คู่มือครูวิทย์ ป.4

A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก

ep 4asean
St St
หากสะเก็ดดาวมีขนาดใหญ่จนทำาให้เหลือเศษชิ้นส่วนจากการเผาไหม้ ขน้ั สอ่ื สารและนำ� เสนอ
ตกลงบนพื้นผิวโลกจะเรียกว่า อุกกาบาต (meteorite) หากอุกกาบาต
มีขนาดใหญ่มากย่อมทำาให้เกิดความเสียหายกับพื้นผิวโลกและสิ่งมีชีวิต ๙. ผู้แทนนักเรียนแต่ละกลุ่มนำ�เสนอ
แผนภาพความคิดแบบเปรียบเทียบ
บนโลกได้มาก ดังจะเห็นได้จากร่องรอยหลุมอุกกาบาต ระหวา่ งดาวตกกบั อกุ กาบาต ประกอบ
การอธิบายหน้าชั้นเรียน เพ่ือน ๆ
ฉะนัน้ มนษุ ยเ์ องกม็ โี อกาสไดร้ บั รว่ มกนั ตรวจสอบและแกไ้ ขใหถ้ กู ตอ้ ง

ผลกระทบจากอุกกาบาตขนาดใหญ่ ๑๐. นกั เรยี นรว่ มกนั อภปิ รายสรปุ เกย่ี วกบั
วิธีการทำ�งานให้เห็นการคิดเชิงระบบ
ที่ตกลงบนพื้นผิวโลก ไม่ว่าจะตกลง และวธิ กี ารท�ำ งานท่มี แี บบแผน

บนพื้นทวีปหรือมหาสมุทร ก็ย่อม 5ep ขั้นประเมนิ เพ่ือเพิม่ คณุ ค่า
บริการสังคม
ส่งผลกระทบต่อมวลมนุษยชาติ และจิตสาธารณะ

จนอาจสูญพันธุ์ได้เช่นเดียวกับ ภาพที่ ๙.๒๗ อุกกาบาตที่ตกลง
ไดโนเสาร์ในยุคครีเทเชียส
บนพื้นผิวโลก

ภาพที่ ๙.๒๘ หลุมอุกกาบาตขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ ๑ กิโลเมตร ๑๑. นกั เรยี นรว่ มกนั คดั เลอื กผลงานทดี่ เี ดน่
ในรัฐแอริโซนา ประเทศสหรัฐอเมริกา จัดแสดงท่ีป้ายนิเทศหน้าชั้นเรียน
เพ่ือเป็นแหล่งเรียนรู้ให้นักเรียน
ช้ันอ่นื ๆ

๑๒. นักเรยี นน�ำ เสนอผลการศกึ ษา พร้อม
สะทอ้ นความคดิ ร่วมกนั

183

แนวข้อสอบ O-NET

หนิ ที่ตกลงมาในบรรยากาศของโลก และมีบางส่วนลุกไหม้ไม่หมด

ตกลงมาสู่พน้ื ผิวโลก หมายถึงขอ้ ใด
๑ ดวงจันทร์
๒ ดาวพลูโต เฉลย ๔ เหตุผล อุกกาบาตเปน็ สะเกด็ ดาว

หรือหินท่ีมีขนาดใหญ่ พุ่งเข้าหาโลกและเสียดสี
๓ ดาวเคราะห์แคระ ก ับชน้ั บรรยากาศ จนเกิดการลกุ ไหมเ้ ปน็ ลูกไฟ
๔ อกุ กาบาต
และลกุ ไหมไ้ มห่ มดตกลงสูพ่ น้ื ผิวโลก

183 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
แนวข้อสอบ O-NET

ตัวช้ีวัด แบบฝกึ หดั

ว ๓.๑ ป.๔/๑

แนวคำ� ตอบ ระบบสรุ ิยะ ก�แลก็ ซี และเอกภพ

๑. ตอบ ๑. เรียงลำาดับสิ่งต่อไปน้ีจากขนาดใหญ่ที่สุดไปเล็กที่สุด โดยใส่หมายเลข
ลงในชอ่ งวา่ ง
ดาวพธุ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร
๘๖ ๕๗ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร

ดาวพฤหสั บดี ดาวเสาร์ ดาวยเู รนัส ดาวเนปจูน
๑๒ ๓๔

๒. ตอบ ดาวพฤหสั บดี ดาวเสาร์ ดาวยเู รนสั ดาวเนปจนู

ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวองั คาร ๒. เรียงลำาดับสิ่งต่อไปน้ีจากสิ่งท่ีมีดาวบริวารมากที่สุดไปหาน้อยที่สุด
-- ๖๕
โดยใสห่ มายเลขลงในชอ่ งวา่ ง
ดาวพฤหสั บดี ดาวเสาร์ ดาวยเู รนัส ดาวเนปจนู
๑๒ ๓๔

๓. ตอบ ดาวพธุ ดาวศกุ ร์ โลก ดาวอังคาร

ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวองั คาร ดาวพฤหสั บดี ดาวเสาร์ ดาวยเู รนสั ดาวเนปจนู
๗๘ ๕๖
๓. เรียงลำาดับส่ิงต่อไปนี้จากส่ิงท่ีหมุนรอบตัวเองเร็วที่สุดไปหาช้าที่สุด
ดาวพฤหสั บดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส ดาวเนปจนู โดยใส่หมายเลขลงในช่องวา่ ง
๑๒ ๔๓

ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร

ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนสั ดาวเนปจูน

184

สุดยอดคู่มือครู 184

A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

แนวค�ำตอบ

๔. เรยี งลาำ ดบั สง่ิ ตอ่ ไปน้จี ากส่ิงทโี่ คจรรอบดวงอาทิตย์ไดเ้ รว็ ทสี่ ุด ๔. ตอบ โลก ดาวอังคาร
ไปหาช้าที่สุด โดยใสห่ มายเลขลงในชอ่ งวา่ ง ๓๔
ดาวพุธ ดาวศกุ ร์
ดาวพธุ ดาวศกุ ร์ โลก ดาวองั คาร ๑๒ ดาวยูเรนัส ดาวเนปจนู
๗๘
ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์
๕๖

ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยเู รนสั ดาวเนปจูน ๕. ตอบ

ตาราง เปรยี บเทียบความแตกตา่ งของ
ดาวหาง สะเกด็ ดาว ดาวตก และอุกกาบาต

๕. สร้างตารางเปรียบเทียบความแตกต่างของ “ดาวหาง สะเก็ดดาว รายการ ดาวหาง สะเกด็ ดาว ดาวตก อุกกาบาต
ดาวตก และอุกกาบาต”
การเคลื่อนทเ่ี ขา้ ช้นั บรรยากาศ ✓✓✓
๖. คำาอธิบายว่า “ส่วนหางของดาวหางจะยาวขึ้นเมื่อดาวหางโคจรเร็วขึ้น” ของโลก
เปน็ จริงหรอื ไม่ อย่างไร
การเคลอื่ นทร่ี อบดวงอาทติ ย์ ✓
๗. คำาพยากรณ์ว่า “โลกไม่มีวันถูกทำาลายล้างจากอุกกาบาต” เป็นไปได้
หรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด การลุกไหมส้ อ่ งแสงสวา่ ง ✓✓

๘. นักเรยี นเชื่อหรือไม่วา่ “มนุษยเ์ คยเหยยี บดวงจันทร์แล้ว” เพราะเหตุใด การตกลงถงึ พื้นผิวโลก ✓

๙. นอกจากโลกแล้ว ยังมีแห่งหนใดในเอกภพท่ีมีส่ิงมีชีวิตอยู่หรือไม่ ๖. ตอบ ไมจ่ รงิ สว่ นหางจะยาวขน้ึ เมอ่ื เคลอ่ื นท่ี
เพราะเหตใุ ด
เขา้ ใกลด้ วงอาทติ ย์
๑๐. เหตใุ ดเราจงึ ต้องศกึ ษาเร่อื งระบบสรุ ิยะ ๗. ตอบ เปน็ ไปได้หากมอี กุ กาบาตขนาดใหญ่

ตกลงบนพน้ื ผวิ โลก
๘. ตอบ เชอ่ื เพราะมภี าพถา่ ยเปน็ หลกั ฐาน
๙. ตอบ จากขอ้ มลู การศกึ ษาในปจั จบุ นั

ยงั ไมพ่ บวา่ มสี ง่ิ มชี วี ติ อยบู่ นดาวดวงอน่ื
๑๐. ตอบ เพ่ือให้รู้และเข้าใจถึงความเป็นมา

และสามารถคาดเดาอนาคตของโลกได้

185

185 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
แนวข้อสอบ O-NET

จุด จุดประกายโครงงานน

ประกายโครงงา จุดประกายโครงงาน

นักเรยี นร่วมกนั ทำ�กิจกรรม
จดุ ประกายโครงงาน

สะเต็มสร้างสรรค์ นั ก เ รี ย น อ า จ เ ค ย ม อ ง ท้ อ ง ฟ้ า ต อ น ก ล า ง คื น อ ยู่ ทุ ก วั น จ น เ กิ ด
ความเคยชินว่าบนท้องฟ้ามีเพียงดวงจันทร์และดาวต่าง ๆ เท่าน้ัน
นกั เรียนร่วมกนั ทำ�กิจกรรม แต่ในความเป็นจริงแล้วปรากฏการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดข้ึนในอวกาศเกิดขึ้น
สะเต็มสรา้ งสรรค์ นำ�ไปสกู่ ารสรา้ ง ตลอดเวลา หากเราลองเฝ้าสังเกตและเก็บบันทึกข้อมูลปรากฏการณ์
นวตั กรรม บนท้องฟ้าด้วยเครื่องมือบันทึกภาพต่อเนื่องเป็นเวลานาน เราอาจจะ
สังเกตเหน็ ส่ิงตา่ ง ๆ หรือปรากฏการณท์ เ่ี ราไม่เคยพบเห็นมากอ่ น

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 สะเต็มสร้างสรรค์

นักเรียนร่วมกันทำ�กิจกรรมการเรียนรู้ การสังเกตดาวบนท้องฟ้า ต้องอาศัยกล้องโทรทรรศน์หรือกล้องดูดาว
เพ่ือเสริมสร้างสมรรถนะสำ�คัญของ ซึ่งมีราคาแพง โรงเรียนอาจไม่มีอุปกรณ์ท่ีทันสมัยและมีเพียงพอสำาหรับ
ผู้เรียนด้านความสามารถในการคิด นักเรียนทุกคนท่ีสนใจ พวกเราลองช่วยกันประดิษฐ์กล้องดูดาวอย่างง่าย
ดังนี้ ด้วยเครอ่ื งมอื และอุปกรณ์ทมี่ ีอยูใ่ กลต้ วั เรา
นักเรียนสังเกตแผนภาพดาวเคราะห์
ในระบบสุริยะ แล้วนำ�ช่ือดาวเคราะห์
ท่ีกำ�หนดให้เติมลงในช่องว่างตาม
ตำ�แหน่งของดาวเคราะห์ใหถ้ ูกต้อง

ดาวศุกร์ ดาว โลก ดาวเสาร์
องั คาร

ดาวพุธ ดาว ดาว ดาว
เนปจูน ยเู รนสั พฤหัสบดี

ดวงอาทติ ย์ 186
ดาวพฤหสั บดี
ดาวเนปจนู ดาวพุธ
โลก

ดาวเสาร์ ดาวยูเรนสั
ดาวศุกร์ ดาวองั คาร

แผนภาพ ดาวเคราะหใ์ นระบบสุริยะ

สุดยอดคู่มือครู 186

บรรณานุกรม

กระทรวงศึกษาธิการ. ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
(ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ. ๒๕๖๐) ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑.
กรงุ เทพฯ : โรงพิมพช์ ุมนมุ สหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย, ๒๕๖๐.
. มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และสาระ
ภูมิศาสตร์ ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม (ฉบับปรับปรุง
พ.ศ. ๒๕๖๐) ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑. กรุงเทพฯ :
ม.ป.พ., ม.ป.ป.

จิรากรณ์ คชเสนี และนันทนา คชเสนี. นิเวศวิทยาระบบนิเวศ. กรุงเทพฯ : สำานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย, ๒๕๕๒.

ทอม โจนส์ และเอลเลน สโตแฟน. เผยความลบั อาณาจกั รดาวเคราะห.์ กรงุ เทพฯ :
อมรินทร์พร้ินต้งิ แอนด์พบั ลิชช่งิ , ๒๕๕๒.

ปรชี า สุวรรณพนิ จิ และนงลักษณ์ สวุ รรณพินจิ . ชวี วิทยา ๑. พมิ พ์ครงั้ ที่ ๑๐. กรงุ เทพฯ :
สาำ นกั พิมพแ์ หง่ จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั , ๒๕๕๓.
. ชีววทิ ยา ๒. พิมพค์ ร้งั ท่ี ๙. กรงุ เทพฯ : สำานักพมิ พ์แห่งจฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๕๗.

ลซิ ่า ไมล์ส และอลาสแตร์ สมิธ. ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ ฉบับสมบรู ณ์. พมิ พค์ รัง้ ท่ี ๑๖. กรงุ เทพฯ :
นานมีบุค๊ ส์พบั ลเิ คช่นั ส,์ ๒๕๕๑.

สิปปนนท์ เกตทุ ัต. เอกภพกบั มนษุ ย.์ กรุงเทพฯ : ประชมุ ทองพรนิ้ ต้ิง กรุ๊ป, ๒๕๔๐.
สุธีระ ประเสรฐิ สรรพ.์ ถอดรหัสการสอนสะเตม็ . สงขลา : นาำ ศิลป์โฆษณา, ๒๕๕๙.

. สะเตม็ ศกึ ษา ปญั ญาจากกระบวนการออกแบบเชิงวศิ วกรรม. สงขลา : นาำ ศิลป์โฆษณา, ๒๕๕๙.
Fiona Baxter.et.al. Cambridge Primary Science Learner's Book 4. Cambridge:

Cambridge University Press, 2014.
Goh Sao-Ee Teo-Gwan Wai Lan and Koh Siew Luan. My Pals are Here! Science 4B.

Singapore: Marshall Cavendish Education, 2010.
Hackett, J.K. California Science Grade 3 Interactive text. New York: McGraw-Hill, 2007.

. California Science Grade 5 Interactive text. New York: McGraw-Hill, 2007.

187

187 สุดยอดคู่มือครู

Jon Board and Alan Cross. Cambridge Primary Science Learner's Book 3.
Cambridge: Cambridge University Press, 2014.

Kwa Siew Hwa.et.al. My Pals are Here! Science 3A. Singapore: Marshall Cavendish
Education, 2010.
. My Pals are Here! Science 4A. Singapore: Marshall Cavendish Education, 2010.

188

สุดยอดคู่มือครู 188



หลักสูตรใหม่ กล่มุ สาระการเรียนรู้

(ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐) วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา • จัดกลุ่มสาระการเรยี นร้ใู หม่
ขนั้ พนื้ ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕๑ • เปลย่ี นช่อื สาระการเรียนร้ใู หม่
• เพิ่มเตมิ เน้ือหาด้านตา่ งๆ ทม่ี คี วามทันสมยั
สอดคลอ้ งตอ่ การดำ�รงชีวติ ในปจั จบุ นั และอนาคต
• เลื่อนไหลบางเนอ้ื หาใหม้ คี วามเหมาะสม
• เพิม่ เติมสาระที่ ๔ เทคโนโลยี

กลุ่มสาระการเรียนรู้

คณิตศาสตร์

• จัดกลุ่มสาระและมาตรฐานการเรียนรูใ้ หม่
• ปรบั โครงสรา้ งรายวิชาใหม่
• เพม่ิ สาระการเรยี นรูท้ ี่มีความจ�ำ เป็น
• เล่อื นไหลเนือ้ หาให้มีความเหมาะสม
• ตดั เนือ้ หาทม่ี ีความซ้�ำ ซ้อนกบั เน้อื หา
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้อน่ื

กลุ่มสาระการเรียนรู้

สังคมศึกษา ศาสนา
และวฒั นธรรม สาระภมู ิศาสตร์

• การเรยี นรูภ้ ูมศิ าสตร์​ (Geo-literacy)
โดยมอี งคป์ ระกอบ ๓ สว่ น คอื ความสามารถ
ทางภูมศิ าสตร์ กระบวนการทางภูมิศาสตร์
และทกั ษะทางภมู ศิ าสตร์
• ปรบั ตวั ชว้ี ดั และสาระการเรียนรู้
แกนกลางสาระภูมิศาสตร์

สถาบนั พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) ISBN : 978-616-05-4747-0
สำ�นักพมิ พ์ บริษทั พัฒนาคณุ ภาพวิชาการ (พว.) จำ�กดั
๑๒๕๖/๙ ถนนนครไชยศรี แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสติ กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐
โทร. ๐-๒๒๔๓-๘๐๐๐ (อัตโนมตั ิ ๑๕ สาย), ๐-๒๒๔๑-๘๙๙๙
แฟกซ์ : ทกุ หมายเลข, แฟกซ์อัตโนมัติ : ๐-๒๒๔๑-๔๑๓๑, ๐-๒๒๔๓-๗๖๖๖
สงวนลขิ สทิ ธิ์ หนังสอื เล่มนไ้ี ด้จดทะเบยี นลิขสทิ ธิถ์ ูกตอ้ งตามกฎหมาย website : 9 786160 547470

www.iadth.com