คู่มือการศึกษาทางไกล ม3

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๒๗


















ที่มา: http://introductiontothai606.myreadyweb.com/article/topic-25177.html


ุ่
ประโยชน์ของแม่ลำยพม
ั
 ใช้เป็นที่ออกเถาลาย หรือใช้เป็นภาพขบกดลายในบางตอน เพื่อเพิ่มความรุนแรงเปรียบเทียบกับความ
อ่อนหวานของลวดลาย

ื่
 นอกจากนี้ยังใช้เป็นลายกั้นกลางเพอห้ามลายสองเถาไม่ให้มาชนกัน และใช้เขียนตกแต่งตามบานประตู
หน้าต่าง เสา ฝาผนัง ฯลฯ
๔. แม่ลำยกนก

ลักษณะของแม่ลำยกนก

แม่ลายกระหนก เป็นลายที่มีรูปร่างอยู่ภายในรูปสามเหลี่ยมมุมฉากบังคับ ลักษณะของลาย ถ้าเขียน
เป็นตัวลายหนึ่งตัวขมวดปลายแหลม เรียกว่า “กระหนกหนึ่งตัว หรือกระหนกเดี่ยว” หากเขียนประกอบขึ้น

ด้วยตัวลายขมวดปลายแหลมซ้อนกัน ๓ ตัว ก็จะเรียกว่า “กระหนกสามตัว” หรือเรียกอกอย่างหนึ่ง
ี
ว่า “กระหนกนาง” ซึ่งนับเป็นแม่ลายที่ส าคัญในกระบวนการเขียนลายไทย เพราะกระหนกสามตัววจะเป็น
ลายที่บรรจุทั้งก้าน เถา กาบใหญ่ กาบเล็ก กลีบเลี้ยง ตัวกระหนกและยอดกระหนกไว้อย่างครบถ้วน และ

ิ่
สามารถประดิษฐ์ตกแต่งด้วยการเขียนแบ่งช่องไฟภายในตัวลายให้ถี่และเพมเติมตัวแทรกลงให้เป็นแบบต่าง ๆ
กันออกไปได้ไม่จ ากัด ข้อส าคัญต้องรักษารูปโครงสร้างส่วนรวมของแม่ลายไว้ให้คงเดิม

เปลวไฟ เป็นการน าลักษณะการเคลื่อนไหวของเปลวไฟ เช่น เปลวไฟของกองไฟ เปลวไฟของเทียนไข

เปลวไฟของคบเพลิง ที่มีความพลิ้วไหวมาสร้างสรรค์ให้เกิดลายที่สวยงาม

ื
๑๒๘ คู่มอครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น
















ที่มา: http://introductiontothai606.myreadyweb.com/article/topic-25177.html


ประเภทของแม่ลำยกนกสำมตัว












กนกเปลวมาจากเปลวไฟ กนกใบเทศมาจากใบเทศ กนกผักกูดมาจากผักกูด กนกหางโตมาจากหางสิงโต

ที่มา: http://introductiontothai606.myreadyweb.com/article/topic-25177.html


ประโยชน์ของแม่ลำยกระหนก
แม่ลายกระหนกนั้นเป็นแม่ลายที่ส าคัญที่สุดในกระบวนการเขียนลายไทย นิยมน าไปเขียนปั้น แกะสลัก

ประดับสิ่งก่อสร้าง เช่น หน้าบันโบสถ์ วิหาร บานประตู หน้าต่าง ตู้พระธรรม ฯลฯ หรือน าลวดลายไปเขียน

ประดับตกแต่งบนเครื่องปั้นดินเผา เครื่องถม เครื่องเงิน เครื่องใช้ต่าง ๆ ได้มากมาย

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๒๙



ใบงำน


เรื่อง พื้นฐำนลำยไทย

ค าชี้แจง: ให้นักเรียนวาดลายไทยที่ก าหนดให้ ลงไปในช่องให้ถูกต้องและลงสีให้สวยงาม


๑.ลำยกระจัง ๒.ลำยประจ ำยำม




















๓.ลำยพุ่ม หรือลำยหน้ำขบ ๔.ลำยกนก





















ชื่อ-สกุล ………………………………………………………………………..ชั้น ม…………….เลขที่ ……………..

๑๓๐ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น

แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ ๘
หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๓ วิวฒนำกำรทำงศิลปะ เรื่อง กำรออกแบบกรอบจำกลวดลำยไทย เวลำ ๑ ชั่วโมง
ั
กลุ่มสำระกำรเรียนรู้ศิลปะ รำยวิชำ ศ๒๓๑๐๒ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๓


ขอบเขตเนื้อหำ กิจกรรมกำรเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้
- อิทธิพลทางศิลปะลายไทยสามารถน ามา ขั้นน ำ -

ออกแบบและปรับใช้ในชีวิตประจ าวัน นักเรียนและครูสนทนาเกี่ยวเนื้อหาลายไทยพี้นฐานและลายไทยที่พบเห็นในชีวิตประจ าวัน ภำระงำน/ชิ้นงำน

จุดประสงค์กำรเรียนรู้ ขั้นสอน - ใบงานการออกแบบ
ด้ำนควำมรู้ ๑. ครูอธิบายถึงศิลปะไทยในชีวิตประจ าวันที่สามารถน าลวดลายมาปรับใช้ในการประดับตามสถานที่ต่างๆ กรอบจากลวดลายไทย

- มีความรู้ในเรื่องศิลปะลายไทยและ และอาจน ามาใช้ในการออกแบบลวดลายสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆได้

น ามาใช้ในการออกแบบได้ ๒. นักเรียนปฏิบัติใบงานการออกแบบกรอบจากลายไทยน าความรู้เดิมจากการเรียนรู้ลายไทยที่ผ่านมา
ด้ำนทักษะและกระบวนกำร น ามาประยุกต์ใช้ในการออกแบบ


- การสร้างสรรค์ลายไทยในกรอบได้ ขั้นสรุป
ด้ำนคุณลักษณะ นักเรียนช่วยกันสรุปถึงคุณค่าของศิลปะไทยที่เรียนมาและครูแนะน าให้ศึกษาเพิ่มเติมเพอนักเรียนจะได้
ื่
- มีวินัย
เกิดองค์ความรู้ในเรื่องวิวัฒนาการของศิลปะไทยและการน าไปใช้ในชีวิตประจ าวัน
- ใฝ่ใจเรียนรู้
- รักความเป็นไทย

๑๓๐ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น

แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ ๘
หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๓ วิวฒนำกำรทำงศิลปะ เรื่อง กำรออกแบบกรอบจำกลวดลำยไทย เวลำ ๑ ชั่วโมง
ั
กลุ่มสำระกำรเรียนรู้ศิลปะ รำยวิชำ ศ๒๓๑๐๒ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๓


ขอบเขตเนื้อหำ กิจกรรมกำรเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้
- อิทธิพลทางศิลปะลายไทยสามารถน ามา ขั้นน ำ -

ออกแบบและปรับใช้ในชีวิตประจ าวัน นักเรียนและครูสนทนาเกี่ยวเนื้อหาลายไทยพี้นฐานและลายไทยที่พบเห็นในชีวิตประจ าวัน ภำระงำน/ชิ้นงำน

จุดประสงค์กำรเรียนรู้ ขั้นสอน - ใบงานการออกแบบ
ด้ำนควำมรู้ ๑. ครูอธิบายถึงศิลปะไทยในชีวิตประจ าวันที่สามารถน าลวดลายมาปรับใช้ในการประดับตามสถานที่ต่างๆ กรอบจากลวดลายไทย

- มีความรู้ในเรื่องศิลปะลายไทยและ และอาจน ามาใช้ในการออกแบบลวดลายสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆได้

น ามาใช้ในการออกแบบได้ ๒. นักเรียนปฏิบัติใบงานการออกแบบกรอบจากลายไทยน าความรู้เดิมจากการเรียนรู้ลายไทยที่ผ่านมา
ด้ำนทักษะและกระบวนกำร น ามาประยุกต์ใช้ในการออกแบบ


- การสร้างสรรค์ลายไทยในกรอบได้ ขั้นสรุป
ด้ำนคุณลักษณะ นักเรียนช่วยกันสรุปถึงคุณค่าของศิลปะไทยที่เรียนมาและครูแนะน าให้ศึกษาเพิ่มเติมเพอนักเรียนจะได้
ื่
- มีวินัย
เกิดองค์ความรู้ในเรื่องวิวัฒนาการของศิลปะไทยและการน าไปใช้ในชีวิตประจ าวัน
- ใฝ่ใจเรียนรู้
- รักความเป็นไทย

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๓๑


กำรวัดและประเมินผล
สิ่งที่ต้องกำรวัด/ประเมิน วิธีกำร เครื่องมือที่ใช้ เกณฑ ์

ด้ำนควำมรู้

- สามารถน าความรู้มาปรับใช้ในการ ประเมินใบงาน แบบประเมินใบงาน เกณฑ์ผ่าน ตั้งแต่

ออกแบบ ระดับดีขึ้นไป

ด้ำนทักษะ/กระบวนกำร

ทักษะการสร้างสรรค์ ประเมินใบงาน แบบประเมินใบงาน เกณฑ์ผ่าน ตั้งแต่

(ภาคผนวก ก.) ระดับดีขึ้นไป


ด้ำนคุณลักษณะ
- มีวินัย สังเกตพฤติกรรม แบบสังเกตพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์

- ใฝ่ใจเรียนรู้ (ภาคผนวก ก.) ๒ คะแนนขึ้นไป

- รักความเป็นไทย ถือว่า ผ่าน
บันทึกผลหลังสอน

ผลการเรียนรู้

.............................................................................................................................................................................
ปัญหาและอุปสรรค

.............................................................................................................................................................................

้
ข้อเสนอแนะและแนวทางแกไข
.............................................................................................................................................................................



ลงชื่อ ......................................ผู้สอน
(.......................................................)

วันที่..........เดือน..........พ.ศ.............


ควำมคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้บริหำรหรือผู้ที่ได้รับมอบหมำย

.............................................................................................................................................................................


ลงชื่อ ......................................ผู้ตรวจ

(.......................................................)

วันที่..........เดือน..........พ.ศ.............

๑๓๒ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น




เกณฑ์กำรประเมินผลชิ้นงำนหรือภำระงำน


ระดับคุณภำพ
ประเด็นกำรประเมิน
๔ (ดีมำก) ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง)

๑. มีความคิด สามารถออกแบบ สามารถ สามารถออกแบบ สามารถออกแบบ
สร้างสรรค์ในลายไทย ลายไทยรูปแบบที่ ออกแบบลาย ลายไทยมี ลายไทยรูปแบบที่

มาออกแบบกรอบ ถูกต้องและมี ไทยรูปแบบที่ ข้อบกพร่องและไม่ ไม่ถกต้องและงาน
ู
ความคิด ถูกต้องมี เสร็จสมบูรณ์ ไม่เสร็จสมบูรณ์
สร้างสรรค์ลงใน ข้อบกพร่อง

กรอบภาพได้เสร็จ เพียงเล็กน้อย
สมบูรณ์สวยงาม งานเสร็จ

สมบูรณ์



เกณฑ์กำรตัดสิน
คะแนน ๔ หมายถึง ดีมาก

คะแนน ๓ หมายถึง ดีมาก

คะแนน ๒ หมายถึง พอใช้
คะแนน ๑ หมายถึง ควรปรับปรุง

เกณฑ์การผ่าน ตั้งแต่ระดับ ๒ ขึ้นไป

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๓๓





ใบงำน
เรื่อง กำรออกแบบกรอบจำกลวดลำยไทย


ค าชี้แจง: ให้นักเรียนน าลายไทยพื้นฐานที่ได้เรียนมาแล้ว น ามาออกแบบกรอบจากลวดลายไทยและระบายสีให้

สวยงาม



















































ชื่อ-สกุล ………………………………………………………………………..ชั้น ม…………….เลขที่ ……………..

๑๓๔ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๔
ชื่อหน่วยกำรเรียนรู้ กำรจัดนิทรรศกำรทำงศิลปะ

รหัสวิชำ ศ ๒๓๑๐๒ รำยวิชำทัศนศิลป์ กลุ่มสำระกำรเรียนรู้ ศิลปะ

ี่
ชั้นมัธยมศึกษำปีท ๓ ภำคเรียนที่ ๒ เวลำ ๕ ชั่วโมง
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

๑. มำตรฐำนกำรเรียนรู้/ตัวชี้วัด

สำระที่ ๑ ทัศนศิลป์
มำตรฐำนกำรเรียนรู้

มำตรฐำน ศ ๑.๑ สร้างสรรค์งานทัศนศิลป์ตามจินตนาการ และความคิดสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ ์

ิ
วิจารณ์คุณค่างานทัศนศิลป์ ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดต่องานศิลปะอย่างอสระ ชื่นชม
และประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวัน

ตัวชี้วัด

ม.๓/๘ วิเคราะห์และอภิปรายรูปแบบเนื้อหา และคุณค่าในงานทัศนศิลป์ของตนเองและ
ผู้อื่นหรือของศิลปิน

ม.๓/๑๑ เลือกงานทัศนศิลป์โดยใช้เกณฑ์ที่ก าหนดขึ้นอย่างเหมาะสมและน าไปจัดนิทรรศการ

๒. สำระส ำคัญ/ควำมคิดรวบยอด
การวิเคราะห์ วิพากษ์ วิจารณ์อภิปรายรูปแบบเนื้อหาและคุณค่างานทัศนศิลป์ทั้งของตนเองและผู้อน
ื่
หรือของศิลปิน โดยใช้เกณฑ์ที่ก าหนดขึ้นอย่างเหมาะสม และสามารถเลือกผลงานเพื่อน าไปจัดนิทรรศการได้

๓. สำระกำรเรียนรู้
ควำมรู้

. - คุณค่างานทัศนศิลป์

- การประเมินและวิจารณ์งานทัศนศิลป์
- หลักการจัดนิทรรศการ

- หลักการเข้าชมนิทรรศการ

ทักษะ/กระบวนกำร
- ทักษะกระบวนการคิดวิเคราะห์

- ทักษะกระบวนการจัดนิทรรศการ

เจตคติ
- สุนทรียภาพ

- เห็นคุณค่า

- ตั้งใจ
- ความรับผิดชอบ

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๓๕



๔. สมรรถนะส ำคัญของผู้เรียน

- ความสามารถในการสื่อสาร

- ความสามารถในการคิด
้
- ความสามารถในการแกปัญหา
๕. คุณลักษณะอันพึงประสงค์

- มีวินัย
- ใฝ่เรียนรู้

- มุ่งมั่นในการท างาน

๖. กำรประเมินผลรวบยอด
ชิ้นงำนหรือภำระงำน

ใบงานเรื่อง ประเภทและคุณค่าในงานทัศนศิลป์

ใบงานเรื่อง การวิจารณ์ผลงานทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ
ใบงานเรื่อง หลักการจัดนิทรรศการศิลปะ

ปฏิบัติการจัดนิทรรศการ “More Than Art”

การประเมินความพึงพอใจในการเข้าร่วมนิทรรศการ “More Than Art”

๑๓๖ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


เกณฑ์กำรประเมินผลงำนชิ้นงำนหรือภำระงำน
แบบประเมินกำรจัดนิทรรศกำร “More Than Art”

ประเด็นกำร ระดับคุณภำพ

ประเมิน ๔ (ดีมำก) ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง)

๑. ออกแบบการ มีการจัดรูปแบบ มีการจัดรูปแบบ มีการจัดรูปแบบ มีการจัดรูปแบบ
จัดนิทรรศการ นิทรรศการที่มี นิทรรศการที่ นิทรรศการที่ นิทรรศการที่ยังไม่

ตรงประเภทของ รูปแบบแปลกใหม่ ค่อนข้างแปลก น่าสนใจ แต่ยัง สมบูรณ์ ขาด

ชิ้นงาน น่าสนใจ ประณีต ใหม่ น่าสนใจ ขาดความประณีต ความสนใจ
สวยงาม ประณีตสวยงาม สวยงาม

๒. หลักปรัชญา สามารถน าหลัก สามารถน าหลัก สามารถน าหลัก สามารถน าหลัก

ของเศรษฐกิจ ปรัชญาของ ปรัชญาของ ปรัชญาของ ปรัชญาของ
พอเพียง เศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพียง

มาใช้ในการ มาใช้ในการ มาใช้ในการ มาใช้ในการ

ปฏิบัติงานได้อย่าง ปฏิบัติงาน ได้ ปฏิบัติงาน ได้บ้าง ปฏิบัติงานแต่ไม่
สัมพันธ์ ค่อนข้างครบ เป็นไปตามล าดับ

ความสัมพันธ์

๓. มีความคิด สามารถเขียนผัง สามารถเขียนผัง สามารถเขียนผัง สามารถเขียนผัง
สร้างสรรค์ในการ ความคิดได้ใน ความคิดได้ถูกต้อง ความคิดได้ และมี ความคิดได้ แต่

จัดนิทรรศการ รูปแบบที่ถูกต้อง และมีข้อบกพร่อง ข้อบกพร่องเป็น ขาดรูปแบบและ

และสวยงาม เพียงเล็กน้อย บางส่วน ความสวยงาม


เกณฑ์กำรตัดสินคะแนน

คะแนน ๑๐ - ๑๒ หมายถึง ดีมาก
คะแนน ๗ – ๙ หมายถึง ดี

คะแนน ๔ – ๖ หมายถึง พอใช้

คะแนน ๑ – ๓ หมายถึง ปรับปรุง
เกณฑการผ่าน ตั้งแต่ระดับ ๔ - ๖
์

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๓๗


แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ ๑
หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๔ นิทรรศกำรทำงศิลปะ เรื่อง ประเภทและคุณค่ำงำนทัศนศิลป์ เวลำ ๑ ชั่วโมง

กลุ่มสำระกำรเรียนรู้ศิลปะ รำยวิชำ ศ๒๓๑๐๒ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๓

ขอบเขตเนื้อหำ กิจกรรมกำรเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้

- ประเภทงานทัศนศิลป์ ขั้นน ำ - ใบความรู้เรื่อง ประเภท
- คุณค่างานทัศนศิลป์ ๑. นักเรียนและครูร่วมกันสนทนาความหมายของทัศนศิลป์ พร้อมน าสื่อรูปภาพงานทัศนศิลป์ และคุณค่าในงานทัศนศิลป์

แต่ละประเภท เช่น ภาพวาดจิตรกรรม ภาพประติมากรรม ภาพสถาปัตยกรรม เป็นต้น ภำระงำน/ชิ้นงำน

จุดประสงค์กำรเรียนรู้ ๒. นักเรียนและครูร่วมกันเชื่อมโยงเรื่องประเภทของงานทัศนศิลป์ โดยครูตั้งค าถามให้นักเรียน - ใบงานเรื่อง ประเภทและ
ด้ำนควำมรู้ ช่วยกันตอบค าถาม เรื่อง คุณค่าของงานทัศนศิลป์มีผลต่อการใช้ชีวิตประจ าวันของเราอย่างไร คุณค่าในงานทัศนศิลป์

- อธิบายคุณค่างานทัศนศิลป์ ขั้นสอน

- วิเคราะห์ วิจารณ์ผลงานทัศนศิลป์ ๑. ครูอธิบายเกี่ยวกับความหมายประเภทของทัศนศิลป์และคุณค่าของงานทัศนศิลป์ โดย
ี่
ของตนเองและผู้อื่นหรือศิลปินได้ เชื่อมโยงข้อมูลต่างๆที่เกยวข้องกับศาสนา, วัฒนธรรม, ประเพณี, การเมือง, ชีวิตประจ าวัน
ด้ำนทักษะและกระบวนกำร สิ่งแวดล้อมและเทคโนโลยี

- ทักษะกระบวนการคิดวิเคราะห์ ๒. นักเรียนศึกษาเพิ่มเติมจาก ใบความรู้เรื่อง ประเภทและคุณค่าในงานทัศนศิลป์

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๓. นักเรียนปฏิบัติใบงานเรื่อง ประเภทและคุณค่าในงานทัศนศิลป์ พร้อมน าเสนอผลงานของตนให้
เพื่อนหน้าชั้นเรียน
- มีวินัย
ขั้นสรุป
- ใฝ่เรียนรู้
๑. นักเรียนและครูร่วมสรุปเนื้อหาที่เรียน ประเมินผลงานนักเรียน คัดเลือกผลงานที่ดีและ
- มุ่งมั่นในการท างาน
สามารถน าเสนอได้ดีติดโชว์บนบอร์ดในชั้นเรียน

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๓๗


แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ ๑
หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๔ นิทรรศกำรทำงศิลปะ เรื่อง ประเภทและคุณค่ำงำนทัศนศิลป์ เวลำ ๑ ชั่วโมง

กลุ่มสำระกำรเรียนรู้ศิลปะ รำยวิชำ ศ๒๓๑๐๒ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๓

ขอบเขตเนื้อหำ กิจกรรมกำรเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้

- ประเภทงานทัศนศิลป์ ขั้นน ำ - ใบความรู้เรื่อง ประเภท
- คุณค่างานทัศนศิลป์ ๑. นักเรียนและครูร่วมกันสนทนาความหมายของทัศนศิลป์ พร้อมน าสื่อรูปภาพงานทัศนศิลป์ และคุณค่าในงานทัศนศิลป์

แต่ละประเภท เช่น ภาพวาดจิตรกรรม ภาพประติมากรรม ภาพสถาปัตยกรรม เป็นต้น ภำระงำน/ชิ้นงำน

จุดประสงค์กำรเรียนรู้ ๒. นักเรียนและครูร่วมกันเชื่อมโยงเรื่องประเภทของงานทัศนศิลป์ โดยครูตั้งค าถามให้นักเรียน - ใบงานเรื่อง ประเภทและ
ด้ำนควำมรู้ ช่วยกันตอบค าถาม เรื่อง คุณค่าของงานทัศนศิลป์มีผลต่อการใช้ชีวิตประจ าวันของเราอย่างไร คุณค่าในงานทัศนศิลป์

- อธิบายคุณค่างานทัศนศิลป์ ขั้นสอน

- วิเคราะห์ วิจารณ์ผลงานทัศนศิลป์ ๑. ครูอธิบายเกี่ยวกับความหมายประเภทของทัศนศิลป์และคุณค่าของงานทัศนศิลป์ โดย
ี่
ของตนเองและผู้อื่นหรือศิลปินได้ เชื่อมโยงข้อมูลต่างๆที่เกยวข้องกับศาสนา, วัฒนธรรม, ประเพณี, การเมือง, ชีวิตประจ าวัน
ด้ำนทักษะและกระบวนกำร สิ่งแวดล้อมและเทคโนโลยี

- ทักษะกระบวนการคิดวิเคราะห์ ๒. นักเรียนศึกษาเพิ่มเติมจาก ใบความรู้เรื่อง ประเภทและคุณค่าในงานทัศนศิลป์

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๓. นักเรียนปฏิบัติใบงานเรื่อง ประเภทและคุณค่าในงานทัศนศิลป์ พร้อมน าเสนอผลงานของตนให้
เพื่อนหน้าชั้นเรียน
- มีวินัย
ขั้นสรุป
- ใฝ่เรียนรู้
๑. นักเรียนและครูร่วมสรุปเนื้อหาที่เรียน ประเมินผลงานนักเรียน คัดเลือกผลงานที่ดีและ
- มุ่งมั่นในการท างาน
สามารถน าเสนอได้ดีติดโชว์บนบอร์ดในชั้นเรียน

๑๓๘ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


กำรวัดและประเมินผล
สิ่งที่ต้องกำรวัด/ประเมิน วิธีกำร เครื่องมือที่ใช้ เกณฑ ์

ด้ำนควำมรู้

- ประเภทของทัศนศิลป์ สนทนาถามตอบ แบบสังเกตพฤติกรรม เกณฑ์ผ่านอยู่ใน

- คุณค่างานทัศนศิลป์ ระดับพอใช้ขึ้นไป
ด้ำนทักษะและกระบวนกำร


- ทักษะการคิดวิเคราะห์ ใบงานเรื่องประเภทและ แบบประเมินผังมโนทัศน์ เกณฑ์ผ่านอยู่ใน
คุณค่าในงานทัศนศิลป์ ระดับพอใช้ขึ้นไป
ด้ำนคุณลักษณะ

- มีวินัย สังเกตพฤติกรรม แบบสังเกตพฤติกรรม เกณฑ์ผ่านอยู่ใน

- ใฝ่เรียนรู้ (ภาคผนวก ก.) ระดับพอใช้ขึ้นไป

- มีความมุ่งมั่นในการท างาน
บันทึกผลหลังสอน

ผลการเรียนรู้

.............................................................................................................................................................................

ปัญหาและอุปสรรค

.............................................................................................................................................................................

ข้อเสนอแนะและแนวทางแก้ไข

.............................................................................................................................................................................




ลงชื่อ ......................................ผู้สอน
(.......................................................)


วันที่..........เดือน..........พ.ศ.............



ควำมคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้บริหำรหรือผู้ที่ได้รับมอบหมำย

.............................................................................................................................................................................



ลงชื่อ ......................................ผู้ตรวจ

(.......................................................)

วันที่..........เดือน..........พ.ศ................

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๓๙


แบบประเมินผังมโนทัศน์

ค ำชี้แจง ให้ครูผู้สอนท ำเครื่องหมำย ( / ) ลงในช่องคะแนนตำมเกณฑ์กำรประเมิน


การประพฤติตนในการเข้าชมนิทรรศการ
เลขที่ ชื่อ - สกุล รวม

๔ ๓ ๒ ๑
๑

๒

๓

๔









(ลงชื่อ)...................................ผู้ประเมิน

(…………………………………………………)
............../................./.................



เกณฑ์กำรให้คะแนน
ดีมาก = ๔

ดี = ๓

พอใช้ = ๒
ปรับปรุง = ๑



เกณฑ์การผ่าน ตั้งแต่ระดับ ๒ ขึ้นไป

๑๔๐ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


แบบประเมินผังมโนทัศน์
ค ำอธิบำยระดับคุณภำพ
รำยกำรประเมิน
๔ (ดีมำก) ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง)

การประพฤติตน มีการประพฤติตน มีการประพฤติตน มีการประพฤติตน มีการประพฤติตน

ในการเข้าชม ตามหลักการเข้า ตามหลักการเข้า ตามหลักการเข้า ตามหลักการเข้า
นิทรรศการ ชมนิทรรศการได้ ชมนิทรรศการได้ ชมนิทรรศการได้ ชมนิทรรศการได้

้
อย่างครบถ้วน แต่มีขอบกพร่อง แต่มีขอบกพร่อง แต่มีขอบกพร่อง
้
้
สมบูรณ์ อยู่ ๑-๒ แห่ง อยู่ ๓-๔ แห่ง เกิน ๔ แห่ง


เกณฑ์กำรตัดสินคะแนน

คะแนน ๔ หมายถึง ดีมาก
คะแนน ๓ หมายถึง ดี

คะแนน ๒ หมายถึง พอใช้

คะแนน ๑ หมายถึง ปรับปรุง


เกณฑการผ่าน ตั้งแต่ระดับ ๒ ขึ้นไป
์

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๔๑





ใบควำมรู้
เรื่อง ประเภทและคุณคำในงำนทัศนศิลป์
่


ั
ผลงานศิลปะด้านทศนศิลป์ สามารถจ าแนกออกได้เป็น ๔ ประเภท
๑. จิตรกรรม (Painting) เป็นงานศิลปะที่แสดงออกด้วยการวาด


ระบายสี และการจัดองค์ประกอบความงามอน เพอให้เกิดภาพ ๒ มิติ
ื่
ื่
ไม่มีความลึกหรือนูนหนา จิตรกรรมเป็นแขนงหนึ่งของทัศนศิลป์

ผู้ท างานจิตรกรรม มักเรียกว่า จิตรกร

๒. ประติมำกรรม (Sculpture) เป็นงานศิลปะแสดงออกด้วยการปั้น
แกะสลัก หล่อและการจัดองค์ประกอบความงามอน ลงบนสื่อต่าง ๆ
ื่
ื่
เช่น ไม้ หิน โลหะ สัมฤทธิ์ ฯลฯ เพอให้เกิดรูปทรง ๓ มิติ มีความลึกหรือนูน
หนา สามารถสื่อถึงสิ่งต่าง ๆ สภาพสังคม วัฒนธรรม รวมถึงจิตใจของมนุษย์
โดยชิ้นงานผ่านการสร้างของประติมากร ประติมากรรมเป็นแขนงหนึ่งของ

ทัศนศิลป์ ผู้ท างานประติมากรรม มักเรียกว่า ประติมำกร

งานประติมากรรมที่เกี่ยวกับศาสนามักสะกดให้แตกต่างออกไปว่า
ประติมากรรม ผู้ที่สร้างงานปฏิมากรรมเรียกว่า ปฏิมำกร

ประเภทของงำนประติมำกรรม
ประติมากรรมนูนสูง ของโรแด็ง ประติมากรชาวฝรั่งเศส
แบ่งเป็น ๓ ประเภท ตามมิติของความลึก ดังนี้ ที่มา : https://th.wikipedia.org/wiki/ประติมากรรม#/media/File:Rodin01.jpg

ประติมำกรรมนูนต่ ำ ได้แก่ งานประติมากรรมที่มีลักษณะ

คล้ายคลึงกับประติมากรรมประเภทนูนสูง แต่จะแบนหรือบางกว่า ประติมากรรมประเภทนี้ ไม่ปรากฏมากนัก

ในอดีต ซึ่งมักจะได้แก่ ประติมากรรมที่เป็นลวดลายประดับตกแต่ง เช่น แกะสลักด้วยไม้ หิน ปูนปั้น เป็นต้น

ื้
ประติมำกรรมนูนสูง ได้แก่ ประติมากรรมที่ไม่ลอยตัว มีพนหลัง ตัวประติมากรรมจะยื่นออกมาจาก
ื้
พนหลังค่อนข้างสูง ประติมากรรมที่เป็นลวดลายประดับตกแต่งด้วย เช่น ประติมากรรมปูนปั้นประดับกระจก
ุ
หน้าบ้าน พระอโบสถและวิหารต่าง ๆ ตลอดจนถึงการประดับตกแต่งสถาปัตยกรรมในปัจจุบัน เช่น
ประติมากรรมที่ปั้นเป็นเรื่องราวหรือเป็นลวดลายประดับตกแต่งอาคาร ตกแต่งฐานอนุสาวรีย์ ตกแต่งสะพาน


และสิ่งก่อสร้างต่าง ๆ เป็นต้น ลอยและบินได้

๑๔๒ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น




ประติมำกรรมลอยตัว ได้แก่ ประติมากรรมที่ปั้น หล่อ หรือแกะสลักขึ้นเป็นรูปร่างลอยตัวมองได้รอบ

ี
ด้าน ไม่มพื้นหลัง เช่น รูปประติมากรรมที่เป็นอนุสาวรีย์ประติมากรรมรูปเหมือน และพระพุทธรูปลอยตัวสมัย
ต่าง ๆ ตลอดไปจนถึงประติมากรรมส าหรับประดับตกแต่ง เป็นต้น

ประติมากรรมประเภทลอยตัวของไทยที่รู้จักกันดี คือ พระพุทธรูปสมัยต่าง ๆ โดยเฉพาะพระพุทธรูป

สมัยสุโขทัย นับเป็นประติมากรรมลอยตัวที่สมบูรณ์แบบ

https://th.wikipedia.org ค้นพบเมื่อวันที่ ๙ สิงหาคม ๒๕๖๑

ิ
๓. ภำพพิมพ์ (Printing) ภาพพมพ์ โดยความหมายของค าย่อม
เป็นที่เข้าใจชัดเจนแล้วว่า หมายถึงรูปภาพที่สร้างขึ้นมาโดยวิธีการ

พิมพ์ ภาพพมพทั่วไปมีลักษณะเช่นเดียวกับจิตรกรรมและภาพถ่าย
์
ิ
คือตัวอย่างผลงานมีเพียง ๒ มิติ ส่วนมิติที่ ๓ คือ ความลึกที่จะ

เกิดขึ้นจากการใช้ ภาษาเฉพาะของทัศนศิลป์ อันได้แก่ เส้น สี

น้ าหนัก และพื้นผิว สร้างให้ดูลวงตาลึกเข้าไปในระนาบ ๒ มิติของ

ผิวภาพ แต่ภาพพิมพ์มีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากจิตรกรรมตรง


กรรมวิธีการสร้างผลงานที่จิตรกรรมนั้น ศิลปินเป็นผู้สร้างสรรค์ขีด

เขียน หรือวาดภาพระบาย สีลงไปบนผืนผ้าใบ กระดาษ หรือสร้าง

ออกมาเป็นภาพโดยทันที แต่การสร้างผลงานภาพพิมพ์ศิลปินต้อง

ิ
สร้างแม่พมพขึ้นมาเป็นสื่อก่อนแล้วจึงผ่านกระบวนการพิมพ์ การพิมพ์หนังสือในศตวรรษที่ ๑๕
์
ที่มา: https://minjejung.wordpress.com
ถ่ายทอดออกมาเป็นภาพที่ต้องการได้
๔. สถำปัตยกรรม (Architecture)

สถาปัตยกรรม เป็นผลงานศิลปะจากการสร้างสิ่งก่อสร้าง เช่น ตึก, อาคาร เป็นต้น รวมทั้งการวาง

ผังเมือง การจัดผังของอาณาเขตต่าง ๆ , การตกแต่งอาคาร, การออกแบบสิ่งก่อสร้าง โดยสิ่งเหล่านี้เป็นงาน

ี
ศิลปะอกแขนงหนึ่ง ที่มีขนาดใหญ่จ าเป็นต้องใช้ผู้สร้างจ านวนมาก อกทั้งยังเป็นงานศิลปะที่เกกี่ยวข้องกับชีวิต
ี
ของผู้คนโดยตรง และมีอายุยืนยาว สถาปัตยกรรมเป็นการจัดสรรที่ว่างเปล่าให้เกิดประโยชน์แก่มนุษย์

อนผสมผสานกับศาสตร์อน ๆ เช่น วิศวกรรม, วิทยาศาสตร์, สังคม, มนุษย์วิทยา และมีความเกกี่ยวข้องกับ
ั
ื่
ศิลปะ

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๔๓





่
คุณคำของงำนทัศนศิลป์





ทัศนศิลป์ เป็นศิลปะที่รับรู้ได้ด้วยสายตา การรับรู้ทางการมองเห็นในแขนงจิตรกรรม
ประติมากรรมและสถาปัตยกรรม ท าให้เกิดแรงกระตุ้นและตอบสนองทางด้านจิตใจ พร้อมกันนั้นจิตใจ

ของมนุษย์ก็เป็นตัวแปรค่าและก าหนดความงาม ความประณีต เรื่องราว และประโยชน์ต่อสังคมมนุษย์

การรับรู้คุณค่าของสิ่งเหล่านี้ รับรู้ได้ด้วยอารมณ์ ความรู้สึกของแต่ละบุคคล
ิ
ิ่
ความงามและเรื่องราวจะเกิดมีคุณค่าก็เพราะการรับรู้ทางการมองเห็น เกิดความรู้สึกประทับใจ มีความอมเอบ
ุ
ใจในคุณค่านั้น ๆ ส าหรับงานทัศนศิลป์ไม่ว่ารูปแบบใดย่อมมีคณค่าในตัวของผลงานเอง
ผลงานทัศนศิลป์สามารถแบ่งการรับรู้คุณค่าได้ ๒ คุณค่า คือ


คุณค่ำทำงควำมงำม (Aesthetic Value)
เป็นการรวบรวมในเรื่องของความประณีต ความละเอยด มีระเบียบ น่าทึ่ง มโหฬาร ประหลาด
ี
แปลกหูแปลกตา และเป็นสิ่งที่มีคุณงามความดี ท าให้ผู้เห็นเกิดความประทับใจไปอกนาน สิ่งเหล่านี้รวมเรียกว่า
ี
คุณค่าทางความงาม โดยเกณฑ์ของความงามที่อยู่ในงานทัศนศิลป์ ซึ่งสามารถรับรู้และยอมรับได้โดยทั่วไป เป็น

การประสานกันของส่วนประกอบต่าง ๆ ของความงาม เช่น จุด เส้น รูปร่าง รูปทรง สี แสงเงา พนผิว
ื้
ความกลมกลืน และการจัดภาพ เป็นต้น โดยผู้สร้างสรรค์งานทัศนศิลป์จะแสดงออกตามความรู้สึกในแต่ละ
เหตุการณ์แต่ละสังคม เพราะความงามของแต่ละสังคมย่อมมีความแตกต่างขึ้นอยู่กับสภาพของสังคม และ

วัฒนธรรมของสังคมนั้น ๆ


คุณค่ำทำงเรื่องรำว (Content Value)

เป็นการแสดงลักษณะบ่งบอกถึงความหมายเรื่องราวความเกี่ยวข้องและจุดประสงค์แฝงอยู่ในผลงาน

สามารถบอกเนื้อหาสาระส าคัญว่ามีอะไร จะต่อไปอย่างไร เพราะทัศนศิลป์แต่ละชิ้นบอกเรื่องราวต่าง ๆ อยู่ใน
ตัวเอง จึงมองเห็นและเข้าใจได้ง่ายกว่าคุณค่าทางด้านความงาม

คุณค่ำเรื่องรำวเกี่ยวกับประวัติศำสตร์

เป็นเรื่องราวที่น าเสนอเหตุการณ์ส าคัญของคนแต่ละเชื้อชาติที่น่าสนใจ ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องของ
อดีต อาจเป็นเรื่องของการต่อสู้เพออสรภาพ การเรียกร้องสิทธิต่าง ๆ และพงศาวดารในแต่ละสมัย เรื่องราวที่
ื่
ิ
น ามาถ่ายทอดสามารถปลุกเร้าอารมณ์ ความรู้สึก ให้เกิดการกระตุ้นเตือน และคล้อยตามถึงความรักชาติ

รักถิ่นตนเสียสละในด้านต่าง ๆ เช่น อนุสาวรีย์ และจิตรกรรมฝาผนัง เป็นต้น

๑๔๔ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น



คุณค่ำเรื่องรำวเกี่ยวกับควำมเชื่อในสิ่งเร้นลับ ศรัทธำ

มนุษย์ไม่ว่าชาติใดย่อมมีความกลัวด้วยกันทั้งสิ้น เมื่อมนุษย์เกิดความกลัวมนุษย์จะหาสิ่งที่มาคลี่คลาย

ดับความกลัวให้เบาบางลง เช่น ความเชื่อในสิ่งเร้นลับ เทพเจ้า พระเจ้า นรกสวรรค์ ภูตผี ปีศาจ ไสยศาสตร์
ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ หรือวิญญาณ ก่อเกิดเทวรูป รูปปั้น และอาคารประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ เป็นต้น

คุณค่ำเรื่องรำวเกี่ยวกับศำสนำ วัฒนธรรม ประเพณี

มนุษย์ทุกชนย่อมมีศาสนา วัฒนธรรมและประเพณีของตนเอง และด้วยความรักความศรัทธา ท าให้
ื่
เกิดพลังและแรงบันดาลใจอนมหาศาลที่จะถ่ายทอดความเชื่อ ความศรัทธาให้ผู้อนได้รับรู้เรื่องราวที่เกี่ยวกับ
ั
ศาสนาและวัฒนธรรม จึงถูกสะท้อนผ่านจินตนาการและความคิดสร้างสรรค์ ออกมาทางรูปแบบงานทัศนศิลป์

ในหลากหลายประเภทตลอดทุกยุคทุกสมัยเปรียบเสมือนภาพจ าลองเหตุการณ์ เช่น ภาพจิตรกรรมไทย ชาดก
พุทธประวัติ เป็นต้น


คุณค่ำเรื่องรำวเกี่ยวกับกำรเมือง กำรปกครอง
ื่
เช่น การสร้างประติมากรรมอนุสาวรีย์บุคคลส าคัญ ๆ เพอเป็นอนุสรณ์แสดงว่าบุคคลผู้นั้นเป็นผู้มี
ความสามารถในการเมืองการปกครอง


คุณค่ำเรื่องรำวเกี่ยวกับชีวิตประจ ำวันของคนที่เกี่ยวข้องกับสิ่งต่ำงๆ

เป็นการถ่ายทอดเกี่ยวกับการเผชิญในสิ่งที่มนุษย์ได้กระท าอยู่ในแต่ละวัน เพราะการด ารงชีวิตอยู่ของ

มนุษย์ในสังคมต้องการความสุข โดยอาศัยปัจจัยส าคัญที่ท าให้เกิดความสุขในแต่ละวัน ได้แก ทางร่างกาย จิตใจ
่
ื่
อารมณ์ และทางด้านสังคม ดังนั้นเรื่องราวที่น าเสนอเพอให้เกิดคุณค่า เช่น เรื่องราวของที่อยู่อาศัย อาคาร
ยารักษาโรค การพักผ่อนหย่อนใจ ความปลอดภัย ความก้าวหน้าทางการศึกษาและอาชีพเป็นต้น


คุณค่ำเรื่องรำวเกี่ยวกับธรรมชำติและสิ่งแวดล้อม

คุณค่าของเรื่องราวลักษณะนี้ เป็นการน าเสนอในเรื่องของความงามของธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และ

การพงพาอาศัยกันระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พร้อมทั้งเสนอแง่คิดว่าท าไมมนุษย์จึงท าลาย
ึ่
ธรรมชาติกับสิ่งแวดล้อม และท าไมเราต้องรณรงค์ต่อต้านการท าลายธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม สมควรที่จะอนุรักษ์

ให้อยู่คู่มนุษย์สืบไป รูปแบบเรื่องราว ได้แก่ การปลูกป่า มลพษจากโรงงาน น้ าเน่าเสีย ความงามและ
ิ
การท าลายธรรมชาติกับสิ่งแวดล้อม เป็นต้น

คุณค่ำเรื่องรำวเกี่ยวกับวรรณคดี นิทำนพื้นบ้ำน ส ำนวน ค ำพังเพย สุภำษิต

ั
เป็นการถ่ายทอดเรื่องราวจากหนังสือ นิทานพนบ้าน ส านวน ค าพงเพย สุภาษิต ต านาน พงศาวดาร
ื้
ที่สามารถบรรยายเนื้อหา เรื่องราวให้ผู้ดูได้รู้อย่างชัดเจน โดยแสดงเป็นภาพเล่าเรื่อง เช่น ภาพจิตรกรรมไทย
สังข์ทอง และรามเกียรติ์ เป็นต้น

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๔๕



ิ
คุณค่ำเรื่องรำวเกี่ยวกับควำมเจริญก้ำวหน้ำทำงวทยำศำสตร์และเทคโนโลยี
เป็นการน าเสนอเรื่องของความเจริญก้าวหน้าในด้านวิทยาการต่าง ๆ ที่น าพาให้ประเทศนั้น ๆ

เจริญรุ่งเรือง คุณค่าของเรื่องราวประเภทนี้สามารถโน้มน้าวให้ผู้ชมเห็นความส าคัญของวิทยาศาสตร์และ
ุ
เทคโนโลยีที่ทันสมัย เช่น เรื่องราวเกี่ยวกับอตสาหกรรม ยานอวกาศ วงการแพทย์ เครื่องมือเครื่องใช้ต่าง ๆ
และการสื่อสาร เป็นต้น

ที่มาเว็บบ้านจอมยุทธ https://www.baanjomyut.com ค้นพบเมื่อ วันที่ ๘ สิงหาคม ๒๕๖๑

๑๔๖ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น




ใบงำน เรื่อง ประเภทและคุณค่ำในงำนทัศนศิลป์




ค ำชี้แจง ให้นักเรียนออกแบบผังมโนทัศน์ เรื่อง ประเภทและคุณค่าในงานทัศนศิลป์

ชื่อ....................................................................................................ชั้น.....................เลขที่...............................

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๔๗


แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ ๒

หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๔ นิทรรศกำรทำงศิลปะ เรื่อง กำรวิจำรณ์ผลงำนทัศนศิลป์ เวลำ ๒ ชั่วโมง
กลุ่มสำระกำรเรียนรู้ศิลปะ รำยวิชำ ศ๒๓๑๐๒ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๓

ขอบเขตเนื้อหำ กิจกรรมกำรเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้

- ความหมายของการวิจารณ์ผลงานศิลปะ ขั้นน ำ - ใบความรู้ เรื่อง
ิ
- ขั้นตอนการวิจารณ์ ๑. ครูยกตัวอย่างผลงานด้านจิตรกรรม ภาพวาดของอาจารย์ถวัลย์ ดัชนี,อาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพพัฒน์ การวิจารณ์ผลงานศิลปะ
- ประโยชน์ของการวิจารณ์ ๒. นักเรียนร่วมกันจ าแนก ประเภท องค์ประกอบและคุณค่าในงานทัศนศิลป์ จากตัวอย่างผลงานด้านจิตกรรม ภำระงำน/ชิ้นงำน

จุดประสงค์กำรเรียนรู้ ขั้นสอน - ใบงานที่ เรื่องการวิจารณ์
ิ
ด้ำนควำมรู้ ๑. นักเรียนและครูร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประสบการณ์ในการเข้าชมนิทรรศการหรือพพิธภัณฑ์ทาง ผลงานทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ
- อธิบายความหมาย ของการวิจารณ์งาน ศิลปะ ว่ามีนักเรียนคนใดบ้างที่แคยมีประสบการณ์เข้าชมงานทัศนศิลป์

ศิลปะ ๒. ครูน าภาพตัวอย่างผลงานด้านจิตรกรรมมาให้นักเรียนดู และซักถามว่าภาพนั้นมีความงามอย่างไร มี
- ขั้นตอนของการวิจารณ์ผลงานทัศนศิลป์ องค์ประกอบใดบ้าง ผลงานมีความหมายอย่างไร รู้สึกอย่างไรต่อผลงานชิ้นนี้

- ประโยชน์ของการวิจารณ์งานศิลปะ ๓. นักเรียนและครูสรุปยกตัวอย่างการวิจารณ์ผลงานพอสังเขป

ด้ำนทักษะและกระบวนกำร ๔. นักเรียนศึกษาเพิ่มเติมในใบความรู้เรื่อง การวิจารณ์ผลงานศิลปะ และท าใบงานการวิจารณ์ผลงาน

- ทักษะกระบวนการคิดวิเคราะห์ ทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๕. ครูสุ่มเลือกผลงานของนักเรียน พร้อมให้นักเรียนน าเสนอหน้าชั้นเรียน
๖. นักเรียนและครูร่วมกันวิจารณ์และประเมินผลงานตามขนตอนการวิจารณ์ และน าไปใช้สร้างเกณฑ์เพื่อ
ั้
- มีวินัย
- ใฝ่เรียนรู้ คัดเลือกผลงานไปจัดนิทรรศการ
- มีความมุ่งมั่นในการท างาน ขั้นสรุป
๑. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเนื้อหาเรื่อง การวิจารณ์ผลงานทัศนศิลป์
๒. ครูนัดหมายและแจ้งนักเรียนในการเตรียมวัสดุอุปกรณ์ในการท ากิจกรรมในการเรียนครั้งต่อไป

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๔๗


แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ ๒

หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๔ นิทรรศกำรทำงศิลปะ เรื่อง กำรวิจำรณ์ผลงำนทัศนศิลป์ เวลำ ๒ ชั่วโมง
กลุ่มสำระกำรเรียนรู้ศิลปะ รำยวิชำ ศ๒๓๑๐๒ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๓

ขอบเขตเนื้อหำ กิจกรรมกำรเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้

- ความหมายของการวิจารณ์ผลงานศิลปะ ขั้นน ำ - ใบความรู้ เรื่อง
ิ
- ขั้นตอนการวิจารณ์ ๑. ครูยกตัวอย่างผลงานด้านจิตรกรรม ภาพวาดของอาจารย์ถวัลย์ ดัชนี,อาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพพัฒน์ การวิจารณ์ผลงานศิลปะ
- ประโยชน์ของการวิจารณ์ ๒. นักเรียนร่วมกันจ าแนก ประเภท องค์ประกอบและคุณค่าในงานทัศนศิลป์ จากตัวอย่างผลงานด้านจิตกรรม ภำระงำน/ชิ้นงำน

จุดประสงค์กำรเรียนรู้ ขั้นสอน - ใบงานที่ เรื่องการวิจารณ์
ิ
ด้ำนควำมรู้ ๑. นักเรียนและครูร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประสบการณ์ในการเข้าชมนิทรรศการหรือพพิธภัณฑ์ทาง ผลงานทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ
- อธิบายความหมาย ของการวิจารณ์งาน ศิลปะ ว่ามีนักเรียนคนใดบ้างที่แคยมีประสบการณ์เข้าชมงานทัศนศิลป์

ศิลปะ ๒. ครูน าภาพตัวอย่างผลงานด้านจิตรกรรมมาให้นักเรียนดู และซักถามว่าภาพนั้นมีความงามอย่างไร มี
- ขั้นตอนของการวิจารณ์ผลงานทัศนศิลป์ องค์ประกอบใดบ้าง ผลงานมีความหมายอย่างไร รู้สึกอย่างไรต่อผลงานชิ้นนี้

- ประโยชน์ของการวิจารณ์งานศิลปะ ๓. นักเรียนและครูสรุปยกตัวอย่างการวิจารณ์ผลงานพอสังเขป

ด้ำนทักษะและกระบวนกำร ๔. นักเรียนศึกษาเพิ่มเติมในใบความรู้เรื่อง การวิจารณ์ผลงานศิลปะ และท าใบงานการวิจารณ์ผลงาน

- ทักษะกระบวนการคิดวิเคราะห์ ทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๕. ครูสุ่มเลือกผลงานของนักเรียน พร้อมให้นักเรียนน าเสนอหน้าชั้นเรียน
๖. นักเรียนและครูร่วมกันวิจารณ์และประเมินผลงานตามขนตอนการวิจารณ์ และน าไปใช้สร้างเกณฑ์เพื่อ
ั้
- มีวินัย
- ใฝ่เรียนรู้ คัดเลือกผลงานไปจัดนิทรรศการ
- มีความมุ่งมั่นในการท างาน ขั้นสรุป
๑. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเนื้อหาเรื่อง การวิจารณ์ผลงานทัศนศิลป์
๒. ครูนัดหมายและแจ้งนักเรียนในการเตรียมวัสดุอุปกรณ์ในการท ากิจกรรมในการเรียนครั้งต่อไป

๑๔๘ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


กำรวัดและประเมินผล
สิ่งที่ต้องกำรวัด/ประเมิน วิธีกำร เครื่องมือที่ใช้ เกณฑ ์

ด้ำนควำมรู้

- การวิจารณ์ผลงานศิลปะ สนทนาถามตอบเรื่อง แบบสังเกตพฤติกรรม เกณฑ์ผ่านอยู่ใน

การวิจารณ์ผลงานศิลปะ ระดับพอใช้ขึ้นไป
ด้ำนทักษะและกระบวนกำร

- ทักษะกระบวนการคิดวิเคราะห์ ใบงาน แบบประเมินใบงาน เกณฑ์ผ่านอยู่ใน

เรื่องการวิจารณ์ผลงาน เรื่องการวิจารณ์ผลงาน ระดับพอใช้ขึ้นไป
ทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ ทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ

ด้ำนคุณลักษณะ

- มีวินัย การสังเกตพฤติกรรม แบบสังเกตพฤติกรรม เกณฑ์ผ่านอยู่ใน
- ใฝ่เรียนรู้ (ภาคผนวก ก.) ระดับพอใช้ขึ้นไป

- มีความมุ่งมั่นในการท างาน

บันทึกผลหลังสอน

ผลการเรียนรู้

.............................................................................................................................................................................

ปัญหาและอุปสรรค

.............................................................................................................................................................................

ข้อเสนอแนะและแนวทางแก้ไข

.............................................................................................................................................................................



ลงชื่อ ......................................ผู้สอน

(.......................................................)

วันที่..........เดือน..........พ.ศ.............

ควำมคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้บริหำรหรือผู้ที่ได้รับมอบหมำย

.............................................................................................................................................................................



ลงชื่อ ......................................ผู้ตรวจ


(......................................................)

วันที่..........เดือน..........พ.ศ............

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๔๙


แบบประเมิน
ใบงำน เรื่องกำรวิจำรณ์ผลงำนทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ

ค ำชี้แจง ให้ครูผู้สอนท ำเครื่องหมำย ( / ) ลงในช่องคะแนนตำมเกณฑ์กำรประเมิน

การวิจารณ์ผลงานทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ
เลขที่ ชื่อ - สกุล ได้ถูกต้องครบตรงประเด็น รวม

๔ ๓ ๒ ๑

๑

๒
๓

๔













(ลงชื่อ)...................................ผู้ประเมิน
(…………………………………………………)

............../................./.................




เกณฑ์กำรให้คะแนน

ดีมาก = ๔
ดี = ๓

พอใช้ = ๒

ปรับปรุง = ๑


เกณฑ์ผ่าน ตั้งแต่ระดับ ๒

๑๕๐ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


แบบประเมิน
ใบงำนเรื่องกำรวิจำรณ์ผลงำนทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ

ค ำอธิบำยระดับคุณภำพ
รำยกำรประเมิน
๔ (ดีมำก) ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง)

วิจารณ์ผลงาน นักเรียนสามารถ นักเรียนสามารถ นันักเรียนสามารถ นักเรียนสามารถ

ศิลปะที่ฉันชอบ การวิจารณ์ผลงาน การวิจารณ์ผลงาน การวิจารณ์ผลงาน การวิจารณ์ผลงาน
ทัศนศิลป์ที่ชอบ ทัศนศิลป์ที่ชอบ ทัศนศิลป์ที่ชอบ ทัศนศิลป์ที่ชอบ

ได้อย่างถูกต้อง ได้อย่างถูกต้อง ได้อย่างถูกต้อง ได้อย่างถูกต้อง

ชัดเจน สมบูรณ์ ชัดเจนแต่มี ชัดเจนแต่มี ชัดเจนแต่มี
ข้อบกพร่อง ข้อบกพร่อง ข้อบกพร่อง

๑-๒ แห่ง ๓-๔ แห่ง มกกกว่า ๔ แห่ง





เกณฑ์กำรตัดสินคะแนน
คะแนน ๔ หมายถึง ดีมาก

คะแนน ๓ หมายถึง ดี

คะแนน ๒ หมายถึง พอใช้
คะแนน ๑ หมายถึง ปรับปรุง

เกณฑ์การผ่าน ตั้งแต่ระดับ ๒

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๕๑




ใบควำมรู้
เรื่อง กำรวิจำรณ์ผลงำนศิลปะ



กำรวิจำรณ์งำนศิลปะ (Art Criticism)

การเรียนรู้วิชาศิลปะ นอกจากจะต้องเรียนรู้เทคนิคการปฏิบัติงานทางด้านวิจิตรศิลป์และประยุกต์ได้

ื่
เป็นอย่างดีแล้ว ต้องเรียนรู้เกี่ยวกับการวิจารณ์ศิลป์ ถือได้ว่าเป็นส่วนที่ส าคัญเป็นอย่างยิ่ง เพอเป็นการส่งเสริม
ื่
ให้นักเรียนได้รับรู้แนวคิดและวิธีการใหม่ ๆ ฝึกให้มีจิตใจเป็นนักประชาธิปไตย รู้จักรับฟงความคิดเห็นของผู้อน
ั
มีแนวความคิดกว้างไกล ลึกซึ้ง สุขุมรอบคอบ เข้าใจปัญหาต่าง ๆ ได้ดี รู้จักยกย่องให้เกียรติต่อผู้อน และรู้จัก
ื่

ปรับปรุงตนเองให้เหมาะสมในทางที่ถูกต้องและประสบผลส าเร็จ
ควำมหมำยของกำรวิจำรณ์ศิลปะ

กำรวจำรณ์งำนศิลปะ หมายถึง การแสดงความคิดเห็นต่อผลงานศิลปะในรูปแบบต่าง ๆ เป็น
ิ
ื่
การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกันอย่างมีหลักการ มีข้อมูล และข้อเสนอแนะปรับปรุงโดยสุจริตใจ ทั้งนี้เพอ
ยกระดับมาตรฐานของผลงานและเจ้าของผลงานนั้น ๆ ในทุก ๆ ด้าน

องค์ประกอบของกำรวิจำรณ์งำนศิลปะ

การวิจารณ์ผลงานศิลปะมีองค์ประกอบที่ความสัมพันธ์กัน ๓ ประการดังนี้
๑. ผู้สร้ำงสรรค์ผลงำนศิลปะ หรือศิลปิน ที่สร้างสรรค์งานศิลปะเพอเป็นสื่อในการแสดงออกถึง
ื่
อารมณ์ ความรู้สึกนึกคิด จินตนาการ หรือเป็นการบันทึกเหตุการณ์จากประสบการณ์ที่ได้รับรู้โดยมี

จุดมุ่งหมายที่มุ่งแสดงออกให้สังคมได้รับรู้ ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้หลากหลายมุมมอง
๒. ผลงำนศิลปะ คือ ผลงานศิลปะที่เกิดขึ้นจากการสร้างสรรค์ของศิลปิน โดยผ่านกระบวนการของ

ความคิดสร้างสรรค์และจินตนาการ ผลงานศิลปะศิลปินสามารถสร้างสรรค์ได้ ทั้งงานด้านวิจิตรศิลป์และ

ประยุกต์ศิลป์
๓. ผู้ชมผลงำนศิลปะ คือ ผู้ชมที่ไม่ใช่ผู้สร้างสรรค์ผลงานศิลปะนั้น ๆ แต่เป็นผู้รับรู้ถึงการแสดงออก

ของศิลปินที่สร้างสรรค์ผลงานศิลปะ ผู้ชมผลงานศิลปะจึงมีความส าคัญที่ท าให้วงจรการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ใน

งานศิลปะสมบูรณ์ขึ้น
ประเภทของกำรวิจำรณ์งำนศิลปะ


การวิจารณ์งานศิลปะโดยทั่วไปแบ่งออกได้เป็น ๒ ประเภทดังนี้ (วุฒิ วัฒนสิน. ๒๕๔๑: ๔๑๐-๔๑๒)

๑. การวิจารณ์ศิลปะเพื่อการประกวดและแข่งขัน

๑๕๒ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น




ิ
การวิจารณ์ศิลปะในลักษณะนี้ มีความจ าเป็นจะต้องพจารณาโดยเน้นความส าเร็จของผลงาน
(Product) เป็นหลัก โดยเน้นเรื่องความสามารถทางด้านทักษะ ความคิดสร้างสรรค์ การจัดองค์ประกอบศิลป์

การแสดงออกและการใช้วัสดุ เพื่อการเตรียมพร้อมในการเข้าประกวดแข่งขัน

ื่
๒. การวิจารณ์ศิลปะเพอการเรียนรู้
การวิจารณ์ศิลปะลักษณะนี้ การวิจารณ์จะเน้นความส าคัญที่กระบวบการ (Process) ในการท างาน

ั
และการพฒนาของผู้สร้างสรรค์งานศิลปะมากว่าผลงานที่ส าเร็จแล้ว โดยเน้นกระบวนการการเรียนรู้ในการ
สร้างสรรค์ ความคิดสร้างสรรค์ ความรับผิดชอบ มีรสนิยมที่ดี รู้จักน าศิลปะไปใช้ในชีวิตประจ าวัน

ขั้นตอนกำรวิจำรณ์งำนศิลปะ

ู
๑. ขั้นระบุข้อมลของผลงำน เป็นข้อมูลรายละเอยดสังเขปเกี่ยวกับประเภทของงาน ชื่อผลงาน
ี
ชื่อศิลปิน ขนาด วัสดุ เทคนิค วิธีการ สร้างเมื่อ พ.ศ.ใด ปัจจุบันติดตั้งอยู่ที่ไหน รูปแบบการสร้างสรรค์เป็น

แบบใด

๒. ขั้นตอนกำรพรรณนำผลงำน เป็นการบันทึกข้อมูลจากการมองเห็นภาพผลงานในขั้นต้นว่าเป็น

ภาพอะไร เช่น ภาพคน ภาพสัตว์ ภาพทิวทัศน์ ภาพหุ่นนิ่ง เป็นต้น มีเทคนิคในการสร้างสรรค์แบบใด

ิ
๓. ขั้นวเครำะห์ เป็นการดูลักษณะภาพรวมของผลงานว่าจัดอยู่ในประเภทใด พจารณารูปแบบ
ิ
การถ่ายทอดเป็นแบบใด จ าแนกทัศนธาตุและองค์ประกอบศิลป์ออกจากภาพรวมเป็นส่วนย่อยให้เห็นว่ามี


หลักการจัดภาพที่กลมกลืนหรือขัดแย้งอย่างไร
๔. ขั้นตีควำม เป็นการค้นหาความหมายของผลงานว่า ศิลปินหรือผู้สร้างสรค์ต้องการสื่อให้ผู้ชม


ผลงานได้รับรู้เกี่ยวกับอะไร เช่น สภาพปัญหาในชุมชน สังคม และภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นต้น

๕. ขั้นประเมินผล เป็นการประเมินคุณค่าของผลงานศิลปะชิ้นนั้นจากการพจารณาทุกข้อในเบื้องต้น
ิ
สรุปให้เห็นข้อดีและข้อด้อยในด้านเนื้อหาและเรื่องราว หลักทัศนธาตุและหลักการจัดองค์ประกอบศิลป์ ทักษะ

ฝีมือ และการถ่ายทอดความงาม เพื่อการพัฒนาหรือตัดสินผลงานชิ้นนั้น

ประโยชน์ของกำรวิจำรณ์งำนทัศนศิลป์

๑. มีโอกาสแสดงแนวความคิดสร้างสรรค์ของตนเอง

้
ั
๒. รับทราบแนวความคิดของผู้อื่นเพื่อน าไปปรับปรุงแกไขและพฒนาให้ผลงานของตนเองดีขึ้น
๓. เกิดพลังที่จะสร้างผลงานศิลปะต่อไป
๔. ได้ผลงานที่มีประโยชน์ต่อส่วนรวมมากขึ้นและเกิดความเข้าใจระหว่างผู้สร้างงานและผู้วิจารณ์

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๕๓





ใบงำน

เรื่องกำรวิจำรณ์ผลงำนทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ

ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกภาพผลงานของตนเอง/ของเพื่อน/ของศิลปินที่ชื่นชอบ ๑ ภาพ พร้อมวิจารณ์ ประเมินผลงานในใบงานที่ก าหนดให้

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๕๓





ใบงำน

เรื่องกำรวิจำรณ์ผลงำนทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ

ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกภาพผลงานของตนเอง/ของเพื่อน/ของศิลปินที่ชื่นชอบ ๑ ภาพ พร้อมวิจารณ์ ประเมินผลงานในใบงานที่ก าหนดให้

หน้า ๑

๑๕๔ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


ใบงำน

เรื่อง กำรวิจำรณ์ผลงำนทัศนศิลป์ที่ฉันชอบ



ระบุข้อมูลผลงำนทัศนศิลป์

ื่
ประเภทของผลงาน งานจิตรกรรม งานประติมากรรม งานภาพพิมพ์ อน ๆ.............................
ชื่อผลงาน...........................................................................................................................................................

ศิลปิน.........................................................................................................สัญชาติ............................................

ขนาดผลงาน...........................................................เทคนิค/วัสดุ........................................................................

ปีที่สร้าง..................................................................ปัจจุบันติดตั้งอยู่ที่..................................................................

พรรณนำผลงำนทัศนศิลป์


..............................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................

ขั้นวิเครำะห ์

..........................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................

ขั้นตีควำม

..........................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................

ขั้นประเมินผล

..........................................................................................................................................................................


..............................................................................................................................................................................




ชื่อ-นามสกุล......................................................................ชั้น ม. ................ เลขที่...............

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๕๕


แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ ๓

หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๔ กำรจัดนิทรรศกำรทำงศิลปะ เรื่อง กำรจัดนิทรรศกำรทำงศิลปะ เวลำ ๑ ชั่วโมง

กลุ่มสำระกำรเรียนรู้ศิลปะ รำยวิชำ ศ๒๓๑๐๒ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๓
ขอบเขตเนื้อหำ กิจกรรมกำรเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้

- รูปแบบและลักษณะของการจัด ขั้นน ำ - ใบความรู้เรื่อง

นิทรรศการศิลปะ ๑. นักเรียนและครูร่วมกันสนทนา ทบทวนความรู้เกี่ยวกับพิพิธภัณฑ์ที่มีในชุมชนใกล้เคียง ที่นักเรียนเคยพบเห็น หลักการจัดนิทรรศการศิลปะ
- หลักการจัดนิทรรศการทางศิลปะ และเข้าเยี่ยมชมในชีวิตประจ าวัน ภำระงำน/ชิ้นงำน

- หลักการชมนิทรรศการศิลปะ ๒. นักเรียน ครูร่วมกันสนทนาเชื่อมโยงค าถามเรื่อง สถานที่ในรูปแบบใด ที่มีลักษณะใกล้เคียงและคล้ายคลึง - ใบงานเรื่อง

- ประโยชน์ของการจัดนิทรรศการ กับนิทรรศการ หลักการจัดนิทรรศการศลปะ
ิ
จุดประสงค์กำรเรียนรู้ ๓. ครูน าภาพตัวอย่างนิทรรศการให้นักเรียนได้ดูอย่างหลากหลายและบอกประเภทของนิทรรศการได้อย่างถูกต้อง

ด้ำนควำมรู้ ขั้นสอน

ื่
- ระบุและแยกประเภทของ ๑. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายรูปแบบที่หลากหลายในการจัดแสดงผลงานศิลปะ เพอให้เกิดความ
นิทรรศการ เหมาะสมในการรับชม

- บอกหลักการชมนิทรรศการและ ๒. นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่อง หลักการจัดนิทรรศการศิลปะ พร้อมท าใบงานผังมโนทัศน์ เรื่อง หลักการจัด

ประโยชน์ของการจัดนิทรรศการ นิทรรศการศิลปะ
ด้ำนทักษะและกระบวนกำร ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ ๕ คน ให้แต่ละกลุ่มน าใบงานผังมโนทัศน์ของตนเองมาสรุปรวบยอดลงใน

- ทักษะกระบวนการกลุ่ม กระดาษบรุ๊ฟหรือกระดาษที่ครูจัดเตรียมให้ ตามหัวข้อเรื่อง หลักการจัดนิทรรศการศิลปะ พร้อมตกแต่งให้

ด้ำนคุณลักษณะ สวยงาม น าเสนอหน้าชั้นเรียน

- มีวินัย ขั้นสรุป

- ใฝ่เรียนรู้ ๑. นักเรียนและครูร่วมกันวิจารณ์และประเมินผลงาน
- มีความมุ่งมั่นในการท างาน ๒. นักเรียนและครูร่วมกันทบทวนและสรุปเนื้อหาท้ายชั่วโมง พร้อมนัดหมายและแจ้งนักเรียนในการเตรียมวัสดุ
อุปกรณ์ในการท ากิจกรรมในการเรียนครั้งต่อไป

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๕๕


แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ ๓

หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๔ กำรจัดนิทรรศกำรทำงศิลปะ เรื่อง กำรจัดนิทรรศกำรทำงศิลปะ เวลำ ๑ ชั่วโมง

กลุ่มสำระกำรเรียนรู้ศิลปะ รำยวิชำ ศ๒๓๑๐๒ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๓
ขอบเขตเนื้อหำ กิจกรรมกำรเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้

- รูปแบบและลักษณะของการจัด ขั้นน ำ - ใบความรู้เรื่อง

นิทรรศการศิลปะ ๑. นักเรียนและครูร่วมกันสนทนา ทบทวนความรู้เกี่ยวกับพิพิธภัณฑ์ที่มีในชุมชนใกล้เคียง ที่นักเรียนเคยพบเห็น หลักการจัดนิทรรศการศิลปะ
- หลักการจัดนิทรรศการทางศิลปะ และเข้าเยี่ยมชมในชีวิตประจ าวัน ภำระงำน/ชิ้นงำน

- หลักการชมนิทรรศการศิลปะ ๒. นักเรียน ครูร่วมกันสนทนาเชื่อมโยงค าถามเรื่อง สถานที่ในรูปแบบใด ที่มีลักษณะใกล้เคียงและคล้ายคลึง - ใบงานเรื่อง

- ประโยชน์ของการจัดนิทรรศการ กับนิทรรศการ หลักการจัดนิทรรศการศลปะ
ิ
จุดประสงค์กำรเรียนรู้ ๓. ครูน าภาพตัวอย่างนิทรรศการให้นักเรียนได้ดูอย่างหลากหลายและบอกประเภทของนิทรรศการได้อย่างถูกต้อง

ด้ำนควำมรู้ ขั้นสอน

ื่
- ระบุและแยกประเภทของ ๑. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายรูปแบบที่หลากหลายในการจัดแสดงผลงานศิลปะ เพอให้เกิดความ
นิทรรศการ เหมาะสมในการรับชม

- บอกหลักการชมนิทรรศการและ ๒. นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่อง หลักการจัดนิทรรศการศิลปะ พร้อมท าใบงานผังมโนทัศน์ เรื่อง หลักการจัด

ประโยชน์ของการจัดนิทรรศการ นิทรรศการศิลปะ
ด้ำนทักษะและกระบวนกำร ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ ๕ คน ให้แต่ละกลุ่มน าใบงานผังมโนทัศน์ของตนเองมาสรุปรวบยอดลงใน

- ทักษะกระบวนการกลุ่ม กระดาษบรุ๊ฟหรือกระดาษที่ครูจัดเตรียมให้ ตามหัวข้อเรื่อง หลักการจัดนิทรรศการศิลปะ พร้อมตกแต่งให้

ด้ำนคุณลักษณะ สวยงาม น าเสนอหน้าชั้นเรียน

- มีวินัย ขั้นสรุป

- ใฝ่เรียนรู้ ๑. นักเรียนและครูร่วมกันวิจารณ์และประเมินผลงาน
- มีความมุ่งมั่นในการท างาน ๒. นักเรียนและครูร่วมกันทบทวนและสรุปเนื้อหาท้ายชั่วโมง พร้อมนัดหมายและแจ้งนักเรียนในการเตรียมวัสดุ
อุปกรณ์ในการท ากิจกรรมในการเรียนครั้งต่อไป

๑๕๖ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


กำรวัดและประเมินผล
สิ่งที่ต้องกำรวัด/ประเมิน วิธีกำร เครื่องมือที่ใช้ เกณฑ ์

ด้ำนควำมรู้

- หลักการจัดนิทรรศการ สนทนาถามตอบ เรื่อง หลักการ แบบสังเกตพฤติกรรม เกณฑ์ผ่านอยู่ใน

ศิลปะ จัดนิทรรศการศิลปะ ระดับพอใช้ขึ้นไป
ด้ำนทักษะและกระบวนกำร

- กระบวนการท างานกลุ่ม ปฏิบัติใบงานเรื่อง แบบประเมินผังมโนทัศน์ เกณฑ์ผ่านอยู่ใน

หลักการจัดนิทรรศการ (ภาคผนวก ก.) ระดับพอใช้ขึ้นไป
ด้ำนคุณลักษณะ

- มีวินัย การสังเกตพฤติกรรม แบบสังเกตพฤติกรรม เกณฑ์ผ่านอยู่ใน

- ใฝ่เรียนรู้ (ภาคผนวก ก.) ระดับพอใช้ขึ้นไป
- ความมุ่งมั่นในการท างาน



บันทึกผลหลังสอน

ผลการเรียนรู้

........................................................................................................................................................................

ปัญหาและอุปสรรค

........................................................................................................................................................................

ข้อเสนอแนะและแนวทางแก้ไข

........................................................................................................................................................................



ลงชื่อ ......................................ผู้สอน


(.......................................................)

วันที่..........เดือน..........พ.ศ.............

ควำมคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้บริหำรหรือผู้ที่ได้รับมอบหมำย

........................................................................................................................................................................



ลงชื่อ ......................................ผู้ตรวจ

(.......................................................)

วันที่..........เดือน..........พ.ศ.............

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๕๗



ใบควำมรู้
เรื่อง หลักกำรจัดนิทรรศกำรศิลปะ



รูปแบบของกำรจัดนิทรรศกำรศิลปะ
ั่
นิทรรศกำรศิลปะที่นิยมจัดกันโดยทวไป แบ่งรูปแบบการจัดได้เป็น ๓ แบบ คือ
๑. นิทรรศการถาวร เป็นนิทรรศการที่จัดแสดงไว้เพื่อให้ประโยชน์ต่อผู้เข้าชมได้ในเวลายาวนาน ติดตั้ง

ิ
ิ
จัดแสดงไว้อย่างมั่นคง ได้แก่ การจัดนิทรรศการของหอศิลป์ พพธภัณฑ์ต่าง ๆ ซึ่งได้รวบรวมผลงานทางศิลปะ
แสดงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ สังคมศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ ไว้เพื่อให้สาธารณชน ศึกษาได้ตลอดไป


ตัวอย่ำง นิทรรศการถาวร
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหอศิลป์ จัดแสดงผลงานศิลปะทั้งแบบประเพณีและผลงานร่วมสมัย น าเสนอ

ให้เห็นวิวัฒนาการของผลงานสร้างสรรค์ทางทัศนศิลป์ ตั้งแต่สมัยอยุธยาจนถึงปัจจุบัน เป็นผลงานที่ส าคัญและ

ทรงคุณค่าต่อวงการศิลปะในประเทศไทย





















รูปภาพประกอบนิทรรศการถาวร ๑.๑ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหอศิลป์


ที่มา : http://www.virtualmuseum.finearts.go.th/nationalgallery/index.php/th/






















รูปภาพประกอบนิทรรศการถาวร ๑.๒ ห้องจิตรกรรมแบบตะวันตก

ที่มา : http://www.virtualmuseum.finearts.go.th/nationalgallery/index.php/th/

๑๕๘ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


ิ
๒. นิทรรศการชั่วคราว เป็นนิทรรศการที่จัดแสดงเรื่องราวเฉพาะกิจในโอกาสพเศษบางโอกาส จะใช้
ั
เวลาสั้น ๆ ไม่กี่วัน หรือ ๒ - ๓ สัปดาห์ การเผยแพร่ความรู้ ข่าวสาร หรือประชาสัมพนธ์เรื่องต่าง ๆ การจัด
นิทรรศการวันส าคัญต่างๆ หน่วยงานทางราชการ บริษัท และสถานศึกษา นิยมจัดนิทรรศการประเภทนี้เพราะ

เป็นการประชาสัมพันธ์ ให้ข่าวสารความรู้ได้เป็นอย่างดี































นิทรรศการชั่วคราว ของ ครูบาศรีวิชัย วัดจามเทวี จังหวัดล าพูน

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๕๙


๓. นิทรรศการเคลื่อนที่ เป็นนิทรรศการที่มีวัตถุประสงค์ในการจัดคล้ายกับนิทรรศการชั่วคราว หรือ
ื่
บางคราวก็น านิทรรศการชั่วคราวไปแสดงเคลื่อนที่ยังสถานที่ต่าง ๆ เพอให้เกิดประโยชน์ต่อผู้สนใจโดยทั่วไป
การจัดแสดงนิทรรศการศิลปะ จ าเป็นต้องมีการวางแผนงาน เตรียมการ ด าเนินการ และวัดผลประเมินผลจน

ครบวงจร ซึ่งมีขั้นตอนการจัดนิทรรศการศิลปะโดยทั่วไป































รูปประกอบนิทรรศการเคลื่อนที่

ื่
เป็นนิทรรศการที่จัดขึ้นเป็นชุดส าเร็จ เพอแสดงในหลาย ๆ ที่หมุนเวียนกันไปรูปแบบและสื่อหลักที่
น ามาแสดงเป็นรูปแบบเดิม
วัตถุประสงค์ของนิทรรศกำรเคลื่อนที่

๑) เพื่อเสนอนิทรรศการแก่ผู้ชมได้กว้างขวาง และให้ความสะดวกแก่ผู้สนใจได้ถึงพื้นที่
ี
๒) เพอประหยัดค่าใช้จ่ายในการจัด เพราะสื่อมักมีรูปแบบถาวร เพยงแต่ไปจัดเป็นแบบชั่วคราวใน
ื่
พื้นที่หนึ่ง ๆ

ื่
๓) เพอสะดวกในการจัด เพราะองค์ประกอบต่าง ๆ ของสื่อเตรียมพร้อมค่อนข้างสมบูรณ์อยู่แล้ว
จัดได้ง่ายในแต่ละครั้ง

๑๖๐ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น





หลักกำรจัดนิทรรศกำรทำงศิลปะ




กำรจัดนิทรรศกำรศิลปะมีหลักในกำรจัด ดังนี้

๑. กำรติดภำพหรือตัวอย่ำงผลงำน

๑.๑ ภาพหรือตัวอย่างผลงานที่ส าคัญ ควรจัดแยกจากภาพอื่น ๆ โดย
ื
ื่
เน้นให้เด่นชัดและควรมีขนาดใหญ่โตกว่าภาพอ่น ๆ เพอ
ดึงดูดความสนใจ

๑.๒ ใช้สีตกแต่งให้น่าสนใจ โดยเฉพาะภาพที่ไม่มีสี ควรใช้สีมาช่วยเน้นให้สดใส เด่นชัดมากขึ้นด้วย
การเน้นพื้นหรือกรอบภาพ

๑.๓ ภาพหรือตัวอย่างผลงาน ไม่ควรมีมากเกินไป ควรคัดเลือกเฉพาะภาพที่จ าเป็นและมีความส าคัญ

มาจัดแสดง
๒. กำรเขียนตัวอักษร

การจัดนิทรรศการบางครั้งต้องใช้ตัวหนังสือเพื่ออธิบายให้ผู้ชมได้เข้าใจ โดยมีหลักในการเขียน ดังนี้

๒.๑ ควรเขียนให้อ่านได้สะดวกในระยะห่าง ๑๒ – ๑๕ ฟุต
๒.๒ ความยาวของข้อความอ่านได้ตามสบายในเวลา ประมาณ ๑๕ – ๓๐ วินาที

๒.๓ ความสูงของตัวอักษรประมาณ ๑ – ๓ นิ้ว ส่วนหัวเรื่องควรใหญ่กว่าตัวอื่น ๆ

๒.๔ ควรใช้ภาษาแบบง่าย ๆ อ่านแล้วเข้าใจได้ทันที
่
ั
๒.๕ แบบของตัวอกษรควรเป็นแบบราชการ หรือแบบที่อานง่าย และควรใช้เป็นแบบเดียวกันจะดู
ดีกว่าหลาย ๆ แบบ

๒.๖ สีของตัวอักษรกับพื้นหลังให้ติดกัน เพื่อสะดวกในการอ่าน
๓. กำรตั้งวำงสิ่งของเพื่อจัดแสดง

ผลงานบางชนิดน ามาตั้งหรือวางเพื่อแสดง ได้แก่ งานประติมากรรมหรือสิ่งประดิษฐ์อื่น ๆ อาจเป็นการ

ตั้งกลางแจ้งหรือในร่มตามความเหมาะสม ถ้าเป็นงานขนาดใหญ่ต้องตั้งในบริเวณพนที่กว้างมาก ๆ งานขนาด
ื้
เล็กอาจตั้งวางบนโต๊ะก็พอ

ื่
ผลงานบางอย่างต้องใช้แขวนหรือห้อยเพอให้เกิดความน่าสนใจ สร้างบรรยากาศของงานให้เป็นไปใน
อีกลักษณะหนึ่งควรแขวนให้อยู่ในระดับสายตาหรือสูงกว่าเล็กน้อย

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๖๑



ประโยชน์ของกำรจัดนิทรรศกำร


๑. รวบรวมสิ่งแสดงต่าง ๆ มาไว้ในที่แห่งเดียวกัน เช่น รูปภาพของจริง ตัวอย่าง หุ่นจ าลอง การสาธิต

จะท าให้สะดวกต่อการศึกษาหาความรู้ของผู้ที่สนใจซึ่งหาจากที่อื่นได้ยาก

๒. ช่วยน าความคิดและข้อมูลที่กระจัดกระจายอยู่ในที่ต่าง ๆ มารวมเข้าด้วยกัน โดยเฉพาะมีการ

ร่วมกันจัดจากหลาย ๆ หน่วยงาน ก็ยิ่งจะมีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น ผู้ดูสามารถเลือกหาข้อมูลที่ตนต้องการได้ง่าย

๓. สามารถแสดงความคิดที่อยู่ในลักษณะนามธรรม (Abstract) ซึ่งเข้าใจได้ยากให้ออกมาในลักษณะ

ของรูปธรรมที่ผู้ดูสามารถเข้าใจได้ เช่น ข้อมูลที่เป็นตัวเลขก็น ามาแปลงให้เป็นลักษณะกราฟ แผนภูมิ หรือ

น าของจริงมาให้ดูด้วยตา ฟังด้วยหูของตนเอง จะท าให้ผู้ดูเกิดความประทับใจและจดจ าได้นาน

๔. ช่วยกระตุ้นความสนใจในสิ่งที่แปลก ๆ ใหม่ ๆ ซึ่งจะน าไปสู่การค้นคว้าหาความรู้จากแหล่ง

วิทยาการอื่น ๆ ทดลองน าไปปฏิบัติต่อไป

๕. ส่งเสริมการแสดงออกในลักษณะของการร่วมมือกันจัดแสดงระหว่างบุคลากรหน่วยงานต่าง ๆ

ตลอดจนการให้ผู้ชมได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมบางอย่าง อาทิ ให้ทดลองใช้สิ่งของที่น ามาแสดงในงาน

๑๖๒ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น



ใบงำน


เรื่อง หลักกำรจัดนิทรรศกำรศิลปะ


ค ำสั่ง ให้นักเรียนเขียนผังมโนทัศน์ในหัวข้อ หลักการจัดนิทรรศการศิลปะ (งานกลุ่ม ๆ ละ ๕ คน)

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๖๓



แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ ๔
หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๔ นิทรรศกำรทำงศิลปะ เรื่อง กำรปฏิบัติงำนจัดนิทรรศกำรทำงศิลปะ เวลำ ๑ ชั่วโมง

กลุ่มสำระกำรเรียนรู้ศิลปะ รำยวิชำ ศ๒๓๑๐๒ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๓

ขอบเขตเนื้อหำ กิจกรรมกำรเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้
- หลักการจัดนิทรรศการ ขั้นน ำ - ใบความรู้เรื่อง การปฏิบัติ

ี่
- วัสดุ อุปกรณ์ทใช้ในการจัด ๑. นักเรียนและครูร่วมกันสนทนา ทบทวนความรู้เกี่ยวกับหลักการจัดนิทรรศการ กิจกรรมจัดนิทรรศการ “More
นิทรรศการ ๒. นักเรียนและครูร่วมแสดงทัศนคติเกี่ยวกับเรื่อง การจัดนิทรรศการศิลปะในโรงเรียน (นิทรรศการ Than Art”
- ผลงานศิลปะ More Than Art)

จุดประสงค์กำรเรียนรู้ ขั้นสอน ภำระงำน/ชิ้นงำน

ด้ำนควำมรู้ ๑. ครูชี้แจงขั้นตอนการลงมือปฏิบัติในการจัดนิทรรศการ พร้อมทั้งให้นักเรียนแยกประเภทงาน
- การจัดนิทรรศการ
ี่
- อุปกรณ์ทใช้ในการจัดนิทรรศการ ทัศนศิลป์ ที่จะน ามาจัดนิทรรศการ “More Than Art”
- คัดแยกผลงานศิลปะ ๒. นักเรียนจัดกลุ่มโดยแยกประเภทงานทัศนศิลป์ และออกแบบในการน าเสนอผลงานใน

ด้ำนทักษะและกระบวนกำร นิทรรศการ

- ทักษะกระบวนการกลุ่ม ๓. นักเรียนจัดนิทรรศการทางศิลปะ More Than Art โดยเน้นหลักของเศรษฐกิจพอเพียง
ื่
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (มีความประหยัดในการใช้วัสดุ อุปกรณ์, ใช้เวลาอย่างคุ้มค่าและเมอปฏิบัติเรียบร้อยควรรักษาเก็บ

- มีวินัย อุปกรณ์ด้วยความเรียบร้อย)
- ใฝ่เรียนรู้ ขั้นสรุป

- มุ่งมั่นในการท างาน ๑. นักเรียนและผู้เข้าร่วมกิจกรรมร่วมกันประเมินความพึงพอใจในการจัดแสดงนิทรรศการ
ิ
๒. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปพร้อมประเมนผล

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๖๓



แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ ๔
หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ๔ นิทรรศกำรทำงศิลปะ เรื่อง กำรปฏิบัติงำนจัดนิทรรศกำรทำงศิลปะ เวลำ ๑ ชั่วโมง

กลุ่มสำระกำรเรียนรู้ศิลปะ รำยวิชำ ศ๒๓๑๐๒ ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๓

ขอบเขตเนื้อหำ กิจกรรมกำรเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้
- หลักการจัดนิทรรศการ ขั้นน ำ - ใบความรู้เรื่อง การปฏิบัติ

ี่
- วัสดุ อุปกรณ์ทใช้ในการจัด ๑. นักเรียนและครูร่วมกันสนทนา ทบทวนความรู้เกี่ยวกับหลักการจัดนิทรรศการ กิจกรรมจัดนิทรรศการ “More
นิทรรศการ ๒. นักเรียนและครูร่วมแสดงทัศนคติเกี่ยวกับเรื่อง การจัดนิทรรศการศิลปะในโรงเรียน (นิทรรศการ Than Art”
- ผลงานศิลปะ More Than Art)

จุดประสงค์กำรเรียนรู้ ขั้นสอน ภำระงำน/ชิ้นงำน

ด้ำนควำมรู้ ๑. ครูชี้แจงขั้นตอนการลงมือปฏิบัติในการจัดนิทรรศการ พร้อมทั้งให้นักเรียนแยกประเภทงาน
- การจัดนิทรรศการ
ี่
- อุปกรณ์ทใช้ในการจัดนิทรรศการ ทัศนศิลป์ ที่จะน ามาจัดนิทรรศการ “More Than Art”
- คัดแยกผลงานศิลปะ ๒. นักเรียนจัดกลุ่มโดยแยกประเภทงานทัศนศิลป์ และออกแบบในการน าเสนอผลงานใน

ด้ำนทักษะและกระบวนกำร นิทรรศการ

- ทักษะกระบวนการกลุ่ม ๓. นักเรียนจัดนิทรรศการทางศิลปะ More Than Art โดยเน้นหลักของเศรษฐกิจพอเพียง
ื่
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (มีความประหยัดในการใช้วัสดุ อุปกรณ์, ใช้เวลาอย่างคุ้มค่าและเมอปฏิบัติเรียบร้อยควรรักษาเก็บ

- มีวินัย อุปกรณ์ด้วยความเรียบร้อย)
- ใฝ่เรียนรู้ ขั้นสรุป

- มุ่งมั่นในการท างาน ๑. นักเรียนและผู้เข้าร่วมกิจกรรมร่วมกันประเมินความพึงพอใจในการจัดแสดงนิทรรศการ
ิ
๒. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปพร้อมประเมนผล

๑๖๔ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


กำรวัดและประเมินผล
สิ่งที่ต้องกำรวัด/ประเมิน วิธีกำร เครื่องมือที่ใช้ เกณฑ ์

ด้ำนควำมรู้

- การออกแบบการจัด สนทนาถามตอบ แบบสังเกต เกณฑ์ผ่านอยู่ใน

นิทรรศการศิลปะ การออกแบบการจัดนิทรรศการ พฤติกรรม ระดับพอใช้ขึ้นไป
“More Than Art”

ด้ำนทักษะและกระบวนกำร

- ปฏิบัติงานในการจัด การปฏิบัติงานการจัดทรรศการ แบบประเมิน เกณฑ์ผ่านอยู่ใน
นิทรรศการ การจัดนิทรรศการ ระดับพอใช้ขึ้นไป

“More Than Art”

ด้ำนคุณลักษณะ
- มีวินัย สังเกตพฤติกรรม แบบสังเก เกณฑ์ผ่านอยู่ใน

- ใฝ่เรียนรู้ พฤติกรรม ระดับพอใช้ขึ้นไป

- มุ่งมั่นในการท างาน (ภาคผนวก ก.)
บันทึกผลหลังสอน

ผลการเรียนรู้

.............................................................................................................................................................................


ปัญหาและอุปสรรค
.............................................................................................................................................................................


ข้อเสนอแนะและแนวทางแก้ไข

.............................................................................................................................................................................

ลงชื่อ ......................................ผู้สอน

(.......................................................)

วันที่..........เดือน..........พ.ศ.............



ควำมคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้บริหำรหรือผู้ที่ได้รับมอบหมำย

.............................................................................................................................................................................

ลงชื่อ ......................................ผู้ตรวจ

(.......................................................)

วันที่..........เดือน..........พ.ศ............

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๖๕





แบบประเมินกำรจัดนิทรรศกำร “More Than Art”
กลุ่มที่.............................................

ส ำหรับครู สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนขณะปฏิบัติกิจกรรม แล้วเขียนเครื่องหมาย / ลงในช่องประเมิน

คะแนนให้ตรงกับความเป็นจริง
ที่ รำยกำรประเมิน เกณฑ์คะแนน

๔ ๓ ๒ ๑

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนน

๑ ออกแบบการจัดนิทรรศการตรงประเภทของชิ้นงาน
๒ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

๓ มีความคิดสร้างสรรค์ในการจัดนิทรรศการ


หมำยเหตุ : อาจลดประเด็นในการประเมินหรือลดคะแนนในแต่ละประเด็นได้ตามความเหมาะสม



เกณฑ์กำรให้คะแนน
๔ คะแนน = ปฏิบัติได้คล่องแคล่ว สร้างสรรค์ มั่นใจ มีหลักการ และเนื้อหาถูกต้องชัดเจน

๓ คะแนน = ปฏิบัติได้คล่องแคล่ว มั่นใจ มีหลักการ และเนื้อหาถูกต้อง

๒ คะแนน = ปฏิบัติได้ถูกต้องตามเนื้อหา
๑ คะแนน = ปฏิบัติได้ถูกต้องและไม่ถูกต้องบ้าง




ลงชื่อ........................................ (ผู้ประเมิน)

ั
วนที่........เดือน..........พ.ศ……….

๑๖๖ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


แบบประเมินกำรจัดนิทรรศกำร “More Than Art”
กลุ่มที่.............................................

ค ำอธิบำยระดับคุณภำพ
รำยกำรประเมิน
๔ (ดีมำก) ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง)

๑. ออกแบบการ มีการจัดรูปแบบ มีการจัดรูปแบบ มีการจัดรูปแบบ มีการจัดรูปแบบ
จัดนิทรรศการ นิทรรศการที่มี นิทรรศการที่ นิทรรศการที่ นิทรรศการ

ตรงประเภทของ รูปแบบแปลกใหม่ ค่อนข้างแปลก น่าสนใจ แต่ยัง ที่ยังไม่สมบูรณ์

ชิ้นงาน น่าสนใจ ประณีต ใหม่ น่าสนใจ ขาดความประณีต ขาดความสนใจ
สวยงาม ประณีตสวยงาม สวยงาม

๒. หลักปรัชญา สามารถน าหลัก สามารถน าหลัก สามารถน าหลัก สามารถน าหลัก

ของเศรษฐกิจ ปรัชญาของ ปรัชญาของ ปรัชญาของ ปรัชญาของ
พอเพียง เศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพียง

มาใช้ในการ มาใช้ในการ มาใช้ในการ มาใช้ในการ

ปฏิบัติงานได้อย่าง ปฏิบัติงาน ได้ ปฏิบัติงาน ได้บ้าง ปฏิบัติงานแต่ไม่
สัมพันธ์ ค่อนข้างครบ เป็นไปตามล าดับ

ความสัมพันธ์

๓. มีความคิด สามารถเขียน สามารถเขียน สามารถเขียน สามารถเขียน
สร้างสรรค์ในการ ผังมโนทัศน์ได้ ผังมโนทัศน์ได้ ผังมโนทัศน์ได้ ผังมโนทัศน์ได้

จัดนิทรรศการ ในรูปแบบที่ ถูกต้องและมี และมีข้อบกพร่อง แต่ขาดรูปแบบ

ถูกต้องและ ข้อบกพร่องเพียง เป็นบางส่วน และความสวยงาม
สวยงาม เล็กน้อย



เกณฑ์กำรตัดสินคะแนน
คะแนน ๑๐ - ๑๒ หมายถึง ดีมาก

คะแนน ๗ – ๙ หมายถึง ดี

คะแนน ๔ – ๖ หมายถึง พอใช้
คะแนน ๑ – ๓ หมายถึง ปรับปรุง

เกณฑ์การผ่าน ตั้งแต่ระดับ ๔ - ๖

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๖๗






ใบควำมรู้

เรื่องกำรปฏิบัติกิจกรรมกำรจัดนิทรรศกำร “More Than Art”



สิ่งที่ควรค ำนึงถึงในกำรจัดนิทรรศกำร

ผู้ชม

การจัดนิทรรศการต้องค านึงถึงอารมณ์ ความรู้สึก ความต้องการของผู้ชม ต้องรู้ก่อนว่าจะจัดให้ใครดู

หรือผู้ดูเป็นใครจึงจะได้ผลดี

เนื้อหำ

เนื้อหาของการจัดนั้น ให้ประโยชน์แก่ผู้ชมแค่ไหน พิจารณาดูเนื้อหาที่จัดนั้นว่ามีวิธีการน าเสนอเนื้อหา

นั้นได้ดีกว่าการจัดนิทรรศการหรือไม่ ถ้าจะจัดหาสิ่งของมาแสดงตามเนื้อหาได้หรือไม่ การจัดนิทรรศการ

ใหญ่ ๆ ชี้ให้เห็นว่า นโยบายการจัดพยายามหลีกเลี่ยงเรื่องที่มาจากบทความ หนังสือ หรือเอกสารประกอบภาพ

ที่มีเนื้อหาน าเสนอบนเว็บไซด์ต่าง ๆ อยู่แล้ว

ขนำดของนิทรรศกำร

นิทรรศการจะมีขนาดใหญ่หรือเล็กขึ้นอยู่กับเนื้อหาที่แสดง พนที่ และช่วงเวลาในการจัด ตลอดจน
ื้
เวลาและทุนส าหรับด าเนินการ ซึ่งมีผลต่อนิทรรศการด้วยเหมือนกัน เราอาจแบ่งนิทรรศการออกเป็น ๓ ขนาด


ดังนี้

๑. Display เป็นการจัดนิทรรศการเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น จัดบอร์ด เผยแพร่ความรู้ น าสิ่งของมาตั้งวาง

หรือจัดติดผนัง ที่ว่างตามห้องโถง ที่ว่างทางเดิน ระหว่างอาคาร บริเวณใต้ถุนตึก เป็นต้น เป็นการจัดที่ไม่

ใหญ่โตมากนัก

๒. Exhibition เป็นการจัดที่ค่อนข้างซับซ้อน ใหญ่โตกว่า Display ครอบคลุมเนื้อหามากขึ้น การจัด

กว้างขวางขึ้น เสมือนกับเป็นการน าเอา Display หลาย ๆ Display มารวมกัน มีเรื่องราวที่ต้องเรียนรู้มากขึ้น

ใช้พื้นที่กว้างขวาง เช่น ในสนามกีฬา ในบริเวณโรงเรียน ในลานวัด ในมหาวิทยาลัย หรือสถานที่อนใดที่มีพนที่
ื่
ื้
กว้างขวาง

๓. Exposition หรือที่มักเรียกกันว่า EXPO เป็นการจัดนิทรรศการที่ใหญ่โตมหึมา อาจเป็นระดับชาติ

หรือนานาชาติ

๑๖๘ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น


กำรออกแบบกำรจัดนิทรรศกำร

การออกแบบการจัดนิทรรศการ ขึ้นอยู่กับเนื้อหาของเรื่องและวัตถุสิ่งของที่จะน ามาแสดง หัวข้อ

พิจารณา เพื่อวางแผนออกแบบการจัดที่ควรค านึงถึง ได้แก่

สถำนที่

จะต้องรู้ว่า จัดที่ไหน ถ้าเป็นในอาคารต้องรู้ว่า ตรงไหน ห้องใด มีเนื้อที่เท่าใด ลักษณะพนห้องเป็น
ื้
อย่างไร อยู่กลางอาคาร หรือหัวอาคาร มีประตูเข้า ออกอย่างไร ทิศทางของแสงที่เข้ามาทางประตู หน้าต่าง

เป็นอย่างไร (หากเป็นเวลากลางวัน)

ลักษณะของเนื้อที่และกำรแบ่งส่วน

อาจเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า สี่เหลี่ยมจัตุรัส หรือ สี่เหลี่ยมคางหมู สามเหลี่ยม หกเหลี่ยม ควรแบ่งส่วน

อย่างไร จึงจะมีเนื้อที่ภายในเพียงพอกับการแสดงเรื่องราว

เส้นทำงเดินของผู้ชม

จัดทางเข้า - ออกให้ดี สิ่งที่น่าสนใจมากไม่ควรติดตั้งไว้ตรงหัวเลี้ยวหรือที่แคบ ผู้คนจะแออด สัญจรไม่
ั
สะดวก ควรค านึงถึงที่ว่าง เพื่อให้คนเดินได้อย่างสบาย ถ้าเป็นจุดอบ ควรติดตั้งสิ่งที่แสดงไว้ในที่สูง ควรมีลูกศร
ั
บอกทางเดิน สิ่งของที่ต้องการวางในที่ต่ า ควรวางในที่ที่มีบริเวณกว้าง ควรมีที่ว่างนอกเหนือจากช่องทางเดิน


เพราะบางครั้งแทนที่ผู้ชมจะเคลื่อนไปตามความพอใจของเขา แต่ต้องกลับกลายเป็นต้องเคลื่อนที่ไปเพราะถูก

คนข้างหลังดัน จ าเป็นต้องเคลื่อนไป ทั้ง ๆ ที่ก าลังสนใจในสิ่งที่ก าลังดูอยู่ ท าให้ไม่ได้รับความรู้ในสิ่งที่ต้องการ

อื่น ๆ

ั
ี้
ื่
ควรมีเก้าอ ม้านั่ง เพอให้ผู้ชมนั่งพก เพราะอาจเหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้าจากการเดินชมนิทรรศการ และ
ควรมีจุดบริการ เครื่องดื่ม หรืออาหารว่างไว้อย่างเพียงพอ พร้อมทั้งมีที่ทิ้งขยะติดตั้งไว้ในที่อนควรและเพยงพอ
ี
ั
ด้วย
ค่ำใช้จ่ำย

ขึ้นอยู่กับขนาดของนิทรรศการและแหล่งเงนทุนสนับสนุน

ระยะเวลำของกำรจัด

ระยะเวลาของการจัดนิทรรศการ หากเป็นนิทรรศการชั่วคราว นิยมจัด ๑ - ๗ วัน แต่บางอย่างอาจจัด
หลายเดือน ซึ่งขึ้นอยู่กับองค์ประกอบ

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ภาคเรียนที่ ๒ ๑๖๙





ควำมร่วมมือจำกชุมชน

ั
ความร่วมมือจากชุมชน หมายถึง การให้ชุมชนมีส่วนร่วม หรือมาจัดกิจกรรมให้สัมพนธ์กับนิทรรศการ
ที่แสดง คุณค่าของนิทรรศการแบบชั่วคราว หรือแบบเคลื่อนที่จะเพมขึ้นอย่างมหาศาล ถ้าหากสามารถส่งเสริม
ิ่
ให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในนิทรรศการที่แสดงอยู่ ซึ่งต้องขอความร่วมมือจากชุมชนนั้น ๆ โดยการ

ประชาสัมพันธ์ เชิญมาประชุม หรือบางครั้งอาจยืมสิ่งของต่าง ๆ ที่มีในชุมชนมาแสดง



ที่มา : แหล่งอ้างอิง boonta-education http://oknation.nationtv.tv ค้นพบ เมื่อวันที่ ๙ สิงหาคม ๒๕๖๑

๑๗๐ คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น





ใบงำน เรื่อง กำรออกแบบกำรจัดนิทรรศกำร “More Than Art”




ค ำชี้แจง ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกแบบการจัดนิทรรศการ และเขียนแผนผังมโนทัศน์ ลงในใบงาน แล้วลงมือ

ปฏิบัติงานการจัดนิทรรศการ