เล่มตรวจราชการรอบ 2 ปี 2565 1005651143 Ebook

ขา้ วขาหูพ

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการ
และนเิ ทศงานกรณีปกติ กระทรวงสาธารณสขุ
รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

วนั ที่ 18-20 เดือนพฤษภาคม พุทธศักราช 2565

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

บทสรปุ สำหรบั ผบู้ ริหาร

การขับเคลื่อนงานด้านสาธารณสุขของจังหวัดนราธิวาส ปีงบประมาณ 2565 ได้มีการวิเคราะห์
สถานการณ์ปัญหาของหน่วยงานในทุกระดับ การกำหนดจุดเน้นที่สำคัญในการพัฒนา แล้วนำข้อมูลมาเข้าสู่
กระบวนการจัดทำแผนยุทธศาสตร์สุขภาพ ปีงบประมาณ 2565 ซึ่งเป็นการทบทวนแผนยุทธศาสตร์ 5 ปี
ขององค์กร และทำการถ่ายทอดแผนสู่การปฏิบัติ โดยกระบวนการควบคุมกำกับได้กำหนดให้มีคณะทำงาน
รับผิดชอบเป็นรายอำเภอ มีการนิเทศ ติดตาม ประเมินผลการดำเนินงานสาธารณสุขของหน่วยงานในสังกัด
อย่างน้อย 2 ครั้ง/ปี สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธิวาส ได้กำหนดการตรวจนิเทศติดตามราชการปกติ
รอบท่ี 1/2565 ระหวา่ งวนั ที่ 8 – 24 มนี าคม 2565 มีเป้าหมาย 13 คปสอ. และ 26 รพ.สต. (อำเภอละ 2 แห่ง )
โดยตรวจนิเทศติดตามในประเดน็ หลัก 3 ประเดน็ คือ ในระดับ คปสอ ในสว่ นของ Agenda Based 15 ประเด็น
15 ตัวชี้วัด Function Based 36 ประเด็น 60 ตัวชี้วัด และ ในระดับ รพ.สต. Area Based 15 ประเด็น
15 ตัวชี้วัด เพื่อเป็นเครื่องมือและกลไกสำคัญของการติดตาม กำกับและประเมินผลลัพธ์ของการดำเนินงาน
ตามนโยบายสำคญั ของกระทรวงสาธารณสุข/ จงั หวัด รวมถงึ รบั ทราบปัญหาอุปสรรค และร่วมแก้ไขปัญหาด้าน
การแพทย์และสาธารณสุขในพื้นท่ี ให้เกิดประโยชน์และมีประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อให้ข้อมูลผลการตรวจนิเทศ
ติดตามราชการฯ สามารถนำไปสูก่ ารปรับปรุงและพฒั นาการดำเนินงาน รวมทั้งกำหนดทิศทางการดำเนินงาน
ทั้งในระดับอำเภอและจังหวัดนราธิวาสได้ดียิ่งขึ้น นอกจากนี้ กระบวนการควบคุมกำกับงานได้ติดตาม
ผ่านฐานข้อมูล HDC กระทรวงสาธารณสุข ในการกำกับและติดตามตัวขี้วัดเป็นระยะๆ ส่วนการติดตาม
การเบิกจ่ายงบประมาณ ได้มีการติดตามผ่าน Project Monitoring ระบบติดตามการบริหารยุทธศาสตร์
ด้านสุขภาพ (SMS) กระทรวงสาธารณสุข และระบบ GFMIS นอกจากนี้ ยังมีการมอบหมายให้ผู้บริหารติดตาม
เป็นรายอำเภอเป้าหมาย ที่รับผิดชอบในการตรวจสอบความก้าวหน้าของตัวชี้วัดที่สำคัญทั้งของกระทรวง
สาธารณสุข เขตตรวจราชการ และจังหวัด มาตรการหลักในการดำเนินงาน คือ ขับเคลื่อนตามจุดเน้นที่สำคญั
ขององค์กร การวิเคราะห์และตดิ ตามในท่ปี ระชุมผบู้ ริหารเป็นประจำอยา่ งตอ่ เน่อื ง

สำหรับผลการดำเนินงานตามตัวชี้วัดการนิเทศและตรวจราชการกรณีปกติ ของกระทรวง
สาธารณสุข ในรอบที่ 2/2565 ได้มีการขับเคลื่อนในเชิงกิจกรรมตามแนวทางที่กำหนดไว้ โดยมีกลยุทธ์
การดำเนินงานที่สำคัญ คือ การจัดการให้เกิดการรักษาสภาพการพัฒนาคุณภาพสถานบริการให้มีคุณภาพ
อย่างต่อเนื่อง การจัดบริการที่เอื้ออาทร และเป็นมิตร การบริการเชิงรุกในปัญหาที่สำคัญการพัฒนาระบบ
การติดต่อสื่อสารให้ทันสมัยและเชื่อมโยงกันในทุกระดับและเกิดการสื่อสารที่ดีระหว่างภาครัฐและประชาชน
โดยเฉพาะในโรคเสี่ยงที่ต้องได้รับการดูแลโดยฉับไว พัฒนาทีมจัดการด้านสุขภาพระดับอำเภอให้เข้มแข็ง
จัดการปญั หาสขุ ภาพ ซึง่ ผลการดำเนินงานท้งั หมด 66 ตวั ชี้วดั เปน็ ตวั ช้ีวดั ที่จงั หวัดต้องรายงานจำนวน 55 ตัวชี้วัด
ซึง่ พบวา่ ผ่านเกณฑ์ 34 ตวั ชี้วัด คิดเป็นรอ้ ยละ 61.82 ไมผ่ า่ นเกณฑ์ 22 ตวั ช้ีวัด คิดเปน็ ร้อยละ 38.18

ปัญหาสำคัญที่ทำให้การขับเคลื่อนงานยังไม่บรรลผุ ล คือ ปัญหาจากสถานการณ์โรคติดเช้ือไวรัส
โคโรนา 2019 จังหวัดนราธิวาส ซึ่งทำให้การดำเนินงานไม่เป็นไปตามแผนที่กำหนด การติดตามและการดำเนินงาน
อื่นๆ ในพื้นที่ ไม่สามารถดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่องตามปกติ อย่างไรก็ดี ผู้บริหารได้กำหนดให้มีการเร่งรัด
และติดตามในที่ประชุมประจำเดือน และได้มีการบูรณาการงานควบคุมโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019
ให้มีการตดิ ตามร่วมกับงานอ่นื ๆ เพือ่ ใหก้ ารขับเคลอื่ นงานมปี ระสิทธิภาพยง่ิ ขนึ้

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธิวาส
9 พฤษภาคม 2565

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวัดนราธิวาส หน้าท่ี ก

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบที่ 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

รายชอ่ื ผูบ้ รหิ ารสำนักงานสาธารณสุขจังหวดั นราธวิ าส

1. นายชัยวฒั น์ พฒั นาพศิ าลศกั ดิ์ นายแพทยส์ าธารณสุขจงั หวัดนราธวิ าส
2. นายสถาพร สนิ เจริญกจิ
3. นางวรรณา เหมือนกู้ นายแพทยเ์ ชีย่ วชาญ (ด้านเวชกรรมปอ้ งกนั )
รกั ษาการในตำแหน่งนักวชิ าการสาธารณสขุ เชยี่ วชาญ
4. นางรอยัน หะยีมะเยง็ (ดา้ นบริการทางวิชาการ)

5. นายอดลุ บินยูโซะ รองนายแพทยส์ าธารณสุขจังหวัดนราธวิ าส
รกั ษาการในตำแหน่งนักวชิ าการสาธารณสุขเชีย่ วชาญ
6. นายคมสนั ทองไกร
(ดา้ นส่งเสริมพัฒนา)
7. นางอภญิ ญา ก้อเด็ม รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวดั นราธวิ าส
8. นางสุขุมา นิลรตั น์ เภสชั กรเชย่ี วชาญ
9. นางนูลฮี ะ แวสแลแม
10. นางสมบูรณ์ บญุ ยรตั น์ รองนายแพทยส์ าธารณสุขจงั หวัดนราธิวาส
11. นายทรรศนิ ลีวฒั นากร และหวั หน้ากลุ่มงานคุ้มครองผบู้ รโิ ภคและเภสชั สาธารณสุข
12. นางสาวนิตยา นิลรัตน์
13. นายสฤษด์ิ อดุ แกว้ นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการพเิ ศษ
14. นางวรลักษณ์ โชตบิ ัณฑ์ รองนายแพทยส์ าธารณสุขจังหวดั นราธิวาส
15. นางสาวสนุ สิ า นวนนก หัวหนา้ กลุ่มงานพัฒนายทุ ธศาสตรส์ าธารณสุข
16. นายแวปา วันฮสุ เซ็นต์
17. นางพรี วรรณ ชวี ัยยะ หัวหน้ากล่มุ งานพฒั นาคุณภาพและรปู แบบริการ
18. นายนวิ ัติ พรหมวิง หัวหนา้ กลุ่มงานสง่ เสรมิ สุขภาพ
19. นางการัมบีบี แซลมี า
20. นายจรญู ศกั ดิ์ เวทมาหะ หัวหน้ากลมุ่ งานควบคุมโรคไม่ตดิ ต่อ สุขภาพจิต และยาเสพตดิ
21. นางมนทกาญจน์ ทองจนิ ดา หัวหนา้ กลมุ่ งานทันตสาธารณสุข
หัวหนา้ กลมุ่ งานควบคุมโรคตดิ ต่อ

หวั หนา้ กลุ่มงานบรหิ ารทั่วไป
หวั หน้ากล่มุ งานประกันสขุ ภาพ

หัวหน้ากลมุ่ กฎหมาย
หวั หน้ากลุ่มงานอนามัยสงิ่ แวดลอ้ มและอาชวี อนามัย
หวั หน้ากลุ่มงานการแพทยแ์ ผนไทยและการแพทย์ทางเลือก

หัวหนา้ กลุ่มงานบรหิ ารทรัพยากรบคุ คล
หัวหน้าฝ่ายตรวจสอบและควบคุมภายใน

หัวหนา้ ฝา่ ยเทคโนโลยสี ารสนเทศและประชาสมั พันธ์
หวั หนา้ งานเลขานุการ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธวิ าส หน้าที่ ข

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบที่ 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สารบัญ

บทสรุปสำหรบั ผูบ้ รหิ าร หนา้
ก
รายช่ือผบู้ ริหารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธิวาส
สารบัญ ข
ค
สารบัญตาราง
สารบญั แผนภมู ิ ฉ
สว่ นท่ี 1 ข้อมูลพื้นฐานจงั หวัดนราธิวาส ญ
1
1. ข้อมูลทวั่ ไปจงั หวัดนราธวิ าส
1.1 ประวตั กิ ารปกครอง 2
2
1.2 สภาพภูมิศาสตร์
1.3 พ้ืนที่ ประชากร ศาสนาและภาษา 3
1.4 สัญลกั ษณ์จังหวดั 4
4
1.5 ตน้ ไม้ประจำจังหวดั
1.6 ดอกไม้ประจำจงั หวดั 5
5
1.7 สถานทท่ี ่องเทยี่ วที่สำคญั
1.8 สภาพเศรษฐกิจที่สำคญั ของจังหวัดนราธวิ าส 5
1.9 สภาพสงั คม วฒั นธรรมและขนบธรรมเนยี มประเพณี 6
6
1.10 ลกั ษณะการปกครองและการบรหิ าร
2. ข้อมลู ทรพั ยากรสาธารณสขุ 10
11
2.1 สถานพยาบาลสาธารณสุขภาครัฐและเอกชน
2.2 อัตรากำลังด้านสาธารณสขุ ในภาครฐั และเอกชน 11
2.3 จำนวนผปู้ ่วยนอก ผูป้ ว่ ยใน และอัตราครองเตยี ง 16
19
3. ข้อมลู ประชากรและหลังคาเรือน
4. ขอ้ มลู สถติ ชิ ีพและสถานะสขุ ภาพ 21
24
4.1 สถิตชิ ีพ
4.2 สถานะสุขภาพ 24
4.3 ภาวการณ์เจ็บปว่ ยของประชาชน 25
26
ส่วนที่ 2 สาระสำคญั ของแผนพัฒนาสุขภาพ จงั หวดั นราธิวาส
ทศิ ทางการพฒั นาด้านสุขภาพจงั หวัดนราธิวาส 28
29
1. วสิ ยั ทัศน์ (Vision)
2. พันธกิจตามยุทธศาสตร์ (Mission) 29
3. เปา้ หมายสงู สุดของแผนยุทธศาสตร์ (Ultimate Goal) 29
30
4. ประเดน็ ยทุ ธศาสตร์ (Strategic Issue)
5. เปา้ ประสงค์ของประเด็นยุทธศาสตร์ (Outcome Goal) 30
30

สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั นราธวิ าส หนา้ ท่ี ค

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สารบญั (ต่อ)

6. การพัฒนาและขบั เคลือ่ นยทุ ธศาสตร์ หน้า
31
ยทุ ธศาสตร์การพัฒนาดา้ นสุขภาพจงั หวดั นราธิวาส 2565-2566 35
แนวคิดยทุ ธศาสตรก์ ารพฒั นาดา้ นสุขภาพจงั หวัดนราธวิ าส 38
40
แผนการบริหารจัดการดา้ นระบบสุขภาพ จังหวัดนราธิวาส 41
โมเดลสขุ ภาพ “3 NaRa สร้างสขุ ภาพ” 42
44
เปา้ หมายโมเดลสุขภาพ “3NaRa สร้างสุขภาพ” 45
46
ส่วนท่ี 3 ประเดน็ การตรวจราชการ 47
Agenda Based 52
57
ประเด็นที่ 1 โครงการเกี่ยวกบั พระราชวงศ์ 58
โครงการราชทณั ฑ์ปันสขุ ทำความ ดี เพอื่ ชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ 62
63
ประเดน็ ที่ 2 กัญชาทางการแพทย์ 65
68
2.1 คลนิ กิ กัญชา 72
2.2 กัญชาเพื่อเศรษฐกิจ 74
75
ประเดน็ ที่ 3 ระบบสขุ ภาพปฐมภูมิ 76
3.1 คนไทยทุกครอบครวั มหี มอประจำตวั 3 คน 80
3.2 การจัดตง้ั หน่วยบรกิ ารปฐมภูมิ และเครอื ขา่ ยหน่วยบรกิ ารปฐมภูมิ
87
3.3 การพัฒนาคุณภาพชวี ิตระดบั อำเภอ 90
3.4 รพ.สต. ติดดาว 94

Functional Based 102
ประเด็นที่ 4 สุขภาพกลุม่ วยั และสุขภาพจิต 109
4.1 สุขภาพเดก็ (เด็กไทยมรี ะดบั สติปัญญาเฉล่ีย IQ ไม่ตำ่ กวา่ 100) 115

4.2 สขุ ภาพเด็ก 0-5 ปี (เดก็ ไทยมีระดับสตปิ ญั ญาเฉลยี่ IQ ไม่ตำ่ กวา่ 100) 118
4.3 สุขภาพวยั ทำงาน (อัตราการคลอดมชี ีพ ในหญิงอายุ 15-19 ปี ไมเ่ กิน 123

25 ตอ่ พนั ประชากรหญิง อายุ 15-19 ปี)
4.4 สขุ ภาพวยั ทำงาน (อัตราส่วนการตายมารดาไทยต่อการเกิดมีชพี แสนคน)
4.5 สุขภาพวยั ทำงาน (การฆา่ ตวั ตาย)

4.6 สขุ ภาพวยั ทำงาน (การตรวจตดิ ตามกลมุ่ สงสัยปว่ ยโรคเบาหวาน
และความดนั โลหติ สูง)

4.7 สขุ ภาพวยั ทำงาน (จำนวนครอบครัวมคี วามรอบรสู้ ุขภาพ)
4.8 สุขภาพผู้สูงอายุ (ประชากรสูงอายุทมี่ ีพฤติกรรมสขุ ภาพที่พึงประสงค์)
4.9 สขุ ภาพผู้สงู อายุ (ผสู้ งู อายุที่ผ่านการคัดกรอง Geriatric Syndromes

การเกิดภาวะสมองเสอ่ื ม และการเกิดภาวะหกลม้ )
4.10 สขุ ภาพผู้สงู อายุ (ผู้สงู อายทุ ม่ี ีภาวะพงึ่ พิงได้รบั การดูแลตาม Care Plan)

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวัดนราธวิ าส หน้าที่ ง

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สารบญั (ตอ่ )

หนา้

ประเดน็ ท่ี 5 ลดแออดั ลดรอคอย ลดป่วย ลดตาย 127

การพฒั นาระบบบริการสุขภาพในจังหวัดนราธิวาส (Service plan 5 กลุม่ โรค) 128

5.1 การพัฒนาระบบบริการสขุ ภาพ (Service Plan สาขาหัวใจและหลอดเลอื ด) 132

5.2 การพฒั นาระบบบรกิ ารสุขภาพ (Service Plan สาขาอุบตั ิเหตุ) 136

5.3 การพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan สาขาโรคมะเร็ง) 141

5.4 การพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan สาขาทารกแรกเกดิ ) 147

5.5 การพัฒนาระบบบรกิ ารสขุ ภาพ (Service Plan สาขา Intermediate

Care) 150

5.6 การพัฒนาระบบริการสขุ ภาพ (Service Plan สาขาอายุรกรรม) 152

5.7 การพัฒนาระบบริการสขุ ภาพ (Service Plan สาขาไต) 155

5.8 การพฒั นาระบบรกิ ารสุขภาพ (Service Plan สาขาโรคหลอดเลือดสมอง) 159

ประเด็นที่ 6 : ระบบธรรมาภิบาล (Good Governance) 164

6.1 ตรวจสอบภายใน (แผนเงินบำรุงในโรงพยาบาล) 165

6.2 การเงินการคลงั สขุ ภาพ (วกิ ฤตการเงินระดับ 7, จดั เก็บรายได้) 167

6.3 การพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ (ICT) เป็นศูนย์ข้อมลู กลาง

ด้านสขุ ภาพของประชาชน 173

6.4 องคก์ รแห่งสุข ดา้ นบุคลากรเป็นเลศิ (People Excellence) 175

6.5 องค์กรแหง่ สุขทม่ี คี ุณภาพ 180

Area Based 182

ประเดน็ ที่ 7 เรอ่ื งทเ่ี ปน็ ปัญหาในพน้ื ที่ 183

7.1 งานสร้างเสริมภูมิคุ้มกนั โรค (EPI) เดก็ 0-5 ปี 185

7.2 โรคติดเชอ้ื ไวรัสโคโรนา 2019 195

ส่วนที่ 4 ผลการดำเนนิ งานตามตัวช้ีวดั ตรวจราชการ รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 199

ผลการดำเนินงานตามตวั ช้ีวัดตรวจราชการ รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 200

สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั นราธิวาส หนา้ ที่ จ

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สารบัญตาราง

หนา้

ตารางที่ 1 การแบง่ เขตการปกครองในจังหวัดนราธิวาส 10

ตารางท่ี 2 ขอ้ มูลสถานบริการสาธารณสขุ ภาครฐั ที่จัดบริการด้านสขุ ภาพในจงั หวัดนราธวิ าส 11

ตารางที่ 3 ขอ้ มูลสถานประกอบการดา้ นผลิตภัณฑส์ ขุ ภาพและบรกิ ารสขุ ภาพ

จงั หวดั นราธิวาส 13

ตารางท่ี 4 ขอ้ มูลสถานทจี่ ำหน่ายยา จำแนกรายประเภทใบอนุญาต จังหวัดนราธิวาส 14

ตารางท่ี 5 ข้อมลู สถานพยาบาลจังหวดั นราธวิ าส แยกประเภท 15

ตารางที่ 6 อตั ราสว่ นระหว่างบคุ ลากรสาธารณสขุ ภาครัฐตอ่ ประชากรในจังหวดั นราธวิ าส 16

ตารางท่ี 7 จำนวนบคุ ลากรในสำนักงานสาธารณสขุ อำเภอและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ

ตำบลแยกรายอำเภอ 17

ตารางที่ 8 ขอ้ มลู จำนวนบคุ ลากรสาธารณสขุ ของโรงพยาบาลภาครัฐในจงั หวัดนราธิวาส 18

ตารางท่ี 9 จำนวนการสูญเสียบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสขุ ภาครัฐ

ในจังหวัดนราธวิ าส 19

ตารางที่ 10 ผลสรุปผู้ป่วยนอก-ใน ปีงบประมาณ 2564 (ตุลาคม 2563-กนั ยายน 2564)

และอตั ราครองเตยี ง ของโรงพยาบาลในจงั หวดั 20

ตารางที่ 11 จำนวนประชากรและหลงั คาเรือนตามทะเบยี นราษฎรใ์ นจังหวัดนราธิวาส 21

ตารางท่ี 12 จำนวนและรอ้ ยละของประชากรจำแนกตามกล่มุ อายุในจงั หวดั นราธวิ าส

(เฉพาะผมู้ สี ัญชาตไิ ทย) 22

ตารางท่ี 13 จำนวนและอตั ราการเกดิ การตาย การเพมิ่ ปีงบประมาณ 2564 24

ตารางที่ 14 เปรียบเทียบอัตราการเกิด อตั ราตาย และอัตราเพ่ิม ย้อนหลัง 5 ปี 25

ตารางท่ี 15 สาเหตุการตาย 10 อนั ดับแรก จังหวัดนราธวิ าส 25

ตารางท่ี 16 สาเหตกุ ารป่วยของผ้ปู ว่ ยนอกตามกลมุ่ โรค 10 อันดับแรก จงั หวดั นราธวิ าส 26

ตารางที่ 17 สาเหตุการปว่ ยของผู้ป่วยในตามกล่มุ โรค 10 อนั ดับแรก จงั หวดั นราธิวาส 27

ตารางที่ 18 สถานการณ์ผตู้ ้องขังเรอื นจำจงั หวดั นราธวิ าส (ทั้งส้ิน 2,684 คน) 48

ตารางที่ 19 ผลการดำเนินงานคลินิกกัญชาทางการแพทย์ จำแนกตามโรงพยาบาล 54

ตารางท่ี 20 เวลาเปิดให้บรกิ าร และจำนวนคนไขท้ ม่ี ารับบริการ จำแนกตามโรงพยาบาล 55

ตารางที่ 21 จำนวนตำรับท่ใี ช้ จำแนกตามโรงพยาบาล 56

ตารางที่ 22 จำนวนและร้อยละผ้ปู ว่ ยนอกทงั้ หมดทไ่ี ด้รับบรกิ าร ตรวจ วินจิ ฉัย รักษาโรค

และฟืน้ ฟูสภาพด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยและการแพทยท์ างเลอื ก

ปงี บประมาณ 2565 60

ตารางที่ 23 จำนวนและร้อยละของประชาชน ทีใ่ นเขตรบั ผิดชอบของหน่วยบริการปฐมภมู ิ

และเครือข่ายหนว่ ยบริการปฐมภูมิ ได้รับการดูแลโดยมี อสม. หมอประจำบ้าน

คณะผู้ให้บริการสุขภาพปฐมภมู ิ และแพทยเ์ วชศาสตร์ครอบครัว

หรอื แพทย์ทผี่ ่านการอบรม จงั หวัดนราธิวาส 64

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธวิ าส หนา้ ที่ ฉ

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สารบัญตาราง (ตอ่ )

หน้า

ตารางที่ 24 ผลการขึ้นทะเบยี นของหน่วยบรกิ ารปฐมภมู ิและเครือข่ายหนว่ ยบรกิ ารปฐมภมู ิ

(PCU/NPCU) จงั หวดั นราธวิ าส 66

ตารางท่ี 25 ผลการดำเนนิ งานคณะกรรมการพฒั นาคณุ ภาพชีวิตระดบั อำเภอ (พชอ.)

จังหวัดนราธวิ าส 70

ตารางที่ 26 ผลการดำเนินงานคณะกรรมการพฒั นาคณุ ภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.)

จังหวัดนราธิวาส (ต่อ) 71

ตารางที่ 27 ผลการดำเนินงาน รพ.สต. ตดิ ดาว จำแนกรายอำเภอ 73

ตารางท่ี 28 ผลการดำเนินงานอนามยั แม่และเด็ก ปงี บประมาณ 2565 จำแนกรายอำเภอ 77

ตารางท่ี 29 ผลการดำเนนิ งานอนามยั แมแ่ ละเด็กปีงบประมาณ 2565จำแนกรายอำเภอ (ตอ่ ) 78

ตารางที่ 30 ร้อยละหญิงตัง้ ครรภไ์ ดร้ บั การฉีดวคั ซีนปอ้ งกันการติดเชอื้ โควดิ 19

หลังอายุครรภ์ 12 สัปดาห์ 79

ตารางที่ 31 ผลการตรวจคดั กรองพฒั นาการเดก็ อายุ 9,18,30,42 และ 60 เดอื น

ต.ค. 2564 – เม.ย. 2565 82

ตารางที่ 32 ผลการคัดกรองพัฒนาการเดก็ ท่พี บวา่ ล่าช้าแลว้ ไดร้ ับการกระตุ้นดว้ ย TEDA4I 82

ตารางท่ี 33 ขอ้ มลู ด้านโภชนาการเด็กอายุ 0-5 ปี (ต.ค. 2564 – เม.ย. 2565)

จำแนกรายอำเภอ 83

ตารางท่ี 34 จำนวนและร้อยละของเดก็ อายุ 3 ปี ท่ีปราศจากฟนั ผุ ปงี บประมาณ 2565

จำแนกรายอำเภอ 84

ตารางที่ 35 อัตราคลอดมีชีพหญิงอายุ 15 – 19 ปี จำแนกรายอำเภอ ปงี บประมาณ 2565 88

ตารางที่ 36 ผลการดำเนนิ งานอนามยั แมแ่ ละเด็ก ปี 2565 จำแนกรายอำเภอ 92

ตารางท่ี 37 จำนวนผูพ้ ยายามฆ่าตวั ตายและฆ่าตัวตายสำเรจ็ ในปงี บประมาณ 2561-2565 94

ตารางท่ี 38 การเข้าถงึ บรกิ ารของผปู้ ่วยโรคจติ เภท ในปงี บประมาณ 2561 – 2565 95

ตารางท่ี 39 การเขา้ ถึงบริการสุขภาพจิตของผ้ปู ่วยโรคซึมเศรา้ 95

ตารางที่ 40 อตั ราการฆ่าตวั ตายสำเร็จ จำแนกรายอำเภอ ปี 2565 98

ตารางที่ 41 จำนวนและร้อยละของผูพ้ ยายามฆ่าตวั ตายไม่กลบั มาทำรา้ ยตวั เองซ้ำในระยะเวลา 1 ปี

( ≤รอ้ ยละ 90) 99

ตารางที่ 42 จำนวนการเขา้ ถึงบริการสุขภาพจติ ของผูป้ ว่ ยจิตเภท (≥ รอ้ ยละ 85) 100

ตารางที่ 43 จำนวนการเขา้ ถงึ บรกิ ารสขุ ภาพจติ ของผปู้ ่วยโรคซึมเศรา้ (≥ ร้อยละ71) 101

ตารางที่ 44 ผลงานการคดั กรองโรคเบาหวานและโรคความดันโลหติ สูง จำแนกรายอำเภอ 104

ตารางท่ี 45 ผลงานการติดตามยนื ยนั โรคเบาหวาน /โรคความดนั โลหติ สงู จำแนกรายอำเภอ 105

ตารางท่ี 46 จำนวนผ้ปู ว่ ยรายใหม่โรคเบาหวานและโรคความดันโลหติ สงู จำแนกรายอำเภอ 106

ตารางท่ี 47 ผลงานการควบคุมโรคโรคเบาหวานและโรคความดนั โลหติ สูงไดด้ ี

จำแนกรายอำเภอ 107

สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั นราธวิ าส หน้าที่ ช

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สารบัญตาราง (ต่อ)

หน้า

ตารางที่ 48 ผลการคัดกรองสขุ ภาพ (BMI) ประชาชนวัยทำงานอายุ 18-59 ปี

ในจงั หวัดนราธิวาส 2565 จำแนกรายอำเภอ 110

ตารางที่ 49 ผลการคัดกรองสุขภาพ (รอบเอวปกติ) ประชาชนวยั ทำงานอายุ 18-59 ปี

จังหวดั นราธวิ าส ปี 2564 111

ตารางที่ 50 ผลการดำเนนิ งานลงทะเบียนเขา้ รว่ มโครงการ 10 ล้านครอบครัวไทย

กา้ วทา้ ใจ SS4 112

ตารางท่ี 51 ผลการสำรวจพฤตกิ รรมสขุ ภาพวยั ทำงาน โปรแกรม H4U Plus ปี 2563

ปี 2564 และปี 2565 113

ตารางท่ี 52 ผลการประเมินพฤตกิ รรมสุขภาพที่พงึ ประสงค์ จงั หวัดนราธวิ าส ปี 2565

จำแนกรายอำเภอ 116

ตารางท่ี 53 ผลการดำเนนิ งานการคัดกรองผสู้ ูงอายภุ าวะหกล้ม ปงี บประมาณ 2565 120

ตารางที่ 54 ผลการดำเนนิ งานการคดั กรองผู้สงู อายุภาวะสมองเสอ่ื ม ปงี บประมาณ 2565 121

ตารางที่ 55 ผลการดำเนินงานตำบล Long term Care และทรัพยากรทเี่ กยี่ วขอ้ ง ปี 2565 124

ตารางที่ 56 ผลการดำเนนิ งานตำบลท่มี ีระบบการส่งเสริมสุขภาพดแู ลผู้สูงอายุระยะยาว

(Long Term Care) ในชุมชนผ่านเกณฑ์ จงั หวดั นราธวิ าส ปี 2565 125

ตารางท่ี 57 สรปุ ผลการดำเนินงานทผ่ี ่านมา 5 กล่มุ โรค (ข้อมูล ณ วนั ที่ 30 เมษายน 2565) 130

ตารางท่ี 58 การคัดกรองมะเรง็ เตา้ นม จ.นราธิวาส ปี 2563-2564 143

ตารางที่ 59 ผลการดำเนินงานในปีงบประมาณ 2565 (ต.ค 64 – เม.ย.65) 144

ตารางท่ี 60 ผลการดำเนินงานในปงี บประมาณ 2565 145

ตารางที่ 61 การลดระยะเวลารอคอย จ.นราธิวาส ปี 2565 146

ตารางที่ 62 ร้อยละของผปู้ ่วย IMC ไดร้ ับการบริบาลฟนื้ สภาพระยะกลางและตดิ ตาม

จบครบ 6 เดอื น หรอื จนมีคะแนน Barthel index = 20 ทร่ี ้อยละ 70 150

ตารางท่ี 63 ผลการดำเนนิ งานแผนรายรบั -จา่ ยเงนิ บำรุง ไตรมาส 1/2565 166

ตารางท่ี 64 ภาวะวิกฤติทางการเงินของหน่วยบรกิ าร 168

ตารางที่ 65 สถานะทางการเงนิ ของหนว่ ยบรกิ าร ณ เดือน มีนาคม 2565 169

ตารางที่ 66 เปรยี บเทียบแผนประมาณการรายได้ เดอื นตุลาคม 2564 170

ตารางท่ี 67 เปรียบเทยี บแผนประมาณการค่าใช้จ่าย เดือนมนี าคม 2565 171

ตารางที่ 68 การประเมินระบบจดั เกบ็ รายได้คณุ ภาพ (4 S 4C) ปี 2565 172

ตารางท่ี 69 รอ้ ยละของจงั หวดั ทม่ี กี ารใชบ้ ริการศนู ยข์ อ้ มลู กลางดา้ นสขุ ภาพของประชาชน 174

ตารางที่ 70 ความครอบคลมุ การได้รับวคั ซนี พน้ื ฐานแตล่ ะชนดิ ของ เดก็ แรกเกิด – 5 ปี

รวมไตรมาส 1 และ 2 ปีงบประมาณ 2565 จังหวดั นราธิวาส 185

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธิวาส หน้าท่ี ซ

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สารบญั ตาราง (ต่อ)

หน้า

ตารางที่ 71 ความครอบคลุมของเดก็ อายุครบ 1 ปีทไี่ ดร้ บั วคั ซีน BCG, HBV1, DTP1, DTP3,

HBV3, Hib3, IPV, Rota, โปลโิ อ3, MMR1 รวมไตรมาสที่ 1 และ 2

(โปลโิ อ3, MMR) 187

ตารางที่ 72 ความครอบคลุมของเดก็ อายุครบ 2 ปีท่ีไดร้ ับวคั ซีน DTP4, โปลโิ อ4, JE

รวมไตรมาสที่ 1 และ 2 (โปลิโอ4) 188

ตารางที่ 73 ความครอบคลมุ ของเดก็ อายุครบ 3 ปีท่ีได้รับวัคซีน JE,MMR2

รวมไตรมาสที่ 1 และ 2 (MMR2) 189

ตารางท่ี 74 ความครอบคลุมของเดก็ อายุครบ 5 ปีท่ีไดร้ ับวัคซีน DTP5,โปลิโอ5

รวมไตรมาสที่ 1 และ 2 (โปลิโอ 5) 190

ตารางที่ 75 ความครอบคลมุ การให้บริการวัคซีนป้องกันโรคหดั /หัดเยอรมัน (MMR1)

ในเด็กอายุครบ 1 ปี ความครอบคลมุ การใหบ้ ริการวัคซนี ปอ้ งกนั โรคหดั /หดั

เยอรมัน (MMR2) ในเดก็ อายุครบ 2 ปี และความครอบคลมุ การให้บรกิ ารเก็บตก

วคั ซนี ป้องกันโรคหัด/หดั เยอรมนั (MMR1+) รวมไตรมาสท่ี 1 และ 2 191

ตารางที่ 76 ครอบคลมุ การใหว้ ัคซนี โปลิโอ ในเดก็ อายคุ รบ 1 ปี (โปลิโอ 3),ในเดก็ อายุครบ

2 ปี (โปลโิ อ 4), ในเด็กอายุครบ 5 ปี (โปลโิ อ 5) ในปีงบประมาณ 2564 192

ตารางที่ 77 จำนวนผู้ป่วยแยกรายอำเภอ 196

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธวิ าส หนา้ ที่ ฌ

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สารบัญแผนภมู ิ

แผนภูมทิ ี่ 1 ปริ ามิดประชากรในจังหวัดนราธวิ าส ปี 2564 หน้า
23
แผนภมู ิท่ี 2 ยทุ ธศาสตร์การบรหิ ารจดั การระบบสุขภาพจงั หวัดนราธวิ าส
แผนภมู ิท่ี 3 เข็มม่งุ การพฒั นายทุ ธศาสตรด์ า้ นสขุ ภาพ จังหวดั นราธิวาส ปี 2565 35
แผนภมู ิท่ี 4 แนวคิดยุทธศาสตร์การพฒั นาดา้ นสุขภาพจงั หวัดนราธวิ าส 36
แผนภมู ทิ ่ี 5 แผนบูรณาการยทุ ธศาสตร์พัฒนาดา้ นสขุ ภาพจังหวดั นราธวิ าส
แผนภูมิท่ี 6 ขอ้ มลู เครือข่ายบริการของจังหวดั นราธวิ าส 38
แผนภูมทิ ่ี 7 แผนการขับเคลอื่ นโมเดล “3NaRa สร้างสุขภาพ” ปี 2565 40
แผนภมู ิท่ี 8 จำนวนผตู้ ้องขงั ท่ีได้รับบริการฉีดวัคซีน จำแนกตามเข็มท่ีไดร้ ับ 41

แผนภมู ิท่ี 9 ผังใยแมงมุม ผลการดำเนินงานจากการ Scoring ในภาพรวมระดับจังหวัด 42
50

207

สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั นราธวิ าส หน้าท่ี ญ

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ส่วนท่ี 1
ข้อมูลพน้ื ฐานจังหวดั นราธวิ าส

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธวิ าส หน้าท่ี 1

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

1. ขอ้ มูลทว่ั ไปจังหวดั นราธิวาส

1.1. ประวัตกิ ารปกครอง

นราธวิ าสเดมิ ชื่อ “มะนาลอ” เป็นหม่บู ้านขนึ้ อย่กู ับเมอื งสายบุรี ต่อมาได้มีการเปล่ียนแปลง
โอนไปขึ้นอยู่กับเมืองระแงะ ซึ่งเป็นเมืองหนึ่งในการปกครอง 7 หัวเมือง โดยมีประวัติศาสตรข์ องจังหวัด
นราธวิ าส ดงั น้ี

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (พ.ศ. 2325-2353) ได้แบ่งเขต
การปกครองบริเวณชายแดนภาคใต้ ออกเป็น 7 หัวเมือง คือ เมืองปัตตานี เมอื งหนองจิก เมอื งยะลา เมือง
รามนั เมอื งระแงะ เมอื งสายบรุ ี และเมอื งยะหร่ิง โดยมเี จ้าเมืองเปน็ ผู้ปกครอง ในปี พ.ศ.2444 (ร.ศ.120)
รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เปลี่ยนแปลงการปกครองมาเป็นแบบมณฑล
เทศาภิบาล และให้หัวเมืองทั้ง 7 หัวเมือง อยู่ในความปกครองของเทศาภิบาล เมื่อปี 2449 (ร.ศ.125)
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หวั ได้โปรดเกล้า ฯ ให้ยุบหัวเมืองทั้ง 7 เหลือแค่เพียง 4 หัวเมือง
และใหข้ น้ึ อยกู่ บั มณฑลปัตตานี คอื

1. เมืองปัตตานี ประกอบดว้ ยหนองจิก ยะหริ่งและปตั ตานี
2. เมอื งยะลา ประกอบด้วยรามนั และยะลา
3. เมอื งสายบรุ ี
4. เมอื งระแงะ

สำหรับหัวเมอื งประเทศราช 4 เมือง ได้แก่ กลันตัน ตรังกานู ไทรบุรี (เคดาห์) และเปอร์ลศิ
อังกฤษเข้ายึดครอง ในปี พ.ศ. 2452 (ค.ศ.1909) หมู่บ้านมะนาลอ ซึ่งขึ้นกับเมืองระแงะ มีความเจริญและ
เป็นชุมชนทีห่ นาแน่นมากกว่าตัวเมอื งระแงะ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6
ได้เสด็จพระราชดำเนินมาเยี่ยมราษฎรภาคใต้ เมื่อ พ .ศ. 2458 และทรงมีพระราชดำริให้ย้าย
ศาลาว่าการเมืองระแงะ มาตั้งอยู่บ้านมะนาลอ และได้พระราชทานชื่อเมืองว่า “เมืองนราธิวาส” คำว่า
“นราธวิ าส” มาจากคำสนธิ ระหว่าง นร+อธิวาส ซงึ่ แปลวา่ ทีอ่ ยูข่ องคนดี

ในปี พ.ศ. 2476 ได้มีการตราพระราชบัญญัติว่าด้วย ระเบียบบริหารแห่งราชอาณาจักรสยาม
“เมอื งนราธวิ าส” จึงได้รับการจัดตั้งเป็น “จังหวดั นราธวิ าส” มาจนถึงปจั จุบัน

สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัดนราธิวาส หน้าท่ี 2

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

1.2 สภาพภูมิศาสตร์

1) ทีต่ งั้ และอาณาเขต

จังหวัดนราธิวาส เป็นจังหวัดชายแดน ตั้งอยู่บนฝั่ง
ทะเลด้านตะวันออกของแหลมมลายู ห่างจาก
กรุงเทพมหานคร โดยทางรถยนต์ 1,149 กิโลเมตร
และทางรถไฟ 1,116 กิโลเมตร
ทิศเหนือ จรดจังหวัดปัตตานี และอ่าวไทย
ทิศตะวนั ออก จรดประเทศมาเลเซีย
ทิศใต้ จรดอา่ วไทย และประเทศมาเลเซีย
ทศิ ตะวันตก จรดจงั หวดั ยะลา

2) ภมู ิประเทศ
พื้นที่ของจังหวัดนราธิวาสเป็นป่าและภูเขาประมาณ 2 ใน 3 ของพื้นที่ทั้งหมด มีภูเขา

หนาแน่นแถบทิศตะวันตกเฉยี งใต้จดเทือกเขาสันกาลาคีรี ซ่ึงเป็นแนวก้นั พรมแดนไทย-มาเลเซีย ลักษณะ
ของพื้นที่มคี วามลาดเอียงจากทิศตะวันตกไปสูท่ ิศตะวันออก พื้นที่ราบสว่ นใหญอ่ ยู่บริเวณติดกับอ่าวไทย
และเป็นที่ราบลุ่มบริเวณแม่น้ำ 4 สาย คือแม่น้ำสายบุรี แม่น้ำบางนรา แม่น้ำตากใบและปลาย
แมน่ ้ำโก-ลก มพี ื้นท่เี ปน็ พรุ จำนวนประมาณ 361,860 ไร่

3) ภมู อิ ากาศ
ลกั ษณะอากาศเป็นแบบมรสมุ เขตร้อน แบ่งฤดูกาลออกเป็น 2 ฤดู ไดแ้ ก่
(1) ฤดูฝน แบ่งเป็น 2 ช่วง ได้แก่ ช่วงที่รับลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งพัดเอาความช้ืน

จากทะเลอันดามัน และมหาสมุทรอินเดียเข้ามา ทำให้มีฝนตกชุกในเดือนพฤษภาคมถงึ เดอื นตุลาคม อีก
ช่วงหนึ่ง คือ ช่วงที่รับลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนอื ซึ่งพัดเอาความชื้นจากอ่าวไทยเข้ามา ทำให้มีฝนตก
ชุกในเดอื นพฤศจกิ ายนถงึ เดอื นมกราคม

(2) ฤดูร้อน อยู่ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนเมษายน เนื่องจากได้รับลมตะวันออก
เฉียงใต้ซ่งึ เป็นลมรอ้ นทีพ่ ัดมาจากทะเลจนี ใต้ ทำให้อากาศโดยทว่ั ไปร้อนและชื้น

สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวัดนราธวิ าส หนา้ ที่ 3

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

1.3 พืน้ ท่ี ประชากร ศาสนาและภาษา

จงั หวัดนราธิวาส มพี ้นื ทที่ ั้งหมด 4,475.43 ตารางกิโลเมตร มีประชากรจากการสำรวจของท่ี
ทำการปกครองจังหวัดนราธิวาส ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2564 จำนวน 816,533 คน จำแนกเป็นเพศชาย
404,253 คน เพศหญงิ 412,280 คน

ประชากรจงั หวัดนราธิวาส นับถือศาสนาอิสลาม ร้อยละ 89.05 นับถือศาสนาพทุ ธ ร้อยละ
10.74 นับถอื ศาสนาครสิ ต์และอ่นื ๆ รอ้ ยละ 0.21 มัสยิด 666 แห่ง วดั 75 แห่ง สำนักสงฆ์ 22 แห่ง โบสถ์
คริสต์ 4 แห่ง และศาลเจ้า 4 แห่ง ประชากรใช้ภาษาพูดหลากหลายเพราะมีหลายกลุ่มมาตั้งถิ่นฐานใน
จังหวัดนราธิวาสที่มาจากภาคกลางก็จะใช้ภาษาไทยมาตรฐานหากมาจากจังหวัดอื่น ๆ ในภาคใต้จะมี
สำเนียงพูดหลายสำเนียงเช่นสำเนียงภาษาไทยใต้ตอนบน ภาษาไทยใต้ตอนล่างและยังมีภาษาพูดและ
สำเนยี งท่แี ปลกไปจากภาษาไทยภาคใต้ในจังหวัดอ่นื ๆ มากเป็นพเิ ศษ คือ สำเนยี งภาษาเจะ๊ เห พูดกันมา
นานและมีอยู่ในกลุ่มคนไทยพุทธดั้งเดิมของจังหวัดนราธิวาสเป็นเอกลักษณ์ประจำถิ่นของอำเภอตากใบ
สำหรับคนไทยที่นับถือศาสนาอิสลามจะใช้ภาษาซึ่งเรียกว่า “ภาษามลายูถิ่น” หรือเรียกว่า “ภาษายาวี”
ในชีวติ ประจำวนั คลา้ ยคลงึ กับภาษามลายูในประเทศมาเลเซยี อนิ โดนีเซียและบรูไน

1.4 สัญลักษณจ์ งั หวัด

เป็นรูปเรือใบแล่นกางใบตรงกลางใบมีรูปช้างเผือกประดับเครื่อง
คชาภรณอ์ ยู่ในวงกลมมคี วามหมายดงั นี้

รูปเรือใบแล่นกางใบ หมายถึงที่ตั้งอยู่ริมทะเลมีการค้าขาย
การประมงและการติดต่อกบั ประเทศเพอื่ นบ้านใกลเ้ คยี ง

ในเรือมีรูปช้างเผือกประดบั เครอื่ งคชาภรณ์อยูใ่ นวงกลม หมายถงึ
ช้างสำคัญคู่บุญของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวชื่อว่า“พระศรี
นรารัฐราชกิรณิ ี”

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธวิ าส หน้าที่ 4

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบที่ 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

1.5 ต้นไม้ประจำจงั หวัด

1.6 ดอกไมป้ ระจำจงั หวดั คือ ตะเคียนชันตาแมว (Balanocarpusheimit King) เป็นไม้
มงคลประจำจังหวัดนราธิวาส พบมากบนภูเขาสูงในป่าเขต
จังหวัดนราธิวาส เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่เนื้อไม้ใช้ในการ
ก่อสร้างอาคารบ้านเรือน เช่นทำเสารอดตงขื่อใช้ต่อเรือ ทำ
หมอนรองรางรถไฟ เครอ่ื งแต่งบ้าน เสาเขือ่ นทำเรอื ใบเรือสำเภา
เดินทะเล เสากระโดงเรือ ชันของไม้ชนิดนี้มีราคาสูงใช้ผสม
นำ้ มันทาไม้และนำ้ มันชักเงาอย่างดีลักษณะเป็นไมย้ ืนตน้ สูง 30-
40 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่ม ลำต้นเปล่าตรงเปลือกสีน้ำตาลเขม้
ล่อนเป็นสะเก็ดมีชัน สีขาวใบเดี่ยวเรียงสลับแผ่นใบรูปใบหอก
หรือรูปดาบปลายแหลมโคนสอบดอกสขี าวกลน่ิ หอม ออกเปน็
ชอ่ ตามง่ามใบและปลายกง่ิ ออกดอกช่วงเดือน เมษายน-มถิ ุนายน

คือ ดอกบานบุรีเหลือง (Allamandacathartica) ต้นเป็นพุ่ม
โคนลำต้นแข็ง ปลายกิ่งอ่อนโค้งดอกสีเหลืองสดออกเป็นช่อ
ลักษณะทั่วไปเป็นไม้เถาเล็ก ยาวกว้างปลายแหลมดอกคล้าย
ดอกผกั บงุ้ สมี ว่ งสีเหลืองหรือสีแสดตามพนั ธก์ุ ล่ินหอมอ่อนออก
ดอกตลอดปี

1.7 สถานทที่ อ่ งเท่ยี วท่ีสำคญั

1) พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ ตั้งอยู่ชายทะเลบริเวณเขาตันหยง ตำบลกะลุวอเหนือ

อำเภอเมอื งนราธวิ าส ตามทางหลวงสายอำเภอเมอื งนราธิวาส - ตากใบ

2) พระพุทธทักษิณมิ่งมงคล เป็นพระพุทธรูปปางปฐมเทศนาประทับนั่งกลางแจ้งที่ขนาด

ใหญ่ที่สุดในภาคใต้ ประดิษฐาน ณ วัดเขากงมงคลมิตรประดิษฐาราม ตำบลลำภู อำเภอเมืองนราธิวาส

หา่ งจากศาลากลางจังหวัดไปตามถนนสายนราธิวาส อำเภอระแงะ ประมาณ 9 กิโลเมตร

3) หาดนราทัศน์ ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลเมืองนราธิวาส ห่างจากศาลากลางจังหวัด 2 กิโลเมตร

เป็นหาดเกิดข้ึนเองตามธรรมชาติ ยาวประมาณ 4-5 กิโลเมตร มีทรายขาวละเอียดสลับกับทิวสนเปน็ แนว

ยาว

4) มัสยิดกลางประจำจังหวดั นราธิวาสอยหู่ ่างจากศาลากลางจงั หวัดนราธิวาส 2 กโิ ลเมตร เป็น

มสั ยิดกลางทีก่ อ่ สรา้ งได้สมบรู ณแ์ บบและงามสงา่ แหง่ หนึง่

5) น้ำตกมีหลายแหง่ ดังนี้

- น้ำตกปาโจ ตัง้ อยู่ในเขตอำเภอบาเจาะ

- น้ำตกสริ นิ ธร ตัง้ อยทู่ ่ตี ำบลโล๊ะจดู อำเภอแว้ง

สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวัดนราธวิ าส หนา้ ท่ี 5

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

- นำ้ ตกฉัตรวาริน ตัง้ อยู่ที่ตำบลโต๊ะเดง็ อำเภอสไุ หงปาดี
- นำ้ ตกซโี ป ต้งั อยูท่ ตี่ ำบลเฉลิม อำเภอระแงะ

6) ป่าพรุโตะ๊ แดง เป็นป่าพรุที่สมบูรณ์ท่ีสุดของประเทศไทยมีพื้นท่ีประมาณ 209,900 ไร่
ครอบคลมุ พ้ืนท่ี 3 อำเภอ คอื อำเภอตากใบ อำเภอสไุ หงปาดี และอำเภอสุไหงโก-ลกอยู่หา่ งจากอำเภอสุ
ไหงโก-ลก ประมาณ 10 กโิ ลเมตร ป่าพรุโตะ๊ แดงเป็นปา่ ทอ่ี ุดมสมบรู ณ์ด้วยสัตว์ป่ามากกว่า 200 ชนิด ซ่ึงมี
หลายชนิดที่หายากได้แก่ แมวป่าหัวแบน เสือไฟ กระรอกบินแก้มแดง ฯลฯ นอกจากนี้ยังมีพรรณไม้อีก
กว่า 400 ชนิด

7) เขตรักษาพนั ธุ์สัตวป์ ่าฮาลา-บาลา ตงั้ อย่บู ริเวณทวิ เขาสนั กาลาคีรี อันเป็นแนวชายแดน
ไทย-มาเลเซีย มพี น้ื ท่ีรับผิดชอบประมาณ 270,725 ไร่ ประกอบด้วยผืนป่าดงดิบท่ีสมบูรณ์ 2 สว่ น คือ ป่าฮาลา
ในเขตอำเภอเบตง จงั หวัดยะลา อำเภอจะแนะ จงั หวดั นราธวิ าส และปา่ บาลา ในเขตอำเภอแว้ง อำเภอสุ
คริ ิน จงั หวดั นราธวิ าส ช่วงเดือนที่เหมาะแก่การมาท่องเที่ยวศกึ ษาธรรมชาติที่เขตรกั ษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา
บาลา คือ ตัง้ แตป่ ลายเดือนกมุ ภาพันธจ์ นถึงเดือนกันยายนซ่ึงจะมีฝนตกไมม่ าก

1.8 สภาพเศรษฐกิจที่สำคัญของจงั หวัดนราธวิ าส

1) จังหวัดนราธิวาสมีอาณาเขตติดต่อกับประเทศมาเลเซีย โดยพรมแดน มีแม่น้ำสุไหงโก-ลก

ขวางก้ันเป็นระยะทางยาวประมาณ 165 กิโลเมตร เปน็ พ้นื ท่ตี ิดตอ่ กับ 4 อำเภอ ไดแ้ ก่ อำเภอตากใบ อำเภอ
สไุ หงโก-ลก อำเภอแว้ง และ อำเภอสคุ ริ ิน โดยมีจุดผา่ นแดนถาวร 3 จุด คอื จุดผ่านแดนถาวรพรมแดนสุไหง
โก-ลก ต้งั อยูใ่ นพ้นื ที่เขตเทศบาลเมอื งสไุ หงโก-ลก ต. สไุ หงโก-ลก อ.สไุ หงโก-ลก จุดผ่านแดนถาวรพรมแดน

ตากใบ ต้ังอยใู่ นพื้นท่ี ม.1 ต. เจะ๊ เห อ.ตากใบ และจดุ ผา่ นแดน ถาวรสุไหงโก-ลก แห่งท่ี 2 (ด่านพรมแดนบู
เก๊ะตา) ตั้งอยู่ในพื้นที่ ม. 2 ต.บูเก๊ะตา อ.แว้ง นอกจากนี้ มีจุดผ่านแดนชั่วคราว (Temporary Crossing

Point) มีจุดผ่อนปรนทางการค้า (Check Point For Border Trade) และมีจุดผ่านแดนสำลองตามสภาพ
ภูมปิ ระเทศ (Geography Crossing Point) หรอื จดุ ขา้ มประเพณี อีกมากมายหลายจุด ซ่ึงต้ังอยู่ในเขตพ้ืนท่ี
ครอบคลุม ทัง้ 3 อำเภอ คือ อำเภอแว้ง อำเภอตากใบ และอำเภอสไุ หงโก-ลก

2) เมืองชายแดนนราธิวาสที่มีศักยภาพ การพัฒนากิจกรรมทางเศรษฐกิจ มี 3 เมือง ได้แก่
เมืองตากใบ เมืองสุไหงโก-ลก เมืองบูเก๊ะตา และเมืองสนับสนุนหลัก คือ เมืองยี่งอ ซึ่งมีแนวโน้มการ
ขยายตัวทางเศรษฐกิจและการเติบโตของเมืองอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้เมืองชายแดนดังกล่าวยังมีความ
ได้เปรียบด้านที่ตั้งที่อยู่ในแนวเชื่อมโยงหลักกับประเทศเพื่อนบ้านซึ่ง นอกจากจะสนับสนุนต่อการเป็น
ประตกู ารคา้ ท่ีสำคญั ยงั เพ่ิมโอกาส ในการพฒั นา พ้ืนทีเ่ พอ่ื การลงทุนร่วมระหวา่ งประเทศในลักษณะเขต
เศรษฐกิจพิเศษชายแดน ร่วมอกี ด้วย

1.9 สภาพสังคม วัฒนธรรมและขนบธรรมเนยี มประเพณี

1) สงั คมในจังหวดั นราธวิ าสมีสังคมแบ่งออกไดต้ ามภาษาและศาสนาเปน็ 3 รปู แบบ คือ

1. สังคมชุมชนท่ีพดู ภาษามลายูถ่ินและนับถือศาสนาอิสลาม

2. สงั คมชุมชนท่ีพดู ภาษาไทยและนบั ถอื ศาสนาพุทธ
3. สังคมชุมชนทีพ่ ูดภาษาจีนและนบั ถอื ศาสนาอน่ื เชน่ พุทธ และครสิ ต์

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวัดนราธวิ าส หน้าที่ 6

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

สังคมชุมชนที่พูดภาษามลายูถิ่นและนับถือศาสนาอิสลามนั้น มักตั้งบ้านเรือนอยู่เป็นกลุ่ม
ไม่ปะปนกบั ชุมชนท่ีนบั ถือศาสนาอนื่ อาศยั อยู่เปน็ หมบู่ า้ น ๆ ประกอบอาชีพดว้ ยกันในชมุ ชนเดยี วกนั สว่ น
น้อยที่ปะปนกัน ถ้าจำเป็นก็อยู่ปะปนกันบา้ ง การนับถือศาสนาต่างคนต่างปฏิบัติศาสนกิจของตนไป ไม่
เบยี ดเบียนกนั อยูด่ ว้ ยกนั โดยสนั ติ มีบา้ งที่ไม่ลงรอยกันในเร่อื งศาสนา แตเ่ ปน็ เรือ่ งเล็กนอ้ ย ปจั จบุ ันผู้ที่พูด
ภาษามลายูถิ่นกส็ ามารถพูดภาษาไทยได้เป็นส่วนใหญ่ เพราะการศึกษาสงู ขึน้ กวา้ งออกไปตามความเจริญ
ของทอ้ งถ่ิน และความจำเป็นทตี่ อ้ งประกอบอาชพี สมั พันธก์ ัน สำหรับชาวพุทธที่พดู ภาษาไทยก็สามารถพูด
ภาษามลายูถิ่นได้ นับเป็นวิวัฒนาการด้านวฒั นธรรมแห่งยุคโลกาภิวัตต์ รูปแบบของชุมชนมักเกิดขึ้นโดย
ถือศาสนาสถานเป็นจดุ ศูนยก์ ลาง เชน่ วัด มัสยดิ หรอื สุเหรา่ เพราะต้องอาศัยผคู้ นท่รี วมกนั เข้าเป็นชุมชนท่ี
สนับสนุนค้ำจุน ชาวไทยที่นับถือศาส นาพุทธมีวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมและประเพณี
มีลักษณะที่คล้ายคลึงกันและไม่แตกต่างไปจากจังหวัดอื่น ๆ เช่น การแต่งกาย การขึ้นบ้านใหม่
วนั สงกรานต์ การบวชนาค วันออกพรรษา ประเพณเี ดือนสิบ (วนั สารทไทย) และประเพณีวนั ลอยกระทง
ชาวไทยท่นี บั ถอื ศาสนาคริสต์ก็จะมีวัฒนธรรมขนบธรรมเนยี มและประเพณี ทมี่ ลี ักษณะท่คี ล้ายคลึงกันกับ
จงั หวัดอน่ื ๆ สำหรับชาวไทยทีน่ ับถือศาสนาอสิ ลามจะมีความแตกตา่ งไปบา้ ง

2) วัฒนธรรม ชาวนราธิวาส ปัจจุบันแต่งกายกันตามลัทธิศาสนาที่ตนนับถือ ผู้ที่นับถือ
ศาสนาอิสลามก็แต่งกายแบบทน่ี ิยมของชาวมุสลิม โดยทัว่ ไปผูท้ ี่นบั ถือศาสนาพุทธก็แต่งกายตามแบบของ
ชาวไทยทนี่ ิยมโดยทัว่ ไป ชาวพทุ ธไมไ่ ด้นิยมเคร่อื งแต่งกายแบบชาวฮินดหู รือชาวอนิ เดีย อนั เป็นแหล่งของ
ศาสนาพุทธ โดยชาวพทุ ธในชนบทจะแต่งกายแบบไทยแท้ตามสบาย หากอาศัยอยใู่ นเมอื งจะแตง่ กายแบบ
สากลหรือตามทท่ี างราชการไทยบัญญตั ิ นยิ มคอ่ นข้างไปทางยโุ รป ในจังหวัดนราธิวาสมผี ู้นับถือศาสนาอื่น
ๆ เช่น คริสต์ ฮินดูจำนวนน้อย ชาวชนบทตามคำกล่าวข้างต้นท่ีวา่ แต่งกายตามสบายน้ันเพราะภาคใต้มี
ลักษณะภูมิอากาศแบ่งออกเป็น 2 ฤดู คือ ฤดูร้อนกับฤดูฝนเท่านั้น ไม่มีฤดูหนาว ชาวชนบทที่เรียกว่า
ชาวบ้านนั้น สว่ นมากประกอบอาชีพเกษตรกรรม เรือ่ งการสวมเส้ือมีความจำเปน็ น้อย ส้นิ เปลือง จงึ ไม่ใคร่
สวมเสื้อ เว้นแต่ผู้หญิง ผู้ชายจะนุ่งโสร่งหรือกางเกงขาสั้น โพกหัวหรือคลุมหัวทำไร่ทำนาทำสวนหรือหา
ปลา ถ้าเข้าเมืองหรือเข้าสังคมก็จะแตง่ กายเรียบร้อยตามความนิยมของสังคมในท้องถิ่นนั้น สำหรับชาว
มุสลมิ ผ้ทู เี่ คร่งและเรียนในทางศาสนามกั นยิ ม แต่งกายแบบชาวอาหรับก็มีอยูจ่ ำนวนมาก ซึง่ จะพบเห็นอยู่
ทั่วไปในยุคโลกาภวิ ัตตน์ ้ี การแต่งกายของคนรุ่นใหม่ มักวิวัฒนาการไปตามรูปแบบของชาวยโุ รปมากขึ้น
โดยเฉพาะบุคคลท่ปี ระกอบอาชพี รับราชการ ธุรกิจหรือรฐั วิสาหกจิ ตา่ ง ๆ

3) ขนบธรรมเนยี มและประเพณี

1. ประเพณขี องชาวไทยท่นี บั ถือศาสนาพุทธ

1.1 ประเพณชี ิงเปรต การชงิ เปรตเป็นประเพณีเน่อื งในเทศกาลเดือนสิบของชาวไทย
ท่ีนบั ถอื ศาสนาพุทธ โดยจดั ในวัดทุกวดั ในวนั แรม 14 คำ่ หรือ 15 ค่ำ เดือน 10 โดยทำร้านจดั สำรบั อาหาร
คาวหวาน ไปวางเพื่ออุทิศส่วนกุศลไปให้เปรตชน (ปู่ย่าตายายและบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว)
รา้ นทีว่ างอาหารเรียกว่าร้านเปรต สร้างไวก้ ลางวัด ยกเสาสูง 4 เสาบา้ ง เสาเดยี วบ้าง และนิยมจัดทำร้าน
เปรต 2 ร้าน โดยแบ่งออกเป็นร้านเสาสูง สำหรับคนหนุ่มที่มีกำลังวังชาในการปีนป่าย ส่วนอีกร้านเป็น
เสาเตี้ยสูงประมาณสะเอว สำหรับให้เด็กและผู้หญิงได้แย่งชิงเพื่อความสนุกสนาน บนร้านเปรตจะมี
สายสิญจน์วงล้อมไว้รอบและต่อยาวไปจนถึงที่พระสงฆ์นั่งประกอบพิธีกรรม เมื่อทำพิธีเสร็จแล้วจะมีผู้ตี
ระฆงั ใหส้ ัญญาณ บรรดาผู้มาร่วมทำบุญก็จะเข้าไปรุมแยง่ สงิ่ ของอาหารคาวหวาน ท่ีอยู่บนร้านเปรตอย่าง
สนกุ สนาน ซ่ึงเรยี กกนั ว่า “ชงิ เปรต”

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธิวาส หน้าท่ี 7

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

1.2 ประเพณีบังกุลบัว การบังกุลบัว คือ การทำบุญระลึกถึงญาติที่ล่วงลับไปแล้ว
และนำกระดูกมาบรรจุไว้ในบัว (ที่บรรจุอัฐิ) ประจำหมู่บ้านในแต่ละวัด หรือบัวประจำตระกูล มีขึ้น
ระหว่างเดอื น 5 แรม 1 คำ่ ของทุกปีเป็นต้นไป ถอื เป็นการชมุ นุมญาติของแต่ละหมู่บ้านตำบล โดยเม่ือถึง
วนั บังกุลบวั ญาตพิ ่ีนอ้ งลูกหลานท่ีไปประกอบอาชพี หรือไปอยู่ต่างถ่นิ จะพร้อมใจกันกลับบ้านเพื่อทำบุญ
ในวนั น้ี และจะมีการทำความสะอาดตกแตง่ บวั บางทเ่ี รยี กประเพณีนี้ว่า “ทำบญุ รดนำ้ บวั ”

1.3 ประเพณีลาซัง ลาซังเป็นประเพณีประจำปีของชาวไทยพุทธ แถวอำเภอตากใบ
จะเรยี กว่า “ล้มซังกนิ ขนมจีน” ประเพณเี กิดขึน้ เนื่องจากความเช่ือเรือ่ งทน่ี า เรือ่ งแม่โพสพ โดยเชื่อว่าถ้า
จัดทำพิธีนี้แล้ว จะทำให้นาข้าวปีต่อไปนั้นงอกงามให้ผลผลิตสูง เพราะชาวนารูค้ ุณเจ้าที่นาและแม่โพสพ
หลังจากท่เี ก็บเกี่ยวข้าวเสร็จแล้ว ผนู้ ำชุมชนก็จะกำหนดวันล้มซัง พร้อมนิมนต์พระจากวัดใกล้ ๆ 3-5 รูป
เพื่อทำพิธีทางศาสนา หลงั เสร็จพิธีแล้ว ชาวบา้ นจะนำขนมจีนมาถวายพระ เม่อื พระฉันเสร็จเรียบร้อยแล้ว
ผู้มาร่วมงานก็จะร่วมรับประทานอาหาร คือ ขนมจีนร่วมกัน ในภาคบ่ายจะมีกิจกรรมการละเล่นต่าง ๆ
เป็นการสนุกสนาน เช่น ชักคะเย่อ แย้ชิงรู ชนวัว (ปัจจุบันไม่ค่อยจัดแล้ว) ตีไก่ เล่นไพ่ เล่นลูกกอเจาะ
(ลกู เตา๋ ) เล่นโป ในบางตำบลของอำเภอตากใบ เช่น พร่อน เกาะสะทอ้ น โฆษติ จะจัดเปน็ เทศกาลประจำปี
มีภาพยนตร์หนังตะลุง และการแสดงอน่ื ๆ ในภาคกลางคืนด้วย

1.4 ประเพณีลากพระ ลากพระหรือชักพระ จะกระทำกันหลังจากวนั มหาปวารณา
หรือวันออกพรรษา 1 วัน คือ ตรงกับวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 พุทธศาสนิกชนจะพร้อมใจกันอาราธนา
พระพุทธรูปข้ึนประดิษฐานบนบษุ บก ทวี่ างอย่เู หนือรถหรอื ลอ้ เล่ือน แลว้ แห่แหนชกั ลากไปตามถนน ซ่ึงจะ
ไปรวมกนั ณ จดุ ท่นี ดั หมาย อาจจะเป็นวดั ใดวดั หน่งึ หรือสถานทท่ี ผ่ี จู้ ัดงานกำหนดไว้ รถหรือล้อเลื่อนน้ัน
ชาวบ้านมกั เรียกว่า “เรอื พระ” ปกตจิ ะตกแต่งเป็นรูปเรือ โดยใชค้ นลากเชอื กเป็น 2 สาย เมื่อเรือพระแต่
ละลำเดินทางไปถึงจุดนัดหมาย ก็จะมีพิธีกรรมและกิจกรรม โดยชาวบ้านจะนำอาหารถวายพระสงฆ์
ที่มาพรอ้ มกับเรือพระ หรือพระสงฆ์ทีช่ าวบ้านนิมนตม์ า เพื่อร่วมงานลากพระ เพื่อพระฉันเสร็จเรียบรอ้ ย
แล้ว ชาวบ้านก็จะร่วมกันรับประทานอาหารและร่วมกิจกรรม เพื่อความสนุกสนานและความสามัคคี
กิจกรรมที่จัดในงานประเพณีลากพระ ได้แก่ การประกวดเรอื พระ การแข่งขันตีโพนหรอื กลองใหญ่ การ
แขง่ ขนั ซัดตม้ และการแขง่ ขันกีฬาพืน้ บ้าน

1.5 ประเพณีกินวาน หมายถึง การไหว้วานให้เพื่อนบ้านมาช่วยกันลงแรงทำงาน
อย่างใดอยา่ งหน่ึง เพื่อให้งานหนักหรืองานเร่งด่วนสำเร็จลุลว่ งทนั การ โดยผู้ที่ร่วมลงแรงไม่คิดค่าแรงงาน
บางอย่างอาจผลัดเปลี่ยนช่วยกันทำเป็นบ้าน ๆ ไป เช่นเดียวกับทางภาคกลางที่เรียกว่า “ลงแขก”
การไหว้วานใช้วธิ ีบอกกล่าวกันด้วยวาจา ผู้ไหว้วานอาจจะไปบอกด้วยตนเอง หรือมอบหมายให้คนอ่นื ไป
บอกแทน จงึ เรยี กการไหว้วานนี้ว่า “ออกปาก” และถอื เป็นประเพณีท่ีเจ้าภาพจะตอ้ งเล้ยี งอาหารผู้มาร่วม
ลงแรง ผูท้ ไี่ ปร่วมจึงมักใชค้ ำว่า “ไปกนิ วาน” ปัจจบุ นั ประเพณีนกี้ ำลงั สญู หายไป เนอ่ื งจากมเี ครื่องจักรกล
มาทำหน้าที่แทนแรงคน จึงหลงเหลืออยู่ในกลุ่มเครือญาติเพื่อนสนิทกลุ่มเล็ก หรือในกลุ่มคนยากจนที่ไม่มี
กำลงั ทจ่ี ะจดั ซอ้ื เครื่องมือกล

สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั นราธิวาส หน้าท่ี 8

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

2. ประเพณชี องชาวไทยมุสลิม

2.1 มาแกปูโละ “มาแกปูโละ” เป็นภาษาทอ้ งถ่ินแปลว่า“กินเหนียว” ประเพณีการ
กินเหนียวของชาวไทยที่นับถือศาสนาอิสลาม จะใช้ในหลายโอกาส เช่น แต่งงานและเข้าสุหนัต คำว่า
“กินเหนียว” มิใช่ว่าเจ้าของจะบริการอาหารเฉพาะข้าวเหนียวเท่านั้น แต่เป็นการเลี้ยงอาหารธรรมดา
ทัว่ ไปน่ันเอง

2.2 การเข้าสุหนัต เป็นหลกั การของศาสนาอิสลาม อันเกย่ี วเนอื่ งกับเรอ่ื งความสะอาด
คือการขลิบผิวหนังหุ้มส่วนปลายอวัยวะเพศชาย หรือเรียกตามภาษาท้องถิ่นว่า “มาโซะยาวี” ซึ่งจะทำแก่
เด็กชายทีม่ ีอายรุ ะหว่าง 2-10 ปี สว่ นการจดั เลย้ี งอาหารในวันเข้าสหุ นัต ถือว่าเปน็ ประเพณีอย่างหนึ่ง

2.3 วันฮารีรายอมอี ยู่ 2 วนั คอื

2.3.1 วนั อิฏิลฟิตรี หรอื ที่เรียกว่า วนั ฮารีรายอปอซอเปน็ วันเฉลิมฉลองเน่ืองจาก
การสนิ้ สุดการถือศีลอดในเดือนรอมฎอน เป็นการกลบั เข้าสสู่ ภาพเดิม คือสภาพทไ่ี ม่ต้องอดอาหาร ไม่ต้อง
อดนำ้ ฯลฯ อกี ต่อไป ซ่งึ ตรงกับวนั ทห่ี นึง่ ของเดือนเซาวาลเป็นเดอื นท่ี 10 ทางจนั ทรคติ และทางราชการ
กำหนดให้เปน็ วนั หยดุ ราชการใน 5 จังหวดั ชายแดนภาคใต้ ได้แก่ จังหวัดนราธวิ าส ปัตตานี ยะลา สงขลา
และจังหวดั สตลู

2.3.2 วันอิฎิลอัตฮา หรือที่เรียกว่าวันฮารีรายอหัจญี หมายถึง วันเฉลิมฉลอง
เนื่องในวันเชือดสัตว์พลีเป็นทาน บริจาคอาหารแก่คนยากจนและประชาชนทั่วไป ตรงกับวันที่ 10
ของเดือนซลุ อจิ ญะ เปน็ เวลาเดยี วกบั การประกอบพธิ ีฮจั ญ์ ณ นครเมกกะ ของมุสลมิ ท่วั โลกดังน้ันชาวไทย
มุสลิม จึงนิยมเรียกวันตรุษนี้ว่า วันอีดใหญ่ หรือวันรายอหัจญี และทางราชการกำหนดให้เป็น
วันหยุดราชการใน 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้แก่ จังหวัดนราธวิ าส ปัตตานี ยะลา สงขลา และจังหวัด
สตูล

2.4 วันเมาลิด เมาลิดเป็นภาษาอาหรับ แปลว่า เกิด ที่เกิด หรือวันเกิด ซึ่งหมายถึง
วันสมภพของนบีมูฮัมหมัด ตรงกับวันที่ 12 ของเดือนรอบีอุลอาวาล หรือเดือนที่ 3 ตามปฏิทินอาหรับ
วันเมาลดิ นอกจากจะเป็นวันเฉลมิ ฉลองเนื่องในวนั สมภพของนบมี ูฮัมหมัด (ซ.ล) แลว้ ยังเป็นการรำลึกถึงวันที่
ท่านลี้ภัยจากนครเมกกะไปสู่นครมาดีนะห์ และเป็นวันมรณกรรมของท่านอีกด้วย ซึ่งตรงกันทั้งสามวัน
กจิ กรรมต่าง ๆ ในวนั เมาลดิ ได้แก่ การอัญเชญิ คัมภรี ์อันกรุ อ่าน การแสดงปาฐกถาธรรม การแสดงนิทรรศการ
การเลยี้ งอาหาร ฯลฯ

2.5 วันอาซูรอ อาซูรอเป็นภาษาอาหรับ หมายถึง วันที่ 10 ของเดือนมุฮัรรอน
ซึ่งเป็นเดือนทางศักราชอิสลาม ในสมัยท่านนบีนุฮ์ได้เกิดน้ำท่วมใหญ่ ยังความเสียหายแก่ทรัพย์สินไร่นา
ของประชาชนทัว่ ไป ทำให้เกิดการขาดอาหารบรโิ ภค จึงประกาศให้ผู้ท่ีมีสิ่งของที่เหลอื พอจะรบั ประทาน
ไดใ้ ห้เอามากองรวมกัน เนื่องจากตา่ งคนต่างมีของคนละอย่างไมเ่ หมือนกนั ท่านนบีนฮุ ์ใหเ้ อาของเหล่านั้น
มากวนเข้าด้วยกัน สาวกของท่านก็ได้รับประทานอาหารโดยทั่วกันและเหมือนกัน ในสมัยท่าน
นบีมูฮัมหมัด (ศ็อล) ได้เกิดเหตุการณ์ทำนองเดียวกัน ขณะที่กองทหารของท่านกลับจากการรบที่
บาดัร ปรากฏว่าทหารมีอาหารไม่พอกิน ท่านนบีมูฮัมหมัด (ศ็อล) จึงใช้วิธีการของท่านนบีนุฮ์ โดยให้ทุกคน
เอาขา้ วของท่ีรับประทานได้มากวนเขา้ ด้วยกัน แล้วแบง่ กันรบั ประทานในหมู่ทหาร

สำนักงานสาธารณสุขจังหวดั นราธิวาส หน้าที่ 9

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

1.10 ลักษณะการปกครองและการบริหาร

1) การแบ่งเขตการปกครอง จังหวัดนราธิวาส แบ่งเขตการปกครอง เป็น 13 อำเภอ 77
ตำบล 72 อบต. 589 หมูบ่ า้ น

2) ราชการบริหารสว่ นท้องถ่นิ ประกอบด้วย

1. รปู แบบองค์การบรหิ ารส่วนจงั หวัด จำนวน 1 แห่ง

2. รปู แบบเทศบาล จำนวน 16 แห่ง แยกเป็น

2.1 เทศบาลเมอื ง 3 แหง่ คอื

2.1.1 เทศบาลเมืองนราธิวาส 2.1.2 เทศบาลเมืองสุไหงโก-ลก

2.1.3 เทศบาลเมืองตากใบ

2.2 เทศบาลตำบล 13 แหง่ คอื

2.2.1 เทศบาลตำบลกะลวุ อเหนอื 2.2.2 เทศบาลตำบลยงี่ อ

2.2.3 เทศบาลตำบลบาเจาะ 2.2.4 เทศบาลตำบลตน้ ไทร

2.2.5 เทศบาลตำบลตันหยงมัส 2.2.6 เทศบาลตำบลมะรือโบตก

2.2.7 เทศบาลตำบลรือเสาะ 2.2.8 เทศบาลตำบลศรสี าคร

2.2.9 เทศบาลตำบลปะลรุ ู 2.2.10 เทศบาลตำบลแว้ง

2.2.11 เทศบาลตำบลบูเก๊ะตา 2.2.12 เทศบาลตำบลสุคริ ิน

2.2.13 เทศบาลตำบลปาเสมัส

3. รูปแบบองคก์ ารบริหารส่วนตำบล จำนวน 72 แหง่

ตารางที่ 1 การแบ่งเขตการปกครองในจังหวัดนราธิวาส

ตำบล หมู่บ้าน อบจ. อบต. เทศบาล อปท.
อำเภอ (แห่ง) (หมู)่ (แหง่ ) (แห่ง) (แหง่ ) (แหง่ )

เมืองนราธวิ าส 7 63 152 7
-72 9
ระแงะ 7 61 -22 4
-71 8
สไุ หงโก-ลก 4 19 - 9 1 10
-61 7
ตากใบ 8 52 -62 8
-62 8
รือเสาะ 9 72 -61 7
-30 3
สุไหงปาดี 6 50 -61 7
-40 4
แวง้ 6 46 -51 6
1 72 16 88
บาเจาะ 6 46 หมายเหตุ : ข้อมูล ณ วันที่ 30 กนั ยายน 2564

ยี่งอ 6 40

เจาะไอรอ้ ง 3 33

ศรีสาคร 6 35

จะแนะ 4 31

สคุ ิรนิ 5 41

รวมทงั้ หมด 77 589

ที่มา : ทที่ ำการปกครองจงั หวดั นราธิวาส

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธวิ าส หน้าที่ 10

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

2 ข้อมูลทรัพยากรสาธารณสุข

2.1 สถานพยาบาลสาธารณสุขภาครฐั และเอกชน

ภาครัฐจังหวัดนราธิวาส มีโรงพยาบาลทั่วไป 2 แห่ง คือ โรงพยาบาลนราธิวาสราชนครินทร์
และโรงพยาบาลสุไหงโก-ลก โรงพยาบาลชุมชน ทั้งหมด 11 แห่ง เป็นจำนวนเตียงตามกรอบ ทั้งหมด

1,317 เตยี งและเป็นจำนวนเตียงเปดิ ให้บริการจรงิ 1,317 เตยี ง สำหรับโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตำบล
มีทงั้ หมด 111 แห่ง (ตารางที่ 2)

ตารางที่ 2 ข้อมลู สถานบริการสาธารณสุขภาครัฐทีจ่ ัดบรกิ ารด้านสุขภาพในจังหวดั นราธวิ าส

จำนวนเตียง โรงพยาบาล

โรงพยาบาล ตามกรอบ เปิดให้บริการ สง่ เสริม นคม. ศทบ. ศสม.

จริง สุขภาพตำบล

นราธวิ าสราชนครินทร์ 407 407 11 1 1 3

สุไหงโก-ลก 212 212 4 -12

ระแงะ 120 120 13 1 - -

ตากใบ 102 102 11 - - -

รอื เสาะ 82 82 15 1 - 1

สไุ หงปาดี 46 46 7 1- -

แว้ง 43 43 11 1 - -

บาเจาะ 68 68 7 ---

ยี่งอฯ 60 60 6 ---

เจาะไอรอ้ ง 34 34 5 ---

ศรสี าคร 42 42 7 ---

จะแนะ 66 66 5 ---

สุคริ นิ 35 35 9 ---

รวมทงั้ หมด 1,317 1,317 111 5 2 6

ทมี่ า: ขอ้ มูล จาก http://hdc.ntwo.moph.go.th ณ 30 กนั ยายน 2564

หมายเหตุ: นคม. ย่อมาจาก หนว่ ยควบคุมโรคติดต่อนำโดยแมลง

ศทบ. ย่อมาจาก ศนู ยบ์ รกิ ารสาธารณสขุ เทศบาล

ศสม. ย่อมาจาก ศนู ยส์ ุขภาพชุมชนเมือง

สถานประกอบการด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพและบริการสุขภาพ จังหวัดนราธิวาส ร้านขายยา
112 แห่ง สถานที่ผลิตอาหาร จำนวน 180 แห่ง สถานที่นำเข้าอาหาร จำนวน 15 แห่ง สถานพยาบาล
จำนวน 106 แห่ง นวดเพื่อสุขภาพ จำนวน 22 แห่ง นวดเพื่อเสริมความงาม จำนวน 1 แห่ง สปา จำนวน

1 แห่ง รวมทงั้ หมด 437 แหง่ (ตารางท่ี 3)

สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัดนราธิวาส หนา้ ที่ 11

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สถานท่ีจำหน่ายยา จำแนกรายประเภทใบอนุญาต จังหวัดนราธิวาส แผนปจั จุบัน (ขย.1)
จำนวน 90 แห่งแผนปัจจุบัน (ขย.2) จำนวน 18 แห่ง แผนโบราณ (ยบ.) จำนวน 3 แห่ง บรรจุเสร็จสำหรับสัตว์
(ขย.3) จำนวน 1 แห่ง รวมทั้งหมด 112 แห่ง (ตารางที่ 4) สถานพยาบาลจังหวัดนราธิวาส แยกประเภท ดังนี้
เวชกรรม จำนวน 28 แห่ง เวชกรรมเฉพาะทาง จำนวน 25 แหง่ เวชกรรมความงาม จำนวน 5 แห่ง ทันตกรรม
จำนวน 20 แห่ง สหคลินิก จำนวน 4 แห่ง เทคนิคการแพทย์ จำนวน 4 แห่ง การพยาบาลและ
การผดุงครรภ์ จำนวน 14 แห่ง การแพทย์ แผนไทย จำนวน 3 แห่ง การแพทย์แผนไทยประยุกต์
จำนวน 1 แห่ง กายภาพบำบัด จำนวน 1 แห่ง การประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนจีน
จำนวน 1 แหง่ รวมทั้งหมด 106 แหง่ (ตารางท่ี 5)

สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวัดนราธิวาส หนา้ ที่ 12

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธิวาส หน้าที่ 13

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธิวาส หน้าที่ 14

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธิวาส หน้าที่ 15

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธิวาส หน้าที่ 16

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

สำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุขประจำโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวน 111 แห่ง มี
เจ้าหน้าที่ ท้ังหมด 671 คน อัตราส่วนเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลต่อประชากรเขต
รับผิดชอบในภาพรวมเท่ากับ 1 ตอ่ 1,216 มีค่าเฉลีย่ เจ้าหนา้ ทตี่ อ่ โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตำบลเท่ากับ

6.05 คนโดยอำเภอบาเจาะมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 8.00 และอำเภอสุคิริน มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด เท่ากับ 4.67
(ตารางท่ี 7)

ตารางที่ 7 จำนวนบุคลากรในสำนักงานสาธารณสุขอำเภอและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล
แยกรายอำเภอ

เจ้าหน้าที่ โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตำบล

สสอ. ใน สสอ. จำนวน เจ้าหน้าท่ี คา่ เฉล่ยี ประชากร อัตรา จนท.รพ.สต.
(คน) (แหง่ ) (คน) จนท./รพ.สต. เขตรับผดิ ชอบ 1 คน ต่อประชากร

เมอื งนราธิวาส 9 11 84 7.64 150,031 1,786

ระแงะ 6 13 75 5.77 93,975 1,253

สไุ หงโก-ลก 5 4 30 7.50 71,621 2,387

ตากใบ 7 11 66 6.00 72,537 1,099

รือเสาะ 7 15 73 4.87 74,359 1,018

สุไหงปาดี 9 7 41 5.86 48,263 1,177

แวง้ 6 11 55 5.00 54,080 983

บาเจาะ 9 7 56 8.00 55,809 996

ย่ีงอ 5 6 45 7.50 47,303 1,051

เจาะไอรอ้ ง 6 5 31 6.20 41,104 1,325

ศรีสาคร 4 7 43 6.14 41,734 970

จะแนะ 8 5 30 6.00 39,443 1,314

สุคริ นิ 7 9 42 4.67 26,274 625

รวมทัง้ หมด 88 111 671 6.05 816,533 1,216

ท่มี า: โปรแกรม hrops ณ 1 ตลุ าคม 2564

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธวิ าส หนา้ ท่ี 17

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

จังหวัดนราธิวาส มีบุคลากรสาธารณสุขที่เป็นข้าราชการทั้งหมด 2,435 คน แยกราย
โรงพยาบาลท้งั โรงพยาบาลทัว่ ไปและโรงพยาบาลชุมชน แยกประเภท แพทย์ 217 คน ทนั ตแพทย์ 51 คน
เภสัชกร 110 คน พยาบาลวิชาชีพ 1,500 คน พยาบาลเทคนิค 2 คน ข้าราชการอื่นๆ 537 คนพนักงาน
ราชการ 116 คน พนักงานกระทรวง 913 คน ลูกจ้างประจำ 156 คน ลกู จา้ งชว่ั คราว 25 คน (ตารางที่ 8)

ตารางที่ 8 ขอ้ มลู จำนวนบุคลากรสาธารณสุขของโรงพยาบาลภาครัฐในจงั หวดั นราธวิ าส

โรงพยาบาล แพทย์ ทนั ต เภสชั กร พยาบาล พยาบาล ขา้ ราชการ รวม พนักงาน พนักงาน ลูกจ้าง ลูกจ้าง
แพทย์ วิชาชีพ เทคนิค อ่นื ๆ ข้าราชการ ราชการ กระทรวง ประจำ ชว่ั คราว

นราธิวาสฯ 82 11 29 451 2 138 713 45 270 42 4
- 77 429 28 164 34 4
สไุ หงโก-ลก 43 6 17 286 2 215 1142 73 434 76 8
- 37 176 6 85 7 1
รวม รพท. 125 17 46 737 - 26 115 4 37 12 2
- 35 142 3 51 5 3
ระแงะ 15 5 8 111 - 30 117 3 34 6 -
- 24 104 3 38 7 1
ตากใบ 14 3 8 64 - 28 125 2 47 7 6
- 32 118 7 37 - -
รือเสาะ 12 5 7 83 - 29 100 5 35 14 2
- 24 95 3 41 6 2
สุไหงปาดี 7 3 6 71 - 30 103 4 54 7 0
- 27 80 3 20 9 -
แว้ง 8 4 6 62 0 322 1293 43 479 80 17

บาเจาะ 8 2 6 81 2

ยง่ี อฯ 7 3 5 71

เจาะไอร้อง 5 3 4 59

ศรสี าคร 7 3 5 56

จะแนะ 4 1 5 63

สุคิรนิ 5 2 4 42

รวม รพช. 92 34 64 763

รวม 217 51 110 1,500 537 2,435 116 913 156 25
ท้ังหมด

ท่ีมา: โปรแกรม hrops ณ 1 ตลุ าคม 2564

สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั นราธิวาส หนา้ ท่ี 18

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

การสูญเสยี บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข ปีงบประมาณ 2564 พบวา่ สูญเสยี แพทย์
ร้อยละ 3.19 ทนั ตแพทย์ รอ้ ยละ1.92 เภสชั กร รอ้ ยละ 0 และพยาบาลวิชาชพี ร้อยละ 0.53 (ตารางที่ 9)

ตารางท่ี 9 จำนวนการสูญเสียบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขภาครัฐในจงั หวดั นราธวิ าส

อำเภอ แพทย์ ทนั ตแพทย์ เภสัชกร % พยาบาลวิชาชีพ

เมืองนราธิวาส จำนวน สูญเสีย % จำนวน สญู เสีย % จำนวน สูญเสีย - จำนวน สูญเสีย %
ระแงะ -
สุไหงโก-ลก 84 3 3.57 13 - - 37 - - 501 4 0.79
ตากใบ 15 - - 5- - 8- - 153 - -
รือเสาะ 43 3 6.52 6- - 17 - - 304 1 0.32
สุไหงปาดี 14 - - 3- - 8- - 100 1 0.99
แว้ง 12 - - 5- - 7- - 112 - -
บาเจาะ 7- - 3- - 6- - 94 - -
ยี่งอ 8-- 4- - 6- - 89 2 2.19
เจาะไอร้อง 8-- 2 1 25 6- - 114 1 0.86
ศรีสาคร 7-- 3- - 5- - 98 - -
จะแนะ 5-- 3- - 4- - 78 - -
สุคริ ิน 7-- 3- - 5- - 73 - -
4 1 20 1- - 5- - 76 1 1.29
รวมทั้งหมด 5-- 2- - 4- 55 - -
219 7 3.19 51 1 1.92 118 - 1,847 10 0.53

ทีม่ า: โปรแกรม hrops ณ 1 ตลุ าคม 2564

2.3 จำนวนผูป้ ว่ ยนอก ผู้ป่วยใน และอัตราครองเตียง

จำนวนผู้ใช้บริการผู้ป่วยนอก ปีงบประมาณ 2564 (ตุลาคม 2563-กันยายน2564) รพท.มี
ผู้ใช้บริการ จำนวน 192,161 คน 742,400 ครั้ง และใน รพช. มีผู้ใช้บริการ จำนวน 375,582 คน
1,348,407 ครั้ง เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมาพบว่า จำนวนผู้ใช้บริการผู้ป่วยนอก ในรพท. จำนวนคนลดลง
จำนวนครัง้ ในการใชบ้ ริการลดลง และ รพช.จำนวนคนลดลง จำนวนคร้งั ในการใช้บรกิ ารลดลง

สำหรับจำนวนผู้ใช้บริการผูป้ ่วยในปีงบประมาณ 2564 (ตุลาคม 2563-กันยายน 2564) ใน
รพท.มีผู้ใช้บริการ จำนวน 46,099 คน 276,565 วันและในรพช. มีผู้ใช้บริการ 56,448 คน 242,101 วัน
เมอ่ื เทยี บกับปีทผ่ี ่านมา พบว่า จำนวนผใู้ ช้บริการผูป้ ว่ ยใน ในรพท. จำนวนคนเพ่มิ ขึน้ วันนอนเพิม่ ข้ึน และ
รพช.จำนวนคนเพิ่มขึ้น วันนอนเพิ่มขึ้น ส่วนอัตราครองเตียง รพท.เฉลี่ยร้อยละ 122.41 และรพช.เฉล่ีย
ร้อยละ 95.03 รายละเอียดดงั ตาราง

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธวิ าส หน้าที่ 19

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ตารางที่ 10 ผลสรุปผูป้ ว่ ยนอก-ใน ปงี บประมาณ 2564 (ตลุ าคม 2563-กนั ยายน 2564) และอตั ราครองเตยี ง
ของโรงพยาบาลในจังหวัด

ผปู้ ่วยนอก ผปู้ ว่ ยใน อัตราครองเตยี ง

โรงพยาบาล ปี 2563 ปี 2564 ปี 2563 ปี 2564 รอ้ ยละ ร้อยละ

นราธวิ าสฯ คน คร้งั คน คร้ัง คร้งั วัน ครง้ั วนั ปี 2563 ปี 2564
สุไหงโก-ลก
ระแงะ 183,535 665,255 128,236 439,475 28,803 150,794 31,161 180,610 101.51 121.58
ตากใบ
รือเสาะ 89,992 397,168 63,925 302,925 15,530 106,662 14,938 95,955 139.15 124.00
สุไหงปาดี
แวง้ 101,242 330,978 59,054 191,406 9,274 28,082 11,403 58,950 64.11 134.59
บาเจาะ
ย่งี อฯ 78,795 373,161 46,674 175,728 5,964 15,369 6,835 29,902 38.63 80.32
เจาะไอรอ้ ง
ศรสี าคร 82,080 289,547 48,061 157,941 8,656 20,959 6,937 21,942 70.03 73.31
จะแนะ
สุคริ ิน 53,679 207,842 29,611 120,821 3,251 8,552 3,278 13,822 66.94 82.32

รวมทง้ั หมด 61,838 258,902 30,001 138,473 3,319 8,821 3,211 12,857 67.13 81.92

รพท. 61,128 230,022 37,522 135,165 5,831 18,237 5,751 26,334 73.48 106.10
รพช.
53,933 182,423 33,732 112,997 5,364 14,133 5,966 27,078 88.00 123.64

43,152 159,897 23,452 76,441 3,271 8,892 3,238 12,651 71.65 101.94

43,724 170,320 27,831 96,094 3,860 10,543 4,101 15,527 68.77 101.29

41,062 159,313 21,133 71,397 4,415 13,401 3,479 15,070 99.23 62.56

29,406 111,419 18,511 71,944 2,515 6,409 2,249 7,968 46.21 62.37

923,566 3,536,247 567,743 2,090,807 100,053 410,854 102,547 518,666 89.19 107.90

273,527 1,062,423 192,161 742,400 44,333 257,456 46,099 276,565 114.32 122.41
650,039 2,473,824 375,582 1,348,407 55,720 153,398 56,448 242,101 65.16 95.03

ท่ีมา: ขอ้ มลู จาก http://hdc.ntwo.moph.go.th ณ 30 กนั ยายน 2564

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธิวาส หน้าท่ี 20

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

3 ขอ้ มูลประชากรและหลงั คาเรอื น

จังหวัดนราธิวาส มีประชากรจากทะเบียนราษฎร์ ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2564 จำนวน
816,533 คน อำเภอที่มีประชากรมากที่สุด คือ อำเภอเมือง จำนวน 150,031 คน อำเภอที่มีประชากร

น้อยทีส่ ุด คอื อำเภอสคุ ิริน จำนวน 26,274 คน รายละเอียดตามตารางท่ี 11

ตารางท่ี 11 จำนวนประชากรและหลังคาเรอื นตามทะเบียนราษฎร์ในจงั หวัดนราธวิ าส

อำเภอ ทะเบียนราษฎร์ (30มิถนุ ายน 2564) รวม
ชาย หญงิ 150,031
93,975
เมืองนราธิวาส 75,016 75,015 71,621
72,537
ระแงะ 46,210 47,765 74,359
48,263
สไุ หงโก-ลก 34,144 37,477 54,080
55,809
ตากใบ 35,630 36,907 47,303
41,104
รือเสาะ 36,995 37,364 41,734
39,443
สุไหงปาดี 23,813 24,450 26,274
816,533
แว้ง 26,588 27,492

บาเจาะ 27,462 28,347

ย่ีงอ 23,330 23,973

เจาะไอร้อง 20,501 20,603

ศรีสาคร 21,174 20,560

จะแนะ 20,022 19,421

สุคิริน 13,368 12,906

รวมทงั้ หมด 404,253 412,280

ที่มา: สำนกั บริหารการทะเบียน กรมการปกครองปี 2564

หมายเหตุ: ขอ้ มลู ณ วันท่ี 30 มถิ ุนายน 2564

สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั นราธวิ าส หน้าท่ี 21

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

สว่ นโครงสรา้ งประชากร พบว่า ฐานปิรมดิ ประชากรในวยั 0-24 ปี ซงึ่ เป็นวยั พง่ึ พิงกว้างกวา่
กล่มุ อายุอน่ื ๆ และมากกว่าฐานของประเทศ รายละเอยี ดตามตารางท่ี 12

ตารางท่ี 12 จำนวนและร้อยละของประชากรจำแนกตามกลุ่มอายุในจงั หวัดนราธวิ าส (เฉพาะผู้มีสัญชาตไิ ทย)

กลมุ่ อายุ (ปี) ชาย หญิง รวม
จำนวน รอ้ ยละ จำนวน ร้อยละ จำนวน ร้อยละ
62,919 7.71
0-4 32,426 3.97 30,493 3.73 69,429 8.50
68,822 8.43
5-9 35,471 4.34 33,958 4.16 66,152 8.10
68,415 8.38
10-14 35,395 4.33 33,427 4.09 67,572 8.28
64,157 7.86
15-19 34,195 4.19 31,957 3.91 60,224 7.38
53,216 6.52
20-24 35,932 4.40 32,483 3.98 48,646 5.96
46,398 5.68
25-29 34,386 4.21 33,186 4.06 42,933 5.26
29,215 3.58
30-34 32,210 3.94 31,947 3.91 24,229 2.97
17,113 2.10
35-39 30,459 3.73 29,765 3.65 10,126 1.24
7,649 0.94
40-44 26,010 3.19 27,206 3.33 9,318 1.14
816,533 100.00
45-49 23,115 2.83 25,531 3.13

50-54 21,903 2.68 24,495 3.00

55-59 19,888 2.44 23,045 2.82

60-64 13,284 1.63 15,931 1.95

65-69 10,949 1.34 13,280 1.63

70-74 7,600 0.93 9,513 1.17

75-79 4,405 0.54 5,721 0.70

80-84 3,030 0.37 4,619 0.57

85 ปขี ึน้ ไป 3,595 0.44 5,723 0.70

รวมทั้งหมด 404,253 49.51 412,280 50.49

ที่มา: ข้อมลู ทะเบยี นราษฎร์จากสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง
หมายเหตุ: ข้อมลู ณ วนั ที่ 30 มิถุนายน 2564

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธิวาส หนา้ ท่ี 22

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ข้อมูลประชากรจงั หวดั นราธวิ าส ปี 2564

80-84 33333111233322523355046140297433,,,,,,,,,,,,,,,,,,233999824110446405309111584898270309504955236980610055 33123322322331945573013413539523,,,,6577,,,,,,,,,,,,,,24129594979044122188934845306529339106577531753618
70-74
60-64
50-54
40-44
30-34
20-24
ต.ค.-14

0-4

40,000 30,000 20,000 10,000 0 10,000 20,000 30,000 40,000

ชาย หญิง

ทม่ี า: ขอ้ มลู ทะเบียนราษฎร์ สำนกั บรหิ ารการทะเบยี นกรมการปกครอง
หมายเหตุ: ข้อมลู ณ วันท่ี 30 มิถนุ ายน 2564

แผนภูมทิ ี่ 1 ปิระมิดประชากรในจังหวดั นราธิวาส ปี 2564

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธวิ าส หนา้ ท่ี 23

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

4 ข้อมูลสถติ ชิ ีพและสถานะสขุ ภาพ

4.1 สถิติชพี

ในปีงบประมาณ 2564 มีเดก็ เกดิ ใหม่ จำนวน 10,747 คน คดิ เปน็ อตั ราการเกิด 13.16 ต่อประชากร
พันคน และมีจำนวนคนตาย 5,059 คน คิดเป็นอัตราการตาย 6.20 ต่อประชากรพันคน จำนวนการเพิ่มประชากร
จำนวน 5,688 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 0.70 รายละเอียดตามตารางที่ 13

ตารางท่ี 13 จำนวนและอตั ราการเกดิ การตาย การเพมิ่ ปีงบประมาณ 2564

อำเภอ การเกดิ การตาย การเพ่มิ
จำนวน อัตรา
เมอื งนราธวิ าส จำนวน อัตรา จำนวน อตั รา 3,218 2.14
สุไหงโก-ลก 4,023 26.81 805 5.37 1,565 2.19
ระแงะ
2,053 28.66 488 6.81 181 0.19
ตากใบ
747 7.95 566 6.02 37 0.05
รอื เสาะ
สไุ หงปาดี 573 7.90 536 7.39 253 0.34
แวง้
บาเจาะ 669 9.00 416 5.59 -154 0.32
ยี่งอ -120 0.22
เจาะไอร้อง 254 5.26 408 8.45 141 0.25
ศรีสาคร 237 4.38 357 6.60 71 0.15
จะแนะ 497 8.91 356 6.38 42 0.10
สุคิริน 294 0.70
402 8.50 331 7.00 151 0.38
รวมทั้งหมด 9 0.03
273 6.64 231 5.62 5,688 0.70
469 11.24 175 4.19
381 9.66 230 5.83
169 6.43 160 6.09
10,747 13.16 5,059 6.20

ทมี่ า: รายงานการเกดิ -ตายปีงบประมาณ 2564 จากกองยทุ ธศาสตร์และแผนงาน
(https://deathbirthrepo.dcs.moph.go.th)

หมายเหตุ: 1. อัตราเกิด = อตั ราตอ่ พนั ของประชากรกลางปี
2. อัตราตาย = อัตราตอ่ พันของประชากรกลางปี
3. อัตราเพิม่ = อัตรารอ้ ยละของประชากรกลางปี

สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวัดนราธิวาส หน้าที่ 24

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ตารางที่ 14 เปรยี บเทียบอตั ราการเกิด อัตราตาย และอตั ราเพ่มิ ย้อนหลัง 5 ปี

อตั รา ปี 2560 ปี 2561 ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564
เกดิ 15.36 15.93 14.01 14.38 13.16
ตาย 5.52 5.75 5.77 5.83 6.20
เพิ่ม 0.98 1.02 0.82 0.85 0.70

ท่มี า: รายงานการเกิดและตาย ปงี บประมาณ 2560-2564 จากกองยทุ ธศาสตรแ์ ละแผนงาน
(https://deathbirthrepo.dcs.moph.go.th)

4.2 สถานะสขุ ภาพ

สาเหตุการตาย 10 อันดับแรก จังหวัดนราธิวาส พบว่า อันดับ 1 โรคเสื่อมระบบประสาท
จำนวน 669 คน คิดเป็นอัตราตาย 81.93 ต่อแสนประชากร อันดับ 2 ความดันโลหิตสูง จำนวน 316 คน
คิดเป็นอัตราตาย 38.70 ต่อแสนประชากร อันดับ 3 โรคหัวใจขาดเลือดเรื้อรัง จำนวน 198 คน คิดเป็น
อัตราตาย 24.25 ตอ่ แสนประชากร ตามลำดับ รายละเอยี ดตามตารางท่ี 15

ตารางที่ 15 สาเหตุการตาย 10 อันดับแรก จงั หวัดนราธวิ าส

อนั ดับ ชอื่ โรค จำนวน อัตราต่อประชากร
(ราย) แสนคน
81.93
1 โรคเสอ่ื มระบบประสาท 669
38.70
2 ความดันโลหิตสูง 316 24.25
23.27
3 โรคหวั ใจขาดเลอื ดเร้ือรงั 198 21.92
19.47
4 เบาหวานทีไ่ มร่ ะบุรายละเอียดไมม่ ภี าวะแทรกซอ้ น 190 18.37
15.68
5 ปอดบวม 179 13.23
8.57
6 เลอื ดออกในสมอง 159

7 ไตวายทไี่ มร่ ะบุรายละเอยี ด 150

8 การตดิ เชอื้ ในกระแสเลอื ด 128

9 โรคหืด 108

10 เนือ้ งอกร้ายของหลอดลมหรือปอดไม่ระบุตำแหนง่ 70

ท่ีมา: รายงานการตายจากสำนักนโยบายและแผนยุทธศาสตร์ ปีงบประมาณ 2564

หมายเหตุ: ขอ้ มูล ณ วันที่ 1 ต.ค. 2563–30 ก.ย.2564

สำนักงานสาธารณสุขจังหวดั นราธวิ าส หนา้ ที่ 25

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

4.3 ภาวะการเจ็บป่วยของประชาชน

สาเหตุการปว่ ยของผปู้ ว่ ยนอกตามกล่มุ โรค 10 อันดับแรก จงั หวัดนราธิวาส พบวา่ สาเหตุ
การป่วยของผู้ป่วยนอกสูงสุด คือ ความดันโลหิตสูงที่ไม่มีสาเหตุนำมีอัตราป่วยเท่ากับ 21,306.55 ต่อ
ประชากรแสนคน รองลงมา คือ การติดเชื้อของทางเดินหายใจส่วนบนแบบเฉียบพลันอื่นๆ มีอัตราป่วย
13,058.01 ต่อประชากรแสนคน และความผิดปกติทางพฤติกรรมและจิตประสาทที่เกิดจากการใช้
วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทอื่นๆ มีอัตราป่วย 8,900.44 ต่อประชากรแสนคน ตามลำดับ รายละเอียด
ตามตารางที่ 16

ตารางท่ี 16 สาเหตุการปว่ ยของผู้ปว่ ยนอกตามกลุ่มโรค 10 อนั ดับแรก จงั หวัดนราธวิ าส

อนั ดับ ชือ่ โรค จำนวน อตั ราต่อประชากร
(ราย) แสนคน
1 ความดันโลหติ สงู ทไี่ ม่มีสาเหตนุ ำ 173,975 21,306.55
2 การตดิ เช้อื ของทางเดินหายใจส่วนบนแบบเฉียบพลนั อ่นื ๆ 13,058.01
3 ความผดิ ปกติทางพฤตกิ รรมและจติ ประสาททเ่ี กดิ จากการ 106,623
72,675 8,900.44
ใช้วตั ถอุ อกฤทธต์ิ ่อจติ ประสาทอน่ื ๆ
4 ฟนั ผุ 71,413 8,745.88
5 เบาหวาน 66,552 8,150.56
6 เน้ือเย่อื ผิดปกติ 50,271 6,156.64
7 ความผิดปกติอื่นๆ ของฟนั และโครงสร้าง 43,994 5,387.90
8 โรคอื่นๆ ของหลอดอาหาร กระเพาะและดโู อเดนัม 31,798 3,894.27
9 โรคอ่นื ๆ ของผวิ หนังและเน้อื เยอ่ื ใตผ้ วิ หนงั 28,395 3,477.51
10 การบาดเจ็บระบเุ ฉพาะอ่ืนๆ , ไมร่ ะบุเฉพาะและหลาย 27,519 3,370.23

บรเิ วณในรา่ งกาย

ทมี่ า: ระบบรายงานมาตรฐาน HDC ปีงบประมาณ 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดนราธิวาส

สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั นราธวิ าส หน้าที่ 26

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

สาเหตุการป่วยของผู้ป่วยในตามกลุ่มโรค 10 อันดับแรก จังหวัดนราธิวาส พบว่าสาเหตุ
การป่วยของผู้ป่วยในสูงสุด คือ ปอดบวมมีอัตราป่วย 1,564.79 ต่อประชากรแสนคน รองลงมา คือ
ภาวะแทรกซ้อนอืน่ ๆ ของการตัง้ ครรภ์ และการคลอดอัตราปว่ ย 543.88 ต่อประชากรแสนคน และการ
ดูแลมารดาอื่นๆ ที่มีปัญหาเกี่ยวกับทารกในครรภ์ และถุงน้ำคร่ำและปัญหาที่อาจจะเกิดได้ในระยะคลอด
อัตราปว่ ย 529.19 ต่อประชากรแสนคน รายละเอียดตามตารางท่ี 17

ตารางท่ี 17 สาเหตุการปว่ ยของผู้ปว่ ยในตามกลุม่ โรค 10 อันดบั แรก จงั หวัดนราธิวาส

อันดบั ช่อื โรค จำนวน อตั ราต่อประชากร
(ราย) แสนคน

1 ปอดบวม 12,777 1,564.79
2 ภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ของการตง้ั ครรภ์ และการคลอด 4,441 543.88
3 การดแู ลมารดาอ่นื ๆ ที่มปี ญั หาเกย่ี วกับทารกในครรภ์ 4,321 529.19

และถงุ น้ำครำ่ และปัญหาทอ่ี าจจะเกิดไดใ้ นระยะคลอด 2,551 312.42
2,443 299.19
4 การตดิ เชอ้ื ของทางเดินหายใจส่วนบนแบบเฉียบพลันอื่นๆ
5 หลอดลมอักเสบเฉียบพลันและหลอดลมเลก็ อักเสบ 2,120 259.63

เฉยี บพลัน 2,015 246.78
6 ภาวะแทรกซ้อนทส่ี ว่ นใหญ่พบในระยะหลังคลอดและ 2,009 246.04

ภาวะทางสตู กิ รรมอืน่ ๆ ทีม่ ไิ ด้ระบุรายละเอียด 1,997 244.57
7 ภาวะอื่นๆ ในระยะปริกำเนดิ 1,566 191.79
8 โรคหลอดลมอกั เสบถงุ ลมโป่งพองและปอดชนดิ อุดกน้ั

แบบเรอื้ รงั อ่ืน

9 หวั ใจลม้ เหลว

10 เบาหวาน

ที่มา: ระบบรายงาน HDC ปีงบประมาณ 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจังหวดั นราธิวาส

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธิวาส หน้าที่ 27

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ส่วนที่ 2
สาระสำคญั ของแผนพัฒนาสขุ ภาพ

จังหวดั นราธวิ าส

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธวิ าส หน้าที่ 28

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ทศิ ทางการพฒั นาดา้ นสขุ ภาพจังหวดั นราธิวาส

1. วสิ ัยทัศน์ (Vision)

จากการวิเคราะห์สภาพปัญหา กำหนดจุดยืนการพัฒนาด้านสาธารณสุขจังหวัดนราธิวาส
(Strategic Positioning: SP) และวเิ คราะหส์ ภาพการณ์ปัจจบุ นั ขององคก์ ร โดยใช้เครอ่ื งมือทางการบริหาร
SWOT Analysis นำมาสู่การทบทวนและกำหนดวิสยั รว่ มกนั คือ

“เครอื ข่ายสุขภาพนราธิวาสเขม้ แขง็ ระบบสุขภาพยงั่ ยนื

ประชาชนสขุ ภาพดี เจา้ หนา้ ทมี่ ีความสุข”

ตามนยิ ามของวิสยั ทศั น์ เพอื่ เปน็ เขม็ มงุ่ ในการพฒั นา ดงั น้ี

1)เครอื ขา่ ยสุขภาพนราธวิ าสเข้มแข็ง หมายถึง
เครือข่ายสุขภาพทั้งในและนอกกระทรวงสาธารณสุขมีการบูรณาการพัฒนาระบบสุขภาพ

ร่วมกนั เพื่อสง่ เสรมิ การพัฒนางานสาธารณสขุ ในพ้ืนที่ไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ

2) ระบบสุขภาพที่ยั่งยืน หมายถึง ระบบสุขภาพมีการพัฒนายกระดับให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง
สถานบริการสุขภาพในทุกระดับมีคุณภาพ ได้มาตรฐานตามที่กำหนดอย่าง มีการสร้างสรรค์ นวัตกรรม
ผู้รับบริการเชื่อมั่นและไว้วางใจในระบบบริการสุขภาพที่มีระบบบริการที่เป็นมิตร ไร้รอยต่อมีความสุข
ระหว่างรอรบั บรกิ าร ชมุ ชนมีสว่ นรว่ มและพึ่งตนเองทางสขุ ภาพได้

3) ประชาชนสขุ ภาพดี หมายถึง ประชาชนมลี กั ษณะสถานะทางสุขภาพ ดงั น้ี

-ประชาชนชาวนราธวิ าสมีการดูแลสุขภาพตนเองไดอ้ ยา่ งเหมาะสม มคี วามรู้และทัศนคติท่ีดี
ต่อระบบสุขภาพ นำไปสู่การมีพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้องลดอัตราป่วยตายด้วยโรคเรื้อรัง ลดอัตราการ
เจ็บปว่ ยและเสียชวี ิตดว้ ยอุบตั เิ หตุ ลดปัญหาจากภัยสุขภาพตา่ ง ๆ ลงจากเดิม

4) เจ้าหนา้ ที่มคี วามสขุ หมายถงึ บคุ ลากรสาธารณสุขจังหวัดนราธวิ าส ได้รบั การพัฒนาใหม้ ีทกั ษะ
และมคี วามเชย่ี วชาญ พรอ้ มบริการในทกุ สถานการณ์ ทมี สนบั สนุนมีความเป็นมืออาชีพในการจดั การ
เจา้ หน้าท่ี มคี วามสุขในการใช้ชวี ิต และใหบ้ ริการประชาชน

2. พนั ธกจิ ตามยุทธศาสตร์ (Mission)

เครอื ขา่ ยสุขภาพนราธิวาสเขม้ แขง็

1. เสริมสรา้ งศักยภาพและความร่วมมือของภาคเี ครอื ข่ายในการจัดการด้านสขุ ภาพทกุ ภาคสว่ น
ให้มคี วามเขม้ แข็งสุขภาพใหเ้ กิดการบูรณาการในทกุ ภาคสว่ น

ระบบสุขภาพท่ยี ่งั ยนื
2. พัฒนาระบบการบริการของเครือข่ายสุขภาพทุกระดับ ให้มีคุณภาพและมาตรฐานอย่าง
ตอ่ เน่อื ง
3. พัฒนาระบบการบรหิ ารจดั การดา้ นสุขภาพให้มปี ระสิทธภิ าพ ดว้ ยระบบธรรมมาภบิ าล
4. พัฒนาระบบข้อมูลเทคโนโลยีสารสนเทศด้านสุขภาพและระบบการเชื่อมโยงข้อมูลข่าวสารให้มี
ประสิทธภิ าพ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวดั นราธวิ าส หนา้ ท่ี 29

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ประชาชนสขุ ภาพดี

5. ส่งเสริมให้ประชาชนมีสุขภาวะที่สมบูรณ์ ด้วยพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองได้อย่าง
เหมาะสม ตามบริบทของสงั คม

6. ป้องกันและควบคุมโรคและภัยสขุ ภาพ รวมทั้งการจัดการสิ่งแวดล้อมที่ให้มีคณุ ภาพและเอ้อื
ต่อการมสี ุขภาพดีของของประชาชน

เจา้ หนา้ ท่มี ีความสุข
7. สง่ เสรมิ และพฒั นาบคุ ลากรดา้ นสขุ ภาพ ให้มีสมรรถนะสงู มีขวัญกำลงั ใจที่ดมี คี วามสุข พรอ้ ม
ตอ่ การจดั บริการสขุ ภาพ

3. เป้าหมายสูงสุดของแผนยุทธศาสตร์ (Ultimate Goal)

จังหวัดนราธิวาส มเี ครอื ข่ายสุขภาพท่ีเข้มแข็งในการพัฒนาด้านสุขภาพ สรา้ งระบบสุขภาพท่ยี ั่งยืนด้วย
การพฒั นาคุณภาพ และมาตรฐานระบบบริการอย่างต่อเนื่อง และการบริหารจัดการด้านสุขภาพที่มีประสิทธิภาพ
ด้วยระบบธรรมมาภิบาล ประชาชนมมี ีสุขภาวะตามบรบิ ททางสงั คม เจ้าหน้าทผ่ี ูใ้ หบ้ ริการมีความสุขด้วยระบบบริหาร
จัดการกำลังคนทด่ี ี

4. ประเด็นยทุ ธศาสตร์ (Strategic Issue)

ประเดน็ หลกั ทีส่ ำคญั ในการพฒั นาและขับเคล่อื นให้เกดิ การเปล่ยี นแปลง เตบิ โต สวู่ ิสัยทัศน์ด้วย
วิธีการของแผนยทุ ธศาสตร์ ประกอบดว้ ยประเดน็ ยุทธศาสตร์ ดงั นี้

SI.1 พัฒนาระบบการบริหารและระบบการบริการให้มีคุณภาพและมาตรฐาน โดยบูรณาการ
ภาคเี ครือขา่ ยทุกภาคสว่ น

SI.2 การส่งเสริมสขุ ภาพให้คนนราธวิ าสใหม้ ีสขุ ภาวะตามบรบิ ททางสังคม
SI.3 พฒั นาระบบขอ้ มลู เทคโนโลยสี ารสนเทศด้านสุขภาพ และระบบการเชอื่ มโยงข้อมลู ข่าวสาร
ใหม้ ปี ระสิทธภิ าพ
SI.4 พัฒนาระบบบริหารจดั การกำลงั คนด้านสาธารณสขุ ใหม้ ีประสทิ ธิภาพ
SI.5 พัฒนาระบบการบรหิ ารจัดการดา้ นสุขภาพใหม้ ปี ระสิทธภิ าพ ดว้ ยระบบธรรมมาภิบาล

5. เป้าประสงคข์ องประเดน็ ยุทธศาสตร์ (Outcome Goal)

1. ระบบบริการและสร้างเสริมสุขภาพในเครือข่ายมีคุณภาพมาตรฐานเดียวกัน และมีการ
เช่ือมโยงการบรกิ ารแบบไรร้ อยตอ่ ประชาชนสามารถเขา้ ถึงไดอ้ ย่างเหมาะสมและเท่าเทียม

2. ประชาชนมพี ฤตกิ รรมสขุ ภาพที่เหมาะสมในการดแู ลตนเองและครอบครัวใหม้ ีสขุ ภาพดี
3. ประชาชนทุกกลมุ่ วยั เจ็บป่วยและตายดว้ ยโรคและภยั ทางสขุ ภาพท่ีลดลง
4. ประชาชนกลุ่มวัยผูส้ ูงอายไุ ด้รับการดูแลส่งเสริมสุขภาพให้มีคุณภาพชีวิตท่ีดีตามบริบท และ
อย่ใู นสงิ่ แวดล้อมท่ีเหมาะสม
5. ประชาชนมคี วามพร้อมและไดร้ บั การดแู ลปอ้ งกนั ภัยจากโรคอุบตั ใิ หม่อย่างทันตอ่ เหตกุ ารณ์
6. มุ่งเนน้ การพัฒนาการสาธารณสขุ ให้เตบิ โตสู่สังคมดิจทิ ัล ใช้ประโยชนจ์ ากระบบดิจิทัลรองรับ
การใหบ้ ริการสขุ ภาพ และการพฒั นาการบริหารจดั การ
7. ระบบข้อมูลสารสนเทศด้านสุขภาพมีความครบถ้วน ถูกต้อง ทันเวลา สามารถเชื่อมโยง
ท้ังระบบอย่างตอ่ เนือ่ งและประชาชนเขา้ ถงึ ได้

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธวิ าส หน้าที่ 30

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

8.บุคลากรด้านสุขภาพได้รับการพัฒนาให้มีสมรรถนะสูง และมีความสุข เอื้อต่อการจัดบริการ
สขุ ภาพ

9. มีระบบการบริหารจัดการเพื่อสรรหา และพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์ในทุกระดับอย่าง
เพยี งพอรองรบั การพฒั นาการบรกิ ารสขุ ภาพท่มี ปี ระสิทธภิ าพ

10. จงั หวัดนราธวิ าส มีการจัดการในรูปแบบพื้นท่ี (Model 555) มกี ารพัฒนานำไปปฏิบัติ และ
ควบคมุ กำกบั ประเมนิ ผล (M&E) อย่างตอ่ เนื่อง

11. พัฒนาระบบบริหารจัดการด้านการเงินและบัญชีหนว่ ยบรกิ ารให้มีประสิทธิภาพ
12. หนว่ ยงานได้รับการพฒั นา ใหผ้ า่ นเกณฑ์คุณภาพและมีการปฏบิ ัติตามหลักธรรมาภบิ าล
ทุกระดับ

6. การพฒั นาและขับเคลอ่ื นยทุ ธศาสตร์

การจัดทำแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาสุขภาพจังหวัดนราธิวาส ที่นึกถึงความสอดคล้องของ
นโยบายในทุกระดับ ซึ่งจะช่วยแก้ปัญหาสาธารณสุขในพื้นที่ได้อย่างมปี ระสิทธิภาพ เพื่อพัฒนาการสรา้ ง
เสริมสขุ ภาพ ท่ีสอดคลอ้ งกับปญั หาและบริบทของพ้นื ที่จังหวัดนราธิวาส และม่งุ เน้นการยกระดับคุณภาพ การ
บริการด้านสาธารณสุข ให้สามารถเข้าถึงบริการได้อย่างเท่าเทียมและครอบคลุมเพื่อขับเคลื่อนนโยบายไปสู่
ระดับปฏบิ ตั ิการ เป็นกระบวนการสำคัญในการขับเคลอื่ นใหว้ ิสยั ทัศน์ พนั ธกจิ และยทุ ธศาสตร์การพัฒนาของ
เขตสุขภาพให้บรรลุผลตามที่ตั้ง โดยมีประเด็นหลักที่สำคัญในการพัฒนาและขับเคลื่อน ประกอบด้วย
ประเด็นยุทธศาสตร์ ดงั นี้

ประเด็นยทุ ธศาสตรท์ ี่ 1 พฒั นาเครอื ขา่ ยระบบบรกิ ารสขุ ภาพแบบไร้รอยตอ่

จุดยนื ทางยทุ ธศาสตร์

SP1 พัฒนาระบบบริการสุขภาพทุกระดับให้มีคุณภาพมาตรฐาน สอดคล้องกับสภาพปัญหา
ปัจจบุ นั โดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายการจัดการสุขภาพทุกภาคสว่ น

เปา้ ประสงค์

1. ระบบบริการและสร้างเสริมสุขภาพในเครือข่ายมีคุณภาพมาตรฐานเดียวกัน และมีการ
เชื่อมโยงการบริการแบบไร้รอยต่อประชาชนสามารถเข้าถึงได้อย่างเหมาะสมและเท่าเทยี ม

มาตรการ

1. เพิ่มขีดความสามารถของระบบบริการสุขภาพจงั หวัดนราธิวาส ให้ประชาชนสามารถเข้าถึง
บรกิ ารได้ อย่างสะดวก เหมาะสม

2. ขับเคลอื่ นการดำเนนิ งานระบบบริการสุขภาพ (Service plan) ให้สอดคลอ้ งกับนโยบายทุกระดับ
3. พัฒนาระบบริการการจัดบริการของเครือข่ายสุขภาพจังหวัดนราธิวาส ให้มีคุณภาพได้
มาตรฐาน โดยใชก้ ารจัดการระบบข้อมลู ดจิ ทิ ลั

สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัดนราธวิ าส หนา้ ที่ 31

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ประเด็นยุทธศาสตรท์ ่ี 2 สง่ เสริมสุขภาพและปอ้ งกันโรคให้คนนราธวิ าสทุกกล่มุ วัยให้มสี ุข
ภาวะตามบริบทของพนื้ ท่ี

จดุ ยนื ทางยทุ ธศาสตร์

SP2 พัฒนาระบบการสร้างเสริมสุขภาพ เฝ้าระวังและควบคุมป้องกันโรค และภัยสุขภาพของ
ประชาชน ทุกกลุ่มวัยให้มีประสทิ ธิภาพ โดยส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจ เข้าถึงได้ง่ายอย่าง
ทั่วถึง มีระบบการป้องกันโรคมปี ระสทิ ธิภาพ มีการวินจิ ฉัย การรักษา และการส่งตอ่ ทีร่ วดเร็วเป็นไปตาม
มาตรฐาน สามารถตอบสนองต่อสถานการณ์โรค และภัยสุขภาพไดอ้ ย่างรวดเร็ว ทั้งโรคอุบัติใหม่ อุบัติซ้ำ
โรคเรื้อรังต่างๆ รวมถึงปัญหาภัยสุขภาพด้านสิ่งแวดล้อม โดยองค์กรชุมชนตืน่ ตัวเข้ามามีส่วนร่วมในการ
จัดการปัญหาชมุ ชนอย่างจรงิ จังและต่อเน่อื ง

SP3 พัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพมารดาและทารกแบบบูรณาการโดยทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ร่วมจัดบริการเชิงรุก ให้คำปรึกษา และเป็นพี่เลี้ยงในการดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเสี่ยงและทารก ให้
ไดร้ ับการดูแลสุขภาพอย่างมีประสทิ ธภิ าพ มีระบบการเชอ่ื มโยงการดูแล และการสง่ ตอ่ ผ่านช่องทางด่วนใน
กรณีฉุกเฉินตามมาตรฐานทกี่ ำหนด และภาคเี ครอื ขา่ ยมสี ่วนรว่ มในการดูแลอยา่ งต่อเน่ือง

SP4 พัฒนาระบบการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคในเด็กแรกเกิดถึง 5 ปี ให้มีประสิทธิภาพ มีการ
จดั การระบบฐานข้อมลู ให้กลมุ่ เป้าหมายขนึ้ ทะเบียนได้อย่างครบถว้ น บุคลากรสาธารณสขุ ให้บริการวัคซีน
ใหท้ นั ตามเกณฑ์ทกี่ ำหนด มกี ารตรวจสอบขอ้ มลู วเิ คราะหแ์ ละคนื ขอ้ มลู ตลอดจนกำกบั และตดิ ตามเพอื่ ให้
ผลการดำเนนิ งานเป็นไปตามเป้าหมายทีก่ ำหนดอย่างสมำ่ เสมอ

SP5 เสรมิ สรา้ งความรอบรู้ข้อมูลสุขภาพแก่ประชาชน เพอื่ ให้เกดิ ความตระหนักและนำไปสู่การ
ปรับเปลีย่ นพฤตกิ รรมสขุ ภาพทีเ่ หมาะสม รวมท้ังใหค้ ำปรึกษาและเปน็ แบบอย่างแกผ่ ้อู น่ื ไดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง

เป้าประสงคท์ ี่

2 ประชาชนมพี ฤติกรรมสขุ ภาพทีเ่ หมาะสมในการดูแลตนเองและครอบครัวใหม้ ีสุขภาพดี
3. ประชาชนทุกกลุ่มวัยมีสุขภาวะที่ดี เจ็บป่วยและตายด้วยโรคและภัยทางสุขภาพที่ลดลง
โดยการมีสว่ นรว่ มกับภาคีเครอื ขา่ ยสุขภาพใหเ้ กดิ รูปธรรมสูงสุด
4. ประชาชนกลุ่มวัยผูส้ ูงอายุได้รับการดูแลส่งเสริมสุขภาพให้มคี ุณภาพชีวิตที่ดีตามบริบทของ
พน้ื ที่ และอยูใ่ นสิ่งแวดล้อมทเี่ หมาะสม
5. ประชาชนมคี วามพร้อมและไดร้ ับการดแู ลป้องกนั ภัยจากโรคอบุ ัตใิ หมอ่ ยา่ งทนั ตอ่ เหตกุ ารณ์

มาตรการ

1. พฒั นาระบบการสรา้ งเสริมสขุ ภาพ วนิ ิจฉัยรักษา ควบคุมป้องกนั โรค ใหม้ ปี ระสทิ ธิภาพโดย
การมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่ายสุขภาพ

2. เสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงด้าน
สุขภาพประชาชนทุกกล่มุ วยั

3. สร้างเสริมปอ้ งกัน ควบคุมโรคและภยั สุขภาพประชาชนทุกกลมุ่ วัยโดยใช้มาตรการเชิงรุก
4. พฒั นารปู แบบในการสง่ เสริม ดูแล และแก้ไขปญั หาสุขภาพ เนน้ กลมุ่ มารดาทารก กลมุ่ วัยเด็ก 0-5
ปี และกลมุ่ วยั สงู อายุ

สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั นราธิวาส หนา้ ท่ี 32

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ประเด็นยทุ ธศาสตรท์ ี่ 3 พัฒนาระบบสารสนเทศด้านสุขภาพ การจัดการความรู้และระบบ
การเช่ือมโยงข้อมลู ขา่ วสารใหม้ ปี ระสิทธภิ าพ

จดุ ยนื ทางยทุ ธศาสตร์

SP6 พัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศด้านสุขภาพ ให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ครอบคลุมและ
เป็นข้อมูลด้านบริการ เป็นคลังข้อมูลสารสนเทศสุขภาพ ที่มีความทันสมัยทุกหน่วยงานในระบบ
สาธารณสุขในพื้นที่สามารถเข้าถึงได้อย่างสะดวก รวดเร็วสามารถเชื่อมโยงทั้งระบบอย่างต่อเนื่องและ
ประชาชนเข้าถงึ ได้ เพ่อื รองรับระบบการบริหารจดั การขอ้ มูล ทีม่ ีประสทิ ธิภาพ

เปา้ ประสงค์ท่ี

6. มุ่งเน้นการพฒั นาการสาธารณสขุ ให้เติบโตสสู่ งั คมดจิ ิทัล ใชป้ ระโยชนจ์ ากระบบดจิ ทิ ลั รองรับ
การใหบ้ รกิ ารสุขภาพ และการพฒั นาการบรหิ ารจดั การ

7. ระบบข้อมูลสารสนเทศด้านสุขภาพมีความครบถ้วน ถูกต้อง ทันเวลา สามารถเชื่อมโยงทั้ง
ระบบอยา่ งต่อเน่ืองและประชาชนเขา้ ถงึ ได้

มาตรการ

1. พัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศให้เป็นเอกภาพและการเชื่อมโยงทุกระดับมุ่งเน้นการพัฒนา
คลงั ข้อมลู สขุ ภาพระดับจังหวดั ให้สามารถเขา้ ถงึ ได้สะดวก รวดเร็ว มีมาตรฐานความปลอดภัย

2. พฒั นางานสารสนเทศให้มปี ระสิทธภิ าพตอบสนองตอ่ ความตอ้ งการด้านนโยบาย
3. พฒั นาและส่งเสรมิ ระบบการแลกเปลย่ี นองคค์ วามรู้และการเขา้ ถงึ ข้อมลู ด้านสุขภาพ

ประเดน็ ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 4 พฒั นาระบบบรหิ ารจดั การกำลังคนด้านสาธารณสขุ ใหม้ ี
ประสิทธภิ าพ

จุดยนื ทางยทุ ธศาสตร์

SP7 พฒั นาศกั ยภาพบคุ ลากรสาธารณสุขใหม้ ีสมรรถนะสงู มตี ามรายสาขาวิชาชพี และรายสาขาบริการ
ดา้ นสขุ ภาพในการวางแผนการพฒั นา เนน้ การปฏิบัติงานภายใต้หลักธรรมาภิบาล และเสรมิ สร้างองค์กรสร้างสุข
เออื้ ตอ่ การใหบ้ ริการแก่ประชาชนตลอดจนมีการกำกับ และประเมนิ ผลการพัฒนาอย่างต่อเนอ่ื ง

เปา้ ประสงคท์ ่ี

8. บุคลากรด้านสุขภาพไดร้ บั การพัฒนาให้มสี มรรถนะสงู และมีความสุข เอื้อต่อการจัดบรกิ าร
สุขภาพ

9. มีระบบการบริหารจัดการเพื่อสรรหาและพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์ในทุกระดับอย่าง
เพยี งพอ รองรบั การพัฒนาการบริการสุขภาพท่ีมปี ระสทิ ธภิ าพ

มาตรการ

1. การวางแผนกำลงั คน (HRP) อยา่ งมีส่วนรว่ มในการวางแผนและจัดสรรบคุ ลากรอยา่ งเหมาะสม
2. การบริหารจัดการด้านกำลังคน (HRM) อย่างมปี ระสิทธิภาพเพือ่ เสรมิ สรา้ งขวญั กำลังใจ
3. การพัฒนากำลังคน (HRD) ให้มีประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน รองรับการพัฒนาการองค์กรสู่
ความเป็นเลศิ

สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัดนราธิวาส หนา้ ท่ี 33

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 5 พัฒนาระบบการบริหารจัดการด้านสุขภาพให้มีประสิทธิภาพ
ด้วยระบบธรรมมาภิบาล

จุดยนื ทางยทุ ธศาสตร์

SP8 พัฒนาระบบการบริหารจัดการด้านสุขภาพให้มีประสิทธิภาพด้วยระบบธรรมมาภิบาลโดย
การปรับระบบโครงสร้างการบรหิ ารจัดการขององคก์ รให้มคี วามสอดคล้องตามระบบโครงสร้างเขตสุขภาพ
ท่ี 12 การบริหารจัดการการเงินการคลงั ของหนว่ ยบริการใหม้ ีประสิทธภิ าพ หน่วยงานได้รับการพัฒนาให้
ผ่านเกณฑ์คุณภาพและมีการปฏิบัติตามหลกั ธรรมาภิบาลทกุ ระดับและมีการบริหารจัดการด้านการกำกับ
และประเมนิ ผล อยา่ งครอบคลมุ ทกุ มิติ

เปา้ ประสงคท์ ่ี

10. จังหวดั นราธิวาส มกี ารจดั การในรูปแบบพ้ืนท่ี (Model 555) มกี ารพฒั นานำไปปฏบิ ัติ และ
ควบคมุ กำกบั ประเมนิ ผล (M&E) อยา่ งต่อเนื่อง

11. พัฒนา ระบบบริหารจัดการดา้ นการเงนิ และบญั ชหี นว่ ยบริการใหม้ ปี ระสทิ ธิภาพ
12. หน่วยงานได้รับการพัฒนาให้ผ่านเกณฑ์คุณภาพและมีการปฏิบัติตามหลักธรรมาภิบาล
ทกุ ระดบั

มาตรการ

1. การพัฒนาระบบบริหารเพือ่ การจัดการระบบสขุ ภาพจงั หวดั นราธิวาส
2. บูรณาการในการบริหารงบประมาณด้านสุขภาพ เพอื่ เพิ่มความคล่องตวั และประสิทธิภาพในการ
บรหิ ารจดั การด้านการเงินการคลงั ในเขตสุขภาพ
3. พัฒนาคณุ ภาพหน่วยบรหิ ารและหน่วยบริการมีดว้ ยหลักธรรมาภบิ าลทกุ ระดับ

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั นราธิวาส หนา้ ที่ 34

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ยุทธศาสตรก์ ารพฒั นาดา้ นสุขภาพจงั หวดั นราธวิ าส 2565-2566

แผนภมู ทิ ี่ 2 ยทุ ธศาสตรก์ ารบรหิ ารจัดการระบบสขุ ภาพจงั หวดั นราธวิ าส

จังหวัดนราธิวาส มุ่งเน้นการยกระดับคุณภาพการบริการด้านสาธารณสุข ให้สามารถเข้าถึง
บริการได้อย่างเท่าเทียมและครอบคลุม โดยใช้หลักการ “เครือข่ายบริการที่ไร้รอยต่อ” (seamless
health service network) และได้กำหนด House Model เป็นจุดเน้นการพัฒนาด้านสุขภาพจังหวัด
นราธิวาสในทุกมิติซึ่งเป็นยุทธศาสตร์ที่สะท้อนให้เห็นถึงสภาพปัญหาที่แท้จริงของเขตสุขภาพ
ซึ่งทุกหน่วยงานในสังกัดจะต้องขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหา และพัฒนางานสาธารณสุข เพื่อมุ่งสู่เป้าหมาย
ของแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาด้านสุขภาพ จังหวัดนราธิวาส คือ“เครือข่ายสุขภาพนราธิวาสเข้มแข็ง
ระบบสุขภาพยั่งยืน ประชาชนสุขภาพดี เจ้าหน้าที่มีความสุข”โดยสอดคล้องกับยุทธศาสตร์กระทรวง
สาธารณสขุ (4 Excellence) และค่านิยมองคก์ ร (MOPH)

สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัดนราธิวาส หน้าท่ี 35

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนเิ ทศงานกรณปี กติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

แผนภูมทิ ่ี 3 เข็มม่งุ การพัฒนายุทธศาสตรด์ า้ นสุขภาพ จังหวัดนราธวิ าส ปี 2565

ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จังหวัดนราธิวาส ได้กำหนดประเด็นเข็มมุ่งการพัฒนา โดยใช้
รูปแบบของ House Model “555” หมายถึง 5 กลุ่มโรค 5 ระบบส่งเสริม (PP) และ 5 สนับสนุน เป็น
เครื่องมือในการกำหนดทิศทางการดำเนินงาน กำหนดประเด็นการปฏิบัติงานและติดตามประเมินผล
ประกอบด้วย

5 กลุ่มโรค ที่เป็นปัญหาสำคัญของจังหวัดนราธิวาส และสนองตอบต่อนโยบายการพัฒนาด้าน
สาธารณสขุ ทุกระดบั ไดแ้ ก่

1) กลุม่ อาการติดเชือ้ ในกระแสเลอื ด (Sepsis)
2) กลมุ่ การดแู ลทารกแรกเกิด (Newborn)
3) กล่มุ โรคมะเรง็ (Cancer)
4) กลุ่มการบาดเจ็บหรือเสียชีวิตที่เกิดจากอุบัติเหตุและฉุกเฉิน (Trauma) และการ
ป้องกันบาดเจบ็ จากถนน (Road Traffic Injury : RTI)
5) กลุ่มโรคเรื้อรัง (NICs) ประกอบด้วย โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke), โรคหัวใจขาด
เลอื ดเฉยี บพลัน (STEMI) ผูป้ ว่ ยพน้ ระยะวกิ ฤต (Intermediate Care) ผปู้ ว่ ยโรคไต

5 ส่งเสรมิ สุขภาพ ป้องกันและควบคุมโรค (Prevention & Promotion) ได้แก่

1) การสง่ เสริมสุขภาพและดูแลผู้สงู อายุ
2) การอนามัยแม่และเด็ก
3) การสรา้ งเสริมภูมิคุ้มกันโรคกลมุ่ อายุ แรกเกิด - 5 ปี
4) โรคอบุ ัติใหม่ (Emerging Infectious Diseases: EID)
5) การใช้สมนุ ไพร กัญชา กัญชง ทางการแพทย์

สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั นราธวิ าส หน้าท่ี 36

รายงานผลการดำเนนิ งานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสขุ รอบที่ 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

5 สนบั สนุน คือ ระบบการทำงานท่ีจะสนับสนุนและขับเคลื่อนยทุ ธศาสตรก์ ารพฒั นาสุขภาพ
จงั หวดั นราธิวาสใหน้ ำไปสู่รปู แบบการดำเนนิ งานทม่ี ีประสทิ ธิภาพ ได้แก่

1) ประเด็นการขับเคลื่อนระบบการส่งต่อแบบไร้รอยต่อ (Seamless Refer) นำทีมโดย
ผู้บรหิ าร (CSO) ในการขับเคลื่อนทีมผ้รู บั ผดิ ชอบงานด้านการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ ระดับจังหวดั

2) ประเด็นการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy) นำทีมโดยผู้บริหาร
(CPPO) ในการขับเคลื่อนทีมผู้รับผิดชอบงานด้านส่งเสริมสุขภาพ ป้องกัน ควบคุมโรค และคุ้มครองผู้บริโภค
ระดับจังหวัดไปพร้อมกับการพัฒนาประเด็นการพัฒนาขับเคลื่อนการจัดทำระบบระเบียนสุขภาพส่วนบุคคล
(Personal Health Record) ซึ่งนำทีมโดยผู้บริหาร (CIO) ในการขับเคลื่อนทีมผู้รับผิดชอบด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศ เขตสขุ ภาพ

3) ประเดน็ การบริหารการเงนิ การคลัง (Financial) นำทมี โดยผู้บริหาร (CFO) ในการ
ขบั เคลือ่ นทีมผรู้ ับผิดชอบดา้ นการเงินการคลงั ระดบั เขตสุขภาพ

4) ประเด็นการบริหารกำลงั คนดา้ นสุขภาพ (Human Management) นำทีมโดยผู้บริหาร
(CHRO) ในการขบั เคล่อื นทีมผ้รู บั ผิดชอบด้านการบริหารทรัพยากรบคุ คล ระดับเขตสขุ ภาพ

5) ประเด็นการพัฒนาคุณภาพองค์กรและหน่วยบริการด้วยหลักธรรมาภิบาลนำทีมโดย
ผบู้ รหิ าร (CGO) ในการขบั เคล่ือนทมี ผูร้ ับผดิ ชอบด้านคณุ ภาพองคก์ รและหนว่ ยบริการ

สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั นราธวิ าส หน้าท่ี 37

รายงานผลการดำเนินงานตามแผนการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ
กระทรวงสาธารณสุข รอบท่ี 2 ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

แนวคิดยทุ ธศาสตรก์ ารพฒั นาดา้ นสขุ ภาพจงั หวดั นราธิวาส

แนวคิดยุทธศาสตร์การพัฒนาด้านสุขภาพจังหวัดนราธิวาสอยู่ภายใต้กรอบแนวคิด “รู้ดี คิดดี
ทำดี สอื่ สารดี” โดยมีเปา้ หมายคือ ลดความแออัดของหนว่ ยบริการ กระจายการบรกิ ารให้ครอบคลุมผ่าน
เครอื ขา่ ยในพนื้ ท่ี เพื่อเพิ่มการเข้าถงึ บริการสาธารณสขุ ประกอบดว้ ย

รู้ดี หมายถงึ มีกระบวนการวเิ คราะหป์ ญั หาทดี่ ี สะท้อนใหเ้ ปน็ แนวทางพัฒนาได้ (Problem
Identification)

คิดดี หมายถึง มีแผน หรือแนวคิดที่ดี เป็นหลักในการพัฒนาในแต่ละด้านได้ (Blueprint,
Planning)

ทำดี หมายถงึ มีการนำไปปฏิบัตไิ ด้ดี สามารถประเมินหรอื วดั ผลได้ (Deployment)

จังหวดั นราธิวาส มกี ารปรับโครงสร้างในการบริหารจัดการใหม้ ีความสอดคล้องตามนโยบายเขต
สุขภาพที่ 12 เพื่อให้การดำเนินงานมีความสอดคล้อง เป็นไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อให้กลไกการทำงาน มี
ประสิทธิภาพ คล่องตัว เกิดนวัตกรรมด้านการจัดการระบบบริการสุขภาพในพื้นที่ เพื่อสร้างโอกาสให้
ประชาชนเข้าถึงการบริการทุกระดบั อย่างเทา่ เทยี มและเป็นธรรม

แผนภูมิที่ 4 แนวคดิ ยทุ ธศาสตรก์ ารพัฒนาด้านสุขภาพจังหวัดนราธวิ าส

สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั นราธิวาส หน้าท่ี 38