The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

นาวิกาธิปัตย์สาร ฉบับที่ 101
ตุลาคม 2563 - มีนาคม 2564

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by นาวิกาธิปัตย์สาร, 2022-07-11 05:47:32

นาวิกาธิปัตย์สาร เล่ม 101

นาวิกาธิปัตย์สาร ฉบับที่ 101
ตุลาคม 2563 - มีนาคม 2564

โดยรัฐตาง ๆ ถูกผลักดันใหแสดงออกในสังคมระหวางประเทศ ดวยการแขงขันกัน



มีความไมม่นใจในความม่นคงของรัฐในระบบของความสัมพันธระหวางประเทศ และ





รัฐมงท่แสวงหาความเจริญกับความรงเรือง ซ่งเส่อมความนิยมไป และตอมา Kenneth
Waltz ไดเสนอแนวความคด Structural Realism หรือ Neo-Realism ในชวง


ทศวรรษท่ ๗๐ ซ่งมองความสัมพันธระหวางประเทศของรัฐตาง ๆ ในเชิงโครงสราง





ท่มีหลักการสําคัญคือ รัฐน้นอยภายใตระบบอนาธิปไตย (Anarchy) และสรางสมดุล

ของพลังอํานาจของรัฐระหวางรัฐในสังคมระหวางประเทศมากกวาท่จะรวมมือกัน และ


คงไมมีชาติมหาอํานาจใด (Great Power) จะยอมใหประเทศของตนตกอยบนความเส่ยง
ในระบบอนาธิปไตย โดยไมสรางสมดุลของพลังอํานาจกับรัฐอ่น และอาจสรุปไดวา

ตามกรอบแนวคิดของสัจนิยมน้น ความเปนจริงของสังคมระหวางประเทศ มีขอจํากัด


อันเกิดจากความเห็นแกตัวตามธรรมชาติของมนุษย และการไมมีอานาจกลางเหนือรัฐ

(Central Authority Above State) ท้งน้ จุดมงหมายสูงสุดของรัฐตามแนวความคิด


๒๖
ของสํานักสัจนิยมน้คือ ความอยรอดของรัฐ (The Survival of The State) หรือ



อาจกลาวไดอีกนัยหน่งวา ระบบความสัมพันธระหวางประเทศของประเทศตาง ๆ
๒๗
ในโลกนั้นคือ ระบบชวยเหลือตนเองหรือเอาตัวเองใหรอด (Self-Help System)
ทั้งนี้ อาจสรุปแนวคิดของสัจนิยมไดวา ผลประโยชนแหงชาติตามแนวคิดนี้คือ














ความอยรอดของรฐทตองพงพาตนเอง ใหสามารถดารงอยในสงคมโลกท่มีภาวะอนาธปไตย


จึงมีความจําเปนตองเตรียมกําลังทางทหาร เพ่อปองกันตนเองใหมีความทัดเทียมกับ
คูขัดแยงหรือรัฐที่อาจเปนคูขัดแยง (Balance of Power)
๒๘
๒. สํานักเสรีนิยม (Liberalism)

รากฐานของเสรีนิยมมีมาแตคริสตศตวรรษท่ ๑๘ โดยมีขอเสนอวา

ถาจะขจัดสงครามน้น ตองมีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยเหนือการปกครอง


โดยชนช้นขุนนาง และมีการคาเสรีเหนือการพ่งพาตนเองทางเศรษฐกิจ นอกจากน ้ ี


เสรีนิยมยังเช่อวา ในสภาวะอนาธิปไตยในสังคมระหวางประเทศน้น ความสงบสุข

ปราศจากสงครามนับวาเปนสถานะปกติของโลก ซ่ง Immanuel Kant ไดกลาวไววา
ความสงบน้นสามารถคงอยนิรันดร กฎธรรมชาติน้นครอบงําความสอดคลองและ




ความรวมมือระหวางประชาชน และสงครามเปนส่งท่ผิดธรรมชาติและกอใหเกิด

ความขนเคือง รวมท้งเปนส่งท่ประดิษฐข้น และไมใชความไมปกติตามธรรมชาติของมนุษย 









นอกจากน้ สงครามน้นจะกอข้นโดยชนช้นนักรบท่สนใจในการขยายอํานาจของเขา





และเพ่อความม่งค่งจากดินแดนท่เขายึดได และในป ค.ศ.๑๘๔๘ John Stuart Mil


ไดกลาวอยางหนักแนนวา การคาเสรี (Free Trade) คือ เคร่องมือท่จะทําใหสงคราม
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 199















สนสดลง และการทาสงครามนนจะทาใหเกดการขดขวางทางการคาและโอกาสทจะสราง

ความรงเรองทางเศรษฐกิจ ดังน้น การพ่งพากันระหวางประเทศจะทําใหเกิดสภาวะ




ลดการแขงขันและความรุนแรงในสังคมระหวางประเทศ



เสรีนิยม เช่อวาความรวมมือระหวางรัฐนาจะจัดต้งและกอรูปข้นในรูป
“Institution” ซ่งหมายถึง กลมของกฎซ่งควบคุมพฤติกรรมรัฐ ในนโยบาย (Policy)




เฉพาะเร่อง เชน กฎหมายทะเล (The Law of the Sea) เปนตน และจากความเช่อ


ของเสรีนิยมท่ไมยอมรับการใชอํานาจท่ใชความรุนแรง ซ่งเปนภัยคุกคามพ้นฐาน



ตอเสรีภาพสวนบุคคล ทั้งนี้ เครื่องมือเบื้องตนเพื่อยับยั้งการใชอํานาจในลักษณะดังกลาว
คือ กฎระหวางประเทศ (Institution) และปทัสถาน (Norms) ทั้งระดับภายในประเทศ

และระดับสากล ท้งน้ ในระดับระหวางประเทศ กฎและองคการสามารถนํามาใชเปน


เคร่องมือจํากัดอํานาจของรัฐ ดวยการสรางความรวมมือและเตรียมเคร่องมือสําหรับ

การกําหนดมูลคาที่ตองจาย สําหรับรัฐที่ทําผิดขอตกลงระหวางประเทศ

จากการศึกษาพบวา เสรีนิยมมีความเช่อพ้นฐานในเร่องสังคมระหวาง





ประเทศคอ สงคมแบบอนาธปไตย และความอยรอดของรฐถอเปนประโยชนแหงชาต ิ










ท่มีความสําคัญสูงสุด โดยใชการคาเสรีมาเปนเคร่องมือ เพ่อใหโครงขายทางเศรษฐกิจ
มีความยึดโยงกันจนไมอาจแยกออกจากกันได อันจะทําใหความเปนไปไดในการเกิด




สงครามอยในระดับต่าหรือไมเกิดข้นเลย ซ่งจะสงผลใหความสงบเกิดข้นภายในระบบ

ระหวางประเทศ นอกจากนี้ เสรีนิยมยังเชื่อวา องคการระหวางประเทศนั้นเปนเครื่องมือ
ชวยแกไขความขัดแยงระหวางประเทศที่มีประสิทธิภาพ
๒๙
๓. สํานักสรรสรางนิยม (Constructivism)
สํานักสรรสรางนิยม เห็นวาโครงสรางของความสัมพันธสามารถกําหนด
รูปแบบของการแสดงออกของสังคมระหวางประเทศหรือตัวแสดง ไมวาจะเปนบุคคล

หรือรัฐ และเห็นวาโครงสรางเชิงปทัสถาน (Normative) หรือ ความคิด (Ideational) น้น
มีความสําคัญ ดังน้น ระบบของการแบงปนความคิด (Ideas) ความเช่อ (Beliefs)


และคุณคา (Value) มีลักษณะเชิงโครงสรางและมีอิทธิพลตอสังคมระหวางประเทศ
และตัวแสดงทางการเมือง ท้งน้ อาจกลาวโดยสรปไดวา ความคิดและการแสดงออก





ตามความเปนจริงน้น เปนส่งท่สรางความสัมพันธระหวางประเทศและมีความสําคัญสูงสุด



ในการอธิบายพฤติกรรมของรัฐในความสัมพันธระหวางประเทศ มิใชพิจารณาเพียง
กําลังอํานาจทางทหาร (Material Power) ความม่งค่ง (Wealth) หรือสภาพทางภูมิศาสตร


(Geographical Condition) เทาน้น แตความคิด (Idea) คุณลักษณะนิสัยประจําชาติ

¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
200
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ

๓๐

(Behavior) และปทัสถาน (Norms) น้น สามารถอธิบายพฤติกรรมของรัฐไดเชนเดียวกัน


นอกจากน้ อัตลักษณ (Identity) ของชนชาติยังเปนตัวบงช้ถึงผลประโยชนแหงชาต ิ
ของแตละประเทศ โดยประเทศเล็กก็จะมีผลประโยชนแหงชาติในลักษณะหน่ง

๓๑



ชาติมหาอํานาจจะมีผลประโยชนแหงชาติในอีกลักษณะหน่ง ท้งน้ แนวคิดของสํานัก
สรรสรางนิยมนั้น สามารถใหผลสรุปและแนวความคิดของความสัมพันธระหวางประเทศ

ท่สํานักสัจนิยมและสํานักเสรีนิยม มิไดใหความสนใจหรือไมสามารถตอบคําถามได
เชน ประเด็นปญหาที่ประเทศสหรัฐฯ เห็นวา การครอบครองอาวุธนิวเคลียรของประเทศ
เกาหลีเหนือ (North Korea) นั้นเปนภัยคุกคามตอประเทศสหรัฐฯ ทั้งที่อาวุธนิวเคลียร


ท่ประเทศเกาหลีเหนือครอบครองนั้นมีจํานวนนอยกวาท่ประเทศสหราชอาณาจักร






ครอบครองหลายเทาตัว และกรณีท่รัฐหลาย ๆ รัฐมีความเช่อเกยวกบภยของการเปลยนแปลง


ของสภาพภูมิอากาศของโลก จึงรวมตัวกันข้นเพ่อชวยกันลดภาวะโลกรอน เพราะรฐ





ท้งหลายน้นเช่อวา การรวมมือกันดังกลาวน้นเปนส่งท่ถูกตองและเปนการกระทําเพ่อการ






๓๒

อยูรอดของมนษยชาต อาจกลาวโดยสรุปวา สํานักสรรสรางนิยมมองวา สังคมโลกหรือ




ระเบียบโลกน้นถูกสรางข้นจากสภาพสังคมของรัฐเอกราชในระบบโลกท่แสดงออก
ระหวางกัน ภายใตกรอบของปทัสถาน (Norms) ในสังคมระหวางประเทศ
สถานการณและการเปลี่ยนแปลงระหวางการระบาดของ Covid-19

นับจากการประกาศการพบการปวยเปนกลมขนาดใหญดวยโรคปอดบวม
ในเมืองอฮ่น มณฑลเหอเปย สาธารณรัฐประชาชนจีน เม่อ ๓๑ ธันวาคม ๒๕๖๒



ซ่งตอมานักวิทยาศาสตรไดพบวา สาเหตุของการระบาดของโรคปอดบวมท่เกิดข้น



ที่เมืองอูฮั่นดังกลาวนั้นมาจากเชื้อไวรัส SARS-Vov-2 ซึ่งตอมาไดถูกกําหนดใหโรคระบาด
อุบัติใหมน้มีช่อวา Covid-19 ซ่ง World Health Organization (WHO) ไดประกาศ



๓๓
สภาวะฉุกเฉินเก่ยวกับปญหาสุขภาพระหวางประเทศ เม่อ ๓๐ มกราคม พ.ศ.๒๕๖๓


ในชวงเร่มตนของการระบาดอยางรุนแรงน้น ทําใหเกิดความต่นตระหนกไปท่วโลก




มีความขาดแคลนของวัสดุ อุปกรณ เคร่องมือ และเวชภัณฑทางการแพทยไปท่วโลก



เน่องจากสาธารณรัฐประชาชนจีน ซ่งเปรียบเสมือนโรงงานโลกน้นตองหยุดการผลิต




เน่องจากสถานการณของ Covid-19 ระบาดไปท่วประเทศ จนทําใหเกิดเหตุการณ 

การเอาตัวรอดของชาติมหาอํานาจอยางประเทศสหรัฐฯ ท่มีพฤติกรรมแยงชิง
๓๔



หนากากอนามัยท่สหพันธสาธารณรัฐเยอรมนีไดส่งซ้อไวเขาไปใชในประเทศของตน

จากเหตุการณดังกลาว ทําใหเกิดประเด็นท่นาสนใจวาจากสถานการณการระบาด

ของ Covid-19 น้น จะทําใหเกิดการเปล่ยนแปลงของระบบโลกหรือระเบียบโลกใหม 

¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 201


หรือไมอยางไร โดยในบทความน้ จะศึกษาเฉพาะผลกระทบของ Covid-19 ตอสันติภาพและ

ความม่นคงของโลกผานมุมมองของสํานักสัจนิยม สํานักเสรีนิยม และสํานักสรรสรางนิยม

สันติภาพและความมั่นคงโลกกับพฤติกรรมของรัฐในมุมมองสัจนิยม


แนวความคิดของสํานักสัจนิยมมีความเช่อวา รัฐมีสถานะท่เทาเทียมกัน
ในสภาวะท่ไรระเบียบไรกฎเกณฑ (Anarchy) และส่งท่สําคัญสูงสุดของรัฐแตละรัฐคือ





ความอยรอดของรัฐ ซ่งจากสถานการณสภาวะแวดลอมระหวางประเทศในโลกน้น



มีความขัดแยงเร่องผลประโยชนของประเทศเปนพ้นฐานสําคัญ เชน ปญหาความขัดแยง


ในเร่องเขตแดน ปญหาในเร่องการแสวงประโยชนจากทรัพยากรธรรมชาติในทะเล
ปญหาความขัดแยงระหวางชาติมหาอํานาจในการแผขยายอํานาจทางเศรษฐกิจ



(Belt and Road Initiative กบ The Free and Open Indo-Pacifi c) เปนตน


จากตัวอยางความขัดแยงดังกลาว ซ่งเปนเพียงบางสวนของความขัดแยงท่วทุกมุม






ของโลกทสงผลใหเกดการเสริมสรางกาลังรบ และการทดสอบอาวธกบเทคโนโลยทางทหาร







เพ่อแสดงกําลังใหคขัดแยงของตนไดทราบถึงขีดความสามารถของประเทศตนน้น


เปนพฤติกรรม (Behavior) ของชาติคขัดแยงท่สอดคลองกับแนวคิดของสํานักสัจนิยม

ตามหลักการดุลแหงอํานาจ และแสดงใหเห็นวารัฐตาง ๆ เช่อวาความสัมพันธ 
ระหวางรัฐน้น เปนความสัมพันธในระบอบอนาธิปไตย (Anarchy) จึงตองพ่งพาตนเอง



ในการรักษาผลประโยชนของชาติ และความเปนเอกราชหรืออยรอดในสภาวะอนาธิปไตย
ดังกลาว นอกเหนือท่จะพ่งพาองคการระหวางประเทศในการแกปญหาความขัดแยง


แตเพียงทางเดียว เพราะในบางคร้งอาจไมทันการณ แตอยางไรก็ตาม การเสริมสราง

กําลังทหาร การแสดงแสนยานุภาพใหคูขัดแยงไดทราบถึงขีดความสามารถทางทหารนั้น


สามารถยับย้งการใชกําลังทหารระหวางกันได ซ่งสงผลใหสันติภาพและความม่นคงของโลก

เกิดข้นตามมา แตมิไดเปนหลักประกันท่แนนอนวาสันติภาพจะคงอยนานเทาใด เน่องจาก




ความอดทนของทุกส่งในโลกมีขีดจํากัด และอุบัติเหตุน้นสามารถเกิดข้นไดตลอดเวลา
















ดงน้น พฤตกรรมของรฐ ณ ปจจบนตามตวอยางขางตนจงเปนเพยงการสรางสนตภาพ





ใหกับโลก ดวยการฉุดร้งใหคสงครามหยุดคิดถึงความเสียหายท่จะไดรับหากกอสงคราม


ระหวางกัน ซึ่งอาจกลาวอีกนัยหนึ่งวาเปน “สันติภาพชั่วคราว” เทานั้น
สันติภาพและความมั่นคงโลกกับพฤติกรรมของรัฐในมุมมองเสรีนิยม (Liberalism)



อยางท่ทราบกนทวไปวา โลกในปจจบันน้นดาเนินไปดวยอทธิพลของโลกไรพรหมแดน






หรือโลกาภิวัตน (Globalization) ที่ประกอบไปดวยองคการระหวางประเทศ เพื่อทําหนาท ่ ี

ในการประสานประโยชน แกปญหาความขัดแยงในดานความม่นคง การรักษาสันติภาพ




การคา การสาธารณสุข เปนตน แตท่สําคัญการคาโลกในปจจุบันน้น ถูกขับเคล่อน
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
202
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ



ดวยระบบทุนนิยมและการคาเสรี ท่ฝายเสรีนิยมเช่อวาความสําเร็จในการดําเนินเศรษฐกิจ



ตามแนวคิดน้ จะปรากฏในประเทศท่มีรูปแบบการปกครองระบอบประชาธิปไตย ดังน้น

ประเทศท่สนับสนุนแนวคิดหรือไดประโยชนจากแนวคิดดังกลาว จึงพยายามผลักดัน


ใหเกิดรปแบบหรอภาวะทเหมาะสมตอการดาเนินการทางการคาตามแนวคดของทุนนยม








และการคาเสรีไปทั่วทุกมุมโลก ทั้งนี้ ระบบทุนนิยมทําใหเกิดการยายโรงงานอุตสาหกรรม
ไปตั้ง ณ ประเทศที่มีคาแรงงานถูก เพื่อลดตนทุนการผลิต ทําใหบริษัทมีขีดความสามารถ



ในการแขงขันสูงและมีผลกําไรเพ่มข้น อันทําใหเกิดความพ่งพิงกันระหวางรัฐมากกวา
ในอดีต จนเกิดเปนโครงขายที่ยากจะแยกออกจากกันหรือไมตองพึ่งพากันอยางเด็ดขาด
แมแตชาติท่มิไดปกครองในระบอบประชาธิปไตย ยังไมสามารถตาน

ความรุนแรงของกระแสทุนนิยมกับการคาเสรีได จําตองยอมปฏิบัติตามกติกาดังกลาว











และเปลยนระบบเศรษฐกจของตนใหมความสอดคลองกบระบบการคาเสร เชน สาธารณรฐ

ประชาชนจีน เปนตน จากการเปล่ยนแปลงระบบเศรษฐกิจของสาธารณรัฐประชาชนจีน
ทําใหไดรบประโยชนทางเศรษฐกิจในฐานะโรงงานโลก และสงผลใหเศรษฐกิจของประเทศ


มีความเขมแข็ง และเม่อสาธารณรัฐประชาชนจีนมีความพรอมในทุกดานจึงไดริเร่ม

ความคิดเสนทางสายไหมท้งบนบกและในทะเล โดยใหช่อวา Belt and Road Initiative


ท่สงผลกระทบตอผลประโยชนของประเทศสหรัฐฯ ในฐานะของผกําหนดกติกาโลก


ไปในทุกภูมิภาคของโลก โดยเฉพาะในภูมิภาคเอเชียตะวันออกกับตะวันออกเฉียงใต

ประเทศสหรัฐฯ จึงไดเสนอยุทธศาสตร The Free and Open Indo-Pacifi c ข้นมา
เพื่อจํากัดเสรีภาพในการดําเนินนโยบายของสาธารณรัฐประชาชนจีน




ที่มา : https://www.ftilogistics.org
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 203


นอกจากน้ ในภูมิภาค Indo-Pacifi c ยังประสบปญหาความขัดแยงในเร่อง

ของผลประโยชนทางทะเล ระหวางสาธารณรัฐประชาชนจีนกับหลายประเทศในภูมิภาค
เอเชียตะวันออกเฉียงใต ไดแก สาธารณรัฐเวียดนาม ประเทศฟลิปปนส ประเทศ


มาเลเซย และราชอาณาจักรบรูไน จากกรณีการอางสิทธิในพ้นท่ทะเลจีนใตของสาธารณรัฐ




ประชาชนจนท่อยภายในเสนประ ๙ เสน (Nine Dash Line) ดวยเหตุผลทางประวัติศาสตร


















อนกอใหเกดพนททบซอนกบทง ๔ ประเทศ ท่กลาวขางตน ทาใหประเทศสหรฐฯ ทมความ






ขัดแยงกับสาธารณรัฐประชาชนจีนในหลายประเด็น ถือโอกาสเขาแทรกแซงเพ่อแสวง

ประโยชนในพ้นท่ทะเลจีนใต และจากกรณีขัดแยงจากการอางสิทธิในพ้นท่ทะเลจีนใต





ประเทศฟลิปปนสจึงไดย่นฟองคดีตอศาลโลกเพ่อใหพิจารณาพิพากษากรณีการอางสิทธ ิ

ของสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งศาลโลกไดมีคําพิพากษาวา การกลาวอางของสาธารณรัฐ

ประชาชนจีนน้นไมชอบดวยกฎหมาย แตสาธารณรัฐประชาชนจีนมิไดใหความสนใจ
ตอคําพิพากษาศาลโลก
จากแนวคิดเสรีนิยม สงผลใหในปจจุบนโลกมีองคการระหวางประเทศจํานวนมาก






เชน องคการสหประชาชาต (United Nation) องคการอนามยโลก (World Health

Organization) องคการการคาโลก (World Trade Organization) เปนตน ซึ่งมีหนาที่










และภารกจแตกตางกนไป แตประเดนประสทธภาพในการประสานประโยชนกบควบคม




พฤตกรรมของรัฐสมาชกนนยงมขอสงสัย กลาวคือ องคการระหวางประเทศบางองคกรนน







ไมสามารถควบคุมพฤติกรรมของชาติมหาอํานาจของโลกได ไมวาจะเปนประเทศสหรัฐฯ
สาธารณรัฐประชาชนจีน หรือแมแตประเทศรัสเซีย ตามตัวอยางที่กลาวมาขางตน
ทายที่สุดนี้ อาจกลาวไดวา “สันติภาพโลก” ณ ปจจุบันนั้น มีระบบทุนนิยมและ
การคาเสรีใหการค้าจุน กลาวคือ ระบบทุนนิยมและการคาเสรีไดกอใหเกิดการพ่งพากัน






ของหวงโซอุปทาน (Supply Chain) ท่ปรากฏอยท่วโลกจนยากท่จะแยกออกจากกัน
ไดอยางเด็ดขาด ทําใหประเทศคขัดแยงตางๆ ไมอาจใชกําลังทหารเขาแกไขปญหา



ความขดแยง หากไมมีความจําเปนอยางย่งยวด เน่องจากอาจสงผลกระทบตอระบบ






เศรษฐกิจของตนเอง นอกจากน้หากความขัดแยงท่เกิดข้นนั้นสงผลกระทบตอ
ประเทศท่ ๓ ท่มีสวนไดสวนเสียดวยแลว ประเทศดังกลาวยอมเขามาชวยดําเนินการ







ใหความขัดแยงดังกลาวลดระดับหรือส้นสุดลง ดวยกระบวนการหรอเครองมอตาง ๆ


เชน การเจรจาทวิภาคี หรือรองขอใหองคการระหวางประเทศเขามาแสดงบทบาท


ในการไกลเกล่ย แตอยางไรก็ตามสภาวการณความม่นคง หรือสันติภาพของโลกในขณะน ี ้


ในเชิงโครงสรางน้นสามารถอธิบายไดวาสันติภาพโลก ณ ปจจุบัน สวนหน่งเปนผลจาก
การพึ่งพิงกันของระบบการคาและหวงโซอุปทาน (Supply Chain) ตามระบบการคาเสรี
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
204
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ



และทุนนิยมท่มีวิวัฒนาการมาจากแนวคิดของสํานักเสรีนิยม แตจะเปนสันติภาพท่สงผล

ใหเกิดความม่นคงถาวรมากเพียงใดน้นตองติดตามกันตอไป เพราะแมแตระบบการคาเสร ี



ท่ทําใหรัฐท่วโลกตองพ่งพิงกันมากข้น ทําใหโอกาสในการเกิดสงครามหรือความขัดแยง


ระดับสูงลดลง แตกลับปรากฏวาหลักการทุนนิยมสามารถสรางความขัดแยงระหวางชาติ
มหาอํานาจจากฝงตะวันตกและฝงตะวันออกไดเชนเดียวกัน
สันติภาพและความมั่นคงโลกกับพฤติกรรมของรัฐในมุมมองสรรสรางนิยม
(Constructivism)




จากแนวคิดสรรสรางนิยม ท่มีพ้นฐานวาปจจัยภายในรัฐท่ประกอบดวย
ความคิด (Idea) ความเช่อ (Belief) คุณคา (Value) และอัตลักษณ (Identity)



สงผลตอพฤติกรรมท่แสดงออกของตัวแสดงในสังคมระหวางประเทศ ซ่งมีอิทธิพล
ตอสภาวะของสังคมระหวางประเทศ นักวิชาการดานกฎหมายระหวางประเทศไดกลาว
ถึงพฤติกรรมของรัฐ (State Behavior) ท่แสดงออกในระบบสังคมระหวางประเทศ

๓๕
ตามทฤษฎีเกม (Game Theory) ดวย ๔ ลักษณะ ประกอบดวย การแสดงออก


ตอกจกรรมที่ตรงกับความสนใจ (Coincidence of Interest) ตามการบีบบังคับ (Coercion)
การใหความรวมมือ (Cooperation) และการประสานงาน (Coordination) กลาวคือ


ปจจัยภายในท่สงผลตอสังคมระหวางประเทศ ไดแก สภาพสังคมภายในรัฐท่มีพื้นฐาน


มาจากคุณลักษณะพ้นฐานของความเปนมนุษย เชน ตองการความม่นคงปลอดภัย
ในชีวิตและทรัพยสิน ตองการความมีเสรีภาพในการดํารงชีวิตและการแสดงออก



ตองการมีคุณภาพชีวิตท่ดี เปนตน ดังน้น พฤติกรรมของรัฐท่จะแสดงออกตอรัฐอ่น

ในสังคมระหวางประเทศคือ การปองกันตนเอง อันไดแก การเตรียมกําลังทหารและ


อาวธใหมีความพรอมในสภาพสังคมอนาธิปไตย (Anarchy) เพ่อใหประเทศน้น


มความเปนเอกราชและความปลอดภัยจากภัยคุกคามตามแบบจากรัฐอ่น ซ่งอาจสรุปไดวา





ความอยรอดของประเทศน้นเปนผลประโยชนแหงชาติ (National Interest) ประการหน่ง

ตามแนวคิดสํานักสรรสรางนิยม ซ่งมีความสอดคลองกับตัวอยางในการแสดงออกของรัฐ

ในเวทีระหวางประเทศดังที่กลาวไวขางตน



ในทางตรงกนขาม สานักสรรสรางนยมเหนวาโครงสรางของสงคมระหวาง






ประเทศน้น มีอิทธิพลตอการกําหนดรูปแบบของการแสดงออกของรัฐในสังคมระหวาง

ประเทศเชนเดียวกัน กลาวคือ สภาวะท่วไปของสังคมระหวางประเทศ ณ ปจจุบันน้น



ถูกขับเคล่อนดวยระบบทุนนิยมและการคาเสรีท่มีพ้นฐานจากสํานักเสรีนิยม (Liberalism)

ทั้งนี้ พฤติกรรมของรัฐในสังคมระหวางประเทศนั้นจะมีอยู ๔ ลักษณะ ตามที่ไดกลาวมา
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 205

ขางตน จะถูกกําหนดรูปแบบ (Shape) ใหสอดคลองโครงสรางของสังคมระหวางประเทศ
ที่ยอมรับการแกปญหาความขัดแยงระหวางประเทศ ผานการเจรจาหรือองคการระหวาง


ประเทศ ดังน้น หากประเทศใดมีความขัดแยงกันแลว การแกไขปญหาความขัดแยง









ของรฐตาง ๆ จะนยมใชกระบวนการเจรจาหรอผานองคการระหวางประเทศ ทงน ี ้













ในบางโอกาสคขดแยงอาจแสดงกาลงทางทหารตอประเทศคขดแยง โดยมวตถประสงค 


เพ่อกดดันใหประเทศคขัดแยง เขาสกระบวนการการเจรจา หรือยินยอมใหองคการ




ระหวางประเทศเขามาเปนองคกรกลาง เพ่อทําหนาท่ในการไกลเกล่ยมากกวาท่จะใช 



กําลังทหารเขาทําการรบเพ่อใหเกิดผลแพหรือชนะท่ชัดเจน จึงอาจกลาวโดยสรุปไดวา

สันติภาพและความม่นคงของโลกน้นจะเกิดข้นไดหากรัฐตาง ๆ ท่มีสถานะทางสังคม









ระหวางประเทศมีกาลังทหารทใกลเคียงกนตามหลก Balance of Power และรฐตาง ๆ




ตองมีความเช่อม่นในการแกปญหาผานการเจรจา หรือองคการระหวางประเทศมากกวา
ความเชื่อที่จะใชกําลังทหารเขายุติความขัดแยงดวยตนเอง
ระเบียบโลกผานมุมมองของสํานักคิดสัจนิยม เสรีนิยม และสรรสรางนิยม

จากการศึกษาตัวอยางความขัดแยงประกอบกับมุมมองของท้ง ๓ สํานัก พบวา

ผลประโยชนแหงชาติหรือผลประโยชนของประเทศมีความสําคัญสูงสุด เพราะตาม

ธรรมดาแลวการแสดงออกของรัฐจะยึดตามผลประโยชนเปนหลัก และเม่อผลประโยชน 










ของประเทศน้นเสียไปเพราะเม่อมีผเขามาทาทายยอมเปนเหตใหเกดความขดแยง ซงประเทศ
ตาง ๆ ก็จะเลือกกระบวนการในการดําเนินการเพื่อจัดการกับปญหาตาง ๆ นั้น ในระดับ












ทแตกตางกนไป กลาวคอ ชาตมหาอานาจกจะจดการกบปญหาในลกษณะหนง





ตามฐานของกําลังอํานาจท่ตนมี เชน กรณีท่ไมสามารถลดความขัดแยงผานองคกร




ระหวางประเทศไดในทนทีเนองจากคขัดแยงไมใหความยินยอม ก็อาจใชกําลังทางทหาร


หรือกําลังอํานาจทางเศรษฐกิจเขากดดันเพ่อบีบบังคับใหประเทศคขัดแยงฝายตรงขาม

เขาสระบบการแกปญหาทงการเจรจา หรอการไกลเกล่ยผานองคกรระหวางประเทศ










เชน กรณของขอพพาทเร่องทะเลจีนใตระหวางสาธารณรัฐประชาชนจีนกับชาติในเอเชีย




ตะวันออกเฉียงใต ท่ประเทศฟลิปปนสเลือกใชองคการระหวางประเทศ ไดแก ศาลโลก

เขามาเปนเคร่องมือในการแกปญหา ซ่งสาธารณรัฐประชาชนจีนมิไดใหความสนใจ

ท่จะปฏิบัติตามคําพิพากษาดังกลาว ประเทศสหรัฐฯ ท่มีผลประโยชนอยท่วทุกมุมโลก





จึงแทรกแซงเขามาเปนสวนหน่งของความขัดแยงดังกลาวกับแสดงกําลังของตน

และพันธมิตรตอสาธารณรัฐประชาชนจีน เพ่อกดดันและลอมสาธารณรัฐประชาชนจีน
เพื่อใหมีผลตามที่ประเทศสหรัฐฯ กลาวอาง และตัวอยางตาง ๆ ที่นํามากลาวขางตนนั้น


เปนเพียงบางสวน แตสามารถแสดงใหเห็นถึงการแสดงออกของรัฐเม่อเกิดปญหาท่กระทบ
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
206
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ













ตอผลประโยชนแหงชาตของตน ซงรฐตาง ๆ จะเลอกใชเครองมอตามความเหมาะสม

กับขีดความสามารถของตน เพ่อใหประเทศของตนไดรับผลประโยชนแหงชาติสูงสุด

ทั้งนี้ สันติภาพและความมั่นคงโลกจะคงอยูไดอยางมั่นคงนั้น ยอมเกิดจากการแสดงออก




ของรฐตาง ๆ ในระบบระหวางประเทศอยางเหมาะสม ประกอบกบการเลอกเครองมอ







และวิธีการแกปญหาใหเหมาะกับในแตละคขัดแยงกับผลประโยชนของคขัดแยง และ

ท่สําคัญคือ ประเทศหรือองคกรระหวางประเทศท่จะเขามาทําหนาท่ในการเปนตัวกลาง


ในการเจรจาตองเปนที่ยอมรับของทั้ง ๒ ฝาย
บทสรุป
ระเบียบโลกกับสันติภาพและความมั่นคงโลกหลัง Covid-19
ระเบียบโลกน้น มีวิวัฒนาการกันมาอยางยาวนาน




และระเบยบโลกในปจจบน ไดถูกกําหนดข้นโดยชาติตะวันตก


ตั้งแตสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ ๒ นับเปนเวลาเกือบ ๘๐ ป และ

เดนชัดข้นเม่อส้นสุดสงครามเย็นท่มีประเทศสหรัฐฯ เปนชาต ิ



มหาอํานาจเพียงชาตเดยว และปจจุบันสาธารณรัฐประชาชนจีน








มีสถานะของมหาอํานาจใหมท่ข้นมาทาทายมหาอานาจเดม ทาให 



เกดความขัดแยงและแขงขันกันในทุกๆ ดาน และการกาวขนมา
ของสาธารณรัฐประชาชนจนนน อาจสงผลใหเกดระเบยบโลก








แบบหลายข้วอํานาจเม่อปจจัยตาง ๆ เอ้ออํานวย แตอยางไรก็ตาม



ระเบียบโลกท่ชาติตะวันตกกําหนดไวจะคงอยเชนเดิม เน่องจาก

ประเทศมหาอํานาจใหมและประเทศสวนใหญไดประโยชนจาก
สันติภาพและความม่นคงตามระเบียบโลกปจจุบัน เปนพ้นฐาน


ในการแสวงหาความม่งค่งและโอกาสทางการคาใหแกประเทศ



ของตน นอกจากน้โลกท่มีระบบการคาเสรีทุนนิยมน้น มีความ


ยึดโยงกันผานหวงโซอุปทาน (Supply Chain) มากกวาในอดีต

ดังน้น การตัดสินใจใชกําลังทหารเขาแกปญหาจึงมีความเปน

ไปไดตา เน่องจากหากกอสงครามแลวตนเองจะไดรับความเสยหาย





ดวยเชนกัน หรือหากมีการใชกําลังทหาร ชาตมหาอานาจ

ท่เสียประโยชนหรืออาจไดรับประโยชนจากการเปนคนกลาง



ในการไกลเกล่ยหรือองคการระหวางประเทศท่มีหนาท่ตามกฎหมาย
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 207

ระหวางประเทศจะเรงดําเนินการลดความขัดแยงและแกไข
ขอพิพาทน้น เพ่อใหเกิดสันติภาพในสังคมระหวางประเทศและ


ทําใหการคาเสรีไมสะดุดหยุดลง

นับแตอดีตการเปล่ยนระเบียบโลกน้น สวนใหญจะ









เปล่ยนผานดวยการทําสงคราม ซงผชนะและมความสญเสย









ในระดบตากบมขดความสามารถทางเศรษฐกจในระดบสง

จะเปนผท่กาวข้นมาเปนชาติมหาอํานาจและกําหนดระเบียบโลก


แต Covid-19 สงผลใหชาติทุกชาติในโลกไดรับความสูญเสีย
และความเสียหายทางเศรษฐกิจอยางใกลเคียงกัน จึงมีความเปน
ไปไดต่าท่ประเทศใดประเทศหน่งจะแสวงโอกาสจากการระบาด




ของ Covid-19 ขนมาเปนชาตมหาอานาจใหมทจะกาหนด








ระเบียบโลกทดแทนระเบียบโลกในปจจุบันไดในระยะเวลาอันส้น

ดังน้น ในระยะเวลาอันใกลน้โลกจะอยูภายใตระเบียบโลกปจจุบัน


ซึ่งโลกจะมีสันติภาพและความมั่นคง เชนเดียวกับในปจจุบัน


เน่องจากระบบทุนนิยมสงผลใหความม่งค่งของโลกน้น



มีความเช่อมโยงอยางเปนระบบไปท่วทุกมุมโลก ประกอบกับ



ระเบียบโลกในปจจุบันน้นเอ้อประโยชนตอประเทศสวนใหญ 
ในโลก ดังนั้น การระบาดของ Covid-19 จะไมสงผลกระทบตอ


การเปล่ยนแปลงระบบท่กระทบตอสันติภาพและความม่นคง

ของโลก และเมื่อ Covid-19 ไมสงผลกระทบตอการเปลยนแปลง



ระบบของโลกแลว โอกาสท่จะเกิดความขัดแยงในระดับสูงอันนํา

ไปสความไมสงบท่กระทบตอสันติภาพและความม่นคงของโลก




จึงมีความเปนไปไดต่า และประการสําคัญระเบียบโลกท่สงผล



ใหเกิดสันติภาพและความสงบท่สอดคลองกับแนวคิดเสรีนิยม
ในปจจุบันน้น ยังคงเปนระบบท่มีประสิทธิภาพ โลกสวนใหญ 


จึงพบกับสภาวะมีสันติภาพและโลกทมีความมนคงในรปแบบ






ที่เห็นอยูในปจจุบันกลาวคือ ชาติที่ตั้งอยู ณ ตําบลที่ทางยทธศาสตร 


หรือพ้นท่ท่เอ้อประโยชนแตมีระบบการปกครองหรือเศรษฐกิจ



ท่ไมสอดคลองกับมหาอํานาจของโลก ยอมมีความเสยงท่จะเกิด



ความไมสงบขึ้นไดตลอดเวลา
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
208
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ

บรรณานุกรม

หนังสือภาษาไทย
จุลชีพ ชินวรรโณ และคนอื่น ๆ. ความสัมพันธระหวางประเทศ : แนวคิด ทฤษฎี และกรณี

ศึกษา. พิมพครั้งที่ ๑. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร, ๒๕๔๗.
สมพงศ ชูมาก. ความสัมพันธระหวางประเทศยุคปจจุบัน (ทศวรรษ ๑๙๙๐ สูทศวรรษแรก


แหงศตวรรษท่ ๒๑). พิมพคร้งท่ ๓. กรุงเทพมหานคร : สํานักพิมพแหงจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย, ๒๕๕๑.


วีระ สมบูรณ. ทฤษฎีการเมืองกับความสัมพันธระหวางประเทศ. พิมพคร้งแรก.
กรุงเทพมหานคร : WAY of BOOK, ๒๕๖๑.
หนังสือภาษาตางประเทศ
Jack L. Goldsmith. And Eric A. Posner, The Limit of International Law. New York.
Oxford University Press,2005.
Tim Dunne. Milja Kurki. and Steve Smith, International Relations Theories Dis-
cipline and Diversity. 4ed ed. New York : Oxford University Press, 2016.
Scott Burchill (et al). Theory of International Relation. 3rded. PALGRAVE MAC-
MILLAN,2005.
Stephen McGlinchey. Rosie Walters. and Christian Scheinpfl ug. International
Relations Theory, E-Book of E-International Relation, 2017.
วารสารวิชาการภาษาไทย

สุรชาติ บํารุงสุข, “การส้นสุดของสงครามเย็น.” จุลสารความม่นคงศึกษา. เลมท่ ๒๐๖.



(ธันวาคม ๒๕๖๒) : ๑ – ๑๑.
สุรเกียรติ์ เสถียรไทย, “ชวนคิดโลกหลังโควิด-19.” จุลสารความมั่นคงศึกษา. เลมที่ ๒๐๙.
(กันยายน ๒๕๖๓) : ๑๒ – ๑๘.


สุรชาติ บํารุงสุข, “The Post-COVID World.” จุลสารความม่นคงศึกษา. เลมท่ ๒๐๙.
(กันยายน ๒๕๖๓) : ๑๙ – ๒๓.
วิทยา สุจริตธนารักษ, “เอเชียตะวันออกเฉียงใตหลังยุคสงครามเย็น”, วารสารสังคมศาสตร,
ฉบับที่ ๑, ปที่ ๔๒, (มกราคม-มิถุนายน ๒๕๕๕) : น.๓๗.
วารสารวิชาการภาษาตางประเทศ

Alvin and Heidi Toffl er, “Creating A New Civilization : The Politics Of The Third
Wave”, Harvard Journal of Law & Technology, 9, (Number 1 Winter 1996) : p. 225.
เอกสารอิเล็กทรอนิกส
“Key Messages and Actions for COVID-19 Prevention and Control in
Schools March 2020.”, https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/key-
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 209

messages-and-actions-for-covid-19-prevention-and-control-in-schools-march-2020.
pdf?sfvrsn=baf81d52_4, December 16, 2020.
_, “COVID-19(EOC-DDC Thailand) โรคติดเช้อไวรัสโคโรนา 2019.”, https://ddcportal.

ddc.moph.go.th/portal/apps/opsdashboard/index.html#/20f3466e075e45e5946aa87c96
e8ad65, December 16, 2020.
_, “World Order”, https://www.lexico.com/defi nition/world_order, December
16, 2020.
Richard Haass, “World Order : Defi nition and Description.”, http://www.crassh.
cam.ac.uk/events/25994, December 16, 2020.
Emmanuel Matambo, “International Relations Theory after the Cold War:
China, the Global South and NoN-state Actor”, E-International Relations, https://www.e-ir.
info/2020/04/21/international-relations-theory-after-the-cold-war-china-the-global-south-
and-non-state-actors/, December 19, 2020.
Emma Thomas, “21st Century Timeline”, https://www.sutori.com/story/21st-
century-timeline--uyZcN8SsJoyfzYJ39yvXKmDr, December 20, 2020.
White house, “United States of America, The Death of Osama bin Laden”,
https://casebook.icrc.org/case-study/united-states-america-death-osama-bin-laden,
December 20, 2020.
Richard Jackson, “War on terrorism”, https://www.britannica.com/topic/war-
on-terrorism , December 20, 2020.
Wilson center, “Timeline: the Rise, Spread, and Fall of the Islamic State.”,
https://www.wilsoncenter.org/article/timeline-the-rise-spread-and-fall-the-islamic-state,
December 20, 2020.
The Editors of Encyclopaedia Britannica, “Iraq War.”, https://www.britannica.
com/event/Iraq-War, December 20, 2020.
_, “Death Of A Dictator: 10 Years Since Saddam Hussein’s Execution.” https://
www.rferl.org/a/ten-years-since-saddam-husseins-execution/1830532.html, December
20, 2020.
Kelsey Davenport, “Chronology of U.S.-North Korean Nuclear and Missile Di-
plomacy.”, https://www.armscontrol.org/factsheets/dprkchron, December 20, 2020.
The Editors of Encyclopaedia Britannica, “The crisis in Crimea and eastern
Ukraine.”, https://www.britannica./place/Ukraine/The-Jeffery crisis-in-Crimea-and-eastern-
Ukraine, December 20, 2020.
A.Bader, “The U.S. and China’s Nine-Dash Line Ending the Ambiguity”, https://
www.brookings.edu/opinions/the-u-s-and-chinas-nine-dash-line-ending-the-ambiguity/,
December 20, 2020.
Olli Pekka Suorsa, “China’s Artifi cial Islands in South China Sea: Extended
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
210
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ

Forward Presence”, https://www.rsis.edu.sg/rsis-publication/idss/chinas-artifi cial-islands-
in-south-china-sea-extended-forw ard-presence/#.X98jkNgzZPY, December 20, 2020.
_, “India-China dispute: The border row” , https://www.bbc.com/news/world-
asia-53062484, December 20, 2020.
_, “Global Confl ict Tracker”, https://www.cfr.org/global-confl ict-tracker/confl ict/
nagorno-karabakh-confl ict, December 20, 2020.
Dan Ciuriak, “The Contested Framing of the Indo-Pacifi c”, https://www.cigionline.
org/articles/contested-framing-indo-pacifi c, December 20, 2020.
Patrick Hines, “Possible Results of the Quadrilateral Security Dialogue”, https://
www.americansecurityproject.org/possible-results-of-the-quadrilateral-security-dialogue,
December 20, 2020.
Stephen McGlinchey, Rosie Walters and Christian Scheinpfl ug, International
Relations Theory, (E-Book ,2017), https://www.e-ir.info/publication/international-relations-
theory/, December 21, 2020.
Ulrich Krotz, International Relation and National Interest, (University press
online Oxford Scholarship online, 2011), https://oxford.universitypressscholarship.com/
view/10.1093/acprof:oso/9780199759934.001.0001/acprof-9780199759934-chapter-2,
December 21, 2020.
European Centre for Disease Prevention and Control, “Timeline of ECDC’s re-
ponse to COVID-19”, https://www.ecdc.europa.eu/en/covid-19/timeline-ecdc-response,
December 25, 2020.
_, “Coronavirus: US accused of ‘piracy’ over mask ‘confi scation’.”, https://
www.bbc.com/news/world-52161995, December 25, 2020.

เอกสารอางอิง


_, “Key Messages and Actions for COVID-19 Prevention and Control in Schools
March 2020”, Retrived on December 16, 2020, from available at : https://www.who.
int/docs/default-source/coronaviruse/key-messages-and-actions-for-covid-19-pre
vention-and-control-in-schools-march-2020.pdf?sfvrsn=baf81d52_4.

๒ _, “COVID-19(EOC-DDC Thailand) โรคติดเช้อไวรัสโคโรนา 2019”, Retrived on Decem
ber 16, 2020, available at : https://ddcportal.ddc.moph.go.th/portal/apps/
opsdashboard/index.html#/20f3466e075e45e5946aa87c96e8ad65.
๓ _, “World Order”, Retrived on December 16, 2020, available at : https://www.
lexico.com/defi nition/world_order.
๔ Richard Haass, “World Order : Defi nition and Description”, Retrived on December
16, 2020, available at : http://www.crassh.cam.ac.uk/events/25994.

¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 211


Leonid Grinin, Evolution of World Order, Evolution and Big History,
(Hprints-01794264,2016) p. 80-83.
๖ จุลชีพ ชินวรรโณ, ความสัมพันธระหวางประเทศ : แนวคิด ทฤษฎี และกรณีศึกษา, พิมพครั้งที่ ๑
(กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร,2547), น. ๑๑ – ๑๒.
๗ Alvin and Heidi Toffl er, “Creating A New Civilization : The Politics Of The Third
Wave”, Harvard Journal of Law & Technology, 9, p. 225 (Number 1 Winter 1996)
๘ Supra note ๖, p.83.
๙ วิทยา สุจริตธนารักษ, “เอเชียตะวันออกเฉียงใตหลังยุคสงครามเย็น”, วารสารสังคมศาสตร,
ฉบับที่ ๑, ปที่ ๔๒, น.37, (มกราคม-มิถุนายน ๒๕๕๕).
๑๐ Emmanuel Matambo, “International Relations Theory after the Cold War: China,
the Global South and NoN-state Actor”, E-International Relations, Retrived on
December 19, 2020, available at : https://www.e-ir.info/2020/04/21/international-
relations-theory-after-the-cold-war-china-the-global-south-and-non-state-actors/.
๑๑ Emma Thomas, “21st Century Timeline”, Retrived on December 20, 2020,
available at : https://www.sutori.com/story/21st-century-timeline--uyZcN8Ss
JoyfzYJ39yvXKmDr.
๑๒ White house, “United States of America, The Death of Osama bin Laden”
Retrived on December 20, 2020, available at : https://casebook.icrc.org/case-
study/united-states-america-death-osama-bin-laden.
๑๓ Richard Jackson, “War on terrorism”, Retrived on December 20, 2020, available
at : https://www.britannica.com/topic/war-on-terrorism.
๑๔ Wilson center, “Timeline: the Rise, Spread, and Fall of the Islamic State” Retrived
on December 20, 2020, available at : https://www.wilsoncenter.org/article/
timeline-the-rise-spread-and-fall-the-islamic-state.
๑๕ The Editors of Encyclopaedia Britannica, “Iraq War”, Retrived on December 20,
2020, available at : https://www.britannica.com/event/Iraq-War.
๑๖ _, “Death Of A Dictator: 10 Years Since Saddam Hussein’s Execution” Retrived
on December 20, 2020, available at : https://www.rferl.org/a/ten-years-since-
saddam-husseins-execution/1830532.html.
๑๗ Kelsey Davenport, “Chronology of U.S.-North Korean Nuclear and Missile Diplomacy”,
Retrived on December 20, 2020, available at : https://www.armscontrol.org/
factsheets/dprkchron.
๑๘ The Editors of Encyclopaedia Britannica, “The crisis in Crimea and eastern
Ukraine”, Retrived on December 20, 2020, available at : https://www.britannica./
place/Ukraine/The-crisis-in-Crimea-and-eastern-Ukraine.
๑๙
Jeffery A.Bader, “The U.S. and China’s Nine-Dash Line Ending the Ambiguity”,Retrived on
December 20, 2020, available at : https://www.brookings.edu/opinions/the-u-s-and-chinas-
nine-dash-line-ending-the-ambiguity/.
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
212
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ

๒๐
Olli Pekka Suorsa, “China’s Artifi cial Islands in South China Sea: Extended
Forward Presence” Retrived on December 20, 2020, available at : https://www.
rsis.edu.sg/rsis-publication/idss/chinas-artifi cial-islands-in-south-china-sea-
extended-forw ard-presence/#.X98jkNgzZPY.
๒๑ _, “India-China dispute: The border row” Retrived on December 20, 2020,
available at : https://www.bbc.com/news/world-asia-53062484.
๒๒ _, “Global Confl ict Tracker”, Retrived on December 20, 2020, available at :
https://www.cfr.org/global-confl ict-tracker/confl ict/nagorno-karabakh-confl ict.
๒๓ Dan Ciuriak, “The Contested Framing of the Indo-Pacifi c”, Retrived on December
20, 2020, available at : https://www.cigionline.org/articles/contested-framing-
indo-pacifi c.
๒๔ Patrick Hines, “Possible Results of the Quadrilateral Security Dialogue”, Retrived
on December 20, 2020, available at : https://www.americansecurityproject.org/
possible-results-of-the-quadrilateral-security-dialogue/.
๒๕ Scott Burchill (et al), Theory of International Relation, 3rded,(PALGRAVE
MACMILLAN,2005),p.29-43
๒๖ Stephen McGlinchey, Rosie Walters and Christian Scheinpfl ug, International
Relations Theory, (E-Book ,2017), Retrived on December 21, 2020, available at
: https://www.e-ir.info/publication/international-relations-theory/
๒๗
Ulrich Krotz, International Relation and National Interest, (University press online
Oxford Scholarship online, 2011), Retrived on December 21, 2020, available at : https://
oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/acprof:o
so/9780199759934.001.0001/acprof-9780199759934-chapter-2
๒๘ Supra note ๒๖, p.29-43
๒๙ Ibid, p.55-70
๓๐ Supra note 27, p.36-41.
๓๑ Ibid, p.37.
๓๒ Ibid,p.36,
๓๓
European Centre for Disease Prevention and Control, “Timeline of ECDC’s
reponse to COVID-19”, Retrived on December 25, 2020, available at : https://
www.ecdc.europa.eu/en/covid-19/timeline-ecdc-response.
๓๕
_, “Coronavirus: US accused of ‘piracy’ over mask ‘confi scation’”, Retrived on
December 25, 2020, available at : https://www.bbc.com/news/world-52161995







¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 213

ÇÔ¶ÕªÒÇàÃ×Í









»˜ÞËÒàÃ×èͧà¾Èº¹àÃ×Íú



¾ÅàÃ×ÍàÍ¡ ä¾ÈÒÅ ¹ÀÊÔ¹¸ØÇ§Èì







ในราชนาวีไทย เราอาจไมเคยไดยินปญหาเก่ยวกับเร่องเพศ


บนเรือรบ ท้งน้อาจเปนเพราะกองทัพเรือไมอนุญาตใหสุภาพสตร ี


อยบนเรือรบโดยเฉพาะคางคืนเม่อเรือออกทะเล และในกองทัพเรือ

ยังไมมีนายทหารหญิง หรือนายทหารช้นประทวนหญิงไดรับการฝกมา
เพื่อปฏิบัติงานบนเรือหลวง
แตหากยอนกลับไปดูทหารเรือของชาติอ่นจะพบวา ปญหา


เก่ยวกับเร่องเพศกลายเปนเร่องสําคัญ มักเกิดข้นบอยคร้งในปจจุบัน




โดยเฉพาะในกองทัพเรือของบางประเทศ ท่อนุญาตใหสุภาพสตรีใด

มีโอกาสเทาเทียมกับทหารชาย ปญหาเร่องเพศท่จะนําเสนอในบทความน ้ ี


จะจํากัดเพียงการคุกคามทางเพศ หรือการลวงละเมิดทางเพศ (Sexually
Harassment) ท่รายแรง กับปญหากิจกรรมทางเพศ (Sex Affairs)

ที่สมยอมกันทั้งสองฝาย
เพ่อมิใหบทความน้มีความยาวมากเกินไป จึงขอจํากัดขอบเขต



การนําเสนอเฉพาะท่เก่ยวกับราชนาวีอังกฤษ และกองทัพเรือสหรัฐอเมริกา

¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
214
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ




เปนหลัก เม่อไดอานบทความน้แลวเช่อวาคงไดแนวความคิดวา กองทัพเรือไทยถึงเวลา
แลวหรือไมท่จะเปดโอกาสใหทหารหญิงปฏิบัติหนาท่บนเรือหลวง หรือตอไปในอนาคต



หากมีการเรียกรองความเทาเทียมกันทางเพศ เราควรปองกันแกปญหาอยางไร ซ่งอาจไมใช 
วิธีการแบบทันทีทันใด แตโดยนุมนวลและคอยเปนคอยไป
ผูหญิงบนเรือรบของราชนาวีอังกฤษสมัยโบราณ




ในยุคของ Lord Nelson เรอรบเรือใบ (Man of War) ท่ออกปฏบัตการ

ในทะเลเปนเวลานานในแตละคร้ง กระทรวงทหารเรือ (The Admiralty) ไดออกขอบังคับ


ไมใชผหญิงออกทะเลไปกับเรือรบ สมัยสงครามนโปเลียน (Napoleonic War) อังกฤษ




ไดตอเรือรบเพ่มข้นจํานวนมากเพ่อทําสงครามทางเรือกับฝร่งเศส ปญหาเฉพาะหนา



ในขณะน้นคือ จํานวนทหารประจําเรือสําหรับเรือรบท่สรางข้นมาใหม จะใชวิธีสมัครใจ
จากชาวบก (Landlubber) จากลูกเรือพาณิชยก็ยังไมเพียงพอ จึงเกิดวิธีการใชกําลังบังคับ



ตอชายฉกรรจจากชาวบานท่อาศัยอยบริเวณชายทะเล (Impressment) ซ่งแนนอนวา

คนเหลาน้นสวนใหญตองพรากครอบครัวของตน ดวยเหตุน้สวนหน่งของผหญิงท่ออก




ทะเลไปกับเรือรบอาจเปนคนรักหรือภรรยาของเขา นอกจากน้นผหญิงบางคนเปนสาวสวย


ที่มีเสนห (Sirens) ที่ลูกเรือแอบนําขึ้นเรือแลวติดเรือออกทะเล
แมกระทรวงทหารเรืออังกฤษจะออกกฎหามผหญิงออกทะเลไปกับเรือรบ

แตน่นคงเปนเหมือนทําเปนไมรไมเห็น (Turn a Blind Eye) มีหลักฐานมากมาย


ที่ชี้วา ไดมีการแอบนําผูหญิงขึ้นบนเรือรบแลวออกทะเลไปกับเรือ เชน ในการทัพที่อียิปต
ระหวางป ค.ศ.๑๘๐๑ กองเรือของอังกฤษอนุญาตใหทหารรอยละ ๓ พาภรรยาติดไปดวย





ในระหวางการสรบกับกองเรือของฝร่งเศส ผหญิง (บางคนปลอมตัวเปนชาย) ไดรวมรบดวย


นอกจากน้นยังทําหนาท่เปนพยาบาล เปนตน กลาวไดอยางเต็มปากวา การท่ผหญิง


(ในสถานภาพตาง ๆ) ออกทะเลไปกับเรือรบ กลายเปนที่ยอมรับของทั้งทหารประจําเรือ
และสังคมในขณะนั้น

แตกระน้นก็ตาม การปรากฏตัวของผหญิงบนเรือรบสวนใหญแลวเปนท่ปกปด



ดวยวัตถุประสงคทางราชการ เชน ไดระบุไวเน่องจากกองทัพเรือไมตองการจายเงิน
สําหรับพวกเธอ ดังน้น จึงไมมีการบันทึกไวในบัญชีพลของทางเรือ แตอาจปรากฏอยใน





สมุดบันทึกหรือเม่อเกิดคดีอาญาบนเรืออาจปรากฏช่อผหญิงบางคนท่เก่ยวของในเอกสาร


ของศาลทหาร

¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 215




หลักฐานท่ชัดเจนอีกอยางหน่ง ท่แสดงความมีตัวตนจริงของผหญิงบนเรือรบ


สมัยโบราณคือ สํานวนชาวเรือ เชน Son of a Gun หมายถึง เด็กท่คลอดออกมา

ใกลปนใหญเรือขางกราบ ซ่งเปนท่วางระหวางบรรดาปนใหญเรือขางกราบใชเปนท่นอน







ของบรรดาลกเรอ และบางคนอาจนอนกบภรรยาหรอคนรกทออกทะเลไปดวยกน




เด็กท่ถือกําเนิดมาเชนน้จึงถือวาเปนเร่องไมธรรมดา และในบางกรณีอาจไมแนใจวาใคร






เปนพอของเด็ก จึงเรียกเด็กคนน้นวาเปน Son of a Gun น่เปนตัวอยางหน่งของการ




มวสมทางเพศบนเรือรบ ปจจุบันสํานวนชาวเรือน้ท่ใชบนบก หมายถึง คําทักทาย

(กับเพื่อนผูชาย) แปลกจัง อะไรกันนี่ แมเจา เชน ประโยค Son of a Gun, You’re Blowing
My Mind - แมเจา นายทําสมอนั้นปนปวนไปหมด คําสํานวนที่กลาววา Show a Leg

มาจากการปลุกลูกเรือท่นอนในเปลรวมกัน ซ่งอาจมีผหญิงนอนอยบนเปลใดเปลหน่ง




การบอกใหย่นขาเพ่อแสดงตน ผท่ทําการปลุกจะรวาขาใดเปนของผหญิงหรือผชาย











ผหญิงไมตองเขายามสวนสามีตองต่น แตปจจุบันสํานวนน้มีความหมายเพียงต่น
แสดงอาการตื่น
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
216
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ

เรือรบเรือใบยุคของ Lord Nelson ที่เปน Ship of The Line (อนุมานเปน










Battle Ship) มขนาดใหญ บางลามทหารประจาเรอรวม ๕๐๐ คน ความเปนอยยอมแออด


และเมื่อมีผูหญิงรวมเดินทางไปดวย ปญหาเรื่องเพศยอมหนีไมพน เชน การคุกคาม หรือ
ลวงละเมิดทางเพศ ปรากฏข้นบอยในราชนาวีอังกฤษ เปนประเพณีที่ปฏิบัติกันมานาน





เก่ยวกับการแจกเคร่องด่มแอลกอฮอลโดยเฉพาะการแจกเหลารัมผสมน้า (Grog)


ใหแกทหารประจําเรือเปนประจําทุกวัน บรรดาผหญิงท่อยบนเรือ ยอมมีโอกาสด่มเหลา





แมจะไมไดรับแจกโดยตรง เม่อพวกเธอด่มจนเมา ส่งท่ไมดีงามยอมเกิดข้นเปนเร่องท ี ่





หนไมพน โดยเฉพาะผท่เปนภรรยาหรือคนรักของกะลาสีเรือ มีบันทึกของกะลาสีเรือ



คนหนึ่งกลาวไววา “เมื่อทั้งชายและหญิงดื่มกันจนเมา ระเบียบวินัยที่ดีของเรือถูกทําลาย




การทะเลาะกันบนดาดฟาปน พ้นท่วางระหวางปนเรือสกปรก บางคร้งผหญิงท่เมาแลว




ครองสติไมอยไดกลาววาจาดูหม่นนายทหาร หรือย่นขอรองเรียนตาง ๆ ตอนายทหาร



ทง ๆ ทพวกเธอไมมีสิทธกระทาเชนนน บางคนถงกบปนเสากระโดงถอดกระโปรงชนใน











โบกทักทายกับเรือธง”



การแกปญหาตาง ๆ ตงแตการกระทําขัดกับระเบียบวินยเลกนอยไปจนถึง


เร่องรายแรง ท่ตองต้งศาลทหารข้นมาพิจารณาเปนเร่องปกติสําหรับกองเรือในยุคน้น






แตไมรวมถึงการพิจารณาการลงทัณฑตอผูหญิงที่ติดไปกับเรือรบ


น่นเปนเร่องราวท่เกิดข้นสมัยคริสตศตวรรษท่ ๑๗ - ๑๘ คราวน้กลับมาดูกันวา






ในยุครวมสมัยของคริสตศตวรรษที่ ๒๐ และตนคริสตศตวรรษท่ ๒๑ มีอะไรเกิดข้นใน


ราชนาวีอังกฤษเก่ยวกับกิจกรรมทางเพศ และการคุกคามทางเพศบาง ในท่น้จะยกตัวอยาง

ของเหตุการณบนเรือผิวนํ้า และบนเรือดํานํ้านิวเคลียร
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 217



เร่องอ้อฉาวทางเพศบน HMS Portland เปนเหตุการณเม่อราว ๑๐ ป 



ท่ผานมาจนทําใหเรือลําน้ซึ่งกําลังปฏิบัติหนาท่ในทะเล ตองถูกเรียกกลับอังกฤษ







โดยปราศจากผบังคับการเรือ เน่องจากเกิดเร่องอ้อฉาวทางเพศ ซ่งผบังคับการเรือหญิง
มีเพศสัมพันธกับนายทหารภายใตบังคับบัญชาของเธอ HMS Portland ไดปฏิบัติภารกิจ
รักษาผลประโยชนของอังกฤษทางทะเล และปราบปรามการกระทําอันเปนโจรสลัด




กับปราบปรามยาเสพติดในนานน้าฝงตะวันตกของยุโรปและแอฟริกา รวมท้งหมเกาะ
ฟอลกแลนด และในทะเลแคริบเบียน นาวาโทหญิง Sarah West (อายุขณะนั้น ๔๑ ป)

เปนผบังคับการเรือฟริเกต HMS Portland เธอเปนผบังคับการเรือหญิงคนแรกของเรือรบ

ระดับแนวหนา ในรอบ ๕๐๐ ป ของราชนาวีอังกฤษ เธอไดหยากับสามีซึ่งเปนนักบินนาวี
เมื่อ ๖ ปกอนหนานั้น


สวนฝายชาย นาวาตรี Richard Gray (อายุ ๓๕ ป) เพิ่งแตงงานกอนหนานน















ราว ๑ ป เปนงานแตงงานท่หรู มพธลอดซมกระบ งานเลยงรบรองจดขนทโรงแรมหรูแหงหน่ง ึ






ใน Cornwall หลังการแตงงาน นาวาตรี Gray ไดอยูรวมกับภรรยาเพียง ๕ สปดาห กอนทจะ
ออกเดินทางไปกับเรือฟริเกต HMS Portland เพื่อปฏิบัติภารกิจนาน ๗ เดือน
นาวาตรี Gray ทําหนาท่นายทหารยุทธการ รับผิดชอบโดยตรงเก่ยวกับระบบอาวุธ


และการปองกันเรือ ซ่งตําแหนงน้เองทําใหเขาไดมีโอกาสสนิทสนมกับผบังคับการเรือหญิง





กรณีอ้อฉาวทางเพศดังกลาวน้ มีผลใหท้งคถูกยายดวนออกจากเรือระหวาง



ท่เรือกําลังปฏิบัติหนาท่ในทะเล ตนเรือรักษาราชการแทนผบังคับการเรือ ไดนําเรือกลับ


เขาจอดที่ฐานทัพเรือ Devonport ในเมือง Plymouth หลังการสอบสวนทั้งคูคงประสบ
ชะตากรรมแนนอน
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
218
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ







การม่วเซ็กสบนเรือดําน้านิวเคลียรอังกฤษ HMS Vigilant เปนเรอดานา









นวเคลียรขององกฤษ ชน Vanguard ซ่งติดขปนาวธ Trident ขณะทเกิดเรองออฉาว






ทางเพศ เรือดําน้าน้ปฏิบัติการอยในเขตแอตแลนติกเหนือ มีภารกิจปกปองสหราช





อาณาจักรกรณีท่เกิดสงครามนิวเคลียร เหตุการณท่คอนขางนาละอายน้มีผลทําให 
นายทหาร จํานวน ๕ นาย ถูกบีบใหออกจากราชการ หนึ่งในนั้นคือ เรือตรีหญิง Rebeaca
Edwards เธอเปนนายทหารวิศวกรรมอาวุธของเรือ ถูกกลาวหาวามีเพศสัมพันธกับ




ผบังคับการเรือคือ นาวาโท Stuart Armstrong (อายุ ๔๑ ป) เหตการณนาละอายถกเปดเผย





เมอลกเรอคนหน่งไดแจงตอนายทหารของฐานทัพเรือใน Fastlane ใกลเมือง Glasgow



ยังสงผลใหในเวลาตอมา นาวาโท Armstrong ตองถูกออกจากตําแหนง ตนเรือซ่งเปนผบังคับ

บัญชาตามลําดับช้นรองลงมา คือ นาวาตรี Michael Seal ถูกพักราชการช่วคราวในระหวาง


ที่ถูกกลาวหาเชนกัน
กลาวกันวาเหตุการณอ้อฉาวบนเรือ HMS Vigilant น้น นาจะกระทํากัน




อยางทาทายและคอนขางเปดเผย มีผใหขอสังเกตวา เรือตรีหญิง Rebecca Edwards

ไดนําเครื่องแบบของผูบังคับการเรือไปสวมขณะที่สนุกสนานกันในหองโถงนายทหาร




เร่องอ้อฉาวคร้งน้ไดเขยากองบัญชาการกองทัพเรืออังกฤษ แมวาการสอบสวน

ไดดําเนินการทันทีพรอมกับการลงโทษผกระทําผิดตามกฎของราชนาวี ความสัมพันธ 

ทางเพศตามสายการบังคับบัญชาเปนส่งตองหาม หรือแมแตความสัมพันธระหวาง
ลูกเรือดวยกัน ซึ่งไมไดอยในสายการบังคับบัญชาตองปฏิบัติอยางเขมงวดตามนโยบาย

“No Touching Policy” ซึ่งไดมีผลบังคับใชแลว


เดิมนันราชนาวีอังกฤษไมอนุญาตใหทหารหญิงปฏบัตหนาทบนเรือดําน้า






แตไดยกเลิกหลักการน้เม่อป ค.ศ.๒๐๑๑ และเร่มบรรจุทหารหญิงลงบนเรือดําน้าใน ๓ ป 




ตอมา
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 219







เร่องอ้อฉาวทางเพศบนเรือรบของอังกฤษ ท้งเรือผิวน้าและเรือดําน้าไดเกิดข้น

คอนขางมาก โดยเฉพาะในยุคปจจุบัน ซ่งกองทัพเรือไดพยายามแกไขดวยวิธีการตาง ๆ


แตก็ดูเหมือนเหตุการณท่นาละอายน้นมิไดลดลง ตรงกันขามนับวันท่มากข้นและ



แนนอนวา การปกปดเร่องอ้อฉาวตอส่อมวลชนเปนส่งท่ยากในปจจุบัน การวิจารณ 




จึงเปนสิ่งที่เลี่ยงไมได นักวิจารณของหนังสือพิมพ Daily Mail ถึงกับเสนอเชิงเยาะเยยวา
ทหารหญิงที่ทํางานบนเรือรบควรสวมเครื่องปองกันการรวมเพศ (Chasity Belt - เกิดขึ้น
ในยุคกลางของยุโรป) ใหเปนสวนหน่งของเคร่องแบบดวย วิธีการน้อาจไมไดผลเลย



หากทั้งสองฝายสมัครใจ อาจไดผลในกรณีการลวงละเมิดทางเพศ เชน การขมขืน เปนตน
มีตัวเลขที่นาตกใจในชวงเวลา หลังป ค.ศ.๒๐๐๐ ประมาณ ๑๐ ป มีจํานวนทหารหญิง
๓๕ คน จากจํานวนเรือ ๑๘ ลํา ไดถูกสงกลับทางอากาศยาน (Airlift) ขึ้นบก ดวยเหตุผล
วาเธอเหลาน้นต้งทอง ตัวเลขขยับสูงข้นในป ค.ศ.๒๐๑๕ มีจํานวน ๒๕ คน และหลังจากน้น




๔ ป จํานวนเพิ่มขึ้นอีก ๑๐ คน ทหารหญิงของราชนาวีอังกฤษ ประมาณ ๓,๐๐๐ คน


ปฏิบัติงานบนเรือในทะเลหรือราวรอยละ ๑๐ ของกําลังพลรวมท่อยในทะเล เปนหนาท ่ ี



จําเปนอยางหน่งเก่ยวกับสุขภาพของกําลังพล ท่กองทัพเรือตองสงผท่ต้งทองกลับข้นบก




เมื่อสถานการณอํานวยให

ราชนาวีอังกฤษ แกปญหาเก่ยวกับทหารหญิงต้งทองบนเรือรบ อาจไมงาย


อยางท่คิด แมทางราชการไดออกกฎหามก็ตาม โดยขอเท็จจริงแลว ผท่ต้งทองซ่งเกิดข้น














กอนเรอออกทะเลโดยทเจาตวไมรตว สวนความสมพนธทางเพศของบรรดาลกเรอ







ขณะท่เรืออยูในทะเลน้น เน่องจากบางภารกิจเรือตองออกทะเลนานหลายเดือน ซ่งประเด็น




เหลานี้กลายเปนเรื่องกลืนไมเขาคายไมออก และคงตองเผชิญกับปญหาดังกลาวอีกตอไป



เร่องอ้อฉาวทางเพศบนเรือรบสหรัฐฯ ดวยความท่เปนกองทัพเรือเกิดข้นใหม 




เพียงสองรอยกวาป ปญหาเร่องอ้อฉาวทางเพศบนเรือรบ อาจปรากฏนอยมากเม่อเทียบกับ

ราชนาวีอังกฤษในยุคเรือรบเรือใบ แตในปจจุบันสหรัฐฯ มีกองทัพเรือที่ใหญท่สุดในโลก
จํานวนเหตุการณเร่องอ้อฉาวทางเพศยอมมากในเชงปริมาณ ในบทความน้จะอางอิง





การศึกษาของ RAND Corporation ของสหรัฐฯ เปนหลัก RAND เปนคลังสมอง
(Think Tank) เปนสถาบันไมหวังผลกําไร วิจัยและพัฒนาดานนโยบายใหแกหนวยงาน

ตาง ๆ ของประเทศ เพ่อประกอบการตัดสินใจ บรรษัทน้กอต้งโดยบริษัท Douglas












Aircraft ในป ค.ศ.๑๙๔๘ และตอมาไดเสนองานวจย และคนควาใหแกกองทพสหรฐฯ


บรรษทไดรบการสนบสนนงบประมาณจากรฐบาล และเงนบรจาคจากภาคเอกชน










สํานักงานต้งอยท่ Santa Monica ใน California มีเจาหนาท่ประมาณ ๑,๗๐๐ คน



ผลงานวิจัยและการคนควาเปนท่ยอมรับขององคกรเปนสวนใหญ แตผลงานบางช้น




อาจไมสมบูรณ และถูกโตแยงจากหนวยท่เสนอใหวิจัยและคนควาบาง ซ่งเปนเร่องธรรมดา
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
220
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ








ดงปรากฏวากลาโหมของสหรฐฯ ในตอนแรกพยายามดงเรองการรายงานการวจย





เร่องความอ้อฉาวทางเพศในกองทัพสหรัฐฯ แตเม่อร้งไมอยก็ปฏิเสธและแกตัว

ในบางประเด็น
เมื่อราว ๓ ป ที่ผานมา RAND เปดเผยวา กองทัพเรือสหรัฐฯ มีอัตราการทําราย
ทางเพศ (Sexual Assault) คอนขางสูงมาก และไดยืนยันวา จากการศึกษาคร้งใหม 





ทหารเรือหญิงท่ปฏิบัติงานบนเรือรบท่อยในทะเลถูกคุกคามและทํารายทางเพศสูงท่สุด
เมื่อเปรียบเทียบกับหนวยทหารอื่น ๆ ของกองทัพสหรัฐฯ โดยยกตัวอยางบนเรือลําหนึ่ง
ในรัฐ South Carolina จากการศึกษาคาดวา ๑ ใน ๖ คน ของทหารเรือหญิงถูกทําราย

ทางเพศ น่นหมายถึงกองทัพเรือเปนเหลาของ ๑ ใน ๔ (นาวิกโยธินสหรัฐฯ ถือวาเปน
หนวยหนึ่งที่มีเกียรติและศักดิ์ศรีเทียบเทาสามเหลาทัพ) ที่มีความเสี่ยงสูงสุด
จากรายงานของ RAND ยังเปดเผยวา โดยเฉลี่ยแลว ทหารเรือชายดูเหมือน


จะถูกทํารายทางเพศมากกวาเหลาทัพอ่นเชนกัน กลาวคือมีอัตราความเส่ยงรอยละ ๑.๕


แตเม่อรวมทหารหญิงของกองทัพเรือท้งในทะเลและปฏิบัติงานบนบก กองทัพเรือ

มีอัตราเส่ยงการถูกทํารายทางเพศต่ากวานาวิกโยธินสหรัฐฯ คือ รอยละ ๗ ในขณะท ่ ี

นาวิกโยธินสหรัฐฯ รอยละ ๘ แตกระน้นก็ตาม สําหรับบรรดาทหารเรือหญิง RAND

ไมสามารถช้ชัดไดวา ตําแหนงไหนบางมีความเส่ยงตอการถูกคุกคามทางเพศ รายงาน


ซ่งเปนทางการท่เสนอตอกองทัพเรือจาก RAND โดยผานหนังสือพิมพ Star and



Stripes ทําใหกองทัพเรือกลาวในเชิงยอมรับวา “ขาวสารท่ไดรับน้มีความสําคัญมาก


สําหรับกองทัพเรือ เพ่อใชในการตกลงใจวา เราควรกําหนดเปาหมายในการฝกกําลังพล




ของเราอยางไร และตรงไหน เพอใชทรพยากรในการตอบสนองและการปองกัน”


กองทัพเรือยังเนนวาขาวสารท่ไดรับจาก RAND น้น แมจะเปนประโยชนแตก็ยัง

ไมเพียงพอ กองทัพเรือจําเปนตองคนหาวา สาเหตุของความอ้อฉาวทางเพศท่มีอัตรา

สูงกวาเหลาทัพอ่นน้นเกิดจากอะไร และทําไม ผลการวิจัยและการศึกษาของ RAND




กองทัพเรือสหรัฐฯ ยากตอการเมินเฉย เพราะบรรษัทน้มีช่อเสียงเปนท่ยอมรับ

ทั้งของภาครัฐและเอกชน การหาขอมูลนั้นกระทําดวยความพยายามอยางสูง ใชตัวอยาง
มากถึงประมาณ ๑๗๐,๐๐๐ คน





เรอรบท่ไมไดออกทะเล ใชวาจะมีอัตราเส่ยงตอการถกทํารายทางเพศตากวา 




เรือในทะเล ตัวอยางเชน USS Abraham Lincoln ซ่งอยในระหวางการซอมบํารุง
ตามระยะเวลาในฐานทัพ มีอัตราเส่ยงของการถูกทํารายทางเพศสูงมาก สําหรับทหารหญิง

ที่เปนทหารประจําเรือ ในป ค.ศ.๒๐๑๔ ซึ่งเปนสิ่งยืนยันวา อัตราเสี่ยงดังกลาวมิไดขึ้นอยู
กับวาเรืออยูที่ใด
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 221





ในบรรดาเรือผิวน้าท่เกิดเร่องอ้อฉาว ดูเหมือนไมมีลําใดท่สาธารณชน

ของอเมริกาใหความสนใจเทากับ USS Abraham Lincoln ซึ่งเปน Super Carrier






ช้น Nimitz เร่องอ้อฉาวบนเรือลําน้ ไดถูกเปดเผยเม่อจาหญิงคนหน่งช่อ Daniels


รองเรียนตอผบังคับบัญชาวาถูกจาผชายช่อ Smith ลวงเกินทางเพศ หลังจากท่เธอ



ไดโวยวายข้นมา ปรากฏวายังมีจาหญิงอีกสองคนท่เปดเผย และมีอีกจํานวนหน่งไมเปดเผย












คนเหลาน้ตกเปนเหยอของ Smith นักลา (Predator) คนสาคัญ ความจรงแลวเร่องรายแรง


ดังกลาว ปกติแลว Smith ควรตองถูกพิจารณาโดยศาลทหาร แตกรณีนี้ผูบังคับการเรือ



พิจารณาแลวเห็นวา เปนการยากท่จะแสดงหลักฐานท่ชัดเจน เน่องจากเหตุการณไมได 
เกิดข้นทันทีกอนหนาการเปดเผยของ Daniels แมวาจะมีผเสียหายอ่น ๆ อีก แตอาจจะเปน



เรื่องสมคบคิดกันก็ได ผูบังคับการเรือจึงสั่งใหพิจารณาโทษโดยทางเรือเอง หรือที่เรียกวา
Captain’s Mast ผลการพิจารณาลงโทษ Smith ถูกตัดลดเงินเดือน กักบริเวณ และ


ใหทางานพเศษเพ่ม และตอมาเขาถกยายออกจากเรอในโอกาสแรกทเรอกลับเขาจอด









ใน Nevada และออกจากราชการในที่สุด



USS Abraham Lincoln ยังมีเร่องอ้อฉาวทางเพศ ซ่งไดรับความสนใจ
จากสื่อมวลชนอเมริกา เมื่อประมาณ ๔ ป ที่ผานมา ลูกเรือหญิง ๓ คน กับชาย ๗ คน
ถูกไลออกจากกองทัพเรือ หลังจากทั้ง ๑๐ คนนี้ ไดกระทํา Group Sex ในโรงแรมแหงหนึ่ง

ท่ฮองกงขณะเรือจอดท่น่น ท่รายกวาน้นมีลูกเรืออีกคนซ่งเปนคนท่ ๑๑ ไดถูกข้นศาลทหาร







ในเวลาตอมา เนื่องจากไดทํารายทางเพศตอลูกเรือหญิง











Love Boat ยอนกลบไปอกราวสามสบกวาปทผานมา เรองออฉาวทางเพศ





คงไมมีเร่องใดท่เกิดข้นบนเรือรบ เปนท่วิพากษวิจารณกันเทากับเร่องท่เกิดข้นบนเรือ




USS Acadia ซึ่งเปนเรือชวยรบประเภทเรือพี่เลี้ยงเรือพิฆาต ซึ่งไดปฏิบัติการในสงครามอาว
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
222
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ




คร้งแรก ในป ค.ศ.๑๙๙๑ สําหรับเรือลําน้เปนเรือท่บรรจุกําลังพลเพศหญิงในอัตราสวน
มากที่สุดในกองทัพเรือ กลาวคือมากกวา ๑ ใน ๓ ของกําลังพลทั้งหมด
เม่อ USS Acadia เสร็จภารกิจแลวกลับเขาจอดท่ San Diego ปรากฏวา


ลูกเรือหญิง จํานวน ๓๖ คน หายไปจากเรือ สาเหตุที่หายไปเนื่องจากบรรดาผูหญิงเหลานั้น
ตั้งทอง

แม USS Acadia เปนเพียงเรือชวยรบ แตไมวายถูกวิจารณวาเปนเรือสําราญ
ตัวเลขของผต้งทองสอใหเห็นวาเปนเรือ Love Boat หรือ Party Boat มากกวาเปนเรือรบ


กลาวกันวามีการกระทํา Free Sex ในหองหัวเรือราวกับวาเปนซองโสเภณี จนทําให 
บรรดาหนังสือพิมพในสหรัฐฯ ขนานนามใหเปน Love Boat นักเขียนการตูนไดวาดภาพ


เรือชักธง Playboy คร่งเสา พรอมกับประโยค “เพ่อเปนเกียรติแกกระตาย ๓๖ ตัว
ซึ่งเสียชีวิตขณะปฏิบัติหนาที่”
เหตุการณอ้อฉาว ของ USS Acadia ทําใหกองทัพเรือถูกวิจารณอยางหนัก




จากส่อมวลชน แตกองทัพเรือไดอางวา ผูหญิงสวนหน่งต้งทองกอนท่เรือออกทะเล


โดยท่เธอเหลาน้นไมรตัว หรือต้งทองเน่องจากไปมีเพศสัมพันธขณะปลอยข้นบก





จะมีใครเชื่อหรือไมนั้น คงเปนอีกประเด็นหนึ่ง





















เร่องอ้อฉาวทางเพศบนเรือดําน้า ขอยกเปนตวอยางเพ่อใหสอดคลอง


กับยุคคอมพิวเตอรและส่อออนไลน เปนท่ทราบกันวากองทัพเรือสหรัฐฯ มีเรือดําน้า


เฉพาะท่ขับเคล่อนดวยพลังนิวเคลียร เรือจึงมีขนาดใหญ และหากเปนเรือท่ติดขีปนาวุธ



ขามทวีปย่งใหญข้นไปอีก กองทัพเรือเปดโอกาสใหมีลูกเรือหญิง ต้งแตป ค.ศ.๒๐๑๕



¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 223







สําหรับเรือท่เกิดเร่องอ้อฉาวทางเพศ ซ่งจะกลาวถึงน้คือ US Florida ซ่งเปนเรือช้น Ohio
















มกาลงพลท่เปนทหารหญงตงแตป ค.ศ.๒๐๑๘ การมกาลงพลเพศหญงในเรอดานา


คอนขางลอแหลมมากตอการลวงละเมิดและการคุกคามทางเพศ และไดปรากฏเหตุการณ 
ทํานองนั้นขึ้นบอย เชน ใน ค.ศ.๒๐๑๔ บนเรือ USS Wyoming มีลูกเรือชาย ๑๒ คน
พัวพันกับการแอบถายภาพวิดีโอนายทหารหญิง และนักเรียนนายเรือหญิง ขณะท่เปล้องผา


และอาบนํ้า มีความยาวนานกวา ๑๐ นาที เรื่องทํานองนี้ดูเหมือนไมรายแรงนัก แตมีความผิด
และถูกลงโทษ
เร่องอ้อฉาวทางเพศบนเรือ USS Florida เปนเร่องใหม รุนแรงถึงขนาด




ท่ผบังคับการเรือตองถูกไลออกจากราชการ สวนลูกเรือท่กระทําความผิดและมีสวน


เกี่ยวของตางก็โดนลงโทษสถานหนักเชนกัน





ในขณะท่เรืออยในทะเล ลูกเรือกลมหน่งไดแจกจายรายช่อจํานวนลูกเรือหญิง
ซึ่งรายชื่อนี้ตอมาถูกสงตอให Mililary.com หลังจากมีเรื่องแดงขึ้นมา ไดมีการสอบสวน
เปนเอกสารยาวถึง ๗๔ หนากระดาษ นาสนใจที่ปรากฏวามีรายชื่อทหารหญิง ๒ ประเภท
ประเภทแรก เปนการจัดลําดับดวยการใหดาวแกผูหญิงแตละคน ในลักษณะเมื่อรองคราง
ขณะปฏิบัติการทางเพศ ซึ่งมี ๑ - ๕ ดาว สวนประเภทที่ ๒ เปนการวิจารณเชิงลามกทางเพศ
สิ่งเหลานี้จะประกอบขางภาพของผูหญิงแตละคน เรื่องนี้ถูกเปดเผยขึ้นมาเมื่อลูกเรือ ๒ คน
นําบัญชีรายชื่อดังกลาวสงใหนายทหารที่เปนผูบังคับบัญชา พรอมกับชี้แจงวาสิ่งเหลานั้น







ปรากฏอยในเครอขายคอมพวเตอรของเรอ และมการปรบปรงใหทนสมยทก ๆ ๒ - ๓ สปดาห 








ในการออกทะเลครั้งนี้มีลูกเรือหญิง ๓๒ คน จากกําลังพลทั้งหมด ๑๗๓ คน

Military.com บรรยายบญชรายช่อวาเปนบญชการขมขนทางเพศ (Rape Lists)








จัดลําดับผหญิงตามรูปราง ลักษณะ และการกระทําทางเพศท่แตกตางกัน ซ่งผจัดทําบัญช ี


ดังกลาวตองการมีความสัมพันธทางเพศกับเธอเหลาน้น รวมท้งเปน “กิจกรรมทางเพศ




ท่กาวราวรุนแรง” อยางไรก็ตาม การคนหาเครือขายโดยผบังคับการเรือ นาวาเอก Kercher
และการทดสอบทางนิติวิทยาศาสตรของกองทัพเรือกลับไมพบทั้งสองบัญชี

ปกติเรือดําน้านิวเคลียรของสหรัฐฯ ออกทะเล คร้งละ ๖ เดือน ลูกเรือแบงออก

เปน ๒ ชุด คือ Gold Crew กับ Blue Crew ครั้งที่เกิดเหตุการณเปนชวงของ Gold Crew


เร่องอ้อฉาวคร้งน้ทําใหเกิดความปนปวนในบรรดาลูกเรือมากพอสมควร ลูกเรือหญิง



ตกอยในความกลัว ท้งน้มีเหตุสําคัญเน่องจาก นาวาเอก Kercher ไมไดแกปญหา




อยางจริงจัง บางคนกลาววาพวกนายทหารไดซุกเรื่องไว สวนทหารผูชายกลาววายอมรับไดยาก
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
224
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ




เปนเร่องท่สะอิดสะเอียน สวน พลเรือตรี Jobler วิจารณผบังคับการเรือวาภาวะผนํา




ทางทหารต่ากวามาตรฐาน อีกท้งบรรทัดฐานในการทํางานของเขาก็ต่ากวาท่พวกเขา

คาดหวังกัน เชน เม่อระดับลางสงรายงานพรอมท้งบัญชีรายช่อ (Rape Lists) ใหเขา




นาวาเอก Kercher เพียงแตกลาววา “มันเปนแตเพียงกระดาษธรรมดา ๆ” การท่เขา



ไมไดจริงจังตอการแกปญหาเรื่องอ้อฉาวทางเพศ ซ่งถือวาเปนเร่องรายแรงน้น บางคน

วิจารณวา หรือวาเขามีสวนพัวพันเรื่องดังกลาวนั้นดวย
รายงานการสอบสวน ๗๔ หนา สงผลให นาวาเอก Kercher ตองถูกไลออก
จากราชการ คนอื่น ๆ ที่พัวพันตางถูกลงทัณฑหนักเบาขึ้นอยูกับความผิดที่ไดกระทํา
เหตุการณอื้อฉาวนี้สงผลกระทบตอหนวยเหนือและใหบทเรียนที่ดี พลเรือตรี
Richard ผูบัญชาการหนวยกําลังเรือดํานํ้าของสหรัฐฯ ไดกลาววา “แมขาพเจาไมสามารถ

รับประกันวาเหตุการณทํานองน้จะเกิดข้นอีก แตขาพเจาสามารถรับประกันวา เราจะทําให 

มาตรฐานการปฏิบัติและเอกลักษณที่สูงของหนวยกําลังของเราดํารงตอไป”
สงทาย ปญหาเรื่องเพศบนเรือรบ แมจะเกิดขึ้นมานานตั้งแตยุคเรือรบเรือใบ
ทั้ง ๆ ที่มีกฎหามผูหญิงออกทะเลไปกับเรือรบก็ตาม ปญหายิ่งกลับรายแรงขึ้นในปจจุบัน












ตงแตหลาย ๆ กองทพเรอ ใหสทธสตรีไดมโอกาสรบใชประเทศเชนเดยวกนกับผชาย






และมแนวโนมวาคงแกปญหาไดไมงายอยางทคด เนองจากเปนธรรมชาติของมนษย 








ซ่งมีความตองการทางเพศ แมจะมีกฎระเบียบหามการลวงละเมิดทางเพศแลวก็ตาม

แตเมื่อทั้งสองฝายเต็มใจ เรื่องอื้อฉาวคงจะหามยาก


อยางไรก็ดี สําหรับกองทัพเรือของเรา ยังไมเคยมีเร่องอ้อฉาวดังกลาว

เน่องจากมีขอหามมานานแลว แตขอเรียกรองเร่องความเสมอภาคทางเพศโดยอาศัย


กฎหมาย เราอาจตองเผชิญในอนาคตก็ได ซ่งก็คงอีกนาน กระน้นเราควรศึกษาติดตาม

หาบทเรียนจากกองทัพอ่นท่เกิดปญหา อยางนอยมีอะไรท่พอปองกันไดก็ควรเตรียมการไว 






และในขณะท่ยังไมเกิดปญหาบนเรือรบ เราควรมงเนนไปท่หนวยบนบกบาง ซ่งอาจม ี

เรื่องอื้อฉาวบางแตอาจไมเปนที่เปดเผย
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 225

วารสารนาวิกาธิปตยสาร



ขอขอบคุณ


คุณหญิงศรีศิริ กฤษณจันทร


ประธานมูลนิธิกองทุน







พลเรือเอก ประพัฒน - คุณหญิงศรศร กฤษณจนทร 
ผูใหการอุปถัมภโครงการพัฒนาและปรับปรุง
คุณภาพวารสารนาวิกาธิปตยสาร

ภาพปกหนา

Post Covid-19 World
ที่มา : https://www.euractiv.com/section/digital/mews/german-covid19-
hackathon-deliver-800-projects/
แนวโนมเศรษฐกิจโลก
ที่มา : http://eu169.comจับประเด็นแนวโนมเศรษฐกิจโลก
ประชุมสมัชชาใหญแหงองคการสหประชาชาต ิ
ที่มา : http://www.js100.com/en/site/news/view/56990?read_meta=%7 นาวิกาธิปัตย์สาร
B%22label%22%3A%22articlepage_number2%22%2C%22group%22%
3A%22NA%22%7D กำาหนดตีพิมพ์รายหกเดือน ฉบับประจำาเดือน ตุลาคม - มีนาคม และ
Niccolo Machiavelli ฉบับประจำาเดือน เมษายน - กันยายน ราคาฉบับละ ๑๒๐ บาท
ที่มา : https://www.history.com/this-day-in-history/niccolo-machiavelli-born ค่าสมาชิกรายปี ๒๒๐ บาท (๒ ฉบับ)

North Korea’s submarine missile fi ring raises the nuclear stakes
ที่มา : https://theconversation.com/north-koreas-submarine-missile-fi ring-raises-the- นาวิกาธิปัตย์สาร
Naval Strategic Studies Journal

nuclear-stakes-41667 ท่ามกลางระบบโลกหลายขั้ว๒ ปี
วารสารยุทธศาสตร์และความมั่นคงทางทะเล กองทัพเรือ
ยุทธศาสตร์ชาติ
ภาพปกใน
การยิงขีปนาวุธของเกาหลีเหนือ
ที่มา : https://theconversation.com/north-koreas-submarine-missile-
นาวิกาธิปัตย์สาร
2
คลังปัญญา พัฒนาผู้นำา
fi ring-raises-the-nuclear-stakes-41667
กับ การต่อต้าน ISSN 0859-5224 นาวิกาธิปัตย์สาร นาวิกาธิปัตย์สาร
กองทัพเรือ การก่อการร้าย Naval Strategic Studies Journal Naval Strategic Studies Journal
วารสารยุทธศาสตร์และความมั่นคงทางทะเล กองทัพเรือ วารสารยุทธศาสตร์และความมั่นคงทางทะเล กองทัพเรือ
COMBATING TERRORISM

นาวิกาธิปัตย์สาร ฉบับที่ ๙๔ COMBATING TERRORISM (เมษายน ~ กันยายน ๒๕๖๐)
PROTECTION AND PRESERVATION
กองบรรณาธิการวารสารนาวิกาธิปัตย์สาร ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ กรมยุทธศึกษาทหารเรือ กองทัพเรือ
ROYAL THAI NAVY
เลขที่ ๑๐๖ หมู่ ๓ อาคารสถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูง ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม ๗๓๑๗๐ นาวิกาธิปัตย์สาร 3
คลังปัญญา พัฒนาผู้นำา
โทรศัพท์ / แฟกซ์. ๐๒-๔๗๕๓๔๗๖ website : http://www.navedu.navy.mi.th/stg/tnssc OF THE MARINE ENVIRONMENT
ผสนใจสมัครเป็นสมาชิกรายปี


- ติดต่อได้ที่ กองบรรณาธิการนาวิกาธิปัตย์สาร
ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ กรมยุทธศึกษาทหารเรือ
ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม ๗๓๑๗๐
โทร. ๐ ๒๔๗๕ ๓๔๗๖ , ๐ ๒๔๗๕ ๓๔๕๒ หรือ
www.tnssc.navy.mi.th/journal
- โอนเงินเข้าบัญชีออมทรัพย์ ธนาคารทหารไทย
สาขาพุทธมณฑล เลขที่บัญชี ๐๗๙ - ๒ - ๑๔๓๙๔ - ๓

ชื่อบัญชี นาวิกาธิปัตย์สาร พร้อมทั้งสงหลกฐานการโอนเงน


Email : [email protected] หรือ
โทรสาร. ๐ ๒๔๗๕ ๓๔๔๐

นาวิกาธิปัตย์สาร



Naval Strategic Studies Journal

วารสารยุทธศาสตร์และความมั่นคงทางทะเล กองทัพเรือ
ISSN 0859-5224



การสร้างสันติภาพและความมั่นคงโลก









































World Peace and Security Building


ฉบับที่ ๑๐๑
ปีที่ ๔๕ เล่มที่ ๑
นาวิกาธิปัตย์สาร ฉบับที่ ๑๐๑ World Peace and Security Building (ตุลาคม ๒๕๖๓ - มีนาคม ๒๕๖๔)
ประเมินความพึงพอใจและข้อเสนอแนะ (ตุลาคม ๒๕๖๓ - มีนาคม ๒๕๖๔)


Click to View FlipBook Version