ค่มู อื ครูใชค้ กู่ ับหนังสือเรียน
มาตรฐานสากล ๒ชน้ั ประถมศึกษาปที ี่
๒๑ 5ศตวรรษที่
BBL Steps
ใชก้ ระบวนการ
GPAS
เนน้ การทำ�งานของสมอง
BBL & PBL
จดั การเรียนรตู้ ามแนวทาง
Backward
Design
เพิ่มผลสมั ฤทธ์ดิ ้วย
ข้อสอบเนน้ สมรรถนะ
สโทคกั่อู รษางะเงศซาตยีนวนรบรแรู ษณลทะี่า๒โกลา๑กร
เฉลยค�ำ ตอบ
ละเอียดทุกข้อ
คQCวOาRDมEรนสคู้ ววอ่ื าตั มเกสเขรร้ารใิมมจ
สถาบนั พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.)
ผงั สาระการเรียนรู้
หนงั สือเรียนรายวชิ าพื้นฐาน สขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ช้นั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๒
กลุ่มสาระการเรยี นรูส้ ุขศึกษาและพลศกึ ษา
สาระท่ี ๑ : การเจริญเตบิ โต สาระท่ี ๒ : ชีวติ และครอบครวั
และพฒั นาการของมนุษย์
พ ๒.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒, ป.๒/๓, ป.๒/๔
พ ๑.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒, ป.๒/๓ บทบาทหนา้ ทีข่ องสมาชิกในครอบครัว
อวยั วะภายในรา่ งกายท่ีสำ�คัญ พฤติกรรมทางเพศ
ธรรมชาติของชีวติ มนุษย์
สุขศึกษา สาระกทาี่ร๓เล:่นกเากรมเคกลฬี อื่ านไไทหยวแกลาะรกอีฬอากสกา�ำ กลลงั กาย
สาระท่ี ๕ : ความปลอดภัยในชีวิต และพลศึกษา
พ ๓.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒ พ ๓.๒ ป.๒/๑, ป.๒/๒
พ ๕.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒, ป.๒/๓, ป.๒/๔, ป.๒/๕ การเคลอื่ นไหวร่างกายเบื้องต้น
ยาสามญั ประจ�ำ บ้าน การออกก�ำ ลงั กายและกิจกรรมทางกาย
สารเสพตดิ และสารอนั ตรายใกลต้ ัว สนกุ กับการเลน่ เกมเบ็ดเตลด็
การปอ้ งกันอบุ ัติเหตุและอคั คภี ยั
สาระท่ี ๔ : การสร้างเสริมสขุ ภาพ
สมรรถภาพและการป้องกนั โรค
พ ๔.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒, ป.๒/๓, ป.๒/๔, ป.๒/๕
การสรา้ งเสรมิ สุขภาพท่ดี ี
การดแู ลตนเองเมอ่ื เจบ็ ปว่ ยและบาดเจบ็
คมู่ ือครใู ช้คกู่ บั หนังสือเรียน
สแลุขะศพึกลษศากึ ษา ๒ช้ันประถมศกึ ษาปีที่
ตามมาตรฐานการเรยี นร้แู ละตวั ช้ีวดั
กลุม่ สาระการเรยี นร้สู ขุ ศกึ ษาและพลศึกษา
ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕๑
สงวนลิขสทิ ธิ์
บรษิ ัท พัฒนาคณุ ภาพวิชาการ (พว.) จ�ำ กดั
พ.ศ. ๒๕๖๔
สถาบนั พัฒนาคุณภาพวชิ าการ (พว.)
๑๒๕๖/๙ ถนนนครไชยศรี แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐
โทร. ๐-๒๒๔๓-๘๐๐๐ (อตั โนมัติ ๑๕ สาย), ๐-๒๒๔๑-๘๙๙๙
แฟกซ์ : ทุกหมายเลข, แฟกซ์อตั โนมตั ิ : ๐-๒๒๔๑-๔๑๓๑, ๐-๒๒๔๓-๗๖๖๖
website : www.iadth.com
พเิ ศษ
การพฒั นาคณุ ภาพผู้เรยี นที่สอดคล้องกับ
GPAS Steps เสริมสร้างศักยภาพการเรียนร้ตู าม
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
การอธบิ ายเป้าหมาย เปา้ หมายการเรยี นรู้ กิจกรรมทางกาย โดยการบรหิ ารรา่ งกาย
การเรียนรู้ และการทำ� การบริหารร่างกาย เป็นกิจกรรมทางกายท่ีมีการเคล่ือนไหว
ช้นิ งานทีผ่ ู้เรยี นจะได้ ระบเุ ปา้ หมายการเรยี นรใู้ นหลกั สตู รตามแนวทาง ส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เป็นท่าทางซึ่งนําไปใช้อบอุ่นร่างกายก่อน
คะแนนอย่างชดั เจน ทำ�ใหผ้ เู้ รียน Backward Design ซง่ึ ประกอบดว้ ย ออกกาํ ลงั กายได้
เห็นทศิ ทางในการเรียน เปน็ การ - มาตรฐานการเรยี นรแู้ ละตวั ชว้ี ดั การบริหารรา่ งกายปฏิบัติได้ ดังน้ี
ขจัดความกงั วลใจ และสร้าง - สมรรถนะส�ำ คญั ของผเู้ รยี น
ความร้สู กึ เชิงบวกใหแ้ กผ่ ู้เรยี น - คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ 55% ๑. การบรหิ ารคอ เอยี งศีรษะ เอยี งศรี ษะ
การใช้ค�ำ ถาม เตรียมพร้อม ไปทางซา้ ย ไปทางขวา
หรอื ก�ำ หนดปญั หา ภาระงาน/ชนิ้ งาน
ทผ่ี เู้ รียนต้องพบในชีวติ St Stกำ�หนดภาระงานหรอื ชิน้ งานของผู้เรียน ๑ ๒๓
(Problem Based Learning: PBL) ซ่ึงเปน็ หลักฐานแสดงความเขา้ ใจ
เพ่ือสรา้ งความรู้สึกตืน่ เตน้ ทา้ ทาย ก้มศรี ษะ เงยศรี ษะ
กระตนุ้ อารมณ์ใหผ้ ู้เรียนสนใจ ep 1
อยากเรียนรู้ อยากสบื สอบ
ซึง่ ส่งผลตอ่ การเรยี นรูท้ ด่ี ี ขนั้ สงั เกต รวบรวมข้อมูล
การรวบรวมขอ้ มลู 1. ตงั้ คำ�ถาม ตงั้ สมมุติฐาน เพื่อกระต้นุ
จากส่งิ แวดลอ้ ม ประสบการณใ์ หผ้ ูเ้ รยี นเกิดการเรยี นรู้
และแหลง่ เรียนรู้ 2. สงั เกตและรวบรวมขอ้ มลู จากแหล่งเรยี นรู้
อยา่ งหลากหลาย ผา่ นระบบ อยา่ งหลากหลาย เพือ่ ใหผ้ ู้เรียนรู้จกั
ประสาทสมั ผสั (ways of knowing) เลอื กข้อมลู ทีต่ ้องการ
ทั้งการเหน็ (ทางตา) การไดย้ ิน
(ทางหู) การสมั ผสั (ทางกาย) ep 2
การไดก้ ลิ่น (ทางจมูก)
การรบั รส (ทางปาก) ทำ�ใหส้ มอง ข้นั คิดวิเคราะห์และสรปุ ความรู้
เกดิ การเรียนรแู้ ละมีพัฒนาการ
เพราะสงิ่ แวดลอ้ มคือตัวกระตุน้ 3. จดั กระทำ�ข้อมลู ดว้ ยการคดิ วิเคราะห์ ๔ ๕
พฒั นาการสมอง และสิ่งแวดลอ้ ม (จำ�แนก จัดหมวดหม ู่ หาความสมั พันธ ์ 72 สุขศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
ที่หลากหลายทำ�ให้สมองเรยี นร้ไู ด้ดี เปรียบเทยี บ ฯลฯ) โดยใช้แผนภาพจัด
การจดั ข้อมลู ของสมอง ความคิดอยา่ งเป็นระบบ สรปุ สาระส�ำ คัญ กิจกรรมเสรมิ สรา้ งศักยภาพการเรียนรใู้ นศตวรรษที่ 21
จะใช้การคดิ หา สงั เคราะหเ์ ปน็ ความคิดรวบยอด ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ความสมั พนั ธ์เชอื่ มโยงกบั
ประสบการณเ์ ดมิ เปรียบเทยี บ 4. คิดประเมินเพ่ือเพิ่มคุณค่าโดยเช่ือมโยงกับ และสารประโยชน์มากมายสำ�หรับครู
จัดกลุ่ม และสรุปเปน็ หลกั การ หลกั คณุ ธรรม จรยิ ธรรม คา่ นยิ ม หลกั ปรชั ญา
ของตนเอง กจิ กรรมทีเ่ นน้ การคิด ของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อสร้างความเป็น
จึงท�ำ ใหส้ มองเกดิ การเรียนรู้ พลเมืองไทยและพลโลกที่มีคุณภาพ
และครูตอ้ งฝกึ ใหผ้ เู้ รยี นใช้ แล้วสรุปเป็นความคดิ รวบยอด
แผนภาพความคิด
(Graphic Organizers) 5. สรา้ งทางเลอื กโดยออกแบบหรอื คดิ สรา้ งสรรค์
เพอ่ื จดั ขอ้ มูลอย่างเปน็ ระบบ แนวทางอย่างหลากหลาย แล้วตัดสินใจ
สร้างการคดิ อย่างมีแบบแผน เลอื กแนวทางทด่ี ที สี่ ดุ
6. วางแผนขนั้ ตอนการปฏบิ ตั งิ านทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพ
เพือ่ น�ำ ไปสูค่ วามสำ�เร็จ
การคดิ ประเมนิ เพอ่ื เพิม่ คุณคา่ ท�ำ ให้ผเู้ รียนเห็นความสำ�คญั ของสิ่งนน้ั
ข้อมูลทม่ี ีความส�ำ คัญมีความหมายตอ่ ชวี ิต สมองจะสนใจและตอบสนอง
จึงสง่ ขอ้ มลู เหล่านั้นเขา้ สู่กระบวนการเรยี นรู้ โดยเชอื่ มโยงกบั ความรู้
และทกั ษะทีม่ อี ยู่เดิม สร้างความหมายให้มากยิง่ ขึ้น
สุดยอดคู่มือครู 2
พเิ ศษ
การเรียนรขู้ องสมอง (Brain Based Learning)
มาตรฐานสากลในศตวรรษท่ี 21
Apขp้ันlปyฏiิบnัตgิแลanะสdรCุปoคnsวtาruมcรtiู้หngลังthกeารKปnoฏwิบlัeตdิ ge A ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying the Communication Skill
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
๒. การบริหารเอว (บดิ ลาำ ตัว) St St St asean
3ep ขนั้ ปฏหบิ ลัตังกิแาลระปสฏริบุปัตควิ ามรู้
บดิ ลาํ ตัวไป บดิ ลาํ ตวั ไป 7. เขยี นขัน้ ตอนการปฏบิ ตั งิ านจรงิ และ
ทางซ้าย ทางขวา
เตรยี มพรอ้ ม ลงมอื ปฏบิ ตั ติ ามแผน ประเมนิ ความส�ำ เรจ็
ของงานและประเมนิ การท�ำ งานเชิงระบบ
เพอื่ ปรบั ปรุงและแก้ปัญหา แล้วสรุป การเคลือ่ นไหวและ
เปน็ ความคิดรวบยอด การลงมอื ปฏิบัติทำ�ให้
8. น�ำ ความเข้าใจท่เี กดิ จากการปฏบิ ตั ิ สมองพัฒนาท้ังสองด้าน
เม่อื ผูเ้ รยี นนำ�หลักการจากศาสตร์
มาสร้างองค์ความรู้ หรอื สรุปเปน็ หลกั การ แขนงตา่ ง ๆ ไปปฏบิ ัตหิ รอื ลงมอื
แก้ปัญหามากขึ้น ความรจู้ ะยงิ่ ถักทอ
๑๒ ขยายกว้างขึ้น เกิดทักษะการคิด
๓ รเิ รม่ิ สรา้ งสรรค์ (creative thinking)
๓. การบริหารเขา่ (ยนื -ยอ่ ) ย่อเขา่ คา้ งประมาณ ep 4 การคดิ แกป้ ัญหา (problem solving
เตรียมพร้อม ๑๐ วินาที และ ขนั้ สอื่ สารและน�ำเสนอ thinking) การคดิ อยา่ งมวี จิ ารณญาณ
เขา้ สู่ทา่ ยนื ตรง (critical thinking) ผู้เรยี นได้พัฒนา
9. สอื่ สารและน�ำ เสนอผลงานหรอื ความส�ำ เรจ็ ความคดิ ทง้ั ระบบ และสามารถ
เพื่อขยายความรใู้ นรูปแบบการอภิปราย
การรายงาน นำ�เสนอด้วยแผงโครงงาน สรา้ งองค์ความรู้ไปพร้อม ๆ กัน
PowerPoint Presentation เป็นตน้ เกดิ ความเข้าใจทล่ี มุ่ ลึกและเปน็
ความเข้าใจทีค่ งทน สามารถน�ำ ไป
ประดษิ ฐ์ผลงาน สร้างผลิตภัณฑ์
จดั ท�ำ โครงงาน (Project Based
Learning: PBL) พัฒนาพหปุ ญั ญา
และขยายผลสสู่ ังคมตามมาตรฐาน
๑๒ ep 5 สากลและวสิ ยั ทศั น์ในศตวรรษท่ี 21
การออกกาำ ลังกายและกจิ กรรมทางกาย 73 ขั้นประเมนิ เพอื่ เพม่ิ คณุ ค่า
บริการสงั คมและจิตสาธารณะ
กจิ กรรมเสรมิ สรา้ งศักยภาพการเรียนรใู้ นศตวรรษที่ 21
ขอ้ สอบเนน้ สมรรถนะ 10. เชื่อมโยงความรู้ไปสู่การทำ�ประโยชน์ให้กับ
ท้องถ่ิน สังคม ส่ิงแวดล้อม ในระดับ
และสารประโยชนม์ ากมายส�ำ หรับครู ประเทศ อาเซียน และโลก ตามวุฒิภาวะ
ข อ ง ผู้ เ รี ย น แ ล้ ว ป ร ะ เ มิ น ค่ า นิ ย ม
นิสยั แหง่ การคดิ การกระท�ำ
Active Learning
3 สุดยอดคู่มือครู
พิเศษ
GPAS กระบวนการเรียนรู้ BBL อย่างแท้จริง
Steps ตามมาตรฐานสากลและวสิ ยั ทศั น์ในศตวรรษท่ี ๒๑
ep 1
ข้นั สงั เกต รวบรวมขอ้ มูล (Gathering)
St
การรวบรวมข้อมูลเพื่อสร้างฐานการเรียนรู้ กระตุ้นอารมณ์ต่ืนเต้น สร้างความรู้สึกเชิงบวก สนุกสนาน
Stน่าสนใจ ท�ำ ให้สมองตืน่ ตัวพรอ้ มเรียนรู้ ซ่ึงมี ๒ วธิ ี ดังน้ี
St วิธีท่ ี ๑ การใช้ค�ำ ถามหรอื กำ�หนดปัญหาทผี่ ู้เรยี นตอ้ งพบในชีวติ
วิธที ่ ี ๒ ให้ผู้เรียนอยู่ในสิ่งแวดล้อมท่ีเอื้อต่อการเรียนรู้ โดยใช้ระบบประสาทสัมผัสรับรู้ข้อมูล เรียนรู้
จากของจริง สง่ิ ใกลต้ วั ภาพ บตั รคำ� ฯลฯ รวมท้ังได้สืบค้นจากแหลง่ เรยี นรตู้ า่ งๆ ดว้ ยตนเอง
G Pขข้ันั้นสสังGเังกเตaกtตaรhวteรบhrวรieวบnมrรgiขวn้อมgมขูล้อมูล
GPAS 5 Steps ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
GPAS 5 Steps ข้อสอบเน้นสขั้นมคริดรวถิPเคนrระoาcะหe์แsลsะiสnrรgoุปcควeาsมsรiู้ ng
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ตัวชี้วัดตัวช้ีวดั ออววยั ัยวะวภะาภยาใยนใรนา่ งรกา่ างยกาย
พ ๑.๑ ปพ.๒๑/๑.๑ ป.๒/๑
พ ๑.๑ ปพ.๒๑/๒.๑ ป.๒/๒ จจดุ ดุ ปประรกะากยาคยวคามวคาดิมคิด
ภาระงานภ/ารชะน้ิ งางนา/นชน้ิ งาน สมอง สมอง
แแผลeะนpวภธิ1าดี พแแูแคลผลeะนวpรวาภกัธิ1มาดีษพคูแขาคิดลนั้อวรสวาลกั มรังัยกัษวเควกขบาษิดน้ัะอตรณสภววลงัมยั ักาะเขวกยษ้อะตหใณมภนนูลาะย้าหทในนี่ า้ ท่ี
ปอด
๑. นักรเรวียบนรวสมังเขกอ้ ตมภูลาพอวัยวะภายใน
ปอด หวั ใจ
หวั ใจ
๑. ตรน่าอ•ักงบเกรคจียาาาำ กยถนล(รตตภ่าาาำแอ•สไวัมงาบสลอังกพคจ)้ยด้เวาามำาา่กกงัยถงรอีคนภตา่แวมวำาาี้ลภตมพยั ด้อวามวกังบรพีอะนั่นวตวใี้อมบัดัยสววกไบนตัะยันา้ใทหงวดสวั นบะนใจา้ภาทงสานมยโาอดใงโนยปดอยด ตบั
ตับ
กระเพ�ะอ�ห�ร
(ตวั อยา่ งค•ำาตออวบัยวตะบั เหไตล่าหนัวี้ ในจักสเรมียอนงสปาอมดารถ ล�ำ ไส้เลก็ กระเพ�ะอ�ห�ร
ลาำ ไส)้ มองเหน็ หรอื จับต้องไดห้ รอื ไม่ ลำ�ไส้เล็ก
ม(ไ•อดง้/เไอหมว็นไ่ ัยห(ดหไร••้)วดรือ้/ะอื ไไออเมมจหวว่ไ่บัยััย(ดลแววต้)่ตาะะอ้นกเภหตง้ีาลไยา่นงดา่ใ/นักนไ้หี้มคมเรร่แอืหีอืตียอนไกะนา้มตไทสรา่่ แ่ีงา)ตมกาตรา่ ถงกนั ลำ�ไส้ใหญ่
• อวยั(ตวัวะอเหย่าลงา่คนำาต้ี มอหีบนอา้วทัยวแ่ี ะตท่ีอกยตู่ใา่นงรก่างนั กาย ไต
หรอื ไม่ (ไแมต่สกามตาา่รงถ/จไับมตแ่ ต้องกหตร่าืองม)องเห็นได้จาก เพื่อน ๆ คิดวา่ อวัยวะใดสาำ คญั ท่ีสุด เพราะอะไรล�ำ ไส้ใหญ่
• อวัยภาวยะนภอากยมใหี นนคา้ ทอื ก่ี อาระทไาำ รงานแตกตา่ งกนั ไป) ไต
ภไ(ตมาย่ัสวนอา๒อมย.ก่าารบดนงรมจู้คันังัถกหีกัตทำเาจนรัวตึกคับียอา้ ลนอทตยนงลบก่ี่า้บใอะงานองอร๑แทกหวผาำอัอยรนงืววอวาภยััยะนมาทววแพอะี่ะอตคงภตยกวเาัวู่หใตายแมน็นา่ใทคงรนไนก่าิดดทงนนั ้ี่จตกักไาปานเรกย)เยี อนง อวัยวะภายในร่างกาย เป็นอวัยวะท่ีมองไม่เห็น
๒. นักเรียนบอกอวัยวะปภอาดยในที่ตนเอง และไม่สามเาพร่ือถนจับๆตค้อิดงวไ่าดอ้ วเยั ชว่นะใดหสัวำาใคจญั ปทอี่สดุด เตพับราะไอตะไร
รบจู้ ันกั ทึกคลนงลใะนห๑แวั ผใจอนวภัยาวพะคตววั าแมทคนดิ นกั เรตียับน กระเพาะอาหาร
ดังตวั อสยมา่ องง อวยั วะ
ปอดภายใน ไต 6 สขุ ศึกษาและอพลวศัยกึ ษวาะป.ภ๒ ายในร่างกาย เป็นอวัยวะที่มองไม่เห็น
และไม่สามารถจับต้องได้ เช่น หัวใจ ปอด ตับ ไต
ข้อสอบเน้นสมกรรรถะนเพะ าะอาหาร
อวยั 6วะในขอ้สใขุ ดศไึกมษใ่ าชแ่อลวะัยพวละศภกึายษใานป.๒
๑ ไต
๒ ลนิ้
๓ ขต้อบั สอบเน้นสมรรถนะ
อ(วเฉัยลวยะใ๒นขเอ้พรใาดะลไ้ินมเใ่ปชน็ อ่อววยั ัยวะวภะาภยนาอยกใทนมี่ หี นา้ ทรี่ บั ร้รู สชาต)ิ
หลัวาำ ใไสจใ้ หญ่ กระตเพับาะอาหาร ๑ ไต
ไต ๒ ล้นิ
สมอง ลาำ ไสเ้ ลก็ ๓ ตับ
สุดยอดคู่มือครู ภอาวยยั6ใวนะ
ลาำ ไสใ้ หญ่ (เฉลย ๒ เพราะล้นิ เป็นอวยั วะภายนอกทีม่ หี น้าท่ีรบั รรู้ สชาติ)
สุดยอดคู่มือครู 4 ลาำ ไสเ้ ลก็ กระเพาะอาหาร
สุดยอดคู่มือครู 6
St พเิ ศษ
St ep 2
St ข้นั คดิ วเิ คราะห์และสรปุ ความรู้ (Processing)
สมองจะเกิดการเรียนรู้ทันทีเมื่อประเมินได้ว่า เร่ืองท่ีกำ�ลังเรียนมีความหมายและสำ�คัญต่อการดำ�เนินชีวิต
ดังน้ัน ในการสอนควรให้ผู้เรียนคิดประเมินเพื่อสร้างความหมายของความรู้ในมิติคุณธรรม จริยธรรม และ
ค่านยิ มหลัก ๑๒ ประการ
ผเู้ รยี นจะกระตอื รอื รน้ เมอ่ื รา่ งกายไดเ้ คลอ่ื นไหว มสี ว่ นรว่ มในกจิ กรรมการเรยี นรู้ ท�ำ ใหส้ มองพฒั นา มศี กั ยภาพ
ในการคดิ มากข้นึ สมองจะใช้การคิดหาความสมั พนั ธ์ของส่ิงตา่ ง ๆ เพอ่ื เปรยี บเทียบ จดั กลุ่ม และสร้างเป็นหลกั การ
ของตนเอง โดยใช้แผนภาพมาชว่ ยจัดความคดิ เหลา่ นี้ให้เปน็ ระบบชัดเจน
GPAS 5 GSPtAeSp5s Steps G Pขั้นขสังั้นGเกสตaังtเรhกวeบตarรiวtnรมhgวขe้อบมrรูลiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnขรgั้นุปคควิดามวริเู้คrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
ep 2 ep 2 บูรณาการบทูรณักาษกะาศรทตักวษระศรตษวทรร่ี ษ2ท1่ี 21 ข้อสอบเน้นสขม้อรรสถอนะบเน้นสมรรถนะ
ขน้ั คิดวเิ คราะห์
ขน้ั คดิ วเิ คราะแหละ์สรปุ ความรู้ ๔. การบรหิ ารขอ้ เท้า
แ๔ล.ะนสักรเปุรียคนวาร่มวมรกู้ ันแสดงความคิดเห็น หมนุ ขอ้ เท้าซา้ ย
๔. การเบตรียรมิหพราอ้ มรข้อเท้าหมไุนปขทอ้างเทซ้า้าซยา้ ย ไปทางขวา หมุนข้อเท้าซา้ ย
โดยตอบคาำ ถาม ดงั นี้ ไปทางขวา
๔. นักเรียนร่วมก•ันกแาสรบดริหงาครรว่างากมายคสิดามเาหรถ็นปฏิบัติ หมนุ ข้อเทา้ ซา้ ย
โด•ยตกอาบรบคราำ ถิหาาหแไมรดลมระ้อุนขด่าขยย้องบังั่าเกงสทนไา้ว่ ารี้นสยตะ(า่สบตงดััวาๆอขมขอ้ยอม่าางงือรรคา่ ถงหำากตมปาอุนยบฏหเชวัหิบน่ไมหหัตุนลมข)่ิ้อนุ คต่ออ ไปทางซ้าย ๓
ได้อย่างไร (ตัว•อยกา่ารงบครำาิหตารอรบ่างกหามยุนมีคข้อวาตม่อสำาคัญ เตรียมพร้อม
แหลมะุนขขย้อบั เสท้าว่ นสตะา่บงทมอัดักีคยๆษข่าวขงาะ้อทมไอรมาพงงอืรร(ร้อา่ตา่งมัวงหกอทกามี่จยยาะ่านุ ยปเงชคหฏเ่นำาชิบัวตกัตน่ไอาิกหรบหิจเลลชกมน่่วร)่ นุกยรมฬีใคหทาอ)ี่ต้ร่า้องงกใายช้
๑ ๒ ๓
หมนุ ขอ้ เทา้ ขวาไป
• การบร๕ิห. านรักรเร่าียงนกรา่วยมมกันีคแวสาดมงคสวำาาคมัคญิดเห็น หมนุ ขอ้ เท้าขวา
อย่างไร (ตัวอยบเกร่าี่ยิหงวคารกำารับต่างกอกิจาบกยรชรแ่วมลย้วทสใารหงุปก้รเา่าปยง็นกคโาดวยายมกคาิดร ไปทางซา้ ย ทางขวา
มีความพร้อมที่จรวะบปยฏอิบดใัตนิกรูปิจแกบรบรแมผทน่ีตภา้อพงคใวชาม้ คิด
ทักษะทางร่างกาดยังตเชวั อ่นยา่กงารเล่นกฬี า) ๑
๕. เนกักี่ยเวรียกันบรก่วิจมกการกรบัรนรหิ มาแรคทสอดางกงกาครบาวรยหิ าามรเโอคดว ิดยกาเกรหบาร็นริหารเข่า ๒
หมุนขอ้ เท้าขวา หมนุ ขอ้ เทา้ ขวาไป
บริหารร่างกาย แล้วสกริจกุปรรเมปท็นางกคายวามคิด ไปทางซ้าย
รวบยอดในรูปแบบโแดยผกานรบภริหาาพรรค่างวกาายมคิด ทางขวา
ดงั ตัวอยา่ ง การบรหิ าร ๔ ๕
74 สขุ ศึกษาและพลศึกษา ป.๒
กกแาาลรรบะบชรหิว่ รงาหิแรไขาหนรลเ่ อวการบริหารเท้า ข้อเทา้
ขา แกลาะขร้อบมรือหิ ารเขา่ เสริมความรู้ ครูควรสอน
การบริหารคอ
กิจกรรมทางกาย การบรหิ ารข้อเทา้ ควรปฏิบัตชิ ้า ๆ ไมเ่ รง่ รีบ และไมค่ วรทงิ้ น�้ำ หนักลงทเี่ ท้า
โดยการบริหารรา่ งกาย ข้างท่ีกาำ ลงั บรหิ ารมากเกนิ ไป เพราะอาจทาำ ใหข้ อ้ เทา้ พลกิ ได้
การบรหิ าร ๔ ๕
ข้อเทา้ 74 สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๒
กแาลรบะชริห่วงาแรไขหนลสุ่ดยอกดคาู่มรือบครรู หิ า7รเ4ทา้
ขา และขอ้ มือ
เสริมความรู้ ครูควรสอน
การบรหิ ารข้อเท้า ควรปฏิบตั ิชา้ ๆ ไม่เร่งรีบ และไม่ควรทิ้งนำ�้ หนกั ลงท5ี่เทา้ สุดยอดคู่มือครู
พเิ ศษ
ep 3
ขั้นปฏบิ ัติและสรุปความรหู้ ลงั การปฏบิ ตั ิ (Applying and Constructing the Knowledge)
St
St St
การนำ�หลักการท่สี รา้ งข้ึนไปปฏิบัติ ลงมอื ทำ� ลงมือแก้ปัญหา ท�ำ ใหส้ มองตอ่ ยอดความรทู้ ่มี อี ยูเ่ ดมิ เกิดความรู้
ทซี่ บั ซอ้ นขน้ึ ยง่ิ ปฏบิ ตั เิ ปน็ ประจ�ำ จะเกดิ ความช�ำ นาญ กลายเปน็ ความเขา้ ใจทคี่ งทน ซง่ึ เรยี กวา่ องคค์ วามรู้ หรอื ปญั ญา
A A Sppข้ันlyปiฏnิบgัตaิแnลdะสCรoุปnคsAวtrาpuมpขcั้นlรtyiปู้หniฏngลิบgังัตtaิแกhnลeาdะสรCKรปoุปnnฏคosวtิบwrาuมัตcleรtิiู้หndgลgังteกheารKปnฏoิบwัตleิ dge
pplAypขipn้ันlgyสขiื่อn้ันtghสส่ือeาthสรeCาแรCoแลomลmะะนนmm�า�าuuเnสเnสiนciaอนctiaอotnioSknillSkill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeขเพg้ันื่อuปเพleaริ่มtlะคifเnุณม-gRคิน่าeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
เสริมความรู้ ครูควรสอเนสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด 3aseeanpasee3anรpอบรรู้ออาแหเลซบลขะียงั สรนั้กนรูป้อาแปุรลฏาปคบิะแวโเฏลัตลซาิบมกิขะียตั รส้นัิู้นรปแุปลฏคิบะวโลตัามกิ รู้
๒.๓ มีความสุข ผู้ท่ีมีสุขภาพดี ต้องดูแลตนเองให้มีความสุข ๘. นักเรียนวาดภาพหเลพัง่ืกอานรทปี่คฏิดิบวัต่าิ มี
๒.๓ มีความสุซข่ึงปฏผบิ ู้ทตั ี่ไิมดีสด้ ังุขนภี้ าพดี ต้องดูแลตนเองให้มีความสุข
ซ่ึงปฏิบตั ิไดด้ ังนี้ สุขภาพดี พร้อมบอกรายละเอียด
๑. มนี ้ำาใจ เออ้ื เฟือ้ เผอื่ แผแ่ กผ่ ูอ้ ื่น
๘ข.อ นง เั พก่ื อเ นรีลยงนใ นวแาบดบภบั นาทพึ กเเพรื่ อื่ อง น ที่ คิ ด ว่ า มี
การสมสีุขุขภภาาพพด ี ดดังี ตพัวอรยา่้อง มบอกรายละเอียด
แขบอบบงนั เทพึกเื่รออื่ งนกลารงมสีใขุ นภาแพดบี บ บั น ทึ ก เ รื่ อ ง
๑. มนี ้ำาใจ เอื้อเฟ้อื เผื่อ๒แ. รผู้จกัแ่ กการผ่ เสู้อีย่ืนสละ การมีสขุ ภาพด ี ดังตวั อย่าง
ไมเ่ บียดเบยี น (ภาพเพื่อนทีม่ สี ุขภาพด)ี
และไม่เอาเปรียบผูอ้ ่ืน
แบบบนั ทึกเรื่อง การมสี ุขภาพดี
๒. รู้จักการเสียสละ
ไม่เบกียารดมเคีบวียามนสขุ ๓. มีความเมตตากรุณา ชอ่ื ของเพื่อน (วุฒพิ ัทร เชาว์ด)ี
และไม่เอาเปรยี บผอู้ ืน่ ชว่ ยเหลอื ผ้ทู อ่ี อ่ นแอกว่า
เ(หรต่างผุ กลายทแ่ีเลขง็ือแกร/(งล)ภักาษพณเะพขออื่ งนเพท่ือน่มี ีสุขภาพดี)
การมคี วามสุข ๔. พอใจในส่งิ ทีต่ นเองมี ไม่อิจฉาผู้อน่ื แนวทางการปฏบิ ตั ิ (รบั ประทานอาหาร
ครบ๕หมู่ และออกกาำ ลงั กายเป็นประจำา)
๓. มีความเมตตากรณุ า
๕ช. ว่ดยแู ลเแหลละชือว่ ผยเู้ทหลอ่ี ืออ่ นแอกว่า ๙ . นควัก•า ชเ(เมหรกรื่อรียตาา่รู้ขรงนว่ ผุมอกมรสีล่กงวาขุ นเยัมทภพ แกดีเ่าอ่ืลพัขนังง็นนดือสแี้ ีรกจรุป(ะ/งทวลส)ุฒาำ่ิงักใทหษิพ่ีเไ้ ขมณัท้าเ่ จรใะบ็จขเปเชปอว่ า็นยงว เด์พ)ี ื่อน
ดอตาา่ำารรงแคงม ชนๆรณวี บว ติ ์แไทอ๕ดจยา่้มอใู่งหยนใกสม่สาา งงัู่ สแรมคาปลมีปมไรฏะดาอะริบอ้ สอถยตัิททา่กงธิำากมิ(ภกคีรำาิาจลบัวพกาปงัแมรกรลรสมาะขุะทย าเปน็นอปาหราะรจำา)
สงั คมส่วนรวม
๔. พอใจในส่ิงที่ตนเองมี ไม่อจิ ฉาผอู้ ่ืน
การสรา้ งเสริมสขุ ภาพที่ดี 99
๕. ดกาแู รปลขฏ้อแิบสอัตลบใิ ะเนนชข้นอ้ส่วมใดยรรจเถะหนทะาำลใหือต้ นเองและผอู้ ่ืนมคี วามสุขมากทส่ี ดุ ๙. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป ส่ิง ท่ีเ ข้ า ใ จ เ ป็ น
สังคมสว่ ๑น รพวอใมจในส่ิงท่ตี นมี ความรรู้ ว่ มกนั ดังน้ี
๒ มนี ้�ำ ใจช่วยเหลือผ้อู น่ื • การมสี ขุ ภาพด ี จะทาำ ใหไ้ มเ่ จบ็ ปว่ ย
๓ หม่ันดูแลรกั ษาความสะอาดรา่ งกายของตนเอง อารมณ์แจ่มใส สามารถทำากิจกรรม
(เฉลย ๒ เพราะการชว่ ยเหลอื ผู้อนื่ จะทำาใหเ้ ราเกดิ ความภาคภูมิใจ ต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพและ
และทาำ ให้ผู้ได้รบั ความชว่ ยเหลอื มคี วามสุข) ดาำ รงชวี ติ อยใู่ นสงั คมไดอ้ ยา่ งมคี วามสขุ
การสร้างเสริมสขุ ภาพทด่ี ี 99 99 สุดยอดคู่มือครู
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
การปฏิบัตใิ นขอ้ ใดจะทาำ ให้ตนเองและผู้อ่ืนมีความสขุ มากที่สุด
สุดย๑อ ดค พู่มืออคใรจู ในสิ่ง6ที่ตนมี
๒ มีน�ำ้ ใจชว่ ยเหลอื ผู้อ่นื
พเิ ศษ
ep 4
ขน้ั สอื่ สารและน�ำเสนอ (Applying the Communication Skill)
St
การถ่ายทอดความรู้ ความคิด ความรู้สึก โดยใช้ภาษา แสดงถึงความสามารถในการส่ือสารหรือปัญญา
Stด้านภาษา กระบวนการนท้ี ำ�ให้ผเู้ รยี นไดแ้ ลกเปลยี่ นความรู้ ทศั นคตซิ ่งึ กันและกัน ถา้ นำ�เสนอโดยใชค้ อมพิวเตอร์
Stหรอื ส่อื อเิ ล็กทรอนิกส์ ผเู้ รยี นกจ็ ะไดพ้ ฒั นาทกั ษะดา้ นเทคโนโลยดี ว้ ย
การส่ือสารและนำ�เสนอเป็นการสร้างอารมณ์เชิงบวกได้อย่างดี เมื่อผู้อ่ืนชื่นชอบผลงานของตน ชื่นชม
ความสำ�เรจ็ ของตน ผู้เรยี นจะเกดิ ความภาคภมู ิใจ เกดิ แรงบันดาลใจที่จะสร้างสรรคผ์ ลงานต่อๆ ไป
GPAS 5 Steps Gatheringข้ันสังเกต รวบรวมข้อมูล ขั้น
GPAS 5 Steps
ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรeณp 4าการทักบษูรณะาศกาตรทักวษระศรตวษรรษทที่ี่ 221 1 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ข้อสอบเน้นสมรรถน
ep 4 ขน้ั สอ่ื สารและนา� เสนอ ๒. ประโยชน์ของการดแู ลตนเองจากการเจ็บป่วยและบาดเจ็บ
๘. นักเรียนเลือกตัวแทนออกมาปฏิบัติ
ขนั้ สอื่ สารและนา�วคิธู่เลีสกะา นร๑ด อูแอลากตานรเ อหงนจ้าาชก้ันกเารรียบนาด แเจล็บะ ๒. ป๑ร. ะสช่วมโยบยใรูหณ้สชแ์ุขขภน็งาแพรรข์งา่ โงดกอยาเยรงก็วลกบั มาา รดแู ลตนเองจากก
เพอื่ นคนอนื่ ร่วมกนั เสนอแนะเพม่ิ เตมิ ประโยชน์ของการ ๒. ไมม่ โี รคอืน่ เข้ามาแทรกซ้อน
ดแู ลตนเอง
๘. นักเรียนเลือกตัวแทนออกมาปฏิบัติ ๑. ช่วยให้สุขภาพ๓. ไมแ่ พร่เชอ้ื โรคให้กบั คนอน่ื
วิธีการดูแลตนเองจากการบาดเจ็บ จากการเจ็บป่วย โดยเฉพาะผู้ทีอ่ ยูใ่ กล้ชดิ
คู่ละ ๑ อาการ หน้าชั้นเรียน และ และบาดเจ็บ
สมบรู ณแ์ ขง็ แร๔. ไมต่ อ้ งเสยี คา่ ใชจ้ า่ ยในการรกั ษาพยาบาล
เพ่อื นคนอนื่ รว่ มกันเสนอแนะเพิม่ เติม ๕. ไมเ่ สยี เวลาเรยี น
๒. ไม่มโี รคอ่ืนเขา้สรุป เมอื่ มอี าการเจบ็ ปว่ ยตอ้ งรจู้ กั ดแู ลตนเองและปฏบิ ตั ติ ามคาํ แนะนาํ ของ
ผู้ใหญห่ รอื แพทย์ เพื่อไม่ให้อาการเจบ็ ป่วยรุนแรงมากขึน้ และหายเจ็บปว่ ย
ประโยชน์ของการได้เร็ว นอกจากน้ีควรรู้จักปฏิบัติตนในการป้องกันโรค เพื่อไม่ให้กลับมา
ดูแลตนเอง ๓. ไม่แพรเ่ ชือ้ โรคเจบ็ ป่วยได้อกี
จากการเจ็บปว่ ยจุดประกายความรู้ โดยเฉพาะผู้ทีอ่
และบาดเจ็บโรงพยาบาลแหง่ แรกของประเทศไทยคอื โรงพยาบาลใด
๔. ไมต่ อ้ งเสยี คา่ ใคาํ ตอบ : โรงพยาบาลแห่งแรกของประเทศไทย คือ
โรงพยาบาลศิริราช (อ่านว่า สิ-หร-ิ ราด) สรา้ งข้นึ ในสมยั รชั กาลที่ ๕
118 สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ป.๒ ๕. ไม่เสียเวลาเรยี
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ข้อใดใช้ทาเมอื่ ถูกมดกดั
สรุป๑ ยาใสแ่ ผลสด
เมอื่ มอี าการเจบ็ ปว่ ยตอ้ งรจู้ กั ดแู ลตนเอง และป
๒ ผงเกลอื แร่
๓ คาลาไมน์
(เฉลย ๓ เพผราะู้ใคาหลาญไมน์่หเป็นรโลือชันแใชพ้ทาแทก้ผดยผืน่์ คเพัน) อ่ื ไมใ่ หอ้ าการเจบ็ ปว่ ยรนุ แรงม
ได้เร็ว นอกจากน้ีควรรู้จักปฏิบัติตนในการป้องกัน
สุดยอดคู่มือครู 118 เจ็บปว่ ยได้อกี
จดุ ประกายความรู้ 7 สุดยอดคู่มือครู
พเิ ศษ
Appข้ันlyปiฏnิบgัตaิแnลdะeสCpรoุป5nคsวtrาuมcรtiู้หngลังtกheารKปnฏoิบwัตleิ dge A ข้ันส่ือสารและน�าเสนอ ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
St
pplying the Communication Skill
ริมความรู้ ครูควรสอน ขัน้ ประเมนิ เพอื่ เพ่มิ คณุ คตา่ ัวบชรี้วิกัดารสงั คมและจติ สาธารณะ (Self-Regulatinรgอ)บรู้อาเซียนและโลก
ep 3asean
St ขน้ั ปฏิบัติ
ทษและอันส ต่ิงรทาเ่ียปขเ็นมอป่ืองรสบะมหุโยอรชง่ี นข์เอพงมิ่ผขู้เรึ้นียอนีกไหดล้รับ่อหกลาอรเมสเรปิม็นแนรสิ งัยเแชหิงบง่ กวากรอคยดิ ่ากงาสรมกํ่ารเะสทมำ�อในจาตกัวสผิ่เู้งรทยี แี่หทนลลำ�ะงั สสกราจาุปรมะปคกาวฏรราิบมถะัตรขติู้ยุ้นาใยหผ้คลิดไปสสร้า่สู งังสครมรไคด์้
๑. มีกล่ินปตาากมแมลาตะกรฐลาิ่นนตสัวากทลำแาใลหะว้ผิสู้อัยื่นทัศน์ในศตวรรษที่ ๒๑ ๖. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๔ กลุ่ม แต่ละกลุ่ม
ยจ ร่วมกันจัดทำ�แผนภ�พคว�มคิด
๒. ทำาใหเ้ ป็นโรค เชน่ มะเร็งปอด โทษ ผลกระทบ และวิธีก�รป้องกัน
๓โ.ป่งหพญองงิ ตหงั้ ัวคใรจรหภลห์ อากดไลดมร้ อAเบัสรักpิมคpขคเ้ันlyวสวปาiฏมnนับิบรgัตู้บคaิแรnลหุูคdะสวCรรรoสุปเ่ีnอคปsนวtrาuน็มcรtiู้หngลังtกheารKปnฏoิบwัตleิ dge บตุหัวรชี้ว่ที ัดำาลาAยpปpอlyดขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�าuเnสiนcaอtion๗Sk.ilร lอตนบรนักู้อาเเเอซรียงียนขจแ้ันSลนป�ะeรโกลlะรfเกม-่อวRินeเันมพg่ือuตกเพlaริ่มันtคi�nุณสยgครข่า ุปองสบิ่งุหทรี่เี่ ข้�ใจเป็น
นานจะทำาใหม้ โี อกาสแทง้ ลกู ทารกทคี่ ลอดตวั เลก็ กวา่ ปกติ หรอื พกิ าร asean 3 คว�มขรน้ั ปรู้ ฏว่ิบัตมิ กนั ดังนี้
กลิน่ บหุ รี่ เหม็นจรงั ังเเลก๑ยีโยทจ. ษแมลีกะลอ่ินันปตารกาแนยลขอะอกกงจลบิ่นาุหกตรจัว่ีกะาทเรำกาสใิดหบู ้ผโบทู้อษหุื่นตรี่ ่อตนเอง ep
St St St • แหลลบะังสกุรหาุปรปครวฏา่ีเิบมปัตริู้ ็นส�รเสพติดท่ีมีอันตร�ย
๖. นร่วักมเรกียตันน่ อแจับดส่งทกุำ�ขลแุ่มภผ ๔น� ภกพล�ุ่มพท คแ้ั ตงว่ล�ผะมกู้คสลิดุ่มู บ แ ล ะ ผู้ ใ ก ล้ ชิ ด
๒. ทาำ ให้เปน็ โรแคลเ้วชยน่ ังมทะเาำ รใง็ หปอ้อดากาศเป็นพษิ และ โทษ จผลึงกไรมะท่คบว แรลเะขวิธ้�ีกไ�ปรปเ้อกงก่ียันวข้องหรือทดลอง
เถวุงลลามน๓โา.ปน่งจหพะญอทงำางิ ใตหหง้ั ัวม้คใโีรจอรกหภสาลห์ สรอาแา้กดทงไลง้คดมลร้ ออวกูบั ักาีกคทมเสดวารรนับ้วกาำบยทคหุ คี่นราลเี่ญะปอคน็ดใตรหบัวั ก้ เลบั ก็ ผกอู้วา่ บืน่ปหุ กรท่ีตาำ ิ ลหารยอืปอพดกิ าร 4๗. นตนักเเอรแงียจนล�กระ่อวันเมลตกรันยี �สยนรขุปอแงสบบิ่งุหทบรี่เี่ ขพ้�ใฤจเตป็นิกรรมก�รสูบบุหร่ี
กลิ่นบุหรี่ เหมน็ จังเลย การสบู บุหรี่ คว•� มบeรุหpู้รว่ร่ีมเปก็นนั ส ด�รงั เนส้ี พติดที่มีอันตร�ย
นอกจากจะเกิดโทษต่อตนเอง
แล้วยังทำาให้อากาศเป็นพิษและ ตจึง่อไมสุ่คขวภร�เขพ้�ทไปั้งเผกู้สี่ยขูวบนั้ ขแส้อลงอื่ หะสรผาือู้ใรทกแดลลล้ชอะิดนง า� เสนอ
สร้างความราำ คาญใหก้ ับผู้อน่ื eแ๘pล4ะ. เลนยี นั กแบเบรพีฤยตกินรรแมกต�ร่สลูบบะุหรกี่ ลุ่ ม ส่ ง ตั ว แ ท น
อกี ดว้ ยนะครับ
การปอ้ งกนั ตนเองจากโทษและอันตรายของบุหร่ี ไปสบู บหุ ร่ี ออขนั้ กสอื่ มสาร�แนละนำ�า�เเสสนอนอแผนภ�พคว�มคิดของ
๑. ไม่อย่ใู กล้ชิดกับผูท้ ่ี การไปม้อเ่ งอกาันหตรนอกเองจากโทษและอนั ตรายของบหุ ร่ี กนั ไหไมปสูบบุหร่ี
หรี่ ๑.มันไมเป่อย็นใู่สกงิ่ ลไช้ มดิ ด่ กี ับผู้ที่ ไมเ่ อาหรอก กนั ไหม ๘. นักเรกียลนุ่แมตต่ลนะกเลอุ่มงส่หงตนัว้แ�ทชนั้น เรียนทีละกลุ่ม
กออลกุ่มมตพ�นนรำ�เเอ้สองนหมอนแ้บ�ผชนั้อนภเ�กรพียคเนวลท�ม่ี�ลคะปิดกขรลอุ่มงะ สบก�รณ์ที่เคย
สบู บหุ ร่ี มันเป็นสง่ิ ไมด่ ี พกพลบรุม่้เอหลมกพน็ ะบเ ลก๑บอยี่ มุ่เกเวหหเกตลลบักุน็่�ะบ�ปรเหุ รณก๑ระแ่ี์ย่ีส ลเบะวหกกก�ต�รรบัปกุ ณฏบ�์บิทรหตัุ่ีเคติณรนยแ่ี ์ ละก�รปฏบิ ตั ติ น
๒. ไม่ทดลองสูบบุหร่ี เมอื่ ๒. ไมท่ ดลองสูบบุหรี่ เมอ่ื 5๙. eเนกpักี่ย5วเeรกียpับขเนั้นรปื่อรแร่งวละบ ะเมมสรจติกิิน�กาเสรพรัาขนเสธอ่ืสังาัน้รเครพพมณะปมิ่ตดะคแริดุณมละทคบ่าะเค่ีเมปรจว็นติกินิ �ปาเสมัพญราคสธห่อื ิดงัา�เคร พมณ่ิมะคุณคา่
กชวนให้สูบ ต้องรีบปดมฏี้วผยิเู้ชเสักสชียธวงทนห่ีใหน้สกั ูบแนตน่ ้องรีบปฏิเสธ
แส๙ำ�ลค.ะ ัญนน ำ�(ั กบไุหปเรเ่ี)รผ จียยัดแทนพำ�เรปร่ใ็น่ นวปโ้�มรยงรกณเรัรีนยงนคร ์ ะ ด ม ค ว � ม คิ ด St St
สียงทหี่ นักแน่น เพื่อเปเก็นกี่ย�วรชกักชับวเนรแื่อละงเ ตืสอน�ภรัยเใสห้พติดที่เป็นปัญห�
สารเสพตดิ และสารอนั ตรายใกล้ตวั 135 เย�วชสนหำ�่�คงไัญกลจ �(กบบุหุหรี่ ร่ี) จัดทำ�เป็นป้�ยรณรงค์
สารเสพตดิ และสารอนั ตรายใกล้ตัว 135
แ ล ะ นำ � ไ ป เ ผ ย แ พ ร่ ใ น โ ร ง เ รี ย น
เพ่ือเป็นก�รชักชวนและเตือนภัยให้
เย�วชนห�่ 1ง3ไ5กลสุดจยอ�ดกคู่มบือครหุ ู ร่ี
สุดยอดคู่มือครู 8
พเิ ศษ
ค�ำชี้แจงในการใช้หนังสือเรียน
ท่ีได้รับการออกแบบให้สอดคล้องกับการเรียนรู้ของสมอง
หนงั สอื เรยี น รายวชิ าพืน้ ฐาน สขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๒ กลุม่ สาระการเรยี นรูส้ ขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา
เล่มนี้ ได้จัดทำ�ขึ้นตามมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด และสาระการเรียนรู้แกนกลางของหลักสูตรแกนกลางการศึกษา
ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ โดยมีเนื้อหา กิจกรรม และคำ�ถามที่เหมาะสมกับพัฒนาการของผู้เรียน กระตุ้นกระบวนการ
คิดวิเคราะห์ให้กับผู้เรียน ซึ่งสอดคล้องกับการเรียนรู้ของสมอง (Brain Based Learning)
หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ อวยั วะภายใน
รา่ งกายทสี่ ำาคญั
ตวั ชีว้ ดั ตัวชวี้ ดั
เป็นเป้าหมายในการพัฒนา ๑. อธบิ ายลักษณะและหนา้ ทีข่ องอวัยวะภายใน (พ ๑.๑ ป. ๒/๑)
ผู้เรยี น ที่ผู้เรียนจะไดร้ ับและ ๒. อธิบายวิธีดูแลรักษาอวยั วะภายใน (พ ๑.๑ ป. ๒/๒)
ปฏบิ ัติได้ในหนว่ ยการเรียนรู้น้ี
ผังสาระการเรยี นรู้
ผังสาระการเรยี นรู้
เปน็ หวั ขอ้ ท่ีผ้เู รยี นจะได้เรยี น ตบั
ในหนว่ ยการเรยี นรูน้ ้ี
ปอด ไต
สาระส�ำคัญ
เป็นความรูส้ �ำคัญท่ีเปน็ หัวใจ กระเพาะอาหาร
ความเขา้ ใจที่คงทน สมอง ลาำ ไส้
ทผี่ เู้ รยี นจะได้รับ
อวัยวะภายใน
ร่างกาย
อวยั วะภายใน
รา่ งกายที่สำาคญั
สาระสาำ คัญ
อวัยวะภายในร่างกายมีลักษณะและหน้าที่แตกต่างกัน เพ่ือให้สามารถดำารงชีวิต
และเจรญิ เตบิ โตตามปกติ เราจึงตอ้ งดูแลรกั ษาอวัยวะภายในอย่างถูกต้อง
9 สุดยอดคู่มือครู
พิเศษ
การเคลือ่ นไหวรา่ งกายเบอ้ื งตน้
จดุ ประกายความคิด
จดุ ประกายความคิด
เปน็ ค�ำถามท่ีกระต้นุ ความคิด
ให้ผู้เรยี นฝกึ ใชค้ วามคดิ
สร้างสรรค์เกย่ี วกับ
เรื่องทีจ่ ะเรียน
คนในภาพมีการเคลอ่ื นไหวและทำากจิ กรรมอะไรกันบ้าง เนอ้ื หา
การเคลือ่ นไหวรา่ งกายในชีวติ ประจำาวัน ครบตามตัวช้วี ัดและตรง
การเคล่ือนไหวเป็นการปรับเปล่ียนอวัยวะส่วนต่าง ๆ ให้สามารถ ตามหลกั สตู รแกนกลาง
ทำากิจกรรมในชีวิตประจำาวนั ได้ โดยใชก้ ารเคลอื่ นไหวรา่ งกายเบือ้ งตน้ การศกึ ษาขัน้ พ้ืนฐาน
ซง่ึ มลี ักษณะตา่ ง ๆ ดงั น้ี พุทธศักราช ๒๕๕๑
เหมาะสมกับระดบั ชน้ั
การเคลอ่ื นไหวรา่ งกายเบอื้ งตน้ 51 ของผู้เรียน
คำ� ถามท้าทาย ๑. อันตรายท่ีเกิดจากอคั คีภยั
เป็นค�ำถามกระต้นุ ความคิด อคั คีภยั หรอื ไฟไหม้ ทาำ ใหเ้ กิดการบาดเจบ็ เสียชีวติ และทรพั ย์สิน
ของผเู้ รยี นใหเ้ กิดความคดิ
สร้างสรรค์ ทพ่ี กั อาศยั และอาคารบา้ นเรอื นเกดิ ความเสยี หาย ทำาใหค้ นไรท้ อี่ ยอู่ าศยั
๒. สาเหตขุ องการเกดิ อัคคภี ัย
สุดยอดคู่มือครู 10
๑. สายไฟฟ้าภายในบ้านเกา่ ชำารุด และไฟฟา้ ลัดวงจร
(อา่ นวา่ ลัด-วง-จอน)
๒. เสียบปล๊ักเครอื่ งใช้ไฟฟา้ หลายชนิดในเต้ารบั อนั เดยี ว
๓. ความประมาทในการใชอ้ ุปกรณ์และเครื่องใช้ไฟฟา้
๔. แก๊สหุงต้มระเบิด
๕. เผาขยะ และหญ้าแห้งในบริเวณบา้ น โดยไม่เฝ้าระวงั
๖. จุดธปู เทียนทง้ิ ไว้ ไมด่ บั ใหส้ นิทกอ่ นออกจากบ้านหรือ
ก่อนเขา้ นอน
๗. การเล่นส่งิ ของทีเ่ กย่ี วกับไฟหรอื วตั ถุไวไฟของเด็ก
เช่น ดอกไม้ไฟ
คาํ ถามท้าทาย
นกั เรียนมีความคดิ เห็นอย่างไรกบั คำากลา่ วท่วี า่
“โจรปลน้ ๑๐ ครงั้ ยังไม่เทา่ ไฟไหมค้ รง้ั เดียว”
การป้องกันอุบตั ิเหตแุ ละอคั คภี ยั 157
พิเศษ
๑.๕ การป้องกันอบุ ัตเิ หตจุ ากการเดินทางโดยรถไฟฟ้า
๑. ขณะขนึ้ -ลงบนั ไดเล่อื นบนสถานีรถไฟฟ้า ตอ้ งจับราวใหม้ นั่ คง
๒. ยืนรอรถไฟฟ้าหลงั เส้นสเี หลอื ง
และไมช่ ะโงกหนา้ มองรถไฟฟา้ หรอื
รางรถไฟฟ้า
๓. ควรยืนด้านข้างประตู
ท า ง เ ข้ า - อ อ ก ร ถ ไ ฟ ฟ้ า แ ล ะ ใ ห้
ผู้โดยสารด้านในรถออกมาก่อน
แล้วจงึ เขา้ ไป รถไฟฟา้
๔. เมื่อได้ยินสัญญาณปิด
ประตู ไม่ว่ิงเข้าสู่ประตูรถ ให้รอ
ขบวนต่อไป เพราะอาจถูกประตู
หนบี ได้
๕. หาท่ีนั่งหรือที่ยึดเกาะให้
จดุ ประกายความรู้ มั่นคง และไม่วิ่งเล่นบนขบวน
เปน็ หวั ขอ้ ค�ำถามกระตนุ้ ใหผ้ เู้ รยี น รถไฟฟ้า
ไดฝ้ ึกคดิ พร้อมกับมีค�ำตอบให้ เขา้ -ออกรถไฟฟ้าอยา่ งเป็นระเบียบ
๑.๒ การปอ้ งกันอบุ ัติเหตุจากการถบี รถจกั รยาน จดุ ประกายความรู้
๑. สวมหมวกนิรภัย และติดแถบสะทอ้ นแสง
หรอื ไฟทท่ี า้ ยรถ ทราบหรือไมว่ า่ ทางรถไฟสายแรกของ
๒. ถีบรถจักรยานในชอ่ งเฉพาะสาำ หรับรถจักรยาน หรอื ประเทศไทยสรา้ งข้ึนเมอ่ื ใด
ถบี ชดิ รมิ ถนนด้านใน คำาตอบ : ทางรถไฟสายแรกของประเทศไทย
๓. ถบี รถจักรยานด้วยความระมดั ระวงั ไมผ่ าดโผน สรา้ งขึน้ ในสมัยรชั กาลท่ี ๕ เปน็ เสน้ ทางรถไฟ
และไม่ถบี รถจักรยานดว้ ยความเรว็ จากกรงุ เทพฯ ถงึ นครราชสมี า
๔. เม่อื ถึงทางแยกควรหยุดมองให้แนใ่ จว่าไมม่ รี ถจึงถบี รถจกั รยาน
ขา้ มไป การป้องกนั อบุ ตั เิ หตแุ ละอัคคีภยั 153
๕. จูงรถจกั รยานข้ามทางม้าลายในบริเวณท่มี ีการจราจรคบั คง่ั
๖. นาำ สง่ิ ของใสต่ ะกรา้ ใหเ้ รยี บรอ้ ย หรอื ใชส้ ายรดั
กบั เบาะทา้ ยใหเ้ รยี บรอ้ ยก่อนถีบรถจกั รยาน
๗. ใหส้ ญั ญาณมอื กับรถที่มาขา้ งหนา้ หรือ
ข้างหลงั ทกุ ครัง้ ดงั น้ี
เลยี้ วซ้าย เลยี้ วขวา ชะลอ หยุด ใหแ้ ซง อนรุ กั ษส์ ง่ิ แวดล้อม
เป็นหวั ข้อความรู้ในการปลูกฝัง
อนรุ ักษส์ ิ่งแวดลอ้ ม จิตส�ำนึกของผเู้ รยี นใหร้ ู้จกั
อนุรักษ์รักษาสงิ่ แวดลอ้ ม
การเดินเทา้ หรอื ถบี รถจกั รยานไปโรงเรียนหรือสถานท่ที อี่ ยู่ใกล้ เป็นการ
ช่วยลดควนั พิษ ทำาให้อากาศบริสุทธิ์ และมีสภาพแวดลอ้ มท่ีดี 11 สุดยอดคู่มือครู
การป้องกนั อุบตั เิ หตแุ ละอัคคีภัย 151
พิเศษ
๖. อาหารประเภทปิง้ ยา่ งจนไหม้เกรียม
๗. อาหารท่ีใส่สารบอแรกซ์ (borex) หรือน้ำาประสานทองเพ่ือเพ่ิมความ
กรอบ เชน่ ลูกชนิ้ ไส้กรอก
อาหารประเภทฟาสต์ฟูด นา้ำ อัดลม ชา กาแฟ เป็นอาหารทคี่ วรหลีกเลีย่ ง
ทาำ ให้เปน็ โรคอ้วน
ความรเู้ พม่ิ เตมิ
ความรู้เพมิ่ เตมิ สารบอแรกซ์ หรือนำ้าประสานทอง คือ สารเคมีที่ใช้ในอุตสาหกรรม
เปน็ หวั ขอ้ ความรูท้ เ่ี พ่ิมเตมิ มกั พบในอาหาร เช่น เน้ือสตั วบ์ ด ลูกช้ิน ไส้กรอก ผลไมด้ อง ซึง่ มีพษิ ต่อร่างกาย
จากเนอ้ื หาเพ่ือใหผ้ ้เู รยี นได้รับ หากไดร้ บั ในปรมิ าณมาก จะเกดิ อาการเปน็ พษิ แบบเฉยี บพลนั เชน่ อาเจยี น คลนื่ ไส้
ความรทู้ ่นี อกเหนือจาก ปวดศีรษะ อุจจาระร่วง บางรายถึงขั้นเสียชีวิตได้ ฉะนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงอาหาร
บทเรียนเพม่ิ ขน้ึ ที่หยุ่น กรอบได้นานผิดปกติ ก่อนนำาวัตถุดิบมาปรุงอาหารจะต้องล้างให้สะอาด
เพือ่ ความปลอดภยั ของสขุ ภาพ
ปลอดภัยไว้ก่อน
เปน็ หวั ขอ้ ความรทู้ ใ่ี หผ้ เู้ รยี นรจู้ กั ปลอดภยั ไวก้ อ่ น
ระมัดระวงั ในการท�ำกจิ กรรม
ต่าง ๆ โดยสอดแทรกหวั ขอ้ เราไม่ควรรับประทานอาหารท่ีใส่ในกล่องโฟม โดยเฉพาะอาหารท่ีร้อน
ท่สี มั พนั ธ์กับเรื่องทีเ่ รียน และมัน เพราะจะทำาให้สารเคมีในโฟมละลายออกมาปนกับอาหาร
เมือ่ รับประทานเขา้ ไปจะเปน็ อนั ตรายต่อรา่ งกาย
นักเรียนจะใช้วัสดุใดใสอ่ าหารแทนกล่องโฟม
สนกุ (ฟดู ) อาหาร
กับคาำ ศัพท์
food
soda pop (โซ' ดะ พอพ) น้าำ อดั ลม
การสรา้ งเสรมิ สุขภาพท่ีดี 10๓
สุดยอดคู่มือครู 12
พิเศษ
อาชีพนา่ รู้ อาชีพนา่ รู้
เป็นหัวขอ้ ความรใู้ นดา้ นอาชพี
ต่าง ๆ ใหผ้ เู้ รียนได้รูจ้ ักอาชีพ แพทย์ (อา่ นว่า แพด) หรอื หมอ คอื ผูท้ ี่รักษาอาการเจบ็ ป่วย และโรค
ทหี่ ลากหลาย ตา่ ง ๆ
สนุกกับค�ำศพั ท์ เพ่อื น ๆ มใี ครอยากเปน็ หมอบา้ งคะ
เป็นหัวขอ้ ค�ำศพั ท์ภาษาองั กฤษ
ท่เี กี่ยวกับเรอ่ื งท่ีเรียน สนุก (เบรน) สมอง
โดยมีค�ำศพั ท์ ค�ำอ่าน (บอด' ดี) ร่างกาย
และความหมาย กับคาำ ศพั ท์ (ฮารท์ ) หวั ใจ
เว็บไซต์แนะนำ� brain
เปน็ หวั ขอ้ ทใี่ หผ้ ู้เรยี นสามารถ body
ค้นหาข้อมลู เพิม่ เตมิ ในเร่ือง heart
ท่เี รยี นจากเวบ็ ไซต์ท่เี ก่ียวข้อง
เว็บไซตแ์ นะนำา
โรคเกย่ี วกับอวยั วะภายใน http://www.siamhealth.net
16 สุขศกึ ษาและพลศึกษา ป.๒
13 สุดยอดคู่มือครู
พเิ ศษ
สรปุ ส รปุ การที่เราสามารถเคล่ือนไหวร่างกายขณะอยู่กับที่
เป็นหวั ขอ้ สรุปสาระส�ำคัญ ขณะเคลอื่ นท่ี และการเคลอื่ นไหวรา่ งกายโดยใชอ้ ปุ กรณป์ ระกอบ
ของเร่อื งทีเ่ รียนในหน่วยการเรยี นรู้ ด้วยท่าทางทถ่ี ูกต้องและเหมาะสมกบั กิจกรรมท่ีปฏิบตั ิ จะชว่ ยให้
สามารถปฏิบัตกิ จิ กรรมตา่ ง ๆ ในชีวติ ประจาำ วนั ไดอ้ ยา่ งปลอดภยั
กิจกรรมพฒั นาการอ่าน และมีประสทิ ธิภาพ
เป็นกิจกรรมใหผ้ ู้เรยี นได้
ฝึกอา่ นค�ำศพั ทภ์ าษาไทย สนุก (มฟู ว) เคลือ่ นที่ เคล่อื นไหว
ในหน่วยการเรยี นรู้ พรอ้ มกับ (วอค) เดิน
มคี �ำอ่าน และความหมาย กับคำาศพั ท์
move
walk
เว็บไซตแ์ นะนาำ
สำานกั งานกองทนุ สนบั สนนุ การสร้างเสรมิ สุขภาพ (สสส.)
http://www.thaihealth.or.th
กจิ กรรมพัฒนาการอ่าน
นักเรยี นอา่ นคาำ และความหมายของคาำ ต่อไปน้ี
คำ�ศพั ท์ ค�ำ อ่�น คว�มหม�ย
ประสิทธิภาพ ประ-สดิ -ท-ิ พาบ ความสามารถท่ที าำ ใหเ้ กดิ
ในการทาำ งาน
ภูมิตา้ นทาน พูม-ตา้ น-ทาน สภาพท่ีร่างกายมีแรงต่อต้าน
เช้อื โรคทเ่ี ข้าสูร่ ่างกาย
การเคล่ือนไหวรา่ งกายเบ้ืองตน้ 63
สุดยอดคู่มือครู 14
พิเศษ
ผงั สรปุ สาระสำาคญั
ผังสรุปสาระสำ� คัญ พฤติกรรม ความ มีความแข็งแรง กล้าหาญ อดทน จิตใจหนักแน่น
ทเ่ี หมาะสม ภาคภูมิใจ มีมารยาท สุภาพอ่อนโยน เป็นผู้ดูแลความเรียบร้อย
เปน็ การสรุปความคดิ รวบยอด กับเพศของตน ในตนเอง ภายในบา้ น
ของเนอื้ หาในแตล่ ะหัวข้อของ และความ
หน่วยการเรียนรู้ ภาคภมู ิใจ มภี าวะความเปน็ ผนู้ าำ มนี าำ้ ใจ เสยี สละ ไมเ่ อาเปรยี บ พดู จา
ในตนเอง สุภาพอ่อนหวาน รู้จักให้อภัย สุภาพอ่อนโยน ให้เกียรติ
ซ่ึงกนั และกนั ประหยัดและอดออม เล่นอยา่ งระมัดระวัง
พฤตกิ รรม ชว่ ยเหลืองานบา้ น
ที่เหมาะสม
กบั เพศของ
ตนเอง
พฤตกิ รรม มารยาททาง การพดู : ใชค้ าำ ลงท้ายสภุ าพ กลา่ วขอบคณุ ขอโทษ กลา่ วทกั ทาย
ทางเพศ สงั คมที่ เมอื่ พบกนั ไม่พูดแทรก และรบั ฟงั ขณะท่ผี ู้อื่นกำาลงั พดู
เหมาะสม กิรยิ าท่าทาง : สุภาพออ่ นน้อม ไม่กา้ วรา้ ว ย้ิมแย้มแจ่มใส
ควบคุมอารมณ์ ไมโ่ กรธง่าย ไม่ใช้ความรุนแรง
กบั กาลเทศะ
การเลน่ : เล่นใหเ้ หมาะสม ไมแ่ กลง้ กัน ระมัดระวงั ในการเลน่
ความสำาคัญ คึกคะนอง ไมใ่ ช้ความรุนแรง
ของเพ่อื น
คุณคา่ ของการมเี พื่อน : เปน็ เพ่ือนเลน่ เพ่อื นคยุ ซกั ถาม
เรื่องต่าง ๆ คอยช่วยเหลือซงึ่ กันและกัน
การปฏบิ ัติตนทีด่ ตี อ่ เพอื่ น : มนี ำ้าใจชว่ ยเหลือดูแล แบง่ ปันสงิ่ ตา่ ง ๆ
ใช้คาำ พูดสภุ าพ ย้มิ แยม้ แจม่ ใส ไมเ่ ล่นรุนแรง รู้จกั ใหอ้ ภัยกัน
มคี วามจริงใจ ไมโ่ กหกกัน
พฤติกรรมทางเพศ 47
15 สุดยอดคู่มือครู
พิเศษ
กิจกรรมการเรยี นรู้
๑. นักเรียนแบ่งกลุ่มร่วมกันคิดการแสดงบทบาทสมมุติ การปฏิบัติตน
ตามบทบาทหน้าท่ีของสมาชิกในครอบครัวเพื่อทำาให้ครอบครัวมี
กิจกรรมการเรยี นรู้ ความสุข จากนัน้ ออกมาแสดงทหี่ นา้ ชั้นเรียน
เปน็ กิจกรรมให้ผ้เู รียน ๒. นักเรียนวาดภาพสมาชิกในครอบครัว เขียนช่ือและบทบาทหน้าที่
ไดฝ้ กึ ปฏิบัตแิ ละพฒั นาทกั ษะ ของสมาชิกในครอบครัวแต่ละคน แล้วออกมาแสดงผลงาน
ทางดา้ นการคดิ และความรู้ หนา้ ชัน้ เรียน
ประจ�ำหนว่ ยการเรียนรู้ ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่มช่วยกันบอกวิธีปฏิบัติตนตามบทบาทหน้าท่ีของ
ตนเองท่ีจะทำาให้ครอบครัวมีความสุข และสรุปคำาตอบเป็น
แผนภาพความคิด
ตัวอย่�งแผนภ�พคว�มคิด วิธีปฏิบัติตนต�ม
บทบ�ทหน�้ ทข่ี องตนเอง
ค�ำถามพัฒนากระบวนการคิด คาำ ถามพัฒนากระบวนการคิด
๑. นักเรยี นภูมใิ จในบทบาทหนา้ ท่ใี ดของตนเอง
เป็นค�ำถามท้ายหน่วยการเรียนรู้ ๒. บทบาทหน้าท่ขี องพ่อแม ่ ผปู้ กครอง และญาตทิ ี่มตี อ่ นักเรยี นเหมอื นกนั
ใหผ้ เู้ รยี นได้ฝกึ คิดวเิ คราะห์ มีอะไรบา้ ง
๓. นกั เรียนจะแสดงความกตญั ญกู ตเวทีต่อพอ่ แม่ ผปู้ กครอง และญาติ
ได้อย่างไรบา้ ง
36 สุขศกึ ษาและพลศกึ ษา ป.๒
สุดยอดคู่มือครู 16
หนังสอื เรยี น
รายวชิ าพื้นฐาน
สถาบันพฒั นาคุณภาพวชิ าการ (พว.) สแลขุ ะศพึกลษศากึ ษา
๑๒๕๖/๙ ถนนนครไชยศรี
แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสติ ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๒
กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐ กลมุ่ สาระการเรียนรูส้ ขุ ศึกษาและพลศึกษา
โทร. ๐-๒๒๔๓-๘๐๐๐ ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พนื้ ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕๑
(อัตโนมตั ิ ๑๕ สาย),
๐-๒๒๔๑-๘๙๙๙ ผเู้ รียบเรยี ง รองศาสตราจารย์ ดร.เรณมุ าศ มาอุ่น
แฟกซ์ : ทกุ หมายเลข, แพทยห์ ญิงเขมฤทัย วรรณรสพากย์
แฟกซ์อตั โนมัติ :
๐-๒๒๔๑-๔๑๓๑,
๐-๒๒๔๓-๗๖๖๖
สงวนลิขสทิ ธ์ิ
บรษิ ทั พฒั นาคุณภาพวชิ าการ (พว.)
จำากัด
พ.ศ. ๒๕๖๔
ผู้ตรวจ ดร.จฑุ ามาศ บตั รเจริญ
ดร.ปราณี เสนยี ์
ดร.จุรีย์ เลาหพงษ์
website : บรรณาธิการ อาจารย์นฤมล วจิ ิตรรัตนะ
www.iadth.com
ค�ำน�ำ
หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน สุขศึกษาและพลศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษา
และพลศึกษา ช้ันประถมศึกษาปีท่ี ๒ ได้จัดทำาขึ้นตามมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัดและ
สาระการเรยี นรขู้ องหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ โดยมเี นือ้ หา
สาระครอบคลุมสาระที่ ๑ การเจริญเติบโตและพัฒนาการของมนุษย์ สาระท่ี ๒
ชีวิตและครอบครัว สาระที่ ๓ การเคล่ือนไหว การออกกำาลังกาย การเล่นเกม กีฬาไทยและ
กีฬาสากล สาระท่ี ๔ การสร้างเสริมสุขภาพ สมรรถภาพ และการป้องกันโรค และสาระท่ี ๕
ความปลอดภยั ในชวี ติ โดยมงุ่ เนน้ การสรา้ งและพฒั นาพฤตกิ รรมสขุ ภาพ ทง้ั ดา้ นความร ู้ เจตคต ิ
คุณธรรม ค่านิยม และการปฏิบัติเกี่ยวกับสุขภาพควบคู่ไปด้วยกัน รวมทั้งการใช้กิจกรรม
การเคลื่อนไหว การออกกำาลังกาย การเล่นเกมและกีฬา ในการพัฒนาสุขภาพทั้งทางกาย
จิต สงั คม และปญั ญา ใหเ้ หมาะสมกบั วัยของผเู้ รยี น
เพ่ือให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ผู้สอนและผู้เรียน หนังสือเรียนเล่มน้ีจึงได้นำาเสนอ
เนื้อหาที่ทันสมัย มีกิจกรรมการเรียนรู้ท่ีนำาไปสู่การประเมินผลตรงตามตัวช้ีวัด มีคำาถาม
พัฒนากระบวนการคิดและสอดแทรกข้อมูลเก่ียวกับอาชีพน่ารู้ อนุรักษ์ส่ิงแวดล้อม
ปลอดภัยไว้ก่อน เว็บไซต์แนะนำา สนุกกับคำาศัพท์ ความรู้เพิ่มเติม กิจกรรมพัฒนาการอ่าน
และจดุ ประกายโครงงาน เพอ่ื ใหผ้ ้เู รยี นมคี วามรมู้ ากข้นึ
รองศาสตราจารย ์ ดร.เรณุมาศ มาอนุ่
พญ. เขมฤทยั วรรณรสพากย์
ค�ำช้ีแจง
หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน สุขศึกษาและพลศึกษา ฉบับน้ีได้ปรับแก้ไขเนื้อหา
ให้ถูกต้องและสอดคล้องตามพระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ. ๒๕๕๘
พระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. ๒๕๕๙ และ
กฎหมายอื่นท่ีเกี่ยวข้อง ซ่ึงแก้ไขปรบั ปรงุ เนอ้ื หาภายใตห้ ลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน
พทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑ โดยปรบั แกไ้ ขเนอื้ หาในสาระท่ี ๑ การเจรญิ เตบิ โตและพฒั นาการของมนษุ ย์
สาระท่ี ๒ ชีวติ และครอบครัว และสาระท่ ี ๕ ความปลอดภยั ในชีวติ เฉพาะเรื่องทเี่ กีย่ วขอ้ งกบั
เพศวิถี ความเท่าเทียมระหว่างเพศ การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น
ซงึ่ ไดก้ าำ หนดคาำ สาำ คญั ความหมาย เนอ้ื หา และตวั อยา่ ง โดยสาำ นกั วชิ าการและมาตรฐานการศกึ ษา
สำานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน ร่วมกับผู้ทรงคุณวุฒิจากหน่วยงาน
ท่ีเก่ียวข้อง และภาคประชาสังคมได้จัดทำาข้ึน เพ่ือเป็นกรอบและแนวทางให้ทุกสำานักพิมพ์
ใช้ในการปรับแก้ไขหนังสือเรียนให้ถูกต้องเป็นท่ีเข้าใจตรงกันต้ังแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑
ถึงช้ันมธั ยมศึกษาปที ี่ ๖
ทั้งนี้ การปรับปรุงหนังสือเรียนดังกล่าว ยังคงยึดถือรากฐานเดิมของสังคมไทย
ไปพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลก ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อนักเรียน ผู้ปกครอง ครู
และทุกคนในสังคมในการร่วมสร้างความเข้าใจและยอมรับการเปลี่ยนแปลงท่ีเกิดข้ึน
ในศตวรรษที่ ๒๑ อย่างเทา่ เทียมไปพร้อมกัน
สำรบัญ
สาระท่ี ๑ : การเจริญเติบโตและพัฒนาการของมนุษย์ หน้า
หน่วยการเรยี นร้ทู ี่ ๑ อวัยวะภายในรา่ งกายทีส่ ำาคญั ๕
หน่วยการเรยี นรู้ที่ ๒ ธรรมชาติของชีวิตมนุษย์ ๑๙
สาระที่ ๒ : ชวี ติ และครอบครวั
๒๙
หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี ๓ บทบาทหน้าทขี่ องสมาชกิ ในครอบครวั ๓๗
หน่วยการเรียนรูท้ ี่ ๔ พฤตกิ รรมทางเพศ
สาระที่ ๓ : การเคลอื่ นไหว การออกกำาลังกาย การเลน่ เกม ๕๐
๖๗
กฬี าไทย และกีฬาสากล ๘๑
หน่วยการเรียนรู้ที่ ๕ การเคล่ือนไหวร่างกายเบอื้ งต้น ๙๔
หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี ๖ การออกกาำ ลงั กายและกจิ กรรมทางกาย ๑๑๑
หน่วยการเรียนรู้ท่ี ๗ สนกุ กับการเล่นเกมเบ็ดเตล็ด
๑๒๒
สาระท่ี ๔ : การสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพ สมรรถภาพและการปอ้ งกนั โรค ๑๓๒
๑๔๗
หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ ๘ การสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพที่ดี ๑๖๗
หน่วยการเรียนร้ทู ่ี ๙ การดูแลตนเองเมือ่ เจบ็ ปว่ ยและบาดเจ็บ ๑๖๘
สาระท่ี ๕ : ความปลอดภัยในชีวิต
หน่วยการเรียนรทู้ ี่ ๑๐ ยาสามญั ประจาำ บ้าน
หน่วยการเรยี นรู้ท่ี ๑๑ สารเสพตดิ และสารอันตรายใกลต้ ัว
หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ ๑๒ การป้องกันอุบตั ิเหตแุ ละอัคคีภยั
จุดประกายโครงงาน
บรรณานุกรม
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
เปา้ หมายการเรยี นรู้
หน่วยการเรียนรทู้ ่ี อวยั วะภายใน มาตรฐานการเรยี นรู้
รา่ งกายท่ีสาำ คญั
มาตรฐาน พ ๑.๑
เข้าใจธรรมชาตขิ องการเจรญิ เตบิ โต
และพัฒนาการของมนุษย์
ตัวชี้วดั สมรรถนะส�ำ คญั ของผเู้ รยี น
๑. อธบิ ายลักษณะและหนา้ ท่ขี องอวยั วะภายใน (พ ๑.๑ ป. ๒/๑) ๑. ความสามารถในการสอื่ สาร
๒. อธิบายวธิ ีดแู ลรักษาอวยั วะภายใน (พ ๑.๑ ป. ๒/๒) ๒. ความสามารถในการคิด
๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา
ผังสาระการเรียนรู้ ๔. ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวติ
๕. ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
ตบั ไต
ปอด คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์
หวั ใจ กระเพาะอาหาร ใฝ่เรยี นรู้
ตัวช้วี ัดท่ ี ๔.๑ ตัง้ ใจ เพียรพยายาม
สมอง ลาำ ไส้ ในการเรยี นและเขา้ รว่ มกจิ กรรมการเรยี นรู้
อวัยวะภายใน ตวั ชว้ี ัดที่ ๔.๒ แสวงหาความรู้จากแหล่ง
ร่างกาย เรียนรู้ต่าง ๆ ท้ังภายในและภายนอก
โรงเรยี น ดว้ ยการเลอื กใชส้ อ่ื อยา่ งเหมาะสม
อวัยวะภายใน บนั ทกึ ความรู้ วเิ คราะห์ สรปุ เปน็ องคค์ วามรู้
ร่างกายทส่ี าำ คญั และสามารถนำ�ไปใช้ในชีวติ ประจำ�วันได้
สาระสำาคัญ มุ่งม่นั ในการทำ�งาน
อวัยวะภายในร่างกายมีลักษณะและหน้าท่ีแตกต่างกัน เพ่ือให้สามารถดำารงชีวิต ตัวช้ีวัดที่ ๖.๑ ตง้ั ใจและรบั ผดิ ชอบในการ
และเจรญิ เตบิ โตตามปกต ิ เราจงึ ตอ้ งดแู ลรักษาอวัยวะภายในอยา่ งถูกตอ้ ง ปฏบิ ตั หิ น้าท่กี ารงาน
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ตวั ชี้วดั ท ่ี ๖.๒ ทำ�งานด้วยความเพียร
พยายามและอดทนเพื่อให้งานสำ�เร็จ
จุด ประกายโครงงา น ตามเปา้ หมาย
โครงงานเร่ือง การดูแลอวัยวะภายใน
นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันสำ�รวจและรวบรวมข้อมูล เรื่อง
การดแู ลอวยั วะภายใน ๑ อวยั วะ โดยสอบถามจากสมาชกิ ในครอบครัวเก่ยี วกับ
วิธีการดูแลรักษาอวัยวะภายในให้ทำ�งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และนำ�เสนอ
ในแบบแผงโครงงาน
5 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตวั ช้ีวัด อวัยวะภายในรา่ งกาย
พ ๑.๑ ป.๒/๑ จดุ ประกายความคดิ
พ ๑.๑ ป.๒/๒
สมอง
ภาระงาน/ชนิ้ งาน
St ปอด
แผนภาพความคิด ลกั ษณะ หน้าท่ี หัวใจ
และวธิ ีดแู ลรกั ษาอวยั วะภายใน
ตับ
ep 1 ข้นั สงั เกต
กระเพ�ะอ�ห�ร
รวบรวมขอ้ มลู
ล�ำ ไส้เล็ก
๑. นั ก เ รี ย น สั ง เ ก ต ภ า พ อ วั ย ว ะ ภ า ย ใ น
ร่างกายแล้วร่วมกันสนทนา โดย ล�ำ ไสใ้ หญ่
ตอบค�ำ ถาม ดงั นี้ ไต
• จากภาพมีอวัยวะใดบ้าง เพื่อน ๆ คิดวา่ อวยั วะใดสาำ คญั ทสี่ ดุ เพราะอะไร
(ตวั อยา่ งค�ำ ตอบตบั ไตหวั ใจสมองปอด
อวัยวะภายในร่างกาย เป็นอวัยวะที่มองไม่เห็น
ล�ำ ไส้) และไม่สามารถจับต้องได้ เช่น หัวใจ ปอด ตับ ไต
• อวัยวะเหล่านี้ นักเรียนสามารถ กระเพาะอาหาร
มองเห็นหรือจับต้องไดห้ รือไม่ 6 สุขศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
(ได้/ไมไ่ ด้)
• อวยั วะเหลา่ นี้ มหี นา้ ทแี่ ตกตา่ งกนั ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
หรอื ไม่ (แตกตา่ ง/ไมแ่ ตกต่าง) อวัยวะในขอ้ ใดไม่ใชอ่ วัยวะภายใน
• อวยั วะภายในคืออะไร ๑ ไต
(ตัวอย่างคำ�ตอบ อวัยวะที่อยู่ในร่างกาย ๒ ลิ้น
๓ ตบั
ไม่สามารถจับต้องหรือมองเห็นได้จาก (เฉลย ๒ เพราะล้ินเปน็ อวัยวะภายนอกทม่ี ีหน้าทรี่ บั รู้รสชาติ)
ภายนอก มหี นา้ ทกี่ ารท�ำ งานแตกตา่ งกนั ไป)
๒. นักเรียนบอกอวัยวะภายในท่ีตนเอง
รู้จัก คนละ ๑ อวยั วะ ตัวแทนนกั เรียน
บันทึกลงในแผนภาพความคดิ
ดงั ตัวอย่าง
ปอด
หัวใจ ตบั
สมอง อวยั วะ ไต
ภายใน
ล�ำ ไส้ใหญ่ ล�ำ ไสเ้ ลก็ กระเพาะอาหาร
6
สุดยอดคู่มือครู
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ep 1aseanSt
๑. สมอง สมอง (อ่านว่า สะ-หมอง) เป็นอวัยวะที่ถูก ข้ันสงั เกต
ห่อหุ้มอยู่ภายในกะโหลกศีรษะ มีลักษณะเป็นก้อน รวบรวมข้อมูล
ลกั ษณะของสมอง และมรี อยหยัก ลักษณะดงั ภาพ
๓. นักเรียนสังเกตภาพอวัยวะภายใน
สมอง มหี นา้ ทค่ี วบคมุ การทำางานของรา่ งกาย เชน่ (สมอง หวั ใจ ปอด) แลว้ รว่ มกนั สนทนา
การเคลื่อนไหว การมองเห็น การได้กล่ิน นอกจากนี้ โดยตอบค�ำ ถาม ดังน้ี
สมองยังทำาหน้าท่ีคิด จำา รับรู้ความรู้สึก อารมณ์
และการเรียนรตู้ า่ ง ๆ • นกั เรยี นรจู้ กั อวยั วะในภาพหรอื ไม่
(รจู้ ัก/ไมร่ จู้ กั )
การดแู ลรกั ษาสมอง ทาำ ได้ดังน้ ี
• อวยั วะในภาพมชี ่ือวา่ อะไรบา้ ง
๑. ทำากิจกรรมต่าง ๆ ด้วยความระมัดระวัง ไม่ประมาท ไม่เล่นกันด้วยความ (สมอง หวั ใจ ปอด)
รุนแรง เพ่ือป้องกันอันตรายท่ีทำาให้สมองได้รับการกระทบกระเทือน เช่น • อวัยวะใดทำ�หน้าท่ีจดจำ�และ
การล้มศีรษะฟาดพืน้
สั่งการร่างกายให้ทำ�กิจกรรมต่าง ๆ
๒. สวมหมวกนิรภัยในขณะถีบรถจักรยาน หรือขับขี่ซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์ (สมอง)
และคาดเขม็ ขดั นริ ภยั เมอื่ โดยสารบนรถยนต์ เพอื่ ปอ้ งกนั อบุ ตั เิ หตทุ อ่ี าจทำาให้ • อวัยวะใดที่ทำ�ให้ร่างกายมีชีวิต
สมองได้รับอันตราย อยู่ได้ (หวั ใจ)
• อวัยวะใดที่ทำ�หน้าท่ีเก่ียวข้อง
๓. อ่านหนังสือ เล่นเกมที่ฝึกความคิด ฝึกคิดเลขเร็ว เพื่อเป็นการฝึกการคิด กับการหายใจ (ตัวอย่างคำ�ตอบ จมูก
และความจาำ อยู่เสมอ ซ่ึงจะทาำ ใหส้ มองไมฝ่ อ่ ปอด)
๔. นั ก เ รี ย น ศึ ก ษ า แ ล ะ ร ว บ ร ว ม ข้ อ มู ล
๔. รบั ประทานอาหารใหต้ รงเวลาและไมร่ บั ประทานมากเกนิ ไป เพอ่ื ใหม้ สี ารอาหาร เก่ียวกับอวัยวะภายใน (สมอง หัวใจ
ไปเล้ยี งสมองไดอ้ ย่างเพยี งพอ ป อ ด ) จ า ก ห นั ง สื อ เ รี ย น ห รื อ
แหล่งการเรียนรูท้ ห่ี ลากหลาย
๕. ไมร่ ับประทานอาหารท่มี ีรสหวานมากเกินไป เพราะอาหารรสหวานเปน็ สาเหตุ
ของการขาดสารอาหารและขดั ขวางการพัฒนาการของสมอง
๖. ไมส่ ูบบหุ รี่ เพราะจะทำาให้เปน็ โรคสมองฝ่อ
อวยั วะภายในร่างกายทีส่ ำาคญั 7
7 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขน้ั คดิ วิเคราะห์
St
และสรุปความรู้
๗. อยใู่ นพนื้ ท่ที ีม่ อี ากาศถา่ ยเทสะดวก ไม่นอนคลมุ โปง เพราะสมองต้องการ
ออกซเิ จนไปหล่อเลีย้ งเพ่อื ใหส้ มองทาำ งานไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ
๕. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๓ กลุ่ม เล่นเกม
“ฉันคืออะไร” ตัวแทนนักเรียนแจก
บัตรภาพที่มีภาพอวัยวะภายใน คือ ๘. นอนหลบั พกั ผอ่ นให้เพยี งพอ เพราะการอดนอนจะทำาใหเ้ ซลล์สมองตายได้
สมอง หัวใจ ปอด กลุม่ ละ ๑ ชุด ดังน้ี ๙. ไมใ่ ช้งานสมองหนกั เมอ่ื รา่ งกายออ่ นแอ หรือกำาลงั ป่วย เพราะจะทำาให้
ประสทิ ธภิ าพการทาำ งานของสมองลดลง
ภาพสมอง ๑๐. รับประทานอาหารที่มีวิตามิน บี ๑ บี ๖ และบี ๑๒ เช่น ผัก ผลไม้ ถั่ว งา นม
เนือ้ สัตว์ ไข่ ขา้ วกลอ้ ง เพอ่ื ใหส้ มองมีพฒั นาการทดี่ ีขึน้
ภาพหัวใจ ภาพปอด ๑๑. ฝกึ ทกั ษะการพูดคยุ กบั ผู้อน่ื เป็นประจำา เพราะทักษะการพดู เป็นตัวแสดงถึง
ประสิทธภิ าพของสมองที่มีพัฒนาการท่ดี ี
เร่ิมเล่นเกมโดยพิจารณาข้อความที่ จากภาพนี้มรี ูปสามเหลี่ยมทั้งหมดก่รี ปู
สัมพันธ์กับอวัยวะภายในส่วนต่าง ๆ และปรบมอื ใหเ้ พือ่ นคนเกง่
ในบัตรภาพ จากการฟังทีละประโยค ที่ตอบถกู ดว้ ยคะ่
ดังนี้
อาหารที่ชว่ ยบำารุงสมอง
A. สบู ฉดี เลอื ดไปเลย้ี งสว่ นตา่ งๆของรา่ งกาย
8 สขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
B. ท�ำ งานเกย่ี วขอ้ งกบั การรบั รคู้ วามรสู้ กึ
C. ควบคมุ การท�ำ งานของรา่ งกาย
D. หมน่ั ออกก�ำ ลงั กายเปน็ ประจ�ำ
E. ปอ้ งกนั ไมใ่ หไ้ ดร้ บั ความกระทบกระเทอื น
F. รบั ประทานอาหารทช่ี ว่ ยบ�ำ รงุ เลอื ด
G. ไมค่ วรรบั ประทานอาหารทม่ี ไี ขมนั สงู
H. ฝกึ ท�ำ กจิ กรรมทใ่ี ชค้ วามคดิ เปน็ ประจ�ำ
I. เกย่ี วขอ้ งกบั การหายใจ
J. ฟอกเลอื ดเสยี ใหเ้ ปน็ เลอื ดดี
K. หลกี เลย่ี งบรเิ วณทม่ี ฝี นุ่ ละออง
L. อยใู่ นทท่ี ม่ี อี ากาศบรสิ ทุ ธ์ิ
เมอ่ื จบ๑ประโยคนกั เรยี นฟงั สญั ญาณวา่
“ฉันคืออะไร” นักเรียนแต่ละกลุ่ม
ชูบัตรภาพท่ีสอดคล้องกับข้อความ
ในประโยค กลุ่มใดที่ตอบถูกก่อน
จะได้ ๑ คะแนน เม่ืออ่านครบ
ทุกประโยคแล้ว สรุปคะแนน กลุ่มใด
มีคะแนนมากทีส่ ุด เปน็ ฝ่ายชนะ
สุดยอดคู่มือครู 8
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ep 2aseanSt
๒. หวั ใจ หัวใจ เป็นอวัยวะท่ีต้ังอยู่ภายใน ขน้ั คิดวิเคราะห์
ทรวงอกด้านซ้าย มีลักษณะดังภาพ และสรุปความรู้
หวั ใจ หัวใจห้อง มี ข น า ด ป ร ะ ม า ณ กำ า ป้ั น ข อ ง เ จ้ า ข อ ง
ห้องบนขวา บนซ้าย แบง่ ออกเป็น ๔ หอ้ ง คอื หอ้ งบน ๒ ห้อง ๖. นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เป็น
ซ้ายและขวา หอ้ งลา่ ง ๒ ห้อง ซ้ายและขวา ความคดิ รวบยอด ดงั น้ี
หวั ใจหอ้ ง หวั ใจหอ้ ง
ล่างขวา ลา่ งซา้ ย หั ว ใ จ มีหน้าที่สูบฉีดเลือดไป สมอง–อยู่ในกะโหลก เป็นก้อนเน้ือเหลว
เลย้ี งสว่ นต่าง ๆ ของร่างกาย มีหนา้ ที่ควบคมุ การทำ�งานของร่างกาย
ลกั ษณะภายในของหัวใจ
หัวใจ–อยู่ภายในทรวงอกทำ�หน้าท่ี
การดูแลรักษาหัวใจ ทาำ ไดด้ งั นี้ สูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของ
ร่างกาย มีท้งั หมด ๔ ห้อง
๑. รับประทานผักและผลไม้ที่ช่วยบำารุงหัวใจ
ป้องกันไขมนั เกาะหลอดเลือดหวั ใจ ปอด-อยู่ภายในทรวงอก มี ๒ ข้าง
ทำ�หน้าทฟ่ี อกเลือดเสียใหเ้ ป็นเลือดดี
๒. ออกกำาลังกายอย่างสม่ำาเสมอ เพ่ือให้หัวใจ
แขง็ แรง สบู ฉีดเลือดไดด้ ี ๗. นั ก เ รี ย น คิ ด ป ร ะ เ มิ น เ พื่ อ เ พิ่ ม คุ ณ ค่ า
โดยตอบค�ำ ถาม ดังนี้
๓. ไม่รับประทานอาหารท่ีมีรสหวานและไขมัน การออกกำาลังกาย
มากเกินไป เพราะจะทำาให้อ้วน ซึ่งหัวใจ ชว่ ยใหห้ วั ใจแข็งแรง • นักเรียนจะปฏิบัติตนในการดำ�เนิน
ต้องทาำ งานหนัก ชีวิตอย่างไรให้สมอง หัวใจ และปอด
แขง็ แรงและท�ำ งานไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ
(ตัวอย่างคําตอบ รับประทานอาหาร
ท่ีมปี ระโยชน์ และออกกาํ ลังกายสม่าํ เสมอ)
๔. ถ้ารู้สึกเหน่ือยง่าย หัวใจทำางานผิดปกติ
ใหร้ ีบไปพบแพทย์
จดุ ประกายความรู้ หวั ใจ
เพ่ือน ๆ ทราบหรือไม่ว่าหัวใจของเด็กหญิงและเด็กชายเต้นก่ีคร้ังต่อนาทีและ
แตกตา่ งกนั หรือไม่
คำาตอบ : ลองจบั ชพี จรของตนเอง และเปรยี บเทียบกบั เพอ่ื น
อวัยวะภายในรา่ งกายที่สำาคญั 9
เสริมความรู้ ครูควรสอน
การออกก�ำ ลงั กายทใ่ี ชแ้ รงไมม่ ากแตใ่ ชอ้ ยา่ งสม�่ำ เสมอและตอ่ เนอื่ งจะชว่ ยใหห้ วั ใจ
ทำ�งานได้ดขี น้ึ เชน่ การว่งิ เหยาะ ๆ ๑๕-๓๐ นาที หรอื การเต้นแอโรบกิ
9 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ข้ันปฏิบัติ
St แหลละังสกราุปรปควฏาบิ มตั ริู้
๓. ปอด
ปอด เป็นอวัยวะที่ตั้งอยู่ภายใน ภายนอก ภายใน
ทรวงอกทั้ง ๒ ข้าง มีลักษณะดังภาพ
๘. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๓ กลุ่ม แต่ละกลุ่ม มีหน้าที่ฟอกเลือดเสียให้เป็นเลือดดี เพื่อ ลกั ษณะภายนอกและภายใน
รว่ มกนั ระดมความคดิ เกยี่ วกบั ลกั ษณะ ให้หัวใจใช้สูบฉีดไปเล้ียงอวัยวะต่าง ๆ ของปอด
หน้าท่ี และวธิ ีดูแลรักษาอวยั วะภายใน ทัว่ รา่ งกาย
ดงั น้ี การดแู ลรกั ษาปอด ทำาได้ดังนี้
กลุ่มที่ ๑ สมอง ๑. สูดอากาศบริสุทธิ์ อยู่ในบริเวณท่ีมีอากาศ
กลมุ่ ท่ี ๒ หัวใจ
กลมุ่ ท่ี ๓ ปอด
ปลอดโปร่ง ถ่ายเทได้สะดวก จะช่วยให้ปอด
จากนั้นวาดภาพและบันทึกข้อมูลของ ทาำ งานเปน็ ปกติ
อวัยวะภายในเป็นแผนภาพความคิด
ดังตวั อยา่ ง ๒. ไม่อยู่ในที่ท่ีมีฝุ่นละอองหรือควันพิษจากการ
จราจร หรอื โรงงานอตุ สาหกรรม เพราะจะเปน็
(ภาพหัวใจ) อันตรายต่อปอด
ลักษณะ/หนา้ ท่ี วธิ ีการดูแลรักษา ๓. ออกกำาลังกายอย่างสม่ำาเสมอจะช่วยให้ปอด ใชห้ นา้ กากอนามยั ปิดจมกู
แข็งแรง เมื่อไอ จาม หรืออยู่ในบรเิ วณ
(อยู่ภายใน (ออกกำ�ลงั กาย ทมี่ คี วันพษิ หรือฝนุ่ ละออง
ทรวงอก สมํา่ เสมอ ๔. ไม่สูดดมสารเสพติดหรือสารอันตราย เช่น หรือเพื่อปอ้ งกนั
ดา้ นซ้าย ท�ำ หน้าที่ รบั ประทาน กาว (glue) แล็กเกอร์ (lacquer) ควันบุหรี่ โรคทางเดินหายใจ
สบู ฉีดเลือด ผัก ผลไม้ เพราะเปน็ การทาำ ลายปอด และเปน็ อนั ตรายตอ่ สขุ ภาพ
ไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ เปน็ ประจำ�)
ของร่างกาย) ๕. ใช้ผ้าปิดปากและจมูกเม่ือไอหรือจาม
เพอื่ ปอ้ งกนั การแพรก่ ระจายของเชอ้ื โรคสผู่ อู้ น่ื
อนุรกั ษ์สิ่งแวดล้อม
๙. นกั เรยี นรว่ มกนั สรปุ สง่ิ ทเี่ ขา้ ใจเปน็ ความรู้ การปลูกตน้ ไม้ ทาำ ใหร้ ่มรน่ื มอี ากาศที่บรสิ ทุ ธ์ิ (อ่านว่า บอ-ริ-สุด)
ร่วมกัน ดงั น้ี ช่วยใหห้ ัวใจ และปอดทำางานไดด้ ี
• สมอง หัวใจ และปอด เป็นอวัยวะ 10 สขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
ภายในร่างกายที่สำ�คัญ ซึ่งทำ�หน้าที่
แตกต่างกันไป เราจึงควรดูแลรักษา เสริมความรู้ ครูควรสอน
อย่างถูกวิธี เพือ่ ใหท้ �ำ งานอย่างเป็นปกติ
ภายในปอดมีถงุ ลมจ�ำ นวนมากที่ชว่ ยในการแลกเปล่ียนแกส๊
สุดยอดคู่มือครู 10
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
Step 1asean
๔. ตับ ตับ เป็นอวัยวะภายในท่ีใหญ่ท่ีสุด ขนั้ สงั เกต
รวบรวมข้อมลู
ภายใน อยู่ภายในช่องท้องค่อนไปทางด้านขวา มี ๑๐. นกั เรยี นสงั เกตภาพอวยั วะในรา่ งกาย
ลักษณะดังภาพ มีหน้าที่สร้างนํ้าดี ซึ่งมี ได้แก่ ตับ ไต กระเพาะอาหาร ลำ�ไส้
ภายนอก ความสําคัญสําหรับใช้ในกระบวนการย่อย ทลี ะภาพ แล้วตอบค�ำ ถาม ดงั นี้
อาหาร ตับยังช่วยขับหรือกําจัดสารพิษ
ลักษณะภายนอกและภายในของตับ (อ่านว่า สาน-พิด) เมื่อสะสมในร่างกาย • จากภาพ อวัยวะนี้เรียกว่าอะไร
มากจนเกินไป และเปน็ แหลง่ สะสมแร่ธาต ุ และมีลกั ษณะอยา่ งไร
วิตามนิ ต่าง ๆ (ตับ มลี กั ษณะคลา้ ยใบไม้)
• จากภาพ อวัยวะน้ีเรียกว่าอะไร
การดูแลรักษาตบั ทำาได้ดงั นี้
และมีลักษณะอย่างไร
๑. รบั ประทานอาหารทีม่ ปี ระโยชน์ (ไต มีลกั ษณะคล้ายเมลด็ ถวั่ )
สะอาด และไมม่ สี ารเคมเี จอื ปน • จากภาพ อวัยวะนี้เรียกว่าอะไร
๒. ออกกําลงั กายอย่างสมํา่ เสมอ
และมลี ักษณะอยา่ งไร (กระเพาะอาหาร
๓. นอนหลบั พกั ผ่อนอยา่ งเพียงพอ มีลักษณะคลา้ ยถุงเกบ็ น้�ำ )
• จากภาพ อวัยวะน้ีเรียกว่าอะไร
๔. ด่ืมน้าํ สะอาด ไม่ดื่มนาํ้ อัดลมหรอื การรบั ประทานอาหาร และมลี ักษณะอย่างไร (ลำ�ไส้
เครอ่ื งดมื่ ชกู าํ ลงั เพราะจะทาํ ใหต้ บั ทไี่ ม่มีสารเคมีเจอื ปน มีลักษณะเป็นขดเส้นยาวคลา้ ยเชอื ก)
ทาํ งานหนกั ในการกําจัดสารพิษ จะทาำ ให้ตับแขง็ แรง ๑๑. นั ก เ รี ย น ศึ ก ษ า แ ล ะ ร ว บ ร ว ม
ขอ้ มลู เกี่ยวกับอวัยวะภายใน (ตับ ไต
๕. ไม่ซอื้ ยารบั ประทานเอง เพราะสารเคมีในยาจะไปสะสมในตับ ก ร ะ เ พ า ะ อ า ห า ร ลำ � ไ ส้ ) จ า ก
หนังสือเรียนหรือแหล่งการเรียนรู้
ท่ีหลากหลาย
อวยั วะภายในร่างกายที่สำาคญั 11
11 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ข้นั คดิ วิเคราะห์
St ภายใน ภายนอก
และสรุปความรู้
๕. ไต
ไต เป็นอวัยวะท่ีมีลักษณะคล้ายเมล็ดถ่ัว
๑๒. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๓ กลุ่ม กลุ่มละ อยภู่ ายในชอ่ งทอ้ งดา้ นหลงั โดยตง้ั อยดู่ า้ นซา้ ย
เทา่ ๆ กนั เพ่อื เลน่ เกมใช่หรือไม่ โดย และด้านขวาของกระดกู สนั หลงั ฝง่ั ละ ๑ ขา้ ง
แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาตอบ ไต มีหน้าท่ีกรองของเสียออกจากเลือด
ค�ำ ถามหน้าชน้ั เรยี น คนละ ๑ ค�ำ ถาม
กลมุ่ ใดตอบถกู ไดค้ �ำ ถามละ๑คะแนน
โดยมีผ้อู ่านคำ�ถาม ดังนี้ และขบั ออกมากบั น้าำ ในรปู ของปัสสาวะ ลักษณะภายนอก
• ตบั มีหนา้ ท่เี ก็บส�ำ รองสารอาหาร การดูแลรักษาไต ทำาไดด้ งั นี้ และภายในของไต
และสะสมวิตามนิ ใช่หรือไม่ (ใช่)
• ไตมีหน้าทส่ี ร้างความร้อนเพอ่ื ให้ ๑. ดม่ื นา้ำ สะอาดวนั ละประมาณ ๖-๘ แกว้ การด่มื น้ำา
รา่ งกายอบอุ่นใชห่ รอื ไม่ (ไม่ใช่) จะชว่ ยใหไ้ ตทาำ งานได้ดี ช่วยใหไ้ ตทำางานได้ดี
• กระเพาะอาหารมหี นา้ ที่สูบฉีด
เลือดไปเลยี้ งสว่ นตา่ ง ๆ ของรา่ งกาย ๒. ไม่รับประทานอาหารรสจัดเกินไป เพราะ
ใชห่ รอื ไม่ (ไม่ใช่) จะทำาให้ไตทำางานหนกั และอาจเกดิ ภาวะ
• ลำ�ไสเ้ ลก็ มีหน้าที่ย่อยอาหาร ไตวายได้
และดูดซมึ สารอาหาร เข้าสู่ร่างกาย
๓. ไมก่ ลนั้ ปสั สาวะเปน็ เวลานาน ๆ เพราะจะ
ทาำ ใหเ้ กดิ ภาวะกรวยไตอกั เสบเฉยี บพลนั
และโรคอืน่ ๆ ตามมาได้
ใช่หรอื ไม่ (ใช)่ ๔. ออกกาำ ลงั กายสมา่ำ เสมอและพกั ผอ่ นอยา่ งเพยี งพอจะทำาใหไ้ ตทาำ งาน
• ลำ�ไส้ใหญม่ ีหน้าที่ขบั ถ่ายกาก- ได้อยา่ งปกติ
อาหารออกมาเปน็ อจุ จาระใชห่ รือไม่ ดื่มฉันสิ
จะทำาให้เธอมี
(ใช)่ อยา่ ดมื่ ฉนั นะ!!
• ตับเปน็ อวยั วะภายในทใ่ี หญท่ ่ีสุด ฉนั เป็นอนั ตราย สุขภาพดี
ใช่หรือไม่ (ใช)่ ตอ่ ร่างกายเธอ
นำา้ อัดลม
• ไตมหี นา้ ท่ีกรองของเสยี ออกจาก คาำ ถามทา้ ทาย นำ้าเปล่า
เลือดใชห่ รอื ไม่ (ใช่)
• กระเพาะอาหารมหี นา้ ทคี่ วบคมุ อวยั วะใดทำาหน้าทเ่ี หมือนเครอื่ งกรองนำ้า
การทำ�งานของรา่ งกายใชห่ รือไม่ 12 สขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
(ไมใ่ ช่)
• ล�ำ ไสเ้ ปน็ อวยั วะทม่ี คี วามยาวทสี่ ดุ
ในร่างกายใชห่ รอื ไม่ (ใช)่ ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
• การดมื่ นาํ้ วนั ละมาก ๆ จะท�ำ ใหต้ บั อวัยวะใดท�ำ หน้าท่กี รองของเสียออกจากเลอื ดและขบั ออกมากับนํ้า
ท�ำ งานไดด้ ยี ง่ิ ขนึ้ ใชห่ รือไม่ (ไม่ใช)่ ในรปู ของปสั สาวะ
๑ ปอด
ข้อใดท่ีตอบว่า “ไม่ใช”่ นักเรียนรว่ มกนั ๒ ไต
เฉลยคําตอบว่า มีความสัมพันธ์กับ ๓ ลำ�ไสใ้ หญ่
อวยั วะใด กลมุ่ ใดทไี่ ดค้ ะแนนมากทสี่ ดุ (เฉลย ๒ เพราะไตทำ�หน้าท่กี รองของเสยี ออกจากเลอื ดแล้วขบั ออกมาเปน็ น�ำ้ ปัสสาวะ)
เปน็ ฝา่ ยชนะ
สุดยอดคู่มือครู 12
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
๖. กระเพาะอาหาร St Step 2asean
ขัน้ คดิ วเิ คราะห์
และสรุปความรู้
ลักษณะของกระเพาะอาหาร กระเพ�ะอ�ห�ร เป็นอวัยวะ ๑๓. นักเรียนร่วมกันสรุปเป็นความคิด
ท่ีอยู่ภายในช่องท้อง มีลักษณะเป็น รวบยอดในรปู แบบแผนภาพความคดิ
ถุงกล้ามเนื้อ มีความเหนียวและ
ยืดหดตัวได้ มีหน้าท่ีบรรจุและย่อย ๑๔. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพ่ิมคุณค่า
อาหารให้เล็กลง โดยบอกวิธีดูแลรักษาอวัยวะภายใน
ใหท้ �ำ งานไดอ้ ยา่ งปกตดิ ว้ ยวธิ ขี องตนเอง
การดแู ลรกั ษากระเพาะอาหาร ทาำ ไดด้ งั น้ี ๑อวยั วะ (ตบั ไตกระเพาะอาหารล�ำ ไส)้
๑. เคย้ี วอาหารใหล้ ะเอยี ดกอ่ นกลนื เพอื่ ชว่ ย ep 3 ขนั้ ปฏิบตั ิ
ลดภาระการทำางานของกระเพาะอาหาร แหลละงั สกราปุรปควฏาบิ มัตริู้
๒. รบั ประทานอาหารใหต้ รงเวลา ๑๕. นกั เรยี นแบง่ กลมุ่ ๕ กลมุ่ ตามอวยั วะ
เพ่อื ป้องกนั การเกิดโรคกระเพาะ ภายใน ดงั นี้
๓. ไม่รับประทานอาหารรสจัด เพราะอาหาร การรับประทานอาหารตรงเวลา ตับ ไต กระเพาะอาหาร
รสจัดจะทำาใหก้ ระเพาะอาหารเกิดอาการ ทำาให้กระเพาะอาหารทาำ งานไดด้ ี ลำ�ไส้เลก็ ลำ�ไสใ้ หญ่
ระคายเคอื งหรืออกั เสบได้ จากนั้นแต่ละกลุ่มรับแผนภาพ
๔. รับประทานอาหารให้พอดี ไม่รับประทานจนอิ่มเกินไป เพราะ ความคดิ ดังตวั อย่าง
กระเพาะอาหารอาจทำางานหนักจนเกนิ ไป
ลกั ษณะ/หน้าที่
๕. นอนหลบั พกั ผ่อนอย่างเพียงพอจะทำาให้กระเพาะอาหารทำางานไดอ้ ย่าง
มปี ระสทิ ธภิ าพ
๖. ออกกำาลังกายอย่างสมำา่ เสมอจะช่วยให้กระเพาะอาหารแขง็ แรง และไม่ (สำ�หรบั วาดภาพ
ออกกาำ ลังกายหลงั รับประทานอาหารทันที อวัยวะภายใน)
อวัยวะภายในร่างกายท่ีสาำ คัญ 13 วธิ กี ารดูแลรกั ษา
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ 13 สุดยอดคู่มือครู
การรบั ประทานอาหารไมต่ รงเวลาสง่ ผลเสียตอ่ อวัยวะใดมากที่สดุ
๑ ไต
๒ ลำ�ไสใ้ หญ่
๓ กระเพาะอาหาร
(เฉลย ๓ เพราะกระเพาะอาหาร มหี นา้ ทใ่ี นการบรรจแุ ละยอ่ ยอาหารใหเ้ ลก็ ลง
หากรบั ประทานอาหารไม่ตรงเวลา อาจทาํ ใหเ้ กดิ โรคกระเพาะได)้
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ข้ันปฏิบตั ิ
St แหลละงั สกราปุรปควฏาิบมตั ริู้
๗. ลาำ ไส้
ลำาไสเ้ ลก็
๑๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอ่าน ลำ�ไส้ มีลักษณะเป็นท่อยาวกลวง ขดไปมาอยู่
ประโยคบนกระดาน แล้วเติม ในช่องทอ้ ง มี ๒ ประเภท คอื
ตัวอักษรภาษาอังกฤษหน้าประโยค
๑. ลำ�ไส้เล็ก มีหน้าที่ย่อยอาหารและดูดซึม
สารอาหารให้รา่ งกาย
ลงใน ในแผนภาพความคิด ๒. ลำ�ไส้ใหญ่ มีหน้าที่ดูดซึมนำ้าและสารอาหาร ลาำ ไส้ใหญ่
ให้สัมพันธ์กับอวัยวะประจำ�กลุ่มของ จากเส้นใยอาหารที่มาจากลำาไส้เล็ก และขับถ่าย
ตนเองใหค้ รบ จากนน้ั วาดภาพอวยั วะ กากอาหารออกมาเปน็ อุจจาระผ่านทางทวารหนกั ลกั ษณะของลาำ ไสเ้ ลก็
และลาำ ไส้ใหญ่
ภายในประจำ�กลุ่มลงในช่องว่าง การดูแลรกั ษาลำาไส้ ทำาได้ดังน้ี
ในแผนภาพความคดิ
๑. รับประทานเน้ือปลา นม ไข่ เพราะเป็น
อาหารที่สามารถยอ่ ยและดดู ซมึ ไดง้ า่ ย
A. ไมร่ บั ประทานอาหารรสจดั
๒. รบั ประทานอาหารทมี่ ีเส้นใย เช่น ผกั
B. รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ผลไม้ เพราะมีเส้นใยอาหารมาก ช่วย การรบั ประทานอาหาร
ไมม่ สี ารเคมีเจอื ปน ในการขบั สารพิษ
C. นอนหลับพกั ผ่อนใหเ้ พยี งพอ
๓. เค้ยี วอาหารให้ละเอียดกอ่ นกลืน เพอื่ ให้ ท่ีมเี ส้นใยอาหารเป็นประจำา
D. ไมก่ ลน้ั ปสั สาวะเป็นเวลานาน ลาำ ไสย้ อ่ ยและดดู ซมึ สารอาหารไดส้ ะดวก ทำาให้ลาำ ไส้ทาำ งานไดด้ ี
E. เก็บสำ�รองอาหารและสะสมวติ ามิน
F. ไม่ดืม่ สุราหรือของมึนเมา ๔. ขับถ่ายอุจจาระใหเ้ ปน็ เวลา เพื่อให้ลำาไส้ทำางานไดอ้ ย่างมปี ระสิทธภิ าพ
G. ดดู ซึมนำ�้ และสารอาหารไปเลีย้ ง และไมท่ าำ ใหก้ ากอาหารตกคา้ งหรอื อดุ ตนั ในลาำ ไส้ จนเกดิ อาการทอ้ งผกู
สว่ นตา่ ง ๆ ของร่างกาย
H. ขับถา่ ยกากอาหารออกมาเปน็ ๕. ด่มื นา้ำ สะอาดวนั ละประมาณ ๖-๘ แก้ว จะทาำ ใหก้ ารลาำ เลยี งอาหาร
อุจจาระ ผา่ นทางทวารหนัก ภายในลาำ ไสเ้ ปน็ ไปอยา่ งสะดวก ทำาใหไ้ มเ่ กดิ อาการทอ้ งผูก
I. กรองของเสยี ออกจากเลือด
๖. ออกกาำ ลังกายอยา่ งสม่าำ เสมอเพือ่ ใหล้ าำ ไสเ้ คล่อื นไหวและทาำ งานได้ดี
J. สรา้ งความร้อนให้แก่ร่างกาย ลาำ ไสข้ องเรามคี วามยาวมาก ลำาไส้เลก็ ยาว ๗.๕ เมตร ลำาไส้ใหญย่ าว ๑.๕ เมตร
K. เคยี้ วอาหารให้ละเอยี ด เพื่อน ๆ ลองคดิ ซิ รวมแลว้ ลาำ ไสข้ องเรามีความยาวเท่าไร?
L. ด่ืมนำ�้ สะอาดอย่างน้อย
วนั ละ ๘-๑๐ แกว้ 14 สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ป.๒
M. สร้างน�ำ้ ดี เพอื่ ช่วยยอ่ ยอาหาร
N. ด่มื น�้ำ สะอาดวันละ ๘-๑๐ แกว้
O. ออกกำ�ลังกายเป็นประจ�ำ
P. หลกี เลย่ี งอาหารรสเค็มจัด
Q. ทำ�การย่อยอาหารกบั น้�ำ ยอ่ ย
R. ดดู ซมึ น้�ำ และแรธ่ าตุจากกากอาหาร
S. ยอ่ ยอาหารและดูดซมึ สารอาหาร
กลบั เขา้ สรู่ ่างกาย
T. รับประทานอาหารให้ตรงเวลา
U. รบั ประทานอาหารทย่ี อ่ ยง่าย
สุดยอดคู่มือครู 14
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ep 3aseanรอบรู้อาเซียนและโลก
St St ขัน้ ปฏิบัติ
สรุป อวัยวะภายในรา่ งกายมลี ักษณะและหนา้ ทกี่ ารทาำ งานแตกต่างกัน และสรปุ ความรู้
แต่มคี วามสัมพนั ธ์กัน เราจงึ ตอ้ งดแู ลรกั ษาให้ถกู วธิ ี เพื่อให้อวัยวะทุกสว่ น หลงั การปฏิบัติ
ทำางานไดต้ ามปกติ
๑๗. นักเรียนร่วมกันสรุปส่ิงท่ีเข้าใจเป็น
ผังสรปุ สาระสาำ คญั อวยั วะภายใน ความร้รู ว่ มกนั ดังน้ี
รา่ งกายทส่ี ำาคญั
• ตบั ไต กระเพาะอาหาร และล�ำ ไส้
อวยั วะภายในรา่ งกาย คอื อวยั วะท่ีไม่สามารถมองเหน็ ได้ เป็นอวัยวะภายในร่างกายที่สำ�คัญ
อยู่ภายในรา่ งกาย มหี นา้ ทก่ี ารทาำ งานแตกตา่ งกนั ซึ่งมีลักษณะหน้าที่และวิธีการดูแล
รกั ษาทแี่ ตกตา่ งกนั จงึ ควรดแู ลรกั ษา
สมอง : อย่ภู ายในกะโหลกศีรษะ คอยควบคุมการทาำ งานของรา่ งกาย รับความรสู้ ึก อย่างถูกวิธี เพ่ือให้ทำ�งานอย่างเป็น
คดิ จำา การเรยี นรู้ ฉะนั้นจึงควรฝกึ การดูแลสมองให้ทาำ งานไดด้ อี ยตู่ ลอดเวลา ปกติ
หัวใจ : อยู่ในทรวงอก มีหนา้ ที่สำาคญั คือสูบฉดี เลือดไปเลีย้ งส่วนต่าง ๆ ของรา่ งกาย
จงึ ควรออกกำาลังกายและรบั ประทานอาหารทม่ี ีประโยชน์ เพอ่ื ให้หวั ใจทาำ งานได้ดี ep 4
ขนั้ สอื่ สารและนำ� เสนอ
ปอด : อยใู่ นทรวงอก มีหนา้ ทีฟ่ อกเลือดเสียเป็นเลอื ดดี ส่งใหห้ ัวใจสูบฉีดไปเลี้ยง ๑๘. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทน
ร่างกาย การออกกำาลงั กายและหลกี เล่ยี งจากฝุ่นละออง ควันพิษจะทาำ ให้ปอดแขง็ แรง ออกมานำ�เสนอแผนภาพความคิด
ตบั : อยู่ในชอ่ งทอ้ งด้านบน คอยกำาจัดสารพษิ และสะสมวติ ามิน การรับประทาน- ของกลุ่มตนเองหน้าชนั้ เรยี น
อาหารท่ีไมม่ ีสารพิษเจอื ปน ทำาให้ตบั ทาำ งานไดด้ ี
ไต : มี ๒ ข้าง คล้ายเมด็ ถ่ัว อยู่ในช่องท้องดา้ นหลงั คอยกรองของเสยี ออกจาก
เลือด การดื่มน้ำาให้เพียงพอ ไมก่ ลน้ั ปสั สาวะนาน ๆ ไมร่ ับประทานอาหารรสเคม็ จัด
จะทำาให้ไตทำางานไดด้ ี
กระเพ�ะอ�ห�ร : อยู่ในช่องทอ้ ง มหี นา้ ทีย่ อ่ ยอาหาร การเค้ียวอาหารให้ละเอียด
รบั ประทานอาหารให้ตรงเวลาจะทาำ ใหก้ ระเพาะอาหารทำางานได้ดี
ลำ�ไส้ : การขบั ถ่ายเปน็ เวลา
ลาำ ไสเ้ ล็ก : อยู่ในช่องทอ้ ง คอยยอ่ ยและดูดซึมสารอาหาร รบั ประทานอาหารมเี สน้ ใย
ลำาไสใ้ หญ่ : อย่ตู อ่ จากลำาไสเ้ ล็ก คอยดูดซึมน้ำาและธาตุ ลำาไส้จะทำางานไดด้ ี
อาหาร
อวยั วะภายในรา่ งกายทส่ี ำาคญั 15
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
นักเรียนศึกษาข้อมูล เก่ียวกับการดูแลอวัยวะภายในให้ปลอดภัยจากโรค
ในเว็บไซต์ http://www.siamhealth.net แล้วนำ�ความรู้มาแลกเปลี่ยน
กับเพื่อนในชน้ั เรยี น
15 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St5ep ขนั้ ประเมนิ เพ่อื เพมิ่ คณุ ค่า
บรกิ ารสังคม
และจติ สาธารณะ อาชีพนา่ รู้
๑๙. นักเรียนนำ�ความรู้เก่ียวกับลักษณะ แพทย์ (อา่ นว่า แพด) หรือหมอ คอื ผ้ทู ร่ี กั ษาอาการเจ็บปว่ ย และโรค
หน้าท่ีและวิธีการดูแลรักษาอวัยวะ ตา่ ง ๆ
ภายใน (ตับ ไต กระเพาะอาหาร ลำ�ไส้)
ไปอธิบายให้บุคคลในครอบครัวฟัง
เพ่ือเป็นแนวทางในการดูแลสุขภาพ
เพ่ือน ๆ มใี ครอยากเปน็ หมอบ้างคะ
ให้แข็งแรง สมบูรณ์ และดำ�เนินชีวิต
ในสังคมได้อย่างมคี วามสุขต่อไป
สนุก
กบั คาำ ศพั ท์
brain (เบรน) สมอง
body (บอด' ด)ี ร่างกาย
heart (ฮารท์ ) หวั ใจ
เว็บไซตแ์ นะนาำ
โรคเกยี่ วกับอวัยวะภายใน http://www.siamhealth.net
16 สขุ ศึกษาและพลศึกษา ป.๒
สุดยอดคู่มือครู 16
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
ตัวช้ีวัด
กิจกรรมพัฒนาการอ่าน พ ๑.๑ ป.๒/๑
นกั เรยี นอา่ นคา� และความหมายของค�าตอ่ ไปน้ี พ ๑.๑ ป.๒/๒
ค�ำ ศพั ท์ ค�ำ อ�่ น คว�มหม�ย
ลักษณะ ลัก-สะ-หนะ สมบัตเิ ฉพาะตัว
สม�า่ เสมอ สะ-หม่า� -สะ-เหมอ เสมอเป็นปกติ
เสมอตามก�าหนด
อุบตั ิเหตุ อุ-บดั -ติ-เหด เหตุทเ่ี กดิ ขึน้ โดยไมค่ าดคิด
กจิ กรรมการเรยี นรู้
๑. นักเรียนน�ากระดาษแผ่นใหญ่ ๒ แผ่น มาวางท่ีพื้นหน้าช้ันเรียน จากน้ันให้
นักเรียน ๒ คน นอนลงบนกระดาษคนละแผ่นแล้วให้เพ่ือน ๆ ใช้สีเทียน
หรือสีไม้เขียนตามโครงร่าง จากนั้นน�าไปติดบนกระดาน และให้นักเรียน
ชว่ ยกันวาดภาพอวยั วะภายในบนโครงรา่ งของนกั เรียนคนแรก และวาดภาพ
อวยั วะภายนอกบนโครงร่างของนักเรยี นอกี คน
๒. นักเรียนทุกคนยืนเป็นวงกลม ร่วมกันร้องเพลงและส่งสิ่งของ เช่น ลูกบอล
ไปรอบ ๆ วง เม่ือเพลงจบแล้วส่ิงของอยู่ท่ีใครให้ชี้ต�าแหน่งบอกช่ือและหน้าท่ี
ของอวยั วะภายในรา่ งกาย ๑ อวยั วะ โดยเลน่ ไปเรอ่ื ย ๆ จนชอ่ื อวยั วะภายในครบ
๓. นักเรียนท�าแผนผังแสดงความสัมพันธ์เก่ียวกับการท�างานของร่างกาย
(การหายใจ การรบั ประทานอาหาร การออกกา� ลังกาย) กับอวยั วะภายใน
ตวั อย�่ งแผนภ�พคว�มคดิ
การหายใจ การออกกา� ลังกาย
การรับประทานอาหาร
อวัยวะภายในร่างกายทส่ี าำ คญั 17
17 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
แนวคำ� ตอบ คาำ ถามพฒั นากระบวนการคิด
๑. ดี เพราะมีการพักผ่อนที่เพียงพอ และ ๑. นกั เรยี นคิดว่าตนเองปฏิบตั ติ นในการดแู ลรักษาหัวใจดหี รือไม่ เพราะอะไร
ออกกำ�ลงั กายอย่างสม่าํ เสมอ ๒. นักเรียนลองสังเกตลักษณะการเต้นของหัวใจ ลมหายใจ และความรู้สึก
๒. แตกตา่ ง เพราะหลงั ออกก�ำ ลังกาย ของตนเองว่าหลังจากที่ได้ออกกำาลังกายแล้วเป็นอย่างไร แตกต่างจาก
กล้ามเนอ้ื หวั ใจจะสบู ฉีด ท�ำ ใหร้ ะบบตา่ ง ๆ กอ่ นออกกาำ ลังกายหรอื ไม่
ในร่างกายท�ำ งานไดด้ กี ว่าการ ๓. นักเรียนจะดูแลรักษาสุขภาพของตนเองอย่างไร จึงจะเรียกว่าเป็นผู้รักษา
ไม่ออกกำ�ลังกาย สุขภาพไดด้ ี
๓. รับประทานอาหารหลักให้ครบ ๕ หมู่ ๔. เพราะเหตุใดเราจงึ ต้องปดิ ปากเวลาไอ จาม
๕. เพราะเหตใุ ดจงึ มคี าำ กลา่ วท่วี า่ อาหารมื้อเช้าสำาคัญที่สุด
พักผอ่ นใหเ้ พยี งพอ ออกก�ำ ลงั กาย
อยา่ งนอ้ ย ๓ ครั้ง/สปั ดาห์
๔. ป้องกันเช้ือโรคเพื่อไม่ให้แพร่กระจายไปสู่
ผู้อืน่ ท�ำ ให้ผู้อืน่ ป่วยเปน็ โรค
๕. เพราะอาหารม้ือเช้าเป็นอาหารหลัก
มื้อสำ�คัญ สมองจำ�เป็นต้องได้รับพลังงาน
เพ่ือนำ�สารอาหารไปเล้ียงส่วนต่าง ๆ ของ
รา่ งกาย
18 สุขศกึ ษาและพลศึกษา ป.๒
สุดยอดคู่มือครู 18
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
เป้าหมายการเรยี นรู้
หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ ธรรมชาติของ มาตรฐานการเรยี นรู้
ชีวติ มนุษย์
มาตรฐาน พ ๑.๑
เข้าใจธรรมชาตขิ องการเจริญเติบโต
และพัฒนาการของมนษุ ย์
ตวั ชวี้ ดั สมรรถนะสำ�คญั ของผู้เรยี น
อธบิ ายธรรมชาติของชวี ติ มนุษย์ (พ ๑.๑ ป. ๒/๓)
๑. ความสามารถในการสอ่ื สาร
ผังสาระการเรียนรู้ ๒. ความสามารถในการคิด
๓. ความสามารถในการแก้ปญั หา
ช่วงวัยต่าง ๆ ของมนษุ ย์ การเกิด แก่ เจบ็ ตาย ๔. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ติ
๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
ธรรมชาติของ
ชวี ิตมนษุ ย์ คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์
สาระสำาคัญ ใฝเ่ รยี นรู้
การเกิดและการเจริญเติบโตจนกระท่ังถึงวัยสูงอายุ รวมท้ังการแก่ การเจ็บป่วย
ตัวชีว้ ัดท่ี ๔.๑ ต้ังใจ เพียรพยายาม
และการตายท่ีเกิดขึ้นได้กับทุกวัย ถือเป็นธรรมชาติของชีวิตมนุษย์ท่ีไม่สามารถหลีกเล่ียง ในการเรยี นและเขา้ รว่ มกจิ กรรมการเรยี นรู้
ได้ แตเ่ ราสามารถใชช้ ีวิตให้มีความสขุ ได้ด้วยการรู้จักดแู ลเอาใจใสส่ ุขภาพรา่ งกายและจิตใจ ตวั ช้ีวดั ที่ ๔.๒ แสวงหาความรู้จากแหล่ง
อยู่เสมอ ในทุกชว่ งวยั ของชีวิตมนุษย์ เรียนรู้ต่าง ๆ ท้ังภายในและภายนอก
โรงเรยี น ดว้ ยการเลอื กใชส้ อ่ื อยา่ งเหมาะสม
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 จุดประกายโครงงาน บนั ทกึ ความรู้ วเิ คราะห์ สรปุ เปน็ องคค์ วามรู้
และสามารถน�ำ ไปใชใ้ นชวี ติ ประจำ�วันได้
โครงงานเร่อื ง เคลด็ ลบั การมอี ายยุ ืนยาว
ม่งุ มนั่ ในการท�ำ งาน
ตัวชว้ี ัดที่ ๖.๑ ตั้งใจและรบั ผดิ ชอบในการ
ปฏิบตั ิหนา้ ที่การงาน
ตัวชี้วัดที่ ๖.๒ ทำ�งานด้วยความเพียร
พยายามและอดทนเพ่ือให้งานสำ�เร็จ
ตามเป้าหมาย
นกั เรียนส�ำ รวจจำ�นวนผสู้ งู อายใุ นชมุ ชนและสอบถามถึงเคลด็ ลับ
การด�ำ รงชีวิตให้มอี ายุยนื ยาว แลว้ รวบรวมขอ้ มูล นำ�เสนอในแบบแผงโครงงาน
19 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St ตวั ชี้วดั ธรรมชาติของชีวติ มนุษย์
พ ๑.๑ ป.๒/๓ จดุ ประกายความคิด
ภาระงาน/ชนิ้ งาน
แผนภาพความคิด ชว่ งวยั ต่าง ๆ ๑. ชว่ งวยั ตา่ ง ๆ ของมนุษย์
ของมนุษย์
เม่ือคลอดออกมาเป็นทารก มนุษย์จะเจริญเติบโตและเปลี่ยนแปลง
ep 1 ขั้นสงั เกต ตามวยั ดังน้ี
รวบรวมขอ้ มูล วัยทารก
วยั กอ่ นเรยี น
๑. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส น ท น า ท บ ท ว น
ประสบการณเ์ ดมิ โดยตอบค�ำ ถาม ดงั น้ี วยั เรียน
• ในครอบครัวหรือละแวกบ้าน วยั รุ่น
ของนกั เรียนมีเด็กแรกเกิดหรอื ไม่
วยั ผู้ใหญ่
ถา้ มอี ายุเท่าไร
(ตวั อยา่ งค�ำ ตอบ มี อายุ ๘ เดอื น) วยั สูงอายุหรือวยั ชรา
• พอ่ แม่ หรอื ผปู้ กครองของนกั เรยี น
การเจรญิ เตบิ โตตามวยั ของมนษุ ย์
อายุเท่าไร (ตัวอย่างคำ�ตอบ พ่ออายุ 20 สขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
๔๐ ปี แม่อายุ ๓๘ ปี)
• นกั เรยี นมพี น่ี อ้ งหรอื ไม่ อายเุ ทา่ ไร
(ตวั อยา่ งค�ำ ตอบ มพี ีอ่ ายุ๑๕ปี และมีนอ้ ง
อายุ ๕ ปี)
• ครอบครัวของนักเรียนมีคุณตา
และคุณยายหรือไม่ อายุเทา่ ไร
(ตัวอยา่ งค�ำ ตอบ มีคุณยาย อายุ ๗๐ ป)ี
• นักเรียนอยใู่ นชว่ งวยั ใด (วัยเรียน)
๒. นกั เรยี นส�ำ รวจและบนั ทกึ ขอ้ มลู สมาชกิ
ในครอบครัว ลงในแบบบันทึก
ใหถ้ ูกต้อง ดงั ตวั อยา่ ง
สมาชิกในครอบครวั อายุ (ป)ี ๓. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล
เก่ียวกับช่วงวัยต่าง ๆ ของชีวิตมนุษย์
(พ่อ) (๓๖ ปี) จากหนังสือเรียนหรือแหล่งการเรียนรู้
(แม)่ (๓๕ ปี) ท่หี ลากหลาย
(พีช่ าย) (๑๓ ป)ี
(ตนเอง) (๗ ป)ี
สุดยอดคู่มือครู 20
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
๑.๑ วยั ทารก คือ ชว่ งอายุต้งั แต่แรกเกดิ ถงึ ๑ ปี เป็นวัยที่ต้อง St St ep 2asean
ได้รับการดูแลเอาใจใสอ่ ยา่ งใกลช้ ดิ เพราะยังชว่ ยเหลอื ตนเองไม่ได้
ข้ันคดิ วิเคราะห์
๑.๒ วัยก่อนเรียน คอื ช่วงอายุ ๑-๖ ปี เป็นวยั ทเ่ี จริญเตบิ โต และสรปุ ความรู้
รวดเร็ว เดินและวิ่งได้คล่อง มีความซุกซน ไม่ชอบอยู่นิ่ง สามารถ
ชว่ ยเหลอื ตนเองไดบ้ ้าง เช่น รบั ประทานอาหาร อาบน้ํา แปรงฟนั ๔. นักเรียนวิเคราะห์และจัดลำ�ดับช่วงวัย
ต่าง ๆ ของสมาชิกในครอบครัว
เป็นแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง
(-) (-) (ตนเอง)
๑.๓ วยั เรยี น คอื ชว่ งอายุ ๖-๑๒ ปี ช่วงวยั วัยทารก วยั ก่อนเรยี น วัยเรียน
เป็นวัยท่ีเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงทางด้าน วัยสูงอายุ วยั ผใู้ หญ่ วยั รุน่
ร่างกาย มีน้ําหนักและส่วนสูงเพ่ิมขึ้น
สามารถเรยี นรแู้ ละเขา้ ใจสง่ิ ตา่ ง ๆ เพอ่ื ดแู ล (-) (พอ่ แม่) (พ่ชี าย)
ตนเองได้ ๕. นักเรียนคิดประเมินเพ่ือเพ่ิมคุณค่า
วยั เรยี น โดยร่วมกันบอกวิธีการปฏิบัติตน
ให้เหมาะสมกับช่วงวัยของตนเอง
๑.๔ วัยรุ่น คอื ช่วงอายุ ๑๒-๒๐ ปี เป็นวัยท่มี ีการเจริญเติบโต แลว้ สรปุ เป็นความคิดรวบยอด
และการเปลี่ยนแปลงทางเพศอย่างชัดเจน มีอารมณ์อ่อนไหวง่าย
ชอบอย่กู ับกลุ่มเพ่ือน ep 3 ขั้นปฏิบัติ
และสรุปความรู้
หลังการปฏิบตั ิ
๑.๕ วัยผใู้ หญ ่ คอื ชว่ งอายุ ๒๐-๖๐ ปี ๖. นกั เรียนแบง่ กล่มุ ๖ กลมุ่ แลว้ ร่วมกนั
เป็นวัยท่ีมีการเจริญเติบโตอย่างสมบูรณ์ เขยี นขอ้ มลู ชว่ งวยั และอายุ ลกั ษณะของ
มีอารมณ์ม่ันคง เป็นวัยที่ต้องทํางานและมี ทุกช่วงวัยลงในแผนภาพความคิด
ครอบครัว ให้ถูกตอ้ ง ดังตวั อย่าง
วัยผู้ใหญ่
ธรรมชาติของชวี ิตมนษุ ย์ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ช่วงวยั อายุ ลกั ษณะ
ขอ้ ใดกล่าวถกู ตอ้ งเกี่ยวกับชว่ งวยั ต่าง ๆ ของมนุษย์
๑ วัยรนุ่ เป็นวัยท่ีมีอารมณ์มั่นคงต้องท�ำ งานหาเลย้ี งชพี
๒ วัยทารกเป็นวัยที่เจรญิ เตบิ โตได้เรว็ วง่ิ และเดนิ ได้คลอ่ ง
๓ วยั เรยี นเริม่ มีการเปลี่ยนแปลงทางรา่ งกาย ชอบเรียนรสู้ ่งิ ใหม่ ๆ
(เฉลย ๓ เพราะวัยเรียนเริ่มมรี า่ งกายทเ่ี ปลี่ยนแปลง สามารถเรียนรู้
และเข้าใจสิง่ ตา่ ง ๆ ได)้
21 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
St St St บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ขนั้ ปฏิบัติ ๑.๖ วยั สูงอายุ หรอื วัยชรา คือ
แหลละงั สกราุปรปควฏาบิ มตั ริู้
๗. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งท่ีเข้าใจเป็น อายุตั้งแต่ ๖๐ ปขี นึ้ ไป สภาพรา่ งกาย
ความรรู้ ว่ มกัน ดังนี้ จะเสื่อมลง เดินช้า คิดช้า สุขภาพ
ไม่แข็งแรง เป็นวัยท่ีต้องการความรัก
• มนุษย์มีการเจริญเติบโตและ และการดูแลเอาใจใส่จากลูกหลาน
เปล่ียนแปลงไปตามช่วงวัยต่าง ๆ ท้ัง
ดา้ นรา่ งกาย จติ ใจ อารมณ์ สังคม และ
สตปิ ญั ญา ซ่งึ แตกต่างกนั ไปตามลำ�ดบั
ช่วงวัย ดังนี้ วัยทารก วัยก่อนเรียน วัยสงู อายุ
วยั เรยี น วยั รนุ่ วยั ผใู้ หญ่ และวยั สงู อายุ ความร้เู พิม่ เตมิ
ep 4
ขนั้ สอ่ื สารและนำ� เสนอ ● วนั ผสู้ งู อายแุ หง่ ชาติ ตรงกบั วนั ที่ ๑๓ เมษายน ดอกลำาดวน
ของทุกปี โดยมีดอกลําดวน เป็นสัญลักษณ์ของ
๘. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำ�เสนอ ผู้สูงอายุ
แผนภาพความคิดของกลุ่มตนเอง นักเรียนควรทำาอย่างไร เม่ือถึงวันเด็ก และวัน
ทลี ะกลุ่ม ผสู้ ูงอายุ
5ep ขั้นประเมินเพอ่ื เพม่ิ คุณค่า ● วันเดก็ แหง่ ชาติ ตรงกบั วนั เสาร์ทส่ี องของเดอื นมกราคมของทกุ ปี ซึ่งมี
บริการสงั คม การให้คําขวัญวันเด็กทุกปีโดยนายกรัฐมนตรี ตัวอย่างคําขวัญวันเด็ก
และจิตสาธารณะ
พ.ศ. ๒๕๕๗ คือ “กตัญญู ร้หู นา้ ท่ี เปน็ เด็กดี มวี ินัย สรา้ งไทยใหม้ ่นั คง”
๙. นักเรียนนำ�วิธีปฏิบัติตนที่เหมาะสม
กับแต่ละช่วงวัยไปเผยแพร่แก่บุคคล
ในครอบครัว และบุคคลใกล้ตัว เช่น
เพ่ือน รุ่นพี่ รุ่นน้อง เพื่อเป็นแนวทาง
ในการปรับตัวให้เหมาะสมกับการ
ดำ�เนินชีวิตและสัมพันธ์กับพัฒนาการ
ของแตล่ ะช่วงวยั
22 สขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา ป.๒
รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
ดอกล�ำ ดวน เป็นดอกไมป้ ระจำ�ชาตขิ องประเทศกัมพชู า
สุดยอดคู่มือครู 22
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
๒. การเกิด แก่ เจ็บ ตาย ตัวช้ีวดั
มนษุ ย์ (อา่ นว่า มะ-นดุ ) จะมี ธรรมชาติของชีวิต ไดแ้ ก่ การเกิด แก่ เจบ็
และตาย ซึ่งทกุ คนไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ พ ๑.๑ ป.๒/๓
ภาระงาน/ช้นิ งาน
Stแบบบนั ทกึ เรอ่ื ง ธรรมชาตขิ องชวี ติ มนษุ ย์
ep 1 ขนั้ สังเกต
รวบรวมขอ้ มลู
เกดิ แก่ เจ็บ ตาย ๑. นั ก เ รี ย น สั ง เ ก ต ภ า พ ธ ร ร ม ช า ติ
ของชีวิตมนุษย์ แล้วร่วมกันสนทนา
๒.๑ การเกิด ธรรมชาตขิ องชวี ิตมนุษย์ โดยตอบค�ำ ถาม ดงั น้ี
ทารกเปน็ วยั เรม่ิ ตน้ ของชวี ติ มนุษย์เริ่มต้นชีวิตจากการท่ีแม่ • ภาพแรกเป็นภาพอะไร
ตั้งครรภ์ประมาณ ๙ เดือน แล้วจึง (ตัวอยา่ งคำ�ตอบ เดก็ ทารก)
๒.๒ การแก่ คลอดออกมาเป็น ทารก • นักเรียนรู้จักบุคคลใดท่ีมีลักษณะ
วัยสูงอายเุ ปน็ ช่วงของการแก่ มนุษย์เจริญเติบโตไปตามวัย คือ คลา้ ยภาพท่ี ๒ หรือไม่ เปน็ ใคร
จากทารกเป็นวัยก่อนเรียน วัยเรียน (ตัวอยา่ งคำ�ตอบ รจู้ ัก เป็นยาย)
วัยรุ่น วัยผู้ใหญ่ จนถึงวัยสูงอายุหรือ • ภาพที่ ๓ แสดงลกั ษณะธรรมชาติ
วัยชรา
ของชีวิตมนุษยอ์ ย่างไร
ธรรมชาติของชวี ิตมนุษย์ 23 (ตัวอย่างค�ำ ตอบ การเจบ็ ปว่ ย ไม่สบาย)
• เหตุการณ์ในภาพท่ี ๔ แสดง
กเาจร็บเกติดายแก่
ลักษณะธรรมชาติของชีวิตมนุษย์
อย่างไร และนักเรียนรู้สึกอย่างไร
เม่ือไดเ้ หน็ เหตกุ ารณ์น้ี
(ตัวอย่างคำ�ตอบ งานศพ การตาย รู้สึก
หดหู่ เศรา้ ใจ)
• ภาพท้ัง ๔ ภาพ ของธรรมชาติ
ชีวิตมนุษย์ นักเรียนเคยผ่านช่วงใด
มาแล้วบ้าง (ตัวอย่างคำ�ตอบ การเกิด
การเจ็บปว่ ย)
๒. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล
เกยี่ วกบั ธรรมชาตขิ องชวี ติ มนษุ ยต์ งั้ แต่
เกิดจนตาย จากหนังสือเรียนหรือ
แหล่งการเรียนรู้ทห่ี ลากหลาย
23 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
St
และสรปุ ความรู้ ๒.๓ การเจบ็
๓. นักเรียนร่วมกันเล่นเกมทายปัญหา
“ใช่หรือไม่ใช่” โดยทายปัญหาทีละ ๑
ค�ำ ถาม ดงั น้ี เป็นส่ิงท่ีเกิดข้ึนได้กับคนทุกวัย
• การเกิดเป็นจุดเร่ิมต้นของชีวิต- ห า ก ไ ม่ รู้ จั ก ดู แ ล รั ก ษ า สุ ข ภ า พ ห รื อ
มนุษย์ใช่หรอื ไม่ (ใช่)
• ก า ร ต า ย เ ป็ น จุ ด ส้ิ น สุ ด ข อ ง ปฏิบัติตนด้วยความประมาท
ชวี ติ มนษุ ยใ์ ชห่ รือไม่ (ใช่) การเจ็บเกิดขึ้นไดก้ บั ทกุ วัย
• การเจ็บป่วยจะเกิดข้ึนเฉพาะ
ช่วงวัยสูงอายุใชห่ รือไม่ (ไมใ่ ช)่
• มนษุ ยท์ กุ คนตอ้ งเผชญิ กบั การแก่ ๒.๔ การตาย
ใช่หรอื ไม่ (ใช)่ เ ป็ น ก า ร สิ้ น สุ ด ชี วิ ต
• ผทู้ อ่ี ยใู่ นชว่ งวยั สงู อายุ ไมเ่ คยผา่ น ตามธรรมชาติของมนุษย์
และเกิดขึ้นได้กับคนทุกวัย
วยั ทารกมาก่อนใช่หรือไม่ (ไมใ่ ช่) โดยมีหลายสาเหตุ เช่น
• การแกค่ อื การมอี ายเุ พมิ่ ขน้ึ เรอื่ ย ๆ
ค ว า ม เ สื่ อ ม โ ท ร ม ข อ ง
ใชห่ รอื ไม่ (ใช่)
• การดำ�เนินชีวิตโดยไม่มีความ
ประมาทเป็นสาเหตุของการเจ็บและ
การตายใชห่ รอื ไม่ (ไม่ใช่) การตายเป็นการส้ินสดุ ชีวติ ร่ า ง ก า ย ก า ร เ จ็ บ ป่ ว ย
• การเกิด การแก่ การเจ็บ และ ทเ่ี กดิ ขึน้ ได้กบั คนทุกวยั อบุ ัตเิ หตุ
การตายเกิดข้ึนได้กับมนุษย์ทุกคน การเกดิ แก่ เจบ็ และตาย เป็นส่งิ ท่ีหลกี เลี่ยงไมไ่ ด้ แต่เราสามารถ
ใช่หรือไม่ (ใช)่ ดาํ รงชวี ติ ยาวนานและมคี วามสขุ ได้ ดว้ ยการดแู ลรกั ษาสขุ ภาพรา่ งกาย
๔. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น
เกี่ยวกับธรรมชาติของชีวิตมนุษย์ และจิตใจให้สมบรู ณ์แขง็ แรง และทําสง่ิ ต่าง ๆ ดว้ ยความไมป่ ระมาท
เ ป รี ย บ เ ที ย บ ค ว า ม เ ห มื อ น แ ล ะ
ความแตกต่างของแต่ละช่วงชีวิต
แ ล้ ว ส รุ ป เ ป็ น ค ว า ม คิ ด ร ว บ ย อ ด 24 สุขศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
ใ น รู ป แ บ บ แ ผ น ภ า พ ค ว า ม คิ ด ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
บนกระดาน
ข้อใดเปน็ การสน้ิ สดุ ของชีวิตมนษุ ย์ (เฉลย ๓ เพราะการตายตอ้ งเกดิ กับ
๑ การเกิด ชีวิตมนุษย์ทุกคน เม่ือมนุษย์ตาย
๒ การแก่ ถือเปน็ จดุ จบของชีวิต)
๓ การตาย
สุดยอดคู่มือครู 24
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
สรุป การเกิดและเจริญเติบโตจนกระท่ังถึงวัยสูงอายุ รวมทั้ง St Step 2asean
การเจ็บป่วยและการตายท่ีอาจเกิดข้ึนได้กับทุกวัย ถือเป็น
ธรรมชาติของมนุษย์ทุกคน ข้ันคิดวเิ คราะห์
และสรปุ ความรู้
เวบ็ ไซต์แนะนำา
๕. นักเรียนคิดประเมินเพ่ือเพ่ิมคุณค่า
โดยตอบคำ�ถาม ดงั นี้
• นักเรียนมีวิธีการดำ�เนินชีวิต
อย่างไรให้ปลอดภัยจากการเจ็บและ
การตาย (ตวั อยา่ งค�ำ ตอบ ไมป่ ระมาท)
กรมอนามัย http://www.anamai.moph.go.th ep 3 ขั้นปฏบิ ัติ
แหลละังสกราุปรปควฏาบิ มัตริู้
สนุก (บอร์น) การเกิด
(เดธ) ความตาย ๖. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๔ กลุ่ม แต่ละกลุ่ม
กบั คำาศัพท์ ร่วมกันเติมคำ�ให้สัมพันธ์กับแผนภาพ
ความคิดในแบบบันทกึ ดงั ตวั อยา่ ง
born
death
อาชพี น่ารู้ แบบบันทึกเร่อื ง ธรรมชาติ
ของชวี ติ มนษุ ย์
พยาบาล (อา่ นวา่ พะ-ยา-บาน) คอื ผทู้ าํ หน้าท่ดี แู ลและเป็น
ผู้ชว่ ยแพทย์ในการรกั ษาผ้ปู ว่ ยและผูบ้ าดเจบ็ เตมิ ค�ำ ตอ่ ไปนใี้ นชอ่ ง ใหถ้ กู ตอ้ ง
และสัมพนั ธ์กัน
ธรรมชาติของชีวิตมนษุ ย์ 25
รอบรู้อาเซียนและโลก การเกิด การแก่ การเจ็บ การตาย
asean เติมตัวอักษรต่อไปนี้ลงใน
ให้ถกู ตอ้ งและสัมพันธ์กนั
อาชพี ท่ีสามารถทำ�งานร่วมกนั ในประเทศสมาชิกอาเซยี นได้มี ๘ สาขา ดังน้ี
๑. แพทย์ ๒. พยาบาล A. เป็นจุดเริม่ ตน้ ของมนษุ ยท์ กุ คน
๓. ทันตแพทย์ ๔. วศิ วกร B. จากวัยเด็กสู่วยั สงู อายุ
๕. สถาปนกิ ๖. นักบญั ชี C. สาเหตุเกดิ จากการไม่ดูแลตนเอง
๗. นักส�ำ รวจสรา้ งถนน ๘. บรกิ ารการทอ่ งเท่ียว D. เกิดขึน้ ไดห้ ากปฏิบตั ติ นด้วยความประมาท
E. สาเหตุเกิดจากการเจบ็ ป่วยหรือร่างกายเส่อื มสภาพ
F. เป็นสงิ่ ท่ีมนุษยท์ กุ คนตอ้ งประสบ
G. เปน็ จุดสนิ้ สดุ ของชวี ติ มนษุ ย์
๔ (G)
(F) (D) (การตาย)
๓
(C) (การเจ็บ) (E)
๒
(B) (การแก)่ (F)
๑
(A) (การเกดิ ) (F)
25 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St St St ep 3 ข้นั ปฏิบัติ ผงั สรุปสาระสำาคญั
แหลละังสกราุปรปควฏาบิ มัตริู้
ชว่ งวัย วยั ทารก : ชว่ งตัง้ แตแ่ รกเกดิ จนถงึ ๑ ปี ยงั ชว่ ยเหลอื ตวั เองไมไ่ ด้ ต้องการ
๗. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งท่ีเข้าใจเป็น ต่าง ๆ การเอาใจใส่
ความรูร้ ว่ มกนั ดังนี้ ของ
มนุษย์ วัยกอ่ นเรยี น : ชว่ ง ๑-๖ ปี สามารถทํากิจกรรมพ้นื ฐานในการดาํ เนินชวี ติ
• ทุ ก ค น เ ริ่ ม ต้ น จ า ก ก า ร เ กิ ด ได้บา้ ง เจรญิ เติบโตอย่างรวดเร็ว
เจริญเติบโตตามวัย จนกระท่ังแก่ลง ธรรมชาติ วยั เรียน : ช่วง ๖-๑๒ ปี มกี ารเปลยี่ นแปลงทางรา่ งกาย เรม่ิ สนใจดูแล
เรอ่ื ย ๆ และสิน้ สดุ ทกี่ ารตาย ซึ่งเปน็ ไป ของชวี ิตมนุษย์ ตนเอง
ตามธรรมชาติของชีวิตมนุษย์ท่ีทุกคน วยั ร่นุ : ช่วง ๑๒-๒๐ ปี มีการเปลี่ยนแปลงทางเพศชัดเจน ชอบอยูก่ บั
ไมส่ ามารถจะหลกี เลย่ี งได้ กลุ่มเพื่อน
วัยผใู้ หญ่ : ช่วง ๒๐-๖๐ ปี เติบโตอยา่ งสมบรู ณ์ ตอ้ งทาํ งานและ
ep 4 มคี รอบครวั
วัยสงู อายุ : ชว่ ง ๖๐ ปขี น้ึ ไป รา่ งกายจะเริ่มเสือ่ มโทรม ตอ้ งการการดแู ล
ขน้ั สอ่ื สารและนำ� เสนอ เอาใจใส่
๘. นั ก เ รี ย น แ ต่ ล ะ ก ลุ่ ม ส่ ง ตั ว แ ท น การเกดิ การเกดิ : เปน็ จดุ เร่ิมตน้ ของชวี ติ มนุษยท์ กุ คน
ออกมานำ�เสนอแบบบันทึกของกลุ่ม แก่ การแก่ : มนุษยท์ กุ คนตอ้ งแกล่ งตามการเจรญิ เตบิ โตของแต่ละวยั
ตนเองหนา้ ชนั้ เรียน เจบ็ การเจ็บ : หากไมด่ แู ลตนเองหรือใชช้ วี ิตอยา่ งประมาท อาจเกดิ การ
ตาย เจบ็ ปว่ ยซงึ่ เปน็ สาเหตสุ ู่การตายได้
5ep ข้ันประเมินเพ่ือเพิม่ คุณคา่ การตาย : เป็นจุดส้ินสุดของชวี ติ มนุษย์ทกุ คนทไี่ มอ่ าจหลกี หนไี ดพ้ ้น
บริการสังคม
และจติ สาธารณะ
๙. นักเรียนนำ�ความรู้เรื่อง ธรรมชาติ
ของชีวิตมนุษย์ไปเผยแพร่และอธิบาย
แก่บุคคลในครอบครัว ญาติ พ่ีน้อง
และผู้ที่สนใจ เพื่อเป็นความรู้ในการ
สร้างแนวทางการดำ�เนินชีวิตที่ดี และ
มีประสทิ ธภิ าพตอ่ ไป
26 สุขศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
นักเรยี นจะปฏบิ ัตติ นอย่างไรเพือ่ ปอ้ งกนั อาการเจบ็ ป่วย
๑ มาโรงเรียนให้ทันทกุ เช้า
๒ ออกก�ำ ลังกายอย่างสม�ำ่ เสมอ
๓ รับประทานอาหารใหม้ าก ๆ
(เฉลย ๒ เพราะการออกก�ำ ลังกายเปน็ การสรา้ งเสริมสุขภาพและสมรรถภาพร่างกาย
ทำ�ใหร้ า่ งกายแข็งแรง ไม่เจ็บปว่ ยงา่ ย)
สุดยอดคู่มือครู 26
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
ตัวชี้วัด
กิจกรรมพฒั นาการอ่าน พ ๑.๑ ป.๒/๓
นกั เรียนอา่ นคําและความหมายของคําต่อไปนี้
คาำ ศัพท์ คำาอ่าน ความหมาย
ธรรมชาติ ทาํ -มะ-ชาด สิ่งท่เี กดิ มแี ละเป็นอยู่
วัย ไว ตามธรรมดาของส่งิ นั้น ๆ
เขตอายุ ระยะของอายุ
สตปิ ัญญา สะ-ติ-ปัน-ยา ปัญญารอบคอบ
ปัญญารคู้ ิด
กิจกรรมการเรียนรู้
๑. นักเรยี นเขียนชว่ งวัยของชีวติ มนษุ ยเ์ ปน็ แผนภาพความคิดแบบเสน้ เวลา
ตัวอยา่ งแผนภาพความคิดแบบเส้นเวลา
วยั ทารก
เร่มิ ต้น สนิ้ สดุ
๒. นักเรียนแบ่งกลุ่มเป็น ๔ กลุ่ม สอบถามแลกเปลี่ยนและเล่าให้เพ่ือน
ในกลุ่มฟังเก่ียวกับบุคคลในครอบครัวถึงการเกิด แก่ เจ็บ และตาย
แลว้ ออกมาเลา่ ประสบการณห์ นา้ ชน้ั เรยี นเกยี่ วกบั ธรรมชาตขิ องชวี ติ มนษุ ย์
กลุม่ ละ ๑ เรอ่ื ง
ธรรมชาตขิ องชีวติ มนษุ ย์ 27
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ข้อใดกลา่ วถูกต้องเกย่ี วกับธรรมชาติของชวี ิตมนษุ ย์
๑ การตายเกดิ ขน้ึ เมอื่ เขา้ สวู่ ัยสูงอายุเท่าน้นั
๒ ร่างกายเจริญเติบโตเตม็ ท่ที ่ีสดุ เมอ่ื เขา้ ส่วู ัยรุ่น
๓ การเจ็บปว่ ยเกิดข้นึ ไดก้ ับทุกชว่ งวยั
(เฉลย ๓ เพราะหากทกุ คนไมด่ ูแลรักษาสุขภาพของตนเอง รา่ งกายอาจอ่อนแอ
และเกิดการเจ็บป่วยได้)
27 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตัวชี้วัด
พ ๑.๑ ป.๒/๓
๓. นกั เรยี นชว่ ยกนั เสนอวธิ ปี ฏบิ ตั ติ นเพอ่ื ใหม้ ชี วี ติ ทยี่ นื ยาวและมสี ขุ ภาพทด่ี ี
แล้วรวบรวมคําตอบเป็นแผนภาพความคิด
ตัวอยา่ งแผนภาพความคิด
วิธปี ฏิบัตติ นเพื่อใหม้ ีชีวติ ที่
ยนื ยาวและมสี ุขภาพทดี่ ี
แนวค�ำตอบ คาำ ถามพัฒนากระบวนการคิด
๑. นักเรียนไดป้ ฏบิ ตั ิตนสอดคล้องกบั คําขวัญวันเดก็ อยา่ งไรบ้าง
๑. น�ำ ค�ำ ขวญั ไปปฏบิ ตั ใิ นชวี ติ ประจ�ำ วนั ใหเ้ กดิ
ประโยชน์ต่อตนเอง และผู้อ่ืน เม่ือได้ แลว้ รู้สึกอยา่ งไร
ปฏบิ ตั ติ นตามค�ำ ขวญั แลว้ ท�ำ ใหม้ คี วามสขุ ๒. นกั เรยี นคิดว่าเพราะเหตใุ ด เดก็ หลาย ๆ คน จงึ อยากจะเปน็ ผู้ใหญเ่ รว็ ๆ
สบายใจ ๓. นกั เรยี นคดิ วา่ บุคคลวัยใดตอ้ งมคี วามรบั ผดิ ชอบที่สดุ เพราะเหตุใด
๔. นกั เรยี นคิดว่าสงิ่ ทวี่ ยั เด็กและวัยสูงอายมุ ีความตอ้ งการเหมือนกัน
๒. เพราะเด็กคิดว่าผู้ใหญ่ทำ�สิ่งต่าง ๆ
ได้หลายอย่าง มีทั้งความรู้ ความสามารถ มีอะไรบ้าง
จึงอยากท�ำ ตามผใู้ หญ่บา้ ง ๕. ทุกคนไม่สามารถหลีกเลี่ยงการเกิด แก่ เจ็บ ตายได้ ฉะน้ันเม่ือเรา
๓. วัยผู้ใหญ่ เพราะเป็นวัยที่มีอารมณ์มั่นคง มีชวี ิตอยู่มสี ่งิ ใดท่เี ราควรปฏบิ ตั ิ เพอ่ื ให้มอี ายุยนื ยาวท่สี ดุ บา้ ง
เป็นวัยทีต่ อ้ งท�ำ งานและมคี รอบครวั
28 สุขศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
๔. การดูแลเอาใจใส่ การให้ความสำ�คัญ
ความรกั ความเข้าใจ
๕. การรับประทานอาหารให้ครบ ๕ หมู่
การออกกำ�ลังกายอยา่ งสมํา่ เสมอ
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ชว่ งวัยใดท่เี หมาะสมแกก่ ารสรา้ งครอบครวั ของตนเอง
๑ วัยรนุ่
๒ วยั ผู้ใหญ่
๓ วยั สูงอายุ
(เฉลย ๒ เพราะเป็นชว่ งวัยท่ีมคี วามพร้อมในทกุ ดา้ น รา่ งกายสมบูรณเ์ ตม็ ที่
มกี ารควบคมุ อารมณไ์ ด้ดี มคี วามม่นั คงทางจติ ใจ เหมาะแก่การมีครอบครวั )
สุดยอดคู่มือครู 28
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
เป้าหมายการเรียนรู้
บทบาทหน้าทข่ี องหน่วยการเรยี นรทู้ ่ี มาตรฐานการเรยี นรู้
สมาชิกในครอบครัว
มาตรฐาน พ ๒.๑
เขา้ ใจและเห็นคณุ ค่าตนเอง ครอบครวั
เพศศกึ ษา และมที ักษะในการดำ�เนนิ ชีวิต
ตวั ช้วี ดั สมรรถนะส�ำ คัญของผู้เรียน
ระบบุ ทบาทหนา้ ที่ของตนเองและสมาชิกในครอบครวั (พ ๒.๑ ป. ๒/๑)
๑. ความสามารถในการสอ่ื สาร
ผงั สาระการเรียนรู้ ๒. ความสามารถในการคดิ
๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา
บทบาทหนา้ ท่ี ๔. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ติ
ของพอ่ ๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
บทบาทหน้าที่ บทบาทหน้าท่ี บทบาทหนา้ ท่ี คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์
ของตนเอง ของสมาชิก ของแม่
ในครอบครวั ใฝเ่ รียนรู้
บทบาทหนา้ ท่ี บทบาทหน้าท่ี ตวั ช้ีวัดท่ี ๔.๑ ตั้งใจ เพยี รพยายาม
ของญาติ ของพี่น้อง ในการเรยี นและเขา้ รว่ มกจิ กรรมการเรยี นรู้
ตัวชี้วัดที่ ๔.๒ แสวงหาความรู้จากแหล่ง
สาระสาำ คญั เรียนรู้ต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอก
โรงเรยี น ดว้ ยการเลอื กใชส้ อ่ื อยา่ งเหมาะสม
การปฏิบัติตนตามบทบาทหน้าที่อย่างเหมาะสม การรู้จักช่วยเหลือกันและมีความ บนั ทกึ ความรู้ วเิ คราะห์ สรปุ เปน็ องคค์ วามรู้
สามัคคีกันของสมาชิกในครอบครวั จะทาำ ให้ครอบครวั มีความอบอุ่น ทุกคนอยู่ร่วมกันอย่าง และสามารถนำ�ไปใช้ในชวี ติ ประจำ�วันได้
มคี วามสุข
มุ่งมน่ั ในการทำ�งาน
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ตัวช้ีวดั ที่ ๖.๑ ต้งั ใจและรบั ผิดชอบในการ
ปฏิบัติหน้าทก่ี ารงาน
นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับวิธีการปฏิบัติตนเพ่ือให้ครอบครัว ตัวช้ีวัดที่ ๖.๒ ทำ�งานด้วยความเพียร
มีความสขุ และอบอุ่นคนละ ๑ วธิ ี จากน้นั รวบรวมข้อมลู แลว้ คัดเลือกการปฏบิ ตั ิตน พยายามและอดทนเพื่อให้งานสำ�เร็จ
ที่ดี ๑๐ ข้อ บันทึกลงในแผนภาพความคิด เพื่อจัดท�ำ เป็นใบความรู้นำ�ไปเผยแพร่ ตามเป้าหมาย
กับนักเรียนในโรงเรียนเพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติร่วมกัน และช่วยส่งเสริม
ใหค้ รอบครวั มีความอบอนุ่ และมคี วามสุขต่อไป
29 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St ตัวช้วี ัด บทบาทหนา้ ท่ขี องสมาชกิ ในครอบครัว
พ ๒.๑ ป.๒/๑ จดุ ประกายความคดิ
ภาระงาน/ชนิ้ งาน
แบบบนั ทกึ เรื่อง บทบาทหน้าท่ีของ เพ่อื น ๆ อยากใหท้ กุ ครอบครัวทำากิจกรรมอะไร
สมาชกิ ในครอบครัว ร่วมกนั เพอื่ ใหท้ ุกคนในครอบครัวรกั กันมากทส่ี ดุ
ep 1 ขน้ั สังเกต การที่ครอบครัวจะอบอุ่นและมีความสุข สมาชิกในครอบครัว
ต้องปฏิบตั ิตนตามบทบาทหน้าทีข่ องตนเองอยา่ งเหมาะสม
รวบรวมขอ้ มลู
30 สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๒
๑. นักเรียนสังเกตภาพสมาชิกในครอบครัว ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ทมี่ ีพอ่ แม่ ผปู้ กครอง และลูกท�ำ กจิ กรรม
ร่วมกัน แล้วร่วมกันสนทนา โดย การทะเลาะเบาะแว้งกนั ในครอบครัวสามารถแก้ปญั หาไดด้ ้วยวิธีใด
ตอบค�ำ ถาม ดงั น้ี ๑ พูดคยุ กันด้วยเหตุผล
๒ ไมพ่ ูดคยุ กนั สกั พัก
• จากภาพนักเรียนคิดว่าครอบครัวน้ี ๓ แยกยา้ ยกันอยู่คนละบ้าน
ประกอบดว้ ยสมาชิกคนใดบา้ ง (เฉลย ๑ เพราะการพดู คุยและการอธบิ ายเหตผุ ล ข้อขดั แย้ง จะทำ�ใหเ้ ขา้ ใจกนั ได้ง่ายย่งิ ขึน้ )
(ตวั อย่างคำ�ตอบ พอ่ แม่ ผู้ปกครอง ลกู )
• นักเรียนคิดว่าทุกคนในภาพกำ�ลัง
ท�ำ อะไร และรสู้ กึ อย่างไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ดูโทรทัศน์ด้วยกันอย่างมี
ความสขุ )
• นักเรียนรู้สึกอย่างไรเม่ือเห็นภาพนี้
(ตัวอยา่ งคำ�ตอบ ชืน่ ชอบ มีความสุข)
• ครอบครัวของนกั เรียน
ประกอบด้วยสมาชกิ คนใดบ้าง
(ตัวอย่างคำ�ตอบ พ่อแม่ ผู้ปกครอง พี่ น้อง
ปู่ ยา่ ตา ยาย ลุง ปา้ น้า อา)
• ครอบครัวของนักเรียนอบอุ่น
เหมือนในภาพหรือไม่
(เหมือน/ไม่เหมือน)
• นักเรียนมีวิธีอย่างไรที่จะทำ�ให้
ครอบครวั อบอุ่นและมคี วามสุข
(ตวั อยา่ งค�ำ ตอบ ท�ำ กจิ กรรมรว่ มกนั เปน็ ประจ�ำ
ทำ�หนา้ ที่ของตนเองให้ครบถว้ น)
สุดยอดคู่มือครู 30
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
๑. บทบาทหน้าที่ของตนเอง เกบ็ ที่นอนหลังจากต่ืนนอน St St ep 1asean
ช่วยพ่อรดน้ําต้นไม้
๑. เชื่อฟังคำาสั่งสอนของพ่อแม่ ขัน้ สังเกต
ผู้ปกครอง และผ้ใู หญ่ในบ้าน รวบรวมขอ้ มูล
๒. ชว่ ยเหลืองานในบ้านเทา่ ทที่ ำาได้
๓. ขยนั และต้ังใจเรียนหนงั สอื ๒. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล
๔. รู้จักดูแลและช่วยเหลือตนเอง เก่ียวกับบทบาทหน้าท่ีของสมาชิกใน
ตลอดจนสมาชิกในครอบครวั ครอบครวั ดังนี้
๕. พูดจาไพเราะ ออ่ นหวาน
ไมพ่ ูดโกหก • บทบาทหนา้ ท่ขี องตนเอง
๖. ชว่ ยครอบครวั ประหยดั และรจู้ กั • บทบาทหน้าทีข่ องพ่อแม่
อดออม และผปู้ กครอง
• บทบาทหนา้ ที่ของพน่ี ้อง
• บทบาทหน้าท่ีของญาติ
จากหนังสือเรียนหรือแหล่งการเรียนรู้
ท่ีหลากหลาย
ep 2 ข้นั คิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้
๒. บทบาทหน้าทขี่ องพอ่ แมแ่ ละผปู้ กครอง ๓. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น
โดยตอบคำ�ถาม ดงั นี้
ผู้ปกครอง หมายถึง ผู้ให้การอุปการะเล้ียงด ู อบรมสั่งสอน และ
พัฒนาเด็กท่ีอยู่ในความปกครองดูแลของตนตามสมควรแก่ • นักเรียนทำ�ตามบทบาทหน้าที่
ขนบธรรมเนยี มประเพณแี ละวฒั นธรรมแหง่ ทอ้ งถนิ่ และตอ้ งคมุ้ ครอง ของตนเองอยา่ งไร
สวัสดิภาพเด็กท่ีอยู่ในความปกครองดูแลของตนมิให้ตกอยู่ในภาวะ
อนั น่าจะเกดิ อนั ตรายแกร่ ่างกายหรือจติ ใจ เชน่ พ่อ แม่ ป่ ู ยา่ ตา ยาย (ตัวอย่างคำ�ตอบ ตั้งใจเรียนหนังสือ
หรือญาติผู้ใหญ่ พ่อแม่บุญธรรมหรือคู่ชีวิตของพ่อหรือแม่ บทบาท เช่ือฟังคำ�สั่งสอนของผู้ใหญ่ ช่วยประหยัด
หนา้ ท่ขี องพ่อแม่และผปู้ กครอง มีดงั น้ี
และอดออม)
• หนา้ ทใ่ี ดของพอ่ แม่และผปู้ กครอง
มีความสําคัญที่สุด (ตัวอย่างคำ�ตอบ
ใ ห้ ค ว า ม รั ก แ ล ะ ค ว า ม อ บ อุ่ น แ ก่ ลู ก
บทบาทหน้าทข่ี องสมาชกิ ในครอบครัว 31 คอยอบรม ดูแลสงั่ สอนให้ลูกเป็นคนดี)
• การปฏิบัติตนอย่างไรท่ีเป็น
เสริมความรู้ ครูควรสอน
การแสดงบทบาทและหน้าท่ีของพ่ีน้อง
งานในบ้านที่เหมาะสมกับวัยของนักเรียน คือ งานที่ไม่หนักมากจนเกินไป ได้อย่างเหมาะสม (ตัวอย่างคำ�ตอบ
และไม่เส่ียงอันตราย เช่น การรดน้ำ�ต้นไม้ การกวาดบ้าน ถูบ้าน กรอกน้ำ� พูดจาไพเราะต่อกัน รักใคร่สามัคคีกัน
ใหอ้ าหารปลา เอ้ือเฟ้ือเผื่อแผ่ซึ่งกันและกัน ไม่ทะเลาะ
เบาะแว้งกัน)
• นกั เรยี นปฏบิ ตั ติ นตอ่ ญาตอิ ยา่ งไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ให้ความเคารพ เชื่อฟัง
คำ�สั่งสอน ช่วยเหลืองานบ้านต่าง ๆ
ทพ่ี อจะทำ�ได)้
31 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
St
และสรปุ ความรู้ ๑. เป็นผู้นำาครอบครัว ปกป้องและดูแลความเป็นอยู่ของสมาชิก
๔. นักเรียนแบ่งกล่มุ ๔ กลมุ่ ตามบทบาท ในครอบครวั
หน้าที่ของบคุ คลในครอบครวั ดังน้ี ๒. เป็นทปี่ รกึ ษาและแก้ไขปัญหาต่าง ๆ รว่ มกับสมาชกิ ในครอบครัว
กลุ่มท่ี ๑ บทบาทหนา้ ทขี่ องตนเอง ๓. อบรมเล้ียงดูลูกให้เป็นคนดีและ
กลุ่มที่ ๒ บทบาทหน้าท่ขี องพ่อแม่ ปฏบิ ตั ติ นเปน็ แบบอย่างทีด่ ขี องลกู
และผู้ปกครอง ๔. ดูแลเอาใจใส่ให้ความรักความอบอุ่น
กลมุ่ ท่ี ๓ บทบาทหนา้ ทข่ี องพ่นี อ้ ง แก่ลูกและทกุ คนในครอบครัว
กลมุ่ ที่ ๔ บทบาทหนา้ ทข่ี องญาติ
นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ๕. ทาำ งานบา้ น เชน่ ดแู ลความสะอาดและ
ความเป็นระเบยี บเรียบร้อยในบ้าน
เกยี่ วกบั บทบาทหนา้ ทข่ี องสมาชกิ แตล่ ะ ๖. ช่วยเก็บออมและหารายได้มาเล้ียง
คนในครอบครัว จากนั้นสรุปเป็น
ความคิดรวบยอดในรูปแบบแผนภาพ ครอบครวั การใหค้ วามรกั ความอบอนุ่
ความคิด บนกระดาน กบั ลูก
๓. บทบาทหนา้ ทข่ี องพนี่ ้อง
๑. มีความรกั ความสามัคคีกัน ไมท่ ะเลาะกนั
๒. มนี ้ำาใจเออ้ื เฟอ้ื เผ่อื แผต่ อ่ กนั และดแู ลช่วยเหลือซ่ึงกันและกนั
๓. แบ่งหน้าทแ่ี ละชว่ ยกันทำางานบา้ น
๔. ใชค้ ำาพดู ทสี่ ภุ าพ ไม่พดู
บทบาทหนา้ ที่ คาำ หยาบคายต่อกนั
ของพีน่ อ้ ง ๕. พตี่ ้องดูแลและรจู้ กั เสียสละใหน้ อ้ ง
๖. น้องต้องใหค้ วามนับถอื และเชอื่ ฟงั
สงิ่ ที่พี่สอน พน่ี ้องชว่ ยกันทํางานบา้ น
๗. เม่อื ทำาผิดตอ้ ง ขอโทษ และร้จู ักใหอ้ ภัยซ่ึงกันและกัน
32 สขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
วันท่ี ๑๕ พฤษภาคม ของทกุ ปี องคก์ ารสหประชาชาตไิ ด้ประกาศ
ใหเ้ ปน็ วนั ครอบครวั สากลเพื่อให้ทุกคนไดเ้ ห็นถงึ ความส�ำ คัญของครอบครัว
สุดยอดคู่มือครู 32
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
สุขและพละ ป.2
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search