайтты жоспарлау кезеңдерін жазыңдар.
байланыс Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

Алдыңғы білім Ағылшын тілінде сөздер қолданылады

Деректерді таңдау үшін құрылымдық сұраныстар тілін (SQL) қолдану

Сабақтың Сабақтың барысы Ресурстар
жоспарланған Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
кезеңдері
2 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Сабақтың басы

90

6 мин Шаттық шеңбері: «Үш тілді тілек» әдісі Жүрекшелер
2 мин Оқушылар ішіне үш тілде тілек жазылған
Сабақтың ортасы 3 мин жүрекшелерді алып оқып, келесі оқушыға ұсынады. Оқулық
5 мин bilimland.kz
5 мин «Ішкі, сыртқы шеңбер» әдісі Плакат, маркер
Оқушылар ішкі және сыртқы шеңбер болып тұрады.
5 мин Өткен тарау бойынша бірінші ішкі шеңбер сұрақтар
қояды, екінші сыртқы шеңбер сұрақтар қояды.

Топқа біріктіру: «Атомдар мен молекулалар»
Оқушылар «атомдар» дегенде екеуден бірігеді,
«молекулалар» дегенде ыдырайды. «Атомдар»
дегенде үшеуден бірігеді, «молекулалар» дегенде
ыдырайды. Үш топқа бірігеді.

Оқушылардың іс-әрекеттерін ауызша мадақтау
«Миға шабуыл» әдісі
- Web-беттерді жасауда қандай программалар
қолданылады деп ойлайсыңдар?
- Web-программалау не үшін керек?
- Интернеттегі беттер қандай программа көмегімен
жасалады?

«Көршіңе әңгімелеп бер» әдісі
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін
қасындағы құрбысына айтып береді. Мұғалім
оқушылардың білімдерін толықтырады.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма. «Венн диаграммасы» әдісі
Оқушылар HTML тілі мен WEB-программалауды
салыстырады.
Дескриптор:
HTML тілі мен WEB-программалау ұғымдарын
анықтайды.

Фигуралар арқылы бағалау

2-тапсырма.
Кестемен жұмыс. Кестедегі мәліметтерді
толтырыңдар
Жоспарлау
Элементтерді жасақтау
Программалау
Тестілеу

Жариялау

Жарнамалау

Бақылау

Дескриптор:
Web-сайт жасақтау жұмысын салыстырады.

91

Фигуралар арқылы бағалау

7 мин 3-тапсырма. А4 парағы
Сабақтың соңы 3 мин - Төмендегі сұрақтар бойынша пікірталас
ұйымдастырыңдар:
Web-сайттың танымалдығына төмендегі көрсетілген
түрткіжайттардың қайсысының әсері үлкен деп
ойлайсыңдар?

1) Дизайны жоғары
2) Жоспарлануы
3) Ақпараттық құндылығы
4) Интерфейсінің жоғарылығы
5) Программалау элементтерінің жоғары

деңгейлігі.

Дескриптор:
Web-сайт программалау туралы тұжырым жасайды.

Шағын тест
Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.

Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі Стикер

Оқушылар сабақта алған жақсы екі ақпаратын және

түсінбеген бір сұрағын стикерге жазады.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын

қабілетті оқушыларға қандай сақтау

тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен

арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі

Шаттық шеңбері: «Үш тілді қауіпсіздік

тілек», «Атомдар мен ережелерін еске

молекулалар» – топқа біріктіру, түсіру

«Ішкі, сыртқы шеңбер» әдісі

бойынша өткен тақырыпты

пысықтау, «Миға шабуыл»,
«Көршіңе әңгімелеп бер»,

«Венн диаграммасы» әдістері,

деңгейлік тапсырмалар, «Тест»

әдісі, кері байланыс орнату:

«Екі жұлдыз, бір тілек»

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

92

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Web-жобалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:

Сабақтың § 4.2 HTML ТІЛІ
тақырыбы

Осы сабақта қол 10.4.2.1 web-парақшаларды жасауда HTML-тегтерін қолдану
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу
программасына
сілтеме)

Сабақтың мақсаты Барлық оқушы: «HTML тілі», «тег» ұғымдарын анықтайды
Көпшілік оқушы: HTML тілі құжатының құрылымымен танысады
Кейбір оқушы: HTML тілінде құжаттың ішкі элементтерін басқару тегтерін
қолданады

Ойлау дағдылары Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау, бағалау

Бағалау критерийі 1. HTML тілінің ішкі элементтерінің басқару командаларының жұмысын
Тілдік мақсаттар анықтайды.
2. HTML кодын енгізіп, веб-бет жасай алады.
3. Жасалған құжат жобасына HTML кодын жазып ұсына алады.

Пәндік лексика және терминология:

Htm, html, HEAD, TITLE, BODY, H1, H6, P, HR, BR, I, STRONG, SUB, SUP, DL,

LI, dt, dd, dl, ul

Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
HTML құжатының құрылымын жазыңдар.

Құндылықтарға HTML тілінде Блокнот программасына жазылған құжатты Веб-бетке ауыстыру
баулу жолын жазыңдар.

Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

Пәнаралық Ағылшын тілінде сөздер қолданылады

байланыс

Алдыңғы білім Web-программалау. Web-сайт туралы түсінік

Сабақтың барысы

Сабақтың Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар
жоспарланған
кезеңдері

Сабақтың басы 2 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
2 мин Шаттық шеңбері: оқушылар бір-біріне жақсы
тілектер айтып, сабаққа көңілді қатысады. Сурет
қиындылары
Топқа біріктіру: «Мозайка» әдісі
Сурет қиындылары арқылы топтарға бірігеді.

6 мин Өткен сабақты пысықтау

Түрлі түсті
қалпақтар

93

Оқушылардың жауаптарын ауызша бағалау

Сабақтың ортасы 2 мин «Миға шабуыл» әдісі
5 мин - Қандай программалау тілдерін білесіңдер?
5 мин - HTML тілінің өздеріңе таныс басқа программалау
тілдерінен қандай ерекшелігі бар деп ойлайсыңдар?
8 мин
«Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі Оқулық
Оқушылар кітаптағы тақырыпты жұптасып bilimland.kz
талқылайды. Мұғалім оқушылардың білімдерін
толықтырады.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма. А4 парағы,
- HTML тілінде құжаттың ішкі элементтерін басқару жұмыс дәптері
командаларының жұмысын талдаңдар. Бұл
командаларды жұмыс қызметтеріне қарай топтарға
жіктеңдер.

Дескриптор:
HTML тілінің ішкі элементтерінің басқару
командаларының жұмысын анықтайды.

Фигуралар арқылы бағалау

2-тапсырма. Компьютер,
1. HTML тілінің кодын енгізіп, нәтижесін оқулық
алыңдар.

<h1>Тақырыбы</h1>
<h2> Тақырыбы </h2>
<h3> Тақырыбы </h3>

2. HTML тілінің кодын енгізіп, нәтижесін
алыңдар.

<HTML>
<BODY>
<p><b>Бұл қалың жазу</b></p>
<p><strong>Это strong-
текст</strong></p>
<p><big>Бұл үлкен жазу</big></p>
<p><i>Қиғаш жазу</i></p>
</BODY>
</HTML>

Төмендегі өлең жолдарын Web-бетке орналастыр.
94

«Отан» деген – атамекен,
«Отан» деген – туған жер.
Отан – ана,
Отан үлкен
Қазақстан – туған ел!

Е. Өтетілеуұлы

Дескриптор:
HTML тілінің кодын енгізіп, веб-бет жасайды.

Фигуралар арқылы бағалау

6 мин 3-тапсырма.
Сабақтың соңы 3 мин Қарапайым құжаттың жобасын дайындап, оның
HTML тіліндегі кодын жазып ұсыныңдар (мысалы,
сынып оқушыларының тізімі).

Дескриптор:
Жасалған құжат жобасына HTML тілінің кодын
жазып ұсынады.

Оқушылардың тапсырмаларды орындау нәтижесін
бағалау парағына балл қою арқылы бағалау

Шағын тест
Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.

Өздерін бағалайды

1 мин Кері байланыс: «Блоб ағашы» әдісі

Оқушылар сабақтан алған әсерін ағашқа өрмелеген

маймылдарды бояу арқылы көрсетеді.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік
Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау

тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Бағалау парағы арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен
арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру жұмыс кезіндегі
Шаттық шеңбері, «Мозайка» қауіпсіздік
топқа біріктіру, «Ойлаудың ережелерін еске
алты қалпағы» әдісі бойынша түсіру
өткен тақырыпты пысықтау,
«Миға шабуыл», «Ойлан,
жұптас, бөліс», деңгейлік

тапсырмалар, «Тест» әдісі , кері

байланыс орнату: «Блоб

ағашы»

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

95

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Веб-жобалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:

Сабақтың § 4.3 HTML-ДЕ ҚАРІПТІҢ ӨЛШЕМІН, ТҮСІ МЕН ТҮРІН БЕЛГІЛЕУ
тақырыбы

Осы сабақта 10.4.2.1 web-парақшаларды жасауда HTML тегтерін қолдану
қол жеткізілетін
оқу мақсаттары
(оқу
программасына
сілтеме)

Сабақтың Барлық оқушы: HTML құжатын форматтау тәсілімен танысады

мақсаты Көпшілік оқушы: Параметрлерді, түстерді, т.б. өзгерту тегтерін анықтайды
Кейбір оқушы: Тегтерді қолданып құжаттың параметрлерін өзгертеді

Ойлау Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау, бағалау

дағдылары

Бағалау 1. HTML-де кесте параметрлерін өзгерте алады.
критерийі 2. Web-парақ жасау үшін HTML тілін қолданады.
3. Веб-бет жасайды, құжатты безендіре алады.

Тілдік Пәндік лексика және терминология:

мақсаттар FONT, SIZE, COLOR, BODY BGCOLOR, BASEFONT

Құндылықтарға Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
баулу ... мәтін қаріпінің түсін, өлшемі мен түрін өзгертуге мүмкіндік береді.
... қолданыстағы қаріпті анықтайды.

Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

Пәнаралық Ағылшын тіліндегі сөздер қолданылады

байланыс

Алдыңғы білім HTML -де кесте құру

Сабақтың Сабақтың барысы Ресурстар
жоспарланған
кезеңдері Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
Уақыт
Сабақтың басы
3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Шаттық шеңбері: Сыныпта көңілді ахуал орнату
Топқа біріктіру: Сурет қиындыларын құрастыру Сурет қиындылары
арқылы топтарға бірігеді.

7 мин Өткен сабақты пысықтау: «Үш қадамдық
сұхбат» әдісі
Төрт адамнан тұратын топтарды жұптарға бөлеміз:
А және Ә, Б және В.
1-қадам: А Ә-дан сұхбат алады, ал Б В-дан сұхбат
алады.
2-қадам: керісінше Ә А-дан сұхбат алады, ал В
Б-дан сұхбат алады.
3-қадам: әр оқушы өз жұбы туралы ақпаратпен
төрт адамдық топ ішінде бөліседі.

96

Сабақтың ортасы 3 мин Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау, Оқулық
3 мин ынталандыру

«Миға шабуыл» әдісі
- Деректерді кесте түрінде берудің қандай қолайлы
жақтары бар?
- Веб-беттерде деректерді қалай кесте түрінде
ұсынуға болады?

«Джигсо» әдісі
Кітаппен жұмыс. Топта талқылайды.

5 мин 1-тапсырма.
- HTML-де кестені өзгертетін атрибуттар тізімін
пайдаланып, кесте құрыңдар. Компьютер, оқулық

Дескриптор:
HTML-де кесте параметрлерін өзгерте алады.

Медальдар арқылы бағалау

7 мин 2-тапсырма.
HTML-де өзің жайлы деректерді интернетке
жариялау үшін веб-бетін жасап, ұсыныңдар.

Дескриптор:
Веб-бет жасау үшін HTML тілін қолданады.

Медальдар арқылы бағалау

Сабақтың соңы 7 мин 3-тапсырма. А4 парағы
3 мин «Менің мектебім» жобасы. Қарастырылған тегтер
мен атрибуттарды қолданып, өз мектебің туралы
веб-бет құрыңдар. Құжатты өз бетіңше безендір.

Дескриптор:
Веб-бет жасайды, құжатты безендіре алады.
Оқушылардың жұмыстарын «Сағат» әдісін
қолданып бағалау. Сағат шәкіліне оқушылардың
аттарын стикерге жазып, жапсыру.

Шағын тест
Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.

Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Блоб ағашы» әдісі

Оқушылар сабақтан алған әсерін ағашқа өрмелеген

маймылдарды бояу арқылы көрсетеді.

Саралау. Сіз қандай Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру Денсаулық және
қауіпсіздік
тәсілмен көбірек қолдау деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? техникасын сақтау

көрсетпексіз? Сіз Компьютермен
жұмыс
басқаларға қарағанда кезіндегі
қауіпсіздік
қабілетті оқушыларға ережелерін
еске түсіру
қандай тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, «Сағат» әдісі арқылы ауызша, жазбаша түрде қалыптастырушы

жеке жұмыс бағалауды іске асыру

арқылы сабақты

меңгерту. Шаттық

шеңбері, «Сурет

қиындыларын

97

құрастыру арқылы
топқа біріктіру,
«Үш қадамдық
сұхбат» әдісі
бойынша өткен
тақырыпты
пысықтау, «Миға
шабуыл»,
деңгейлік
тапсырмалар,
«Тест» әдісі, кері
байланыс орнату:
«Блоб ағашы»
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Ұзақмерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Web-жобалау

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қатыспағандар:
Сынып: 10 Қатысқандар:
Сабақтың
тақырыбы § 4.4 HTML ТІЛІНДЕ КЕСТЕ ҚҰРУ
Осы сабақта қол
жеткізілетін оқу 10.4.2.1 web-беттерді жасауда HTML тегтерін қолдану
мақсаттары (оқу
программасына Барлық оқушы: HTML тілінде кесте құру алгоритмін біледі
сілтеме) Көпшілік оқушы: Кестені өзгертетін атрибуттарды анықтайды
Сабақтың мақсаты Кейбір оқушы: HTML тегтерін қолданудың қажеттілігін тұжырымдайды
Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау
Ойлау дағдылары 1. Нұсқаулық бойынша атрибуттарды қолданып кесте құру жолын біледі.
Бағалау критерийі 2. Кестені өзгертетін атрибуттарды анықтайды;
3. HTML тегтерін қолданудың қажеттілігін тұжырымдайды.
Тілдік мақсаттар Пәндік лексика және терминология:
кесте-таблица-table, атрибут-атрибут-attribute, түстер-цвета-colors, table, caption,
Құндылықтарға
баулу td, th, ti, align, bdcolor, border, cellpadding, Cellspace, colspan, rowspan, rules, valign,
Пәнаралық
байланыс width
Диалог /жазбаша жұмысқа қажетті пайдалы фразалар топтамасы
HTML тілінде кесте құру үшін ... алгоритмдері қолданылады.
Кестені өзгертетін атрибуттар тізімін жазыңдар.
Топта бірлесіп жұмыс істеу, топ ережесіне бағыну, бір-бірінің пікірін тыңдау

Ағылшын тілінде тегтер мен дескрипторлар жазылады.

98

Алдыңғы білім HTML тілі Ресурстар
Сабақтың барысы
Сабақтың
жоспарланған Уақыт Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
кезеңдері
Сабақтың басы 3 мин Ұйымдастыру: Сәлемдесу, түгендеу
Шаттық шеңбері: «Жүректен - жүрекке»
Оқушылар бір-біріне жақсы тілектер айтып, сабаққа Шарлар
көңілді қатысады.
Топқа біріктіру: Үш түрлі шарлар арқылы топтарға
бірігеді.

5 мин Өткен сабақты пысықтау: «555» әдісі А4 парағы
Сабақтың ортасы 3 мин Мұнда оқушылар топ ішінде өткен тақырып бойынша
түйінді идеяларды жазады. Мұндағы бірінші 5 – топ
саны, екінші 5 – идеялар саны, үшінші 5 – уақыт.
Сондықтан топ санына байланысты 434 деп (т.б.)
өзгертуге болады, яғни 4 топ 4 минут ішінде 3
тақырыптың түйінін жазуы керек.

Смайлдер арқылы бағалау

«Миға шабуыл» әдісі
- Деректерді кесте түрінде берудің қандай қолайлы
жақтары бар?
- Web-беттерде деректерді қалай кесте түрінде ұсынуға
болады?

5 мин «Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі

Оқулық

7 мин Оқушылар кітаппен жұмыс істейді. Түсінгендерін
7 мин жұбымен талқылайды.

Ауызша мадақтау, ынталандыру

1-тапсырма.
- HTML-де кестені өзгертетін атрибуттар тізімін
пайдаланып кесте құрыңдар.
Дескриптор:
Нұсқаулық бойынша атрибуттарды қолданып кесте
құру жолын анықтайды.

Смайлдер арқылы бағалау

2-тапсырма.
- Пифагор (көбейту) кестесін құрыңдар
- Төмендегі тегтерді орындағанда қандай нәтиже
алынады?
<TABLE border=1> <TR>
<TD> мәтін</td>
<TD> мәтін</td>
<TD> мәтін</td>

99

5 мин </tr> <TR>
Сабақтың соңы 3 мин <TD> мәтін</td>
<TD> мәтін</td>
<TD> мәтін</td>

</tr></table> </body></html>
Дескриптор:
Кестені өзгертетін атрибуттарды анықтайды.

Смайлдер арқылы бағалау

3-тапсырма.
HTML-де өздерің күнделікті пайдаланатын кестені
интернетке жариялау үшін веб-бетін жасап,
ұсыныңдар.
Дескриптор:
Кестені жариялау үшін веб-бет жасайды.

Смайлдер арқылы бағалау
Тест тапсырмасы

Өздерін бағалайды

2 мин Кері байланыс: «Бутерброд» әдісі

Оқушылардың бір тобы тақырып туралы жағымды

пікір, екінші тобы сын, үшінші тобы тағы да жағымды

пікір айтады.

Саралау. Сіз қандай тәсілмен Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін Денсаулық және

көбірек қолдау көрсетпексіз? қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? қауіпсіздік

Сіз басқаларға қарағанда техникасын
қабілетті оқушыларға қандай сақтау

тапсырма бересіз?

Бірлескен жұмыс, жеке жұмыс Фигуралар арқылы ауызша, жазбаша түрде Компьютермен
жұмыс кезіндегі
арқылы сабақты меңгерту. қалыптастырушы бағалауды іске асыру

Шаттық шеңбері, «Шарлар» – қауіпсіздік
топқа біріктіру, «555» әдісі ережелерін еске

бойынша өткен тақырыпты түсіру

пысықтау, «Миға шабуыл»,
«Ойлан, жұптас, бөліс»

әдістері, деңгейлік
тапсырмалар, «Тест» әдісі, кері

байланыс орнату: «Бутерброд»

Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері\ қиыншылықтары
туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

100