คู่มือครู หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพื่อการสื่อสาร ม.5 เล่ม 1_TC_(BW250)

คูม่ ือครูรายวชิ าพื้นฐาน

ภาษาไทย หลกั ภาษาและ
การใชภ้ าษาเพอื่ การสื่อสาร

ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ ๕ เลม่ ๑

ตามมาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชีว้ ดั
กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑

ฝา่ ยวิชาการ พรพติ รา โสมี
สทุ ธฌิ ลา ทองแทง่
ชาญชยั เกษตรลาภอดุ ม นันทน์ ภสั ไตรวิชสุทธิทอง
วรารตั น์ สตใิ หม ่
สวรรยา สนสนิท
ธนาวุฒิ วจสี ัจจะ

บรรณาธิการ พุทธพิ งศ์ ฉันทศิริเวทย์
ฉตั รธดิ า ศิริวรเดชกลุ
ปลายฟา้ ดิษพฒั น ์ มุกราตรี คงวฒุ ิติ
นิศารตั น์ คะปญั ญา นิสาชล เกยี มา
กญั ญาภัทร บุญปก
กนกวรรณ จระกา

พมิ พค์ รั้งท่ี ๑ : ๒๕๖๔

จดั พมิ พ์และจำ� หนา่ ยโดย
บรษิ ทั เลิร์น เอด็ ดเู คช่ัน จำ� กัด

เลขท่ี 444 ช้ัน 12 อาคารเอ็ม บี เค ทาวเวอร์
ถนนพญาไท แขวงวังใหม่ เขตปทมุ วนั กรุงเทพฯ 10330
โทรศพั ท์ : 02-114-6956
โทรสาร : 02-114-6955
Website : www.learneducation.co.th

สงวนลิขสิทธ์ติ ามพระราชบญั ญตั ลิ ขิ สทิ ธิ์ (ฉบบั เพ่มิ เตมิ ) พ.ศ. ๒๕๕๘



ค�ำน� ำ

คมู่ อื ครรู ายวชิ าพนื้ ฐานภาษาไทย หลกั ภาษาและการใชภ้ าษาเพอ่ื การสอ่ื สาร ชน้ั มธั ยมศกึ ษา
ปที ี่ ๕ ไดเ้ รยี บเรยี งเนอ้ื หาสาระใหส้ อดคลอ้ งตามมาตรฐานการเรยี นรแู้ ละตวั ชว้ี ดั กลมุ่ สาระการเรยี นรู้
ภาษาไทย ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ สำ� หรบั ใหค้ รผู สู้ อนใช้
เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนและออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้แก่ผู้เรียน โดยมุ่งส่งเสริม
ให้ผู้เรียนได้เรียนรู้และพัฒนาทักษะภาษาไทย โดยเฉพาะเรื่องหลักภาษาและการใช้ภาษาเพ่ือ
การส่ือสาร อันเป็นพ้ืนฐานการใช้ภาษาไทยในชีวิตประจ�ำวัน และเป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้
กลุ่มสาระการเรียนรอู้ ื่น ๆ ตลอดจนสามารถนำ� ไปประยกุ ตใ์ ชเ้ พ่อื การดำ� เนินชวี ิตในสงั คมได้
คณะผู้จัดท�ำหวังเป็นอย่างย่ิงว่าหนังสือเล่มน้ีจะเป็นประโยชน์ต่อการจัดการเรียนการสอน
และเป็นส่วนส�ำคัญในการพัฒนาเยาวชนให้มีความรู้ความสามารถด้านภาษาไทยท่ีสอดคล้องกับ
ยคุ สมยั ปจั จบุ นั และขอขอบคณุ คณะครู ตลอดจนหนว่ ยงานและบคุ ลากรทกุ ทา่ นทม่ี สี ว่ นในการจดั ทำ�
หนังสือเล่มนี้ไว้ ณ โอกาสน้ี หากมีข้อบกพร่องหรือข้อเสนอแนะประการใด ทางคณะผู้จัดทำ� ยินดี
นอ้ มรบั ค�ำตชิ มเพื่อนำ� มาปรับปรุงและพัฒนาให้มีความสมบรู ณม์ ากยิง่ ขึ้น


คณะผ้จู ัดทำ�

ตัวช้ีวัดสาระการเรียนรู ้

ตวั ช้ีวัด สาระการเรียนรู้
มาตรฐาน ท ๑.๑

ท ๑.๑ ม.๕/๑ • การอา่ นออกเสียง ประกอบดว้ ย
อ่านออกเสยี งบทรอ้ ยแก้ว - บทรอ้ ยแกว้ ประเภทตา่ ง ๆ เชน่ บทความ นวนยิ าย
และบทรอ้ ยกรองได้อยา่ งถูกต้อง
ไพเราะ และเหมาะสมกับเร่ือง และความเรยี ง
ทอ่ี า่ น - บทรอ้ ยกรอง เช่น โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน ร่าย และลิลิต

ท ๑.๑ ม.๕/๒
ตีความ แปลความ และ
ขยายความเรื่องทอ่ี ่าน

• การอ่านจบั ใจความจากสื่อต่าง ๆ เชน่
- ข่าวสารจากสอ่ื สง่ิ พิมพ์ สอื่ อเิ ลก็ ทรอนิกส์และแหล่งเรียนรู้
ท ๑.๑ ม.๕/๓ ตา่ ง ๆ ในชมุ ชน
วเิ คราะห์และวจิ ารณเ์ รอ่ื งทอี่ า่ น
ในทกุ ๆ ดา้ นอยา่ งมีเหตผุ ล - บทความ
- นทิ าน
- เรือ่ งสนั้
ท ๑.๑ ม.๕/๔ - นวนิยาย
คาดคะเนเหตกุ ารณจ์ ากเร่อื ง - วรรณกรรมพื้นบา้ น
ท่อี า่ น และประเมินคา่ - วรรณคดใี นบทเรยี น
เพ่ือนำ� ความรู้ ความคิดไปใช้ - บทโฆษณา
ตัดสนิ ใจแกป้ ัญหาในการ - สารคดี
ด�ำเนินชีวิต - บันเทงิ คดี

ท ๑.๑ ม.๕/๕ - ปาฐกถา
วิเคราะห์ วิจารณ์ - พระบรมราโชวาท
แสดงความคดิ เห็นโตแ้ ยง้ กับเรื่อง - เทศนา
ท่ีอ่านและเสนอความคดิ ใหม่
อย่างมเี หตผุ ล

ตวั ชว้ี ัด สาระการเรียนรู้
ท ๑.๑ ม.๕/๖ - คำ� บรรยาย
ตอบค�ำถามจากการอ่านประเภท - คำ� สอน
ตา่ ง ๆ ภายในเวลาทีก่ ำ� หนด - บทร้อยกรองรว่ มสมยั
ท ๑.๑ ม.๕/๗ - บทเพลง
อ่านเรอ่ื งต่าง ๆ แลว้ เขียน - บทอาเศยี รวาท
กรอบแนวคิดผังความคดิ บันทึก - คำ� ขวัญ
ย่อความ และรายงาน

ท ๑.๑ ม.๕/๘
สงั เคราะหค์ วามรจู้ ากการอา่ นสือ่
ส่งิ พมิ พ์ สื่ออเิ ล็กทรอนิกสแ์ ละ
แหล่งเรยี นรตู้ ่าง ๆ มาพัฒนาตน
พฒั นาการเรยี น และพฒั นาความ
รทู้ างอาชพี

ท ๑.๑ ม.๕/๙ • มารยาทในการอ่าน
มีมารยาทในการอา่ น มาตรฐาน ท ๒.๑

ท ๒.๑ ม.๕/๑ • การเขยี นสอ่ื สารในรปู แบบตา่ ง ๆ เช่น
เขียนสื่อสารในรปู แบบต่าง ๆ - อธบิ าย
ได้ตรงตามวตั ถปุ ระสงค์ โดยใช้ - บรรยาย
ภาษาเรยี บเรียงถกู ต้อง มขี อ้ มลู - พรรณนา
และสาระสำ� คญั ชัดเจน - แสดงทรรศนะ
- โต้แยง้
- โน้มนา้ ว
- เชญิ ชวน
- ประกาศ
- จดหมายกิจธุระ
- โครงการและรายงานการดำ� เนินโครงการ
- รายงานการประชมุ
- การกรอกแบบรายการตา่ ง ๆ

ตวั ช้วี ดั สาระการเรียนรู้
ท ๒.๑ ม.๕/๒ • การเขียนเรยี งความ
เขียนเรยี งความ

ท ๒.๑ ม.๕/๓ • การเขยี นยอ่ ความจากสอ่ื ตา่ ง ๆ เช่น
เขยี นย่อความจากสือ่ ท่มี รี ูปแบบ - กวนี พิ นธ์ และวรรณคดี
และเน้อื หาหลากหลาย - เรื่องส้นั สารคดี นวนิยาย บทความทางวิชาการ

และวรรณกรรม พื้นบา้ น

ท ๒.๑ ม.๕/๔ • การเขียนในรูปแบบต่าง ๆ เชน่
ผลติ งานเขยี นของตนเองใน - สารคดี
รูปแบบตา่ ง ๆ - บันเทงิ คดี

• การประเมินคณุ ค่างานเขยี นในด้านต่าง ๆ เช่น
- แนวคิดของผู้เขียน
ท ๒.๑ ม.๕/๕ - การใชถ้ อ้ ยค�ำ
ประเมนิ งานเขียนของผู้อืน่ แล้ว - การเรยี บเรยี ง
นำ� มาพฒั นางานเขยี นของตนเอง - สำ� นวนโวหาร

- กลวธิ ีในการเขียน

ท ๒.๑ ม.๕/๖
เขียนรายงานการศกึ ษาคน้ ควา้
เรื่องที่สนใจตามหลกั การเขียนเชงิ • การเขียนรายงานเชิงวิชาการโดยเน้นการเขยี นอา้ งอิงขอ้ มลู
วชิ าการ และใชข้ อ้ มูลสารสนเทศ สารสนเทศท่ถี กู ต้อง

อา้ งอิงอยา่ งถูกต้อง

ตวั ชีว้ ดั สาระการเรียนรู้
ท ๒.๑ ม.๕/๗
บันทึกการศกึ ษาค้นควา้ เพื่อน�ำไป • การเขยี นบันทกึ ความรจู้ ากแหล่งเรยี นรู้ท่ีหลากหลาย
พฒั นาตนเองอยา่ งสมำ่� เสมอ

ท ๒.๑ ม.๕/๘ • มารยาทในการเขยี น
มีมารยาทในการเขยี น

มาตรฐาน ท ๓.๑

ท ๓.๑ ม.๕/๑ • การพูดสรุปแนวคดิ และการแสดงความคิดเห็นจากเรื่องทฟ่ี งั
สรปุ แนวคดิ และแสดงความคดิ เหน็ และดู
จากเรอ่ื งทฟ่ี งั และดู

ท ๓.๑ ม.๕/๒
วเิ คราะห์ แนวคดิ การใชภ้ าษา
และความนา่ เชือ่ ถอื จากเรอื่ งทฟี่ ัง
และดูอยา่ งมีเหตุผล

ท ๓.๑ ม.๕/๓ • การวิเคราะห์แนวคิด การใช้ภาษา และความน่าเชื่อถือจากเรื่อง
ประเมนิ เรอื่ งทฟ่ี ังและดแู ลว้ ทีฟ่ งั
ก�ำหนดแนวทางนำ� ไปประยกุ ต์ใช้
ในการดำ� เนนิ ชีวติ • การเลือกเรื่องทฟ่ี ังและดูอย่างมีวจิ ารณญาณ
• การประเมินเรือ่ งทีฟ่ งั และดูเพื่อกำ� หนดแนวทางนำ� ไปประยกุ ตใ์ ช้

ท ๓.๑ ม.๕/๔
มวี ิจารณญาณในการเลือกเร่ือง
ทฟี่ งั และดู

ตัวช้ีวัด สาระการเรียนรู้

ท ๓.๑ ม.๕/๕ • การพูดในโอกาสตา่ ง ๆ เช่น
พูดในโอกาสตา่ ง ๆ พดู แสดง - การพูดตอ่ ทปี่ ระชมุ ชน
ทรรศนะ โต้แยง้ โน้มนา้ วใจ - การพดู อภปิ ราย
และเสนอแนวคิดใหม่ด้วยภาษา - การพูดแสดงทรรศนะ
ถูกตอ้ งเหมาะสม - การพดู โน้มน้าวใจ

ท ๓.๑ ม.๕/๖ • มารยาทในการฟงั การดู และการพดู
มมี ารยาทในการฟงั การดู มาตรฐาน ท ๔.๑
และการพูด

ท ๔.๑ ม.๕/๑ • ธรรมชาตขิ องภาษา พลังของภาษา ลกั ษณะของภาษา
อธิบายธรรมชาตขิ องภาษา - เสียงในภาษา
พลังของภาษา และลักษณะ - สว่ นประกอบของภาษา
ของภาษา - องคป์ ระกอบของพยางคแ์ ละคำ�

ท ๔.๑ ม.๕/๒ • การใชค้ ำ� และกลมุ่ คำ� สรา้ งประโยค
ใช้ค�ำและกลมุ่ คำ� สร้างประโยค - คำ� และสำ� นวน
ตรงตามวตั ถปุ ระสงค์ - การรอ้ ยเรยี งประโยค
- การเพมิ่ คำ�
- การใชค้ ำ�
- การเขยี นสะกดคำ�

ท ๔.๑ ม.๕/๓ • ระดับของภาษา
ใชภ้ าษาเหมาะสมแก่โอกาส • คำ� ราชาศัพท์
กาลเทศะ และบคุ คล รวมท้งั
ค�ำราชาศพั ท์อย่างเหมาะสม

ท ๔.๑ ม.๕/๔ • กาพย์ โคลง ร่าย และฉันท์
แตง่ บทรอ้ ยกรอง

ตัวช้ีวดั สาระการเรยี นรู้
ท ๔.๑ ม.๕/๕ • อทิ ธพิ ลของภาษาต่างประเทศและภาษาถ่นิ
วเิ คราะห์อิทธิพลของภาษา
ตา่ งประเทศและภาษาถ่ิน • หลกั การสรา้ งคำ� ในภาษาไทย
ท ๔.๑ ม.๕/๖
อธบิ ายและวเิ คราะห์หลัก
การสรา้ งคำ� ในภาษาไทย

ท ๔.๑ ม.๕/๗ • การประเมนิ การใชภ้ าษาจากสื่อสง่ิ พิมพแ์ ละส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์
วเิ คราะหแ์ ละประเมินการ
ใชภ้ าษาจากส่ือส่งิ พมิ พ์และ มาตรฐาน ท ๕.๑
สือ่ อิเลก็ ทรอนกิ ส์ • หลกั การวเิ คราะห์และวิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมเบือ้ งตน้
ท ๕.๑ ม.๕/๑
วเิ คราะหแ์ ละวจิ ารณ์วรรณคดี - จดุ มงุ่ หมายการแตง่ วรรณคดแี ละวรรณกรรม
และวรรณกรรมตามหลกั - การพิจารณารปู แบบของวรรณคดแี ละวรรณกรรม
การวิจารณ์เบือ้ งต้น - การพจิ ารณาเนื้อหาและกลวิธีในวรรณคดีและวรรณกรรม
- การวเิ คราะห์และการวจิ ารณว์ รรณคดแี ละวรรณกรรม

ท ๕.๑ ม.๕/๒ • การวิเคราะห์ลกั ษณะเดน่ ของวรรณคดแี ละวรรณกรรมเกยี่ วกับ
วเิ คราะห์ลกั ษณะเดน่ ของ เหตกุ ารณป์ ระวัติศาสตรแ์ ละวถิ ชี วี ติ ของสังคมในอดีต
วรรณคดีเชื่อมโยงกบั การเรียนรู้
ทางประวัติศาสตรแ์ ละวิถชี ีวติ
ของสังคมในอดีต

ท ๕.๑ ม.๕/๓ • การวเิ คราะหแ์ ละประเมนิ คุณคา่ วรรณคดแี ละวรรณกรรม
วเิ คราะหแ์ ละประเมินคณุ คา่ ด้าน - ด้านวรรณศิลป์
วรรณศลิ ปข์ องวรรณคดีและ - ดา้ นสงั คมและวฒั นธรรม
วรรณกรรมในฐานะท่ีเปน็ มรดก
ทางวฒั นธรรมของชาติ

ตวั ชวี้ ัด สาระการเรยี นรู้

ท ๕.๑ ม.๕/๔ • การสงั เคราะห์วรรณคดแี ละวรรณกรรม
สงั เคราะห์ขอ้ คิดจากวรรณคดี
และวรรณกรรมเพ่ือนำ� ไป
ประยุกตใ์ ชใ้ นชวี ิตจริง

ท ๕.๑ ม.๕/๕ • วรรณกรรมพืน้ บา้ นทแ่ี สดงถึง
รวบรวมวรรณกรรมพืน้ บา้ นและ - ภาษากับวฒั นธรรม
อธบิ ายภูมิปญั ญาทางภาษา - ภาษาถิ่น

ท ๕.๑ ม.๕/๖ • บทอาขยานและบทรอ้ ยกรองทม่ี คี ณุ คา่
ทอ่ งจ�ำและบอกคุณคา่ บท - บทอาขยานตามทก่ี ำ� หนด
อาขยานตามทีก่ ำ� หนดและ - บทรอ้ ยกรองตามความสนใจ
บทร้อยกรองทมี่ ีคณุ ค่าตาม
ความสนใจและนำ� ไปใช้อ้างองิ

ค�ำอธิบายรายวิชา

ภาษาไทย กลมุ่ สาระการเรยี นรูภ้ าษาไทย

ช ้นั มัธยมศึกษาปีที่ ๕ เวลาเรยี น ๖๐ ช่ัวโมง/ปี

ฝึกทักษะการอ่าน การเขียน การพูด การวิเคราะห์ และประเมินค่า โดยอาศัยทักษะเก่ียวกับการอ่าน

ออกเสียง ตีความ แปลความและขยายความ คาดคะเนเหตกุ ารณ์ วิเคราะห์ วิจารณ์ แสดงความคดิ เหน็ เพือ่

นำ� มาตอบคำ� ถาม เขยี นแผนผงั ความคดิ และสงั เคราะหค์ วามรทู้ ไ่ี ดร้ บั จากการอา่ นมาพฒั นาตนเอง ฝกึ ทกั ษะ

การเขียนส่ือสาร เรียงความ ย่อความ รายงานศึกษาค้นคว้า บันทึกการศึกษาค้นคว้าเพ่ือน�ำไปฝึกพูดสรุป

วิเคราะห์ ประเมินค่าเร่ืองท่ีฟังและดูอย่างมีเหตุผล แล้วน�ำไปประยุกต์พูดในโอกาสต่างๆ พูดแสดงทรรศนะ

โต้แย้ง โน้มน้าวใจและเสนอแนวคิดใหม่ด้วยภาษาอย่างถูกต้องเหมาะสมและมีมารยาท ศึกษาเก่ียวกับ

ธรรมชาตขิ องภาษา พลงั ของภาษา และลกั ษณะของภาษา คำ� และกลุ่มค�ำ การใชค้ �ำราชาศัพท์ การแตง่ บท

ร้อยกรอง อทิ ธิพลของภาษาต่างประเทศ และการสรา้ งค�ำในภาษาไทย

วิเคราะห์วิถีไทย ประเมินค่า ความรู้และข้อคิดจากวรรณคดีเร่ือง มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี

ลิลติ ตะเลงพ่าย บทละครพูดคำ� ฉนั ท์เรือ่ งมทั นะพาธา คมั ภีร์ฉันทศาสตร์ แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ และโคลน

ตดิ ลอ้ ตอนความนยิ มเปน็ เสมยี น โดยการเชอื่ มโยงลกั ษณะเดน่ ของวรรณคดกี บั การเรยี นรทู้ างประวตั ศิ าสตร์

เพ่อื น�ำไปประยุกตใ์ นชีวิตประจ�ำวัน

ใช้กระบวนการอ่านเพื่อสร้างความรู้ ความคิดเพื่อน�ำไปตัดสินใจ และแก้ไขปัญหาชีวิต เพื่อให้เข้าใจ

ธรรมชาตขิ องภาษา วิเคราะห์ วจิ ารณ์วรรณคดอี ยา่ งเห็นคณุ ค่าและนำ� มาประยุกตใ์ ชใ้ นชีวิตประจำ� วันเพื่อให้

เกดิ การเหน็ คุณคา่ ความชน่ื ชม ในภมู ิปัญญาของไทย รักษา และภูมใิ จในภาษาไทยอันเป็นสมบัติประจำ� ชาติ

ตัวชว้ี ัด
ท ๑.๑ ม.๕/๑ อ่านออกเสยี งบทรอ้ ยแก้วและบทรอ้ ยกรองไดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง ไพเราะ
และเหมาะสมกับเรอื่ งท่ีอ่าน
ท ๑.๑ ม.๕/๒ ตคี วาม แปลความ และขยายความเรอื่ งท่ีอ่าน
ท ๑.๑ ม.๕/๓ วเิ คราะห์และวจิ ารณเ์ ร่อื งที่อา่ น ในทกุ ๆ ด้านอย่างมเี หตผุ ล
ท ๑.๑ ม.๕/๔ คาดคะเนเหตกุ ารณ์จากเรอ่ื งท่อี ่าน และประเมนิ คา่ เพ่อื นำ� ความรู้ ความคดิ
ไปใช้ตัดสนิ ใจแกป้ ัญหาในการด�ำเนินชวี ิต

ท ๑.๑ ม.๕/๕ วเิ คราะห์ วจิ ารณ์ แสดงความคดิ เหน็ โตแ้ ยง้ กบั เรือ่ งที่อ่าน และเสนอความคิด
ใหมอ่ ยา่ งมเี หตุผล
ท ๑.๑ ม.๕/๖ ตอบคำ� ถามจากการอ่านประเภทต่าง ๆ ภายในเวลาทกี่ ำ� หนด
ท ๑.๑ ม.๕/๗ อา่ นเรือ่ งต่าง ๆ แล้วเขียนกรอบแนวคดิ ผังความคิด บนั ทกึ ย่อความ และ
รายงาน
ท ๑.๑ ม.๕/๘ สงั เคราะหค์ วามรจู้ ากการอา่ นสอ่ื สงิ่ พมิ พ์ สอ่ื อเิ ลก็ ทรอนกิ สแ์ ละแหลง่ เรยี นรู้
ต่าง ๆ มาพัฒนาตน พฒั นาการเรียน และพัฒนาความร้ทู างอาชพี
ท ๑.๑ ม.๕/๙ มีมารยาทในการอ่าน
ท ๒.๑ ม.๕/๑ เขยี นสอื่ สารในรูปแบบตา่ ง ๆ ไดต้ รงตามวตั ถปุ ระสงค์ โดยใช้ภาษาเรยี บเรียง
ถกู ต้อง มีข้อมลู และสาระส�ำคัญชัดเจน
ท.๒.๑ ม.๕/๒ เขยี นเรียงความ
ท.๒.๑ ม.๕/๓ เขียนยอ่ ความจากสือ่ ท่มี รี ูปแบบ และเนื้อหาหลากหลาย
ท ๒.๑ ม.๕/๔ ผลิตงานเขยี นของตนเองในรปู แบบต่าง ๆ
ท ๒.๑ ม.๕/๕ ประเมินงานเขียนของผู้อ่ืน แลว้ นำ� มาพัฒนางานเขียนของตนเอง
ท ๒.๑ ม.๕/๖ เขยี นรายงานการศึกษาค้นควา้ เรอื่ งทส่ี นใจตามหลกั การเขียนเชงิ วิชาการ
และใชข้ อ้ มลู สารสนเทศอ้างองิ อย่างถูกตอ้ ง
ท ๒.๑ ม.๕/๗ บันทกึ การศึกษาค้นควา้ เพื่อนำ� ไปพัฒนาตนเองอย่างสมำ�่ เสมอ
ท ๒.๑ ม.๕/๘ มีมารยาทในการเขียน
ท ๓.๑ ม.๕/๑ สรุปแนวคิด และแสดงความคิดเห็นจากเรอ่ื งทีฟ่ ังและดู
ท ๓.๑ ม.๕/๒ วิเคราะห์ แนวคิด การใช้ภาษา และความนา่ เชื่อถือจากเรอ่ื งทีฟ่ งั และด ู
อย่างมเี หตผุ ล
ท ๓.๑ ม.๕/๓ ประเมนิ เรอ่ื งทฟ่ี งั และดู แลว้ กำ� หนดแนวทางนำ� ไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นการดำ� เนนิ
ชวี ติ
ท ๓.๑ ม.๕/๔ มีวิจารณญาณในการเลอื กเรื่องทฟี่ ังและดู
ท ๓.๑ ม.๕/๕ พดู ในโอกาสต่าง ๆ พดู แสดงทรรศนะ โต้แยง้ โน้มนา้ วใจ และเสนอแนวคิด
ใหมด่ ้วยภาษาถกู ตอ้ งเหมาะสม

ท ๓.๑ ม.๕/๖ มีมารยาทในการฟัง การดู และการพดู
ท.๔.๑ ม.๕/๑ อธบิ ายธรรมชาตขิ องภาษา พลังของภาษา และลักษณะของภาษา
ท.๔.๑ ม.๕/๒ ใชค้ ำ� และกล่มุ คำ� สรา้ งประโยคตรงตามวตั ถุประสงค์
ท.๔.๑ ม.๕/๓ ใช้ภาษาเหมาะสมแก่โอกาส กาลเทศะ และบคุ คล รวมท้งั ค�ำราชาศัพท์
อย่างเหมาะสม
ท.๔.๑ ม.๕/๔ แต่งบทรอ้ ยกรอง
ท.๔.๑ ม.๕/๕ วิเคราะห์อิทธพิ ลของภาษาตา่ งประเทศและภาษาถ่ิน
ท.๔.๑ ม.๕/๖ อธิบายและวิเคราะหห์ ลักการสรา้ งคำ� ในภาษาไทย
ท.๔.๑ ม.๕/๗ วิเคราะหแ์ ละประเมนิ การใช้ภาษาจากส่อื ส่งิ พมิ พ์และสอื่ อิเลก็ ทรอนิกส์

คุณภาพผู้เรียน

เข้าใจ อธบิ ายความหมาย ความสำ� คัญ ความแตกตา่ ง ความหลากหลายของวฒั นธรรม เอกลักษณ์ของ
วฒั นธรรมไทย ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งภาษากบั วฒั นธรรม การรอ้ ยเรยี งถอ้ ยคำ� ภาษามาตรฐานและภาษาถนิ่ ได้

เขา้ ใจ อธบิ าย จำ� แนก ความรเู้ บอื้ งตน้ เกย่ี วกบั การสรา้ งประโยค รปู แบบประโยคตามเจตนาของผสู้ ง่ สาร
หลักการรอ้ ยเรียงประโยคได้

เขา้ ใจ อธบิ าย ความรเู้ บอ้ื งตน้ เกยี่ วกบั ส�ำนวน ภาษิต และค�ำพงั เพย และหลักในการสร้างค�ำซำ้� คำ� ซ้อน
ค ำ� ประสม และค�ำที่มาจากภาษาอ่ืนได้
ประยกุ ต์ใช้ส�ำนวน ภาษติ และคำ� พงั เพยได้

อธิบาย จ�ำแนก ความสัมพันธ์ของภาษากับความคิด การใช้ภาษาแสดงเหตุผล ปัจจัยท่ีส่งเสริมการคิด
และอุปสรรคของการพัฒนาความคิด มารยาทและคุณธรรมในการสื่อสาร หลักการส่ือสารในชีวิตประจ�ำวัน
การปลูกฝังคุณธรรมในรูปแบบต่าง ๆ จุดประสงค์ของการถามและการตอบ ข้อควรค�ำนึงในการถามและ
การตอบ วิธีการตั้งค�ำถามและตอบค�ำถาม ความรู้เบ้ืองต้นเก่ียวกับการฟังและการอ่านให้เกิดวิจารณญาณ
หลักการฟังและอ่านสารให้ความรู้ หลักการฟังและอ่านสารโน้มน้าวใจ หลักการฟังและอ่านสารจรรโลงใจ
ความแตกตา่ งของสารให้ความรู้ สารโน้มนา้ วใจ และสารจรรโลงใจได้

เข้าใจ วิธีการส่ือสารในการประชุม การเขียนเชิงวิชาการ การเขียนเชิงกิจธุระ เรียงความ การค้นคว้า
หาความรู้ทางอนิ เทอรเ์ น็ต

อธิบาย ลักษณะค�ำประพันธ์ประเภทร่าย ความแตกต่างของวรรณคดีประเภทสารคดีและบันเทิงคดี
แนวทางการพจิ ารณาเนื้อหาและกลวิธใี นสารคดีได้

เข้าใจ วิเคราะห์ สรุปเนื้อหา อ่านจับใจความส�ำคัญ ระบุชื่อผู้แต่ง บอกจุดประสงค์และฉันทลักษณ์
ที่ใช้ในการแต่ง อธิบายคุณค่าของวรรณคดีและวรรณกรรมด้านวรรณศิลป์ คุณค่าทางแนวคิด คุณค่าทาง
เน้ือหา และคณุ คา่ ทางสงั คม โวหารภาพพจน์ ลักษณะนสิ ัยของตวั ละคร สรุปความรู้และขอ้ คิดท่ไี ด้ จากบท
มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี, ลิลิตตะเลงพ่าย, บทละครพูดค�ำฉันท์เร่ืองมัทนะพาธา, คัมภีร์ฉันทศาสตร์
แพทยศ์ าสตรส์ งเคราะห์ และโคลนตดิ ลอ้ ตอนความนยิ มเปน็ เสมยี นได้

ค�ำช้ีแจงการใช้หนั งสื อ

หนงั สอื แบบฝกึ หดั รายวชิ าพน้ื ฐานภาษาไทย หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอื่ การสอ่ื สารเลม่ นไ้ี ดอ้ อกแบบ
มาให้แต่ละหน่วยการเรียนรู้ มีส่วนประกอบต่าง ๆ ท่ีท�ำให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ และความคิดอ่าน
ด้านภาษาไทยทดี่ ีและชัดเจนมากขนึ้ จากเน้อื หาหลกั ซงึ่ สามารถแยกอธบิ ายได้ ดังน้ี

รูไ้ ว้ใชว่ า่ ชวนน้ องลองคิด

รูไ้ วใ้ ชว่ า่ ชวนน้ องลองคิด

ความรู้เสริมหรือเกร็ดความร้ตู า่ ง ๆ ค�ำถามชวนคิดเกีย่ วกับเนื้อหาทเ่ี รยี น
ท่เี ก่ยี วข้องกับเนอ้ื หาการเรยี นรู้ ไปซึ่งเป็นคำ� ถามปลายเปิดเพ่อื ให้

น้ องลองทำ� ฝึกทักษะในการคิดวิเคราะห์

น้องลองทำ� ทบทวน

แบบทดสอบความรทู้ ้ายเร่อื ง เพื่อใหผ้ ู้ ก่อนจาก..
เรียนประเมนิ ว่าสว่ นใดทท่ี �ำไดด้ ี
และสว่ นใดท่ยี ังตอ้ งพฒั นา ทบทวนก่อนจาก

สรปุ องค์ความรูส้ �ำคญั ของเน้อื หา
ในส่วนท่ีไดเ้ รียนไปแล้ว

ตะลยุ โจทย์ จดให้จำ� น� ำไปใช้

ตะลยุ โจทย์ จดให้จ�ำ น� ำไปใช้

แบบทดสอบความรทู้ า้ ยหน่วย ส�ำหรับจดบันทึกเนือ้ หาเพม่ิ เติม
ทีม่ ลี กั ษณะใกล้เคยี งการทดสอบ
ทางการศกึ ษาระดบั ชาติข้ันพื้นฐาน

ความหมายของจ�ำนวนดาวในแบบทดสอบตะลุยโจทย์

แบบทดสอบระดับง่าย
แบบทดสอบระดบั ปานกลาง
แบบทดสอบระดับยาก

แผนการสอน

สปั ดาหท์ ่ี คาบที่ สอื่ /แหล่งการเรยี นรู้ เวลา กิจกรรม ช่ือ VDO Solution หนังสอื หน้าที่
(๕๐ นาที/

คาบ)

• หนงั สือแบบฝึกหัดภาษาไทย ครนู �ำเข้าสูบ่ ทเรียน : ความเก่ียวขอ้ งระหว่างวฒั นธรรมกับภาษา
- ครพู ดู เกริ่นเกย่ี วความสัมพนั ธข์ องภาษากบั วฒั นธรรมวา่

๕ ภาษาเป็นสว่ นหนง่ึ ของวัฒนธรรมทม่ี นษุ ย์สร้างขึน้ เพ่ือใชเ้ ป็น
เครอื่ งมือที่ส�ำคญั ในการสื่อสารหรอื สอื่ ความเข้าใจระหวา่ งกัน
ซง่ึ ภาษากบั วัฒนธรรมมคี วามสัมพนั ธ์ที่แนบแน่นกันเปน็ อยา่ งมาก

หลักภาษาเเละการใชภ้ าษาเพือ่ หนงั สือแบบฝึกหดั
คาบท่ี ๑ การสือ่ สาร ม.๕ เล่ม ๑ ภาษาไทย หลกั ภาษา
๑ (หอ้ งคอม) • VDO Solution: เรียน VDO solution : เรื่อง ความสัมพันธ์ เเละการใชภ้ าษาเพอ่ื
๑๕ - บทความเก่ียวข้องระหว่างวัฒนธรรมกับภาษา ระหวา่ งมนุษยก์ ับ การสือ่ สาร ม.๕ เลม่ ๑
หนว่ ยการเรียนรู้ ภาษาไทย วฒั นธรรม หนา้ ๒-๖
หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอื่ เรอ่ื ง ความสมั พันธร์ ะหวา่ งมนษุ ย์กบั วัฒนธรรม เร่อื ง ความสมั พนั ธ์ หนังสอื แบบฝกึ หดั
การสอื่ สาร ๒.๑ เรยี น VDO solution : ระหว่างภาษากบั ภาษาไทย หลักภาษา
๑๕ - บทความเกย่ี วข้องระหวา่ งวฒั นธรรมกับภาษา วฒั นธรรม เเละการใช้ภาษาเพ่อื
เรอ่ื ง ความสัมพันธร์ ะหว่างภาษากบั วัฒนธรรม การสือ่ สาร ม.๕ เลม่ ๑
หนา้ ๘-๑๔

สปั ดาหท์ ี่ คาบที่ ส่ือ/แหลง่ การเรยี นรู้ เวลา กจิ กรรม ช่อื VDO Solution หนงั สือหน้าท่ี
(๕๐ นาที/

คาบ)

ครสู อนขัน้ สรปุ :
- ครพู ดู สรุปวา่ ภาษากับวัฒนธรรมมคี วามสัมพนั ธ์กนั อย่าง
แนบแน่นเพราะมนุษยถ์ ่ายทอดวฒั นธรรมตา่ ง ๆ ผา่ นการใช้ภาษา
และใชภ้ าษาในการสรา้ ง ธ�ำรง และพฒั นาวฒั นธรรม ดงั น้นั การใช้
ภาษาจงึ สามารถสะทอ้ นวัฒนธรรม เอกลักษณ์ทางวฒั นธรรมของ
• หนังสือแบบฝกึ หดั ภาษาไทย ๕ กลุ่มชนนั้น ๆ ได้ และในขณะเดียวกันวัฒนธรรมเองกส็ ามารถ
หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพอื่
คาบที่ ๑ การส่ือสาร ม.๕ เล่ม ๑ สะทอ้ นลักษณะของภาษาได้เชน่ เดยี วกัน นอกจากนย้ี ังมปี ระเดน็ ท่ี
(ห้องคอม) • VDO Solution: เกย่ี วข้องกับภาษาและวฒั นธรรมรวมไปถึงค�ำศัพทต์ ่าง ๆ ทคี่ วรรู้

หน่วยการเรียนรู้ ภาษาไทย เพื่อให้เราสามารถเขา้ ใจความสัมพนั ธ์ของภาษากับวัฒนธรรมได้
ลึกซึ้งยิ่งขึน้
หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพื่อ
การสื่อสาร ๒.๑
ท�ำแบบทดสอบท้ายบท : ขอ้ สอบ - ความ
๑ ๑๐ - บทความเกย่ี วขอ้ งระหวา่ งวฒั นธรรมกบั ภาษา เก่ียวขอ้ งระหว่าง
วฒั นธรรมกบั ภาษา

• หนงั สอื แบบเรยี นหลักภาษาเเละ
การใช้ภาษาเพ่อื การสอื่ สาร ม.๕
ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ครูน�ำเขา้ สู่บทเรยี น : การร้อยเรียงถ้อยค�ำ
• หนงั สือแบบฝึกหัดภาษาไทย - ครพู ดู เกรนิ่ ว่าการศึกษาการร้อยเรียงถอ้ ยคาํ เปน็ การส่งเสริม
คาบท่ี ๒ หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพ่ือ ใหผ้ พู้ ดู เกดิ ทักษะการใชภ้ าษาไดอ้ ยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ และสามารถ
(หอ้ งคอม) การส่อื สาร ม.๕ เลม่ ๑ ๕ สื่อสารได้อย่างชดั เจนมากยิ่งขึ้น สารท่ีตอ้ งการสือ่ ออกไปตรงตาม

• VDO Solution: วตั ถปุ ระสงค์ การส่ือสารก็จะเกดิ ความผดิ พลาดไดน้ อ้ ยหรือแทบ
หน่วยการเรยี นรู้ ภาษาไทย จะไม่เกดิ ขึ้นเลย
หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอื่
การส่อื สาร ๒.๑

สปั ดาหท์ ่ี คาบที่ สื่อ/แหลง่ การเรียนรู้ เวลา กจิ กรรม ชื่อ VDO Solution หนังสอื หนา้ ที่
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

๒๕ เรียน VDO solution : เร่อื ง ลักษณะของ หนังสือแบบฝึกหดั
- บทการร้อยเรยี งถอ้ ยค�ำ เรอ่ื ง ลักษณะของประโยค ประโยค ภาษาไทย หลกั ภาษา
เเละการใชภ้ าษาเพอื่
การสอ่ื สาร ม.๕ เลม่ ๑
หน้า ๒๐-๒๓

• หนังสือแบบเรยี นหลกั ภาษาเเละ กิจกรรมฝกึ ทักษะ : หนงั สอื แบบเรียนหลัก
การใช้ภาษาเพ่ือการส่อื สาร ม.๕ ๑๐ - ครูใหน้ ักเรียนขยายประโยคที่ก�ำหนดให้อย่างน้อย ๑๒ คำ� ภาษาเเละการใช้ภาษา
(กิจกรรมเพือ่ การเรยี นรู้ ขอ้ ๑) เพอ่ื การสอื่ สาร ม.๕
ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ของกระทรวง
• หนงั สอื แบบฝึกหดั ภาษาไทย ศึกษาธกิ าร หน้า ๒๖
คาบที่ ๒ หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพื่อ
๑ (ห้องคอม) การส่อื สาร ม.๕ เลม่ ๑

• VDO Solution: เฉลยกจิ กรรมฝึกทกั ษะ :
หนว่ ยการเรยี นรู้ ภาษาไทย - ครเู ฉลยและยกตวั อย่างการขยายประโยค (กจิ กรรมเพอื่ การ
หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอ่ื
เรียนรู้ ขอ้ ๑ หน้า ๒๖) เช่น
๑) รฐั บรุ ษุ ผู้นั้นทส่ี รา้ งคุณงามความดมี ากมายให้แก่ประเทศน้เี กดิ
การสอื่ สาร ๒.๑ ในครอบครัวชาวนา
๑๐ ๒) แมว้ ่าจะเป็นวันหยดุ แตน่ ักเรยี นหลายคนก็มาชว่ ยงานโรงเรยี น

๓) เมือ่ วานเกิดอบุ ัตเิ หตรุ ถบรรทุกชนเขา้ กบั รถประจ�ำทาง
๔) ฉนั ร้คู วามลบั เธอพอ ๆ กับท่เี ธอรู้ความลับของฉันเหมือนกบั ไก่
เหน็ ตนี งู งูเหน็ นมไก่ไมผ่ ิดเลย
๕) คณุ พอ่ เปดิ ประตรู ถดว้ ยความเรง่ รบี เพราะกำ� ลงั จะเขา้ ทำ� งานสาย

สปั ดาห์ท่ี คาบท่ี ส่อื /แหล่งการเรียนรู้ เวลา กจิ กรรม ชื่อ VDO Solution หนงั สือหนา้ ที่
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

ครูทบทวนความรู้ :
- ครูทบทวนความรบู้ ทความเกยี่ วขอ้ งระหวา่ งวัฒนธรรม
๑๐ กบั ภาษา

- ครูทบทวนความรู้เรือ่ งลักษณะของประโยค

กิจกรรมฝึกทกั ษะ : หนงั สอื แบบเรยี นหลัก
- ครใู ห้นักเรยี นเรียงผกู ประโยคจากค�ำหรือกล่มุ ค�ำทกี่ ำ� หนดให้ ภาษาเเละการใช้ภาษา
เพ่ือการสอ่ื สาร ม.๕
๒๐ (กจิ กรรมเพือ่ การเรยี นรู้ ข้อ ๒) ของกระทรวง
- ครูใหน้ ักเรียนพิจารณาความหมายของประโยคแตล่ ะคแู่ ละ ศึกษาธิการ หนา้ ๒๘

สังเกตการเรยี งล�ำดับค�ำในประโยค (กิจกรรมเพื่อการเรยี นรู้ ข้อ ๓)

คาบที่ ๓ • หนงั สือแบบเรียนหลกั ภาษาเเละ เฉลยกจิ กรรมฝึกทักษะ :
๑ (หอ้ งเรยี น การใชภ้ าษาเพือ่ การส่อื สาร ม.๕ - ครูให้นกั เรียนยกตัวอย่างประโยคทีน่ ักเรยี นเขียนขึน้ และครู

ปกติ) ของกระทรวงศกึ ษาธิการ อธบิ ายตวั อยา่ งประโยคของนกั เรียนแต่ละคน โดยการสุ่มนักเรยี น
จ�ำนวน ๒-๓ คน (กจิ กรรมเพื่อการเรยี นรู้ ข้อ ๒) เชน่
๑) เด็กเห็นหมาด�ำกดั แมวตวั ผอมท่ีขา้ งบา้ น จากประโยคขา้ ง
ตน้ ภาคประธานคอื เดก็ ส่วนภาคแสดงคอื เห็นหมาด�ำกัดแมวตัว
ผอมทขี่ ้างบ้าน
๒๐ - ครอู ธบิ ายความหมายและการเรยี งล�ำดับคำ� ในประโยค

แตล่ ะคู่ (กจิ กรรมเพ่ือการเรยี นรู้ ข้อ ๓) เชน่
๑) ก ฉนั ไมต่ อ้ งชว่ ยเขาอกี ต่อไป
ข ฉนั ต้องไมช่ ว่ ยเขาอีกตอ่ ไป
ในประโยคข้างต้นมีการสลบั ค�ำจากค�ำวา่ ไม่ต้อง เป็นคำ� ว่า ตอ้ งไม่
- ค�ำวา่ ไม่ตอ้ ง คอื ไม่จ�ำเป็นต้องชว่ ย จะช่วยหรือไมช่ ่วยกไ็ ด้
- ค�ำว่า ต้องไม่ คอื การห้ามไม่ให้ท�ำ

สปั ดาหท์ ี่ คาบท่ี ส่อื /แหลง่ การเรียนรู้ เวลา กิจกรรม ช่อื VDO Solution หนังสอื หนา้ ท่ี
(๕๐ นาที/

คาบ)

๕ ครูทบทวนความรู้ :
- ครูทบทวนความร้เู ร่อื งลกั ษณะของประโยค
• หนังสือแบบเรียนหลกั ภาษาเเละ
การใชภ้ าษาเพอ่ื การส่ือสาร ม.๕
ของกระทรวงศึกษาธกิ าร หนงั สอื แบบฝึกหดั
ภาษาไทย หลักภาษา
คาบที่ ๔ • หนังสือแบบฝึกหดั ภาษาไทย ๒๕ เรยี น VDO solution : เรื่อง รูปแบบของ เเละการใชภ้ าษาเพ่ือ
(ห้องคอม) หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพ่ือ - บทการรอ้ ยเรยี งถอ้ ยค�ำ เรื่อง รูปแบบของประโยค ประโยค การสอ่ื สาร ม.๕ เลม่ ๑
การสือ่ สาร ม.๕ เล่ม ๑ หน้า ๒๖-๒๙
• VDO Solution:
หน่วยการเรยี นรู้ ภาษาไทย หนงั สือแบบเรียนหลัก
๒ หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่ือ กิจกรรมฝกึ ทกั ษะ : ภาษาเเละการใชภ้ าษา
การสอ่ื สาร ๒.๑ ๒๐ - ครูให้นักเรียนเปลี่ยนแปลงประโยคทีก่ �ำหนดให้โดยทยี่ ังคง เพ่อื การสอ่ื สาร ม.๕
ของกระทรวง
ความหมายเดิมไว้ (กจิ กรรมเพอื่ การเรยี นรู้ ขอ้ ๑) ศึกษาธิการ หน้า ๓๗

• หนงั สอื แบบเรียนหลักภาษาเเละ
การใช้ภาษาเพือ่ การส่ือสาร ม.๕
ของกระทรวงศึกษาธกิ าร
• หนังสือแบบฝึกหดั ภาษาไทย
คาบที่ ๕ หลักภาษาเเละการใชภ้ าษาเพื่อ ครูทบทวนความรู้ :
(หอ้ งคอม) การสอื่ สาร ม.๕ เลม่ ๑ ๕ - ครทู บทวนความรู้เรอื่ งรปู แบบของประโยค

• VDO Solution:
หนว่ ยการเรยี นรู้ ภาษาไทย
หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพอื่
การสอ่ื สาร ๒.๑

สปั ดาหท์ ่ี คาบที่ สือ่ /แหลง่ การเรยี นรู้ เวลา กิจกรรม ชื่อ VDO Solution หนังสอื หน้าท่ี
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

เฉลยกิจกรรมฝกึ ทักษะ :
- ครอู ธิบายเกย่ี วกบั ประเด็นที่ให้นักเรียนพิจารณา โดยยก

ประโยคในกจิ กรรมเพ่อื การเรยี นรู้ ข้อ ๑ ท่ีท�ำในช่ัวโมงทีแ่ ลว้ มา
๑๐ อธบิ ายและสรุป เช่น

๑) สมองของหนุ่ ยนตม์ ีการพัฒนาไปมาก
๒) รถสีเขยี วเขม้ เลีย้ วเขา้ เขตบ้านรับรองท่เี ชิงเขา ตอน
ประมาณสบิ โมง เปน็ ตน้
• หนังสือแบบเรยี นหลักภาษาเเละ
การใช้ภาษาเพอื่ การสอื่ สาร ม.๕ ๒๕ เรยี น VDO solution : เรื่อง การร้อยเรียง หนงั สือแบบฝึกหดั
ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ๕ - บทการรอ้ ยเรยี งถอ้ ยค�ำ เรอ่ื ง การรอ้ ยเรียงประโยค ประโยค ภาษาไทย หลกั ภาษา
• หนงั สอื แบบฝกึ หัดภาษาไทย เเละการใช้ภาษาเพอื่
๒ คาบที่ ๕ หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่ือ การสอ่ื สาร ม.๕ เล่ม ๑
(ห้องคอม) การส่ือสาร ม.๕ เล่ม ๑ หน้า ๓๒-๓๖
• VDO Solution: กิจกรรมฝกึ ทกั ษะ : หนังสือแบบเรียนหลกั
หน่วยการเรยี นรู้ ภาษาไทย - ครใู หน้ ักเรียนพิจารณาประโยคทกี่ �ำหนดใหว้ า่ มกี ารใช้การ ภาษาเเละการใชภ้ าษา
หลักภาษาเเละการใชภ้ าษาเพ่ือ เพือ่ การส่ือสาร ม.๕
การส่อื สาร ๒.๑ ร้อยเรยี งถ้อยค�ำในลกั ษณะใด (กิจกรรมเพือ่ การเรียนรู้ ขอ้ ๑-๕) ของกระทรวง
ศึกษาธกิ าร หนา้ ๔๙

เฉลยกิจกรรมฝึกทกั ษะ :
- ครเู ฉลยและอธิบายอยา่ งละเอยี ด รวมทั้งเปิดโอกาสให้
นกั เรยี นไดส้ อบถามเพิ่มเตมิ เม่ือมขี อ้ สงสยั (กิจกรรมเพื่อการเรียนรู้
๕ หน้า ๔๙) เช่น

๑) ปรากฏการแทน คอื แทน เลศิ ลักษณ์ ด้วยค�ำวา่ เธอ
เป็นตน้

สปั ดาห์ที่ คาบที่ สอื่ /แหล่งการเรยี นรู้ เวลา กจิ กรรม ชอ่ื VDO Solution หนงั สือหนา้ ท่ี
(๕๐ นาที/
หนงั สือแบบฝึกหัด
คาบ) ภาษาไทย หลกั ภาษา
เเละการใชภ้ าษาเพอ่ื
๕ ครทู บทวนความรู้ : การสอื่ สาร ม.๕ เลม่ ๑
- ครูทบทวนความรู้เรื่องการรอ้ ยเรยี งประโยค หน้า ๑๖๒-๑๖๓
หนงั สอื คมู่ อื ครภู าษาไทย
กจิ กรรมฝึกทักษะ : หลักภาษาเเละการใช้
๕ - ครูน�ำข้อสอบข้อที่ ๕ และ ๗ จากตะลุยโจทย์ท้ายหนงั สอื ภาษาเพอ่ื การสอ่ื สาร ม.๕
เลม่ ๑ หนา้ ๑๘๐-๑๘๑
แบบฝึกหัดมาใหน้ ักเรียนลองท�ำ หนังสอื แบบเรยี นหลกั
ภาษาเเละการใช้ภาษา
• หนงั สอื แบบเรียนหลักภาษาเเละ ๕ เฉลยกิจกรรมฝึกทักษะ : เพ่อื การสอ่ื สาร ม.๕
การใชภ้ าษาเพ่อื การสอ่ื สาร ม.๕ ๒๐ - ครเู ฉลยขอ้ สอบข้อที่ ๕ และ ๗ จากตะลุยโจทยท์ า้ ยหนงั สือ ของกระทรวง
ของกระทรวงศึกษาธกิ าร ศกึ ษาธกิ าร หนา้ ๔๗
๒ คาบที่ ๖ • หนงั สือแบบฝึกหดั ภาษาไทย แบบฝึกหัดอยา่ งละเอียด
(ห้องเรยี น หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพอื่ กจิ กรรมฝกึ ทกั ษะ :
การสอ่ื สาร ม.๕ เลม่ ๑
ปกต)ิ - ครใู หน้ กั เรยี นแบ่งกล่มุ ออกเป็น ๒ กลุม่ โดยให้นักเรยี น
แตล่ ะคนในกลุ่มแรกคิดประโยคข้นึ มาคนละ ๑ ประโยค และให้
• หนังสอื คูม่ อื ครภู าษาไทย หลัก นักเรียนแต่ละคนในกลมุ่ ท่ีสองหาประโยคมารอ้ ยเรยี งให้ต่อเนอ่ื ง
ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพ่ือการ
สือ่ สาร ม.๕ เลม่ ๑ กับประโยคของกลุ่มแรก โดยใช้วธิ กี ารละ และการแทน (กิจกรรม
เพื่อการเรยี นรู้)

เฉลยกจิ กรรมฝกึ ทักษะ :
- ครูอธบิ ายและสรปุ กิจกรรมเพ่ือการเรียนรู้ โดยอธบิ าย

เพม่ิ เติมจากตัวอย่างประโยคทน่ี กั เรียนท้งั ๒ กลุม่ แตง่ ข้นึ เชน่

๑๕ - กลุม่ ที่หนึง่ ฉนั อยากเรยี นต่อในคณะสถาปตั ยกรรมศาสตร์

- กลุม่ ท่สี อง ฉนั อยากเรียนตอ่ ในคณะสถาปตั ยกรรมศาสตร์
เพราะชอบวาดรปู และออกแบบ ใช้วธิ ีการละโดยละค�ำว่า “ฉัน”
ในประโยค เพราะฉันชอบวาดรูปและออกแบบ เป็นตน้

สปั ดาหท์ ่ี คาบท่ี สอื่ /แหลง่ การเรียนรู้ เวลา กจิ กรรม ชอ่ื VDO Solution หนังสือหน้าที่
(๕๐ นาที/

คาบ)

ครูทบทวนความรู้ :
- ครูทบทวนความร้เู ร่อื งลกั ษณะของประโยค
๕ - ครูทบทวนความรู้เรือ่ งรูปแบบของประโยค

- ครูทบทวนความร้เู รือ่ งการร้อยเรียงประโยค

• หนงั สอื แบบเรียนหลักภาษาเเละ เรยี น VDO solution : หนังสือแบบฝึกหดั
การใช้ภาษาเพ่ือการส่อื สาร ม.๕ - บทการรอ้ ยเรยี งถอ้ ยคำ� เรอื่ ง การใชส้ ำ� นวน ภาษาไทย หลักภาษา
ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ๒๐ เรื่อง การใช้ส�ำนวน เเละการใช้ภาษาเพ่อื
การสอ่ื สาร ม.๕ เล่ม ๑
• หนงั สือแบบฝกึ หดั ภาษาไทย หน้า ๓๘-๔๑
คาบที่ ๗ หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพอื่ หนงั สอื แบบเรยี นหลัก
๓ (หอ้ งคอม) การสอื่ สาร ม.๕ เล่ม ๑ ภาษาเเละการใช้ภาษา
เพ่ือการสอื่ สาร ม.๕
• VDO Solution: กิจกรรมฝกึ ทกั ษะ : ของกระทรวง
หนว่ ยการเรียนรู้ ภาษาไทย ๕ - ครใู ห้นักเรยี นเติมส�ำนวนลงในประโยคให้สมบรู ณ์ ศึกษาธกิ าร หนา้ ๕๘
หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่ือ
(กจิ กรรมเพ่ือการเรียนรู้ ข้อ ๑)

การสอื่ สาร ๒.๑ เฉลยกจิ กรรมฝึกทกั ษะ :

- ครูเฉลยกจิ กรรมเพือ่ การเรียนรู้ ขอ้ ๑ หนา้ ๕๘ เช่น
๕ สำ� นวนประเภท ๔ ค�ำ
- ขา้ วยาก หมากแพง
- จิม้ ลิม้ พร้ิมเพรา เป็นตน้

สปั ดาห์ท่ี คาบที่ สื่อ/แหล่งการเรยี นรู้ เวลา กจิ กรรม ชื่อ VDO Solution หนงั สอื หน้าที่
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

ครูสอนขนั้ สรุป :
- ครูพูดสรปุ ว่าในบทการร้อยเรียงถอ้ ยค�ำเราได้ศึกษาเรื่อง
ลักษณะของประโยควา่ มีสว่ นประกอบที่ส�ำคัญ ๒ ส่วนคอื ภาค
ประธานและภาคแสดง การล�ำดับค�ำในประโยคให้สลับท่กี นั
สามารถท�ำให้ความหมายของประโยคนน้ั เหมอื นเดิม หรือ
• หนงั สอื แบบเรยี นหลกั ภาษาเเละ เปล่ยี นแปลงไปจากเดมิ กไ็ ด้ และการเพมิ่ รายละเอยี ดต่าง ๆ เข้าไป
การใชภ้ าษาเพอ่ื การสื่อสาร ม.๕
ของกระทรวงศึกษาธกิ าร ในประโยค เช่น เวลา สถานท่ี ส่วนขยายอ่ืน ๆ จะท�ำใหป้ ระโยค
ยาวขึน้ ได้ ตอ่ มาเรื่องทไี่ ด้ศกึ ษาคือเรอื่ งรปู แบบของประโยค
คาบท่ี ๗ • หนังสือแบบฝึกหัดภาษาไทย ๕ ซ่งึ แบ่งตามเจตาของผู้สง่ สารได้ ๓ ประเภท คือ แจง้ ใหท้ ราบ
(ห้องคอม) หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพื่อ
๓ การส่ือสาร ม.๕ เล่ม ๑ ถามใหต้ อบ และบอกใหท้ �ำ ส่วนชนดิ ของประโยคทแ่ี บ่งตามเน้อื

• VDO Solution: ความสามารถแบ่งได้ ๓ ชนิดคอื ประโยคความเดยี ว ความรวม
และความซ้อน เร่ืองต่อมาท่ไี ด้ศกึ ษาคอื เรื่องการร้อยเรียงประโยค
หนว่ ยการเรียนรู้ ภาษาไทย สามารถท�ำได้โดยใชว้ ธิ ีการเช่ือม การซำ้� การละ และการแทน
หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่ือ
การสอ่ื สาร ๒.๑ นอกจากนย้ี ังมเี ร่อื งการใช้ส�ำนวนที่เราได้ศกึ ษา ท�ำให้เราไดเ้ ข้าใจ
ความหมายของส�ำนวน ภาษิต และคำ� พังเพย และสามารถน�ำไป
ใช้ไดอ้ ย่างถูกต้อง

๑๐ ท�ำแบบทดสอบทา้ ยบท : ข้อสอบ - การร้อย
- บทการรอ้ ยเรยี งถ้อยค�ำ เรยี งถ้อยค�ำ

สปั ดาหท์ ่ี คาบที่ ส่ือ/แหลง่ การเรยี นรู้ เวลา กจิ กรรม ชอ่ื VDO Solution หนังสือหนา้ ที่
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

ครนู ำ� เข้าสบู่ ทเรยี น : การเพ่ิมค�ำ
- ครูพดู เกรนิ่ วา่ ค�ำในภาษาไทยมที ง้ั ค�ำที่เปน็ คำ� ไทยแท้ซึ่งใช้กนั

๕ มาตั้งแต่โบราณ และคำ� ที่เกดิ ขนึ้ ใหม่บางค�ำอาจจะเปลีย่ นแปลง
จากคำ� เดิมท่ีมอี ยู่ หรอื เป็นค�ำทคี่ ิดข้นึ ใหมใ่ นแตล่ ะยคุ สมัย
นอกจากน้ยี งั มกี ารรับเอาค�ำจากภาษาอนื่ มาใชใ้ นภาษาไทยดว้ ย

• หนังสือแบบฝึกหัดภาษาไทย ๒๐ เรยี น VDO solution : เรื่อง คำ� ซ้ำ� หนังสือแบบฝกึ หัด
หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพือ่ - บทการเพิ่มค�ำ เรือ่ ง ค�ำซำ�้ ภาษาไทย หลกั ภาษา
เเละการใช้ภาษาเพอ่ื
๓ คาบท่ี ๘ การส่ือสาร ม.๕ เลม่ ๑ การส่ือสาร ม.๕ เล่ม ๑
(ห้องคอม) • VDO Solution: หน้า ๔๘-๕๑
หน่วยการเรียนรู้ ภาษาไทย
หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอื่ หนงั สือแบบฝกึ หัด
การสอ่ื สาร ๒.๑ ๒๐ เรียน VDO solution : เรือ่ ง คำ� ซ้อนและค�ำ ภาษาไทย หลักภาษา
- บทการเพ่มิ ค�ำ เรื่อง ค�ำซ้อนและค�ำประสม ประสม เเละการใช้ภาษาเพ่อื
การสอื่ สาร ม.๕ เลม่ ๑
หน้า ๕๔-๕๙

กิจกรรมฝกึ ทักษะ : หนังสือแบบฝกึ หดั
๕ - ครนู �ำข้อสอบข้อท่ี ๑๑ และ ๑๒ จากตะลุยโจทยท์ ้ายหนงั สอื ภาษาไทย หลักภาษา
เเละการใชภ้ าษาเพ่ือ
แบบฝกึ หดั มาใหน้ ักเรียนลองท�ำ การสอ่ื สาร ม.๕ เล่ม ๑
หนา้ ๑๖๔

สปั ดาหท์ ่ี คาบท่ี สือ่ /แหลง่ การเรียนรู้ เวลา กจิ กรรม ชือ่ VDO Solution หนังสอื หน้าที่
(๕๐ นาที/

คาบ)

ครทู บทวนความรู้ :
๑๐ - ครูทบทวนความร้เู รื่องค�ำซ้ำ�

- ครทู บทวนความรู้เรือ่ งค�ำซอ้ นและค�ำประสม

เฉลยกิจกรรมฝึกทกั ษะ : หนงั สอื คมู่ อื ครภู าษาไทย
๕ - ครูเฉลยขอ้ สอบขอ้ ท่ี ๑๑ และ ๑๒ จากตะลยุ โจทย์ทา้ ย หลกั ภาษาเเละการใช้
• หนงั สือแบบเรียนหลักภาษาเเละ หนงั สอื แบบฝึกหดั อย่างละเอียด ภาษาเพือ่ การสอื่ สาร
คาบที่ ๙ การใชภ้ าษาเพื่อการส่อื สาร ม.๕ ม.๕ เล่ม ๑
๓ (หอ้ งเรียน ของกระทรวงศกึ ษาธิการ หน้า ๑๘๓-๑๘๔
ปกต)ิ • หนังสอื คู่มือครูภาษาไทย หลกั หนงั สอื แบบเรียนหลัก
ภาษาเเละการใช้ภาษาเพื่อการ กิจกรรมฝกึ ทกั ษะ : ภาษาเเละการใช้ภาษา
สอ่ื สาร ม.๕ เล่ม ๑ - ครูใหน้ ักเรียนยกตวั อยา่ งค�ำซ้อนทีป่ ระกอบดว้ ยคำ� ทม่ี คี วาม เพ่อื การสื่อสาร ม.๕
ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร
หมายใกล้เคียงกนั และทีม่ ีความหมายตรงข้ามกนั อย่างละ ๕ ค�ำ หน้า ๗๔-๗๕
พร้อมท้งั บอกความหมายและแต่งประโยคจากค�ำซ้อนนนั้ และ ๘๐-๘๑
๒๐ (กิจกรรมเพ่ือการเรยี นรู้ ขอ้ ๑ หนา้ ๗๔-๗๕)

- ครูใหน้ กั เรียนหาค�ำมาเตมิ หลงั ค�ำตง้ั ที่ก�ำหนดใหเ้ พ่ือใหเ้ กิด
เปน็ ค�ำประสมทเ่ี ปน็ ค�ำใหมแ่ ละมีความหมายใหม่ (กิจกรรมเพือ่
การเรียนรู้ ข้อ ๓ หน้า ๘๐-๘๑)

สปั ดาห์ที่ คาบที่ สอื่ /แหล่งการเรียนรู้ เวลา กจิ กรรม ชอ่ื VDO Solution หนังสอื หนา้ ท่ี
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

เฉลยกจิ กรรมฝึกทักษะ :
- ครูใหน้ ักเรียนยกตัวอย่างค�ำตอบของทั้ง ๒ กจิ กรรม โดยสุม่
นกั เรยี นกจิ กรรมละ ๕ คน ครูอธิบายและสรุปเกี่ยวกับค�ำที่
นักเรยี นยกตวั อยา่ งมา (ครอู าจยกตวั อย่างเพ่ิมเติมประกอบ) เช่น
• หนังสอื แบบเรยี นหลกั ภาษาเเละ - กิจกรรมเพือ่ การเรยี นรู้ ขอ้ ๑ หนา้ ๗๔-๗๕
การใช้ภาษาเพ่ือการส่ือสาร ม.๕ - ค�ำทมี่ ีความหมายใกล้เคยี งกนั
๓ คาบที่ ๙ ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ๑๕ ปลอด หมายถงึ ไม่มี
(ห้องเรยี น • หนงั สอื ค่มู ือครภู าษาไทย หลัก โปร่ง หมายถึง โล่ง ไมอ่ ดึ อดั
ภาษาเเละการใช้ภาษาเพอ่ื การ ปลอดโปรง่ มีความหมายวา่ ไมม่ ีอุปสรรค ไม่มขี ดั ขอ้ ง เชน่
ปกต)ิ
วนั น้ที ัง้ วันท�ำงานไดโ้ ดยปลอดโปรง่ ไม่มีใครมารบกวน ไมม่ เี หตุอนื่
ส่ือสาร ม.๕ เลม่ ๑

เข้ามาท�ำให้งานลา่ ชา้ เปน็ ต้น
- กจิ กรรมเพ่ือการเรยี นรู้ ขอ้ ๓ หนา้ ๘๐-๘๑
- ต้ัง ตงั้ ใจ ตง้ั มัน่ ตง้ั ตวั เป็นต้น

• หนงั สือแบบฝึกหดั ภาษาไทย
หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพอ่ื
การสือ่ สาร ม.๕ เล่ม ๑
• หนังสือค่มู ือครภู าษาไทย หลกั หนังสอื แบบฝึกหดั
คาบท่ี ๑๐ ภาษาเเละการใช้ภาษาเพือ่ การ เรียน VDO solution : เรื่อง ค�ำท่มี าจาก ภาษาไทย หลกั ภาษา
๔ (หอ้ งคอม) สอ่ื สาร ม.๕ เล่ม ๑ ๒๐ - บทการเพิม่ ค�ำ เรอื่ ง คำ� ท่มี าจากภาษาตา่ งประเทศ ภาษาตา่ งประเทศ เเละการใชภ้ าษาเพ่อื
การสอ่ื สาร ม.๕ เลม่ ๑
• VDO Solution: หนา้ ๖๒-๖๖
หน่วยการเรียนรู้ ภาษาไทย
หลักภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอ่ื
การสื่อสาร ๒.๑

สปั ดาห์ท่ี คาบที่ ส่ือ/แหล่งการเรียนรู้ เวลา กจิ กรรม ช่อื VDO Solution หนังสอื หน้าท่ี
(๕๐ นาที/

คาบ)

• หนงั สือแบบฝึกหดั ภาษาไทย กิจกรรมฝกึ ทักษะ : หนงั สอื แบบฝกึ หดั
หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพื่อ ๗ - ครนู �ำขอ้ สอบข้อท่ี ๑๐, ๑๓ และ ๑๔ จากตะลยุ โจทยท์ า้ ย ภาษาไทย หลกั ภาษา
การส่อื สาร ม.๕ เล่ม ๑ เเละการใชภ้ าษาเพอื่
• หนังสือคูม่ อื ครภู าษาไทย หลัก หนังสือแบบฝึกหัดมาให้นักเรียนลองท�ำ การสือ่ สาร ม.๕ เลม่ ๑
คาบที่ ๑๐ ภาษาเเละการใช้ภาษาเพื่อการ หนา้ ๑๖๓-๑๖๔
(หอ้ งคอม) สื่อสาร ม.๕ เลม่ ๑ เฉลยกจิ กรรมฝึกทักษะ : หนงั สอื คมู่ อื ครภู าษาไทย
๘ - ครูเฉลยขอ้ สอบข้อท่ี ๑๐, ๑๓ และ ๑๔ จากตะลุยโจทยท์ า้ ย หลักภาษาเเละการใช้
ภาษาเพอื่ การสื่อสาร
หนงั สือแบบฝึกหดั อยา่ งละเอยี ด ม.๕ เล่ม ๑
ครสู อนขน้ั สรปุ : หน้า ๑๘๓-๑๘๕

๔ - ครพู ดู สรปุ วา่ การเพม่ิ คำ� เปน็ การสรา้ งคำ� ใหมข่ น้ึ มาเพมื่ นำ� มาใช้
เรยี กสงิ่ ของทม่ี เี พม่ิ มากขน้ึ จากในอดตี จนถงึ ปจั จบุ นั โดยวธิ กี ารตา่ ง ๆ
• VDO Solution: ทใ่ี ชใ้ นการเพม่ิ คำ� จะมคี วามแตกตา่ งกนั ออกไป แตจ่ ะมหี ลกั ในการจำ�
หน่วยการเรียนรู้ ภาษาไทย ๕ เฉพาะของแตล่ ะลกั ษณะใหน้ กั เรยี นไดท้ ำ� ความเขา้ ใจและแยก
หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพอ่ื ลกั ษณะการเพม่ิ คำ� ของแตล่ ะชนดิ ได้ ซงึ่ การเพมิ่ คำ� ทไ่ี ดศ้ กึ ษาไป
การสอื่ สาร ๒.๑ ประกอบดว้ ย การซำ�้ การซอ้ น การประสม และการนำ� คำ� จากภาษา
อน่ื มาใช้ เชน่ ภาษาจนี ภาษาเขมร ภาษาชวา ภาษาองั กฤษ ภาษา
บาลแี ละภาษาสนั สกฤต

๑๐ ทำ� แบบทดสอบทา้ ยบท : ขอ้ สอบ - การเพม่ิ คำ�
- บทการเพม่ิ คำ�

สปั ดาห์ท่ี คาบท่ี สือ่ /แหลง่ การเรยี นรู้ เวลา กจิ กรรม ชอ่ื VDO Solution หนังสอื หนา้ ที่
(๕๐ นาที/

คาบ)

ครนู ำ� เขา้ สบู่ ทเรยี น : ความคดิ กบั ภาษา
- ครพู ดู เกรนิ่ วา่ ความคดิ กบั ภาษาเปน็ สงิ่ ทม่ี คี วามสมั พนั ธแ์ นบ

๒ แนน่ กนั เปน็ อยา่ งมาก มนษุ ยเ์ ปน็ ผคู้ ดิ คน้ ภาษา และใชภ้ าษาเปน็
เครอื่ งมอื ในการจดั ระบบ พฒั นา และถา่ ยทอดความคดิ จนสามารถ
สรา้ งความเจรญิ งอกงามในสงั คมได้

• หนังสือแบบฝกึ หดั ภาษาไทย หนงั สือแบบฝึกหัด
หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพื่อ ภาษาไทย หลักภาษา
การส่ือสาร ม.๕ เล่ม ๑ เเละการใช้ภาษาเพื่อ
๔ คาบท่ี ๑๑ • VDO Solution: ๒๐ เรียน VDO solution : เร่ือง ความคดิ กับ การสื่อสาร ม.๕ เลม่ ๑
(หอ้ งคอม) หนว่ ยการเรียนรู้ ภาษาไทย - บทความคดิ กบั ภาษา เรือ่ ง ความคดิ กบั ภาษา ภาษา หนา้ ๗๒-๗๖

หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่อื
การส่อื สาร ๒.๑

๑๕ เรียน VDO solution : เรื่อง การพฒั นา หนังสือแบบฝึกหดั
- บทความคิดกับภาษา เร่อื ง การพัฒนาความคิด ความคดิ ภาษาไทย หลักภาษา
เเละการใชภ้ าษาเพ่อื
การส่อื สาร ม.๕ เล่ม ๑
หน้า ๗๘-๘๒

สปั ดาหท์ ่ี คาบที่ สอ่ื /แหลง่ การเรียนรู้ เวลา กจิ กรรม ชือ่ VDO Solution หนังสือหน้าท่ี
(๕๐ นาที/

คาบ)

ครูสอนขั้นสรปุ :
- ครูพูดสรปุ วา่ ความคิดกบั ภาษามีความสมั พนั ธก์ นั อย่างแนบ
แนน่ เพราะมนษุ ย์ใช้ภาษาในการถา่ ยทอดวฒั นธรรม ทัง้ ภาษาและ
วฒั นธรรมต่างกม็ ีอทิ ธิพลและชว่ ยพัฒนาซ่งึ กันและกัน อีกท้ังยงั มี
การแบง่ ทิศทางในการคดิ ของมนุษย์ ๒ ทางคอื วัฒนะและหายนะ
• หนงั สอื แบบฝึกหดั ภาษาไทย และมกี ารแบ่งประเภทของการคิดเปน็ การคิดแบบมเี หตุผลและ
หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอื่
การส่อื สาร ม.๕ เลม่ ๑ ๓ ไม่มเี หตผุ ลอีกดว้ ย นอกจากนีเ้ รายงั สามารถใชภ้ าษาในการแสดง
คาบที่ ๑๑ • VDO Solution: เหตุผลได้โดยใช้คำ� สนั ธานก�ำกับขอ้ ความท่มี ีความเป็นเหตเุ ปน็ ผล
(ห้องคอม) หนว่ ยการเรยี นรู้ ภาษาไทย กนั และในการคิดนนั้ จะพบว่ามีทั้งปจั จยั ทส่ี ง่ เสริมการคดิ และ
อปุ สรรคในการพัฒนาความคิดด้วย ดังนั้นเราจงึ ควรพิจารณาและ
หลักภาษาเเละการใชภ้ าษาเพื่อ น�ำมาปรบั ใช้กับกระบวนการคิดของเราใหไ้ ด้ ซ่งึ การศกึ ษาความ
๔ การสื่อสาร ๒.๑
สัมพันธข์ องความคดิ กบั ภาษาจะช่วยให้เรามีทกั ษะการใชภ้ าษาทด่ี ี
ข้นึ อีกทั้งยังจะชว่ ยพัฒนาความคดิ ของเราให้มปี ระสทิ ธภิ าพมาก
ขึน้ ด้วย

๑๐ ทำ� แบบทดสอบทา้ ยบท : ข้อสอบ - ความคดิ
- บทความคิดกับภาษา กบั ภาษา

• หนงั สือแบบฝกึ หดั ภาษาไทย ๕ ครูทบทวนความรู้ :
หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอ่ื - ครูทบทวนความรบู้ ทความคิดกบั ภาษา
คาบท่ี ๑๒ การส่ือสาร ม.๕ เลม่ ๑
(หอ้ งเรียน • หนงั สือคมู่ อื ครูภาษาไทย หลัก กิจกรรมฝกึ ทกั ษะ :
ภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่ือการ ๗ - ครูใหน้ ักเรยี นลองยกตวั อย่างการคดิ ในทางวฒั นะและ
ปกต)ิ
หายนะ หัวขอ้ ละ ๕ ประการ พร้อมทั้งเขยี นอธบิ ายมาให้ชดั เจน
สอ่ื สาร ม.๕ เลม่ ๑

สปั ดาห์ท่ี คาบท่ี สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ เวลา กิจกรรม ชอื่ VDO Solution หนงั สือหนา้ ที่
(๕๐ นาที/

คาบ)

เฉลยกิจกรรมฝึกทกั ษะ :
- ครูส่มุ ให้นักเรยี นออกมาน�ำเสนอและอธบิ ายความคิดในทาง
วฒั นะและหายนะ หวั ข้อละ ๑ คน หลังจากนกั เรียนน�ำเสนอเสร็จ
ครูอธบิ ายเพิม่ เตมิ เช่น
- ความคดิ ในทางวัฒนะ
๘ คดิ อยากจะไปสอนหนังสือเด็กในพื้นท่ที ุรกนั ดาร เป็นการคิดใน

ทางวฒั นะ เพราะเปน็ การคดิ ในทางท่ดี งี าม อยากจะช่วยเหลือผู้อ่ืน
- ความคิดในทางหายนะ
• หนังสือแบบฝึกหดั ภาษาไทย คิดอยากจะแกล้งคนท่ีไม่ชอบ เพราะเป็นการคิดที่จะสรา้ งความ
หลักภาษาเเละการใชภ้ าษาเพ่อื
๔ คาบที่ ๑๒ การส่ือสาร ม.๕ เล่ม ๑ เดอื ดร้อนใหผ้ อู้ ่ืน เป็นตน้
(หอ้ งเรยี น • หนังสอื คมู่ ือครูภาษาไทย หลัก
ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอื่ การ กจิ กรรมฝึกทกั ษะ : หนังสือแบบฝกึ หดั
ปกต)ิ ๑๕ - ครนู �ำขอ้ สอบขอ้ ท่ี ๑๕-๑๘ จากตะลยุ โจทย์ทา้ ยหนงั สือ ภาษาไทย หลักภาษา
เเละการใชภ้ าษาเพ่ือ
สือ่ สาร ม.๕ เลม่ ๑ แบบฝกึ หดั มาใหน้ กั เรียนลองท�ำ การส่อื สาร ม.๕ เลม่ ๑
หนา้ ๑๖๕-๑๖๖
เฉลยกจิ กรรมฝกึ ทักษะ : หนงั สอื คมู่ อื ครภู าษาไทย
๑๕ - ครูเฉลยข้อสอบข้อที่ ๑๕-๑๘ จากตะลุยโจทยท์ ้ายหนังสอื หลักภาษาเเละการใช้
ภาษาเพ่ือการส่ือสาร
แบบฝกึ หดั อยา่ งละเอียด ม.๕ เลม่ ๑
หน้า ๑๘๕-๑๘๗

สปั ดาห์ที่ คาบที่ สือ่ /แหลง่ การเรยี นรู้ เวลา กจิ กรรม ช่ือ VDO Solution หนังสือหน้าท่ี
(๕๐ นาที/

คาบ)

ครูน�ำเขา้ สบู่ ทเรียน : มารยาทและคณุ ธรรมในการสอื่ สาร
- ครูพูดเกริ่นว่าในการสื่อสารนนั้ เราจ�ำเปน็ ตอ้ งมมี ารยาทและ

๕ คณุ ธรรมในการสื่อสาร เพอ่ื ให้การสื่อสารมปี ระสิทธิภาพ ลดความ
ขัดแยง้ ทอ่ี าจจะเกิดข้ึน และทำ� ให้สังคมมีความเป็นระเบียบ
เรยี บร้อยมากยิง่ ขึน้

เรียน VDO solution : เรือ่ ง มารยาทและ หนงั สอื แบบฝกึ หดั
- บทมารยาทและคุณธรรมในการส่อื สาร เรอ่ื ง มารยาทและ คุณธรรมในการ ภาษาไทย หลักภาษา
• หนังสอื แบบเรียนหลกั ภาษาเเละ ๒๕ สอ่ื สาร เเละการใชภ้ าษาเพื่อ
การใชภ้ าษาเพ่ือการสื่อสาร ม.๕ ๑๐ คณุ ธรรมในการส่ือสาร การสื่อสาร ม.๕ เล่ม ๑
ของกระทรวงศึกษาธิการ หน้า ๘๘-๙๒
• หนังสอื แบบฝกึ หัดภาษาไทย หนังสือแบบเรยี นหลัก
๕ คาบที่ ๑๓ หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพอื่ กจิ กรรมฝกึ ทกั ษะ : ภาษาเเละการใช้ภาษา
(หอ้ งคอม) การสอื่ สาร ม.๕ เล่ม ๑ - ครใู หน้ กั เรยี นยกตวั อยา่ งมารยาทในการสอ่ื สารดว้ ยวจั นภาษา เพอื่ การส่อื สาร ม.๕
ของกระทรวง
• VDO Solution: และอวจั นภาษามาเปน็ ขอ้ ๆ พรอ้ มทงั้ ชใ้ี หเ้ หน็ ดว้ ยวา่ มารยาทนนั้ ๆ ศึกษาธกิ าร หนา้ ๑๐๕
หนว่ ยการเรียนรู้ ภาษาไทย เกย่ี วกบั คณุ ธรรมข้อใด (กจิ กรรมเพ่อื การเรียนรู้ ข้อ ๔)
หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพือ่
การสื่อสาร ๒.๑ เฉลยกจิ กรรมฝึกทักษะ :
- ครูยกตวั อยา่ งพร้อมทง้ั อธบิ ายประกอบเกี่ยวกับมารยาทใน
การสอ่ื สารดว้ ยวจั นภาษาและอวัจนภาษา (กิจกรรมเพ่อื การเรยี นรู้
๑๐ ขอ้ ๔ หน้า ๑๐๕) เช่น
- วัจนภาษา การส่อื สารระหว่างบคุ คลท่ไี มค่ นุ้ เคยจะไม่ถาม
รายได้ของกันและกนั เกีย่ วขอ้ งกับคุณธรรมคอื ไมล่ ะเมดิ สทิ ธิหรอื
ก้าวกา่ ยซงึ่ กันและกนั

สปั ดาหท์ ่ี คาบที่ สื่อ/แหลง่ การเรียนรู้ เวลา กจิ กรรม ช่อื VDO Solution หนังสอื หนา้ ท่ี
(๕๐ นาที/

คาบ)

๒ ครทู บทวนความรู้ :
- ครูทบทวนความรเู้ ร่อื ง มารยาทและคุณธรรมในการสื่อสาร

• หนังสอื แบบเรยี นหลักภาษาเเละ หนงั สอื แบบฝกึ หดั
การใชภ้ าษาเพื่อการส่ือสาร ม.๕ ภาษาไทย หลกั ภาษา
ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรียน VDO solution : เร่ือง การส่ือสารใน เเละการใชภ้ าษาเพอื่
• หนงั สือแบบฝกึ หดั ภาษาไทย ๓๐ - มารยาทและคณุ ธรรมในการสอ่ื สาร เร่ือง การส่อื สารในชีวิต ชวี ติ ประจำ� วนั การส่อื สาร ม.๕ เล่ม ๑
หลักภาษาเเละการใชภ้ าษาเพื่อ หน้า ๙๔-๑๐๑
๕ คาบที่ ๑๔ การส่ือสาร ม.๕ เล่ม ๑ ประจำ� วนั
(หอ้ งคอม)

• VDO Solution: กจิ กรรมฝกึ ทกั ษะ : หนังสอื แบบเรียนหลกั
หนว่ ยการเรียนรู้ ภาษาไทย - ครใู ห้นักเรยี นแบ่งกลุม่ ประมาณ ๕ กลุม่ เพือ่ ระดมความคดิ ภาษาเเละการใช้ภาษา
หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอ่ื เพ่ือการสื่อสาร ม.๕
การสอื่ สาร ๒.๑ ๕ วา่ ปญั หาการสอื่ สารในโรงเรยี นของตนมีอะไรบ้าง จัดแบง่ ปัญหา ของกระทรวง
ออกเปน็ ประเภท ๆ และแตล่ ะกลุ่มออกมาน�ำเสนอหนา้ ชัน้ เรยี นใน
ชว่ั โมงถัดไป (กิจกรรมเพอื่ การเรยี นรู้ ขอ้ ๑) ศกึ ษาธิการ หน้า ๑๑๓

สปั ดาหท์ ่ี คาบท่ี สื่อ/แหลง่ การเรียนรู้ เวลา กิจกรรม ช่ือ VDO Solution หนงั สอื หน้าท่ี
(๕๐ นาที/

คาบ)

ครสู อนขัน้ สรปุ :
- ครูพูดสรปุ ว่ามารยาทเปน็ พฤตกิ รรมภายนอกทแี่ สดงออกมา
ให้ผ้อู ื่นรบั รสู้ ว่ นคณุ ธรรมคอื พฤติกรรมภายในเป็นคุณงามความดีท่ี
เกิดในตัวบุคคล ซ่งึ เกิดจากการปลูกฝงั การมีมารยาทและคณุ ธรรม
• หนงั สือแบบเรยี นหลกั ภาษาเเละ ในการสอ่ื สารจะท�ำช่วยสง่ เสรมิ การสื่อสารประเภทตา่ ง ๆ ไมว่ ่าจะ
การใชภ้ าษาเพอ่ื การสอ่ื สาร ม.๕ เป็นการส่ือสารกับตนเอง การส่ือสารระหวา่ งบคุ คล การส่ือสาร
ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร สาธารณะและการส่ือสารมวลชน ด�ำเนนิ ไปอยา่ งราบรืน่ และมี
• หนังสือแบบฝกึ หัดภาษาไทย ๓ ประสิทธภิ าพ นอกจากนยี้ ังมีการส่อื สารในชวี ติ ประจ�ำวันทม่ี ีบริบท
ตา่ งกนั ซง่ึ เราควรค�ำนึงถงึ มารยาทและคุณธรรมในการส่ือสารด้วย
คาบที่ ๑๔ หลักภาษาเเละการใชภ้ าษาเพื่อ ท้ังการส่ือสารในครอบครัว การสื่อสารในโรงเรียน และการสอื่ สาร
(ห้องคอม) การส่ือสาร ม.๕ เลม่ ๑ ในวงสังคมทวั่ ไป อกี ทง้ั ยงั มเี รือ่ งการใชภ้ าษาปลูกฝงั คณุ ธรรมท่ี
• VDO Solution: สามารถทำ� ไดโ้ ดยใชว้ จั นภาษา เชน่ ภาษติ นทิ าน ตำ� นาน วรรณคดี
๕ หนว่ ยการเรยี นรู้ ภาษาไทย และอวัจนภาษา เชน่ การปฏิบัตใิ ห้เหน็ เปน็ แบบอยา่ ง

หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่ือ
การสอื่ สาร ๒.๑

๑๐ ท�ำแบบทดสอบทา้ ยบท : ขอ้ สอบ - มารยาท
- บทมารยาทและคณุ ธรรมในการสอ่ื สาร และคุณธรรมในการ
สื่อสาร

คาบท่ี ๑๕ • หนังสอื แบบเรยี นหลักภาษาเเละ ครูทบทวนความรู้ :
(ห้องเรียน การใชภ้ าษาเพ่ือการส่อื สาร ม.๕ ๑๐ - ครูทบทวนความรูเ้ รือ่ งมารยาทและคณุ ธรรมในการสอ่ื สาร
ปกติ) ของกระทรวงศกึ ษาธิการ - ครทู บทวนความรู้เรอ่ื งการสื่อสารในชีวิตประจ�ำวนั

สปั ดาหท์ ่ี คาบท่ี สือ่ /แหล่งการเรียนรู้ เวลา กจิ กรรม ชือ่ VDO Solution หนังสอื หนา้ ที่
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

เฉลยกิจกรรมฝกึ ทกั ษะ :
- ครูให้นกั เรียนแต่ละกลมุ่ ออกมาน�ำเสนอปัญหาการสอื่ สารใน

๒๐ โรงเรยี น กลุ่มละ ๔ นาที ครูอธบิ ายเพ่มิ เติมหรือเสนอแนวทางใน
การแกป้ ัญหาเม่อื แต่ละกลมุ่ น�ำเสนอเสร็จ (กิจกรรมเพ่อื การเรียนรู้
ขอ้ ๑ หน้า ๑๑๓)

คาบที่ ๑๕ • หนังสอื แบบเรียนหลกั ภาษาเเละ กิจกรรมฝกึ ทกั ษะ : หนงั สือแบบเรียนหลกั
๕ (หอ้ งเรียน การใชภ้ าษาเพ่ือการสอ่ื สาร ม.๕ - ครูให้นกั เรยี นในหอ้ งช่วยกนั เลอื กต�ำนานมา ๑ เรื่อง โดยให้ ภาษาเเละการใช้ภาษา
ปกติ) ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ๑๐ ตวั แทน ๑ คนออกมาน�ำเสนอเร่ืองราวของต�ำนานน้ัน (กจิ กรรม เพื่อการสื่อสาร ม.๕
ของกระทรวง
เพอ่ื การเรยี นรู้ ขอ้ ๓) ศึกษาธกิ าร หนา้ ๑๒๔

เฉลยกจิ กรรมฝกึ ทกั ษะ :
- ครแู ละนกั เรยี นรว่ มกันพิจารณาว่าต�ำนานน้นั ปลกู ฝัง
๑๐ คณุ ธรรม ใหข้ ้อคดิ หรือสามารถน�ำมาปรับใชใ้ นชวี ิตประจ�ำวันได้

อย่างไร (กจิ กรรมเพ่ือการเรียนรู้ ข้อ ๓ หนา้ ๑๒๔)

• หนงั สือแบบเรียนหลกั ภาษาเเละ
การใช้ภาษาเพ่อื การสอื่ สาร ม.๕
ของกระทรวงศกึ ษาธิการ ครนู �ำเข้าสบู่ ทเรยี น : การถามและการตอบ
• หนังสือแบบฝึกหดั ภาษาไทย - ครพู ูดเกร่นิ วา่ การถามและการตอบเป็นกระบวนการสื่อสาร
คาบที่ ๑๖ หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพื่อ ที่มนุษยใ์ ช้อย่เู สมอ ทง้ั ในการด�ำเนินชวี ิตประจำ� วันและในการ
๖ (ห้องคอม) การสื่อสาร ม.๕ เล่ม ๑ ๒ ท�ำงานหรอื กจิ ธุระตา่ ง ๆ ดังน้นั เราจึงควรใหค้ วามส�ำคญั กบั

• VDO Solution: จดุ ประสงค์ ขอ้ ควรค�ำนงึ และวธิ กี ารในการถามและการตอบ
หน่วยการเรยี นรู้ ภาษาไทย เพอ่ื ใหก้ ารสื่อสารมีประสิทธภิ าพและด�ำเนนิ ไปได้อยา่ งราบร่นื
หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพอ่ื
การสอื่ สาร ๒.๑

สปั ดาห์ท่ี คาบที่ สื่อ/แหล่งการเรยี นรู้ เวลา กิจกรรม ช่อื VDO Solution หนังสือหน้าท่ี
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

๒๕ เรียน VDO solution : เร่ือง การถามและ หนงั สือแบบฝึกหัด
- บทการถามและการตอบ เร่ือง การถามและการตอบ การตอบ ภาษาไทย หลกั ภาษา
เเละการใชภ้ าษาเพือ่
การส่อื สาร ม.๕ เล่ม ๑
หนา้ ๑๐๘-๑๑๔

• หนังสอื แบบเรียนหลกั ภาษาเเละ ๕ กิจกรรมฝกึ ทกั ษะ : หนงั สือแบบเรยี นหลัก
การใชภ้ าษาเพอ่ื การสอื่ สาร ม.๕ - ครูใหน้ กั เรียนตอบค�ำถามเก่ียวกบั การถามและการตอบ ภาษาเเละการใชภ้ าษา
(กจิ กรรมเพอ่ื การเรยี นรู้ ข้อ ๑) เพือ่ การสือ่ สาร ม.๕
ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ของกระทรวง
• หนังสอื แบบฝึกหัดภาษาไทย ศึกษาธกิ าร หนา้ ๑๓๗

คาบที่ ๑๖ หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่ือ เฉลยกิจกรรมฝึกทกั ษะ :
๖ (ห้องคอม) การสอ่ื สาร ม.๕ เลม่ ๑ - ครูเฉลยค�ำตอบและอธบิ ายเพิ่มเติม โดยเนน้ ให้นกั เรยี นแสดง
๕ เหตุผลประกอบการตอบค�ำถาม (กิจกรรมเพื่อการเรียนรู้ ขอ้ ๑

• VDO Solution: หนา้ ๑๓๗)
หนว่ ยการเรยี นรู้ ภาษาไทย
หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพื่อ ครูสอนขน้ั สรุป :
การสอ่ื สาร ๒.๑ - ครพู ดู สรปุ วา่ ในการถามและการตอบเราควรคำ� นงึ ถงึ มารยาท

ความเหมาะสมตามกาลเทศะและความชดั เจนเปน็ หลัก ซ่งึ วิธกี าร
๓ ตัง้ คำ� ถามนนั้ เราจะตั้งขน้ึ เพ่อื ใหไ้ ดข้ อ้ เท็จจรงิ เพ่อื ให้ไดข้ ้อคดิ เหน็
เพอื่ ทดสอบ เพ่อื ให้ไดค้ �ำตอบทห่ี ลากหลาย และเพ่ือแสดงความ
สุภาพของผู้ถาม ส่วนวธิ กี ารตอบค�ำถามทด่ี ีนน้ั ผู้ตอบจะตอ้ งตอบ
ให้ตรงค�ำถาม แจ่มแจง้ ครบถ้วน

๑๐ ท�ำแบบทดสอบทา้ ยบท : ขอ้ สอบ - การถาม
- บทการถามและการตอบ และการตอบ

สปั ดาห์ท่ี คาบท่ี สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ เวลา กิจกรรม ชื่อ VDO Solution หนงั สอื หน้าที่
(๕๐ นาที/

คาบ)

• หนังสือแบบเรียนหลกั ภาษาเเละ ครูน�ำเขา้ สู่บทเรยี น : การฟงั และการอ่านให้เกดิ วจิ ารณญาณ
การใชภ้ าษาเพื่อการสอื่ สาร ม.๕ - ครูพูดเกร่นิ ว่าการฟังและการอ่านอยา่ งมีวิจารณญาณเปน็
ของกระทรวงศกึ ษาธิการ
• หนังสอื แบบฝกึ หดั ภาษาไทย ทักษะส�ำคัญทีม่ ีความจำ� เปน็ ตอ่ การดำ� เนินชวี ิตเป็นอยา่ งมาก
๒ โดยเฉพาะอย่างยงิ่ ในชว่ งเวลาปจั จุบนั ทเ่ี รามโี อกาสได้รบั สือ่ หรือ

ข่าวสารท่ีมคี วามหลากหลายทง้ั ดา้ นเนือ้ หาสาระ และแหลง่ ท่ีมา
ดงั น้ันเราจงึ ควรคิดพจิ ารณาให้ถี่ถ้วนและรอบคอบเสยี ก่อนที่จะ
ตดั สินใจเชือ่

๖ คาบที่ ๑๗ หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพื่อ เรียน VDO solution : เรื่อง การฟังและ หนงั สือแบบฝึกหัด
(ห้องคอม) การส่อื สาร ม.๕ เลม่ ๑ ๓๐ - บทการฟงั และการอา่ นใหเ้ กดิ วิจารณญาณ เร่ือง การฟังและ การอ่านอยา่ งมี ภาษาไทย หลักภาษา
• VDO Solution: เเละการใชภ้ าษาเพอ่ื
หนว่ ยการเรียนรู้ ภาษาไทย การอ่านอยา่ งมีวิจารณญาณ วิจารณญาณ การสื่อสาร ม.๕ เล่ม ๑
หนา้ ๑๒๐-๑๒๗
หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพอื่ หนงั สือแบบเรียนหลัก
การส่ือสาร ๒.๑ ภาษาเเละการใชภ้ าษา
กจิ กรรมฝึกทกั ษะ : เพอ่ื การสอ่ื สาร ม.๕
- ครใู หน้ ักเรยี นสรปุ กระบวนการฟังและการอา่ นสารให้เกดิ ของกระทรวง
๕ วิจารณญาณมาอยา่ งยอ่ ๆ แสดงแผนภมู ิประกอบเปน็ การบ้าน ศกึ ษาธิการ หน้า ๑๔๒

และน�ำมาส่งในชัว่ โมงถัดไป (กิจกรรมเพ่ือการเรียนรู้ ข้อ ๓)

สปั ดาห์ท่ี คาบที่ ส่อื /แหลง่ การเรียนรู้ เวลา กจิ กรรม ชอื่ VDO Solution หนงั สอื หน้าท่ี
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

ครูสอนขัน้ สรปุ :
- ครูพดู สรุปวา่ การฟังและการอ่านให้เกิดวจิ ารณญาณคือการ
ฟังและการอ่านโดยวิเคราะห์ไตร่ตรองสารทีไ่ ด้รับอย่างรอบคอบ
สามารถพจิ ารณาประเดน็ ตา่ ง ๆ เชน่ จดุ ประสงค์ของผู้ส่งสาร
ประโยชน์ หรอื วธิ ีการที่ใช้ในการถ่ายทอดสาร ซง่ึ จดุ มุ่งหมายใน
• หนงั สือแบบเรียนหลักภาษาเเละ การในการฟังและอา่ นอย่างมวี จิ ารณญาก็เพอื่ เพมิ่ พูนความรู้ เพือ่
การใช้ภาษาเพื่อการสือ่ สาร ม.๕ ความบนั เทงิ เพื่อประกอบอาชีพ หรอื เพ่อื พัฒนาตนเอง โดยมี
ของกระทรวงศึกษาธิการ กระบวนการในการฟงั และการอ่านคอื การได้ยินหรือไดอ้ ่านแล้ว
• หนังสือแบบฝึกหัดภาษาไทย ๓ เกิดการรบั รู้ เข้าใจ ตอ่ มาจึงวิเคราะห์ ประเมินคา่ และน�ำสารนั้น
ไปใช้ประโยชนไ์ ด้ สำ� หรับการฟงั และการอ่านให้เกดิ วจิ ารณญาณ
๖ คาบท่ี ๑๗ หลกั ภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่ือ น้ันสามารถพฒั นาได้จากการอา่ นสารประเภทตา่ ง ๆ ไดแ้ ก่ สารให้
(หอ้ งคอม) การสือ่ สาร ม.๕ เลม่ ๑ ความรู้ สารโนม้ น้าวใจ และสารจรรโลงใจ ซึ่งมีหลักเกณฑใ์ นการ
• VDO Solution: พจิ ารณาสารตา่ ง ๆ ร่วมกันคือผ้รู ับสารจะต้องเขา้ ใจจุดประสงค์
หนว่ ยการเรยี นรู้ ภาษาไทย ของผูส้ ง่ สาร และสามารถพิจารณาความนา่ เชอ่ื ถือหรอื ประโยชน์
หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอ่ื ของสารนนั้ ได้
การสอื่ สาร ๒.๑

๑๐ ท�ำแบบทดสอบทา้ ยบท : ขอ้ สอบ - การฟังและ
- บทการฟงั และการอ่านใหเ้ กิดวิจารณญาณ การอ่านให้เกิด
วจิ ารณญาณ

สปั ดาหท์ ่ี คาบท่ี สื่อ/แหลง่ การเรียนรู้ เวลา กิจกรรม ช่ือ VDO Solution หนังสอื หน้าที่
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

ครทู บทวนความรู้ :
๑๐ - ครทู บทวนความรู้บทการถามและการตอบ

- ครูทบทวนความรูบ้ ทการฟงั และการอา่ นใหเ้ กดิ วจิ ารณญาณ

เฉลยกิจกรรมฝึกทักษะ :
- ครสู ุม่ ใหน้ กั เรยี นออกมาน�ำเสนอแผนภมู ิสรปุ การฟังและการ
๑๐ อ่านให้เกดิ วจิ ารณญาณหนา้ ชั้นเรียน จำ� นวน ๒ คน ครอู ธิบายและ
สรุปเพ่มิ เติมเม่อื นกั เรยี นน�ำเสนอเสร็จ (กจิ กรรมเพ่อื การเรียนรู้
คาบที่ ๑๘ • หนังสอื แบบเรียนหลกั ภาษาเเละ ข้อ ๓ หนา้ ๑๔๒) หนงั สอื แบบเรยี นหลกั
๖ (ห้องเรยี น การใชภ้ าษาเพ่ือการส่ือสาร ม.๕ กิจกรรมฝึกทักษะ : ภาษาเเละการใช้ภาษา
เพอ่ื การส่ือสาร ม.๕
ปกติ) ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร - ครูให้นักเรียนแบง่ กลมุ่ ประมาณ ๓ กลมุ่ โดยให้สมาชิกใน ของกระทรวง
ศกึ ษาธิการ หนา้ ๑๕๗
๑๕ กลุม่ แต่ละคนน�ำบทประพันธม์ าอ่านใหเ้ พื่อนในกลุ่มฟงั และรว่ มกนั
คัดเลือกและวิจารณ์บทประพนั ธท์ ีพ่ อใจทีส่ ดุ ๑ บทมาน�ำเสนอ
หนา้ ชัน้ เรยี น (กจิ กรรมเพอ่ื การเรยี นรู้ ขอ้ ๓)

เฉลยกจิ กรรมฝึกทกั ษะ :
- ครูให้นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มออกมาน�ำเสนอบทประพนั ธ์ทค่ี ดั
๑๕ เลอื กมา กลุม่ ละ ๕ นาที ครอู ธิบายเพมิ่ เตมิ เมอื่ แต่ละกลมุ่ น�ำเสนอ

เสรจ็ (กิจกรรมเพอื่ การเรยี นรู้ ขอ้ ๓ หนา้ ๑๕๗)

สปั ดาห์ท่ี คาบที่ ส่อื /แหลง่ การเรยี นรู้ เวลา กิจกรรม ช่ือ VDO Solution หนงั สอื หน้าท่ี
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

ครนู ำ� เขา้ สบู่ ทเรยี น : บทสรปุ ความรหู้ ลกั ภาษาไทย ม.๕ เทอม ๑
- ครพู ดู คยุ กับนกั เรียนว่าในเทอมทผี่ ่านมาเราเรียนหลกั ภาษา

๕ กนั ไปทัง้ หมด ๗ เรอื่ ง ลองใหน้ กั เรยี นบอกชือ่ บทเรยี นวา่ มบี ทอะไร
บา้ ง หลังจากนนั้ ครูจึงบอกนักเรยี นวา่ ในวนั น้เี ราจะมาเรียนบท
สรปุ ความรู้ทงั้ ๗ บทที่ไดเ้ รยี นไปแลว้

เรยี น VDO solution : หนงั สอื แบบฝึกหัด
เร่ือง ความเกย่ี วข้อง ภาษาไทย หลกั ภาษา
• หนงั สอื แบบฝกึ หดั ภาษาไทย ๕ - บทสรุปความรู้หลกั ภาษาไทย ม.๕ เทอม ๑ เรื่อง ความ ระหว่างวัฒนธรรมกับ เเละการใช้ภาษาเพ่ือ
หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่อื
การสื่อสาร ม.๕ เลม่ ๑ เกย่ี วขอ้ งระหวา่ งวัฒนธรรมกับภาษา ภาษา การสื่อสาร ม.๕ เล่ม ๑
หน้า ๑๓๔-๑๓๖
๗ คาบท่ี ๑๙ • VDO Solution:
(ห้องคอม) หนว่ ยการเรียนรู้ ภาษาไทย หนังสอื แบบฝกึ หัด
หลกั ภาษาเเละการใชภ้ าษาเพอื่
การสือ่ สาร ๒.๑ เรียน VDO solution : เรอ่ื ง การรอ้ ยเรยี ง ภาษาไทย หลักภาษา
๕ - บทสรุปความร้หู ลกั ภาษาไทย ม.๕ เทอม ๑ เรอ่ื ง การรอ้ ย ถอ้ ยค�ำ เเละการใชภ้ าษาเพอื่
การสอ่ื สาร ม.๕ เล่ม ๑
เรยี งถ้อยค�ำ หนา้ ๑๓๘-๑๔๐

หนงั สอื แบบฝึกหดั
ภาษาไทย หลักภาษา
๕ เรยี น VDO solution : เร่อื ง การเพม่ิ คำ� เเละการใชภ้ าษาเพ่ือ
- บทสรุปความรหู้ ลักภาษาไทย ม.๕ เทอม ๑ เร่ือง การเพมิ่ ค�ำ การส่อื สาร ม.๕ เลม่ ๑

หน้า ๑๔๒-๑๔๔

สปั ดาหท์ ่ี คาบท่ี ส่ือ/แหลง่ การเรียนรู้ เวลา กิจกรรม ชอื่ VDO Solution หนงั สือหน้าท่ี
(๕๐ นาท/ี

คาบ)

เรียน VDO solution : เรื่อง ความคิดกบั หนังสอื แบบฝึกหดั
๕ - บทสรุปความรหู้ ลักภาษาไทย ม.๕ เทอม ๑ เรอ่ื ง ความคดิ ภาษา ภาษาไทย หลักภาษา
เเละการใช้ภาษาเพ่ือ
กบั ภาษา การสอื่ สาร ม.๕ เล่ม ๑
หนา้ ๑๔๖-๑๔๗

• หนังสอื แบบฝึกหัดภาษาไทย เรียน VDO solution : เรือ่ ง มารยาทและ หนงั สือแบบฝกึ หัด
หลักภาษาเเละการใชภ้ าษาเพื่อ ๕ - บทสรุปความร้หู ลกั ภาษาไทย ม.๕ เทอม ๑ เรอื่ ง มารยาท คุณธรรมในการ ภาษาไทย หลกั ภาษา
สอื่ สาร เเละการใช้ภาษาเพอ่ื
และคณุ ธรรมในการสือ่ สาร การสอ่ื สาร ม.๕ เล่ม ๑
หน้า ๑๕๐-๑๕๒
การสื่อสาร ม.๕ เล่ม ๑
คาบที่ ๑๙ • VDO Solution: หนงั สือแบบฝกึ หัด
๗ (หอ้ งคอม) หน่วยการเรียนรู้ ภาษาไทย เรียน VDO solution : เรื่อง การถามและ ภาษาไทย หลักภาษา
๕ - บทสรปุ ความรู้หลกั ภาษาไทย ม.๕ เทอม ๑ เรอ่ื ง การถาม การตอบ เเละการใช้ภาษาเพือ่
หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพอ่ื การสอ่ื สาร ม.๕ เล่ม ๑
การสื่อสาร ๒.๑ และการตอบ หนา้ ๑๕๔-๑๕๕

เรียน VDO solution : เร่ือง การฟังและการ หนงั สือแบบฝึกหัด
๕ - บทสรปุ ความรู้หลักภาษาไทย ม.๕ เทอม ๑ เรอ่ื ง การฟัง อ่านใหเ้ กดิ ภาษาไทย หลักภาษา
วิจารณญาณ เเละการใชภ้ าษาเพือ่
และการอา่ นให้เกดิ วิจารณญาณ การสอ่ื สาร ม.๕ เล่ม ๑
หน้า ๑๕๘-๑๕๙

๑๐ ท�ำแบบทดสอบท้ายบท : ขอ้ สอบ - สรุปความรู้
- บทสรปุ ความร้หู ลกั ภาษาไทย ม.๕ เทอม ๑ หลักภาษาไทย ม.๕
เทอม ๑

สปั ดาหท์ ่ี คาบที่ สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ เวลา กจิ กรรม ช่ือ VDO Solution หนงั สอื หนา้ ที่
(๕๐ นาท/ี
หนงั สือแบบฝึกหดั
คาบ) ภาษาไทย หลักภาษา
เเละการใชภ้ าษาเพอื่
ครูทบทวนความรู้ : การสือ่ สาร ม.๕ เล่ม ๑
- ครทู บทวนความรู้บทสรปุ ความรูภ้ าษาไทย ม.๕ เทอม ๑ หน้า ๑๓๔-๑๕๙
๑๐ โดยใหน้ ักเรยี นชว่ ยกนั ตอบวา่ มีเรอื่ งใดบ้างทไ่ี ด้เรียนไป และแตล่ ะ
หนังสอื แบบฝึกหัด
เร่ืองมปี ระเด็นใดท่นี า่ สนใจ ภาษาไทย หลักภาษา
เเละการใช้ภาษาเพอ่ื
คาบท่ี ๒๐ • หนังสือแบบฝึกหดั ภาษาไทย กิจกรรมฝกึ ทกั ษะ : การส่อื สาร ม.๕ เลม่ ๑
(หอ้ งเรียน หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่ือ - ครใู หน้ ักเรยี นแบง่ กลมุ่ ๗ กลมุ่ โดยใหแ้ ต่ละกลมุ่ จบั สลาก หนา้ ๑๖๑-๑๗๐
การส่ือสาร ม.๕ เล่ม ๑ หนงั สอื คมู่ อื ครภู าษาไทย
ปกต)ิ ๒๐ และเขยี นแผนภมู ิสรุปความร้หู ลกั ภาษาไทยตามเร่ืองทจ่ี บั ไดใ้ น หลักภาษาเเละการใช้
กระดาษชารท์ ที่ครเู ตรยี มไว้ ตกแตง่ ให้สวยงามพรอ้ มท้ังออกมา ภาษาเพ่อื การส่อื สาร
น�ำเสนอหนา้ ช้นั เรยี น ม.๕ เลม่ ๑
หนา้ ๑๗๗-๑๙๕
เฉลยกิจกรรมฝกึ ทักษะ :
- ครูให้นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มออกมาน�ำเสนอแผนภมู ิและสรปุ
๗ ๒๐ ความรู้ตามเรื่องทีไ่ ดร้ ับมอบหมาย ครูอธิบายเพม่ิ เตมิ เม่อื แต่ละ

กลมุ่ น�ำเสนอเสรจ็ (กลุม่ ละไม่เกิน ๓ นาที)

• หนังสอื แบบฝึกหัดภาษาไทย กจิ กรรมฝึกทักษะ :
หลักภาษาเเละการใช้ภาษาเพ่อื ๓๐ - ครใู ห้นกั เรียนท�ำข้อสอบตะลุยโจทยท์ า้ ยหนังสอื แบบฝกึ หัด
คาบท่ี ๒๑ การสือ่ สาร ม.๕ เล่ม ๑
(ห้องเรียน • หนังสือคู่มือครภู าษาไทย หลัก (ขอ้ ทย่ี งั ไม่ท�ำ)
ภาษาเเละการใช้ภาษาเพอ่ื การ
ปกต)ิ เฉลยกิจกรรมฝึกทักษะ :
๒๐ - ครเู ฉลยแบบฝึกหดั ตะลยุ โจทย์ ทา้ ยหนังสือแบบฝกึ หัด
สอ่ื สาร ม.๕ เลม่ ๑
(ขอ้ ท่ยี ังไมท่ �ำ)
๘
สอบ Midterm

สรุ ปจ�ำนวนคาบท่ีใช้ทั้งภาคเรียน

รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย ช้ันมธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๕ เล่ม ๑ เวลา ๖๐ ชั่วโมง
เวลา (ช่ัวโมง)
หนว่ ยการเรียนรู้
หนว่ ยที่ ๑ หลักภาษาและการใชภ้ าษาเพือ่ การสอื่ สาร ๒๑
บทที่ ๑ ความเกยี่ วขอ้ งระหวา่ งวัฒนธรรมกับภาษา
บทท่ี ๒ การร้อยเรียงถอ้ ยคำ� ๑๘
บทที่ ๓ การเพ่ิมคำ�
บทท่ี ๔ ความคดิ กบั ภาษา
บทท่ี ๕ มารยาทเเละคณุ ธรรมในการส่ือสาร
บทท่ี ๖ การถามเเละการตอบ
บทที่ ๗ การฟงั เเละการอ่านใหเ้ กดิ วจิ ารณญาณ
บทสรปุ ความร้หู ลักภาษาไทย ม.๕ เทอม ๑
หน่วยที่ ๒ วรรณคดีวจิ กั ษ์
บทที่ ๑ แนวทางการพิจารณาเนื้อหาและกลวธิ ใี นวรรณคดี
บทท่ี ๒ มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มทั รี
บทที่ ๓ ลิลติ ตะเลงพ่าย
บทสรปุ ความรูว้ รรณคดีวจิ ักษ์ ม.๕ เทอม ๑

จดให้จำ� น� ำไปใช้

สารบัญ

๐๑ ความเก่ียวข้องระหวา่ งวฒั นธรรมกบั ภาษา ๒

ความสัมพันธร์ ะหวา่ งมนษุ ย์กบั วัฒนธรรม ๒
ความสัมพันธร์ ะหว่างภาษากับวัฒนธรรม ๑๐

๐๒ การรอ้ ยเรยี งถ้อยค�ำ ๒๔

ลักษณะของประโยค ๒๔
รูปแบบของประโยค ๓๐
การรอ้ ยเรยี งประโยค ๓๖
การใชส้ �ำนวน ๔๔

๐๓ การเพ่มิ คำ� ๕๔

ค�ำซ้ำ� ๕๔
ค�ำซอ้ นและค�ำประสม ๖๐
ค�ำท่มี าจากภาษาอ่ืน ๖๘

สารบัญ

๐๔ ความคิดกบั ภาษา ๘๐

ความคิดกบั ภาษา ๘๐
การพัฒนาความคิด ๘๘

๐๕ มารยาทและคุณธรรมในการส่ือสาร ๑๐๐

มารยาทและคุณธรรมในการส่ื อสาร ๑๐๐
การส่ือสารในชวี ติ ประจำ� วนั ๑๐๘

๐๖ การถามและการตอบ ๑๒๒

การถามและการตอบ ๑๒๒

สารบัญ

๐๗ การฟังและการอ่านให้เกดิ วิจารณญาณ ๑๓๖

การฟังและการอ่านอย่างมวี จิ ารณญาณ ๑๓๖

๐๘ สรุปความรูห้ ลักภาษาไทย ม.๕ เทอม ๑ ๑๕๐

ความเก่ยี วข้องระหว่างวฒั นธรรมกับภาษา ๑๕๐
การรอ้ ยเรยี งถ้อยค�ำ ๑๕๔
การเพ่ิมค�ำ ๑๕๘
ความคิดกับภาษา ๑๖๒
มารยาทและคุณธรรมในการส่ื อสาร ๑๖๖
การถามและการตอบ ๑๗๐
การฟังและการอ่านให้เกดิ วิจารณญาณ ๑๗๔

๐๙ ตะลุยโจทย์ ๑๗๗

๑๐ บรรณานกุ รม

จดให้จำ� น� ำไปใช้