แนวทางการบริหารจัดการศูนย์นันทนาการ

สว่ นที่ 4 การจดั ต้ังศนู ยน์ นั ทนาการ

• สมาชิกจะได้รับสิทธิพิเศษเม่ือเข้าร่วมโครงการ
และกิจกรรมต่างๆ ของ TK park
• สมาชิกจะได้รับส่วนลดและสิทธิพิเศษจากร้านค้า
และองค์กรพันธมิตรที่เข้าร่วมโครงการกับ TK park
โดยแสดงบัตรสมาชิก TK park ทุกคร้ังเมื่อใช้บริการ
* ขอสงวนสิทธ์ิในการเปล่ียนแปลงเง่ือนไข
และสิทธิประโยชน์โดยไม่แจ้งให้ทราบล่วงหน้า
บัตรผ่านชั่วคราว (One Day Pass)
• แจ้งช่ือ-สกุล หรือยื่นบัตรประจ�ำตัวประชาชนเพ่ือลงทะเบียน
ที่จุดบริการ
• ช�ำระค่าบัตรผ่านชั่วคราว 20 บาท + ค่ามัดจ�ำบัตร 50 บาท
• รับบัตรผ่านช่ัวคราว One Day Pass (อายุบัตร 1 วัน)
• คืนบัตร One Day Pass เพ่ือรับเงินค่ามัดจ�ำบัตรคืน 50 บาท
รวมถึงค่าบริการอินเทอร์เน็ต (ถ้ามี) ตามมูลค่าซึ่งปรากฏอยู่
ในบัตรได้ที่จุดบริการ ก่อนปิดท�ำการในแต่ละวัน
การบริการห้องสมุด
เปิดประตูสู่ห้องสมุดมีชีวิต เป็นพ้ืนท่ีแห่งความคิดสร้างสรรค์
ผ่านการอ่าน และการเรียนรู้
เปิดบริการเวลา 10.00 – 20.00 น. วันอังคาร – วันอาทิตย์
**ปิดท�ำการทุกวันจันทร์**
การยืมหนังสือ
• สมาชิกยืมหนังสือได้ครั้งละ 6 เล่ม เป็นเวลา 14 วัน
โดยเติมเงินค่าประกันหนังสือในบัตรสมาชิก
• หนังสือและสื่อการเรียนรู้ภาษาไทย 300 บาท

194

ส่วนที่ 4 การจัดตง้ั ศูนยน์ ันทนาการ

• หนังสือและส่ือการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ 1,000 บาท
• ค่าประกันหนังสือ สามารถขอคืนได้เมื่อส่งคืนหนังสือ
เรียบร้อย
• กรณีรับเงินประกันหนังสือคืน ต้องน�ำบัตรส�ำคัญทางราชการ
มาเป็นหลักฐานด้วยทุกคร้ัง
อัตราค่าปรับการคืนหนังสือเกินก�ำหนด
• หนังสือและส่ือการเรียนรู้ภาษาไทย 10 บาท/เล่ม/วัน
• หนังสือและส่ือการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ 30 บาท/เล่ม/วัน
• กรณีหนังสือหาย ปรับตามราคาจริงของหนังสือ
รวมค่าด�ำเนินการอีก 100 บาท
• กรณีคืนหนังสือเกินก�ำหนด ค่าปรับจะถูกหักจากค่าประกัน
หนังสือในบัตรสมาชิก
• หากต้องการยืมหนังสือต่อ ต้องเติมเงินค่าประกันหนังสือ
ให้ครบตามอัตราท่ีก�ำหนด
บริการยืมต่อด้วยตนเองผ่านอินเทอร์เน็ต (Online Renewal
Service) ด้วยข้ันตอนง่ายๆ และรวดเร็วภายใต้เง่ือนไขดังนี้
• สมาชิกสามารถต่ออายุการยืมผ่านทางเว็บไซต์ จ�ำนวน 1 คร้ัง
มีระยะเวลาการยืม 2 สัปดาห์ (นับจากวันท่ีท�ำการยืมต่อ)
• เป็นรายการท่ีไม่เกินก�ำหนดส่งและไม่มีผู้จองยืมต่อได้
1 คร้ัง ต่อรายการ
• บัตรสมาชิกต้องไม่หมดอายุก่อนก�ำหนดส่ง และไม่มีรายการ
ค่าปรับค้างจ่าย

195

ส่วนที่ 4 การจดั ตงั้ ศนู ยน์ นั ทนาการ

บริการอินเทอร์เน็ต
ติดต่อขอใช้บริการอินเทอร์เน็ตได้ท่ีจุดช�ำระเงิน
• อัตราค่าบริการขั้นต�่ำ 10 บาท ต่อ 30 นาที
(กรณีใช้บริการต่อให้เปลี่ยนเครื่อง)
• อัตราค่าบริการอินเทอร์เน็ต Wi-Fi ติดต่อขอซื้อที่เคาน์เตอร์
บริการสมาชิกด้านหน้าในอัตรา 5 ช่ัวโมง 100 บาท
(Wi-Fi เมื่อเปิดใช้บริการแล้ว มีอายุ 60 วัน)
** พิเศษ ส�ำหรับสมาชิก TK park ใช้บริการอินเทอร์เน็ต
Wi-Fi ฟรี 2 ชั่วโมง/วัน ติดต่อขอรับรหัสผ่าน
ที่เคาน์เตอร์บริการสมาชิก
ด้านหน้าบริการถ่ายเอกสาร
• ติดต่อขอถ่ายเอกสารได้ที่เคาน์เตอร์บริการข้อมูล
อัตราค่าบริการหน้าละ 2 บาท (ขนาด A4 / ขาวด�ำ)
ถ่ายเอกสารได้เฉพาะหนังสือ TK park เท่าน้ัน
รักษ์ TK ช่วยกันดูแลและรักษาความสะอาด
• รับประทานอาหารและขนมในบริเวณร้าน
TK Coffee Corner เท่าน้ัน
• ห้ามน�ำสัตว์เล้ียงเข้ามาภายในบริเวณ TK park
การท�ำลายทรัพย์สิน ลักขโมยหนังสือ และอุปกรณ์ต่างๆ
ถือเป็นความผิดทางกฎหมาย กรุณาน�ำสิ่งของมีค่าติดตัว
อยู่เสมอ
การเย่ียมชมเป็นหมู่คณะ
สามารถติดต่อเข้าเยี่ยมชมเป็นหมู่คณะได้ในวันอังคารถึง
วันศุกร์ (ไม่เกิน 30 คน / คณะ) โดยแจ้งความประสงค์ล่วงหน้าได้ท่ี
โทร. 0 2257 4300

196

สว่ นที่ 4 การจดั ต้ังศนู ยน์ นั ทนาการ

รูปแบบและพื้นท่ีการให้บริการ
ห้องสมุดมีชีวิต
ให้บริการค้นคว้าข้อมูล แลกเปลี่ยนความรู้ ด้วยหนังสือ
และสื่อมัลติมีเดียหลากหลาย อาทิ หนังสือ วารสาร สื่อการเรียนรู้
อิเล็กทรอนิกส์ทั้งไทยและสากล และเกมสร้างสรรค์ต่างๆ
Mind Room
จดุ นดั พบเพอื่ จดุ ประกายและแลกเปลยี่ นความคดิ เหน็ ของคนรนุ่ ใหม่
ที่สนใจเรียนรู้ ตามแนวทาง “เศรษฐกิจสร้างสรรค์” เช่น สถาปัตยกรรม
ศิลปการแสดง แฟช่ัน ภาพยนตร์ ดนตรี
ห้องเด็ก
เดก็ ๆ สามารถเรยี นสนกุ ไดใ้ นบรรยากาศแหง่ การเรยี นรทู้ เี่ หมาะกบั วยั
ท้ังในสระน�้ำความรู้ (Reading Pool) บ้านต้นไม้ และบันไดรักการอ่าน
โดยมีการจัดกิจกรรมสร้างสรรค์ที่น่าสนใจให้ได้เรียนรู้อย่างสนุกสนาน
เช่น กิจกรรมฝึกทักษะการเรียนรู้แบบบูรณาการ พัฒนาสมองรูปแบบ
Brain-Based Learning
ห้องเงียบ
พนื้ ทม่ี มุ สงบสำ� หรบั ผทู้ ต่ี อ้ งการใชส้ มาธใิ นการอา่ นและการคน้ ควา้
หาข้อมูล สาระ ความรู้ จากหนังสืออ้างอิง
ห้องสมุดดนตรี
มมุ สอ่ื สรา้ งสรรคท์ างดนตรที ม่ี ที งั้ หนงั สอื , iPod, TK Music Library
และเครื่องดนตรีให้ลองสัมผัส พ้ืนที่ท่ีเปิดโอกาสให้ได้ ร้อง เล่น ฟัง
แ ล ะ ค ้ น ค ว ้ า ข ้ อ มู ล ท า ง ด ้ า น ด น ต รี ทุ ก ป ร ะ เ ภ ท จ า ก ทุ ก มุ ม โ ล ก
เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ทางด้านดนตรี

197

สว่ นที่ 4 การจดั ตัง้ ศนู ยน์ นั ทนาการ

ศูนย์การเรียนรู้อเนกประสงค์
พื้นท่ี อเนกประสงค์ส�ำหรับทุกการเรียนรู้ ไม่ว่าจะเป็นการสัมมนา
การอบรมเชงิ ปฏบิ ตั กิ าร รวมถงึ การเรยี นรเู้ ชงิ สาระบนั เทงิ (Edutainment)
ท้ังการแสดงดนตรี ละครเวที และศิลปะการแสดงแขนงต่างๆ
ห้องสมุดไอที
พื้นที่ส�ำหรับส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ด้านไอที พร้อมด้วยหนังสือ
และส่ือความรู้ IT ท่ีหลากหลาย รวมท้ังให้บริการอุปกรณ์คอมพิวเตอร์
เพ่ือการฝึกฝนทักษะด้านไอทีด้วยตนเอง
ลานสานฝัน
พ้ืนท่ีเปิดกว้างส�ำหรับทุกวัย ในการแสดงความสามารถ ผลงาน
ความคิด และกิจกรรมสร้างสรรค์ทุกประเภท ทั้งการร้องเพลง เล่นละคร
การเต้นร�ำและสารพันกิจกรรมในรูปแบบต่างๆ เพ่ือต่อยอดการเรียนรู้
อย่างไม่หยุดน่ิง พร้อมด้วยอุปกรณ์แสง เสียง ที่ได้มาตรฐาน
ห้องฉายภาพยนตร์
ห้องจัดฉายภาพยนตร์ หนังส้ัน แอนิเมชั่น เพ่ือให้เด็กและเยาวชน
ไ ด ้ เ รี ย น รู ้ ทั ก ษ ะ ผ ่ า น ป ร ะ ส บ ก า ร ณ ์ จ ริ ง กั บ ภ า พ ย น ต ร ์ คุ ณ ภ า พ
ทั้งของไทยและต่างประเทศ และผลงานสร้างสรรค์ของเยาวชนคนรุ่นใหม่
โดยไร้ขีดจ�ำกัดทางจินตนาการ พร้อมแลกเปล่ียนเรียนรู้กับวิทยากร
เพ่ือเพิ่มพูนภูมิปัญญา
ศูนย์อบรมไอที
พ้ืนที่ฝึกอบรมไอทีด้วยหลักสูตรการฝึกอบรมที่หลากหลาย
เปิดกว้างส�ำหรับ เยาวชน บุคคลทั่วไป จนถึงผู้สูงอายุ เน้นการปฏิบัติ
จริงตั้งแต่การใช้งานคอมพิวเตอร์หรือการใช้งานอินเทอร์เน็ตข้ึนพื้นฐาน
จนถึงการท�ำแอนิเมชัน

198

ส่วนที่ 4 การจัดตั้งศูนย์นันทนาการ

ซาวด์ รูม
ห้องบันทึกเสียงมาตรฐานสากลในระบบดิจิทัล เพ่ือรองรับ
การสรา้ งสรรคส์ อื่ คณุ ภาพหลากหลายประเภท เชน่ ซอ้ มดนตรี บันทึกเสยี ง
ตลอดจนจัดท�ำหนังสือเสียงส�ำหรับผู้พิการทางสายตา
อุทยานการเรียนรู้เครือข่าย
ส�ำนักงานอุทยานการเรียนรู้ส่วนกลาง มีบทบาทสนับสนุนให้
องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ทมี่ ศี กั ยภาพและความพรอ้ ม ดำ� เนนิ การพฒั นา
และจัดต้ังแหล่งเรียนรู้ในรูปแบบ “ห้องสมุดมีชีวิต” เพื่อเป็นต้นแบบ
และแม่ข่ายกระจายแนวคิดการด�ำเนินงานห้องสมุดมีชีวิตไปสู่ท้องถิ่น
อย่างท่ัวถึง เพิ่มโอกาสให้คนไทยเข้าถึงความรู้อย่างเท่าเทียมกัน
แนวทางการส่งเสริมและพัฒนาแหล่งเรียนรู้เครือข่าย
TK park มีแนวคิดการส่งต่อการจัดต้ังห้องสมุดมีชีวิต
ดว้ ยการพฒั นาและจดั ตง้ั หอ้ งสมดุ มชี วี ติ รว่ มกบั หนว่ ยงานตา่ งๆ ทว่ั ประเทศ
เพ่ือเพิ่มโอกาสให้คนไทยเข้าถึงความรู้ได้อย่างเท่าเทียมกัน ท่ัวประเทศ
โดยมีแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาแหล่งเรียนรู้เครือข่าย ดังน้ี
1. ด้านกายภาพ Physical
• แนะน�ำการเลือกท�ำเลที่ต้ังที่เหมาะสม (กรณีสร้างใหม่)
• การส�ำรวจความต้องการและระดมความคิดเห็น
ของกลุ่มเป้าหมาย
• แนะน�ำการออกแบบพื้นที่ใช้สอย การจัดแผนผัง การจัดวาง
วัสดุ ครุภัณฑ์ ทรัพยากรสารสนเทศ
• แนะน�ำการวางระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT System)
และระบบส่ือโสตทัศน์ (AV System)
• แนะน�ำการจัดเตรียมแผนงบประมาณส�ำหรับการจัดต้ัง
แหล่งเรียนรู้

199

ส่วนที่ 4 การจัดต้งั ศูนยน์ ันทนาการ

2. ด้านหนังสือ ส่ือ และเนื้อหาสาระ(Content)
• คัดสรร และจัดท�ำฐานข้อมูลเน้ือหาสาระท้องถิ่น รูปแบบ
หนังสือ ส่ืออิเล็กทรอนิกส์ (กรณีสร้างใหม่)
• จัดท�ำสื่อสาระท้องถ่ินของพื้นท่ีต้นแบบ (กรณีสร้างใหม่)
• หลักการคัดเลือกหนังสือที่เหมาะสมส�ำหรับผู้อ่าน
• แนะน�ำรายช่ือหนังสือ และส่ือท่ีควรมีในห้องสมุด
• จัดหาชุดหนังสือ และส่ือที่เหมาะสมกับผู้อ่านแต่ละช่วงวัย
• มอบสื่อสิ่งพิมพ์ และสื่ออิเล็กทรอนิกส์
ของส�ำนักงานอุทยานการเรียนรู้
3. ด้านการพัฒนาบุคลากร Personnel
• ให้ค�ำแนะน�ำด้านการสรรหาบุคลากร
• อบรมพัฒนาบุคลากรด้านการบริหารจัดการห้องสมุดมีชีวิต
• ฝึกปฏิบัติงานจริง (On the Job Training)
ณ อุทยานการเรียนรู้ กทม. และในพื้นที่จริง
4. ด้านโปรแกรมบริหารจัดการห้องสมุดอัตโนมัติ Program
• ติดต้ังซอฟท์แวร์/โปรแกรมห้องสมุดอัตโนมัติ
สำ� หรบั การบรหิ ารจดั การหอ้ งสมดุ มชี วี ติ พรอ้ มอบรมการใชง้ าน
ให้เช่ือมโยงกับฐานข้อมูลของ สอร. และเครือข่าย ดังน้ี
1) โปรแกรมห้องสมุดอัตโนมัติ ประกอบด้วย
• งานดูแลระบบ
• งานจัดซื้อจัดหา
• งานจัดท�ำรายการบรรณานุกรม
• งานวารสาร
• การใช้ระบบการสืบค้น
• การบริการสมาชิก

200

สว่ นที่ 4 การจดั ตัง้ ศูนยน์ นั ทนาการ

2) โปรแกรมระบบสมาชิก ประกอบด้วย
• การบริหารงานท่ัวไป (Back Office Administration)
• การควบคุมการเข้าใช้พื้นที่ (Access Control)
• การรับสมัครสมาชิก (Membership Registration)
• การช�ำระเงินและบริการทางการเงิน
(Cashier & Finance Service)
• การควบคุมการใช้งานเคร่ืองคอมพิวเตอร์
(Workstation Control)
• การพิมพ์เอกสารตามความประสงค์
(Print of Demand)
• การบริหารจัดการบัตร (Card Management)
5. ด้านการจัดกิจกรรม Activity
• สร้างการรับรู้ และการมีส่วนร่วมของประชาชนในพ้ืนท่ี
• หลักการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านการเรียนรู้
• สนับสนุนชุดนิทรรศการหมุนเวียน
6. ด้านการประชาสัมพันธ์และขยายผล Public Relation
• น�ำเสนอข่าวสารการด�ำเนินงานของเครือข่าย
• ส่งเสริมการสร้างเครือข่าย และขยายผลในท้องถ่ิน

201

สว่ นที่ 4 การจัดตั้งศนู ย์นันทนาการ

การให้บริการของหน่วยงานธุรกิจ
(Commercial Sector)

การให้บริการของหน่วยงานธุรกิจ (Commercial Sector)
คือ องค์กรท่ีจดทะเบียนองค์กรอย่างถูกต้อง ที่จัดตั้งขึ้นเพ่ือมุ่งหวัง
สร้างผลก�ำไรจากการให้บริการของหน่วยงาน ซ่ึงผู้เขียนขอยกตัวอย่าง
คิดส์ซาเนีย มาเป็นต้นแบบในการด�ำเนินงานและใช้เป็นแนวทาง
หรือรูปแบบในการพัฒนา โดยมีรายละเอียดดังนี้
คดิ สซ์ าเนยี แหลง่ การเรยี นรสู้ ำ� หรบั เดก็ ทเ่ี ปดิ โอกาสใหส้ วมบทบาท
เป็นผู้ใหญ่

แนวคิดและวัตถุประสงค์
คิดส์ซาเนีย กรุงเทพ ศูนย์การเรียนรู้และความบันเทิง
ด้วยกิจกรรมส�ำหรับเด็ก ท่ีต้ังอยู่ใจกลางกรุงเทพมหานคร เป็นเมืองจ�ำลอง
ขนาดยอ่ สว่ น ทสี่ รา้ งขน้ึ สำ� หรบั เดก็ และเยาวชนวยั 4-14 ปี เขา้ มาทำ� การทดลอง
ท�ำกิจกรรม สวมบทบาทเป็นอาชีพต่างๆ โดยภายในเมืองคิดส์ซาเนียนี้
ประกอบไปด้วยอาคารร้านค้า ท่าอากาศยาน ธนาคาร โรงละคร
โรงพยาบาล เขตโรงงานหลายประเภทและยานพาหนะ ที่รังสรรค์ขึ้นมา
เพ่ือให้บรรยากาศภายในเมืองจ�ำลองแห่งน้ีเสมือนจริงมากที่สุด

202

ส่วนที่ 4 การจัดตัง้ ศนู ย์นันทนาการ

แนวคิด
ท่ีคิดส์ซาเนีย กรุงเทพ เรามุ่งเน้นให้เด็กได้รับประสบการณ์
การเรียนรู้ ผา่ นการเลน่ ท่ีสนกุ สนาน ส่งเสริมพัฒนาการทง้ั ทางด้านรา่ งกาย
จิตใจ พร้อมท้ังยังปลูกฝังให้เกิดแรงบันดาลใจในการประกอบอาชีพ
ท่ีใฝ่ฝันในอนาคต
คิดส์ซาเนีย กรุงเทพ เป็นสถานท่ีท่ีช่วยจุดประกายให้เด็กๆ
ได้เรียนรู้ เกิดความเข้าใจในทักษะพ้ืนฐานด้านการประกอบอาชีพ
แ ล ะ ใ ส ่ ใ จ ใ น ส่ิ ง แ ว ด ล ้ อ ม ป ลู ก ฝ ั ง จิ ต ส� ำ นึ ก ใ น ก า ร แ บ ่ ง ป ั น
เพื่อให้เกิดความคิดเชิงสร้างสรรค์ และช่วยกันพัฒนาโลกยุคปัจจุบัน
ให้น่าอยู่ยิ่งขึ้น
ประสบการณ์ที่ได้รับ
เดก็ ๆ จะไดท้ ำ� กจิ กรรมการเรยี นรผู้ า่ นประสบการณท์ ำ� งานในแตล่ ะ
อาชีพ และจะได้เรียนรู้หลากหลายในทักษะในการใช้ชีวิตท่ีเป็นประโยชน์
ในชวี ติ จรงิ เชน่ การเคารพตนเองและผอู้ น่ื การพง่ึ พาตนเอง การอยรู่ ว่ มกบั
คนในสังคม การท�ำงานเป็นทีม และการรู้ถึงคุณค่าของเงิน นอกจากนี้
กิจกรรมที่คิดส์ซาเนียจะช่วยเสริมสร้างความม่ันใจให้กับเด็กๆ อีกด้วย
ด้านการศึกษา
การเล่นผ่านการสวมบทบาทสมมติ เป็นหนึ่งในรูปแบบการเรียนรู้
ทเี่ ปน็ สากลทวั่ โลก ซง่ึ นอกจากจะทำ� ใหเ้ กดิ ความเพลนิ เพลนิ สนกุ สนานแลว้
ยังเสริมให้เกิดคุณประโยชน์ด้านการศึกษา จิตวิทยาและแรงบันดาลใจ
อีกมากมาย
คิดส์ซาเนียผสมผสานความเป็นโลกเสมือนจริงและความบันเทิง
เข้าไว้ด้วยกัน เพ่ือให้เด็กๆ ได้รับประสบการณ์เหมือนจริง ที่จะเป็นทักษะ
พื้นฐานท่ีส�ำคัญเมื่อต้องเติบโตเป็นผู้ใหญ่ และสามารถน�ำไปประยุกต์
ใช้ได้จริงในอนาคต

203

สว่ นที่ 4 การจัดต้งั ศูนย์นันทนาการ

ระบบเศรษฐกิจการเงิน
ระบบเศรษฐกิจและการเงิน สกุลเงิน “คิดส์โซ” เมืองคิดส์ซาเนีย
มีระบบสกุลเงินเป็นของตัวเอง เรียกว่า “คิดส์โซ” เมื่อมาถึงศูนย์การเรียนรู้
เมืองคิดส์ซาเนีย เด็กๆ แต่ละคนจะได้รับเช็คเป็นจ�ำนวนเงิน 50 คิดส์โซ
ส�ำหรับน�ำไปขึ้นเงินสดท่ีธนาคารคิดส์ซาเนียที่โซนซิตี้ สแควร์

ระบบสกลุ เงนิ คดิ สโ์ ซแบง่ เปน็ ธนบตั รมลู คา่ 1 / 5 / 10 และ 20 คดิ สโ์ ซ
สัญลักษณ์ของสกุลเงินคือตัวอักษร Z ที่มีเส้นขวาง 2 เส้นขีดค่า ธนบัตร
แต่ละฉบับจะมีสัญลักษณ์ค่าเงิน รูปแสดงสิทธิ์ของพลเมืองคิดส์ซาเนีย
และรูปผู้พิทักษ์สิทธ์ิก�ำกับไว้ด้วย เม่ือเข้าท�ำงานเด็กๆ จะได้รับ
คา่ ตอบแทนเปน็ เงนิ คดิ สโ์ ซซงึ่ สามารถนำ� ไปใชซ้ อื้ สนิ คา้ บรกิ าร และการศกึ ษา
อันเป็นส่วนหนึ่งของระบบดีมานด์และซัพพลายของเศรษฐกิจ
จับจ่ายใช้สอยด้วยเงินคิดส์โซ
ในบางกิจกรรม เด็กจะต้องน�ำเงินคิดส์โซไปใช้ เช่น การเช่ารถ
จ่ายค่าแต่งหน้า ซ้ือของใช้ตามร้านขายของ เป็นต้น

204

สว่ นที่ 4 การจัดตงั้ ศนู ยน์ นั ทนาการ

ความปลอดภัย
มาตรการรักษาความปลอดภัยในเมืองคิดส์ซาเนีย
ความปลอดภัยของผู้เข้าชมเมืองทุกท่านถือเป็นเร่ืองที่ให้
ความสำ� คญั คดิ สซ์ าเนยี จงึ พฒั นาระบบรกั ษาความปลอดภยั ทมี่ รี ายละเอยี ด
และเข้มงวดสูง อันประกอบไปด้วย
การเข้าออกที่มีการควบคุม
ทเี่ มอื งคดิ สซ์ าเนยี มที างเขา้ เพยี งจดุ เดยี วบรเิ วณดา่ นตรวจคนเขา้ เมอื ง
และสามารถออกได้ทางบริเวณทางออกฝั่ง National Store
ที่มีเจ้าหน้าท่ีประจ�ำอยู่ได้เท่าน้ัน โดยมีเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย
ประจ�ำอยู่ท่ีประตูนี้ตลอดเวลา
สายรัดข้อมือนิรภัย (ID Bracelet)
ผู้เข้าเมืองทุกคน ยกเว้นเด็กท่ีอายุต่�ำกว่า 2 ขวบ จะได้รับ
สายรัดข้อมือนี้ท่ีเคาน์เตอร์เชคอิน บริเวณทางเข้าเมือง โดยสายรัดข้อมือ
จะมีตัวรับสัญญาณวิทยุและชิปไอดีฝังเอาไว้ หากใครต้องการ
ออกไปข้างนอกจะต้องให้เจ้าหน้าที่ตรงด่านตรวจคนเข้าเมืองบริเวณ
ทางออกใชเ้ ครอื่ งมอื พเิ ศษถอดสายรดั ขอ้ มอื ออกกอ่ น โดยตวั รบั สญั ญาณวทิ ยุ
จะป้องกันไม่ให้ผู้เข้าเมืองคนไหนออกจากเมืองได้โดยไม่ผ่านข้ันตอนนี้
และจะมีสัญญาณเตือนดังข้ึนหากมีใครออกไปข้างนอกโดยไม่ถอด
สายรัดข้อมือ
ส่วนชิปไอดีช่วยให้เราสามารถ “จัดกลุ่ม” ผู้เข้าเมืองได้ด้วยระบบ
คอมพิวเตอร์ และช่วยให้เรามั่นใจได้ว่าเด็กๆ ทุกคนจะออกจากเมือง
ไปพร้อมกับผู้ใหญ่ที่ได้รับอนุญาตให้เข้ามาด้วยกันในตอนแรกเท่าน้ัน

205

สว่ นที่ 4 การจดั ต้งั ศนู ย์นันทนาการ

กล้องวีดีโอ
ได้ถูกติดต้ังตามบริเวณต่างๆ ทั่วเมือง และมีการบันทึกภาพไว้
ตลอดเวลา
เจ้าหน้าท่ีรักษาความปลอดภัย
เป็นเจ้าหน้าที่มืออาชีพ และได้รับการฝึกมาเป็นพิเศษ
ประจ�ำที่อยู่ตามบริเวณต่างๆ ท่ัวท้ังเมือง รวมถึงบริเวณทางเข้าออก
และท่ีส�ำคัญอ่ืนๆ
พนักงานท่ีเช่ียวชาญ
พนกั งานไดร้ บั การฝกึ ฝนอยตู่ ลอดเวลาเพอ่ื รบั มอื กบั สถานการณต์ า่ งๆ
และเหตุฉุกเฉินได้อย่างเหมาะสม

206

ส่วนที่ 4 การจดั ตั้งศูนย์นันทนาการ

สง่ิ อำ� นวยความสะดวกบรกิ ารและสง่ิ อำ� นวยความสะดวกในเมอื ง
คิดส์ซาเนีย

อาหารและเคร่ืองด่ืม
• ศูนย์อาหาร
จ�ำหน่ายอาหารและเคร่ืองด่ืม
ตั้งอยู่บริเวณด้านหน้าโรงละครแห่งเมืองคิดส์ซาเนีย
• แมคโดนัลด์
จ�ำหน่ายอาหารและเคร่ืองดื่มจากแมคโดนัลด์
ต้ังอยู่บริเวณชั้น 1 ด้านข้างโรงละครแห่งเมืองคิดส์ซาเนีย
• ร้านบะหม่ีย�ำย�ำ
จ�ำหน่ายบะหม่ีหลากหลายเมนูและรสชาติ
ตั้งอยู่ที่สถานประกอบการร้านบะหมี่ บริเวณทางขึ้นช้ัน 2

207

สว่ นที่ 4 การจัดตง้ั ศูนยน์ ันทนาการ

• ซุ้มจ�ำหน่ายอาหาร
จ�ำหน่ายอาหารประเภทของว่าง เช่น ป๊อปคอร์น ไอศกรีม
ขนมสายไหม รวมถึงเครื่องด่ืม
ตั้งอยู่บริเวณหน้าโรงละครแห่งเมืองคิดส์ซาเนีย
และหน้าห้างสรรพสินค้า
• ช้อปปิ้ง
ร้านจ�ำหน่ายสินค้าที่ระลึก (National Store)
จ�ำหน่ายสินค้าท่ีระลึกจากคิดส์ซาเนีย ตุ๊กตา พวงกุญแจ
เส้ือที่ระลึก แก้วน้�ำ และอ่ืนๆ
ต้ังอยู่บริเวณทางออก ด้านหน้าเมืองคิดส์ซาเนีย
• ซุ้มขายของ
จ�ำหน่ายสินค้าท่ีระลึกจากคิดส์ซาเนีย กรุงเทพ
ต้ังอยู่บริเวณด้านหน้าโรงละครแห่งเมืองคิดส์ซาเนีย
และบริเวณด้านหน้าน้�ำพุแห่งอิสรภาพในเมืองคิดส์ซาเนีย
• ซุ้มมายากล
จ�ำหน่ายสินค้ามายากลที่ระลึก
ตั้งอยู่บริเวณช้ัน 1 หน้าโรงเรียนสอนมายากล แห่งเมือง
คิดส์ซาเนีย
• ร้านดิจิโฟโต้
จ�ำหน่ายภาพถ่ายท่ีระลึกจากภายในเมืองคิดส์ซาเนีย
และสามารถดาวน์โหลดภาพถ่ายได้ท่ี
http://kzbkkmomentsbeta.mydeievents.com/

208

สว่ นที่ 4 การจดั ตั้งศนู ยน์ นั ทนาการ

กิจกรรมส�ำหรับผู้ปกครอง
• พักผ่อนบริเวณห้องรับรองผู้ปกครอง
ผู้ปกครองสามารถพักผ่อนบริเวณบริเวณห้องรับรองผู้ปกครอง
ช้ัน 2 เหนือร้านอาหารญี่ปุ่นโออิชิ ซึ่งให้บริการท่ีนั่ง ปลั๊กไฟ
รวมถงึ ฟรไี วไฟใหบ้ รกิ ารระหวา่ งรอเดก็ ๆ ทำ� กจิ กรรม โดยสามารถชมกจิ กรรม
ที่เด็กๆ ท�ำได้ผ่านกล้องวงจรปิดภายในห้องรับรอง
• ถ่ายภาพเด็กๆ ขณะเล่นกิจกรรม
ผู้ปกครองสามารถถ่ายภาพเด็กๆ ขณะท�ำกิจกรรมท้ังบริเวณ
ภายในเมือง และเก็บภาพกิจกรรมด้านหน้าสถานประกอบการ
รวมถึงผ่านทางจอมอนิเตอร์บริเวณด้านล่างสถานประกอบการ
• ชมการแสดงภายในโรงละคร
พบการแสดงจากเด็กๆ ท่ีสวมบทบาทอาชีพที่แตกต่างกัน
ตามรอบการแสดงภายในโรงละครในเมืองคิดส์ซาเนีย ทั้งโชว์มายากล
ละครเวที รวมถึงแฟช่ันโชว์สุดพิเศษ ท่ีมีเฉพาะท่ีน่ีเท่านั้น
• ร่วมเชียร์การแข่งขันฟุตบอลแมทช์พิเศษ
ผู้ปกครองสามารถร่วมให้ก�ำลังใจเหล่านักฟุตบอลในการแข่งขัน
ฟุตบอลแมทช์พิเศษได้ที่สนามกีฬาแห่งเมืองคิดส์ซาเนีย
สิ่งอ�ำนวยความสะดวก
• ลิฟท์
มีให้บริการลิฟท์ส�ำหรับรถเข็นเด็กและผู้พิการ
• ห้องน้�ำ
ช้ัน 1 บริเวณด้านข้างบิวต้ีซาลอน และด้านข้างเวทีการแสดง
ช้ัน 2 บริเวณบ้านเออบาโน และด้านหน้าโรงงานผลิตนม

209

สว่ นที่ 4 การจัดตั้งศนู ยน์ ันทนาการ

• ห้องเปล่ียนผ้าอ้อม
ผู้ปกครองสามารถใช้ห้องเปล่ียนผ้าอ้อมได้ที่ ช้ัน 2
บริเวณบ้านเออบาโน
• ห้องพยาบาล
ตั้งอยู่ท่ีชั้น 1 ด้านข้างร้านแมคโดนัลด์ โดยมีพยาบาลวิชาชีพ
คอยดูแลผู้ป่วยตลอดเวลาท�ำการ
กิจกรรมภายในเมือง
สถานประกอบการ
ให้เด็กๆ ได้เลือกสวมบทบาทอาชีพในสถานประกอบการกว่า
80 แห่ง ณ ศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้ พร้อมรับและใช้จ่ายเงินตระกูลคิดส์โซ
เม่ือเข้าท�ำงานหรือเข้าใช้บริการ

210

ส่วนที่ 4 การจดั ตง้ั ศูนยน์ นั ทนาการ

กิจกรรมส�ำหรับเด็กอายุ 2-3 ปี

อัตราบัตรเข้าเมือง

เวลาเปิดให้บริการ
วันธรรมดา จันทร์-ศุกร์ เวลา 10.00-17.00 น.
วันเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ 10.30-20.30 น.
การเข้าชมเป็นหมู่คณะ
การจองเพ่ือเข้าชมส�ำหรับโรงเรียน

211

ส่วนที่ 4 การจัดตั้งศนู ยน์ นั ทนาการ

ประโยชน์ด้านการศึกษา
คิดส์ซาเนีย เป็นแหล่งเรียนรู้ที่สร้างขึ้น โดยใช้หลักการปรัชญา
ทางการศกึ ษาเปน็ พนื้ ฐานในการออกแบบกจิ กรรมของแตล่ ะสถานประกอบการ
โดยมีผู้ทรงคุณวุฒิทางการศึกษาคอยให้ค�ำปรึกษา เพื่อให้กิจกรรมสอดรับ
กับหลักสูตรการเรียนการสอนที่ทางโรงเรียนก�ำหนดมากท่ีสุด
บทบาทสมมติ เป็นหน่ึงในวิธีการเรียนรู้ที่ได้รับการยืนยันแล้วว่า
มีส่วนช่วยในการพัฒนาและสร้างเสริมลักษณะนิสัยให้เด็กเกิดพัฒนาการ
ในเชิงบวก โดยเด็กสามารถน�ำประสบการณ์ทางการศึกษาที่ได้รับ
จากการเล่นบทบาทสมมติในเมืองคิดส์ซาเนียไปปรับใช้ในชีวิตประจ�ำวัน
ต่อไปในอนาคต
รายวิชาที่เกี่ยวข้อง
1. ภาษาศาสตร์
เด็กๆ จะได้พบปะพูดคุยกับเด็กคนอื่นๆ ระหว่างการเล่นกิจกรรม
ท่ีนอกจากจะต้องส่ือสารอย่างถูกวิธีแล้ว เด็กจะถูกสอนให้เกิดความเข้าใจ
ในความแตกตา่ งระหวา่ งภาษาพดู และภาษาเขยี น รวมถงึ การสอื่ สารภาษากาย
และการน�ำพ้ืนฐานภาษามาใช้ในการท�ำงาน
2. คณิตศาสตร์
เดก็ ๆ จะถกู ฝกึ ใหร้ จู้ กั หลกั คณติ ศาสตรแ์ ละหลกั การเศรษฐศาสตร์
เบ้ืองต้นในการด�ำเนินชีวิต ผ่านการใช้จ่ายเงินสกุล “คิดส์โซ” ซึ่งเป็นเงิน
ประจ�ำชาติคิดส์ซาเนีย ซ่ึงเด็กๆ จะได้เรียนรู้หลักการบวกลบเลขเบื้องต้น
เพื่อค�ำนวณเงินในการเลือกซ้ือของหรือใช้บริการในแต่ละประเภท
3. ภูมิศาสตร์
ด้วยการออกแบบตามหลักผังเมือง เด็กๆ จะได้ตื่นตาต่ืนใจ
กับลักษณะโครงสร้างเหมือนจริงของห้างร้าน อาคาร บ้าน ถนน นอกจากน้ี

212

ส่วนที่ 4 การจดั ตัง้ ศูนย์นันทนาการ

การคน้ หาสถานท่ใี นแผนท่ีและการจัดลำ� ดับเวลาการเขา้ เลน่ จะสอนใหเ้ ดก็
เกิดความความเข้าใจพื้นฐานเก่ียวกับเวลาและสถานท่ี รวมถึงการจัดการ
เวลาของตนเองเพื่อให้สามารถเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ ได้ตามต้องการ
4. วิทยาศาสตร์
การเล่นบทบาทสมมติจะกระตุ้นให้เด็กเกิดความอยากรู้อยากเห็น
น�ำไปสู่การแสวงหาค�ำตอบและพัฒนาความคิดอย่างเป็นวิทยาศาสตร์
เกิดความสนใจในเร่ืองราวต่างๆ เช่น การขับเคล่ือนเคร่ืองจักร
หรือยานยนต์ และสร้างความเข้าใจในการดูแลร่างกาย
5. สังคมศาสตร์และพลเมืองศึกษา
ส่งเสริมให้เด็กเรียนรู้เกี่ยวกับการเป็นส่วนหน่ึงของเมือง
ซึ่งจะต้องรู้สิทธิและหน้าท่ีของตนในฐานะพลเมืองคนหนึ่ง ซึ่งจะก่อให้เกิด
ความต้องการมีส่วนร่วมและช่วยเหลือผู้อ่ืนในสังคม เด็กๆ จะเกิด
ความเข้าใจว่าการท�ำงานมีความส�ำคัญอย่างไร การตั้งใจเรียน
และการตั้งใจท�ำงานจะส่งผลอย่างไรกับเด็กในอนาคต และตระหนักถึง
ความส�ำคัญของแต่ละอาชีพในการอยู่ร่วมกันในสังคม
6. ศิลปศึกษา ดนตรี และการแสดง
เมอื งคดิ สซ์ าเนยี มกี จิ กรรมมากมายเพอื่ ใหเ้ ดก็ มโี อกาสไดแ้ สดงออก
ทางศิลปะ ท้ังการวาดรูป ร้องเพลง เต้นร�ำ ดนตรี รวมถึงการร่วมกิจกรรม
ในโรงละครคิดส์ซาเนีย ช่วยกระตุ้นให้เด็กเกิดความคิดสร้างสรรค์
และใช้จินตนาการในการสวมบทบาทเสมือนจริง
7. พลศึกษา และสุขศึกษา
กิจกรรมของคิดส์ซาเนียส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจเก่ียวกับ
สุขลักษณะ การจัดการและดูแลอาหารส�ำหรับการบริโภค และความส�ำคัญ
ของการทานอาหารท่ีมีประโยชน์ เพ่ือสุขภาพท่ีดีของร่างกาย

213

ส่วนที่ 4 การจดั ตงั้ ศูนย์นันทนาการ

นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมที่เด็กต้องเคลื่อนไหว และฝึกประสาทสัมผัส
เช่น การเรียนขับรถ ฟุตบอล รวมถึงการปีนตึก และการท�ำงาน
ในพ้ืนท่ีส�ำหรับก่อสร้าง ท�ำให้ได้ใช้อวัยวะในการออกก�ำลังกาย
และเคล่ือนไหว ช่วยพัฒนากล้ามเน้ือส่วนต่างๆ ให้แข็งแรง
เกิดพัฒนาการทางด้านร่างกาย และเกิดการเชื่อมโยงของกล้ามเน้ือเล็ก
กล้ามเนื้อใหญ่ และประสาทสัมผัสของร่างกาย
แพ็คเกจส�ำหรับโรงเรียน
สิทธิประโยชน์ท่ีได้รับในเมืองคิดส์ซาเนีย
• ความปลอดภัยของเด็กในระหว่างการเข้าร่วมกิจกรรม
• ราคาพิเศษส�ำหรับครูอาจารย์ที่สนใจน�ำคณะนักเรียน
และเยาวชนเข้าชม
• แพ็คเกจราคาพิเศษ รวมอาหารกลางวันจากคิดส์ซาเนีย
• บริการรักษาพยาบาลในกรณีฉุกเฉินระหว่างการเข้าชม
• แพ็คเกจอาหารกลางวันส�ำหรับโรงเรียน
คิดส์ซาเนีย มีบริการแพ็คเกจอาหารกลางวันส�ำหรับนักเรียน
โดยทางโรงเรียนสามารถเลือกประเภทอาหารและเครื่องดื่มได้
และสามารถระบุเวลาและสถานที่ภายในคิดส์ซาเนีย ท่ีต้องการ
ส�ำหรับอาหารกลางวันให้นักเรียนด้วย

214

ส่วนที่ 4 การจัดตัง้ ศูนย์นันทนาการ

สถานที่จัดกิจกรรม
คิดส์ซาเนีย กรุงเทพ มีสถานท่ีส�ำหรับการจัดกิจกรรมต่างๆ
ตามความต้องการ
1. โรงละคร

2. ห้องรับรองผู้ปกครอง

215

สว่ นที่ 4 การจัดตัง้ ศนู ยน์ นั ทนาการ

3. สถานประกอบการ

216

ส่วนที่ 4 การจัดตั้งศนู ยน์ ันทนาการ

บทสรุป

องค์กรการใช้เวลาว่าง เป็นสถาบันทางสังคมท่ีมีบทบาท
และหน้าที่ทางสถาบันต่อบุคคลครอบครัว สังคม และประเทศชาติ
เป็นสถานท่ีส่งเสริมให้ความรู้ ความคิดทางนันทนาการ และเพ่ิมพูน
สติปัญญาส่งเสริมให้ผู้เข้าร่วมได้มีชีวิตความเป็นอยู่อย่างสุขสมบูรณ์
ทั้งกายและใจ รวมท้ังสุขภาพท่ีสมบูรณ์แข็งแรง ได้รับความสนุกสนาน
และเพลิดเพลิน ตอบสนองความต้องการและความแตกต่างกันของแต่ละ
บุคคลได้อย่างสมบูรณ์
ทั้งน้ี การแบ่งหน่วยงานการให้บริการ 3 ประเภท ได้แก่
การให้บริการของหน่วยงานภาครัฐ (Public Sector), การให้บริการ
ของหน่วยงานไม่แสวงหาผลก�ำไร (Non-Profit Sector), การให้บริการ
ของหน่วยงานธุรกิจ (Commercial Sector) ซึ่งมีความสอดคล้องกับ
บริบทของสังคมไทย จะเห็นได้ว่า การให้บริการทางด้านนันทนาการ
แต่ละหน่วยงานมีความแตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นวัตถุประสงค์ เป้าหมาย
การบริหารจัดการ กลุ่มผู้รับบริการ ดังน้ัน จากตัวอย่างท่ีได้น�ำเสนอ
มาข้างต้นสามารถน�ำมาเป็นต้นแบบในการด�ำเนินงานและใช้เป็นแนวทาง
หรือรูปแบบในการพัฒนา โดยจะต้องน�ำไปปรับประยุกต์ใช้ให้สอดคล้อง
กับวิสัยทัศน์ พันธกิจขององค์กรของท่าน ท้ังน้ีในการท�ำงานของบุคลากร
ทางด้านนันทนาการท่ีจะต้องมีอันดับแรก คือ สมรรถนะด้านการจัดการ
สมรรถนะด้านการจัดโปรแกรมนันทนาการ และสมรรถนะด้านการ
ด�ำเนินงานนันทนาการที่เป็นองค์ความรู้เป็นทักษะและความสามารถ
พิเศษของท่ีจ�ำเป็นต้องมี ถือว่าเป็นหลักการท่ีส�ำคัญและเป็นพ้ืนฐานของ
การก�ำหนดล�ำดับความส�ำคัญ และแผนปฏิบัติการ เพ่ือเป็นการพัฒนา
ระบบการท�ำงานขององค์กรด้านนันทนาการให้มีประสิทธิภาพ
และประสิทธิผล และพัฒนาศักยภาพและขีดความสามารถของบุคลากร

217

ส่วนที่ 4 การจัดตง้ั ศนู ย์นนั ทนาการ

ในการจดั บรกิ ารนนั ทนาการทง้ั ภาครฐั และภาคเอกชนสรู่ ะดบั มาตรฐานสากล
เพ่ือการให้บริการในตลาดท่ีมีการเปล่ียนแปลงตลอดเวลา การปรับตัว
ต่อการเปล่ียนแปลงส�ำคัญท่ีสุดต่อความส�ำเร็จในอนาคตของวิชาชีพน้ี
ที่จะท�ำให้องค์กรทางนันทนาการมีการท�ำงานท่ีบรรลุเป้าหมาย
ตามท่ีได้ต้ังไว้ ซึ่งรวมถึงการให้บริการประชาชนหรือผู้เข้าร่วมกิจกรรม
นันทนาการท่ีมีความต้องการที่หลากหลายและแตกต่างกัน

218



ส่วนท่ี 5
บทสรุปการพัฒนา
ระบบบริหารจัดการ
ของศูนย์นันทนาการ

ส่วนที่ 5 บทสรุปการพัฒนาระบบบริหารจัดการของศูนย์นันทนาการ

ทา่ มกลางสงั คมที่เปลย่ี นแปลงไป จะพบสภาพของสังคมกำ� ลงั ไปสู่
ทิศทางที่หลากหลาย เด็กและเยาวชนจัดเป็นทรัพยากรบุคคลที่มี
ความสำ� คญั ตอ่ การพฒั นาประเทศ การปทู างใหเ้ ดก็ เหลา่ นเี้ ตบิ โตเปน็ ผใู้ หญ่
ท่ีมีคุณภาพจึงมีความส�ำคัญเพื่ออนาคตข้างหน้า แต่เด็กไม่ใช่ผู้ใหญ่ย่อส่วน
เป็นอีกวัยหนึ่งที่ต้องมีพัฒนาการ มีลักษณะเฉพาะท่ีต้องศึกษา ซ่ึงจะมี
ความแตกต่างไปจากวัยผู้ใหญ่ ถึงแม้ว่าเด็กและผู้ใหญ่จะมีความแตกต่าง
ระหว่างช่วงอายุ แต่พวกเขาก็นับเป็นพลเมืองและแรงขับเคล่ือนส�ำคัญ
ของประเทศ ท่ีจะน�ำไปสู่สังคมน่าอยู่ต่อไป
กระบวนการพัฒนาเด็กและเยาวชนสามารถท�ำได้หลากหลาย
รูปแบบ นันทนาการ (Recreation) ถือเป็นกระบวนการหน่ึงท่ีสามารถ
พัฒนาเด็กและเยาวชนได้ เนื่องจากนันทนาการเป็นศาสตร์ที่ว่าด้วย
การพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ของบคุ คลและสงั คม โดยใชเ้ วลาวา่ งหรอื เวลาอสิ ระ
เข้าร่วมกิจกรรม (Activities) ซ่ึงมีรูปแบบกิจกรรมที่หลากหลาย
บุคคลหรือชุมชนได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมตามความสนใจของตน
ก่อให้เกิดผลการพัฒนาอารมณ์สุข สนุกสนาน และ/หรือสุขสงบ
เป็นกระบวนการในการพัฒนาประสบการณ์หรือพัฒนาคุณภาพชีวิต
ของบุคคลหรือสังคม โดยอาศัยกิจกรรมนันทนาการต่างๆ เป็นส่ือ

221

สว่ นท่ี 5 บทสรุปการพฒั นาระบบบรหิ ารจดั การของศูนย์นนั ทนาการ

การบริหารจัดการนันทนาการ มีกระบวนการเช่นเดียวกับ
การบริหารจัดการในสาขาวิชาอ่ืนๆ กล่าวคือ เป็นกระบวนการท่ีผู้จัดการ
จะเปน็ ผกู้ ำ� หนดทศิ ทางการบำ� รงุ รกั ษาและการดำ� เนนิ การตามวตั ถปุ ระสงค์
ขององค์กรอย่างเป็นระบบ มีการประสานงานและร่วมมือจากคนภายใต้
จุดมุ่งหมาย กรอบแนวคิด ทฤษฎี และการวิเคราะห์อย่างเดียวกัน
(McFarland. 1970) โดยปกติแล้ว การบริหารจัดการเป็นกระบวนการ
แหง่ กลไก (Dynamic process) ทเี่ ปน็ ทง้ั วทิ ยาศาสตรแ์ ละศลิ ปไ์ ปพรอ้ มกนั
ในแง่ของวิทยาศาสตร์จะขึ้นอยู่กับหลักการ องค์ความรู้ทางทฤษฎี
จิตวิทยาสังคม เศรษฐศาสตร์ การวางแผน และการด�ำเนินการ (Kraus
and Curtis. 1982)
การบริหารจัดการทางนันทนาการ นับว่าเป็นส่ิงส�ำคัญและมี
ความจ�ำเป็นท่ีนักนันทนาการจะต้องเข้าถึงและใช้หลักการทางการบริหาร
ให้มีประสิทธิภาพ เพราะนันทนาการเป็นเร่ืองเก่ียวกับ
1. องค์กร ท่ีมุ่งถึงการให้บริการจะต้องใส่ใจต่อชีวิตของแต่ละคน
ให้ดียิ่งข้ึน
2. กลยุทธ์ในการบริหารและวิธีด�ำเนินการทางการเงิน
และงบประมาณ ต้องเป็นไปตามความต้องการจ�ำเป็นของประชาชน
3. ผู้บริหาร ต้องพัฒนากลยุทธ์ส�ำหรับการเปล่ียนแปลง
ก่อนและหลังการเข้าร่วมในกิจกรรมนันทนาการ และสิ่งท่ีควรค�ำนึง
เพื่อน�ำไปสร้างสรรค์หรือก�ำหนดต่อไปในอนาคต
4. ระบบการจดั การ จะตอ้ งพฒั นาตามกลไกของสงั คม มกี ารนำ� เอา
เทคโนโลยีใหม่ๆ ท่ีทันสมัย มาพัฒนาด้านส่ือสารและการจัดระบบข้อมูล
สารสนเทศด้านนันทนาการ

222

สว่ นที่ 5 บทสรปุ การพัฒนาระบบบรหิ ารจดั การของศูนย์นันทนาการ

โดยหลักการบริหารจัดการนันทนาการ จะเก่ียวข้องกับ
องคป์ ระกอบ 3 ประการ คอื การบรหิ ารจดั การทรพั ยากร ผเู้ ขา้ รว่ มนนั ทนาการ
และการบริการ ดังตัวอย่างต่อไปนี้ (Jubenville. 1978)
1. การบริหารจัดการทรัพยากร (Resource Management)
เป็นการพัฒนาทางกายภาพพ้ืนฐานและรักษาแหล่งทรัพยากร
2. การบรหิ ารจดั การผเู้ ขา้ รว่ มนนั ทนาการ (Visitor Management)
ต้องอาศัยความเข้าใจพ้ืนฐานของผู้เข้าร่วมนันทนาการ ความต้องการ
(Need) และความสามารถในการเข้าร่วมนันทนาการ
3. การบริหารจัดการการบริการ (Service Management)
ประกอบด้วยการให้บริการต่างๆ ที่ท�ำให้ผู้ใช้บริการเกิดความสนุก
ทางสังคมและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนค่อยๆ ลดส่ิงที่เป็นปฏิปักษ์
ต่อพวกเขา มโนทัศน์ในการมองการจัดการทางนันทนาการ

223

สว่ นท่ี 5 บทสรปุ การพัฒนาระบบบรหิ ารจัดการของศูนย์นนั ทนาการ

การจัดการขององค์กรท่ีให้บริการทางนันทนาการ ประกอบด้วย
2 หลักใหญ่ คือ
1. ปรับปรุงคุณภาพของประชาชนด้วยการจัดประสบการณ์ท่ีมี
ความหมายแก่ผู้ใช้บริการ
2. มุ่งเน้นการจัดหา พัฒนา ทะนุบ�ำรุงรักษา และพัฒนากิจกรรม
นันทนาการให้เกิดความสนุกสนานแก่ผู้เข้าร่วมในการเข้าร่วมกิจกรรม
นันทนาการ และสร้างสรรค์ส่ิงแวดล้อมท่ีท�ำให้มีชีวิตดีย่ิงขึ้น
ศูนย์นันทนาการ (Recreation Center) คือ สถานที่ท่ีจัดพ้ืนที่ไว้
ให้บริการด้านนันทนาการส�ำหรับเด็ก เยาวชน และประชาชนท่ัวไป
เพ่ือท�ำกิจกรรมต่างๆ ตามความสนใจและความต้องการในช่วงเวลาว่าง
โดยจะมีการก�ำหนดโปรแกรมนันทนาการต่างๆ ที่หลากหลายให้บุคคล
ทุกกลุ่มวัยสามารถเข้าร่วมท�ำกิจกรรมด้วยกันได้ เสริมทักษะความสามารถ
และการเรียนรู้ด้านต่างๆ ให้กับผู้เข้าร่วมกิจกรรม อีกท้ังยังช่วยสร้างเสริม
ประสบการณ์ เพ่ิมพื้นท่ีสร้างสรรค์ สร้างโอกาสและทางเลือกในการ
ท�ำกิจกรรมมากขึ้น ก่อให้เกิดการพัฒนาทักษะชีวิตในเด็กและเยาวชน
การเข้าร่วมกิจกรรมนันทนาการก่อให้เกิดประโยชน์ต่อตนเอง
ทำ� ใหม้ สี ขุ ภาพดที ง้ั กายและใจ ผอ่ นคลายความตงึ เครยี ด ลดความวติ กกงั วล
ฝึกสมาธิ พัฒนาบุคลิกภาพ และการเข้าสังคม ท�ำให้บุคคลสามารถ
ปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมหรือประกอบการงานต่างๆ ได้ดีข้ึน
ท้ังยังช่วยพัฒนาอารมณ์ รวมทั้งความสุข สนุกสนาน ท�ำให้อารมณ์แจ่มใส
และช่วยส่งเสริมให้รู้จักการพัฒนาการ ควบคุมอารมณ์ และบุคลิกภาพ
ท่ีดีอีกด้วย

224

ส่วนที่ 5 บทสรปุ การพฒั นาระบบบรหิ ารจัดการของศูนยน์ ันทนาการ

ดังน้ัน การพัฒนาเด็กและเยาวชนด้วยศูนย์นันทนาการ
(Recreation Center) จะต้องมีการจัดและด�ำเนินงานอย่างเป็นระบบ
ไม่ว่าจะเป็นการออกแบบโปรแกรมส�ำหรับประสบการณ์ที่จะเกิดข้ึน
ส่ิงอ�ำนวยความสะดวก บุคลากร งบประมาณ และการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่
ให้เกิดประโยชน์สูงสุด เพื่อตอบสนองต่อเป้าหมายของการจัดด�ำเนินงาน
ด้านนันทนาการ โดยใช้หลักการบริหารจัดการ 3 ป คือ 1) ประสิทธิภาพ
2) ประสิทธิผล และ 3) ปรารถนาดี ตามกรอบแนวคิด ‘YAK-DEN’ โมเดล
ดังน้ี
Y - Youths หมายถึง เด็กและเยาวชน
A - Activities หมายถึง กิจกรรมนันทนาการ
K - Knowledge หมายถึง องค์ความรู้
D - Digital หมายถึง เทคโนโลยี
E - Environment หมายถึง การจัดสภาพแวดล้อม
และแหล่งเรียนรู้ภายในศูนย์นันทนาการ
N - Need หมายถึง ความต้องการพ้ืนฐานของผู้เข้าร่วม
นันทนาการ

225

สว่ นท่ี 5 บทสรปุ การพัฒนาระบบบริหารจัดการของศูนย์นนั ทนาการ

เพอ่ื เปน็ การพฒั นา รวมถงึ ปรบั ปรงุ ภารกจิ งานของกลมุ่ นนั ทนาการ
เด็กและเยาวชนให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ผู้เขียนจึงมีแนวคิดโดยการสร้าง
ระบบบรหิ ารจดั การของศนู ยน์ นั ทนาการสู่ ‘YAK-DEN’ โมเดล กระบวนการ
ดังกล่าวสามารถอธิบายได้ดังนี้
1. Y - Youths หมายถึง เด็กและเยาวชน เป็นการจัดการ
ป ร ะ ส บ ก า ร ณ ์ ก า ร ใ ช ้ เ ว ล า ว ่ า ง ที่ เ ด็ ก แ ล ะ เ ย า ว ช น เ ป ็ น ศู น ย ์ ก ล า ง
กล่าวอีกนัยหน่ึงก็คือ การเรียนรู้โดยเน้นเด็กและเยาวชนเป็นส�ำคัญ
เปน็ วธิ กี ารซงึ่ ชว่ ยปลกู ฝงั ใหเ้ ดก็ และเยาวชนรจู้ กั แสวงหาความรดู้ ว้ ยตนเอง
อันก่อให้เกิดทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต เป็นแนวทางท่ีจะผลักดันเด็ก
และเยาวชนไปสู่การบรรลุศักยภาพของตน โดยส่งเสริมความคิดของเด็ก
และเยาวชน และอ�ำนวยความสะดวกให้เขาได้พัฒนาศักยภาพของตนเอง
อย่างเต็มที่ ท้ังนี้ ต้องเปิดพ้ืนที่ในการแสดงออกทางความคิดเชิงสร้างสรรค์
ส�ำหรับเด็กและเยาวชน ส่งเสริมและสนับสนุนการท�ำกิจกรรมของเด็ก
และเยาวชน และให้จัดโปรแกรมกิจกรรมนันทนาการสอดคล้องกับ
ความต้องการของเด็กและเยาวชน
2. A - Activities หมายถึง กิจกรรมนันทนาการ เป็นการ
จัดโปรแกรมกิจกรรมนันทนาการและการด�ำเนินการของศูนย์นันทนาการ
ทำ� ตามหลกั การและแนวคดิ ในการจดั โปรแกรมนนั ทนาการ โดยจดั กจิ กรรม
ตามขอบข่ายและความต้องการของเด็กและเยาวชน พัฒนาสถานท่ี
และส่ิงอ�ำนวยความสะดวกให้พร้อมและเหมาะสมท่ีจะท�ำกิจกรรม
นันทนาการ พัฒนาระบบการจัดกิจกรรม สนับสนุนด้านการเงิน
ในการจัดโปรแกรมกิจกรรมนันทนาการ และประชุมเตรียมความพร้อม
ผู้ฝึกสอนกิจกรรมให้สามารถด�ำเนินกิจกรรมให้บรรลุวัตถุประสงค์
ของกจิ กรรม และเดก็ เขา้ รว่ มโปรแกรมกจิ กรรมนนั ทนาการเกดิ ความพงึ พอใจ
โดยการจัดโปรแกรมกิจกรรมนันทนาการนั้นมีความเกี่ยวข้องกับ

226

ส่วนที่ 5 บทสรุปการพัฒนาระบบบริหารจัดการของศนู ยน์ ันทนาการ

1) กิจกรรม (Activities) กิจกรรมนันทนาการตามขอบข่ายท่ีก�ำหนดไว้
2) สถานทน่ี า่ ดงึ ดดู ใจและสงิ่ อำ� นวยความสะดวก (Amenities and Facilities)
ซึ่งครอบคลุมถึงพ้ืนท่ีแบบเปิด (Open Spaces), อาคาร (Building),
อุปกรณ์ (Equipment) ที่มีการออกแบบและก่อสร้างตามวัตถุประสงค์
ที่เจาะจงส�ำหรับการจัดบริการการนันทนาการ 3) การบริการ (Service)
เปน็ การบรกิ ารโปรแกรมการใชเ้ วลาวา่ งและนนั ทนาการแกเ่ ดก็ และเยาวชน
ซึ่งครอบคลุมถึงการบริการข้อมูล สารสนเทศ, การส่งเสริม, การบริการ
ขนส่ง, การจัดท�ำระบบสมาชิก เป็นต้น 4) เจ้าหน้าท่ี (Staff) ได้แก่
ผู้จัดการ, หัวหน้างาน, ผู้ฝึกสอน, ผู้สอน, นักเทคนิค, ผู้ดูแลความสะอาด,
ผู้น�ำ, พนักงานต้อนรับ เป็นต้น 5) เงิน (Money) ใช้ส�ำหรับการลงทุน
และการจัดบริการการใช้เวลาว่างและนันทนาการ การด�ำเนินงาน
จัดโปรแกรม และการจัดเตรียมส่ิงอ�ำนวยความสะดวกต่างๆ นอกจากนี้
การที่ผู้เข้าร่วมได้รับความพึงพอใจจากการเข้าร่วมโปรแกรมกิจกรรม
นันทนาการและการดำ� เนนิ งานของศูนย์นันทนาการ เดก็ และเยาวชนได้รับ
การพัฒนาทางด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ด้านสติปัญญา และด้านสังคม
3. K - Knowledge หมายถึง องค์ความรู้ เป็นความรู้ที่เกิดข้ึน
ต่อเร่ืองใดเรื่องหนึ่ง ซึ่งอาจเกิดขึ้นจากการถ่ายทอดจากประสบการณ์
หรือ จากการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล โดยความรู้ท่ีเกิดขึ้นน้ัน
ผู้รับสามารถน�ำไปใช้ได้โดยตรง หรือสามารถน�ำมาปรับใช้ได้ เพื่อให้เหมาะ
กบั สถานการณห์ รอื งานทก่ี ระทำ� อยู่ และสามารถนำ� ไปใชใ้ นลกั ษณะตา่ งๆ ได้
ดังนั้น การเผยแพร่องค์ความรู้ทางนันทนาการจึงเป็นภารกิจส�ำคัญ
ของศูนย์นันทนาการ ที่ต้องให้ข้อมูล (Data) หรือข่าวสาร (Information)
ที่ถูกต้อง ชัดเจน ครบถ้วน เหมาะสม และตรงกับความต้องการ
ท้ังน้ี สามารถด�ำเนินการได้โดยจัดท�ำ “Knowledge Park” เป็นการ
จัดรูปแบบการจัดพ้ืนที่และสภาพแวดล้อมทางกายภาพให้เป็นพื้นท่ี
แห่งการเรียนรู้ เป็นแหล่งสร้างความก้าวหน้าทางความรู้ ความสามารถ

227

ส่วนท่ี 5 บทสรปุ การพฒั นาระบบบรหิ ารจัดการของศูนยน์ นั ทนาการ

ตามความถนดั และความสนใจของผใู้ ชบ้ รกิ าร เปน็ สภาพพนื้ ทแ่ี หง่ การเรยี นรู้
ด้วยกันตามอัธยาศัย ประกอบด้วย มุมเสริมทักษะ โซนเกมนันทนาการ
และมุมดิจิทัล
4. D - Digital หมายถึง เทคโนโลยี ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี
และการส่ือสาร สามารถตอบสนองความต้องการของเด็กและเยาวชน
ได้อย่างรวดเร็วในรูปแบบท่ีหลากหลาย เช่น อินเทอร์เน็ตความเร็วสูง
ระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ 4G ส่งผลให้เด็กและเยาวชนสามารถติดต่อส่ือสาร
กันอย่างไร้พรมแดนและรวดเร็วทันใจ จึงเป็นโอกาสในการสร้าง
ชอ่ งทางใหมๆ่ ในการพฒั นาเดก็ และเยาวชน เสรมิ สรา้ งสงั คมแหง่ การเรยี นรู้
และดึงดูดความสนใจของเด็กและเยาวชน ดังน้ัน เพ่ือตอบสนอง
ความต้องการและเป็นพ้ืนที่แห่งการเรียนรู้ท่ีทันสมัย โดยด�ำเนินการ
จัดท�ำมุมดิจิทัลข้ึน ที่มีเครื่องคอมพิวเตอร์ โน้ตบุค แท็ปเลต ท่ีเพียงพอ
และมีระบบ Internet/Wifi ครอบคลุม รวบถึงการน�ำ E-Book คือ หนังสือ
ที่สร้างข้ึนด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ มีลักษณะเป็นเอกสารอิเล็กทรอนิกส์
ที่สอดแทรกภาพ เสียง ภาพเคลื่อนไหว แบบทดสอบ สามารถอ่านเอกสาร
ผ่านทางหน้าจอคอมพิวเตอร์ ท้ังในระบบออฟไลน์และออนไลน์ ซ่ึงการใช้
ส่ืออิเล็กทรอนิกส์เป็นสื่อท่ีมีความทันสมัย ได้รับความนิยม เพราะสามารถ
ลดข้อบกพร่องต่างๆ ได้ ไมว่ ่าจะเป็นดา้ นเวลาและสถานที่ ผู้ใชง้ านสามารถ
เรียนรู้ได้ด้วยตนเอง หรือใช้ในการทบทวน นอกจากนี้ ยังช่วยลดต้นทุน
ในการซื้อวัสดุอุปกรณ์ในการผลิตสื่อ อีกท้ังสื่ออิเล็กทรอนิกส์ยังสามารถ
ดึงดูดความสนใจผู้ใช้งานได้เป็นอย่างดี
5. E - Environment หมายถึง การจัดสภาพแวดล้อม
และแหล่งเรียนรู้ภายในศูนย์นันทนาการ เป็นการจัดพื้นที่ อาคาร สถานที่
อุปกรณ์ สิ่งอ�ำนวยความสะดวก สภาพแวดล้อมทางกายภาพ หรือการ
จัดสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ พร้อมทั้งพัฒนาและประยุกต์ใช้เทคโนโลยี

228

สว่ นที่ 5 บทสรุปการพฒั นาระบบบรหิ ารจดั การของศนู ย์นันทนาการ

เพ่ือสนับสนุนในรูปแบบต่างๆ เพื่อให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์
การใช้งานและมุ่งเน้นในเรื่องประโยชน์ใช้สอยในเรื่องของพ้ืนท่ี
และสิ่งอ�ำนวยความสะดวกในการส่งเสริมการใช้เวลาว่าง และอ�ำนวย
ความสะดวกและสนบั สนนุ การจดั โปรแกรมนนั ทนาการและการใชเ้ วลาวา่ ง
ของเด็กและเยาวชนอย่างเต็มประสิทธิภาพ โดยแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ
1) กระบวนการวางแผนและบริหารส่ิงอ�ำนวยความสะดวก
ทางนันทนาการ โดยรูปแบบการวางแผนและบริหารดังกล่าวที่ได้จาก
การระบุความความต้องการและการให้บริการสิ่งอ�ำนวยความสะดวก
ที่ตอบสนองความต้องการของผู้ใช้บริการ โดยมีขั้นตอน คือ
1.1) กำ� หนดนโยบาย เปา้ หมาย และวตั ถปุ ระสงคข์ ององคก์ ร
1.2) ประเมินการจัดหาและให้บริการนันทนาการ
1.3) ศึกษาเพ่ือดูว่าบริการอะไรท่ีมีความเหมาะสม
กับกลุ่มเป้าหมาย
1.4) ประเมินความต้องการ
1.5) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างอุปสงค์และอุปทาน
1.6) ระบุและประเมินทรัพยากร
1.7) คัดสรรวิธีการจัดการ
1.8) ก�ำหนดและทบทวนกลวิธี
1.9) แผนปฏิบัติการ ต้องมีแผนปฏิบัติการท่ีมี
วัตถุประสงค์ เป้าหมาย วิธีการ และการวัดที่ชัดเจน
ก�ำหนดขอบเขตความรับผิดชอบของผู้รับผิดชอบ
เพื่อให้ม่ันใจว่าภารกิจจะส�ำเร็จทันเวลา
10) ติดตามและประเมินผล โดยการด�ำเนินงานจะด�ำเนิน
เป็นวงจรซ้�ำๆ แผนงานต้องมีการแก้ไขปรับปรุง
อย่างต่อเนื่อง ริเร่ิมส่ิงใหม่ๆ ปรับปรุง ปรับเปลี่ยน
ด�ำเนินการ ประเมิน และแก้ไขปรับปรุงใหม่

229

ส่วนท่ี 5 บทสรุปการพัฒนาระบบบริหารจดั การของศนู ย์นนั ทนาการ

2) ด�ำเนินการจัดท�ำโครงสร้างการด�ำเนินงานของศูนย์
นันทนาการเพ่ือส่งเสริมทักษะการใช้เวลาว่างของเด็กและเยาวชน
ออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่ ส่วนงานบริหารทรัพยากรกายภาพ เป็นส่วนท่ี
ท�ำหน้าที่ในการจัดการงานในระดับปฏิบัติ ได้แก่ งานบริการด้าน
อาคารสถานท่ี งานดูแลบ�ำรุงรักษาอาคาร งานรักษาความสะอาด
งานรักษาความปลอดภัย และงานบริการอ่ืนๆ ตามความต้องการเฉพาะ
ของผใู้ ช้ และสว่ นงานพฒั นาทกั ษะการใชเ้ วลาวา่ ง เปน็ การจดั ประสบการณ์
การเรียนรู้ไปสู่ผลของการพัฒนาทักษะการใช้เวลาว่างผ่านกระบวนการ
พัฒนาในขั้นตอนต่างๆ ตามโปรแกรมพัฒนาทักษะการใช้เวลาว่าง
3) บุคลากรงานด้านต่างๆ ของศูนย์นันทนาการ เพ่ือส่งเสริม
ทักษะการใช้เวลาว่างของเด็กและเยาวชน ได้แก่ หัวหน้าศูนย์นันทนาการ
เจ้าหน้าท่ีงานพัฒนาทักษะการใช้เวลาว่าง และเจ้าหน้าท่ีงานบริการ
ทรัพยากรกายภาพ
6. N - Need หมายถึง ความต้องการพื้นฐานของผู้เข้าร่วม
นันทนาการ เป็นการประเมินศักยภาพของผู้เข้าร่วมโปรแกรมนันทนาการ
เป็นรูปแบบเฉพาะอย่างหนึ่งของการประเมินผลท่ีน�ำมาใช้ก่อนการ
ดำ� เนนิ การโปรแกรมนนั ทนาการ โดยมบี ทบาทในการประเมนิ คณุ ประโยชน์
หรือข้อบกพร่องของบริการท่ีมีอยู่ เพ่ือเป็นข้อมูลในการตัดสินใจเก่ียวกับ
การจัดบริการนันทนาการในอนาคต โดยมีหลักการในการประเมินท่ีเน้น
ก า ร ป ร ะ เ มิ น ค ว า ม ต ้ อ ง ก า ร ข อ ง ผู ้ เ ข ้ า ร ่ ว ม โ ป ร แ ก ร ม นั น ท น า ก า ร
โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อจัดโปรแกรมนันทนาการเฉพาะแก่กลุ่มเป้าหมาย
ท่ีเข้าร่วมในขณะนั้น ดังนั้น การประเมินความต้องการของผู้เข้าร่วม
โปรแกรมนันทนาการ เป็นกระบวนการท่ีเก่ียวข้องกับการเก็บรวบรวม
ข้อมูลก่อนที่จะวางแผนจัดโปรแกรม เพื่อพิจารณาคุณค่าของโปรแกรม
การบริการท่ีมีอยู่ เพื่อช่วยตัดสินใจเก่ียวกับโปรแกรมการบริการ
ที่จะจัดขึ้นในอนาคต ประกอบด้วย การประเมินความต้องการโปรแกรม

230

ส่วนที่ 5 บทสรุปการพัฒนาระบบบรหิ ารจัดการของศนู ย์นนั ทนาการ

ของประชากรกลุ่มเป้าหมาย การประเมินความต้องการของผู้เข้าร่วม
รายบุคคล และการประเมินทรัพยากร

231

สว่ นท่ี 5 บทสรุปการพัฒนาระบบบริหารจัดการของศูนยน์ ันทนาการ

ดังนนั้ ศูนยน์ นั ทนาการ ควรพัฒนาทรัพยากรพน้ื ฐานทางกายภาพ
วัสดุอุปกรณ์ และส่ิงอ�ำนวยความสะดวกท่ีเอื้อต่อการจัดโปรแกรม
นันทนาการส�ำหรับเด็กและเยาวชน นอกจากน้ี ควรมีการจัดบุคลากร
งบประมาณ กิจกรรม ก�ำหนดการ และการบริหาร เพื่อให้ผู้ท่ีเข้ารับ
บริการได้รับการพัฒนาตามเป้าหมายที่ก�ำหนดไว้ เกิดความพึงพอใจ
และประสบการณ์ที่ดีในการเข้ารับบริการ ในการพัฒนาโปรแกรม
นันทนาการส�ำหรับเด็กและเยาวชน ผู้พัฒนาโปรแกรมควรจัด
โปรแกรมให้มีความสอดคล้องกับความต้องการของเด็กและเยาวชน
โปรแกรมนันทนาการต้องตอบสนองต่อศักยภาพทั้งหมดของชีวิต
โดยการเชื่อมโยงสิ่งต่างๆ ทั้งหมดในชีวิตและสิ่งที่จะมาถึงในอนาคต
และใหเ้ ดก็ ไดล้ งมอื ปฏบิ ตั จิ รงิ โปรแกรมนนั ทนาการสำ� หรบั เดก็ และเยาวชน
จึงจะมีประสิทธิภาพ และศูนย์นันทนาการควรด�ำเนินการจัดโปรแกรม
อย่างสม�่ำเสมอ เพ่ือเด็กจะได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยน�ำเสนอ
บริการของเรากับผู้อ่ืนด้วยความจริงใจ ซ่ือสัตย์ สุจริต รับผิดชอบ
ความรกั และเมตตา และตอ้ งพยายามใหค้ วามรทู้ เี่ กยี่ วขอ้ งและเปน็ ประโยชน์
แก่ผู้รับบริการ ตามหลักการบริหารจัดการ 3ป คือ 1) ประสิทธิภาพ,
2) ประสิทธิผล และ 3) ปรารถนาดี

232

บรรณานุกรม

กรมพลศึกษา. (2560). แผนพัฒนานันทนาการแห่งชาติ ฉบับท่ี 3 (พ.ศ. 2560 - 2564).
กรุงเทพฯ: กรมฯ
คิดส์ซาเนีย กรุงเทพ. (2562). ศูนย์การเรียนรู้ผ่านการสวมบทบาทอาชีพ.
จาก https://bangkok.kidzania.com/th-th
ณัฏฐศิกษ์ บุณยะวัฒน์. (2551). การบริหารทรัพยากรกายภาพ: กรณีศึกษา
อาคารส�ำนักงานวิริยะประกันภัย. วิทยานิพนธ์ วท.ม. (สถาปัตยกรรม). กรุงเทพฯ:
บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธงชัย พงศาวลีรัตน์. (2546). ทรัพยากรนันทนาการ เล่ม 1. กรุงเทพฯ:
องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.
_____. (2548). ทรัพยากรนันทนาการเล่ม 2. กรุงเทพฯ: การศาสนา.
ปรางค์วดี ภู่พกสกุล. (2546). การบริหารทรัพยากรกายภาพส�ำหรับทรัพย์ส่วนกลาง
ประเภทสิ่งอ�ำนวยความสะดวกของอาคารชุดพักอาศัยระดับราคาปานกลาง
ในเขตกรุงเทพชั้นใน. วิทยานิพนธ์ สถ.ม. (สถาปัตยกรรม). กรุงเทพฯ:
บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พะยอม อิงคตานุวัฒน์. (2523). จิตวิทยาพัฒนาการวัยผู้ใหญ่. กรุงเทพฯ: รุ่งเรืองสาส์น.
พีระพงศ์ บุญศิริ. (2542). นันทนาการและการจัดการ. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ:
นานมีบุ๊ค พับลิเคช่ันส์.
วณัฐพงศ์ เบญจพงศ์. (2555). สรุปความรู้ที่ได้จากการบรรยาย
โครงการการพัฒนาการเรียนการสอนด้วยกิจกรรมนันทนาการ.
จาก http://pe.swu.ac.th/upload/recreation/recreation_file_a01.pdf
วสุธนา พัฒนถาวร. (2552). การดูแลอาคารสถานที่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย:
ประเภทอาคารอเนกหน้าท่ีใช้สอย (Mixed use). วิทยานิพนธ์ วท.ม. (สถาปัตยกรรม).
กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิพงษ์ชัย ร้องขันแก้ว. (2554). เอกสารประกอบการสอนวิชานันทนาการชุมชน:
Community Recreation วนก213 (RCS 213). พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ:
คณะพลศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
_____. (2556). นันทนาการและการบริการชุมชน. กรุงเทพฯ: คณะพลศึกษา
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
_____. (2557). การพัฒนาโปรแกรมการศึกษาการใช้เวลาว่าง สำ� หรบั เดก็ ในสถานสงเคราะห.์
ปรญิ ญานพิ นธ์ ปร.ด. (การกฬี า นนั ทนาการ และการทอ่ งเทยี่ ว). กรุงเทพฯ:
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

233

ศรีเรือน แก้วกังวาล. (2549ก). จิตวิทยาพัฒนาการชีวิตทุกช่วงวัย: แนวคิดเชิงทฤษฎี
วัยเด็กตอนกลาง. กรุงเทพฯ: ส�ำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
_____. (2549ข). จิตวิทยาพัฒนาการชีวิตทุกช่วงวัย: วัยรุ่น-วัยสูงอายุ. กรุงเทพฯ:
ส�ำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สมบัติ กาญจนกิจ. (2535). นันทนาการชุมชนและโรงเรียน. กรุงเทพฯ:
ส�ำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
_____. (2544). นันทนาการอุตสาหกรรมท่องเที่ยว. กรุงเทพฯ:
ส�ำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สราวุธ ชัยวิชิต. (2554). สมรรถนะนักวิชาชีพนันทนาการ (ผู้น�ำนันทนาการ).
วารสารคณะพลศึกษา. 14 (พิเศษ): 69-79.
_____. (2557). การพัฒนาโปรแกรมเพ่ือเสริมสร้างสมรรถนะผู้น�ำนันทนาการข้ันปฏิบัติการ.
ปริญญานิพนธ์ ปร.ด. (การกีฬา นันทนาการ และการท่องเที่ยว).
กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
สุวิมล ตั้งสัจจพจน์. (2550ก). เอกสารประกอบการสอนวิชาการวางแผนโครงการ
นันทนาการและการเป็นผู้น�ำ. กรุงเทพฯ.
_____. (2551). โปรแกรมเสริมนันทนาการส�ำหรับเด็กก่อนวัยเรียน.
วารสารการศึกษาปฐมวัย. 2(12): 5-12.
_____. (2553). นันทนาการและการใช้เวลาว่าง. กรุงเทพฯ: เอดิสันเพรสโพรดักส์.
_____. (2553). การเข้าร่วมการใช้เวลาว่างในกิจกรรมกลางแจ้งและการพัฒนา
ทางสังคมของประชาชนในกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: คณะศึกษาศาสตร์
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
แสงจันทร์ ทองมาก. (2551). การพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ. พิมพ์ครั้งท่ี 11. นนทบุรี:
สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข.
ส�ำนักงานอุทยานการเรียนรู้. (2562). TK park: ส�ำนักงานอุทยานการเรียนรู้
(Thailand Knowledge Park). จาก https://www.tkpark.or.th/tha/home
สำ� นกั พฒั นาการกฬี าและนนั ทนาการ. (2550). การศกึ ษาความตอ้ งการในการจดั กจิ กรรมนนั ทนาการ
สำ� หรบั เยาวชนในกรงุ เทพมหานคร. กรงุ เทพฯ: องคก์ ารรบั สง่ สนิ คา้ และพสั ดภุ ณั ฑ์ (ร.ส.พ.).
หลักเพชร ดีรัศมี. (2550). รูปแบบศูนย์เยาวชนของกรุงเทพมหานครที่ผู้ใช้บริการต้องการ.
วิทยานิพนธ์ วท.ม. (นันทนาการ). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
อักษราพรรธน์ ด�ำเด่น. (2548). ผลของโปรแกรมนันทนาการท่ีมีต่อการเห็นคุณค่าในตนเอง.
วิทยานิพนธ์ วท.ม. (นันทนาการ). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

234

Anderson, L.; & Heyne, L. (2012). Therapeutic Recreation Practice: A Strengths Approach.
PA: Venture.
Austin, D. R. (2004). Therapeutic Recreation Processes and Techniques. 5th ed.
IL: Sagamore.
Bammel, G.; & Burrus-Bammel, L.L. (1996). Leisure & Human Behavior.
IA: Brown and Benchmark.
Barrett, P. (1995). Facilities Management: Toward Better Practice.
UK: Blackwell Science Ltd.
Brightbill, C.K. (1960). The Challenge of Leisure. Englewood Cliffs,
NJ: Prentice Hall.
Clawson, M. (1963). Land and Water for Recreation.
Chicago: Rand McNally and Co.
Dumazedier, J. (1974). Sociology of Leisure. Amsterdam: Elsevier.
Edginton, C.R.; Hanson, C.J.; Edginton, S.R.; & Hudson, S.D. (1998).
Leisure Programming: A Service-Centered and Benefits Approach. 3rd ed.
Boston: WCB/McGraw-Hill.
Edginton, C.R.; Jordan, D.J.; DeGraaf, D.G.; & Edginton, S. (2002).
Leisure and Life Satisfaction. 3rd ed. IA: Wm. C. Brown.
Godbey, G. (2008). Leisure in Your Life: New Perspective. PA: Venture.
Haywood, L. (1994). Community Leisure and Recreation.
Oxford: Butterworth-Heinemann.
Hersey, P.; & Blanchard, K.H. (1982). Management of Organizational
Behavior: Utilizing Human Resources. NY: Prentice Hall.
Jubenville, A. (1978). Outdoor Recreation Management.
Philadelphia: W.B. Saunders Company.
Kelly, J.R. (1996). Leisure. MA: Allyn & Bacon.
Kelly, J.R.; & Freysinger, V.J. (2000). 21st Century Leisure: Current Issues.
Boston: Allyn and Bacon.
Kincaid, D. (1994). Integrated Facility Management. UK: MCB UP.
Kraus, R.G. (1984). Recreation and Leisure in Modern Society.
Glenview, IL: Scott, Foresman.
_____. (1997). Recreation Programming: A Benefits-driven Approach.
Boston: Allyn and Bacon.
_____. (2001). Recreation and Leisure in Modern Society. NY: Harper Collins.
235

Kraus, R.G.; & Curtis, J.E. (1982). Creation Management in Recreation and Parks.
St Louis, MO: C.V. Mosby
Mannell, R.C.; & Kleiber, D.A. (1997). A Social Psychology of Leisure.
State College, PA: Venture.
Mull, R.F.; Beggs, B.A.; & Renneisen, M. (2009). Recreation Facility Management.
IL: Human Kinetics.
Mundy, J. (1998). Leisure Education. IL: Sagamore.
Murray, R.B.; & Zentner, J.P. (1985). Nursing Concepts for Health Promotion. 3rd ed.
Englewood Cliffs, N.J.: Prentice-Hall.
Neulinger, J. (1981). To Leisure: An Introduction. Boston: Allyn & Bacon.
Pigram, John J.; & Jenkin, John M. (2006). Outdoor Recreation Management. 2nd ed.
NY: Routledge.
Robertson, B.J. (2002). The Interface between Leisure Education and Youth Justice Renewal.
NS: Acadia University Press.
Rossman, J.R.; & McKinny, W.R. (2000). The Official Study Guide for The Certified Park
and Recreation Professional. VA: Nation Recreation and Park Association.
Rossman, J.R.; & Schlatter, B.E. (2008). Recreation Programming:
Designing Leisure Experiences. 4th ed. United States: Sagamore.
_____. (2015). Recreation Programming: Designing Leisure Experience. 7th ed.
IL: Sagamore.
Ruskin, H.; & Sivan, A. (2002). Leisure Education in School Systems.
Jerusalem: The Hebrew University of Jerusalem.
Russell, R.V. (2001). Leadership in Recreation. 2nd ed. NY: McGraw-Hill.
_____. (2005). Pastimes: The Context of Contemporary Leisure.
Wisconsin: Brown & Benchmark.
The International Facility Management Association. (2013). What is Facility Management.
Retrievedfrom:http://www.ifma.org/know-base/browse/what-is-fm-#sthash.8Eu1r68K.dpuf.
Torkildsen, G.. (2005). Leisure and Recreation Management.
NY: Routledge.
Van der Smissen, B. (2006). Introduction to Recreation and Leisure: DeliverySystem.
IL: Human Kinetics.

236

คณะผู ้จัดท�ำ

ที่ปรึกษา อธิบดีกรมพลศึกษา
ดร.สันติ ป่าหวาย รองอธิบดีกรมพลศึกษา
ดร.นิวัตน์ ลิ้มสุขนิรันดร์ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านนันทนาการ
รองศาสตราจารย์ สมควร โพธิ์ทอง ผู้ทรงคุณวุฒิด้านนันทนาการ
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิพงษ์ชัย ร้องขันแก้ว ผู้ทรงคุณวุฒิด้านนันทนาการ
ดร.สราวุธ ชัยวิชิต ผู้ทรงคุณวุฒิด้านนันทนาการ
นายอาคร ประมงค์ ผู้อ�ำนวยการส�ำนักนันทนาการ
นายพัชระ ต้ังพานิช ผู้เช่ียวชาญเฉพาะด้านส่งเสริม
นางอุทัยวรรณ นพรัตน์ และพัฒนานันทนาการ
นักพัฒนาการกีฬาช�ำนาญการ
ผู้จัดท�ำ เรียบเรียง และบรรณาธิการ
ดร.รัชราวไล สว่างอรุณ
หน่วยงานท่ีรับผิดชอบ
กลุ่มนันทนาการเด็กและเยาวชน
ส�ำนักนันทนาการ
กรมพลศึกษา
กระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา

ดาวน์โหลดหนังสือ
“แนวทางการบริหารจัดการศูนย์นันทนาการ”
และท�ำแบบส�ำรวจความพึงพอใจได้ท่ี :
http://bit.ly/362kiAd
237

แบบสำ�รวจความพึงพอใจทมี่ ีตอ่ หนงั สือ
“แนวทางการบริหารจดั การศูนย์นนั ทนาการ (Recreation Center)”

คำ�อธิบาย : แบบสำ�รวจน้มี ีวัตถุประสงค์เพ่อื ประเมินความพึงพอใจของกรมพลศึกษาและข้อมูลบางส่วน
จะนำ�ไปปรับปรุง เพ่อื สนองต่อความพึงพอใจให้มากท่สี ุด ซ่งึ คำ�ตอบของท่านทุกข้อมีความสำ�คัญอย่างย่งิ
ต่อการสำ�รวจคร้ังน้ี จึงขอความกรุณาท่านตอบคำ�ถามตามความเป็นจริง และความคิดเห็นท่ีแท้จริง
ขอขอบคณุ ทใ่ี หค้ วามรว่ มมอื

ส่วนที่ ๑ ขอ้ มูลสว่ นบคุ ล หญงิ
๑.๑ เพศ ชาย
๑.๒ อายุ ..................ปี ๑.๓ อาชพี ................................................................................................
๑.๔ ระดบั การศึกษา ต�ำ่ กว่าปริญญาตรี ปรญิ ญาตร ี สูงกวา่ ปรญิ ญาตรี
๑.๕ ประเภทขององค์กร สว่ นราชการ / สถานศึกษา ภาคเอกชน
ประชาชนท่วั ไป รัฐวิสาหกจิ / องค์กรมหาชน
องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ เครือขา่ ย ด้าน ..............
อ่นื ๆ ..................................................................................................

ส่วนที่ ๒ การส�ำ รวจความพึงพอใจของผู้รบั

ที่ ประเด็นความพึงพอใจ / ไม่พึงพอใจ มากที่สุด ระดับความพึงพอใจ

๒.๑ รูปแบบสอ่ื มาก น้อย น้อยที่สุด ไม่พอใจ
๒.๒ ความเหมาะสมของประเภทสื่อที่ผลิต
๒.๓ ความสะดวกในการใชส้ อ่ื
๒.๔ เนอ้ื หาสาระ
๒.๕ ตรงกบั ความตอ้ งการ
๒.๖ ความนา่ สนใจ
๒.๗ เข้าใจง่าย
ภาพรวมความพึงพอใจต่อส่อื

๒.๘ ท่านนำ�ขอ้ มลู ไปใช้ประโยชนด์ า้ นใดบา้ ง (สามารถระบุได้มากกวา่ ๑ ขอ้ )
ใชใ้ นการเรยี นการสอน / อบรม ใชใ้ นชีวติ ประจ�ำ วัน
ใชใ้ นการประกอบอาชพี ใชใ้ นการอ้างอิงทางวชิ าการ
ใช้ในการอนื่ ๆ ........................................ ไมไ่ ด้ใช้ เนื่องจาก ......................................
๒.๙ ส่ิงท่ที า่ นอยากใหเ้ พมิ่ เติม ..................................................................................................................

ก ุ่ลม ันนทนาการเด็กและเยาวชน
ำส�นักนันทนาการ
เลขที่ ๑๕๔ ถนนพระราม ๑
แขวง ัวงใหม่ เขตปทุม ัวน
ก ุรงเทพฯ ๑๐๓๓๐

บริการธุรกิจตอบรับ

ใบอนุญาตเลขท่ี ปน.(ต)/0000 ปณศ.รองเมือง
ถ้าฝากส่งในประเทศไม่ ้ตองผ ึนกตราไปรษณียากร

สว่ นท่ี ๓ หากทา่ นตอ้ งการรบั หรอื ให้ขอ้ มลู กบั กรมพลศึกษา
โปรดระบุชอ่ งทางการสือ่ สารท่ีเหมาะสมกบั ท่าน (ระบุ ๓ อนั ดบั แรก)

ช่องทาง ระบุโดยเรียงลำ�ดับ ๑-๓

ติดต่อด้วยตนเอง

เว็บไซต์ www.dpe.go.th / เว็บบอร์ดของกรมพลศึกษา

บอร์ดประชาสัมพันธ์

วารสาร

รายงานประจำ�ปี

หนังสือพิมพ์

Call Center, โทรศัพท์

อื่นๆ (โปรดระบุ)

หากท่านดำ�เนนิ การกรอกขอ้ มลู เรียบรอ้ ยแล้ว ขอความกรุณาสง่ ไปรษณยี ์หรือโทรสารมาท่ี
กลมุ่ นนั ทนาการเดก็ และเยาวชน สำ�นกั นันทนาการ กรมพลศึกษา โทรสาร ๐ ๒๒๑๔ ๑๕๐๙

ขอขอบคุณท่านมา ณ โอกาสนี้