A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
Step 2asean
๒. ประโยชน์ของการเลน่ เกมเบ็ดเตล็ด ข้นั คิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้
ประโยชนข์ อง ๑. ทำาใหร้ า่ งกายแข็งแรง ๓. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น
การเลน่ เกม ๒. ทำาให้จิตใจรา่ เรงิ แจม่ ใส โดยตอบค�ำ ถาม ดงั น้ี
เบ็ดเตล็ด
เกดิ ความสนกุ สนานเพลิดเพลิน • การเล่นเกมเบ็ดเตล็ดมีประโยชน์
๓. สร้างความสามคั คใี นหมู่คณะ อย่างไร
๔. ทำาให้รู้จักแพ้ รู้จกั ชนะ และรูจ้ กั
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ทำ�ให้ร่างกายแข็งแรง
การให้อภยั
๕. ฝกึ ใหเ้ ป็นคนมรี ะเบยี บวินยั ทำ�ให้จิตใจร่าเริงแจ่มใส ทำ�ให้รู้จักการ
ยอมรบั กฎ กติกา ใหอ้ ภยั )
• เพราะเหตใุ ดนกั เรยี นจงึ ตอ้ งอบอนุ่
ร่างกายกอ่ นการเลน่ เกม
(ตัวอย่างคำ�ตอบ เพื่อให้ร่างกายพร้อม
๓. การปฏบิ ัติตนในการเลน่ เกมเบด็ เตล็ด ท่ีจะเคล่ือนไหว และช่วยป้องกันการเกิด
การบาดเจ็บขณะเล่นเกม)
อบอุ่นรา่ งกายก่อนเล่นเกม ๔. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป ค ว า ม รู้ เ ป็ น
ประมาณ ๕-๑๐ นาที ค ว า ม คิ ด ร ว บ ย อ ด เ กี่ ย ว กั บ ก า ร
เล่นเกมเบ็ดเตล็ดในรูปแบบแผนภาพ
การปฏบิ ัติตน ตรวจสภาพพ้ืนทแ่ี ละ ความคิด
ในการเล่นเกม อปุ กรณ์ท่ีจะใช้เลน่ ๕. นักเรียนคิดประเมินเพ่ือเพ่ิมคุณค่า
เลน่ เกมตามกฎ กตกิ า
เบ็ดเตลด็ สวมใสเ่ สือ้ ผ้าท่ีมิดชดิ รดั กมุ โดยตอบคำ�ถาม ดงั น้ี
ไม่เลน่ รุนแรงและไมแ่ กลง้ เพอ่ื น • นักเรียนสามารถนำ�หลักการ
เ ล่ น เ ก ม เ บ็ ด เ ต ล็ ด ไ ป ใ ช้ ใ น ชี วิ ต
ประจ�ำ วันไดอ้ ยา่ งไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ การเล่นเกมเบ็ดเตล็ด
สนกุ กับการเล่นเกมเบ็ดเตล็ด 83 จ�ำ เปน็ ตอ้ งเลน่ ตามกฎ กตกิ าของแตล่ ะเกม
จึ ง จ ะ เ กิ ด ค ว า ม ส นุ ก ส น า น แ ล ะ มี
ประสิทธิภาพ ซ่ึงการดำ�เนินชีวิตในสังคม
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ก็ต้องอาศัยการปฏิบัติตามกฎ กติกา
เวลาใดทเี่ หมาะสมในการเล่นเกมเบด็ เตล็ด ของบคุ คลในสังคม จึงจะทําใหด้ �ำ เนินชวี ติ
๑ เวลาเรียนหนังสือ อยรู่ ว่ มกับผู้อ่นื ได้อย่างมคี วามสขุ )
๒ เวลาว่างจากกจิ วตั รประจ�ำ วัน
๓ เวลารับประทานอาหาร
(เฉลย ๒ เพราะเกมเบ็ดเตลด็ ควรเล่นในเวลาว่างเทา่ นนั้ ไมค่ วรเบยี ดเบียนเวลา
ในการทำ�กจิ วตั รประจ�ำ วันอ่นื ๆ)
83 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ขน้ั ปฏิบตั ิ
St แหลละังสกราุปรปควฏาบิ มตั ริู้
ตวั อยา่ งเกมเบด็ เตลด็
๖. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ ๑๐ คน ๑. เกมนํา้ ข้ึนน้ําลง
ในแต่ละกลุ่มร่วมกันเล่นเกมน้ําข้ึน
นํ้าลง โดยมตี วั แทนนกั เรียนเปน็ ผูอ้ อก จดุ มุ่งหมาย ช่วยให้กล้ามเน้ือขาแข็งแรง มีความคล่องแคล่ว
คำ � ส่ั ง ใ น เ ก ม จ น เ ห ลื อ ค น สุ ด ท้ า ย วิธเี ล่น ว่องไวในการเคลอื่ นไหว
เป็นผู้ชนะ ให้ผู้เล่น ๑ คน เป็นผู้ส่ังการคอยออกคำาส่ัง
คนท่ีเหลือเป็นผู้เล่น คอยฟังคำาส่ัง เมื่อได้ยินคำาส่ัง
๗. นักเรียนร่วมกันสรุปหลังการเล่นเกม “นำ้าข้ึน” ให้ผู้เล่นรีบนั่งลง และคำาส่ัง “นำ้าลง”
น้าํ ข้นึ นาํ้ ลง ดงั น้ี ให้ผู้เล่นรีบลุกข้ึนยืน ใครปฏิบัติไม่ถูกต้องหรือ
ช้าที่สุดจะต้องออกจากการเล่น ผู้เล่นที่เหลือ
• เกมน้ําข้ึนนํ้าลง เป็นเกมท่ีต้อง คนสดุ ท้ายเป็นผู้ชนะ
อาศัยการปฏิบัติตามคำ�สั่งให้รวดเร็ว
และถูกต้องจึงจะเป็นผู้ชนะ การเล่นเกม
นา้ํ ขน้ึ นาํ้ ลงชว่ ยฝกึ รา่ งกายแขง็ แรงมสี ติ
และมีการตอบสนองที่รวดเร็ว
นำา้ ขึ้น
นำา้ ลง
เกมน�ำ้ ข้นึ น�ำ้ ลง
84 สุขศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
สุดยอดคู่มือครู 84
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
๒. เกมปาเป้า Stasean
ep 3 ขั้นปฏิบตั ิ
และสรุปความรู้
หลงั การปฏิบัติ
จุดมุง่ หมาย ฝกึ การใช้มอื ใหส้ ัมพันธ์กบั ตา ๘. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๔ กลุ่ม แต่ละกลุ่ม
เข้าแถวตอนลึกยืนหันหน้าเข้าหาเป้า
วธิ ีเล่น ให้ผู้เล่นแบ่งกลมุ่ กลมุ่ ละเท่า ๆ กัน ให้แตล่ ะกลุม่ ยนื โดยห่างจากเป้า ๕ เมตร แจกลูกบอล
เข้าแถวตอนลึกห่างจากเป้าประมาณ ๕ เมตร ให้หัวแถวกลุ่มละ ๑ ลูก เม่ือได้ยิน
คนหัวแถวใช้ลูกบอลปาเป้าซึ่งอาจใช้กระป๋องนมเปล่า สัญญาณนักเรียนเริ่มเล่นเกมปาเป้า
กล่องนมเปล่า ขวดพลาสติก แล้วเก็บลูกบอลมาให้ พรอ้ มกนั ทีมทปี่ าถกู เปา้ มากกวา่ ชนะ
คนต่อไปปาเป้าต่อจนครบทุกคน กลุ่มใดปาถูกเป้า ๙. นักเรียนร่วมกันสรุปหลังการเล่นเกม
มากกวา่ ชนะ ปาเป้า ดังน้ี
• เกมปาเป้าต้องอาศัยทักษะการ
ประสานสัมพันธ์ของตาและมือในการ
เล็งเพ่ือปาให้ถกู เปา้
๕
ปลอดภยั ไว้ก่อน
ไม่ควรนำาสง่ิ ของทเ่ี ป็นแก้ว เชน่ แกว้ นำ้า ขวด มาใช้เปน็ เปา้ ในการ
เล่นเกมปาเป้า เพราะแก้วอาจแตกและบาดมือได้
สนกุ กบั การเล่นเกมเบ็ดเตล็ด 85
เสริมความรู้ ครูควรสอน
การปาลูกบอลในเกมปาเป้าไมค่ วรน�ำ ลกู บอลมาปาเล่นใสก่ นั เพราะจะท�ำ ให้
บาดเจ็บได้ และขณะปาลูกบอลควรระมดั ระวัง ไม่ใชแ้ รงมากจนเกินไป
85 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
St บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ขน้ั ปฏบิ ตั ิ ๓. เกมกลิง้ ลูกฟตุ บอลลอดชอ่ งแคบ
แหลละงั สกราุปรปควฏาิบมัตริู้
๑๐. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ ๖ คน จุดมุ่งหมาย ฝึกการใช้มือให้สัมพนั ธก์ ับตา
จากนั้นแจกลูกบอลให้กลุ่มละ ๕ ลูก วธิ เี ลน่ ตั้งขวดนำ้า หรือวัสดุอ่ืนที่ต้ังได้เป็นช่องแคบให้ห่างกัน
เมื่อได้ยินสัญญาณให้เร่ิมเล่นเกม ประมาณ ๔๕ เซนตเิ มตร ไว้ขา้ งหน้าแถว โดยตงั้ ใหห้ ่าง
จนได้ผู้ชนะ จากนนั้ ให้ผูช้ นะในแต่ละ จากแถวประมาณ ๕ เมตร ให้ผู้เล่นคนแรกกลิ้ง
กลุม่ มาแข่งขนั กนั อกี คร้งั ลูกฟุตบอลให้ลอดช่องแคบโดยกลิ้งคนละ ๕ ครั้ง
ใครกลิง้ ลอดชอ่ งแคบได้มากทีส่ ุดจะเป็นผชู้ นะ
๑๑. นักเรียนร่วมกันสรุปหลังการเล่นเกม
กลิ้งลูกฟุตบอลลอดช่องแคบ ดังน้ี
• เ ก ม ก ลิ้ ง ลู ก ฟุ ต บ อ ล ล อ ด
ช่องแคบต้องอาศัยการมีสมาธิ และ
การคาดคะเนท่ีถูกต้อง จึงจะเป็น
ผู้ชนะ การเล่นเกมกล้ิงลูกฟุตบอล
ล อ ด ช่ อ ง แ ค บ ช่ ว ย ฝึ ก ก า ร ใ ช้ มื อ
ให้สมั พันธ์กับตา
๔๕ เซนติเมตร
๕ เมตร
86 สขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา ป.๒
สุดยอดคู่มือครู 86
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
๔. เกมวิ่งเปี้ยว Stasean
ep 3 ขนั้ ปฏิบตั ิ
และสรปุ ความรู้
หลังการปฏบิ ัติ
จดุ มงุ่ หมาย ความแข็งแรง ความคล่องแคล่วว่องไว ความมีนำ้าใจ ๑๒. นกั เรียนแบ่งกลุม่ ๔ กลุ่ม แตล่ ะกล่มุ
วิธีเลน่ นกั กฬี า ความสามัคคใี นหม่คู ณะ พัฒนาไหวพริบ รู้จัก จบั คู่การเล่นเกม ดังนี้
การวางแผน
แบ่งผู้เล่นฝ่ายละ ๕-๑๕ คน ทั้งสองฝ่ายตั้งแถวตอน • กลุ่มท่ี ๑ และกลุม่ ที่ ๒
ยนื หนั หน้าหากนั ระยะหา่ ง ๘-๑๐ เมตร วางหลกั หรือ เล่นด้วยกัน
กรวยไว้หน้าหัวแถวทั้งสอง เว้นระยะสำาหรับให้คน • กลมุ่ ท่ี ๓ และกลุ่มท่ี ๔
ว่งิ ออ้ มได้ประมาณ ๑ เมตร วางผา้ หรือไมไ้ ว้ตรงกลาง เลน่ ด้วยกนั
ระหว่างทางวิ่งของท้ังสองฝ่าย เม่ือพร้อมแล้วนักเรียน เมื่อได้ผู้ชนะในแต่ละคู่การเล่นเกม
๑ คนให้สัญญาณ เริ่มวิ่งออกทางขวามือของตนเอง
ไปหยบิ ไมห้ รอื ผา้ แลว้ วงิ่ ออ้ มหลกั ไลฝ่ า่ ยตรงขา้ มใหท้ นั ให้กลุ่มที่ชนะแข่งขันกัน จนได้กลุ่ม
เมอื่ ครบรอบใหส้ ง่ ผา้ หรอื ไมใ้ หค้ นถดั ไปวงิ่ ไลต่ อ่ จนกวา่ ทช่ี นะของหอ้ งเรียน
จะทัน เมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งว่ิงทันแล้ว ใช้ผ้าหรือไม้ ๑๓. นักเรียนร่วมกันสรุปหลังการเล่นเกม
สัมผัสฝ่ายตรงข้ามได้ก่อนจะเป็นฝ่ายชนะ ในระหว่าง ว่ิงเป้ียว ดังน้ี
เกม หา้ มขดั ขวางการวง่ิ ของฝา่ ยตรงขา้ ม และหา้ มรบั ผา้ • เกมวงิ่ เปยี้ วเปน็ เกมทเี่ ลน่ เปน็ ทมี
หรือไม้กอ่ นถึงหลัก ตอ้ งอาศยั ความเรว็ ความคลอ่ งแคลว่
และความสามัคคีของสมาชิกในทีม
จึงจะประสบความสำ�เรจ็ ได้
สนกุ กบั การเล่นเกมเบด็ เตลด็ 87
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เกมวิ่งเปย้ี วเป็นเกมท่ีสรา้ งเสรมิ ขอ้ ใดมากท่ีสุด
๑ ความปลอดภยั ในชีวิต
๒ ความสามัคคใี นหมคู่ ณะ
๓ ความอดทน
(เฉลย ๒ เพราะการท่ีจะประสบความสำ�เร็จในเกมวิง่ เป้ียวได้
ต้องอาศัยความสามคั คขี องผูเ้ ลน่ ทกุ คนในทมี )
87 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ข้นั ปฏิบัติ
St แหลละังสกราปุรปควฏาบิ มัตริู้
๕. เกมชกั เยอ่
๑๔. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๒ กลุ่ม กลุ่มละ จดุ ม่งุ หมาย ฝึกทักษะการดึงเพื่อเพ่ิมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ
เทา่ ๆ กนั โดยคละเพศ รอฟงั สญั ญาณ วิธเี ล่น ก่อให้เกิดความสามคั คีในหมูค่ ณะ
เร่ิมในแต่ละคร้ัง ทีมท่ีชนะ ๒ ใน ๓
ครง้ั กอ่ นเปน็ ฝ่ายชนะ แบ่งผู้เล่นเป็นสองฝ่าย เท่า ๆ กัน ขีดเส้นแบ่งแดน
ท่ีหัวแถว ผเู้ ลน่ ท้ังสองฝ่ายจับเชือกเตรียมดงึ ตรงจุด
๑๕. นักเรียนร่วมกันสรุปหลังการเล่นเกม กึ่งกลางของเชือกจะมีผ้าผูกเป็นสัญลักษณ์อยู่ เมื่อ
ซกั เย่อ ดงั น้ี พรอ้ มแล้วนกั เรียน ๑ คนใหส้ ญั ญาณเริ่ม ทงั้ สองฝา่ ย
ออกแรงดงึ ฝา่ ยใดดงึ ใหเ้ ชอื กตรงกลางลาำ้ เขา้ มาในเสน้
• การเลน่ เกมชกั เยอ่ เปน็ เกมทเ่ี ลน่ แบง่ แดนของตนเองไดก้ อ่ นเปน็ ฝา่ ยชนะ ผทู้ ชี่ นะ ๒ ใน
เป็นทีม ต้องอาศัยความแข็งแรง ๓ ครง้ั ก่อนจะเปน็ ฝา่ ยชนะ
ความสามคั คี และความมงุ่ มนั่ รว่ มกนั
จงึ จะเล่นชนะได้
88 สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ป.๒
เสริมความรู้ ครูควรสอน
ชักเยอ่ เปน็ กีฬาพ้ืนบา้ นท่มี กี ารเลน่ กันมานาน ซึง่ ปัจจบุ นั มกี ารตัง้ ชมรม
ชกั เย่อแห่งประเทศไทย และมกี ารจัดการแขง่ ขนั ระหวา่ งประเทศอีกดว้ ย
สุดยอดคู่มือครู 88
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
Stasean
๖. เกมเล่นดนตรีสมมุติ ep 3 ขนั้ ปฏิบตั ิ
และสรปุ ความรู้
หลงั การปฏิบตั ิ
จุดมงุ่ หมาย ฝึกการเคลอ่ื นไหวรา่ งกายท่าทางต่าง ๆ ๑๖. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ ๑๐ คน
วิธีเลน่ ให้ผู้เล่นยืนเข้าแถวเป็นวงกลมพร้อมกับเลือกเพลง แต่ละกลุ่มตกลงกันว่า ใครจะสมมุติ
ที่ผู้เล่นในกลุ่มร้องได้ แล้วให้แต่ละคนแสดงท่าทาง เปน็ เครอ่ื งดนตรใี ด จากนน้ั เลอื กเพลง
การเล่นดนตรีท่ีตนชอบพร้อมกับทำาเสียงเคร่ืองดนตรี ที่ผู้เล่นในกลุ่มร้องได้ทุกคน และ
ชนดิ นัน้ ๆ ตามทาำ นองเพลง แต่ละคนแสดงท่าทางและทำ�เสียง
เครือ่ งดนตรเี ป็นท�ำ นองแทนเนอ้ื ร้อง
๑๗. นักเรียนร่วมกันสรุปหลังการเล่นเกม
ดนตรสี มมตุ ิ ดังน้ี
• การเลน่ เกมดนตรสี มมตุ เิ ปน็ การ
ฝึกการเคลื่อนไหวและจินตนาการ
ซึ่งหากเล่นตามวิธีการและกฎกติกา
จะทำ�ให้เกิดความสนุกสนานและ
ประสบความส�ำ เรจ็ ได้
สนุกกับการเล่นเกมเบ็ดเตลด็ 89
89 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ขั้นปฏิบตั ิ
St แหลละังสกราปุรปควฏาิบมัตริู้
๗. เกมตุ๊กตาลม้ ลุก
๑๘. นกั เรยี นแบ่งกลุ่ม กลมุ่ ละ ๓ คน โดย จดุ มุง่ หมาย เพอ่ื ใหเ้ กิดความตืน่ เตน้ สนกุ สนาน ฝึกใหก้ ล้า
๑ คนถูกปิดตาอยู่ตรงกลางระหว่าง วิธเี ลน่ ตดั สนิ ใจ ฝกึ ความไว้เนื้อเชอื่ ใจกันภายในทีม
ผู้เล่นอีก ๒ คน เม่ือได้ยินสัญญาณ
ให้ผู้เล่น ๒ คน ผลัดกันผลักผู้เล่น แบ่งกลุม่ เป็นกล่มุ ละ ๓ คน เร่มิ เลน่ โดยใหม้ ี ๑ คน
ตรงกลางไมต่ อ้ งแรงมาก โดยค�ำ นงึ ถงึ ถูกปิดตาอยู่ตรงกลางระหว่างผู้เล่นอีก ๒ คนท่ียืน
ความปลอดภัย กลุ่มที่อยู่รอดเป็น หนั หนา้ เขา้ หากนั และเรมิ่ ผลกั คนตรงกลางไปมาตาม
กลุม่ สุดท้ายชนะ จังหวะ โดยคนตรงกลางตอ้ งยนื ตวั ตรง เทา้ อยกู่ บั ท่ี
ไม่ขยับไปไหน ให้มีลักษณะคล้ายตุ๊กตาล้มลุกขณะ
๑๙. นักเรียนร่วมกันสรุปหลังการเล่นเกม โดนผลัก กลุ่มใดท่ีคนตรงกลางขยับย้ายที่ก่อน ให้
ตุ๊กตาลม้ ลกุ ดงั น้ี ออกจากการแขง่ ขัน แตล่ ะกลุ่มเพม่ิ จำานวนผู้ผลกั ไป
ทีละ ๑ คน กลุ่มใดที่อยู่รอดเป็นกลุ่มสุดท้ายเป็น
• การเล่นเกมตุ๊กตาล้มลุกต้อง ผู้ชนะ จากนั้นนักเรียนสอบถามความรู้สึกระหว่าง
อาศัยความกล้า และความไว้เนื้อ ผู้ท่ีเป็นคนผลัก และผู้ท่ีถูกผลักว่ามีความรู้สึก
เช่ือใจกันภายในทีม จึงเกิดความ เหมือนหรอื แตกตา่ งกันอยา่ งไร
ตนื่ เต้น สนุกสนาน
90 สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๒
สุดยอดคู่มือครู 90
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
St asean
สรุป การเลน่ เกมเบ็ดเตล็ด เป็นการใช้เวลาวา่ งใหเ้ กิดประโยชน์ ep 3 ขัน้ ปฏิบัติ
สร้างความสนุกสนานเพลิดเพลิน การเล่นเป็นประจำาจะทำาให้ และสรปุ ความรู้
ร่างกายแข็งแรง อารมณ์แจ่มใส ซึ่งการเล่นอย่างถูกต้องตามกฎ หลังการปฏบิ ตั ิ
กติกา และปฏิบัติตามข้อตกลงจะช่วยสร้างความสามัคคีใน
กลุม่ เพือ่ น และยงั สรา้ งคุณลกั ษณะท่ีดใี หต้ นเองอีกดว้ ย ๒๐. นักเรียนเลือกบันทึกผลการเล่นเกม
สนกุ เบ็ดเตล็ดตามความสนใจ ลงใน
แบบบนั ทึก ดังตวั อยา่ ง
กบั คาำ ศัพท์
แบบบนั ทึกผล
game (เกม) เกมการเลน่ การเล่นเกมเบ็ดเตลด็
play (เพล) เล่น ๑. เกมเบ็ดเตล็ดท่ีกลุ่มของนักเรียน
เลน่ คอื (เกมนาํ้ ข้นึ น้าํ ลง)
เวบ็ ไซต์แนะนาำ ๒. กลุ่มของนักเรียนเลือกเล่นเกมน้ี
เพราะเหตุใด (สมาชิกในกลุ่มชอบ
แนะนาำ เกมการละเลน่ ไทย www.oocities.org/thaiple22/index.html เพราะตื่นเตน้ สนุกสนาน)
๓. กลุ่มของนักเรียนปฏิบัติถูกต้อง
กจิ กรรมพฒั นาการอ่าน
ตามกฎ กติกาการเล่นเกมหรือไม่
นักเรยี นอา่ นคาำ และความหมายของคาำ ตอ่ ไปน้ี
(ถูกตอ้ งตามกฎ กตกิ า)
คาำ ศพั ท์ คำาอา่ น ความหมาย ๔. นักเรียนรู้สึกอย่างไรขณะเล่นเกม
เบด็ เตล็ด เบ็ด-ตะ-เหลด็ เล็ก ๆ นอ้ ย ๆ
หลาย ๆ อยา่ งรวมกนั เบ็ดเตลด็ (สนกุ สนาน เพลดิ เพลิน)
๕. นักเรียนต้องการเล่นเกมเบ็ดเตล็ด
อีกหรือไม่ เพราะเหตุใด (ต้องการ
วสั ดุ วัด-สะ-ดุ วัตถุทีน่ ำามาใช้ ของใชท้ ีม่ อี ายุ เพราะเล่นเกมแล้วสนุกสนาน จิตใจ
การใช้ในระยะเวลาสัน้ ๆ แจม่ ใส ร่างกายแขง็ แรง)
สมมตุ ิ สม-มุด รู้สึกนึกเอาวา่ ถือเอาวา่ ๒๑. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งท่ีเข้าใจเป็น
ความรรู้ ว่ มกัน ดังนี้
สนุกกบั การเล่นเกมเบ็ดเตล็ด 91
• การเล่นเกมเบ็ดเตล็ดเป็น
กิจกรรมการเคลื่อนไหวร่างกาย
ถ้าเล่นตามหลักการอย่างถูกต้องตาม
กฎ กติกาและเหมาะสมกับเพศ
และวัยแล้ว จะก่อให้เกิดประโยชน์
ต่อตัวผู้เล่น ทั้งทางร่างกาย จิตใจ
อารมณ์ สังคมและสตปิ ญั ญา
91 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St St ep 4 ผงั สรุปสาระสาำ คัญ
ขน้ั สอ่ื สารและนำ� เสนอ ความหมายของเกมเบด็ เตลด็ : เปน็ เกมท่เี ล่นง่าย ไม่มกี ตกิ าย่งุ ยาก
สรา้ งความสนกุ สนานให้กับผูเ้ ล่น
๒๒. ตัวแทนนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมา
นำ�เสนอผลการเล่นเกมของผู้เล่น ประโยชนข์ องการเล่นเกมเบด็ เตลด็ : ทำาใหร้ ่างกายแข็งแรง จิตใจ
ในกลุ่มหน้าช้นั เรยี น แจ่มใส สนุกสนานเพลดิ เพลิน เกิดความสามคั คี รแู้ พ้ รชู้ นะ ร้อู ภยั
5ep ขัน้ ประเมนิ เพื่อเพิ่มคณุ ค่า ฝึกใหม้ รี ะเบยี บวนิ ยั ยอมรับกฎ กติกา
บริการสังคม
และจิตสาธารณะ สนุกกับการ การปฏบิ ัติตนในการเลน่ เกม : กอ่ นเล่นตอ้ งอบอ่นุ รา่ งกาย
เลน่ เกม ตรวจสภาพพืน้ ทีอ่ ปุ กรณ์ท่ีใชเ้ ล่น เลน่ ตามกฎ กตกิ า ไม่เลน่ รนุ แรง
๒๓. นักเรียนนำ�วิธีเล่นเกมเบ็ดเตล็ด เบ็ดเตลด็ สวมเสือ้ ผ้ารัดกุม
ไปเผยแพร่ให้ความรู้แก่นักเรียน ตัวอยา่ ง
ในโรงเรียน เพ่ือเป็นแนวทางในการ เกมน้ำาขนึ้ นำ้าลง : ฝกึ กล้ามเนื้อขา ความไวในการรบั คาำ สัง่ และ
นำ�ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำ�วัน เกมเบ็ดเตล็ด ปฏิบัติตาม
ต่อไป เกมปาเป้า : ฝึกการควบคมุ วัตถคุ วามสมั พนั ธ์ของมือและตาดว้ ยการ
ปาวัตถุให้เข้าเป้า
เกมกลิง้ ลกู ฟตุ บอลลอดชอ่ งแคบ : ฝกึ การใชม้ อื ใหส้ ัมพันธก์ บั ตา
เกมว่ิงเปยี้ ว : ฝกึ ความว่องไว ความสามคั คโี ดยการเลน่ ลักษณะ
คลา้ ยวิ่งผลดั ผสมวิง่ ไลจ่ บั ออ้ มหลักเปน็ ทีม
เกมชักเย่อ : ฝกึ ความแขง็ แรงของกล้ามเนอื้ ความสามัคคีในหมู่คณะ
และความมงุ่ มัน่ ด้วยการช่วยกนั ดงึ เชือกจากฝา่ ยตรงข้าม
เกมเลน่ ดนตรีสมมตุ ิ : ฝกึ การเคล่ือนไหวรา่ งกายท่าทางต่าง ๆ
เกมตุก๊ ตาล้มลุก : ฝกึ ความกลา้ ตัดสนิ ใจและความไว้ใจซ่งึ กันและกนั
ของคนในทีม
92 สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ป.๒
สุดยอดคู่มือครู 92
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
ตัวชี้วัด
กจิ กรรมการเรยี นรู้ พ ๓.๑ ป.๒/๒
พ ๓.๒ ป.๒/๒
■ นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๓-๔ กลุ่ม แต่ละกลุ่มเลือกเล่นเกมเบ็ดเตล็ด ๑ เกม
จากน้ันสรุปหลักการเล่นเกมเบ็ดเตล็ดที่นักเรียนเลือกเล่นและบอกประโยชน์
ท่นี กั เรียนได้จากการเลน่ เกมทเ่ี ลอื ก ดังน้ี
● สรา้ งเสรมิ การเคล่ือนไหวแบบใดบ้าง
● มกี ารเคารพกฎ กติกาในการเลน่ หรอื ไม่ อยา่ งไร
● มคี วามปลอดภยั หรือไม่
แลว้ สรปุ กจิ กรรมเพือ่ เป็นแนวทางในการเล่นเกมครั้งต่อไป
คาำ ถามพฒั นากระบวนการคดิ แนวคำ� ตอบ
๑. นกั เรยี นรูส้ ึกอยา่ งไรกบั การทไ่ี ด้เลน่ เกมเบด็ เตล็ดกับเพ่อื น ๑. มคี วามสนุกสนาน เกดิ ความคดิ สร้างสรรค์
๒. ท่ผี า่ นมานักเรยี นเคยเล่นเกมเบด็ เตลด็ หรือไม่ อยา่ งไร เกดิ ความสามคั คใี นหมู่คณะ
๓. นกั เรียนชอบเลน่ เกมเบด็ เตลด็ เกมใดมากท่สี ุด เพราะเหตุใด
๔. นักเรียนเคยเล่นเกมเบ็ดเตล็ดผิดกติกาหรือไม่ แล้วนักเรียนมีวิธีปฏิบัติตน ๒. เคย เมอื่ ไดเ้ ลน่ ท�ำ ใหเ้ กดิ ความเพลดิ เพลนิ
สนกุ สนาน
อย่างไร
๕. ถ้านักเรียนเห็นเพ่ือนเล่นเกมเบ็ดเตล็ดผิดกติกา นักเรียนจะทำาอย่างไร ๓. เกมน้ําข้ึนนํ้าลง เพราะได้ฝึกกล้ามเน้ือขา
ฝึกสมาธิ
เพอ่ื ไม่ให้เพ่อื นคนน้ันทาำ ผดิ กติกาอกี
๖. จากการเล่นเกมเบ็ดเตล็ด นักเรียนได้ข้อคิดอย่างไรบ้าง และนักเรียน ๔. เคย ปฏิบัติโดยการศึกษากติกาใหม่
เพ่อื ไม่ใหเ้ กิดข้อผดิ พลาดในคร้ังต่อไป
จะนำาข้อคิดน้ันมาปรับใช้กับการดำาเนินชีวิตในสังคม เพื่อให้อยู่ร่วมกับผู้อื่น
อยา่ งมีความสขุ ไดอ้ ยา่ งไร ๕. ตักเตือนเพ่ือนพร้อมบอกกติกาท่ีถูกต้อง
ใหเ้ พือ่ นท�ำ ความเข้าใจในกตกิ าใหม่
สนุกกับการเล่นเกมเบ็ดเตล็ด 93
๖. เกมเบด็ เตลด็ ฝกึ ความมวี นิ ยั ความซอื่ สตั ย์
ต่อตนเองและผู้อื่น เคารพกติกาของเกม
พร้อมนำ�ความมีวินัย ความซื่อสัตย์นั้น
ไปปรบั ใชใ้ นชีวติ ประจ�ำ วันได้
93 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เป้าหมายการเรยี นรู้
มาตรฐานการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ท่ี การสร้างเสรมิ
มาตรฐาน พ ๔.๑ สขุ ภาพท่ีดี
เห็นคุณค่าและมีทักษะในการสร้างเสริม
สุขภาพ การดำ�รงสุขภาพ การป้องกันโรค ตวั ช้ีวดั
และการสรา้ งเสริมสมรรถภาพเพ่ือสุขภาพ ๑. บอกลกั ษณะของการมีสุขภาพดี (พ ๔.๑ ป. ๒/๑)
๒. เลอื กกนิ อาหารท่ีมีประโยชน ์ (พ ๔.๑ ป. ๒/๒)
สมรรถนะสำ�คญั ของผเู้ รียน ๓. ระบขุ องใช ้ และของเลน่ ทมี่ ผี ลเสยี ตอ่ สุขภาพ (พ ๔.๑ ป. ๒/๓)
๑. ความสามารถในการส่อื สาร
๒. ความสามารถในการคดิ ผงั สาระการเรยี นรู้
๓. ความสามารถในการแก้ปญั หา
๔. ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ติ ลักษณะของการ อาหารทม่ี ปี ระโยชน์ ของใชท้ ี่มผี ลเสีย
๕. ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี มีสขุ ภาพดี อาหารทไี่ มม่ ีประโยชน์ ต่อสขุ ภาพ
การปฏบิ ตั ติ น
คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ การเลือกรับประทาน ของเล่นทม่ี ผี ลเสีย
ใฝเ่ รียนรู้ เพือ่ สขุ ภาพทด่ี ี อาหารทม่ี ปี ระโยชน์ ต่อสขุ ภาพ
ตัวชว้ี ดั ท่ี ๔.๑ ต้ังใจ เพยี รพยายาม
ในการเรยี นและเขา้ รว่ มกจิ กรรมการเรยี นรู้ การมีสขุ ภาพดี การหลกี เลย่ี งของใช้และ
ตัวช้วี ดั ท่ี ๔.๒ แสวงหาความรู้จากแหล่ง ของเลน่ ทีม่ ีผลเสียตอ่ สขุ ภาพ
เรียนรู้ต่าง ๆ ท้ังภายในและภายนอก
โรงเรยี น ดว้ ยการเลอื กใชส้ อื่ อยา่ งเหมาะสม การสร้างเสรมิ
บนั ทกึ ความรู้ วเิ คราะห์ สรปุ เปน็ องคค์ วามรู้ สุขภาพทด่ี ี
และสามารถนำ�ไปใชใ้ นชีวิตประจำ�วันได้
สาระสาำ คญั
มุ่งมนั่ ในการทำ�งาน ผทู้ ม่ี ีสุขภาพด ี จะมีร่างกายทแ่ี ขง็ แรง จติ ใจร่าเริงแจ่มใส ดำารงชวี ติ อยูใ่ นสงั คม
ตวั ช้วี ดั ท่ี ๖.๑ ต้งั ใจและรบั ผิดชอบในการ อย่างปลอดภัยและมีความสุข นอกจากนี้ควรเลือกรับประทานอาหารท่ีมีประโยชน์
ปฏบิ ัติหน้าท่กี ารงาน เพื่อให้ร่างกายเจริญเติบโตอย่างสมวัย และควรเลือกใช้ของใช้และของเล่นท่ีเหมาะสม
ตัวชี้วัดที่ ๖.๒ ทำ�งานด้วยความเพียร อย่างระมัดระวังเพ่อื ใหเ้ กดิ ความปลอดภยั
พ ย า ย า ม แ ล ะ อ ด ท น เ พ่ื อ ใ ห้ ง า น สำ � เ ร็ จ
ตามเป้าหมาย บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
นักเรียนร่วมกันสืบค้นข้อมูลเก่ียวกับเรื่อง การสร้างเสริมสุขภาพ โดยสำ�รวจ
และสอบถามถึงวิธีการปฏิบัติตน เพื่อให้มีสุขภาพดีกับผู้ปกครองของตนเอง จากนั้น
น�ำ ความรมู้ านำ�เสนอและแลกเปลี่ยนเรียนรูก้ นั ในช้นั เรยี น
สุดยอดคู่มือครู 94
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
การมสี ุขภาพดี ตวั ชีว้ ัด
จุดประกายความคิด พ ๔.๑ ป.๒/๑
ภาระงาน/ช้ินงาน
Stแบบบนั ทึกเร่ือง การมีสุขภาพดี
ep 1 ขัน้ สังเกต
รวบรวมข้อมลู
เด็ก ๆ ในภาพ มสี ุขภาพดหี รือไม่ สังเกตได้จากอะไร ๑. นกั เรยี นสงั เกตภาพจดุ ประกายความคดิ
แล้วร่วมกันสนทนา โดยตอบคำ�ถาม
สุขภาพ หมายถึง ความสมบูรณ์ของร่างกายและจิตใจ ไม่มีโรค ดงั นี้
และความพิการ มีปัญญา สามารถอยู่ร่วมกับคนในสังคมได้อย่างมี
ความสุข • เดก็ ในภาพมสี ขุ ภาพดีหรือไม่
๑. ลักษณะของการมีสขุ ภาพดี (ด/ี ไมด่ ี)
• เพื่อนของนักเรียนคนใดบ้างท่ีมี
๑.๑ ร่างกายแข็งแรง
ผู้ท่ีมีสุขภาพดี จะมีร่างกายแข็งแรง สขุ ภาพดี
(ตอบชอื่ เพ่ือนที่คดิ ว่ามสี ขุ ภาพด)ี
มีการเจริญเติบโตตามวัย มีภูมิต้านทาน • ผู้ที่จะมีสุขภาพดีต้องมีลักษณะ
โรค ไม่เจ็บป่วย ไม่เหนื่อยง่าย สามารถ
ทาำ กจิ กรรมตา่ ง ๆ ได้ดี อย่างไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ร่างกายแข็งแรง ย้ิมแย้ม
ผู้ที่มีสุขภาพดจี ะไมเ่ หนื่อยง่าย
แจ่มใส)
การสร้างเสรมิ สุขภาพทด่ี ี 95 • นกั เรยี นมีสุขภาพดีหรือไม่
(ดี/ไมด่ ี)
• การมีสุขภาพดี จะต้องปฏิบัติ
อยา่ งไร (ตวั อยา่ งค�ำ ตอบ
ออกกำ�ลังกายสม่ำ�เสมอ รับประทานอาหาร
ท่ีมีประโยชน์และครบ ๕ หมู่)
๒. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล
เกี่ยวกับลักษณะของผู้ท่ีมีสุขภาพดี
แ ล ะ วิ ธี ก า ร ป ฏิ บั ติ ต น ใ ห้ เ ป็ น ผู้ ท่ี มี
สุขภาพดี จากหนังสือเรียนหรือ
แหลง่ การเรยี นร้ทู หี่ ลากหลาย
95 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ข้นั คดิ วเิ คราะห์
St
และสรุปความรู้ ๑.๒ จิตใจร่าเรงิ แจม่ ใส
๓. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ผู้ ที่ มี สุ ข ภ า พ ดี จ ะ มี อ า ร ม ณ์ ดี
โดยตอบคำ�ถาม ดงั น้ี ยิ้มแย้มแจ่มใส ไม่โกรธง่าย เข้ากับ
ผ้อู น่ื ไดง้ ่าย
• เพราะเหตใุ ดนกั เรยี นจงึ จ�ำ เปน็ ตอ้ ง
ท�ำ ใหต้ นเองเป็นผทู้ ีม่ ีสขุ ภาพดี ผทู้ ีม่ ีสขุ ภาพดีจะอารมณด์ ี
(ตัวอย่างคำ�ตอบ เพ่ือให้ดำ�รงชีวิตอยู่ใน ๑.๓ มีความสุข
สงั คมได้อยา่ งมคี วามสขุ ) ผทู้ ม่ี สี ขุ ภาพดี จะใชช้ วี ติ อยา่ งมี
• ลักษณะของผู้ท่ีมีร่างกายสมบูรณ์ ความสขุ มคี วามสบายใจ ไมม่ เี รอื่ ง
ทุกข์ใจ อยู่ร่วมกับผู้อ่ืนในสังคม
แข็งแรงเป็นอย่างไร ได้อยา่ งมคี วามสุข
(ตัวอย่างคำ�ตอบ มีส่วนสูงและนำ้�หนัก
ครอบครวั ท่อี บอนุ่ จะทำาใหม้ ีความสุข
ตามเกณฑ์ ไม่เจ็บป่วย สามารถทำ�กิจกรรม
๑.๔ มคี วามปลอดภัย ผูท้ ่ีมีสขุ ภาพดี จะสามารถดูแล
ตา่ ง ๆ ไดด้ ี) และช่วยเหลือตนเองให้มีความ
• ลักษณะของผู้ที่มีจิตใจร่าเริง การปฏบิ ตั ิตามกฎจราจร ปลอดภัยจากอันตรายต่าง ๆ มี
ทำาใหม้ คี วามปลอดภยั พฤติกรรมท่ีปลอดภัยและปฏิบัติ
แจ่มใสเปน็ อย่างไร ตามกฎ กติกามารยาทของสงั คม
(ตัวอย่างคำ�ตอบ เป็นคนท่ีมีอารมณ์ดี 96 สุขศกึ ษาและพลศึกษา ป.๒
ยม้ิ แยม้ แจ่มใส ไมโ่ กรธงา่ ย)
• ลักษณะของผู้ท่ีมีความสุขเป็น
อย่างไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ไม่เครียด อารมณ์ดี
อยรู่ ว่ มกบั ผอู้ นื่ ในสงั คมไดอ้ ยา่ งมคี วามสขุ )
• ลักษณะของผู้ที่มีความปลอดภัย
เปน็ อย่างไร
(ตัวอย่างค�ำ ตอบ ร้สู ึกปลอดภยั ทงั้ ในขณะ
อยทู่ ีบ่ ้านและทโ่ี รงเรียน)
เสริมความรู้ ครูควรสอน
การข้ามถนนทุกคร้ัง ต้องข้ามด้วยความระมัดระวังและ
ไม่ประมาท ควรขา้ มถนนโดยใชส้ ะพานลอยหรอื ทางมา้ ลายทุกครง้ั
สุดยอดคู่มือครู 96
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
Stasean
๒. การปฏบิ ัติตนเพื่อสุขภาพท่ดี ี ep 2
ข้ันคิดวเิ คราะห์
และสรปุ ความรู้
๒.๑ สุขภาพร่างกาย ผู้ที่มีสุขภาพดี ต้องมีร่างกายท่ีสมบูรณ์ ๔. นกั เรยี นร่วมกันวเิ คราะห์ เปรียบเทยี บ
แข็งแรง ซงึ่ ปฏบิ ตั ิไดด้ งั น้ี ความแตกต่างระหว่างผู้ท่ีมีสุขภาพดี
และผูท้ ่ีมสี ุขภาพไมด่ ี ตัวแทนนักเรยี น
๑. รับประทานอาหารครบ ๕ หมู่ บั น ทึ ก ล ง ใ น แ ผ น ภ า พ ค ว า ม คิ ด
และด่มื น้ำาวนั ละประมาณ ๖-๘ แกว้ บนกระดาน
๕. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป ค ว า ม รู้ เ ป็ น
ความคิดรวบยอดในรูปแบบแผนภาพ
การมีสุขภาพ ๒. ออกกาำ ลงั กายหรือเลน่ กีฬา ความคิด
ร่างกายทีส่ มบูรณ์ อย่างสม่ำาเสมอ ๖. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า
แข็งแรง ๓. นอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ โดยตอบค�ำ ถาม ดงั นี้
และขับถา่ ยใหเ้ ปน็ เวลาทุกวนั • นั ก เ รี ย น ค ว ร ป รั บ เ ป ลี่ ย น
พ ฤ ติ ก ร ร ม แ ล ะ ก า ร ป ฏิ บั ติ ต น
ของตนเองอย่างไรบ้างเพื่อให้ตนเอง
เป็นผทู้ ่มี สี ขุ ภาพสมบรู ณ์ แขง็ แรง
(ตัวอย่างคำ�ตอบ รับประทานอาหารครบ
๕ หมู่ ออกกําลังกายสมํ่าเสมอ พกั ผอ่ นให้
เพยี งพอ และรกั ษาความสะอาดของรา่ งกาย)
๔. อาบนำ้า แปรงฟันให้สะอาด
ทุกวัน ตดั เล็บมอื เลบ็ เทา้ ใหส้ นั้
สวมใส่เสอ้ื ผ้าท่สี ะอาด
สขุ ภาพกาย
การสรา้ งเสรมิ สุขภาพท่ีดี 97
เสริมความรู้ ครูควรสอน
การนอนหลบั พกั ผ่อนในวยั ของนักเรียน ควรนอนหลบั วนั ละไมน่ ้อยกว่า ๘ ชั่วโมง
97 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ขน้ั ปฏบิ ตั ิ
St และสรุปความรู้
หลังการปฏิบตั ิ ๒.๒ สขุ ภาพจติ ใจ ผทู้ ม่ี สี ขุ ภาพดี ตอ้ งมจี ติ ใจแจม่ ใส ซง่ึ ปฏบิ ตั ไิ ด้
๗. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๒ กลุ่ม ร่วมกัน ดงั น้ี
เล่นเกม “ฉันมีสุขภาพดีหรือไม่” โดย ๑. ทำากิจกรรมและพักผ่อนร่วมกับ
นักเรียนส่งตัวแทนออกมาเล่นเกม ครอบครวั เป็นประจาำ
กลุ่มละ ๑ คน รับป้ายวงกลมสีแดง
และสเี ขยี วคนละ ๑ ชดุ ตวั แทนนกั เรยี น
อ่านข้อความลักษณะการปฏิบัติตน
นักเรียนพิจารณาว่า เป็นการปฏิบัติตน ๒. ทำากจิ กรรมทีต่ นเองชอบ
ที่ทำ�ให้มีสุขภาพดีหรือไม่ ถ้าดี หรอื เลน่ กับเพื่อน
ให้ยกป้ายสีเขียว แล้วตอบว่าเป็นการ เมื่อมเี วลาวา่ ง
ทำ�ให้สุขภาพดีในด้านใด ถ้าไม่ดี การมี
ให้ยกป้ายสีแดง ใครตอบถูกจะได้ สุขภาพจติ ใจ
๑ คะแนน เม่ือเล่นครบทุกคนหรือ
ข้อความหมดแล้ว กลุ่มใดได้คะแนน ทแี่ จ่มใส
มากที่สุดเปน็ ฝา่ ยชนะ ๓. ฝึกควบคุมอารมณ์ตนเอง ไม่ให้
ดังตวั อย่าง โมโหงา่ ย รู้จักให้อภยั ผอู้ นื่
๑) รับประทานอาหารครบ ๕ หมู่
๒) ควบคุมอารมณ์ตนเอง
ไมใ่ หโ้ มโหงา่ ย
๓) มคี วามเมตตากรณุ า ๔. ทาำ กจิ กรรมที่ผอ่ นคลายอารมณ์ เชน่
๔) อาบน้ำ� แปรงฟันทุกวันเฉพาะ
เวลากอ่ นนอน ฟงั เพลง อา่ นนทิ าน ดูโทรทัศน์ เมือ่ มีปญั หา
ตอ้ งปรกึ ษาพอ่ แม่ ผ้ปู กครอง
๕) รับอาหารหรอื เครือ่ งด่มื
จากคนแปลกหน้า
๖) ปฏิบัติตนตามกฎระเบยี บ 98 สขุ ศึกษาและพลศึกษา ป.๒
ของสังคม
๗) นอนหลับพักผอ่ นไม่เปน็ เวลา
เสริมความรู้ ครูควรสอน
๘) ไม่เอาเปรียบผูอ้ ่ืน รจู้ ักเสยี สละ การดูโทรทัศน์ ไม่ควรน่ังดูใกล้หน้าจอเกินไป เพราะจะส่งผลเสียต่อสายตา
๙) โมโหงา่ ย ข้ีหงดุ หงดิ อาจทําใหเ้ กิดโรคเกย่ี วกบั ตาได้
๑๐) จัดเก็บสิ่งของเคร่ืองใช้เป็น
ระเบียบเรยี บร้อย
สุดยอดคู่มือครู 98
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
Stasean
๒.๓ มีความสุข ผู้ท่ีมีสุขภาพดี ต้องดูแลตนเองให้มีความสุข ep 3 ขนั้ ปฏบิ ัติ
และสรปุ ความรู้
หลังการปฏบิ ตั ิ
ซ่งึ ปฏบิ ตั ไิ ดด้ ังน้ี ๘. นั ก เ รี ย น ว า ด ภ า พ เ พ่ื อ น ท่ี คิ ด ว่ า มี
สุขภาพดี พร้อมบอกรายละเอียด
ข อ ง เ พื่ อ น ล ง ใ น แ บ บ บั น ทึ ก เ ร่ื อ ง
๑. มนี า้ำ ใจ เอือ้ เฟือ้ เผ่อื แผแ่ ก่ผูอ้ ื่น การมสี ขุ ภาพดี ดังตัวอย่าง
๒. รูจ้ กั การเสียสละ แบบบันทกึ เร่อื ง การมสี ุขภาพดี
ไม่เบียดเบยี น (ภาพเพอ่ื นที่มีสขุ ภาพด)ี
และไม่เอาเปรยี บผูอ้ น่ื
การมีความสขุ ๓. มีความเมตตากรุณา ชอ่ื ของเพื่อน (วุฒพิ ทั ร เชาวด์ ี)
ชว่ ยเหลอื ผูท้ ่อี อ่ นแอกว่า เหตุผลที่เลอื ก/ลักษณะของเพอ่ื น
(รา่ งกายแข็งแรง)
๔. พอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไมอ่ ิจฉาผู้อ่ืน แนวทางการปฏบิ ัติ (รบั ประทานอาหาร
ครบ๕หมู่ และออกกาํ ลังกายเปน็ ประจาํ )
๕. ดแู ลและชว่ ยเหลือ ๙. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป ส่ิง ท่ีเ ข้ า ใ จ เ ป็ น
สงั คมสว่ นรวม ความรรู้ ว่ มกนั ดงั น้ี
การสร้างเสริมสุขภาพทดี่ ี 99 • การมสี ขุ ภาพดี จะท�ำ ใหไ้ มเ่ จบ็ ปว่ ย
อารมณ์แจ่มใส สามารถทำ�กิจกรรม
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพและ
ด�ำ รงชวี ติ อยใู่ นสงั คมไดอ้ ยา่ งมคี วามสขุ
การปฏบิ ตั ใิ นขอ้ ใดจะท�ำ ใหต้ นเองและผอู้ ืน่ มคี วามสขุ มากที่สุด 99 สุดยอดคู่มือครู
๑ พอใจในสงิ่ ทต่ี นมี
๒ มีนำ�้ ใจชว่ ยเหลือผ้อู ื่น
๓ หมัน่ ดูแลรักษาความสะอาดรา่ งกายของตนเอง
(เฉลย ๒ เพราะการช่วยเหลือผู้อ่นื จะท�ำ ให้เราเกิดความภาคภูมใิ จ
และท�ำ ให้ผู้ไดร้ บั ความช่วยเหลือมีความสุข)
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St Step 4
ขนั้ สอื่ สารและนำ� เสนอ ๒.๔ ความปลอดภัย ผทู้ ่มี สี ขุ ภาพดี ตอ้ งดูแลตนเองให้ปลอดภยั
ซ่ึงปฏิบตั ิไดด้ งั นี้
๑๐. นักเรียนร่วมกันคัดเลือกภาพวาด
ข อ ง นั ก เ รี ย น ใ น ชั้ น เ รี ย น จำ � น ว น ๑. ไมป่ ระมาท มสี ติ รูจ้ ักระมัดระวังตนเอง
๕-๘ ภาพ ให้เจ้าของผลงานออกมา
น�ำ เสนอหนา้ ชัน้ เรียน จากภยั อันตรายอยตู่ ลอดเวลา
5ep ขนั้ ประเมนิ เพ่ือเพ่ิมคณุ คา่ การมี ๒. ไมพ่ ูดคยุ หรือ
บริการสังคม ความปลอดภยั หลงเชื่อคาำ ชักชวนของ
และจติ สาธารณะ คนทีไ่ ม่รจู้ ัก
๑๑. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ร ะ ด ม ค ว า ม คิ ด ๓. ไม่ยงุ่ เก่ยี วกับสารเสพตดิ และ
เ กี่ ย ว กั บ ก า ร ป ฏิ บั ติ ต น เ พื่ อ ดู แ ล ปฏิเสธ เม่ือมีคนชักชวนให้ทดลอง
สขุ ภาพของตนเองในดา้ นตา่ ง ๆ จดั ท�ำ
เป็นใบความรู้ นำ�ไปเผยแพร่ใน ๔. ปฏิบัติตามกฎระเบียบของบ้าน
โรงเรียน ครอบครัวหรือชุมชน โรงเรียน ชมุ ชน และสังคม
เพ่ือเป็นแนวทางในการปฏิบัติตน
ให้เป็นผู้ท่ีมีสุขภาพดีและดำ�เนินชีวิต ๕. จัดเกบ็ สิง่ ของเครือ่ งใช้
อย่ใู นสังคมไดอ้ ย่างมคี วามสขุ และของเล่นในบา้ นใหเ้ ป็น
ระเบียบเรียบร้อย
สนุก (ดรงิ คฺ) ดืม่
(สลีพ) นอนหลับ
กบั คาำ ศพั ท์
drink
sleep
100 สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๒
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
การปฏิบตั ติ นตามขอ้ ใดไมป่ ลอดภยั
๑ ซอ่ มเคร่ืองใชไ้ ฟฟ้าในบา้ นดว้ ยตนเอง
๒ เชือ่ ฟงั คำ�ส่งั สอนของผใู้ หญ่
๓ ท�ำ ความสะอาดบา้ น
(เฉลย ๑ เพราะอาจเป็นอันตรายจากการถกู ไฟฟ้าดดู จนอาจเสียชวี ติ ได้)
สุดยอดคู่มือครู 100
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
การเลอื กรับประทานอาหารท่ีมีประโยชน์ ตัวช้ีวัดSt
จดุ ประกายความคดิ พ ๔.๑ ป.๒/๒
ภาระงาน/ช้นิ งาน
เพือ่ น ๆ จะเลอื ก แบบบันทึกเรอ่ื ง หลักการเลอื ก
รับประทานอาหาร รับประทานอาหาร
ชนดิ ใด ep 1 ขน้ั สังเกต
๑. อาหารทมี่ ีประโยชน์ รวบรวมข้อมลู
การเลอื กรบั ประทานอาหารท่ีมปี ระโยชน์ มหี ลกั ดังน้ี
๑. นั ก เ รี ย น สั ง เ ก ต ภ า พ อ า ห า ร ใ น
๑. รบั ประทานอาหารโดยยดึ หลกั ๓ ป จุ ด ป ร ะ ก า ย ค ว า ม คิ ด แ ล้ ว ร่ ว ม กั น
หลัก ๓ ป สนทนา โดยตอบค�ำ ถาม ดงั นี้
๑. ประโยชน์ คอื อาหารท่ปี ระกอบดว้ ยอาหารหลัก ๕ หมู่ • อาหารในภาพมอี ะไรบ้าง
๒. ปลอดภัย คอื อาหารที่สะอาด ไมป่ นเป้ือนเชอื้ โรค (ตัวอย่างคำ�ตอบ นม ผลไม้ น้ำ�อัดลม
๓. ประหยัด คอื อาหารตามฤดูกาล มีราคาถกู และสดใหม่
น้�ำ ผลไม)้
การสรา้ งเสรมิ สุขภาพท่ดี ี 101 • นักเรียนชอบรับประทานอาหาร
เสริมความรู้ ครูควรสอน
อะไรบ้าง
อาหารหลัก ๕ หมู่ ประกอบด้วย (ตัวอยา่ งคำ�ตอบ น�ำ้ ผลไม้)
หมูท่ ี่ ๑ โปรตนี ไดแ้ ก่ เน้ือสัตว์ นม ไข่ ถวั่ ตา่ ง ๆ • อาหารทน่ี กั เรยี นไมช่ อบรบั ประทาน
หมู่ท่ี ๒ คาร์โบไฮเดรต ได้แก่ ขา้ ว แป้ง น้ําตาล เผือก มนั
หมู่ท่ี ๓ เกลือแร่ มีในผักต่าง ๆ มอี ะไรบา้ ง
หมู่ที่ ๔ วิตามนิ มใี นผลไม้ต่าง ๆ (ตวั อย่างค�ำ ตอบ น้�ำ อัดลม ขนมหวาน)
หมู่ท่ี ๕ ไขมัน ได้แก่ นา้ํ มันจากพชื และสตั ว์ เนย • นักเรียนจำ�เป็นต้องรับประทาน
อาหารใหค้ รบ ๕ หมู่ หรอื ไม่
(จ�ำ เป็น/ไม่จำ�เปน็ )
• ถ้านักเรียนไม่ได้รับประทานอาหาร
จะเปน็ อยา่ งไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ หิว ไม่มีแรงในการทำ�
กิจกรรมต่าง ๆ ในชวี ิตประจ�ำ วนั )
๒. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล
เกยี่ วกบั การเลอื กรบั ประทานอาหารทม่ี ี
ประโยชน์ ดงั นี้
๑) อาหารที่มปี ระโยชน์
๒) อาหารทไ่ี ม่มีประโยชน์
จากหนังสือเรียนหรือแหล่งการเรียนรู้
ที่หลากหลาย
101 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ขน้ั คิดวเิ คราะห์
St St และสรปุ ความรู้ ๒. รบั ประทานอาหารโดยยดึ หลัก ๓ ส
๓. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น หลัก ๓ ส อาหารท่ปี รงุ สุก
โดยตอบค�ำ ถาม ดงั นี้ ๑. สงวนคุณค่า คือ อาหารท่ีปรุงถูกวิธี ช่วยใหป้ ลอดภยั
รักษาคุณค่าของสารอาหาร จากพยาธิ และเชอ้ื โรค
• อาหารทน่ี กั เรยี นรบั ประทาน ๒. สุกเสมอ คือ อาหารท่ีปรุงสุกอย่าง
ในแตล่ ะมื้อมปี ระโยชนห์ รอื ไม่ อยา่ งไร ท่ัวถึง ไมป่ รงุ แบบสุก ๆ ดิบ ๆ
๓. สะอาดปลอดภัย คือ อาหารที่ใส่ใน
(ตัวอย่างคำ�ตอบ มีประโยชน์ เพราะทำ�ให้ ภาชนะทสี่ ะอาด และอาหารทน่ี ำามาปรงุ ตอ้ ง
สดใหม่
รา่ งกายเจริญเตบิ โตสมวยั )
• อาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย คำาถามทา้ ทาย
ควรมีลกั ษณะอย่างไร หากมี ๔ ส เพือ่ น ๆ คดิ วา่ ส ท่ี ๔ จะเป็นอะไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ เป็นอาหารหลัก ๕ หมู่
๒. อาหารทีไ่ มม่ ีประโยชน์
เป็นอาหารที่ปรุงสุกใหม่ ๆ เป็นอาหาร ๑. อาหารทม่ี ีรสจดั ได้แก่ เผ็ดจัด
เปรย้ี วจัด เคม็ จดั และหวานจัด
ทส่ี ะอาดไมม่ เี ชอ้ื โรคหรอื สารตกคา้ งเจอื ปน) ๒. อาหารประเภทหมกั ดองและแช่อิม่
๔. นกั เรยี นรว่ มกนั สรปุ ความคดิ รวบยอด ๓. อาหารทีไ่ มส่ ะอาด มแี มลงวันตอม อาหารหมักดองเปน็ อาหาร
๔. นา้ำ อัดลม ชา กาแฟ ขนมกรุบกรอบ ทไ่ี ม่ควรรบั ประทาน
ในการเลือกรับประทานอาหารเป็น และอาหารจานด่วน หรือฟาสตฟ์ ดู (fastfood)
แผนภาพความคิด ๕. อาหารท่มี สี ีสนั ฉดู ฉาด เช่น ทอฟฟี่ อมยิ้ม
ep 3 ข้ันปฏิบัติ
และสรุปความรู้
หลังการปฏิบตั ิ
๕. นกั เรยี นท�ำ แบบบันทึก ดังน้ี
แบบบนั ทึกเรอ่ื ง หลกั การเลอื ก
รับประทานอาหาร
นักเรยี นนำ�ขอ้ ความทีก่ �ำ หนด
เติมลงในช่องวา่ งให้ถูกต้อง
ใสส่ ธี รรมชาติ มีแมลงวันตอม 102 สุขศกึ ษาและพลศึกษา ป.๒
ปรงุ สกุ ใหม่ ๆ มีรสหวานจดั
มีสีสนั ฉดู ฉาด ผกั ผลไมท้ มี่ ีตามฤดกู าล
อยใู่ นภาชนะทส่ี ะอาด อาหารหมักดอง
อาหารที่ควรเลอื กรับประทาน ได้แก่ อาหารที่ควรหลกี เลีย่ งไม่รบั ประทาน ไดแ้ ก่
๑) (ใสส่ ธี รรมชาต)ิ ๑) (มีแมลงวันตอม)
๒) (ปรุงสุกใหม่ ๆ) ๒) (มีรสหวานจดั )
๓) (ผกั ผลไม้ทมี่ ตี ามฤดูกาล) ๓) (มสี สี นั ฉดู ฉาด)
๔) (อยใู่ นภาชนะท่สี ะอาด) ๔) (อาหารหมักดอง)
สุดยอดคู่มือครู 102
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด ep 3aseanรอบรู้อาเซียนและโลก
St St St ขนั้ ปฏิบัติ
และสรปุ ความรู้
๖. อาหารประเภทป้งิ ยา่ งจนไหมเ้ กรยี ม หลังการปฏิบัติ
๗. อาหารท่ีใส่สารบอแรกซ์ (borex) หรือน้ำาประสานทองเพ่ือเพิ่มความ
กรอบ เช่น ลกู ชิ้น ไสก้ รอก ๖. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป ส่ิง ท่ีเ ข้ า ใ จ
เปน็ ความรรู้ ว่ มกนั ดงั น้ี
• การเลือกรับประทานอาหารที่มี
ประโยชน์และหลีกเล่ียงอาหารที่ไม่มี
อาหารประเภทฟาสตฟ์ ูด น้าำ อัดลม ชา กาแฟ เปน็ อาหารท่คี วรหลีกเล่ยี ง ประโยชน์หรือเป็นอันตรายต่อร่างกาย
ทำาให้เป็นโรคอ้วน จะทำ�ให้ร่างกายเจริญเติบโตอย่าง
แขง็ แรงและไมเ่ จบ็ ปว่ ยง่าย
ความรูเ้ พ่มิ เติม
ep 4
สารบอแรกซ์ หรือน้ำาประสานทอง คือ สารเคมีที่ใช้ในอุตสาหกรรม
มกั พบในอาหาร เชน่ เนอ้ื สัตว์บด ลกู ช้นิ ไส้กรอก ผลไมด้ อง ซงึ่ มีพิษต่อร่างกาย ขนั้ สอ่ื สารและนำ� เสนอ
หากไดร้ บั ในปรมิ าณมาก จะเกดิ อาการเปน็ พษิ แบบเฉยี บพลนั เชน่ อาเจยี น คลน่ื ไส้
ปวดศีรษะ อุจจาระร่วง บางรายถึงขั้นเสียชีวิตได้ ฉะน้ันจึงควรหลีกเลี่ยงอาหาร ๗. นักเรียนออกมานำ�เสนอแบบบันทึก
ที่หยุ่น กรอบได้นานผิดปกติ ก่อนนำาวัตถุดิบมาปรุงอาหารจะต้องล้างให้สะอาด ของตนเองหน้าชั้นเรียน พร้อมท้ัง
เพ่อื ความปลอดภยั ของสขุ ภาพ เสนอแนะวิธีการเลือกรับประทาน
ปลอดภัยไวก้ ่อน อ า ห า ร ที่ มี ป ร ะ โ ย ช น์ แ ล ะ วิ ธี ก า ร
ห ลี ก เ ลี่ ย ง อ า ห า ร ท่ี ไ ม่ มี ป ร ะ โ ย ช น์
เราไม่ควรรับประทานอาหารท่ีใส่ในกล่องโฟม โดยเฉพาะอาหารที่ร้อน อยา่ งละ ๑ วิธี
และมัน เพราะจะทำาให้สารเคมีในโฟมละลายออกมาปนกับอาหาร
เมอ่ื รับประทานเข้าไปจะเป็นอันตรายต่อร่างกาย 5ep ขั้นประเมินเพอ่ื เพมิ่ คุณคา่
บรกิ ารสังคม
นกั เรยี นจะใชว้ ัสดใุ ดใสอ่ าหารแทนกล่องโฟม และจิตสาธารณะ
สนกุ (ฟดู ) อาหาร ๘. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น จั ด ทำ � ป้ า ย นิ เ ท ศ
(โซ' ดะ พอพ) น้ำาอดั ลม วิ ธี ก า ร เ ลื อ ก รั บ ป ร ะ ท า น อ า ห า ร
กับคาำ ศพั ท์ เพ่ือเผยแพร่ให้กับผู้อ่ืน และเป็น
food แนวทางในการเลือกรับประทานอาหาร
soda pop ท่มี ปี ระโยชน์ต่อร่างกายได้ต่อไป
การสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพที่ดี 10๓
103 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตัวช้วี ัดSt การหลีกเล่ยี งของใชแ้ ละของเลน่ ทีม่ ผี ลเสียต่อสุขภาพ
พ ๔.๑ ป.๒/๓ จุดประกายความคดิ
ภาระงาน/ช้ินงาน มีของใชแ้ ละของเลน่ อะไรบนชัน้ บา้ ง และเพื่อน ๆ ควรใชข้ องใช้
ภาพวาด ของใชแ้ ละของเล่นอนั ตราย และเล่นของเลน่ ชนิดใด และชนิดใดบา้ งท่ีควรหลกี เลย่ี ง
ep 1 ขั้นสงั เกต 104 สุขศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
รวบรวมข้อมลู
๑. นั ก เ รี ย น สั ง เ ก ต ภ า พ จุ ด ป ร ะ ก า ย
ความคดิ แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยตอบ
ค�ำ ถาม ดังน้ี
• นกั เรียนเห็นของใช้อะไรบ้าง
(ตัวอย่างคำ�ตอบ กรรไกร ลูกกุญแจ
ไม้กวาดขนไก่ ไม้ถูพ้ืน กาว กระป๋องสี
และเขม็ )
• นักเรียนเห็นของเล่นอะไรบ้าง
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ลูกฟุตบอล ตุ๊กตาหมี
ไม้แบดมนิ ตนั ลกู บอลยาง)
• นักเรียนคิดว่าของใช้และของเล่น
เหลา่ นี้ ชน้ิ ใดทอ่ี าจท�ำ ใหเ้ กดิ อนั ตรายได้
งา่ ยทีส่ ดุ (ตัวอยา่ งคำ�ตอบ กรรไกร เข็ม)
• นกั เรยี นคดิ วา่ เปน็ สถานทใ่ี ดในบา้ น
(ตวั อย่างคำ�ตอบ หอ้ งเก็บของ)
๒. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล
เก่ียวกับของใช้และของเล่นท่ีมีผลเสีย
ต่อสุขภาพ จากหนังสือเรียนหรือ
แหลง่ การเรียนรทู้ ่ีหลากหลาย
สุดยอดคู่มือครู 104
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
๑. ของใชท้ ีม่ ีผลเสียต่อสุขภาพ Stasean
ep 2
ขน้ั คดิ วเิ คราะห์
และสรุปความรู้
สิ่งของเครื่องใช้ที่บ้านและที่โรงเรียน บางครั้งอาจก่อให้เกิด ๓. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น
อนั ตรายได้ ของใช้ที่มผี ลเสียต่อสขุ ภาพ มีดังน้ี เกี่ยวกับของใช้และของเล่นที่นักเรียน
เคยพบเห็นอยู่ภายในบ้าน โดยตอบ
๑. ของใช้ท่ีมีความแหลมคม ค�ำ ถาม ดังน้ี
เชน่ มีด กรรไกร ตะปู จอบ เสียม
• ท่ีบ้านของนักเรียนมีของใช้ท่ีเป็น
๒. ของใช้ท่ีเก่ียวกับไฟและ อันตรายอะไรบ้าง (ตัวอย่างคำ�ตอบ มีด
ไฟฟา้ เชน่ ไมข้ ดี ไฟ เตาแกส๊ เครอ่ื งใช้
ไฟฟ้า ต้องใช้ด้วยความระมัดระวัง กรรไกร นำ้�ยาลา้ งจาน เตาแก๊ส)
และถูกวิธี • ทบ่ี า้ นของนกั เรยี นมขี องเลน่ ทเี่ ปน็
อนั ตรายอะไรบา้ ง
การใชก้ รรไกรตดั กระดาษตอ้ งใช้ (ตัวอยา่ งคำ�ตอบ ทตี่ ักทราย ลกู แกว้
ด้วยความระมัดระวัง
ปนื อดั ลม ดอกไมไ้ ฟ)
๓. ของใช้ท่ีมีสารเคมีอันตราย เช่น • นักเรียนเคยได้รับอันตรายจาก
น้ำายาล้างจาน ต้องล้างฟองออกให้หมด
ผงซกั ฟอก เมอ่ื ใช้แลว้ ต้องล้างมือให้สะอาด ของใช้หรือของเล่นเหล่าน้ันหรือไม่
ไมน่ าำ มาใชแ้ ทนนาำ้ ยาลา้ งจาน นาำ้ ยาลา้ งหอ้ งนา้ำ อย่างไร (ตัวอยา่ งคำ�ตอบ เคย เคยถกู มดี
ของใชท้ ่มี สี ารเคมอี นั ตราย ขณะใชต้ อ้ งสวมถงุ มอื รองเทา้ และหนา้ กาก-
หลงั ใชต้ ้องลา้ งมอื ให้สะอาด อนามยั ทกุ ครงั้ หรือกรรไกรบาดมอื )
๔. คอมพิวเตอร์เป็นเทคโนโลยีท่ีมีทั้งประโยชน์และโทษ ซึ่งการ • นักเรียนมีวิธีการอย่างไรที่จะ
ใชง้ านควรปฏบิ ัติ ดงั นี้
ไมใ่ ชง้ านเปน็ เวลานานตดิ ตอ่ กันเกิน ๑-๒ ชั่วโมง หลีกเล่ียงอันตรายจากของใช้หรือ
ของเลน่ ท่เี ป็นอนั ตรายตา่ ง ๆ
การสรา้ งเสริมสุขภาพทีด่ ี 105 (ตัวอย่างคำ�ตอบ หลีกเล่ียงของใช้หรือ
เสริมความรู้ ครูควรสอน ของเล่นที่เป็นอันตราย ควรใช้หรือเล่น
การใช้นำ้�ยาล้างหอ้ งน้ำ�ตอ้ งสวมถุงมือทุกครงั้ กอ่ นใช้ เพ่อื ปอ้ งกนั สารเคมี ด้วยความระมัดระวัง)
ถกู ผิวหนงั ๔. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น บ อ ก ชื่ อ แ ล ะ
ข้อแนะนำ�ในการใช้ของใช้หรือเล่น
ของเล่นที่มีอันตรายหรือมีผลเสียต่อ
สุขภาพ แล้วบันทึกคําตอบท่ีได้
ลงในแผนภาพความคดิ จากนนั้ รว่ มกนั
สรปุ เป็นความคดิ รวบยอด
105 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ข้ันปฏบิ ัติ
St แหลละงั สกราปุรปควฏาิบมัตริู้ ไมใ่ ชร้ บั สอ่ื ทเ่ี ปน็ โทษและตอ้ งรบั สอื่ อยา่ งมวี จิ ารณญาณ ใชง้ าน
ด้วยความระมดั ระวงั รอบคอบ ไมเ่ ปิดเครอ่ื งท้งิ ไวเ้ มอ่ื ไมใ่ ช้งาน
๕. นกั เรยี นแบง่ กลมุ่ ๕ กลมุ่ แจกกระดาษ
ให้กลุ่มละ ๒ แผ่น นักเรียนทุกกลุ่ม ๕. รองเท้าทีม่ ีล้อ เชน่ โรลเลอรเ์ บลด (rollerblade) ควรใช้ด้วย
ต่อแถวเป็นแถวตอน ๕ แถว น่ังลง ความระมดั ระวัง เพราะอาจล้มทาำ ให้ไดร้ ับบาดเจบ็
นำ�กระดาษไวท้ ีค่ นหวั แถว
• กระดาษแผ่นที่ ๑ ใช้วาดภาพ ๒. ของเลน่ ทีม่ ีผลเสยี ต่อสขุ ภาพ
ของใช้ท่ีเป็นอันตราย พร้อมเขียนชื่อ ของเล่นบางชนิดอาจทำาให้เกิดอันตรายได้ ซ่ึงของเล่นท่ีมีผลเสีย
ตอ่ สขุ ภาพ มีดงั น้ี
สิง่ ของชนดิ นน้ั ๑. ของเล่นท่มี ขี นาดเล็ก เชน่ ตัวดูดนาำ้ เมื่อนาำ
• กระดาษแผ่นที่ ๒ ใช้วาดภาพ ไปแชน่ าำ้ จะเกดิ การพองตวั ขยายใหญ่ หากเผลอกลนื
ของเล่นที่เป็นอันตราย พร้อมเขียนช่ือ เข้าไปจะทำาให้ขยายตัวในท้องทำาให้เกิดอันตราย
ส่ิงของชนดิ น้นั เชน่ กนั
เ มื่ อ ตั ว แ ท น นั ก เ รี ย น ใ ห้ สั ญ ญ า ณ รา้ ยแรงได้ การกลนื ตวั ดดู นำา้
จะทำาให้พอง
คนหัวแถววาดภาพของใช้และของเล่น ๒. ของเล่นอันตราย เช่น ปืนอัดลม หากโดน
ให้ได้มากท่ีสุด จากนั้นตัวแทนนักเรียน ร่างกายจะทาำ ใหไ้ ดร้ ับบาดเจบ็ หรอื ถา้ ถูกตาจะทาำ ให้ ขยายใหญใ่ นทอ้ ง
ให้สัญญาณหยุดวาด คนหัวแถว
ส่งกระดาษให้คนถัดไป ปฏิบัติเช่นน้ี ตาบอดได้
จนวาดได้ครบทุกคน กลุ่มใดวาด ๓. ของเลน่ ท่มี เี สยี งดังมาก ๆ และมีประกายไฟ เชน่ ดอกไม้ไฟ
ได้มากท่ีสุด และอธิบายถูกต้อง
ประทัด เพราะเปน็ อนั ตรายตอ่ หู และทำาใหม้ อื ได้รับบาดเจบ็
๔. เครื่องเล่นที่มีสีฉูดฉาด
เปน็ ฝา่ ยทช่ี นะ เมื่อเล่นแล้วต้องรีบล้างมือให้สะอาด
เพราะอาจมีสารปนเปื้อน หากใช้มือ
หยิบจับอาหาร สารเคมีอาจเข้าสู่
เครือ่ งเล่นทมี่ ีสฉี ูดฉาด ร่างกายได้
106 สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ป.๒
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ขอ้ ใดเป็นของเล่นอนั ตราย
๑ ตกุ๊ ตาผา้
๒ ปืนอัดลม
๓ รถของเล่น
(เฉลย ๒ เพราะปืนอัดลม เปน็ ของเล่นอนั ตราย หากนาํ มาเล่นอาจท�ำ ให้เป็นอนั ตราย
ต่อร่างกาย เช่น บาดเจบ็ ตาบอด)
สุดยอดคู่มือครู 106
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ep 3aseanรอบรู้อาเซียนและโลก
St St ข้นั ปฏิบตั ิ
และสรปุ ความรู้
สรุป การท่ีจะมีสุขภาพดีได้น้ัน ต้องหม่ันดูแลตนเองทั้งทางกาย จิต สังคม หลังการปฏิบัติ
และปัญญา ซ่ึงทุกด้านมีความสำาคัญ การรับประทานอาหารท่ีมีประโยชน์
จะทาำ ใหร้ ่างกายเติบโตอย่างสมวยั การมีสติไมป่ ระมาทในการใชข้ องใชแ้ ละ ๖. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจ
เลน่ ของเลน่ อยา่ งระมดั ระวงั จะชว่ ยลดอบุ ตั เิ หตแุ ละทำาใหเ้ กดิ ความปลอดภยั เปน็ ความรรู้ ่วมกัน ดังน้ี
ในชวี ติ มากขึ้น
• การเลือกใช้ของใช้และเลือกเล่น
อนุรกั ษส์ ิง่ แวดลอ้ ม ของเล่นอย่างระมัดระวัง ถูกวิธี และ
เหมาะสมจะทำ�ให้เกิดความปลอดภัย
สงิ่ ของที่ไมไ่ ดใ้ ชใ้ นบ้าน สามารถนาำ มาประดิษฐ์เปน็ ของใช้ หรอื ของเลน่ ต่อชีวิตและไม่ก่อให้เกิดอันตราย
เพ่ือลดปริมาณขยะได้ เช่น ขวดนมพลาสติก นำามาทำาเป็นกระปุกออมสิน ตอ่ สขุ ภาพของตนเอง
ขวดน้ำาพลาสตกิ ทาำ เปน็ กระเช้าแขวนไมป้ ระดบั
ep 4
สนุก
กับคาำ ศัพท์
gun (กนั ) ปืน ขนั้ สอื่ สารและนำ� เสนอ
toy (ทอย) ของเล่น ๗. นั ก เ รี ย น นำ � เ ส น อ ภ า พ ว า ด ข อ ง ใ ช้
และของเล่นที่เป็นอันตรายที่ร่วมกัน
เวบ็ ไซต์แนะนำา วาด พร้อมเสนอวิธีป้องกันอันตราย
ในการใช้และการเล่นส่ิงของดังกล่าว
ขอ้ มลู สขุ ภาพ มูลนธิ ิหมอชาวบา้ น http://www.doctor.or.th หน้าช้ันเรยี น
กจิ กรรมพฒั นาการอา่ น
นกั เรยี นอ่านคำาและความหมายของคาำ ตอ่ ไปน้ี
คำาศัพท์ คำาอ่าน ความหมาย
ฤดกู าล รึ-ดู-กาน เวลา คราว
สงวน สะ-หงวน หวงแหน ถนอมรกั ษาไว้
อาวธุ อา-วุด เคร่ืองมอื ที่ใช้ในการทำารา้ ย ฆ่า
ตอ่ สู้ ปอ้ งกนั ตัว ทาำ ลาย
การสร้างเสรมิ สุขภาพท่ีดี 107
107 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
5 บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
Step ขั้นประเมนิ เพื่อเพิ่มคุณค่า
บรกิ ารสังคม ผังสรุปสาระสาำ คัญ
และจติ สาธารณะ
ลักษณะของการมสี ขุ ภาพดี : ● ร่างกายแขง็ แรง
๘. นักเรียนร่วมกันระดมความคิดจัดทำ� ● จติ ใจร่าเริงแจม่ ใส
ป้ายนิเทศเก่ียวกับการเตือนภัยการใช้ ● มีความสุข
ของใช้และการเล่นของเล่นใกล้ตัว ● มคี วามปลอดภัย
นำ�ไปเผยแพร่ในโรงเรียนหรือท่ีบ้าน
เพื่อเป็นแนวทางในการดำ�เนินชีวิต การปฏิบัตติ นเพอื่ ใหม้ ีสขุ ภาพดี : สุขภาพร่างกาย รับประทานอาหารครบ
อยา่ งปลอดภัย ๕ หมู่ ออกกาำ ลังกายสมาำ่ เสมอ พักผอ่ นเพียงพอ รกั ษาความสะอาดรา่ งกาย
การมี การปฏบิ ัติตนเพ่ือให้มสี ุขภาพดี : สุขภาพจติ ใจ ทาำ กิจกรรมทผี่ อ่ นคลาย
สขุ ภาพดี ท่ตี นเองชอบ รว่ มกับครอบครัว และเพ่อื น ฝกึ ควบคุมอารมณไ์ มโ่ มโหงา่ ย
การปฏบิ ัติตนเพ่ือให้มีสุขภาพดี : มคี วามสุข มนี ้าำ ใจไมเ่ อาเปรยี บ
ผ้อู น่ื เมตตาผู้อ่อนแอ พอใจในสิ่งที่มี ดแู ลช่วยเหลือส่วนรวม
การสร้างเสริม การปฏิบตั ติ นเพ่ือใหม้ ีสขุ ภาพดี : ความปลอดภยั ไม่หลงเช่อื
สขุ ภาพทดี่ ี คาำ ชกั ชวนคนแปลกหน้า ไม่ยงุ่ กบั สิง่ อนั ตราย ปฏบิ ัตติ ามกฎ
ระเบียบ ไมป่ ระมาท มวี นิ ัย
การเลือก อาหารทมี่ ปี ระโยชน์ : ตามหลัก ๓ ป ประโยชน์ครบ ๕ หมู่
รบั ประทานอาหาร ปลอดภัย สะอาดไมป่ นเปอื้ น ประหยัด สด ตามฤดกู าล
ทมี่ ีประโยชน์ อาหารท่ีมปี ระโยชน์ : ตามหลกั ๓ ส สงวนคณุ ค่า ปรงุ อย่าง
ถูกวธิ ี สกุ เสมอ สะอาดปลอดภยั ภาชนะสะอาด อาหารสดใหม่
อาหารที่ไม่มปี ระโยชน์ : อาหารรสจดั อาหารหมกั ดอง อาหาร
ไม่สะอาด อาหารจานดว่ น น้ำาอัดลม ชา กาแฟ อาหารสีฉดู ฉาด
อาหารทปี่ งิ้ จนไหม้ หรอื อาหารทผ่ี สมสารเคมี
การหลีกเล่ยี งของเล่น ของใชท้ ่ีมผี ลเสียตอ่ สุขภาพ : ของมคี วามแหลมคม ของท่ี
และของใชท้ ี่มผี ลเสยี เกีย่ วกับไฟและไฟฟ้า ของท่ีมีสารเคมี อนั ตราย เครื่องใช้
อิเล็กทรอนกิ ส์
ต่อสุขภาพ ของเลน่ ทีม่ ผี ลเสียต่อสุขภาพ : ของเล่นขนาดเล็กเข้าปาก อาจ
เปน็ อนั ตราย ของเลน่ อนั ตรายทส่ี ามารถเปน็ อาวธุ ได้ ของเลน่ ทม่ี ี
เสยี งดงั หรอื มีประกายไฟ ของเลน่ สฉี ูดฉาด หรอื มีสารเคมีปะปน
108 สุขศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
สุดยอดคู่มือครู 108
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
ตัวชี้วัด
กจิ กรรมการเรียนรู้ พ ๔.๑ ป.๒/๑
๑. นักเรียนแบ่งกลุ่มและผลัดกันเล่าสิ่งท่ีตนเองเคยปฏิบัติแล้วส่งผลให้มี พ ๔.๑ ป.๒/๒
พ ๔.๑ ป.๒/๓
สุขภาพดีและไม่ดี ให้เพื่อนในกลุ่มฟัง แล้วสรุปถึงข้อควรปฏิบัติและสิ่งท่ี
ไม่ควรปฏบิ ตั ิ เพือ่ ให้มีสขุ ภาพท่ดี ี โดยนกั เรียนแตล่ ะกลุ่มส่งตัวแทนออกมา
รายงานหน้าช้นั เรียน
๒. นักเรียนช่วยกันบอกผลของการมีสุขภาพดี โดยช่วยกันสรุปคำาตอบเป็น
แผนภาพความคิด
ตวั อยา่ งแผนภาพความคดิ
ผลของการมี
สขุ ภาพดี
๓. นักเรียนสำารวจและจำาแนกอาหารท่ีตนเองได้รับประทานไปในช่วง ๓ วัน
ทผ่ี า่ นมาวา่ มอี ะไรบา้ ง และเปน็ อาหารทคี่ วรรบั ประทาน หรอื ไมค่ วรรบั ประทาน
บันทึกลงในตาราง แลว้ ออกมานำาเสนองานหนา้ ชัน้ เรียน
อาหารที่ควรรับประทาน อาหารท่ีไม่ควรรับประทาน
๔. นักเรียนออกมาหยิบบัตรคำาหน้าช้ันเรียนทีละคน คนละ ๑ บัตรคำา อ่าน
บัตรคำาให้เพ่ือนฟัง แล้วเสนอแนวทางการใช้ของใช้หรือเล่นของเล่นน้ัน
ใหป้ ลอดภยั ตวั อยา่ งบตั รคำา
ของใช้ กรรไกร มดี พัดลม นาำ้ ยาลา้ งจาน
ของเลน่ ลกู โป่ง ปืนอัดลม ดอกไมไ้ ฟ ห่นุ ยนต์
การสรา้ งเสรมิ สุขภาพที่ดี 109
109 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
แนวคำ� ตอบ คำาถามพฒั นากระบวนการคิด
๑. นกั เรยี นมีความรสู้ กึ แตกตา่ งกนั อยา่ งไร เม่ือเวลาทรี่ า่ งกายเป็นปกติ
๑. เม่ือร่างกายเป็นปกติ จะทำ�ให้การทำ�งาน
ในชีวิตประจำ�วันเป็นไปอย่างราบร่ืน กับเวลาที่เจบ็ ปว่ ย
และเป็นปกติ แต่ถ้าร่างกายเจ็บป่วย ๒. นักเรียนคดิ ว่าเพราะเหตใุ ดเราจงึ ตอ้ งรับประทานอาหารท่มี ีประโยชน์
ก็จะทำ�ให้การดำ�เนินชีวิตในทุก ๆ วัน
เปน็ ไปด้วยความยากล�ำ บาก ร้สู กึ ไม่สดชื่น และออกกาำ ลงั กายอยา่ งสมำ่าเสมอ
๒. เพอ่ื สขุ ภาพรา่ งกายจะไดแ้ ขง็ แรงไมเ่ จบ็ ปว่ ย ๓. นักเรียนเคยเล่นของเล่นท่ีเป็นอันตรายหรือไม่ และนักเรียนคิดว่า
หรือเกดิ โรคได้ง่าย
๓. เคยเล่น แต่ในครั้งต่อไปถ้าอยากเล่นอีก จะเล่นของเล่นเหล่านน้ั อกี หรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด
กต็ อ้ งเพม่ิ ความระมดั ระวงั มากขน้ึ เพอ่ื ไมใ่ ห้ ๔. นักเรียนเคยเห็นบุคคลในครอบครัวเจ็บป่วยหรือไม่ แล้วนักเรียน
เกิดอนั ตราย
๔. เคยเห็น ดูแลสุขภาพ รับประทานอาหาร มวี ธิ ีใดทีจ่ ะช่วยไมใ่ ห้บุคคลในครอบครัวเจบ็ ป่วยอกี
ให้ครบ ๕ หมู่ ออกกำ�ลังกายและพักผ่อน ๕. ถา้ นกั เรียนพบอาหารท่ปี รุงไมส่ ุกหรือไม่สะอาด นักเรยี นจะมวี ธิ ี
ใหเ้ ปน็ เวลา
๕. ถ้าพบอาหารท่ีไม่สุก ต้องนำ�มาปรุงใหม่ จดั การกบั อาหารเหล่านัน้ อย่างไร
และถา้ พบอาหารทไ่ี มส่ ะอาดหา้ มรบั ประทาน
เพอื่ ไมใ่ หเ้ กิดผลเสียต่อร่างกาย
110 สุขศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
สุดยอดคู่มือครู 110
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
เปา้ หมายการเรยี นรู้
การดูแลตนเองเมื่อ มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน พ ๔.๑
หนว่ ยการเรียนรู้ที่ เห็นคุณค่าและมีทักษะในการสร้างเสริม
สุขภาพ การดำ�รงสุขภาพ การป้องกันโรค
เจ็บปว่ ยและบาดเจบ็ และการสรา้ งเสริมสมรรถภาพเพอ่ื สุขภาพ
ตวั ชี้วัด สมรรถนะสำ�คญั ของผเู้ รยี น
๑. อธบิ ายอาการและวิธีป้องกันการเจบ็ ปว่ ย การบาดเจบ็ ที่อาจเกดิ ขึ้น (พ ๔.๑ ป. ๒/๔) ๑. ความสามารถในการสอื่ สาร
๒. ปฏบิ ัติตามคำาแนะนำาเมอ่ื มอี าการเจ็บป่วยและบาดเจ็บ (พ ๔.๑ ป. ๒/๕) ๒. ความสามารถในการคิด
๓. ความสามารถในการแก้ปญั หา
ผงั สาระการเรยี นรู้ ๔. ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวิต
๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
ตาแดง แผลถลอก
ทอ้ งเสีย สัตว์หรอื แมลง คุณลักษณะอันพึงประสงค์
ถกู ของมีคมบาด มพี ิษกดั ต่อย ใฝ่เรียนรู้
ตัวชี้วดั ที่ ๔.๑ ต้ังใจ เพียรพยายาม
โรคและอาการบาดเจบ็ ประโยชน์ของ ในการเรยี นและเขา้ รว่ มกจิ กรรมการเรยี นรู้
ทเี่ กิดขนึ้ ได้บ่อย การดแู ลตนเองเม่ือ ตวั ชี้วดั ที่ ๔.๒ แสวงหาความรู้จากแหล่ง
เจ็บปว่ ยและบาดเจ็บ เรียนรู้ต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอก
โรงเรยี น ดว้ ยการเลอื กใชส้ อ่ื อยา่ งเหมาะสม
การดแู ลตนเอง บนั ทกึ ความรู้ วเิ คราะห์ สรปุ เปน็ องคค์ วามรู้
เมื่อเจบ็ ปว่ ย และสามารถนำ�ไปใช้ในชีวติ ประจำ�วนั ได้
และบาดเจบ็
ม่งุ มั่นในการท�ำ งาน
สาระสาำ คัญ ตวั ช้วี ดั ที่ ๖.๑ ตง้ั ใจและรบั ผดิ ชอบในการ
การดูแลตนเองเม่ือเจ็บป่วยและบาดเจ็บอย่างถูกวิธี ตามคำาแนะนำาของผู้ใหญ่หรือ ปฏบิ ัตหิ นา้ ท่กี ารงาน
ตวั ชวี้ ดั ที่ ๖.๒ ทำ�งานด้วยความเพียร
แพทย์จะช่วยป้องกันหรือบรรเทาอาการเจ็บป่วยได้เป็นอย่างดี แต่หากอาการยังไม่ดีข้ึน พยายามและอดทนเพื่อให้งานสำ�เร็จ
ควรรบี ไปพบแพทยเ์ พอ่ื รกั ษาไม่ให้อาการลุกลาม ตามเปา้ หมาย
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 จุดประกายโครงงาน
นักเรียนเข้าร่วมเป็นอาสาสมัครหรือผู้ช่วยงานห้องพยาบาลของโรงเรียน
ในเวลาว่าง แล้วร่วมกันสังเกตว่า มีผู้ท่ีเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บจากอาการอะไรบ้าง
และมีวิธีการรักษาอย่างไร จดบันทึกรวบรวมข้อมูลในรูปแบบแผนภาพความคิด
และจดั ท�ำ เปน็ แผน่ พบั หรอื ใบความรนู้ �ำ ไปเผยแพรค่ วามรใู้ หก้ บั ผอู้ นื่ เพอ่ื เปน็ แนวทาง
ในการดแู ลตนเองจากการเจ็บป่วยและบาดเจ็บต่อไป
111 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตัวชวี้ ดั การดแู ลตนเองเม่อื เจบ็ ป่วยและบาดเจบ็
พ ๔.๑ ป.๒/๔ จดุ ประกายความคดิ
พ ๔.๑ ป.๒/๕
โอ๊ย ! เจ็บจงั
ภาระงาน/ชิน้ งาน
St
แผนภาพความคดิ สาเหตุ อาการ
การปฏิบตั ิ และการป้องกันเก่ียวกับ เกิดอะไรขนึ้ กับโตเ๋ ต๋ ถ้าเพอ่ื น ๆ เป็นโต๋เต๋จะทำาอย่างไร
โรคตาแดงและโรคทอ้ งเสยี
๑. โรคและอาการบาดเจ็บท่เี กดิ ข้นึ ได้บอ่ ย
ep 1 ข้นั สังเกต
๑. ตาแดง การใชม้ อื สกปรกขย้ีตา
รวบรวมข้อมูล อาจทาำ ใหเ้ ป็นโรคตาแดง
สาเหตุ เกิดจากมีเชื้อโรคเข้าตาโดยการ
๑. นักเรียนสังเกตภาพผู้ป่วยโรคตาแดง
แลว้ ร่วมกนั ตอบคำ�ถาม ดงั นี้ ใช้มือท่ีสกปรกขย้ีตา ฝุ่นละอองเข้าตา เล่นนํ้าใน
ลําคลองท่ีสกปรก และใช้ส่ิงของร่วมกับ
• นักเรียนคิดว่าบุคคลในภาพป่วย ผู้ป่วยโรคตาแดง
เปน็ โรคอะไร (ตาแดง)
อาการตาแดง อาการ คันและเคืองตา ปวดเบ้าตา ตาแดง
• นกั เรยี นเคยเป็นโรคนห้ี รือไม่
(เคย/ไม่เคย) มนี ํา้ ตาไหล และมีขต้ี ามาก
๒. นกั เรยี นสังเกตภาพอาหารที่มแี มลงวนั
112 สุขศกึ ษาและพลศกึ ษา ป.๒
ตอม แลว้ รว่ มกนั ตอบค�ำ ถาม ดังนี้
• อาหารในภาพมลี ักษณะอย่างไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ไม่สะอาด มีแมลงวัน
ตอม)
• ถ้านักเรียนรับประทานอาหารท่ีมี
แมลงวนั ตอม จะเกิดผลอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งค�ำ ตอบ ท้องเสีย ทอ้ งร่วง)
• นักเรียนเคยเป็นโรคท้องเสีย
หรือไม่ (เคย/ไม่เคย)
๓. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล
เก่ียวกับโรคตาแดงและโรคท้องเสีย
จากหนังสือเรียนหรือแหล่งการเรียนรู้
ทหี่ ลากหลาย
สุดยอดคู่มือครู 112
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
การปฏิบัติตน เมื่อเป็นโรคตาแดง ไม่ควร St Step 2asean
ข้นั คดิ วเิ คราะห์
และสรปุ ความรู้
ใหต้ าโดนแสงแดด หากจาํ เปน็ ตอ้ งออกไปขา้ งนอก ๔. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ และ
ให้สวมแว่นกันแดด ควรหยุดพักเรียนช่ัวคราว แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับอาการของ
เพ่ือพักสายตาและป้องกันการระบาดสู่ผู้อ่ืน โรคตาแดงและโรคท้องเสีย ตัวแทน
ล้างมือให้สะอาดและไม่ใช้มือขย้ีตา ไม่ใช้สิ่งของ นักเรียนบันทึกข้อมูลลงในแผนภาพ
ร่วมกบั ผูอ้ ่ืน และใหผ้ ู้ปกครองพาไปพบแพทย์ การล้างมือหลังหยิบจบั สิ่งของ ความคดิ บนกระดาน
การป้องกัน ไม่ใช้ผ้าเช็ดหน้าและเส้ือผ้า ชว่ ยปอ้ งกันโรคตาแดง ๕. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น
ร่วมกับผู้อ่ืน ล้างหน้าและล้างมือให้สะอาดอยู่เสมอ เมื่อมีฝุ่นละอองเข้าตา
ให้ลมื ตาในนาํ้ สะอาด ไม่ใชม้ อื ขย้ีตา และไม่ใกลช้ ิดผปู้ ว่ ยโรคตาแดง เกย่ี วกบั การดแู ลตนเองจากโรคตาแดง
และโรคท้องเสีย แล้วสรุปความคิด
อาชพี นา่ รู้ รวบยอดในรปู แบบแผนภาพความคิด
จักษแุ พทย์ (อ่านวา่ จกั -ส-ุ แพด) คอื ผู้ทาํ หนา้ ที่ ep 3 ข้นั ปฏบิ ตั ิ
ดูแลรักษาโรคทีเ่ กย่ี วกับตา แหลละังสกราุปรปควฏาบิ มตั ริู้
๖. นักเรียนแบง่ กลมุ่ ๒ กล่มุ ดงั นี้
๒. ท้องเสีย การรับประทานอาหารทม่ี ี กลุ่มที่ ๑ สาเหตแุ ละอาการของโรค
สาเหตุ เกิดจากการด่ืมนํ้าหรือ แมลงวนั ตอมทาำ ให้ทอ้ งเสีย ตาแดง การปอ้ งกนั โรคตาแดง
รับประทานอาหารท่ีไม่สะอาด มีเช้ือโรค และการปฏิบตั ติ นเม่อื เปน็
ปนเป้ือน รับประทานอาหารสุก ๆ ดิบ ๆ โรคตาแดง
หรืออาหารท่มี ีรสจดั กลุม่ ที่ ๒ สาเหตุอาการของ
โรคท้องเสีย การป้องกนั โรค
อาการ ปวดทอ้ ง และถา่ ยเหลว หรอื ถา่ ย ทอ้ งเสีย และการปฏิบตั ิตน
เป็นนํ้าหลายครั้ง ถ้าถ่ายมากจะมีอาการ เมอ่ื เป็นโรคทอ้ งเสีย
อ่อนเพลีย เน่ืองจากร่างกายสูญเสียน้ํา
และเกลือแร่ จากนั้นแต่ละกลุ่มร่วมกันคิดและ
ฝึ ก ซ้ อ ม ก า ร แ ส ด ง บ ท บ า ท ส ม มุ ติ
การดแู ลตนเองเม่ือเจ็บปว่ ยและบาดเจ็บ 113 เ ก่ี ย ว กั บ ก า ร ดู แ ล ต น เ อ ง จ า ก ก า ร
เจบ็ ปว่ ยตามกลุ่มของตนเอง แล้วออก
มาแสดงบทบาทสมมุติหน้าช้ันเรียน
ทลี ะกลมุ่
๗. นักเรียนออกแบบและเขียนแผนภาพ
ความคิดเกี่ยวกับสาเหตุ อาการ
การปฏิบัติ และการป้องกันเก่ียวกับ
โรคตาแดงและโรคทอ้ งเสยี
113 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
3 บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
St St Step ข้ันปฏบิ ตั ิ
แหลละงั สกราปุรปควฏาบิ มตั ริู้
การปฏิบัติตน รับประทานอาหารอ่อน ๆ เช่น ข้าวต้มปลา และดื่ม
น้ําตาลเกลอื แรส่ ําเรจ็ รปู หรือผสมดว้ ยตัวเอง ดังนี้
๘. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป ส่ิ ง ท่ี เ ข้ า ใ จ • น้ําตาลทราย ๒ ชอ้ นโต๊ะ
เปน็ ความรรู้ ่วมกัน ดังน้ี • เกลือป่นครง่ึ ชอ้ นชา
ผสมในนาํ้ ตม้ สกุ ทเ่ี ยน็ แลว้ ๗๕๐ มลิ ลลิ ติ ร
• โรคตาแดงเกิดจากเช้ือไวรัส
ติดต่อกันได้ง่ายในฤดูฝน การดูแล
ตนเองเบ้ืองต้นจะทำ�ให้อาการหาย ด่ืมบ่อย ๆ เพื่อทดแทนนํ้าและเกลือแร่
ที่สูญเสียไป ถ้าอาการยังไม่ดีข้ึนควรให้
เรว็ ขึ้น และไมแ่ พร่เชื้อตอ่ ผู้อ่นื ผูป้ กครองพาไปพบแพทย์ น้าำ ตาลเกลือแร่
• โรคทอ้ งเสยี เกดิ จากเชอ้ื แบคทเี รยี
การปอ้ งกัน
ซ่ึงส่วนใหญ่ปนเป้ือนมาในอาหาร
การดแู ลตนเองเบอื้ งตน้ จะท�ำ ใหอ้ าการ ๑. รบั ประทานอาหารทีส่ ะอาดปรงุ สกุ ใหม่ ๆ
หายเร็วข้นึ ๒. ไมร่ บั ประทานอาหารสุก ๆ ดิบ ๆ และอาหารทม่ี ีรสจดั
ep 4 ๓. ด่มื นํ้าทีส่ ะอาดหรอื นา้ํ ต้มสุก
๔. ล้างมือให้สะอาดก่อนรับประทานอาหารและหลังจากเข้าห้องน้ํา
ขนั้ สอ่ื สารและนำ� เสนอ
ทกุ คร้งั โอ๊ย !
๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำ�เสนอ ๕. เก็บอาหารไว้ในท่ีมิดชิด มีดบาดนวิ้
แผนภาพความคิดหนา้ ชน้ั เรียน
ไม่มีแมลงวนั ตอม
๓. ถกู ของมีคมบาด
5ep ขั้นประเมินเพ่ือเพมิ่ คุณคา่ สาเหตุ เกิดจากการใช้ของมีคม การเหลาดินสอโดยไม่ระมัดระวงั
บริการสังคม อาจทาำ ให้โดนมีดบาด
และจิตสาธารณะ เชน่ มีด กรรไกร ด้วยความประมาท
และไม่ระมดั ระวัง
๑๐. นักเรียนนำ�ความรู้เร่ือง การดูแล
ตนเองจากการเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บ อาการ เ ป็ น บ า ด แ ผ ล ลึ ก
ในหัวข้อโรคตาแดงและโรคท้องเสีย มเี ลอื ดไหล เจ็บปวดทีแ่ ผล
ไปเผยแพร่แก่นักเรียนในโรงเรียน 114 สขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
และบุคคลในครอบครัวเพ่ือเป็น
แนวทางในการดำ�เนินชีวิตอย่างมี ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ความสขุ ตอ่ ไป
ขอ้ ใดช่วยปอ้ งกันการถูกของมีคมบาด
๑ ไมป่ นี ปา่ ยทสี่ งู
๒ ไม่เลน่ ในที่รกทึบ
๓ ใชก้ รรไกรดว้ ยความระมัดระวงั
(เฉลย ๓ เพราะกรรไกรเป็นของมคี ม จงึ ควรใช้ด้วยความระมัดระวัง)
สุดยอดคู่มือครู 114
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
การปฏบิ ตั ติ น เมอ่ื ถกู ของมคี มบาดใหใ้ ชผ้ า้ สะอาดกดลงบนบาดแผล ตวั ชวี้ ดั
เพื่อให้เลือดหยุดไหล จากนั้นล้างแผลด้วยนํ้าสะอาดหรือยาล้างแผล
ซบั แผลใหแ้ หง้ ทายาใสแ่ ผลสด เชน่ โพวโิ ดนไอโอดนี (povidone iodine) พ ๔.๑ ป.๒/๔
แลว้ ใชป้ ลาสเตอร์ยา (plaster) ปดิ แผล ระวงั อยา่ ใหแ้ ผลถกู นํา้ พ ๔.๑ ป.๒/๕
การป้องกัน ไม่เล่นของแหลมหรือของมีคม หากมีความจําเป็น
ต้องใช้ ควรใช้ดว้ ยความระมดั ระวัง และเกบ็ เข้าทใ่ี หเ้ รยี บร้อย ภาระงาน/ชิน้ งาน
๔. แผลถลอก กจิ กรรมการฝึกปฏิบตั ติ นเม่อื เกดิ การSt
สาเหตุ เกดิ จากการหกลม้ หรอื บาดเจบ็
ถูกของแหลมคมขดี ข่วน
อาการ เปน็ แผลตน้ื ๆ บรเิ วณ ep 1 ขนั้ สงั เกต
ผิวหนัง มเี ลือดออกเลก็ น้อย
ก า ร ป ฏิ บั ติ ต น เ มื่ อ เ ป็ น รวบรวมขอ้ มลู
แผลถลอกให้ล้างแผลด้วยสบู่และ
นํ้าสะอาดหรือยาล้างแผล ซับแผล ๑. นักเรียนร่วมกันสนทนา โดยตอบ
ให้แห้ง แล้วเช็ดรอบ ๆ แผลด้วย คำ�ถาม ดงั นี้
แอลกอฮอล์ ทายาใส่แผลสด เช่น ลักษณะแผลถลอก
• นักเรียนเคยเป็นแผลบริเวณใด
โพวโิ ดนไอโอดนี (povidone iodine) ของร่างกายบา้ ง
การป้องกัน เดินหรือเล่น (ตวั อย่างคำ�ตอบ แขน ขา)
ด้วยความระมัดระวัง เก็บของ • แผลล่าสุดที่นักเรียนเคยเป็น
ใหเ้ ปน็ ระเบยี บเรยี บรอ้ ย เพอ่ื ปอ้ งกนั
การสะดุดหกลม้ เกิดจากอะไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ กระจกบาด หกล้ม)
การทายาใสแ่ ผลสดบนแผลถลอก • แผลล่าสุดของนักเรียนมีลักษณะ
การดูแลตนเองเม่อื เจบ็ ปว่ ยและบาดเจ็บ 115 อยา่ งไร
เสริมความรู้ ครูควรสอน (ตวั อย่างคำ�ตอบ เป็นรอยขีดลึก
ยาใสแ่ ผลสด ชว่ ยปอ้ งกันไม่ให้แผลตดิ เช้อื และท�ำ ให้แผลหายเร็วขนึ้ เปน็ รอยถลอกกวา้ ง)
• นักเรียนเคยถูกสัตว์หรือแมลง
แผลถลอก
มพี ิษกัดตอ่ ยหรอื ไม่ อยา่ งไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ เคย ถูกมดกัด ยุงกัด
ผึง้ ตอ่ ย)
• ลักษณะของบาดแผลท่ีนักเรียน
ถูกกดั ตอ่ ยเป็นอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคำ�ตอบ เป็นตุม่ เลก็ ๆ ใส ๆ)
๒. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล
เ ก่ี ย ว กั บ ก า ร ดู แ ล ต น เ อ ง จ า ก ก า ร
เจ็บป่วยและบาดเจ็บจากการถูกของ
มีคมบาด แผลถลอกและการถูกสัตว์
หรอื แมลงมพี ษิ กดั ตอ่ ย จากหนงั สอื เรยี น
หรือแหล่งการเรียนรู้ทีห่ ลากหลาย
115 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 2 ข้ันคิดวิเคราะห์
St
และสรปุ ความรู้
๕. สัตว์หรือแมลงมีพษิ กดั ตอ่ ย มดตัวนอ้ ย ตวั นิด
๕.๑ ยุงและมดกัด มีฤทธิ์น่าดู
๓. นักเรียนพิจารณาภาพบาดแผลและ
อาการ มีตุ่มหรือผื่นแดง
การบาดเจบ็ จากสาเหตตุ า่ ง ๆ ดงั นี้
๑) แผลจากการถกู ของมคี มบาด ข้ึนบริเวณทีโ่ ดนกดั และมอี าการคัน
๒) แผลถลอก การปฏิบัติตน เมื่อโดนยุง
๓) แผลจากการถูกยุงและมดกัด และมดกัดให้ล้างบริเวณที่โดนกัด
๔) แผลจากการถกู ผง้ึ ต่อ หรอื
แตนตอ่ ย ด้วยสบู่ และน้ําสะอาด ประคบด้วย
จากน้ันร่วมกันแสดงความคิดเห็น
นํ้าแข็ง เพื่อลดอาการคัน ใช้สําลีชุบ
เกี่ยวกับสาเหตุ ลักษณะอาการ และ
การป้องกันการบาดเจ็บในภาพ แล้ว แอมโมเนียหอม ข้ีผึ้ง หรือคาลาไมน์
บันทึกข้อมลู เป็นแผนภาพความคดิ
๔. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป ค ว า ม รู้ เ ป็ น (Calamine) ทาบริเวณทโ่ี ดนกัด การทาคาลาไมน์บริเวณที่
ความคิดรวบยอด
๕. นักเรียนคิดประเมินเพ่ือเพิ่มคุณค่า ๕.๒ ผึง้ ตอ่ หรอื แตนต่อย โดนมดหรือยุงกดั
โดยตอบคำ�ถาม ดงั นี้
• ถ้าการดำ�เนินชีวิตของนักเรียน อาการ ปวดแสบปวดร้อนบริเวณผิวหนังที่โดนต่อย คัน
ปราศจากการเจบ็ ปว่ ยและการบาดเจบ็ มีรอยแดง และบวม
จะสง่ ผลอยา่ งไรบา้ ง ก า ร ป ฏิ บั ติ ต น
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ดําเนินชีวิตอย่างมี เมื่อโดนผ้ึง ต่อ หรือแตน
ต่อยให้ใช้วัสดุที่มีรูเล็ก ๆ
เช่น หลอดดูดนมกดลงไป
บริเวณที่โดนต่อยเพ่ือให้
ความสขุ ) เหล็กในโผล่ขึ้นมาและใช้
ปากคบี หรอื แหนบคบี ออก การใชห้ ลอดดูดนมกดเอาเหล็กในออก
116 สุขศกึ ษาและพลศกึ ษา ป.๒
เสริมความรู้ ครูควรสอน
แอมโมเนียหอม ใชด้ มเพอื่ บรรเทาอาการหน้ามืดเปน็ ลม
สุดยอดคู่มือครู 116
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
aseanSt
จากนั้นทาบริเวณท่ีโดนต่อยด้วยแอมโมเนียหอม หากมีอาการปวดบวม ep 3 ขนั้ ปฏิบตั ิ
ให้ใช้นํ้าแข็งประคบ หรือให้ผู้ปกครองหายาแก้ปวดให้รับประทาน และสรปุ ความรู้
ถา้ มีอาการรุนแรงควรรีบไปพบแพทย์ หลังการปฏบิ ัติ
การปอ้ งกันสตั วห์ รอื แมลงมพี ิษกัดต่อย ๖. นักเรียนจับคู่เพ่ือฝึกการปฏิบัติตน
๑. ไม่เล่นบรเิ วณท่รี ก มืดหรืออับทบึ เม่ือเกิดการบาดเจ็บ ดังน้ี
๒. ไมแ่ หย่รงั ของสัตวห์ รอื แมลงมีพิษ
เชน่ รงั ผึ้ง ตอ่ แตน มด ๑) แผลจากของมีคม
๓. กําจัดแหลง่ เพาะพันธ์ยุ ุงใน ๒) แผลถลอก
บรเิ วณบ้านและโรงเรียน ๓) แผลสตั วห์ รือแมลงมีพษิ
๔. จดั บรเิ วณบา้ นและในบา้ น กดั ต่อย
ให้สะอาด มีอากาศถ่ายเท และ เม่ือพบรังผ้งึ ไม่แหย่เลน่ โดยร่วมกันปฏิบัติตามข้ันตอนจนครบ
มแี สงสวา่ งเพยี งพอ หรอื เข้าไปใกลเ้ พราะอาจ
ทกุ อาการ
ทำาให้โดนผ้งึ ต่อย ๗. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ส รุ ป สิ่ ง ท่ี เ ข้ า ใ จ
สนุก เป็นความรรู้ ว่ มกัน ดังนี้
กับคาำ ศัพท์ • สาเหตุส่วนใหญ่ของการบาดเจ็บ
บริเวณบา้ นท่ีโลง่ เตยี น ant (แอนท)ฺ มด
ชว่ ยป้องกนั สตั ว์และแมลงมพี ิษ bee (บี) ผึ้ง เกิดจากความประมาท ความไม่ระมัด
ระวังหรือการเล่นอย่างไม่เหมาะสม
ซงึ่ เม่ือเกิดการบาดเจบ็ การดูแลตนเอง
เบ้ืองต้นอย่างถูกวิธีจะทำ�ให้อาการ
ทเุ ลาลงและหายเรว็ ขึ้น
การดแู ลตนเองเมอ่ื เจบ็ ปว่ ยและบาดเจ็บ 117
เสริมความรู้ ครูควรสอน
การกำ�จัดแหล่งเพาะพนั ธ์ุยุง ปฏิบัตไิ ดต้ ามหลัก ๕ ป ดังน้ี
ปิด ฝาภาชนะทม่ี ีน�้ำ ขัง
เปลยี่ น น�้ำ ในภาชนะ
ปลอ่ ย ปลาลงแหล่งน�ำ้
ปรับ สภาพแวดล้อม
ปฏิบัติ ก�ำ จัดยุงทกุ ๆ ๗ วัน
117 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
Step 4
ขน้ั สอ่ื สารและนำ� เสนอ ๒. ประโยชนข์ องการดแู ลตนเองจากการเจ็บปว่ ยและบาดเจบ็
๘. นักเรียนเลือกตัวแทนออกมาปฏิบัติ ๑. ช่วยให้สุขภาพรา่ งกายกลบั มา
วิธีการดูแลตนเองจากการบาดเจ็บ สมบรู ณแ์ ข็งแรงโดยเรว็
คู่ละ ๑ อาการ หน้าชั้นเรียน และ
เพอ่ื นคนอ่ืนรว่ มกันเสนอแนะเพิม่ เติม ๒. ไมม่ ีโรคอืน่ เขา้ มาแทรกซ้อน
๓. ไมแ่ พร่เชอ้ื โรคใหก้ ับคนอื่น
ประโยชนข์ องการ
ดแู ลตนเอง โดยเฉพาะผทู้ ี่อยใู่ กลช้ ดิ
๔. ไมต่ อ้ งเสยี คา่ ใชจ้ า่ ยในการรกั ษาพยาบาล
จากการเจ็บปว่ ย
และบาดเจ็บ
๕. ไม่เสยี เวลาเรียน
สรปุ เมอ่ื มอี าการเจบ็ ปว่ ยตอ้ งรจู้ กั ดแู ลตนเอง และปฏบิ ตั ติ ามคาํ แนะนาํ ของ
ผู้ใหญ่หรอื แพทย์ เพอื่ ไมใ่ หอ้ าการเจ็บปว่ ยรุนแรงมากข้นึ และหายเจบ็ ป่วย
ได้เร็ว นอกจากนี้ควรรู้จักปฏิบัติตนในการป้องกันโรค เพื่อไม่ให้กลับมา
เจบ็ ปว่ ยได้อีก
จดุ ประกายความรู้
โรงพยาบาลแห่งแรกของประเทศไทยคือโรงพยาบาลใด
คําตอบ : โรงพยาบาลแห่งแรกของประเทศไทย คอื
โรงพยาบาลศิรริ าช (อา่ นวา่ สิ-หริ-ราด) สรา้ งขึน้ ในสมยั รชั กาลที่ ๕
118 สขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา ป.๒
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ข้อใดใชท้ าเมื่อถกู มดกัด
๑ ยาใส่แผลสด
๒ ผงเกลอื แร่
๓ คาลาไมน์
(เฉลย ๓ เพราะคาลาไมน์ เป็นโลชันใช้ทาแก้ผดผ่ืนคนั )
สุดยอดคู่มือครู 118
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
5aseanSt
ผังสรปุ สาระสาำ คัญ ep ข้นั ประเมินเพ่ือเพิม่ คุณค่า
โรคและอาการ ตาแดง : สาเหตคุ ือเชอื้ โรคเข้าตา ทาํ ใหค้ นั และเคอื งตา ไม่ควรให้ บรกิ ารสังคม
บาดเจบ็ ทเ่ี กิดขน้ึ ตาโดนแสง ปอ้ งกนั โดยไม่ใชข้ องใช้ร่วมกบั ผอู้ ืน่ และสวมแวน่ กนั แดด และจิตสาธารณะ
ไดบ้ ่อย ทอ้ งเสีย : สาเหตุคือรับประทานอาหารไมส่ ะอาด จะมีอาการปวดทอ้ ง ๙. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ร ะ ด ม ค ว า ม คิ ด
ถา่ ยเหลวบอ่ ย ต้องดืม่ นํา้ ตาลเกลอื แร่ รับประทานอาหารอ่อน ๆ เพือ่ เก่ียวกับวิธีการดูแลตนเองจากอาการ
ไมใ่ ห้รา่ งกายขาดนา้ํ และแรธ่ าตุ บาดเจ็บต่าง ๆ ไปจัดท�ำ เป็นป้ายนิเทศ
แ ล้ ว นำ � ไ ป เ ผ ย แ พ ร่ ใ ห้ กั บ ผู้ อื่ น
ถกู ของมีคมบาด : การใช้ของมคี มต้องไมป่ ระมาท เพราะอาจถกู บาด เพ่ือลดปัญหาการบาดเจ็บและเป็น
และมเี ลอื ดไหล ต้องใช้ผา้ สะอาดกดแผลให้เลือดหยดุ ไหล ใสย่ าล้างแผล แนวทางในการดำ�เนินชีวิตที่มีความสุข
และยาทาแผลสดแล้วปดิ ปลาสเตอรย์ าไม่ใหแ้ ผลถกู นา้ํ ต่อไป
การดูแลตนเอง แผลถลอก : เกิดจากการหกลม้ หรือถูกของมคี มขีดขว่ นจะเปน็
จากการ แผลตืน้ มีเลอื ดออกเล็กนอ้ ย ใหล้ า้ งด้วยสบแู่ ละน้ําสะอาดหรือ
ยาล้างแผล ทายาใส่แผลสด ควรระมัดระวงั ในการเดนิ วิ่ง การเล่น
เจบ็ ปว่ ยและ หรือทํากจิ กรรมตา่ ง ๆ
บาดเจบ็
สตั วห์ รอื แมลงมีพษิ กดั ต่อย :
ประโยชนข์ องการ ยงุ และมด : มตี มุ่ หรือผนื่ แดงบรเิ วณท่โี ดนกดั ใหใ้ ชแ้ อมโมเนียหอม
ดูแลตนเอง ข้ผี ึง้ หรือคาลาไมน์ทาบริเวณนั้น
ผง้ึ ตอ่ หรอื แตน : มีรอยแดง บวม ปวดแสบปวดร้อน ตอ้ งเอา
จากการเจบ็ ปว่ ย เหล็กในออก โดยใชว้ สั ดุทมี่ รี กู ดที่แผล ดงึ เหลก็ ในออก แลว้ ทา
หรอื บาดเจบ็ ด้วยแอมโมเนียหอม ประคบน้าํ แขง็ ไมค่ วรเลน่ หรอื เข้าใกล้รงั ของ
แมลงทกุ ชนิด
สุขภาพรา่ งกายกลบั มาแข็งแรงได้เร็ว
ไมม่ โี รคแทรกซอ้ น
ไมแ่ พรก่ ระจายเช้อื แกผ่ อู้ น่ื
ไมเ่ สยี ค่าใชจ้ ่ายมาก
ไมต่ อ้ งหยดุ เรียน
การดแู ลตนเองเม่อื เจ็บป่วยและบาดเจ็บ 119
119 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตัวชี้วัด เวบ็ ไซตแ์ นะนำา
พ ๔.๑ ป.๒/๔ สุขภาพทว่ั ไป http://www.bangkokhealth.com
พ ๔.๑ ป.๒/๕
กจิ กรรมพัฒนาการอา่ น
นกั เรียนอ่านคําและความหมายของคําต่อไปนี้
คำาศัพท์ คำาอ่าน ความหมาย
แทรกซ้อน แซก-ซอ้ น ท่เี กดิ ขึ้นในระหว่าง
ธรรมดา ทํา-มะ-ดา อาการหรอื ความเป็นไปแห่ง
ธรรมชาติ สามญั พ้ืน ๆ ปกติ
กจิ กรรมการเรียนรู้
๑. ตัวแทนนักเรียน ๒-๓ คน ออกมาเล่าประสบการณ์เก่ียวกับการเจ็บป่วย
ทตี่ นเคยเป็นมากอ่ นตามหวั ข้อ ดงั น้ี
● อาการเจ็บปว่ ย
● ไดร้ บั คาํ แนะนําอยา่ งไร จากใคร
● นกั เรียนปฏิบัตติ ามหรือไม่ ผลเปน็ อยา่ งไร
และให้เพ่ือน ๆ ช่วยกันสรุปว่าเป็นการดูแลรักษาตนเองท่ีถูกต้องหรือไม่
ถ้าไมถ่ ูกตอ้ งให้ช่วยกันเสนอการดแู ลรกั ษาตนเองให้ถกู ต้อง
๒. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๕ กลุ่ม ให้แต่ละกลุ่มจับสลากเลือกอาการเจ็บป่วย
หรอื บาดเจบ็ กลมุ่ ละ ๑ อาการ ไดแ้ ก่ ตาแดง ทอ้ งเสีย ถูกของมีคมบาด
แผลถลอก และสตั วห์ รือแมลงมีพษิ กัดต่อย จากน้ันร่วมกันคิดการแสดง
บทบาทสมมุติเพื่อดูแลรักษาตนเองจากการเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บน้ัน
แลว้ ออกมาแสดงหน้าช้นั เรียนทีละกล่มุ
120 สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ป.๒
สุดยอดคู่มือครู 120
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
ตัวชี้วัด
๓. นักเรียนเลือกอาการเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บท่ีตนเองเป็นบ่อย ๑ อาการ พ ๔.๑ ป.๒/๔
อธิบายสาเหตุ อาการ การปฏิบัติตนและการป้องกันอาการเจ็บป่วย
หรือบาดเจบ็ บันทึกลงในแผนภาพความคดิ
ตัวอย่างแผนภาพความคิด
อาการ
สาเหตุ อาการเจบ็ ป่วย
หรอื บาดเจ็บ
การป้องกัน การปฏบิ ตั ิตน
ค�ำ ถ�มพัฒน�กระบวนก�รคิด แนวค�ำตอบ
๑. นกั เรยี นรู้สึกอย่างไรบ้างกบั วธิ ีการจัดการกับอาการเจบ็ ป่วยและบาดเจบ็ ๑. เป็นการรักษาเบื้องต้นเม่ือเกิดการเจ็บป่วย
ตามบทเรียน ต้องได้รับการรักษาทันที และเพ่ิมความ
๒. นกั เรียนเคยมอี าการตาแดงหรอื มเี พือ่ นทร่ี ้จู ักเปน็ โรคตาแดงหรือไม่ ระมัดระวังมากขน้ึ
ในตอนน้นั นกั เรยี นปฏิบตั ิอย่างไร
๓. ถา้ นกั เรยี นเลน่ กบั เพอื่ นแลว้ หกลม้ มแี ผลถลอกตามตวั นกั เรยี นจะปฏบิ ตั ิ ๒. เคย ให้เพื่อนใช้ยาตามแพทย์ส่ัง และ
อยา่ งไร บอกใหเ้ พอ่ื นระมดั ระวงั แมลงหรอื ฝนุ่ เขา้ ตา
๓. ล้างแผลด้วยน้ําสะอาด พร้อมทายา
ใส่แผล และบอกให้เพ่ือนรู้จักระมัดระวัง
ในคร้งั ต่อไป
การดแู ลตนเองเมอื่ เจ็บปว่ ยและบาดเจ็บ 121
121 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เป้าหมายการเรียนรู้
มาตรฐานการเรยี นรู้ ยาสามญั ประจำาบา้ นหนว่ ยการเรียนรู้ที่
มาตรฐาน พ ๕.๑
ป้ อ ง กั น แ ล ะ ห ลี ก เ ลี่ ย ง ปั จ จั ย เ ส่ี ย ง ตัวชี้วดั
พฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพ อุบัติเหตุ บอกชอื่ ยาสามญั ประจาำ บา้ น และใชย้ าตามคำาแนะนาำ (พ ๕.๑ ป. ๒/๒)
การใชย้ า สารเสพตดิ และความรุนแรง
ผังสาระการเรียนรู้
สมรรถนะสำ�คัญของผ้เู รยี น
ความหมายของยาและ ฉลากยาสามัญ
๑. ความสามารถในการส่ือสาร ยาสามญั ประจาำ บา้ น ประจำาบา้ น
๒. ความสามารถในการคดิ
๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา
๔. ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวิต
๕. ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ยาสามัญ ยาใช้ภายใน
ประจำาบ้าน ยาใชภ้ ายนอก
ใฝเ่ รยี นรู้
คำาแนะนำาในการใช้ ยาสามัญประจาำ บ้าน
ตัวชี้วัดท่ี ๔.๑ ตง้ั ใจ เพยี รพยายาม ยาสามญั ประจาำ บา้ น แผนปัจจบุ นั
ในการเรยี นและเขา้ รว่ มกจิ กรรมการเรยี นรู้
สาระสาำ คัญ
ตวั ชี้วดั ที่ ๔.๒ แสวงหาความรู้จากแหล่ง การใช้ยาสามัญประจำาบ้าน ต้องรู้จักช่ือและสรรพคุณของตัวยาและปฏิบัติตาม
เรียนรู้ต่าง ๆ ท้ังภายในและภายนอก
โรงเรยี น ดว้ ยการเลอื กใชส้ อ่ื อยา่ งเหมาะสม คำาแนะนำาในการใช้ยาอย่างเคร่งครัด เพื่อให้หายจากการเจ็บป่วยหรืออาการบาดเจ็บ
บันทึกความรู้ วิเคราะห์ สรุปเป็น โดยไม่เกดิ อันตรายจากการใชย้ า
องค์ความรู้ และสามารถนำ�ไปใช้ใน
ชีวติ ประจำ�วันได้
มุ่งมน่ั ในการทำ�งาน บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ตัวชวี้ ัดที่ ๖.๑ ตัง้ ใจและรับผิดชอบในการ
ปฏบิ ัติหนา้ ทีก่ ารงาน
ตัวชี้วัดท่ี ๖.๒ ทำ�งานด้วยความเพียร นักเรียนสำ�รวจและศึกษาเกี่ยวกับยาสามัญประจำ�บ้านชนิดต่าง ๆ จาก
พยายามและอดทนเพ่ือให้งานสำ�เร็จ แหล่งการเรียนรู้ภายในโรงเรียนว่ามียาอะไรบ้างท่ีเพิ่มเติมจากในบทเรียนและ
ตามเปา้ หมาย ใช้รักษาอาการใด มีวิธีใช้อย่างไร โดยแบ่งเป็นยาใช้ภายในและยาใช้ภายนอก
แล้วจดั ทำ�เปน็ แผนภาพความคดิ น�ำ เสนอหน้าชัน้ เรยี น
สุดยอดคู่มือครู 122
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
ยาสามญั ประจาำ บา้ น ตัวชว้ี ัด
จุดประกายความคิด พ ๕.๑ ป.๒/๒
Stภาระงาน/ชิน้ งาน
เพือ่ น ๆ คดิ ว่าจุ๊บแจงเป็นอะไรคะ แล้วจะช่วยจ๊บุ แจงไดอ้ ย่างไร ภาพวาดยาสามญั ประจำ�บา้ น
๑. ความหมายของยาและยาสามัญประจำาบา้ น ep 1 ขัน้ สงั เกต
ยา คือ สิ่งที่ใช้บำ�บัดรักษ�หรือช่วยให้อ�ก�รเจ็บป่วย บ�ดเจ็บ
และโรคต่�ง ๆ ห�ยไป รวบรวมข้อมลู
ยาสามัญประจำาบ้าน ๑. นักเรียนร่วมกันสนทนา โดยตอบ
คือ ย�ทคี่ วรมีไวใ้ นบ้�นเพื่อ ค�ำ ถาม ดังน้ี
ใ ช้ รั ก ษ � อ � ก � ร เ จ็ บ ป่ ว ย
หรือบ�ดเจ็บเล็ก ๆ น้อย ๆ • เมื่อนักเรียนป่วยหรือไม่สบาย
โดยไมต่ ้องไปพบแพทย์ นักเรียนทำ�อย่างไรให้หายจากอาการ
ผดิ ปกติเหลา่ นนั้
ยาสามญั ประจาำ บา้ น
( ตั ว อ ย่ า ง คำ � ต อ บ รั บ ป ร ะ ท า น ย า
ยาสามัญประจาำ บ้าน 123 ไปพบแพทย์)
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ • นักเรียนรู้จักยาอะไรบ้างท่ีมีอยู่
ในบ้านของนักเรยี น
เม่ือใช้ยาแล้วมีอาการผดิ ปกติควรปฏิบัตอิ ย่างไร
๑ เพิม่ ปรมิ าณยา (ตัวอย่างคำ�ตอบ พาราเซตามอล ยาดม
๒ ใชย้ าในปรมิ าณทน่ี อ้ ยลง ยาแก้ไอ ยาธาตนุ �ำ้ ขาว)
๓ หยุดใช้ทันทีและรบี ไปปรกึ ษาแพทย์
(เฉลย ๓ เพราะอาจเกิดจากอาการแพย้ า ซ่ึงเป็นอนั ตรายต่อร่างกาย • ยาแตล่ ะชนดิ มลี กั ษณะอยา่ งไรบา้ ง
จึงควรไปพบแพทย์เพือ่ ตรวจรกั ษา) (ตัวอย่างคำ�ตอบ เป็นเม็ด เป็นนำ้� เป็นผง
เป็นครมี )
• นกั เรยี นจะทราบได้อยา่ งไรวา่
ยาชนดิ ใดใชร้ กั ษาโรคอะไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ อา่ นทีฉ่ ลากยา
ถามผปู้ กครอง)
๒. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น สั ง เ ก ต ย า ส า มั ญ
ประจำ�บ้าน โดยนักเรียนแบ่งเป็น
๔ กลมุ่ ดงั น้ี
กลมุ่ ที่ ๑ พาราเซตามอล
กลุ่มท่ี ๒ ยาหมอ่ ง
กลมุ่ ท่ี ๓ ยาแก้ไอ
กลมุ่ ท่ี ๔ คาลาไมน์
123 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
ep 1 บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ข้ันสงั เกต
St St รวบรวมข้อมูล
๒. ฉลากยาสามญั ประจำาบา้ น
๓. นกั เรยี นแตล่ ะกลมุ่ รว่ มกนั สนทนา โดย ฉล�กของย�ส�มัญประจ�ำ บ�้ นจะมีขอ้ มูล ดังนี้
ตอบค�ำ ถาม ดังนี้
๑. ช่ือย� ผลิตเม่อื ยาส้ินอายุ
• นักเรียนเห็นอะไรบ้างบนฉลาก ๒. สรรพคณุ
ยาสามัญประจ�ำ บา้ น ๓. วธิ ีใช้ ผลิตโดย บรษิ ทั พัฒนายา จำากัด
๔. ค�ำ เตือนหรอื ขอ้ ควรระวัง
(ตวั อยา่ งค�ำ ตอบ ช่อื ยา วธิ ใี ช้ วนั หมดอายุ
สรรพคณุ ) ในก�รใช้ย�
๕. วัน เดือน ปีท่ผี ลติ
• นกั เรยี นคดิ วา่ ฉลากยามปี ระโยชน์
อย่างไร (ตัวอย่างคำ�ตอบ มีไว้เพ่ือบอก และหมดอ�ยุ
รายละเอยี ดตา่ ง ๆ ท่ีเก่ยี วกับตวั ยา) ๖. ขอ้ คว�มย�ส�มญั ประจ�ำ บ้�น
๗. ชือ่ และทตี่ ้งั ของผูผ้ ลิต
๔. นั ก เ รี ย น ศึ ก ษ า แ ล ะ ร ว บ ร ว ม ข้ อ มู ล
เกี่ยวกับยาสามัญประจำ�บ้านและ ตัวอย่างฉลากยาสามญั ประจาำ บ้าน
ฉลากยา จากหนังสือเรียนหรือ
แหล่งการเรยี นรทู้ ่ีหลากหลาย คาำ ถามท้าทาย
ep 2 ข้ันคิดวเิ คราะห์ ห�กผลติ ย�ได้ ๑ ชนดิ นักเรียนจะผลิต
ย�รกั ษ�โรคอะไร เพร�ะอะไร
และสรุปความรู้
๕. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ๓. ยาสามญั ประจาำ บ้านแผนปัจจบุ ัน
โดยตอบคำ�ถาม ดงั น้ี
ย�ส�มัญประจ�ำ บ้�นแบง่ ต�มลกั ษณะก�รใช้ ดงั นี้
• เพราะเหตุใดจึงต้องมียาสามัญ ๑. ยาใชภ้ ายนอก
ประจำ�บา้ นอยู่ในบา้ น ยาใช้ภายนอก คือ ย�สำ�หรับใช้ภ�ยนอกร่�งก�ย กับผิวหนัง หู ต�
จมูก ห้ามนำ�ไปรับประท�น ที่ฉล�กจะมีตัวหนังสือสีแดงคำ�ว่� ยาใช้
(ตัวอย่างคำ�ตอบ เพื่อไว้ใช้รักษาอาการ ภายนอก หา้ มรับประทาน อยู่บนฉล�ก
เจ็บป่วยเล็กนอ้ ยโดยไม่ตอ้ งไปพบแพทย์)
๖. นกั เรียนรว่ มกันวิเคราะห์ส่วนประกอบ
ของฉลากยาสามญั ประจ�ำ บ้านว่าแต่ละ
สว่ นมคี วามส�ำ คญั อยา่ งไร แลว้ สรปุ เปน็ 124 สุขศึกษาและพลศกึ ษา ป.๒
ความคดิ รวบยอด โดยตวั แทนนกั เรยี น เสริมความรู้ ครูควรสอน
ช่วยบนั ทกึ เป็นแผนภาพความคดิ
๗. นักเรียนคิดประเมินเพ่ือเพิ่มคุณค่า วันหมดอายุ ในฉลากยาที่เปน็ ภาษาอังกฤษ
โดยตอบค�ำ ถาม ดังนี้ จะใช้ค�ำ วา่ Exp. Date Expired
• ถ้านักเรียนใช้ยาโดยไม่อ่าน
ฉลากยาก่อน จะสง่ ผลอย่างไรบา้ ง
(ตัวอย่างคำ�ตอบ อาจใช้ยาผิดประเภท
และอาจทาํ ใหเ้ กดิ อันตรายถงึ ชีวติ ได)้
สุดยอดคู่มือครู 124
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ยาใช้ภายนอก สรรพคุณ St St St asean
ย�หมอ่ งชนิดขี้ผ้ึง ใช้บรรเท�อ�ก�รปวดเมื่อยกล้�มเน้ือ
สัตว์หรือแมลงมีพิษกัดต่อย วิงเวียน ep 3 ขัน้ ปฏิบัติ
เอทลิ แอลกอฮอล์ ศีรษะ หน�้ มดื และสรปุ ความรู้
(Ethyl alcohol) หลงั การปฏบิ ัติ
ใช้สำ�หรับฆ่�เชื้อโรค โดยก�รเช็ด
ทำ�คว�มสะอ�ดรอบบ�ดแผล ๘. นักเรียนวาดภาพยาสามัญประจำ�บ้าน
ทต่ี นเองเคยใชพ้ รอ้ มบอกชอื่ ยา เหตผุ ล
ทน่ี กั เรยี นตอ้ งใชย้ าชนดิ น้ี และนกั เรยี น
ใชย้ าตามฉลากหรอื ไม่ อย่างไร
๙. นกั เรยี นรว่ มกนั สรปุ สง่ิ ทเ่ี ขา้ ใจเปน็ ความรู้
รว่ มกนั ดังนี้
• ยาสามัญประจำ�บ้านเป็นยาท่ีมีไว้
น้�ำ เกลอื ล้�งแผล ใช้สำ�หรับทำ�คว�มสะอ�ดบ�ดแผล เพื่อรักษาอาการเจ็บป่วยเล็กน้อย ซึ่ง
ย�ใสแ่ ผลสด เชน่ โดยเชด็ หรอื ล้�งบริเวณบ�ดแผล ก่ อ น ใ ช้ ย า ทุ ก ค รั้ ง จำ � เ ป็ น ต้ อ ง อ่ า น
โพวิโดนไอโอดีน ใชส้ ำ�หรบั ใสแ่ ผลสด ฉลากยาก่อนเพ่ือความปลอดภัยและ
(Povidone iodine) การใชย้ าที่ถูกต้อง
ค�ล�ไมน์ (Calamine) บรรเท�อ�ก�รคนั เนื่องจ�ก ep 4
ผดผน่ื คนั ลมพิษ
ขนั้ สอ่ื สารและนำ� เสนอ
ย�รกั ษ�หดิ ใช้รกั ษ�โรคหิด ๑๐. นกั เรยี นรว่ มกนั คดั เลอื กภาพวาดของ
ขี้ผง้ึ กำ�มะถัน ใช้ล้�งทำ�คว�มสะอ�ดและบรรเท� ยาสามัญประจำ�บ้านที่นักเรียนวาด
ย�ล้�งต� อ�ก�รระค�ยเคืองต� แสบต� จํานวน ๕-๑๐ ภาพ แล้วให้เจ้าของ
ย�หยอดต� เนอื่ งจ�กฝนุ่ ละออง สงิ่ สกปรกเข�้ ต� ผลงานนำ�เสนอหน้าชนั้ เรียน
ซลั ฟ�เซต�ไมด์ ใชร้ ักษ�อ�ก�รต�แดง ต�อักเสบ
(Sulfacetamide) 5ep ข้ันประเมนิ เพอ่ื เพิ่มคณุ คา่
ยาสามญั ประจำาบา้ น 125 บริการสงั คม
และจติ สาธารณะ
๑๑. นักเรียนร่วมกันนำ�ภาพวาดท่ีได้รับ
คั ด เ ลื อ ก ม า จั ด ทำ � เ ป็ น ป้ า ย นิ เ ท ศ
เ พื่ อ เ ผ ย แ พ ร่ ค ว า ม รู้ เ กี่ ย ว กั บ ย า
ส า มั ญ ป ร ะ จำ � บ้ า น แ ก่ นั ก เ รี ย น
ในโรงเรียนตอ่ ไป
125 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตวั ช้วี ัด ๒. ยาใช้ภายใน
ยาใช้ภายใน คือ ย�สำ�หรับใช้รับประท�นเม่ือมีอ�ก�รเจ็บป่วย มีทั้ง
พ ๕.๑ ป.๒/๒ ชนดิ เมด็ ชนดิ นำ้� และชนดิ ผง
ภาระงาน/ช้ินงาน
แผนภาพความคิดยาใช้ภายนอก ยาใช้ภายใน สรรพคุณ
และยาใช้ภายใน
ย�ธ�ตุน�ำ้ แดง ใชบ้ รรเท�อ�ก�รปวดทอ้ ง จุกเสยี ด
ep 1 ขน้ั สังเกต แนน่ ทอ้ ง ท้องอดื ท้องเฟอ้
St St
รวบรวมข้อมูล ย�นำ�้ แกไ้ อ ใช้บรรเท�อ�ก�รไอ
พ�ร�เซต�มอล และช่วยขับเสมหะ
๑. นักเรียนร่วมกันสนทนาแลกเปลี่ยน (Paracetamol) ใชล้ ดไข้ บรรเท�อ�ก�รปวดศรี ษะ
ประสบการณ์ โดยตอบคำ�ถาม ดงั น้ี
นำ้�ต�ลเกลือแร่ ใชล้ ะล�ยน�ำ้ ดมื่ ทดแทนก�รสญู เสยี น�ำ้
• นักเรียนเคยใช้ยาสามัญประจำ�บ้าน เนอ่ื งจ�กทอ้ งเสีย
รกั ษาอาการเจ็บปว่ ยดว้ ยวธิ ีใดบ้าง
ย�ระบ�ยมะข�มแขก ใชเ้ ป็นย�ระบ�ยเมอ่ื มอี �ก�ร
(ตัวอย่างค�ำ ตอบ รบั ประทาน ทา หยอด ดม) ท้องผกู
• ยาที่นักเรียนใช้รับประทานเป็นยาใช้
ย�นำ้�ลดกรด ใช้บรรเท�อ�ก�รปวดทอ้ ง ท้องอืด
ภายในหรือยาใชภ้ ายนอก อะลมู ิน�แมกนเี ซยี ม ทอ้ งเฟ้อ เน่อื งจ�กมกี รด
(ยาใชภ้ ายใน) (Alumina magnesium) ในกระเพ�ะอ�ห�รม�ก หรือแผล
• ยาท่นี กั เรียนใชด้ ม ทา หยอด เปน็ ยาใช้ ในกระเพ�ะอ�ห�ร
ภายในหรอื ยาใช้ภายนอก ปลอดภยั ไวก้ ่อน
(ยาใช้ภายนอก)
๒. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับ
ยาสามัญประจำ�บ้านแผนปัจจุบันและคำ�
แนะนำ�ในการใช้ยา จากหนังสือเรียนหรือ
แหล่งการเรยี นรูท้ ีห่ ลากหลาย
ep 2 ขัน้ คดิ วเิ คราะห์ เจลทำาความสะอาดมือ ใช้ล�้ งทำ�คว�มสะอ�ดมือ เพื่อป้องกันเช้ือโรค
เข้�สรู่ �่ งก�ย มี ๒ ชนิด คอื แบบท่ตี อ้ งล�้ งออกด้วยนำ�้ และแบบท่ีไม่ตอ้ งใช้
และสรปุ ความรู้ นำ�้ ล้�งออก
๓. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น แ ส ด ง ค ว า ม คิ ด เ ห็ น 126 สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๒
โดยตอบคำ�ถาม ดังน้ี
• นกั เรยี นจะทราบไดอ้ ยา่ งไรวา่ ยาชนดิ ใด
เปน็ ยาใช้ภายในหรอื ยาใช้ภายนอก
(ตวั อยา่ งค�ำ ตอบ ทขี่ า้ งฉลากยาจะมตี วั อกั ษร ๔. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์และเปรียบเทียบลักษณะและความแตกต่างระหว่างยาใช้ภายนอก
และยาใชภ้ ายใน สรปุ เป็นความคิดรวบยอดในรปู แบบแผนภาพความคดิ
ระบุไว้ชดั เจน)
• เพราะเหตใุ ดนกั เรยี นจงึ ตอ้ งปฏบิ ตั ติ าม ๕. นักเรยี นคิดประเมนิ เพือ่ เพม่ิ คุณคา่ โดยตอบคำ�ถาม ดงั นี้
ค�ำ แนะนำ�ในการใชย้ า • ถ้านักเรียนไมม่ คี วามรูเ้ รือ่ ง ยาสามญั ประจ�ำ บ้านแผนปัจจุบนั จะเกดิ ผลอย่างไร
(ตัวอย่างคำ�ตอบ เพราะยาเป็นสารท่ีมีปฏิกิริยา (ตัวอย่างค�ำ ตอบ อาจทาํ ให้ใชย้ าผดิ ประเภทหรือไม่ตรงตามอาการเจ็บป่วย)
ต่อร่างกาย หากใช้โดยไม่มีความรู้อาจเป็น
อันตรายถงึ ชวี ติ )
สุดยอดคู่มือครู 126
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ep 3aseanรอบรู้อาเซียนและโลก
St ข้ันปฏบิ ตั ิ
และสรปุ ความรู้
หลงั การปฏิบัติ
๔. คาำ แนะนาำ ในการใช้ยาสามัญประจาำ บ้าน
๖. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๔ กลุ่ม แต่ละกลุ่ม
๑. บอกพ่อแม่ ผู้ปกครองให้หยิบย�ให้รับประท�นเม่ือมีอ�ก�ร สื บ ค้ น เ กี่ ย ว กั บ ย า ใ ช้ ภ า ย ใ น แ ล ะ
เจบ็ ปว่ ย ยาใช้ภายนอก แล้วจัดทําเป็นแผนภาพ
๒. รบั ประท�นย�หรอื ใชย้ �ต�มที่ ความคดิ
ฉล�กย�กำ�หนด
๓. ใช้ย�ส�มัญประจำ�บ้�นเมื่อมี ๗. นักเรียนร่วมกันเล่นเกม “ฉันคืออะไร”
คว�มจำ�เป็นหรือเม่ือเกิดอ�ก�ร โดยมวี ธิ เี ลน่ ดังน้ี
เจบ็ ป่วยเท่�น้ัน
๑) ตัวแทนนักเรียนแจกบัตรสีเขียว
บอกผใู้ หญห่ ยบิ ยาให้รบั ประทาน ใหน้ ักเรียนกล่มุ ละ ๑ ใบ
๒) ตัวแทนนักเรียนอ่านประโยค
ใหเ้ พ่ือนฟงั ทลี ะประโยค ดงั ตวั อย่าง
• ฉันช่วยบรรเทาอาการปวดท้อง
เนื่องจากจุกเสียด ท้องอืด ท้องเฟ้อ
ฉนั คอื อะไร
(ยาธาตุน้ําแดง)
• ฉันช่วยลดไข้ บรรเทาอาการ
ปวดศรี ษะหรือมีไข้ ฉนั คืออะไร
(พาราเซตามอล)
• ฉันชว่ ยรักษาอาการไอ ฉันคอื อะไร
ตยู้ าสามญั ประจาำ บ้าน (ยานา้ํ แกไ้ อ)
• ฉนั ชว่ ยทดแทนการเสยี นํ้า เนอ่ื งจาก
ตู้ยาสามัญประจำาบ้าน ควรจัดให้เป็นระเบียบ ยาที่หมดอายุ ท้องเสยี ฉนั คอื อะไร
ควรนำาไปท้ิง และแยกประเภทยาใช้ภายในกับยาใช้ภายนอก (น้ําตาลเกลือแร)่
ใหช้ ดั เจน เพ่อื หยบิ ใช้ได้สะดวก และควรตั้งให้พน้ จากมอื เด็กเลก็ ๆ • ฉนั ชว่ ยท�ำ ความสะอาดรอบบาดแผล
และฆ่าเช้ือโรค ฉันคอื อะไร
ยาสามญั ประจำาบา้ น 127 (เอทิลแอลกอฮอล)์
• ฉันช่วยบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ยคา�ำสแานมะญั นำ�ปในระกจาำ�รบใา้ ชน้ หนา้ มดื ฉันคอื อะไร
(ยาหม่องชนดิ ขผ้ี งึ้ )
ยาสามัญประจำ�บ้านชนดิ ใดห้ามรับประทาน • ฉันช่วยบรรเทาอาการระคายเคืองตา
๑ ยาหยอดตา
๒ ยานำ้�แก้ไอ ฉันคืออะไร
๓ ยาธาตุนำ้�แดง (ยาล้างตา)
(เฉลย ๑ เพราะยาหยอดตาเปน็ ยาใช้ภายนอก) • ฉันใชใ้ สแ่ ผลสด ฉันคืออะไร
(โพวโิ ดนไอโอดีน)
• ฉันช่วยบรรเทาอาการคันเน่ืองจาก
ผดผ่ืน ฉันคอื อะไร
(คาลาไมน)์ 127 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ep 3 ข้นั ปฏิบัติ
St แหลละงั สกราปุรปควฏาิบมตั ริู้
สรุป ก�รรจู้ กั ชอ่ื สรรพคณุ ของย� และใชย้ �ต�มค�ำ แนะน�ำ จะชว่ ย
บรรเท�หรือท�ำ ให้ห�ยจ�กอ�ก�รเจบ็ ป่วย
๓) เม่ือตัวแทนนักเรียนอ่านแต่ละ
ประโยคจบ แตล่ ะกลุ่มชูบัตรสีเขียวขนึ้
กลุ่มใดยกบัตรขึ้นก่อนได้ตอบก่อน อาชพี น่ารู้
ถ้าตอบถูกได้ ๓ คะแนน เภสัชกร (อ่�นว่� เพ-สัด-ชะ-กอน) คือ ผู้ท่ีทำ�หน้�ท่ีจ่�ยย� แนะนำ�
หากกลมุ่ ทย่ี กเรว็ ทสี่ ดุ ตอบไมถ่ กู ใหก้ ลมุ่ ก�รใชย้ � และตดิ ต�มก�รใช้ย�ให้ผปู้ ว่ ย รวมถึงเป็นผู้ผลติ ย�และให้คว�มรู้
ที่เหลือยกบัตรใหม่ กลุ่มใดยกเร็วท่ีสุด ในก�รใช้ย�ท่ีถกู ตอ้ ง
มสี ทิ ธติ อบ หากตอบถกู จะได้ ๒ คะแนน เว็บไซต์แนะนาำ
หากกลุ่มที่ ๒ ยังตอบไม่ถูก ๒ กลุ่ม กองควบคมุ ย� http://www.fda.moph.go.th
ทเ่ี หลอื มสี ทิ ธยิ กบตั รเพอ่ื ตอบ ถา้ ตอบถกู
คะแนนจะลดลงเหลือ ๑ คะแนน กิจกรรมพฒั นาการอา่ น
นกั เรียนอ่�นค�ำ และคว�มหม�ยของค�ำ ต่อไปน้ี
แตถ่ า้ กลมุ่ ท่ี ๓ ยงั ตอบไมถ่ กู ใหค้ รเู ฉลย
และถอื ว่าไมม่ ีใครไดค้ ะแนนในข้อนนั้ คาำ ศพั ท์ คำาอ่าน ความหมาย
๔) เมื่อตัวแทนนักเรียนอ่านประโยค ฉล�ก ฉะ-หล�ก รูป รอยประดิษฐ์ เครื่องหม�ย หรือ
ข้อคว�มใด ๆ ท่ีแสดงไว้ท่ีภ�ชนะ
ครบทุกประโยค นักเรียนร่วมกัน หรือหีบหอ่ บรรจยุ � อ�ห�ร หรอื
รวมคะแนนของแต่ละกลุ่ม กลุ่มท่ีได้ ผลติ ภัณฑอ์ น่ื
คะแนนมากทสี่ ดุ เป็นกลุม่ ท่ีชนะ
๘. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งท่ีเข้าใจเป็น บรรเท� บัน-เท� ทุเล�หรือทำ�ใหท้ เุ ล� ผ่อนคล�ย
ความรู้ร่วมกัน ดงั น้ี หรือท�ำ ให้ผ่อนคล�ยลง
• การรู้จักชื่อ สรรพคุณของยา
และใช้ยาตามคำ�แนะนำ�จะช่วยบรรเทา สรรพคณุ สับ-พะ-คุน คณุ สมบตั ิของส่งิ ท่ีเปน็ ย�
หรือทำ�ใหห้ ายจากอาการเจบ็ ปว่ ยได้
128 สขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา ป.๒
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
นักเรียนร่วมกันสืบค้นข้อมูลเก่ียวกับยาสามัญประจำ�บ้านชนิดอื่น ๆ
จากเว็บไซต์ http://www.fda.moph.go.th แล้วออกมานำ�เสนอแลกเปลี่ยน
ข้อมลู กับเพื่อนในชัน้ เรยี น
สุดยอดคู่มือครู 128
A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
ep 4asean
St St
ผังสรปุ สาระสาำ คัญ ขน้ั สอ่ื สารและนำ� เสนอ
ความหมายของยาสามัญประจำาบา้ น : เปน็ ย�ที่มไี วป้ ระจ�ำ บ�้ น ใช้รักษ� ๙. นั ก เ รี ย น แ ต่ ล ะ ก ลุ่ ม อ อ ก ม า
อ�ก�รเจบ็ ป่วยเลก็ นอ้ ย โดยไม่ต้องไปพบแพทย์ นำ�เสนอแผนภาพความคิดเก่ียวกับ
ยา สิ่งที่ใชบ้ �ำ บดั รักษ�อ�ก�รเจบ็ ป่วย ย า ใ ช้ ภ า ย ใ น แ ล ะ ย า ใ ช้ ภ า ย น อ ก
หนา้ ชนั้ เรียน
ยาสามญั ฉลากยาสามัญประจำาบา้ น : จะมีขอ้ มูลต่�ง ๆ ของตวั ย� ซงึ่ ผู้ใช้ควรอ่�น
ประจาำ บา้ น ก่อนใช้ทกุ คร้งั เพ่อื ใหร้ ักษ�ไดอ้ ย�่ งถกู ต้องและปลอดภยั 5ep ขั้นประเมนิ เพื่อเพิ่มคุณค่า
บริการสังคม
ยาสามัญประจำาบ้านแผนปจั จุบัน : และจติ สาธารณะ
ยาใชภ้ ายนอก : ใชก้ บั ร่�งก�ยภ�ยนอก โดยท� หยอด หรือดม ห้�มนำ�
ไปรับประท�น ซ่งึ จะมีตัวหนงั สือสีแดงระบอุ ย่ทู ีฉ่ ล�ก ๑๐. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น ร ะ ด ม ค ว า ม คิ ด
ยาใช้ภายใน : เป็นย�ที่ใชร้ บั ประท�น มที ั้งชนดิ เมด็ ชนิดน�ำ้ และชนดิ ผง เกี่ยวกับการใช้ยาสามัญประจำ�บ้าน
แผนปัจจุบัน จัดทำ�เป็นป้ายนิเทศ
นำ�ไปเผยแพร่ในโรงเรียน เพ่ือเป็น
แนวทางในการใช้ยาทีถ่ ูกตอ้ งตอ่ ไป
คาำ แนะนำาในการใช้ยาสามัญประจำาบา้ น :
● บอกผูป้ กครองหรอื ผใู้ หญใ่ ห้หยิบย�ใหใ้ ช้
● ใชย้ �ต�มท่ฉี ล�กกำ�หนด
● ใชย้ �เมือ่ มคี ว�มจ�ำ เปน็ หรอื เจบ็ ปว่ ยเท�่ นัน้
ยาสามญั ประจำาบ้าน 129
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
การใชย้ าในข้อใดมีผลต่อการรักษาดที ่ีสุด
๑ ใชย้ าทปี่ รงุ เอง
๒ ใชย้ าท่ีมีราคาแพง
๓ ใชย้ าทีถ่ กู ต้องกบั อาการปว่ ย
(เฉลย ๓ เพราะการใช้ยาถกู ตอ้ งกบั อาการปว่ ยจะทำ�ให้อาการปว่ ยจากโรคต่าง ๆ
หายเร็วขึน้ )
129 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตัวช้ีวัด กจิ กรรมการเรียนรู้
๑. นักเรียนจับคู่กัน หยิบบัตรคำาช่ือยาสามัญประจำาบ้านจากครูคู่ละ ๑ บัตรคำา
พ ๕.๑ ป.๒/๒
จากน้ันให้แต่ละคู่อ่านบัตรคำาช่ือยาสามัญประจำาบ้านที่ได้รับให้เพื่อน ๆ ฟัง
และบอกว่าเป็นยาใช้ภายนอกหรือยาใช้ภายใน จากน้ันนำาบัตรคำาไปติด
บนกระดานโดยแยกฝ่ัง ยาใช้ภายนอกและยาใช้ภายใน แล้วให้เพื่อน ๆ
ช่วยกนั ตรวจสอบความถกู ตอ้ ง
ตวั อยา่ งบตั รคำา
โพวโิ ดนไอโอดีน คาลาไมน์ ขผ้ี ้ึงยาหม่อง นา้ำ เกลือลา้ งแผล
นำ้าตาลเกลือแร่ ยาแก้ไอ ยาธาตุนำา้ แดง พาราเซตามอล
หมายเหตุ จาำ นวนบตั รคาำ ขนึ้ อยกู่ บั จาำ นวนนกั เรยี นในชนั้ เรยี น
๒. นักเรียนเขียนชื่อยาสามัญประจำาบ้านท่ีตนเองเคยใช้มา ๑ ชนิด ระบุว่า
เป็นยาใช้ภายนอกหรือยาใช้ภายใน และอธิบายสรรพคุณ บันทึกข้อมูล
ลงในแบบบันทกึ
ตวั อยา่ งแบบบนั ทึก
แบบบันทึกยาสามญั ประจาำ บ้าน
ช่อื ยา ใช้ภายนอก ใช้ภายใน
ประเภทของยา
สรรพคุณ
130 สขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา ป.๒
สุดยอดคู่มือครู 130
A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า
pplying and Constructing the Knowledge
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
คาำ ถามพฒั นากระบวนการคดิ แนวค�ำตอบ
๑. นกั เรียนคิดว�่ ก�รหยบิ ย�ม�รับประท�นเองมคี ว�มปลอดภัยหรอื ไม่ ๑. ไม่ปลอดภัย เพราะบางครั้งยาที่เราหยิบมา
เพร�ะอะไร รับประทานอาจไม่ตรงกับอาการท่ีเป็นอยู่
เพราะฉะน้ัน ควรรับประทานยาตามคำ�ส่ัง
๒. นกั เรียนเคยเห็นย�ส�มัญประจำ�บ�้ น ท่บี �้ นหรอื ท่โี รงเรยี นหรือไม่ แพทยเ์ ทา่ นน้ั
และนักเรียนคิดว่�ย�ส�มญั ประจ�ำ บ้�นมคี ว�มส�ำ คัญอย�่ งไร
๒. เคยเหน็ ยาสามัญประจำ�บา้ น มีความสำ�คัญ
๓. ห�กนักเรียนเกดิ อ�ก�รปวดทอ้ งหลงั จ�กรบั ประท�นอ�ห�รกล�งวัน คือ เป็นยาที่หาได้ง่าย ใช้รักษาอาการใน
นักเรยี นควรปฏิบัตอิ ย�่ งไร เบ้ืองต้น เช่น มีดบาดมือ แผลถลอก
แมลงกดั ตอ่ ย
๓. ควรรับประทานยาธาตุนํ้าแดง เพราะช่วยให้
บรรเทาอาการปวดท้อง จุกเสียด แน่นท้อง
ท้องอืด ทอ้ งเฟ้อ
ยาสามัญประจำาบา้ น 131
131 สุดยอดคู่มือครู
GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เป้าหมายการเรยี นรู้
มาตรฐานการเรยี นรู้ หนว่ ยการเรียนรู้ที่ สารเสพตดิ และ
มาตรฐาน พ ๕.๑ สารอนั ตรายใกลต้ วั
ป้ อ ง กั น แ ล ะ ห ลี ก เ ลี่ ย ง ปั จ จั ย เ ส่ี ย ง
พฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพ อุบัติเหตุ ตัวชว้ี ดั ตวั ช้ีวัด
การใชย้ า สารเสพตดิ และความรุนแรง ระบโุ ทษของสารเสพตดิ สารอนั ตรายใกลต้ ัว และวิธีการป้องกัน (พ ๕.๑ ป. ๒/๓)
สมรรถนะส�ำ คัญของผู้เรยี น ผังสาระการเรียนรู้ บุหรี่ ยาบา้
เครือ่ งด่ืม
๑. ความสามารถในการสอ่ื สาร สาเหตุการติด ผสมแอลกอฮอล์
๒. ความสามารถในการคิด สารเสพติด
๓. ความสามารถในการแกป้ ัญหา สารเสพติด
๔. ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ิต ทเ่ี ป็นปัญหาสาำ คญั
๕. ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ สารเสพติด
และสารอนั ตราย
มวี ินยั
ใกลต้ วั
ตวั ชว้ี ดั ท่ี ๓.๑ ปฏบิ ตั ติ ามขอ้ ตกลงกฎเกณฑ์
ระเบียบ ขอ้ บังคบั ของครอบครวั โรงเรยี น สารอันตรายใกล้ตวั
และสังคม
คาเฟอนี สารเคมใี กล้ตัว
ใฝ่เรียนรู้ สารระเหย
ตัวชว้ี ัดท่ี ๔.๑ ตัง้ ใจ เพยี รพยายาม สาระสำาคัญ
ในการเรยี นและเขา้ รว่ มกจิ กรรมการเรยี นรู้
สารเสพติดและสารอันตรายใกล้ตัว ทำาให้เกิดโทษและเป็นอันตรายต่อร่างกาย
ตวั ชีว้ ัดที่ ๔.๒ แสวงหาความรู้จากแหล่ง อีกท้ังยังส่งผลกระทบตอ่ ครอบครัว ชุมชน และสงั คม จึงควรหลกี เลยี่ งไมเ่ ข้าไปยงุ่ เก่ียว
เรียนรู้ต่าง ๆ ท้ังภายในและภายนอก
โรงเรยี น ดว้ ยการเลอื กใชส้ อ่ื อยา่ งเหมาะสม บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 จุด ประกายโครงงาน
บนั ทกึ ความรู้ วเิ คราะห์ สรปุ เปน็ องคค์ วามรู้
และสามารถนำ�ไปใช้ในชีวิตประจ�ำ วนั ได้
นักเรียนร่วมกันจัดทำ�แผ่นป้ายรณรงค์และใบความรู้เกี่ยวกับการเลิก
ด่ืมสุราและการเลิกสูบบุหรี่ แล้วจัดกิจกรรมเดินรณรงค์บริเวณชุมชนโดยรอบ
โรงเรียน เพื่อรณรงค์ให้บุคคลอื่น ๆ เลิกดื่มสุรา และเลิกสูบบุหร่ี ซ่ึงเป็นการ
ชว่ ยลดปญั หาทางสังคมไดอ้ ีกด้วย
สุดยอดคู่มือครู 132
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
สุขและพละ ป.2
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search