รายงานวิจัยชั้นเรียนการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน รายวิชาประวัติศาสตร์

บรรณานุกรม

กระทรวงศึกษาธิการ. หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร : ชุมนุมสหกรณ์
การเกษตรแห่งประเทศไทย, 2551.

ชวลิต ชูกาแพง. การประเมินการเรียนรู.้ มหาสารคาม : มหาวิทยาลยั มหาสารคาม, 2550.
ธเนศวร์ เจริญเมือง. “การปกครองท้องถ่ินกับการบริหารจัดการท้องถิ่น : อีกมิติหน่ึงของอารยธรรมโลก”.

กรงุ เทพมหานคร : คบไฟ, 2550.
นงนุช สวสั ดิผล. สังคมศึกษามยั มศึกษาปที ่ี 2 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน พุทธศักราช
2551. กรุงเทพมหานคร : บ๊ิกโพร์ เพรส, 2554,
เยาวลักษณ์ อักษรและคณะ. หนังสือเรียนสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร :

อกั ษรเจรญิ ทัศน์, 2551.
วชิ ยั ภโู่ ยธิน และคณะ. หน้าท่ีพลเมอื ง วัฒนธรรมและการดาเนินชวี ติ ในสังคม. กรุงเทพมหานคร :
อักษรเจริญทศั น,์ 2550.
สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) .สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ช้ันประถมศึกษาปีที่ 5.

กรงุ เทพมหานคร : พัฒนาคณุ ภาพวชิ าการ, 2550.
สุวิทย์ มูลคา. การเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นการคิด. พิมพ์ครั้งที่5. กรุงเทพมหานคร :

อี เค บคุ๊ ส์, 2552.
อรทัย ก๊กผล และขนิษฐา สุขะวัฒนะ. คู่มือสมาชิกท้องถิ่น. กรุงเทพมหานคร : ธรรมดาเพลส,

2551.
เอกรินทร์ สี่มหาศาล และคณะ. สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2.

พิมพค์ รง้ั ท่ี 3. กรุงเทพมหานคร : อักษรเจรญิ ทศั น์, 2553.





วชิ า ประวัตศิ าสตร์

โดฝ

นางสาวสถุ ธิดา เกดิ มี

ตำแหน่ง ครู

โรงเรีฝนบ้ำนสนั ปำ่ สกั อำเภอหำงดง จงั หวัดเชฝี งใหม่

สำนกั งำนเขตพื๊นถ่กี ำรศึกผำประถมศึกผำเชฝี งใหม่ เขต ๔

หน่วยการเรียนรู้องิ มาตรฐานตามแนวทาง Backward Design

โครงสร้างหน่วยการเรียนรู้เรื่อง พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา

ช้ัน มธั ยมศึกษาปี ที่ 2 เวลาเรียน 16 ช่ัวโมง

ผู้สอน : นางสาวสุทธิดา เกิดมี โรงเรียนบ้านสันป่ าสัก

ข้ันที่ 1 กาหนดเป้าหมายหลกั ของการเรียนรู้

มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชี้วดั

มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ส 4.3 เขา้ ใจความเป็นมาของชาติไทย วฒั นธรรม ภมู ิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจ

และธารงความเป็ นไทย
ตัวชี้วัด
ส 4.3 ม.2/1 วเิ คราะหพ์ ฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยาและธนบุรีในดา้ นตา่ ง ๆ
ส 4.3 ม.2/2 วเิ คราะห์ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความมนั่ คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา
ส 4.3 ม.2/3 ระบุภมู ิปัญญาและวฒั นธรรมไทยสมยั อยธุ ยาและธนบรุ ี และอิทธิพลของ

ภูมิปัญญาดงั กล่าว ต่อการพฒั นาชาติไทยในยคุ ต่อมา

ความรู้ฝังแน่น ความเข้าใจทคี่ งทน (Enduring Understanding)

นกั เรียนเขา้ ใจวา่ อาณาจกั รอยธุ ยาเป็นอดีตราชธานีของไทยที่มีความเจริญรุ่งเรืองยาวนานถึง 417 ปี
มีลกั ษณะสังคมท่ีมีความหลากหลายทางวฒั นธรรม เน่ืองจากพระมหากษตั ริยส์ มยั อยุธยาเปิ ดโอกาสให้
ชาวต่างชาติเขา้ มาทาการคา้ และพานักอาศยั ในอาณาจกั ร ชาวต่างชาติเหล่าน้ีทาให้เกิดการแลกเปลี่ยน
ศิลปวฒั นธรรม ท้งั ยงั เป็นส่วนสาคญั ในระบบเศรษฐกิจ บางยุคสมยั ชาวต่างชาติไดเ้ ขา้ ไปมีบทบาทในราช
สานกั และมีอิทธิพลต่อสังคมอยธุ ยามากมาย หลกั ฐานที่แสดงถึงการหลอมรวมทางวฒั นธรรมในอาณาจกั ร
อยธุ ยายงั คงปรากฏเป็นมรดกท่ีไดร้ ับการส่งต่อมาจนถึงปัจจุบนั ของสงั คมไทย

โครงสรา้ งหน่วยการเรยี นรเู้ รื่อง พัฒนาการของอาณาจักรอยุธยา 1

สาระการเรียนรู้

1. การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา
2. ปัจจยั ความมนั่ คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา
3. พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา
4. ภูมิปัญญาและศิลปวฒั นธรรมสมยั อยธุ ยา
5. บทบาทและผลงานของบคุ คลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา
6. ความเส่ือมของอาณาจกั รอยธุ ยา

สมรรถนะสาคญั ของผ้เู รียน

1. ความสามารถในการส่ือสาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

1. รักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์
2. ใฝ่ เรียนรู้
3. มงุ่ มน่ั ในการทางาน
4. รักความเป็นไทย

คาถามสาคญั

1. ตาแหน่งทีต่ ้งั ของอาณาจกั รอยธุ ยามีความไดเ้ ปรียบอยา่ งไร
2. นกั เรียนคิดวา่ ประเทศไทยควรนาปัจจยั ใดไปปรับใชเ้ พอ่ื ใหป้ ระเทศเกิดความเจริญรุ่งเรือง
3. การปกครองบา้ นเมืองในสมยั อยธุ ยามลี กั ษณะสาคญั อยา่ งไร
4. การจดั ระเบยี บการปกครองช่วยส่งเสริมความมนั่ คงต่ออาณาจกั รอยธุ ยาอยา่ งไร
5. ปัจจยั ใดท่ีส่งเสริมใหอ้ าณาจกั รอยธุ ยามีความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจ
6. เพราะเหตุใดสังคมในสมยั อยธุ ยาจึงมีความสงบร่มเยน็
7. ความสัมพนั ธก์ บั กลุ่มรัฐบนภาคพ้ืนเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ ก่อใหเ้ กิดการแลกเปล่ียนวฒั นธรรมอยา่ งไร
8. การมีพฒั นาการทางดา้ นความสมั พนั ธก์ บั รัฐในทวปี เอเชียก่อใหเ้ กิดประโยชนอ์ ยา่ งไร
9. จดุ ประสงคใ์ ดที่ทาใหช้ าติตะวนั ตกมีการติดต่อกบั อยธุ ยา

โครงสร้างหนว่ ยการเรียนรเู้ รื่อง พฒั นาการของอาณาจักรอยธุ ยา 2

10. ภมู ิปัญญาดา้ นศาสนาและความเชื่อมีอิทธิพลต่อวถิ ีชีวติ ของผคู้ นอยา่ งไร
11. ภูมิปัญญาและวฒั นธรรมสมยั อยธุ ยามีความสาคญั ตอ่ สังคมในปัจจบุ นั อยา่ งไร
12. นกั เรียนจะอนุรักษภ์ ูมิปัญญาและวฒั นธรรมของไทยอยา่ งไร
13. พระมหากษตั ริยใ์ นสมยั อยธุ ยาเกือบทกุ พระองคท์ รงมพี ระปรีชาสามารถในดา้ นใด เพราะเหตใุ ด
14. เจา้ นายและบคุ คลสาคญั มีบทบาทอยา่ งไร
15. บทบาทของชาวตา่ งชาติในสมยั อยธุ ยาแสดงใหเ้ ห็นถึงคา่ นิยมทางสงั คมในสมยั อยธุ ยาอยา่ งไรบา้ ง
16. นกั เรียนไดร้ ับขอ้ คิดใดบา้ งจากการศึกษาสาเหตุความเส่ือมของอาณาจกั รอยธุ ยา

โครงสร้างหนว่ ยการเรียนรเู้ รือ่ ง พัฒนาการของอาณาจักรอยธุ ยา 3

ข้นั ที่ 2 กาหนดหลกั ฐานหรือร่องรอยของการเรียนรู้

ภาระงาน : ชิ้นงาน/การแสดงออกของผู้เรียน

• ชิ้นงานที่ 9 เร่ือง ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา
• ชิ้นงานท่ี 10 เร่ือง พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา
• ชิ้นงานท่ี 11 เรื่อง ภูมิปัญญาและศิลปวฒั นธรรมสมยั อยธุ ยา
• ชิ้นงานที่ 12 เรื่อง บทบาทและผลงานของบคุ คลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา
• ชิ้นงานที่ 13 เรื่อง ความเสื่อมของอาณาจกั รอยธุ ยา

การประเมินการเรียนรู้

1. ประเมินความรู้ เรื่อง การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา ปัจจยั ความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรือง
ของอาณาจกั รอยธุ ยา พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา ภูมิปัญญาและศิลปวฒั นธรรมสมยั อยธุ ยา
บทบาทและผลงานของบคุ คลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา ความเส่ือมของอาณาจกั รอยธุ ยา (K)
ดว้ ยแบบทดสอบ

2. ประเมนิ กระบวนการทางานกลุ่ม (P) ดว้ ยแบบประเมิน
3. ประเมนิ ชิ้นงาน เร่ือง ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา (P)

ดว้ ยแบบประเมิน
4. ประเมินชิ้นงาน เร่ือง พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา (P) ดว้ ยแบบประเมิน
5. ประเมินชิ้นงาน เร่ือง ภมู ิปัญญาและศิลปวฒั นธรรมสมยั อยธุ ยา (P) ดว้ ยแบบประเมนิ
6. ประเมนิ ชิ้นงาน เรื่อง บทบาทและผลงานของบุคคลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา (P) ดว้ ยแบบประเมนิ
7. ประเมินชิ้นงาน เร่ือง ความเสื่อมของอาณาจกั รอยธุ ยา (P) ดว้ ยแบบประเมิน
8. ประเมินคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ ดา้ นรักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ ใฝ่ เรียนรู้ ม่งุ มน่ั ในการทางาน

รักความเป็นไทย (A) ดว้ ยแบบประเมิน

โครงสรา้ งหนว่ ยการเรียนรเู้ รื่อง พัฒนาการของอาณาจักรอยธุ ยา 4

แบบประเมนิ ตามสภาพจริง (Rubrics)

แบบประเมินกระบวนการทางานกลุ่ม

รายการการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ

กระบวนการ 432 1
ทางานกลุ่ม
มีการกาหนดบทบาท มีการกาหนดบทบาท มีการกาหนดบทบาท ไม่มีการกาหนด
บทบาทสมาชิก
สมาชิกชดั เจน สมาชิกชดั เจน เฉพาะหัวหนา้ และไมม่ ีการช้ีแจง
เป้าหมาย สมาชิก
และมีการช้ีแจงเป้าหมาย มีการช้ีแจงเป้าหมาย ไมม่ ีการช้ีแจงเป้าหมาย ต่างคนต่างทางาน

การทางาน อยา่ งชดั เจนและ อยา่ งชดั เจน

มีการปฏิบตั ิงานร่วมกนั ปฏิบตั ิงานร่วมกนั ปฏิบตั ิงานร่วมกนั

อยา่ งร่วมมือร่วมใจ แต่ไม่มีการประเมิน ไม่ครบทุกคน

พร้อมกบั การประเมิน เป็นระยะ ๆ

เป็นระยะ ๆ

แบบประเมินชิ้นงาน เรื่อง ปัจจัยท่ีส่งผลต่อความมนั่ คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจักรอยุธยา

รายการการประเมนิ 4 ระดบั คณุ ภาพ 1
32

การอธิบาย อธิบายและวเิ คราะห์ อธิบายและวิเคราะห์ อธิบายและวิเคราะห์ อธิบายและวิเคราะห์

และวิเคราะห์ปัจจยั ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความ ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความ ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความ ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความ

ท่ีส่งผลตอ่ ความมน่ั คง มนั่ คงและความ มน่ั คงและความ มน่ั คงและความ มนั่ คงและความ

และความเจริญรุ่งเรือง เจริญรุ่งเรือง เจริญรุ่งเรือง เจริญรุ่งเรือง เจริญรุ่งเรือง

ของอาณาจกั รอยธุ ยา ของอาณาจกั รอยธุ ยา ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้ ของอาณาจกั รอยธุ ยา ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้

ไดส้ ัมพนั ธ์กนั มีการ มีการจาแนกขอ้ มลู ไดส้ อดคลอ้ งกบั ขอ้ มลู แต่ยงั ไม่สอดคลอ้ ง

เชื่อมโยงให้เห็นเป็น แสดงให้เห็นถึง มีการเขียนขยายความ กบั ขอ้ มลู เขียนตาม

ภาพรวม แสดงถึง ความสมั พนั ธท์ าง ยกตวั อยา่ งเพิ่มเติม ขอ้ มูลที่มีอยใู่ น

ความสมั พนั ธก์ บั ประวตั ิศาสตร์ อธิบายให้อ่านเขา้ ใจงา่ ย หนงั สือเรียนและ

ขอ้ มูลทางประวตั ิศาสตร์ อยา่ งเป็นเหตุเป็นผล ไมอ่ ธิบายเพ่มิ เติม

ไดอ้ ยา่ งชดั เจน

โครงสร้างหนว่ ยการเรียนรเู้ รอ่ื ง พัฒนาการของอาณาจักรอยธุ ยา 5

แบบประเมินชิ้นงาน เรื่อง พฒั นาการของอาณาจักรอยธุ ยา

รายการการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ

การอธิบายสรุป 432 1
พฒั นาการ
ของอาณาจกั ร อธิบายสรุปพฒั นาการ อธิบายสรุปพฒั นาการ อธิบายสรุปพฒั นาการ อธิบายสรุปพฒั นาการ
ในดา้ นต่าง ๆ ของอาณาจกั ร
ของอาณาจกั ร ของอาณาจกั ร ของอาณาจกั ร ในดา้ นต่าง ๆ
ไดส้ มั พนั ธ์กบั หัวขอ้
ในดา้ นต่าง ๆ ในดา้ นต่าง ๆ ในดา้ นต่าง ๆ ท่ีกาหนด แต่เน้ือหา
บางส่วนยงั อธิบาย
ไดส้ ัมพนั ธ์กบั หัวขอ้ ไดส้ มั พนั ธก์ บั หัวขอ้ ไดส้ มั พนั ธก์ บั หวั ขอ้ ไม่สอดคลอ้ งกบั ขอ้ มูล
ขาดการนาเสนอขอ้ มูล
ที่กาหนด มีการเชื่อมโยง ที่กาหนด มีการจาแนก ท่ีกาหนด สอดคลอ้ ง เพ่ิมเติม

ให้เห็นเป็นภาพรวม อธิบายนาเสนอขอ้ มูล กบั ขอ้ มลู เหตุการณ์

แสดงให้เห็นถึง ไดอ้ ยา่ งเป็นเหตุเป็นผล ทางประวตั ิศาสตร์

ความสัมพนั ธ์ นาเสนอขอ้ มลู ให้อา่ น

ทางประวตั ิศาสตร์ เขา้ ใจงา่ ย

ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง ชดั เจน

แบบประเมินชิ้นงาน เร่ือง ภูมิปัญญาและศิลปวัฒนธรรมสมัยอยธุ ยา

รายการการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ

การอธิบายภมู ิปัญญา 4 321
และศิลปวฒั นธรรม
สมยั อยธุ ยา อธิบายภูมปิ ัญญา อธิบายภมู ิปัญญา อธิบายภูมิปัญญา อธิบายภมู ปิ ัญญา
และศิลปวฒั นธรรม
สมยั อยธุ ยาไดส้ มั พนั ธ์ และศิลปวฒั นธรรม และศิลปวฒั นธรรม และศิลปวฒั นธรรม
กบั หวั ขอ้ ที่กาหนด
มีการเชื่อมโยงใหเ้ ห็น สมยั อยธุ ยาไดส้ มั พนั ธ์ สมยั อยธุ ยาไดส้ ัมพนั ธ์ สมยั อยธุ ยาไดส้ มั พนั ธ์
เป็ นภาพรวม
แสดงใหเ้ ห็นถึง กบั หวั ขอ้ ที่กาหนด กบั หัวขอ้ ที่กาหนด กบั หัวขอ้ ที่กาหนด
ความสาคญั และคุณคา่
ที่มีต่อสงั คมไทย มีการจาแนกขอ้ มลู และสอดคลอ้ งกบั ขอ้ มลู แต่ยงั ไม่สอดคลอ้ งกบั
ไดอ้ ยา่ งชดั เจน
แสดงให้เห็นถึง มีการเขียนอธิบาย ขอ้ มลู โดยการนาเสนอ

ความสัมพนั ธก์ นั อยา่ ง ให้อ่านเขา้ ใจง่าย ขอ้ มูลยงั ขาดความชดั เจน

เป็ นเหตุเป็ นผล

โครงสรา้ งหน่วยการเรียนรเู้ ร่ือง พัฒนาการของอาณาจักรอยธุ ยา 6

แบบประเมนิ ชิ้นงาน เรื่อง บทบาทและผลงานของบุคคลสาคัญในสมัยอยธุ ยา

รายการการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ

การวิเคราะห์บทบาท 4321
และผลงานของ
บุคคลสาคญั วเิ คราะห์บทบาทและ วเิ คราะห์บทบาทและ วิเคราะห์บทบาทและ วิเคราะห์บทบาทและ
ในสมยั อยธุ ยา
เพอื่ นาไปใชใ้ น ผลงานของบุคคลสาคญั ผลงานของบุคคลสาคญั ผลงานของบุคคลสาคญั ผลงานของบุคคลสาคญั
ชีวิตประจาวนั
ในสมยั อยธุ ยา ในสมยั อยธุ ยา ในสมยั อยธุ ยา ในสมยั อยธุ ยา

เพอ่ื นาไปใชใ้ น เพื่อนาไปใชใ้ น เพ่ือนาไปใชใ้ น เพ่อื นาไปใชใ้ น

ชีวติ ประจาวนั ชีวิตประจาวนั ชีวติ ประจาวนั ชีวิตประจาวนั

ไดส้ มั พนั ธก์ บั หวั ขอ้ ไดส้ มั พนั ธ์กบั หัวขอ้ ไดส้ ัมพนั ธ์กบั หัวขอ้ ไดส้ ัมพนั ธ์กบั หัวขอ้

ที่กาหนด มีการเชื่อมโยง ท่ีกาหนด มีการจาแนก ท่ีกาหนดและสอดคลอ้ ง ที่กาหนด แต่ยงั ไม่

ใหเ้ ห็นเป็นภาพรวม ขอ้ มูล แสดงให้เห็นถึง กบั ขอ้ มูล วเิ คราะห์ สอดคลอ้ งกบั ขอ้ มลู

แสดงใหเ้ ห็นถึง ความสมั พนั ธ์กนั อยา่ ง ใจความสาคญั ได้ โดยการนาเสนอขอ้ มลู

ความสาคญั และคณุ คา่ เป็นเหตุเป็นผล ยงั ขาดความชดั เจน

ท่ีมีต่อสงั คมไทยได้

อยา่ งชดั เจน

แบบประเมินชิ้นงาน เรื่อง ความเสื่อมของอาณาจักรอยุธยา

รายการการประเมนิ 4 ระดบั คณุ ภาพ 1
32

การอธิบายความเสื่อม อธิบายความเสื่อม อธิบายความเสื่อม อธิบายความเส่ือม อธิบายความเส่ือม

ของอาณาจกั รอยธุ ยา ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้ ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้ ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้ ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้

สัมพนั ธก์ บั หัวขอ้ สัมพนั ธก์ บั หวั ขอ้ สมั พนั ธ์กบั หัวขอ้ สมั พนั ธก์ บั หวั ขอ้

ท่ีกาหนด มีการเช่ือมโยง ที่กาหนด มีการจาแนก ท่ีกาหนดและสอดคลอ้ ง ที่กาหนด แต่ยงั ไม่

ให้เห็นเป็นภาพรวม ขอ้ มูลแสดงให้เห็นถึง กบั ขอ้ มลู มีการเขยี น สอดคลอ้ งกบั ขอ้ มลู

แสดงใหเ้ ห็นถึง ความสมั พนั ธ์กนั อธิบายให้อา่ นเขา้ ใจงา่ ย โดยการนาเสนอขอ้ มลู

ความสาคญั และคณุ ค่า อยา่ งเป็นเหตุเป็นผล ยงั ขาดความชดั เจน

ท่ีมีตอ่ สงั คมไทยได้

อยา่ งชดั เจน

โครงสรา้ งหน่วยการเรียนรเู้ รอ่ื ง พัฒนาการของอาณาจักรอยธุ ยา 7

แบบประเมนิ คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

รักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์
ตวั ช้ีวดั ท่ี 1.4 เคารพเทิดทูนสถาบนั พระมหากษตั ริย์

พฤติกรรมบ่งชี้ ดเี ยย่ี ม (3) ดี (2) ผ่าน (1) ไม่ผ่าน (0)
เขา้ ร่วมกิจกรรม ไม่เขา้ ร่วมกิจกรรม
1.4.1 เขา้ ร่วมและ เขา้ ร่วมกิจกรรม เขา้ ร่วมกิจกรรม ท่ีเก่ียวกบั สถาบนั ที่เก่ียวกบั สถาบนั
และมีส่วนร่วม พระมหากษตั ริย์ พระมหากษตั ริย์
มีส่วนร่วมในการ และมีส่วนร่วม ในการจดั กิจกรรม ตามท่ีโรงเรียน
ที่เกี่ยวกบั สถาบนั และชุมชนจดั ข้ึน
จดั กิจกรรมท่ีเกี่ยวกบั ในการจดั กิจกรรม พระมหากษตั ริย์
ตามที่โรงเรียน
สถาบนั พระมหากษตั ริย์ ที่เกี่ยวกบั สถาบนั และชุมชนจดั ข้ึน

1.4.2 แสดงความสานึก พระมหากษตั ริย์

ในพระมหากรุณาธิคณุ ตามที่โรงเรียน

ของพระมหากษตั ริย์ และชุมชนจดั ข้ึน

1.4.3 แสดงออก ช่ืนชมในพระราช-

ซ่ึงความจงรักภกั ดี กรณียกิจ พระปรีชา-

ต่อสถาบนั สามารถของ

พระมหากษตั ริย์ พระมหากษตั ริย์

และพระราชวงศ์

โครงสร้างหนว่ ยการเรยี นรเู้ รอ่ื ง พฒั นาการของอาณาจกั รอยุธยา 8

ใฝ่ เรียนรู้
ตวั ช้ีวดั ที่ 4.2 แสวงหาความรู้จากแหลง่ เรียนรู้ต่าง ๆ ท้งั ภายในและภายนอกโรงเรียน

ดว้ ยการเลือกใชส้ ื่ออยา่ งเหมาะสม บนั ทึกความรู้ วเิ คราะห์ สรุปเป็นองคค์ วามรู้
สามารถนาไปใชใ้ นชีวติ ประจาวนั ได้

พฤติกรรมบ่งชี้ ดเี ยย่ี ม (3) ดี (2) ผ่าน (1) ไม่ผ่าน (0)
ไมศ่ ึกษาคน้ ควา้
4.2.1 ศึกษาคน้ ควา้ ศึกษาคน้ ควา้ ศึกษาคน้ ควา้ ศึกษาคน้ ควา้ หาความรู้
หาความรู้จากหนงั สือ
หาความรู้จากหนงั สือ หาความรู้จากหนงั สือ หาความรู้จากหนงั สือ เอกสาร ส่ิงพมิ พ์
สื่อเทคโนโลยี
เอกสาร สิ่งพมิ พ์ เอกสาร ส่ิงพมิ พ์ เอกสาร ส่ิงพมิ พ์ แหล่งเรียนรู้
ท้งั ภายในและภายนอก
สื่อเทคโนโลยตี ่าง ๆ ส่ือเทคโนโลยี ส่ือเทคโนโลยี โรงเรียน เลือกใชส้ ื่อ
ไดอ้ ยา่ งเหมาะสม
แหลง่ เรียนรู้ท้งั ภายใน และสารสนเทศ และสารสนเทศ มีการบนั ทึกความรู้

และภายนอกโรงเรียน แหล่งเรียนรู้ท้งั ภายใน แหล่งเรียนรู้ท้งั ภายใน

และเลือกใชส้ ่ือไดอ้ ยา่ ง และภายนอกโรงเรียน และภายนอกโรงเรียน

เหมาะสม เลือกใชส้ ื่อ และเลือกใชส้ ่ือ

4.2.2 บนั ทึกความรู้ ไดอ้ ยา่ งเหมาะสม ไดอ้ ยา่ งเหมาะสม

วิเคราะห์ ตรวจสอบ มีการบนั ทึกความรู้ มีการบนั ทึกความรู้

จากสิ่งที่เรียนรู้ วเิ คราะห์ขอ้ มลู วิเคราะห์ขอ้ มูล

สรุปเป็นองคค์ วามรู้ สรุปเป็นองคค์ วามรู้ สรุปเป็นองคค์ วามรู้

4.2.3 แลกเปลี่ยนเรียนรู้ แลกเปลยี่ นเรียนรู้ แลกเปล่ียนเรียนรู้

ดว้ ยวิธีการต่าง ๆ ดว้ ยวธิ ีการที่หลากหลาย กบั ผอู้ ่ืนได้

เพ่ือนาไปใช้ และนาไปใช้

ในชีวติ ประจาวนั ในชีวติ ประจาวนั ได้

มุ่งมน่ั ในการทางาน
ตวั ช้ีวดั ท่ี 6.1 ต้งั ใจและรับผดิ ชอบในการปฏิบตั ิหนา้ ที่การงาน

พฤตกิ รรมบ่งชี้ ดเี ยย่ี ม (3) ดี (2) ผ่าน (1) ไม่ผ่าน (0)

6.1.1 เอาใจใส่ต่อ ต้งั ใจและรับผดิ ชอบ ต้งั ใจและรับผดิ ชอบ ต้งั ใจและรับผดิ ชอบ ไม่ต้งั ใจปฏิบตั ิ
ในการปฏิบตั ิหนา้ ที่ ในการปฏิบตั ิหนา้ ท่ี หนา้ ท่ีการงาน
การปฏิบตั ิหนา้ ท่ี ในการปฏิบตั ิหนา้ ท่ี ท่ีไดร้ ับมอบหมาย ที่ไดร้ ับมอบหมาย
ให้สาเร็จ มีการปรับปรุง ให้สาเร็จ
ท่ีไดร้ ับมอบหมาย ท่ีไดร้ ับมอบหมาย และพฒั นาการทางาน
ใหด้ ีข้ึน
6.1.2 ต้งั ใจและ ใหส้ าเร็จ มีการปรับปรุง

รับผดิ ชอบ และพฒั นาการทางาน

ในการทางานให้สาเร็จ ให้ดีข้ึนดว้ ยตนเอง

6.1.3 ปรับปรุง

และพฒั นาการทางาน

ดว้ ยตนเอง

โครงสร้างหน่วยการเรียนรเู้ รื่อง พฒั นาการของอาณาจักรอยุธยา 9

รักความเป็ นไทย
ตวั ช้ีวดั ที่ 7.3 อนุรักษแ์ ละสืบทอดภูมิปัญญาไทย

พฤตกิ รรมบ่งชี้ ดเี ยยี่ ม (3) ดี (2) ผ่าน (1) ไม่ผ่าน (0)

7.3.1 นาภมู ิปัญญาไทย สืบคน้ ภมู ิปัญญาไทย สืบคน้ ภูมิปัญญาไทย สืบคน้ ภูมิปัญญาไทย ไมส่ นใจภูมิปัญญาไทย
มาใชใ้ หเ้ หมาะสม
ในวิถีชีวติ เขา้ ร่วมและชกั ชวน ท่ีมีอยใู่ นทอ้ งถิ่น ท่ีใชใ้ นทอ้ งถิ่น
7.3.2 ร่วมกิจกรรม
ท่ีเก่ียวขอ้ งกบั คนในครอบครัว เพื่อน เขา้ ร่วมและชกั ชวน เขา้ ร่วมและชกั ชวน
ภมู ิปัญญาไทย
7.3.3 แนะนา และผอู้ ่ืนเขา้ ร่วมกิจกรรม คนในครอบครัว เพื่อน คนในครอบครัว เพ่ือน
มีส่วนร่วม
ในการสืบทอด ท่ีเก่ียวขอ้ งกบั และผอู้ ่ืนเขา้ ร่วมกิจกรรม และผอู้ ื่นเขา้ ร่วมกิจกรรม
ภูมิปัญญาไทย
ภูมิปัญญาไทย ท่ีเก่ียวขอ้ งกบั ที่เก่ียวขอ้ งกบั

ใชแ้ ละแนะนาให้เพ่ือน ภมู ิปัญญาไทย ภูมิปัญญาไทย

ใชภ้ ูมิปัญญาไทย ใชแ้ ละแนะนา ใชแ้ ละแนะนาให้

ในชีวิตประจาวนั ให้เพอื่ นใชภ้ ูมิปัญญาไทย เพ่ือนใชภ้ มู ิปัญญาไทย

และมีส่วนร่วมในการ ในชีวิตประจาวนั ในชีวติ ประจาวนั

สืบทอดภูมปิ ัญญาไทย

โครงสร้างหน่วยการเรียนรเู้ ร่ือง พฒั นาการของอาณาจกั รอยุธยา 10

ข้นั ที่ 3 การจดั กจิ กรรมการเรียนการสอนหรือประสบการณ์การเรียนรู้

การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

•ข้•ันส•ังเ•กต• ร•วบ• ร•วม•ข้•อม•ูล•(G•at•he•ri•ng•)

1. นกั เรียนสงั เกตภาพอาณาจกั รอยธุ ยา แลว้ ร่วมกนั สนทนาโดยใชค้ าถาม จากน้นั อภิปราย
เป็นความรู้ร่วมกนั เก่ียวกบั อาณาจกั รอยธุ ยา

2. นกั เรียนสงั เกตแผนทก่ี รุงศรีอยธุ ยา ฉบบั พระยาโบราณราชธานินทร์ แลว้ ร่วมกนั สนทนา
โดยใชค้ าถาม จากน้นั อภิปรายเป็นความรู้ร่วมกนั เก่ียวกบั ความมนั่ คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั ร
อยธุ ยา

3. นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเพอ่ื รวบรวมความรู้จากประสบการณ์เดิม โดยใชค้ าถาม จากน้นั อภิปราย
เป็นความรู้เพ่ิมเติมร่วมกนั เก่ียวกบั อาณาจกั รอยธุ ยา

4. นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเพอ่ื รวบรวมความรู้จากประสบการณ์เดิม โดยใชค้ าถาม จากน้นั อภิปราย
เป็นความรู้เพ่มิ เติมร่วมกนั เกี่ยวกบั การจดั ระเบียบการปกครอง

5. นกั เรียนพิจารณาขอ้ ความจากหนงั สือประวตั ิศาสตร์ธรรมชาติและการเมืองแห่งราชอาณาจกั รสยาม
ในแผน่ ดินสมยั สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช ของนิโกลาส์ แชรแวส แลว้ ร่วมกนั สนทนาโดยใชค้ าถาม จากน้นั
อภิปรายเป็นความรู้เพิ่มเติมร่วมกนั เกี่ยวกบั เรื่อง เศรษฐกิจสมยั อยธุ ยา

6. นกั เรียนสงั เกตแผนท่ีกรุงศรีอยธุ ยา ฉบบั พระยาโบราณราชธานินทร์ แลว้ ร่วมกนั สนทนา
โดยใชค้ าถาม

7. นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเก่ียวกบั ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งประเทศ โดยใชค้ าถาม จากน้นั อภิปราย
เป็นความรู้เพ่ิมเติมร่วมกนั เก่ียวกบั นโยบายความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งรัฐของอาณาจกั รอยธุ ยา

8. นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเก่ียวกบั ความสมั พนั ธ์กบั รัฐในทวปี เอเชีย โดยใชค้ าถาม
9. นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเกี่ยวกบั ความสมั พนั ธก์ บั ชาติตะวนั ตก โดยใชค้ าถาม
10. นกั เรียนสงั เกตภาพประเพณีท่ีกาหนด แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม จากน้นั อภิปราย
เป็นความรู้เพม่ิ เติมร่วมกนั เก่ียวกบั ความหมายของภูมิปัญญาและวฒั นธรรม แลว้ ร่วมกนั สนทนาเก่ียวกบั
ภมู ิปัญญาสมยั อยธุ ยา โดยใชค้ าถาม
11. นกั เรียนสงั เกตภาพศิลปกรรมของอยธุ ยาดา้ นประติมากรรม สถาปัตยกรรม จิตรกรรม
ประณีตศิลป์ เพอ่ื ศึกษาขอ้ มลู เกี่ยวกบั ลกั ษณะทางภมู ิปัญญาและศิลปวฒั นธรรมที่เป็นเอกลกั ษณ์ของอยธุ ยา
จากน้นั ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม

โครงสร้างหน่วยการเรยี นรเู้ ร่อื ง พฒั นาการของอาณาจกั รอยุธยา 11

12. นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเพอื่ รวบรวมความรู้จากประสบการณ์เดิมเกี่ยวกบั วรรณกรรม
และศิลปะการแสดงในสมยั อยธุ ยา โดยใชค้ าถาม

13. นกั เรียนสงั เกตภาพท่ีกาหนด แลว้ ร่วมกนั สนทนาเพอื่ รวบรวมความรู้จากประสบการณ์เดิม
โดยใชค้ าถาม

14. นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเพอ่ื รวบรวมความรู้จากประสบการณ์เดิมเกี่ยวกบั บุคคลสาคญั
ในสมยั อยธุ ยา โดยใชค้ าถาม

15. นกั เรียนดูคลิปวดิ ีโอเก่ียวกบั บทบาทของคอนสแตนติน ฟอลคอน จากละครเรื่อง บุพเพสนั นิวาส
แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม

16. นกั เรียนอ่านขอ้ ความท่ีกาหนด แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม
17. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มลู เก่ียวกบั พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา จากหนงั สือเรียน
และแหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ เพมิ่ เติม

•(ขG•้นั aค•tดิh•eวrิเ•คinรg•า)ะ•ห์•แล•ะส•รุป• ค•วา•ม•รู้ •(P•ro•ces•si•ng•)

18. นกั เรียนวเิ คราะหก์ ารต้งั ถิ่นฐานกอ่ นการสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา วา่ มลี กั ษณะอยา่ งไร
จากน้นั วเิ คราะห์ความสัมพนั ธ์ของรัฐต่าง ๆ ก่อนที่จะมกี ารสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา วา่ เป็นไป
ในรูปแบบใดบา้ ง แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

19. นกั เรียนวเิ คราะหเ์ ก่ียวกบั ปัจจยั สาคญั ที่พระเจา้ อู่ทองสามารถสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยาได้
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

20. นกั เรียนวเิ คราะหเ์ กี่ยวกบั ปัจจยั ดา้ นสภาพชยั ภมู ิและทต่ี ้งั ของอาณาจกั รอยธุ ยา
พระปรีชาสามารถของพระมหากษตั ริย์ และการผสมผสานทางเช้ือชาติของประชากร แลว้ สรุปความรู้เป็น
ความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

21. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคดิ เห็นเก่ียวกบั ระบอบการปกครองของอาณาจกั รอยธุ ยา
โดยใชค้ าถาม

22. นกั เรียนร่วมกนั วเิ คราะห์และสรุปความรู้เก่ียวกบั ระบอบการปกครองของอาณาจกั รอยธุ ยา
พร้อมบอกระยะเวลาและรายพระนามของพระมหากษตั ริยล์ งในแผนภาพความคิด

23. นกั เรียนวเิ คราะหล์ กั ษณะการจดั ระเบียบการปกครองในสมยั สมเดจ็ พระรามาธิบดีท่ี 1
(พระเจา้ อู่ทอง) การปฏิรูปการปกครองในสมยั สมเดจ็ พระบรมไตรโลกนาถ และการปรับปรุงเพม่ิ เติม
ในสมยั ต่อมา แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

24. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกบั เรื่องกฎหมายและการศาลสมยั อยธุ ยา โดยใชค้ าถาม
จากน้นั วเิ คราะห์ลกั ษณะของกฎหมายและการศาลสมยั อยธุ ยา แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอด
ลงในแผนภาพความคิด

โครงสรา้ งหนว่ ยการเรยี นรเู้ รอื่ ง พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา 12

25. นกั เรียนวเิ คราะห์ลกั ษณะการปกครองของอาณาจกั รอยธุ ยาในสมยั สมเดจ็ พระรามาธิบดีท่ี 1
กบั สมยั สมเดจ็ พระบรมไตรโลกนาถ วา่ มีความเหมอื นและความแตกต่างกนั อยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้
เป็ นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

26. นกั เรียนวเิ คราะหเ์ กี่ยวกบั ลกั ษณะเศรษฐกิจสมยั อยธุ ยาวา่ มีลกั ษณะอยา่ งไร และจาแนกเศรษฐกิจ
ภาคการผลิตในสมยั อยธุ ยาวา่ มีลกั ษณะอยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพ
ความคิด

27. นกั เรียนวเิ คราะหเ์ กี่ยวกบั การคา้ สมยั อยธุ ยาวา่ มีลกั ษณะอยา่ งไรบา้ ง และวเิ คราะห์การคา้ ภายใน
และการคา้ ภายนอกของอาณาจกั รอยธุ ยาวา่ มีผลดีและผลเสียอยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอด
ลงในแผนภาพความคิด

28. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเพื่อสรุปความรู้เกี่ยวกบั เศรษฐกิจสมยั อยธุ ยา โดยใชค้ าถาม
จากน้นั วเิ คราะหเ์ ก่ียวกบั ภาคการเงินการคลงั ของรัฐ แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพ
ความคิด

29. นกั เรียนวเิ คราะห์โครงสร้างชนช้นั ในสังคมสมยั อยธุ ยา โดยใชค้ าถาม จากน้นั สรุปความรู้
เป็ นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

30. นกั เรียนวเิ คราะห์วา่ ขนุ นางมีอิทธิพลอยา่ งไรต่อพฒั นาการทางสังคมของอยธุ ยา จากน้นั วเิ คราะห์
เก่ียวกบั การจดั ลาดบั ชนช้นั ผถู้ ูกปกครอง วา่ มีผลดีและผลเสียต่อสภาพสงั คมสมยั อยธุ ยาอยา่ งไร แลว้ สรุป
ความรู้เป็ นแผนภาพความคิด

31. นกั เรียนวเิ คราะห์ลกั ษณะวถิ ีชีวติ ในสมยั อยธุ ยา ลกั ษณะสงั คมในสมยั อยธุ ยา และสังคม
ในสมยั ปัจจุบนั วา่ มีความเหมือนและความแตกต่างกนั อยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงใน
แผนภาพความคิด

32. นกั เรียนวเิ คราะห์ลกั ษณะความสัมพนั ธแ์ บบขยายอิทธิพลไปครอบครองรัฐอื่น ๆ ของอยธุ ยา
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

33. นกั เรียนแบง่ กลุ่มออกเป็น 4 กลุ่ม เพ่อื เลือกสืบคน้ เหตุการณ์สาคญั ของประเทศท่ีมีความสมั พนั ธ์
กบั อยธุ ยาในรูปแบบการขยายอิทธิพลไปครอบครองรัฐอ่ืน จากน้นั วเิ คราะห์ผลที่เกิดข้ึน แลว้ สรุปความรู้
เป็ นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

34. นกั เรียนวเิ คราะห์ลกั ษณะความสัมพนั ธ์แบบการแขง่ ขนั อิทธิพลกบั รัฐที่มีอานาจทดั เทียมกนั
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

35. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็น เพอ่ื สรุปความรู้เก่ียวกบั ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งไทยกบั พมา่
โดยใชค้ าถาม จากน้นั วเิ คราะห์เหตุการณ์ไทยกบั พม่าทางดา้ นสงคราม แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอด
ลงในแผนภาพความคิด

โครงสร้างหน่วยการเรยี นรเู้ รอื่ ง พัฒนาการของอาณาจกั รอยธุ ยา 13

36. นกั เรียนวเิ คราะห์เก่ียวกบั ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งอยธุ ยากบั จีนวา่ มีลกั ษณะอยา่ งไร โดยใชค้ าถาม
จากน้นั วเิ คราะห์พฒั นาการของความสมั พนั ธว์ า่ มีลกั ษณะอยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอด
ลงในแผนภาพความคิด

37. นกั เรียนวเิ คราะห์เก่ียวกบั ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งอยธุ ยากบั ญี่ป่ นุ วา่ มีลกั ษณะอยา่ งไร
โดยใชค้ าถาม จากน้นั วเิ คราะห์พฒั นาการของความสัมพนั ธว์ า่ มีลกั ษณะอยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้
เป็ นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

38. นกั เรียนวเิ คราะห์เกี่ยวกบั ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งอยธุ ยากบั รัฐมุสลิมวา่ มีลกั ษณะอยา่ งไร
โดยใชค้ าถาม จากน้นั วเิ คราะห์พฒั นาการของความสัมพนั ธ์วา่ มีลกั ษณะอยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้
เป็ นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

39. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเก่ียวกบั พฒั นาการความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งอยธุ ยา
และหมเู่ กาะต่าง ๆ และลงั กา โดยใชค้ าถาม

40. นกั เรียนวเิ คราะห์เกี่ยวกบั ปัจจยั ที่ส่งเสริมใหช้ าติตะวนั ตกเขา้ มาติดตอ่ กบั อยธุ ยาในดา้ นต่าง ๆ
และปัจจยั ทอ่ี ยธุ ยาติดต่อกบั ชาติตะวนั ตกในดา้ นต่าง ๆ แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพ
ความคิด

41. นกั เรียนวเิ คราะหเ์ กี่ยวกบั ลกั ษณะการติดต่อกบั ชาติตะวนั ตก จากน้นั แบง่ กลุ่มเพือ่ สืบคน้ ขอ้ มลู
เก่ียวกบั ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งอยธุ ยาและชาติตะวนั ตกทสี่ นใจมา 1 ประเทศ วเิ คราะห์ผลดีและผลเสีย
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

42. นกั เรียนวเิ คราะห์เกี่ยวกบั ภูมิปัญญาดา้ นศาสนาและความเชื่อ ดา้ นการประกอบอาชีพ
และดา้ นท่ีอยอู่ าศยั วา่ มลี กั ษณะและความสาคญั อยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอด
ลงในแผนภาพความคิด

43. นกั เรียนจาแนกลกั ษณะประติมากรรม สถาปัตยกรรม จิตรกรรม และประณีตศลิ ป์ ในสมยั อยธุ ยา
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

44. นกั เรียนวเิ คราะหล์ กั ษณะวรรณกรรมของอยธุ ยาวา่ แบง่ เป็นกี่สมยั อะไรบา้ ง จากน้นั จาแนก
ภมู ิปัญญาดา้ นวรรณกรรมสมยั อยธุ ยาวา่ มอี ะไรบา้ ง แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพ
ความคิด

45. นกั เรียนวเิ คราะห์คุณคา่ และความสาคญั ของวรรณกรรมสมยั อยธุ ยาที่มตี อ่ สงั คมอยธุ ยา
และสังคมในปัจจบุ นั แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

46. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเก่ียวกบั นาฏยกรรมสมยั อยธุ ยา โดยใชค้ าถาม จากน้นั วเิ คราะห์
ลกั ษณะของนาฏยกรรมสมยั อยธุ ยาวา่ มีลกั ษณะอยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอด
ลงในแผนภาพความคิด

47. นกั เรียนวเิ คราะห์เก่ียวกบั พระราชกรณียกิจของพระมหากษตั ริยใ์ นสมยั อยธุ ยา แลว้ สรุปความรู้
เป็ นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

โครงสรา้ งหน่วยการเรยี นรเู้ รอื่ ง พัฒนาการของอาณาจักรอยุธยา 14

48. นกั เรียนร่วมกนั จาแนกเจา้ นายและบคุ คลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิด
รวบยอดลงในแผนภาพความคิด

49. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกบั บทบาทของสมเดจ็ พระสุริโยทยั และกวสี ยาม
ในสมยั อยธุ ยา โดยใชค้ าถาม

50. นกั เรียนวเิ คราะห์บทบาทและผลงานของชาวต่างชาติในสมยั อยธุ ยา จากน้นั วเิ คราะหเ์ ก่ียวกบั
ผลท่ีเกิดข้ึนจากการท่ีมีชาวตา่ งชาติเขา้ รับราชการในสมยั อยธุ ยา แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอด
ลงในแผนภาพความคิด

51. นกั เรียนวเิ คราะห์ปัจจยั ท่ีทาใหอ้ าณาจกั รอยธุ ยาเกิดความเส่ือม แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิด
รวบยอดลงในแผนภาพความคิด

52. นกั เรียนวเิ คราะหเ์ ก่ียวกบั การเสียกรุงศรีอยธุ ยาคร้ังท่ี 1 และคร้ังท่ี 2 วา่ มีความเหมือน
และความแตกต่างกนั อยา่ งไร แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

53. นกั เรียนคิดประเมนิ เพอ่ื เพมิ่ คุณคา่ แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอดเก่ียวกบั เรื่อง พฒั นาการของ
อาณาจกั รอยธุ ยา

• •ข้ัน•ป•ฏิบ• ตั •ิแล•ะส• ร•ุปค•ว•าม•รู้ห•ล•งั ก•าร•ปฏ• ิบ• ตั •ิ (A• p•pl•yin•g•an•d•Co•n•str•uc•tin•g•th•e K• n•ow• le•dg•e)•
5•4.• นกั เรียนแบ่งกลุ่มเพอื่ สืบคน้ ขอ้ มลู เก่ียวกบั การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยาตามประเดน็ ที่กาหนด

แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแบบบนั ทึก
55. นกั เรียนวเิ คราะห์ความมนั่ คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา แลว้ สรุปความรู้เป็น

ความคิดรวบยอดลงในชิ้นงานที่ 9 เร่ือง ปัจจยั ท่ีส่งผลต่อความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั ร
อยธุ ยา

56. นกั เรียนแบ่งกลุ่มเพอื่ ศึกษาคน้ ควา้ เกี่ยวกบั พระมหากษตั ริยส์ มยั อยธุ ยาท่ีสนใจมา 1 พระองค์
พร้อมวเิ คราะห์พฒั นาการทางดา้ นการเมืองการปกครอง แลว้ สรุปความรู้ลงในแบบบนั ทึกตามท่ีแต่ละกลุ่ม
ออกแบบ

57. นกั เรียนเลือกศึกษาเกี่ยวกบั การจดั ระเบียบการปกครองมา 1 เร่ือง จากน้นั วเิ คราะห์วา่ มีลกั ษณะ
อยา่ งไร ส่งผลดีและผลเสียอยา่ งไรต่ออาณาจกั รอยธุ ยา แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพ
ความคิด

58. นกั เรียนแบง่ กลุ่มเพอ่ื วเิ คราะห์เก่ียวกบั พฒั นาการทางเศรษฐกิจในสมยั อยธุ ยาตามลาดบั
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด

59. นกั เรียนวเิ คราะห์พฒั นาการทางสงั คมในสมยั อยธุ ยาตามลาดบั แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิด
รวบยอดลงในแผนภาพความคิด

โครงสร้างหนว่ ยการเรียนรเู้ รื่อง พัฒนาการของอาณาจักรอยุธยา 15

60. นกั เรียนแบ่งกลุ่มเพอื่ คน้ ควา้ ขอ้ มลู เกี่ยวกบั สงครามระหวา่ งอยธุ ยาและพมา่ มากลุ่มละ
1 เหตุการณ์ แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแบบบนั ทึก

61. นกั เรียนแบง่ กลุ่มเพื่อเลือกศึกษาและวเิ คราะห์ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งอยธุ ยากบั รัฐในทวปี เอเชีย
ท่ีสนใจมา 1 เหตุการณ์ จากน้ันบอกผลที่เกิดข้ึน แลว้ สรุปความรู้เป็ นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพ
ความคิด

62. นกั เรียนสรุปเกี่ยวกบั พฒั นาการในดา้ นต่าง ๆ ของอาณาจกั รอยธุ ยา ลงในแผนภาพความคิด
ในชิ้นงานที่ 10 เร่ือง พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา

63. นกั เรียนแบ่งกลุ่มเพ่ือวเิ คราะห์และเปรียบเทียบระหวา่ งความเช่ืออนั เนื่องมาจากศาสนา
และความเช่ือเร่ืองไสยศาสตร์ วา่ มีความเหมือนและความแตกต่างกนั อยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิด
รวบยอดลงในแผนภาพความคิด

64. นกั เรียนแบง่ กลุ่มเพอ่ื สืบคน้ ขอ้ มลู เก่ียวกบั ภูมิปัญญาดา้ นศิลปกรรมที่สนใจมา 1 เร่ือง จากน้นั
วเิ คราะห์ขอ้ มูลตามประเดน็ ท่ีกาหนด แลว้ สรุปความรู้ลงในแบบบนั ทึกตามที่แต่ละกลุ่มออกแบบ

65. นกั เรียนศึกษาคน้ ควา้ ภมู ิปัญญาไทยสมยั อยธุ ยาที่นกั เรียนสนใจมา 1 ประเภท แลว้ บนั ทึกลงใน
แบบบนั ทึกในชิ้นงานท่ี 11 เร่ือง ภูมิปัญญาและศิลปวฒั นธรรมสมยั อยธุ ยา

66. นกั เรียนแบ่งกลุ่มเลือกศึกษาพระมหากษตั ริยใ์ นสมยั อยุธยาที่สนใจมา 1 พระองค์ โดยระบุ
ขอ้ มูลประวตั ิ บทบาทและผลงาน จากน้นั วเิ คราะห์ขอ้ คิดและแบบอยา่ งที่ดีเพ่ือนาไปใชใ้ นชีวติ ประจาวนั
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแบบบนั ทึก

67. นกั เรียนแบง่ กลุ่มเลือกศึกษาเจา้ นายและบคุ คลสาคญั ในสมยั อยธุ ยาที่สนใจมา 1 ทา่ น โดยระบุ
ขอ้ มูลประวตั ิ บทบาทและผลงาน จากน้นั วเิ คราะห์ขอ้ คิดและแบบอยา่ งท่ีดีเพอ่ื นาไปใชใ้ นชีวติ ประจาวนั
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแบบบนั ทึก

68. นกั เรียนเลือกศึกษาประวตั ิของบุคคลสาคญั ในสมยั อยธุ ยาที่สนใจมา 1 ทา่ น แลว้ วเิ คราะห์ขอ้ คิด
และแบบอยา่ งที่ดีเพอื่ นาไปใชใ้ นชีวติ ประจาวนั ลงในแผนภาพความคิดในชิ้นงานท่ี 12 เรื่อง บทบาท
และผลงานของบคุ คลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา

69. นกั เรียนวเิ คราะห์สาเหตุของความเส่ือมของอาณาจกั รอยธุ ยา พร้อมท้งั บอกผลท่ีเกิดข้ึน
ต่ออาณาจกั รอยธุ ยา บนั ทึกขอ้ มลู ลงในชิ้นงานที่ 13 เร่ือง ความเสื่อมของอาณาจกั รอยธุ ยา

70. นกั เรียนตรวจสอบความถูกตอ้ งเรียบร้อยของผลงานและชิ้นงาน หากพบขอ้ ผดิ พลาด
ใหป้ รับปรุงแกไ้ ขใหด้ ีข้ึน

โครงสร้างหน่วยการเรียนรเู้ รอื่ ง พฒั นาการของอาณาจักรอยธุ ยา 16

71. นกั เรียนร่วมกนั สรุปส่ิงทเี่ ขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
อาณาจกั รอยธุ ยาเป็นอดีตราชธานีของไทยทม่ี ีความเจริญรุ่งเรืองยาวนานถึง 417 ปี

มีลกั ษณะสงั คมที่มีความหลากหลายทางวฒั นธรรม เน่ืองจากพระมหากษตั ริยส์ มยั อยธุ ยาเปิ ดโอกาส
ใหช้ าวตา่ งชาติเขา้ มาทาการคา้ และพานกั อาศยั ในอาณาจกั ร ชาวต่างชาติเหล่าน้ีทาใหเ้ กิดการแลกเปล่ียน
ศิลปวฒั นธรรม ท้งั ยงั เป็นส่วนสาคญั ในระบบเศรษฐกิจ บางยคุ สมยั ชาวตา่ งชาติไดเ้ ขา้ ไปมีบทบาท
ในราชสานกั และมีอิทธิพลต่อสงั คมอยธุ ยามากมาย หลกั ฐานที่แสดงถึงการหลอมรวมทางวฒั นธรรม
ในอาณาจกั รอยธุ ยายงั คงปรากฏเป็นมรดกที่ไดร้ ับการส่งต่อมาจนถึงปัจจุบนั ของสังคมไทย

• ข•้นั •สื่อ•ส•าร•แล•ะน• า•เสน• อ• (A• p•pl•yin•g•th•e•Co•m•m•un•ic•ati•on• S•ki•ll)•

72. นกั เรียนออกมานาเสนอผลงานและชิ้นงานหนา้ ช้นั เรียน
73. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายสรุปเกี่ยวกบั วธิ ีการทางานใหเ้ ห็นการคิดเชิงระบบและวธิ ีการทางาน
ท่ีมีแบบแผน

• ข•้นั •ป•ระ•เม•นิ เ•พ่ือ•เพ• ม่ิ •คุณ• ค•่าบ•ร•ิกา•รส•ังค•ม•แล• ะ•จติ •ส•าธ•าร•ณะ• (•Se•lf-•Re•gu•la•tin•g•)

74. นกั เรียนร่วมกนั จดั ป้ายนิเทศเกี่ยวกบั การจดั ระเบียบการปกครองในสมยั อยธุ ยา และสมยั ปัจจุบนั
เพอื่ เป็นการเผยแพร่ความรู้ใหแ้ ก่สมาชิกในโรงเรียน

75. นกั เรียนร่วมกนั จดั ทาป้ายนิเทศเก่ียวกบั พฒั นาการทางเศรษฐกิจในสมยั อยธุ ยา เพอื่ เป็นการ
เผยแพร่ความรู้ใหก้ บั สมาชิกในโรงเรียน

76. นกั เรียนร่วมกนั จดั ทาป้ายนิเทศเกี่ยวกบั ลกั ษณะสังคมและวถิ ีชีวติ ในสมยั อยธุ ยาที่สอดคลอ้ ง
กบั ปัจจบุ นั เพอ่ื เป็นการเผยแพร่ความรู้และอนุรักษไ์ วใ้ หค้ งอยสู่ ืบไป

77. นกั เรียนท้งั หอ้ งร่วมกนั จดั ทา PowerPoint เก่ียวกบั ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งประเทศในสมยั อยธุ ยา
แลว้ นาไปลงเวบ็ ไซตข์ องโรงเรียนเพ่ือเป็นการเผยแพร่ความรู้

78. นกั เรียนร่วมกนั จดั นิทรรศการเผยแพร่ความรู้เร่ือง ภูมิปัญญาและศิลปวฒั นธรรมสมยั อยธุ ยา
และเสนอแนวทางการอนุรักษภ์ มู ิปัญญาและศิลปวฒั นธรรมไทย

79. นกั เรียนร่วมกนั จดั ป้ายนิเทศ เพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกบั บทบาทและผลงานของบุคคลสาคญั
ในสมยั อยธุ ยาใหผ้ อู้ ื่นไดร้ ับทราบ

โครงสร้างหน่วยการเรยี นรเู้ รื่อง พฒั นาการของอาณาจักรอยธุ ยา 17

80. นกั เรียนประเมินตนเอง โดยเขียนแสดงความรู้สึกหลงั การเรียนและหลงั การทากิจกรรม
ในประเดน็ ต่อไปน้ี

• สิ่งที่นกั เรียนไดเ้ รียนรู้ในวนั น้ีคืออะไร
• นกั เรียนมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากนอ้ ยเพียงใด
• เพอ่ื นนกั เรียนในกลุ่มมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากนอ้ ยเพียงใด
• นกั เรียนพอใจกบั การเรียนในวนั น้ีหรือไม่ เพียงใด
• นกั เรียนจะนาความรู้ท่ีไดน้ ้ีไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชนแ์ ก่ตนเอง ครอบครัว และสังคมทว่ั ไป

ไดอ้ ยา่ งไร
จากน้นั แลกเปล่ียนตรวจสอบข้นั ตอนการทางานทุกข้นั ตอนวา่ จะเพิ่มคุณคา่ ไปสู่สังคม
เกิดประโยชนต์ ่อสังคมใหม้ ากข้ึนกวา่ เดิมในข้นั ตอนใดบา้ ง สาหรับการทางานในคร้ังต่อไป

สื่อการเรียนรู้/แหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน ประวตั ิศาสตร์ ช้นั มธั ยมศกึ ษาปี ที่ 2
ของสถาบนั พฒั นาคณุ ภาพวชิ าการ (พว.)

2. ภาพอาณาจกั รอยธุ ยา
3. แผนที่กรุงศรีอยธุ ยา ฉบบั พระยาโบราณราชธานินทร์
4. ภาพประเพณีทาขวญั ขา้ ว
5. ภาพงานศิลปกรรมสมยั อยธุ ยา
6. ภาพพระบรมราชานุสาวรียส์ มเดจ็ พระนเรศวรมหาราช
7. คลิปวดิ ีโอ
8. ขอ้ ความ
9. แหล่งการเรียนรู้ท้งั ภายในและภายนอกโรงเรียน

โครงสร้างหน่วยการเรียนรเู้ รอื่ ง พัฒนาการของอาณาจกั รอยุธยา 18

แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-Test)

ชื่อ ______________________________________________ เลขท่ี _______ ช้ัน ______ ได_้ ___________คะแนน
นักเรียนใช้ดนิ สอระบายลงใน หน้าคาตอบทถ่ี ูกต้องให้เต็มวง คะแนนเตม็ 10 คะแนน

1. ในสมยั กรุงศรีอยธุ ยามีการปกครองแบบใด 19
1 เผดจ็ การ
2 คณาธิปไตย
3 ประชาธิปไตย
4 สมบูรณาญาสิทธิราชย์

2. การปกครองสมยั อยธุ ยาไดร้ ับการถ่ายทอดแนวคิดจากท่ีใด
1 พม่า-อินเดีย
2 ขอม-มอญ
3 สุโขทยั -เขมร
4 อินเดีย-เขมร

3. สงครามคร้ังแรกที่กรุงศรีอยธุ ยาตอ้ งยกทพั ไปปราบหลงั จากสถาปนาราชธานีใหมค่ ือชาติใด
1 พม่า
2 มอญ
3 เขมร
4 มลายู

4. พระมหากษตั ริยพ์ ระองคแ์ รกแห่งอาณาจกั รอยธุ ยาคือใคร
1 พระมหาธรรมราชาที่ 1
2 พระมหาธรรมราชาท่ี 2
3 สมเดจ็ พระรามาธิบดีที่ 1
4 พระมหาธรรมราชาท่ี 4

5. ขอ้ ใดกล่าวถูกตอ้ งเก่ียวกบั ลกั ษณะวถิ ีชีวติ ในสมยั อยธุ ยา
1 มีวถิ ีชีวติ ตามแบบตะวนั ตก
2 มีวถิ ีชีวติ แบบเท่าเทียมกนั ทุกชนช้นั ในสงั คม
3 มีวถิ ีชีวติ แบบเรียบง่าย และสนั โดษ
4 มีวถิ ีชีวติ ผกู พนั กบั วดั และพระพทุ ธศาสนา

โครงสรา้ งหน่วยการเรียนรเู้ รือ่ ง พัฒนาการของอาณาจกั รอยธุ ยา

6. กรุงศรีอยธุ ยาติดต่อคา้ ขายกบั ชาติใดเป็นชาติแรก
1 จีน
2 ลงั กา
3 พมา่
4 อินเดีย

7. การท่ีคนไทยรักอิสระ เสรีภาพ มีความสามารถ กลา้ หาญ ไม่ยอมอยใู่ ตอ้ านาจของชนชาติใด
แสดงใหเ้ ห็นถึงเอกลกั ษณป์ ระจาชาติในขอ้ ใด
1 ความยดึ มน่ั ในหลกั ธรรม
2 ความมีชาติกาเนิดอนั ยาวนาน
3 ความเป็นชาติท่ีมเี อกราช
4 ความมน่ั คงของสถาบนั ชาติ

8. หนงั สือแบบเรียนเล่มแรกของไทยตรงกบั ขอ้ ใด
1 ลิลิตยวนพา่ ย
2 จินดามณี
3 โคลงโลกนิติ
4 ลิลิตพระลอ

9. ตูพ้ ระธรรมพระไตรปิ ฎก และธรรมาสนใ์ นสมยั อยธุ ยาส่วนใหญจ่ ะเกี่ยวขอ้ งกบั ประณีตศิลป์ ในขอ้ ใด
มากที่สุด
1 เครื่องถว้ ยชาม
2 ทอง
3 เคร่ืองไมจ้ าหลกั
4 เคร่ืองถม

10. งานจิตรกรรมสมยั อยธุ ยาตอนตน้ มกั เกี่ยวขอ้ งกบั เร่ืองใดมากทีส่ ุด
1 ศาสนพธิ ี
2 วถิ ีชีวติ ชาวบา้ น
3 พระราชพธิ ี
4 พระพทุ ธศาสนา

โครงสร้างหน่วยการเรียนรเู้ รอ่ื ง พฒั นาการของอาณาจักรอยุธยา 20

แบบทดสอบหลงั เรียน (Post-Test)

ช่ือ ________________________________________________ เลขท่ี ______ ช้ัน _____ ได_้ ___________คะแนน
นักเรียนใช้ดนิ สอระบายลงใน หน้าคาตอบทถี่ ูกต้องให้เต็มวง คะแนนเตม็ 10 คะแนน

1. พระมหากษตั ริยพ์ ระองคแ์ รกแห่งอาณาจกั รอยธุ ยาคอื ใคร 21
1 พระมหาธรรมราชาท่ี 1
2 พระมหาธรรมราชาท่ี 2
3 สมเดจ็ พระรามาธิบดีท่ี 1
4 พระมหาธรรมราชาที่ 4

2. สงครามคร้ังแรกที่กรุงศรีอยธุ ยาตอ้ งยกทพั ไปปราบหลงั จากสถาปนาราชธานีใหมค่ ือชาติใด
1 พมา่
2 มอญ
3 เขมร
4 มลายู

3. ในสมยั กรุงศรีอยธุ ยามกี ารปกครองแบบใด
1 เผดจ็ การ
2 คณาธิปไตย
3 ประชาธิปไตย
4 สมบูรณาญาสิทธิราชย์

4. การปกครองสมยั อยธุ ยาไดร้ ับการถา่ ยทอดจากท่ีใด
1 พมา่ -อินเดีย
2 ขอม-มอญ
3 สุโขทยั -เขมร
4 อินเดีย-เขมร

5. กรุงศรีอยธุ ยาติดตอ่ คา้ ขายกบั ชาติใดเป็นชาติแรก
1 จีน
2 ลงั กา
3 พม่า
4 อินเดีย

โครงสร้างหนว่ ยการเรยี นรเู้ รอ่ื ง พัฒนาการของอาณาจักรอยุธยา

6. ขอ้ ใดกล่าวถูกตอ้ งเก่ียวกบั ลกั ษณะวถิ ีชีวติ ในสมยั อยธุ ยา
1 มีวถิ ีชีวติ ตามแบบตะวนั ตก
2 มีวถิ ีชีวติ แบบเทา่ เทียมกนั ทุกชนช้นั ในสงั คม
3 มีวถิ ีชีวติ แบบเรียบง่ายและสนั โดษ
4 มีวถิ ีชีวติ ผกู พนั กบั วดั และพระพทุ ธศาสนา

7. งานจิตรกรรมสมยั อยธุ ยาตอนตน้ มกั เก่ียวขอ้ งกบั เร่ืองใดมากท่ีสุด
1 ศาสนพธิ ี
2 วถิ ีชีวติ ชาวบา้ น
3 พระราชพธิ ี
4 พระพทุ ธศาสนา

8. ตูพ้ ระธรรมพระไตรปิ ฎก และธรรมาสนใ์ นสมยั อยธุ ยาส่วนใหญจ่ ะเก่ียวขอ้ งกบั ประณีตศิลป์ ในขอ้ ใด
มากท่ีสุด
1 เครื่องถว้ ยชาม
2 ทอง
3 เครื่องไมจ้ าหลกั
4 เคร่ืองถม

9. หนงั สือแบบเรียนเล่มแรกของไทยตรงกบั ขอ้ ใด
1 ลิลิตยวนพา่ ย
2 จินดามณี
3 โคลงโลกนิติ
4 ลิลิตพระลอ

10. การที่คนไทยรักอิสระ เสรีภาพ มีความสามารถ กลา้ หาญ ไมย่ อมอยใู่ ตอ้ านาจของชนชาติใด
แสดงใหเ้ ห็นถึงเอกลกั ษณ์ประจาชาติในขอ้ ใด
1 ความยดึ มนั่ ในหลกั ธรรม
2 ความมีชาติกาเนิดอนั ยาวนาน
3 ความเป็นชาติที่มเี อกราช
4 ความมน่ั คงของสถาบนั ชาติ

โครงสรา้ งหน่วยการเรียนรเู้ รอ่ื ง พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา 22

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-Test)

1. 4 6. 1
2. 4 7. 3
3. 3 8. 2
4. 3 9. 3
5. 4 10. 4

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน (Post-Test)

1. 3 6. 4
2. 3 7. 4
3. 4 8. 3
4. 4 9. 2
5. 1 10. 3

โครงสร้างหนว่ ยการเรียนรเู้ รอ่ื ง พฒั นาการของอาณาจักรอยุธยา 23

แบบบนั ทึกสรุปผลการเรียนรู้สาหรับผู้เรียน
ช่ือ-นามสกลุ _______________________________ เลขที่ _________ ช้นั ___________
วนั ท่ี _________________________ เดือน _______________________ พ.ศ. ___________
คาชี้แจง นกั เรียนบนั ทกึ สรุปผลการเรียนรู้จากหน่วยการเรียนรู้น้ี

นกั เรียนยงั ไม่เขา้ ใจเร่ืองใดอีกบา้ ง นกั เรียนมีความรู้สึกอยา่ งไร นกั เรียนไดร้ ับความรู้เร่ืองใดบา้ งจาก
ที่เก่ียวกบั หน่วยการเรียนรู้น้ี หลงั จากท่ีเรียนหน่วยการเรียนรู้น้ีแลว้ หน่วยการเรียนรู้น้ี
ซ่ึงตอ้ งการให้ครูอธิบายเพม่ิ เติม
________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________
หนว่ ยการเรยี นรู้เร่อื ง

พัฒนาการของอาณาจกั รอยธุ ยา

นกั เรียนจะสามารถนาความรู้ความเขา้ ใจ ผลงานท่ีนกั เรียนชอบและตอ้ งการ นกั เรียนไดท้ ากิจกรรมอะไรบา้ ง
จากหน่วยการเรียนรู้น้ีไปใชป้ ระโยชน์ คดั เลือกเป็ นผลงานดีเด่นจาก ในหน่วยการเรียนรู้น้ี
ในชีวติ ประจาวนั ไดอ้ ยา่ งไรบา้ ง หน่วยการเรียนรู้น้ีคือผลงานใดบา้ ง
เพราะอะไร ________________________________________
________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
________________________________________ ________________________________________

โครงสร้างหนว่ ยการเรียนรเู้ รอื่ ง พฒั นาการของอาณาจักรอยธุ ยา 24

หน่วยการเรียนรู้เร่ือง พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา

เวลาเรียน 16 ชวั่ โมง

แผนผงั การเรียนรู้แบบบูรณาการ

ภาษาไทย ศิลปะ : ทศั นศิลป์
• การสนทนา การแสดงความคิดเห็น • การสรุปขอ้ มูลเป็นแผนภาพความคิด

พฒั นาการของ
อาณาจักรอยุธยา

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี
• การสืบคน้ ขอ้ มลู จากอนิ เทอร์เนต็

ตวั ชี้วดั

1. วเิ คราะห์พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยาและธนบุรีในดา้ นตา่ ง ๆ (ส 4.3 ม.2/1)
2. วเิ คราะห์ปัจจยั ที่ส่งผลตอ่ ความมนั่ คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา (ส 4.3 ม.2/2)
3. ระบบภมู ิปัญญาและวฒั นธรรมไทยสมยั อยธุ ยาและธนบรุ ี และอิทธิพลของภมู ิปัญญาดงั กล่าว

ต่อการพฒั นาชาติไทยในยคุ ต่อมา (ส 4.3 ม.2/3)

แผนการจดั การเรยี นรูท้ ี่ 1 เรอื่ ง การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา 1

หน่วยการเรียนรู้เร่ือง พฒั นาการของอาณาจกั รอยุธยา
แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 1

เร่ือง การสถาปนาอาณาจกั รอยุธยา

ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ 2 เวลาเรียน 1 ชว่ั โมง

มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชี้วดั

มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ส 4.3 เขา้ ใจความเป็นมาของชาติไทย วฒั นธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภมู ิใจ

และธารงความเป็ นไทย
ตัวชี้วัด
ส 4.3 ม.2/1 วเิ คราะห์พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยาและธนบรุ ีในดา้ นตา่ ง ๆ

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายเกี่ยวกบั การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา (K)
2. วเิ คราะหเ์ กี่ยวกบั การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา (P)
3. เห็นความสาคญั ในการศึกษา เรียนรู้เร่ืองราวเกี่ยวกบั อาณาจกั รอยธุ ยา เพ่ือนาความรู้มาพฒั นาตนเอง

และประเทศชาติท้งั ในปัจจบุ นั และอนาคต (A)

สาระสาคญั

พระเจา้ อู่ทองทรงสถาปนาเมืองใหม่ข้ึนท่ีหนองโสน ซ่ึงต้งั อยบู่ ริเวณใกลเ้ คียงกบั เมืองอโยธยาและ
เวยี งเหลก็ ต่อมาพฒั นาข้ึนเป็นอาณาจกั รอยธุ ยา มีราชธานี คือ กรุงศรีอยธุ ยา ประกอบกบั ในขณะน้นั อิทธิพล
ของเขมรโบราณและสุโขทยั เสื่อมลง อาณาจกั รอยธุ ยาจึงเจริญเขม้ แขง็ อยา่ งรวดเร็ว

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 1 เรอ่ื ง การสถาปนาอาณาจักรอยธุ ยา 2

สาระการเรียนรู้

การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา

สมรรถนะสาคญั ของผู้เรียน

1. ความสามารถในการส่ือสาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

1. รักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์
2. ใฝ่ เรียนรู้
3. ม่งุ มนั่ ในการทางาน

คาถามสาคญั

ตาแหน่งท่ีต้งั ของอาณาจกั รอยธุ ยามีความไดเ้ ปรียบอยา่ งไร

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 1 เร่อื ง การสถาปนาอาณาจักรอยธุ ยา 3

การจัดกจิ กรรมการเรียนรู้

•ข้•ันส•ังเ•กต• ร•วบ• ร•วม•ข้•อม•ูล•(G•at•he•ri•ng•)

1. นกั เรียนสงั เกตภาพอาณาจกั รอยธุ ยา แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี

• จากภาพ อาณาจกั รอยธุ ยามีลกั ษณะอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ มีความเจริญรุ่งเรือง มีวดั วาอารามมากมาย แสดงใหเ้ ห็นวา่ ผคู้ นในอดีต
มีความผกู พนั กบั วดั มีการใชเ้ รือเป็นพาหนะในการเดินทาง)
• นกั เรียนรู้จกั อยธุ ยาในแง่มุมใดบา้ ง
(ตวั อยา่ งคาตอบ เป็นอาณาจกั รท่ีมีความเจริญรุ่งเรืองทางศิลปวฒั นธรรม และวถิ ีชีวติ ของผคู้ น
ผกู พนั กบั สายน้า)
2. นกั เรียนอภิปรายเป็นความรู้เพิม่ เติมร่วมกนั วา่ กรุงศรีอยธุ ยาไดร้ ับการสถาปนาเป็นราชธานี
แห่งใหม่ของกลุ่มรัฐในลุ่มแมน่ ้าเจา้ พระยาตอนล่าง รวมท้งั เมืองตา่ ง ๆ โดยรอบ เป็นการรวมตวั ผสมผสาน
วฒั นธรรมของประชากรหลากหลายเช้ือชาติ ท้งั ไทย จีน มอญ เขมร ลาว มลายู จนมีคากล่าววา่ กรุงศรีอยธุ ยา
คือ สงั คมนานาชาติ ปัจจยั ดา้ นที่ต้งั และผนู้ าท่ีมีความสามารถท้งั ดา้ นการศึกษาและการบริหารบา้ นเมอื ง ทาให้
ราชอาณาจกั รแห่งน้ีเจริญรุ่งเรืองยาวนานถึง 417 ปี การหลอมรวมของวฒั นธรรม โดยมีศาสนาเป็นแกนหลกั
ของสงั คม ทาใหเ้ กิดเอกลกั ษณ์ของอารยธรรมไทยทีเ่ ป็นมรดกสืบทอดมาถึงปัจจบุ นั

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่ 1 เรอ่ื ง การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา 4

3. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มลู เก่ียวกบั เร่ือง การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา จากหนงั สือเรียน
และแหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ เพ่ิมเติม

•(ขG•้นั aค•tิดh•eวrิเ•คinร•gา)ะ•ห์•แล•ะส•รุป• ค•วา•ม•รู้ •(P•ro•ces•si•ng•)

4. นกั เรียนวเิ คราะหก์ ารต้งั ถิ่นฐานก่อนการสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยาวา่ มีลกั ษณะอยา่ งไร แลว้ สรุป
ความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

มีความอุดมสมบรู ณ์ทางทรัพยากร เมืองอยทู่ างตะวนั ออกของเกาะ
มีการติดต่อคา้ ขายในระบบบรรณาการ เมืองอยธุ ยา
กบั จีนมาประมาณพทุ ธศตวรรษท่ี 17 มีการก่อสร้างพระพทุ ธรูปขนาดใหญ่
ที่วดั พนญั เชิง
ละโวป้ รุ ะ
อโยธยา

การต้งั ถ่ินฐานก่อนการสถาปนา
อาณาจักรอยุธยา

สุพรรณภมู ิ

มีความสมั พนั ธ์ทางการคา้ กบั จีน
รวมท้งั เมอื งทา่ ทางใต้
พบหลกั ฐานทางโบราณคดีจานวนมาก
ที่แสดงถึงความเป็ นกลุ่มเมืองสาคญั
ในลุ่มแม่น้าลพบรุ ี

แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 1 เร่อื ง การสถาปนาอาณาจักรอยธุ ยา 5

5. นกั เรียนวเิ คราะห์ความสมั พนั ธข์ องรัฐต่าง ๆ ก่อนที่จะมีการสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา
วา่ เป็นไปในรูปแบบใดบา้ ง แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

การประสานสามคั คี การติดตอ่ คา้ ขาย

ความสัมพนั ธ์ของรัฐต่าง ๆ
ก่อนการสถาปนาอาณาจักรอยธุ ยา

การทาสงครามตอ่ กนั การแลกเปล่ียนวฒั นธรรม

6. นกั เรียนวเิ คราะห์เก่ียวกบั ปัจจยั สาคญั ท่ีพระเจา้ อู่ทองสามารถสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยาได้
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

การมีกาลงั พลมาก ตาแหน่งที่ต้งั อยใู่ กลแ้ มน่ ้า

ปัจจัยสาคญั ท่ีสามารถ
สถาปนาอาณาจักรอยุธยาได้

การเสื่อมลงของอาณาจกั รสุโขทยั อิทธิพลของเขมรโบราณเหนือ
ดินแดนลุ่มแมน่ ้าเจา้ พระยาเสื่อมลง

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษท่ี 21 ดา้ นความรอบรู้ในสารสนเทศ

7. นกั เรียนคิดประเมนิ เพอ่ื เพมิ่ คุณค่า แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• ตาแหน่งท่ีต้งั ของอาณาจกั รอยธุ ยามีความไดเ้ ปรียบอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ การต้งั อยใู่ กลป้ ากแมน่ ้า ซ่ึงมีชยั ภมู ิท่ีเหมาะสม เนื่องจากมีแมน่ ้าเป็น

ปราการธรรมชาติถึง 3 ดา้ น)

แผนการจดั การเรยี นร้ทู ี่ 1 เรอื่ ง การสถาปนาอาณาจักรอยธุ ยา 6

• •ข้นั •ป•ฏบิ• ตั •แิ ล•ะส• ร•ุปค•ว•าม•รู้ห•ล•งั ก•าร•ปฏ• บิ• ตั •ิ (A• p•pl•yin•g•an•d•Co•n•str•uc•tin•g•th•e K• n•ow• le•dg•e)•
•8.• นกั เรียนแบง่ กลุ่มเพอ่ื สืบคน้ ขอ้ มลู เก่ียวกบั การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยาตามประเดน็ ท่ีกาหนด

แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแบบบนั ทึก ดงั ตวั อยา่ ง

แบบบันทกึ การสถาปนาอาณาจักรอยุธยา

• ผสู้ ถาปนา (พระเจา้ อู่ทอง)
• สาเหตุของการสถาปนา (การเสื่อมอานาจลงของเขมรโบราณและอาณาจกั รสุโขทยั )
• เพราะเหตุใดจึงเลือกสถาปนาอาณาจกั รบริเวณหนองโสน
(เน่ืองจากมีแม่น้าเป็นปราการธรรมชาติถึง 3 ดา้ น)
• ผลที่เกิดข้ึน
(เกิดราชธานีแห่งใหมใ่ นลุ่มแมน่ ้าเจา้ พระยาตอนล่าง และเป็นอดีตราชธานีไทยท่ีมีความเจริญรุ่งเรือง
ยาวนาน 417 ปี )

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษที่ 21 ดา้ นการร่วมมอื ทางานเป็นทีม

9. นกั เรียนตรวจสอบความถูกตอ้ งเรียบร้อยของผลงาน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหป้ รับปรุงแกไ้ ข
ใหด้ ีข้นึ

10. นกั เรียนร่วมกนั สรุปสิ่งทเี่ ขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
พระเจา้ อู่ทองทรงสถาปนาเมอื งใหม่ข้ึนที่หนองโสน ซ่ึงต้งั อยบู่ ริเวณใกลเ้ คยี งกบั เมืองอโยธยา

และเวยี งเหลก็ ต่อมาพฒั นาข้ึนเป็นอาณาจกั รอยธุ ยา มีราชธานี คือ กรุงศรีอยธุ ยา ประกอบกบั ในขณะน้นั
อิทธิพลของเขมรโบราณและสุโขทยั เส่ือมลง อาณาจกั รอยธุ ยาจงึ เจริญเขม้ แขง็ อยา่ งรวดเร็ว

แผนการจดั การเรียนร้ทู ่ี 1 เรอื่ ง การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา 7

• ข•้นั •ส่ือ•ส•าร•แล•ะน• า•เสน• อ• (A• p•pl•yin•g•th•e•Co•m•m•un•ic•ati•on• S•ki•ll)•

11. นกั เรียนออกมานาเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษที่ 21 ดา้ นการส่ือสาร

12. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายสรุปเกี่ยวกบั วธิ ีการทางานใหเ้ ห็นการคิดเชิงระบบและวธิ ีการทางาน
ท่ีมีแบบแผน

• ข•้นั •ป•ระ•เม•นิ เ•พื่อ•เพ• มิ่ •คุณ• ค•่าบ•ร•ิกา•รส•ังค•ม•แล• ะ•จติ •ส•าธ•าร•ณะ• (•Se•lf-•Re•gu•la•tin•g•)

13. นกั เรียนประเมินตนเอง โดยเขียนแสดงความรู้สึกหลงั การเรียนและหลงั การทากิจกรรม
ในประเดน็ ต่อไปน้ี

• สิ่งท่ีนกั เรียนไดเ้ รียนรู้ในวนั น้ีคืออะไร
• นกั เรียนมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากนอ้ ยเพียงใด
• เพ่ือนนกั เรียนในกลุ่มมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากนอ้ ยเพียงใด
• นกั เรียนพอใจกบั การเรียนในวนั น้ีหรือไม่ เพียงใด
• นกั เรียนจะนาความรู้ที่ไดน้ ้ีไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชน์แก่ตนเอง ครอบครัว และสังคมทวั่ ไป

ไดอ้ ยา่ งไร
จากน้นั แลกเปลี่ยนตรวจสอบข้นั ตอนการทางานทุกข้นั ตอนวา่ จะเพมิ่ คุณค่าไปสู่สังคม
เกิดประโยชนต์ อ่ สังคมใหม้ ากข้ึนกวา่ เดิมในข้นั ตอนใดบา้ ง สาหรับการทางานในคร้ังต่อไป

แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 1 เร่ือง การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา 8

ส่ือการเรียนรู้/แหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน ประวตั ิศาสตร์ ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ 2
ของสถาบนั พฒั นาคุณภาพวชิ าการ (พว.)

2. ภาพอาณาจกั รอยธุ ยา
3. แหล่งการเรียนรู้ท้งั ภายในและภายนอกโรงเรียน

การประเมินการเรียนรู้

1. ประเมนิ ความรู้ เรื่อง การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา (K) ดว้ ยแบบทดสอบ
2. ประเมินกระบวนการทางานกลุ่ม (P) ดว้ ยแบบประเมิน
3. ประเมนิ คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ ดา้ นรักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ ใฝ่ เรียนรู้ มงุ่ มนั่ ในการทางาน (A)

ดว้ ยแบบประเมิน

แบบประเมินตามสภาพจริง (Rubrics)

แบบประเมินกระบวนการทางานกล่มุ

รายการการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ

กระบวนการ 432 1
ทางานกลุ่ม ไมม่ ีการกาหนด
มีการกาหนดบทบาท มีการกาหนดบทบาท มีการกาหนดบทบาท บทบาทสมาชิก
และไมม่ ีการช้ีแจง
สมาชิกชดั เจน สมาชิกชดั เจน เฉพาะหัวหนา้ เป้าหมาย สมาชิก
ต่างคนต่างทางาน
และมีการช้ีแจงเป้าหมาย มีการช้ีแจงเป้าหมาย ไมม่ ีการช้ีแจงเป้าหมาย

การทางาน อยา่ งชดั เจนและ อยา่ งชดั เจน

มีการปฏิบตั ิงานร่วมกนั ปฏิบตั ิงานร่วมกนั ปฏิบตั ิงานร่วมกนั

อยา่ งร่วมมือร่วมใจ แต่ไม่มีการประเมิน ไมค่ รบทุกคน

พร้อมกบั การประเมิน เป็นระยะ ๆ

เป็นระยะ ๆ

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 1 เรอ่ื ง การสถาปนาอาณาจักรอยธุ ยา 9

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 1 เรื่อง การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา 10

หน่วยการเรียนรู้เร่ือง พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 2

เร่ือง ปัจจยั ความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา

ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี 2 เวลาเรียน 1 ชว่ั โมง

มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชี้วดั

มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ส 4.3 เขา้ ใจความเป็นมาของชาติไทย วฒั นธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภมู ิใจ

และธารงความเป็ นไทย
ตวั ชี้วดั
ส 4.3 ม.2/2 วเิ คราะห์ปัจจยั ท่ีส่งผลตอ่ ความมนั่ คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายเก่ียวกบั ปัจจยั ความมนั่ คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา (K)
2. วเิ คราะหเ์ กี่ยวกบั ปัจจยั ความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา (P)
3. เห็นความสาคญั ในการศึกษา เรียนรู้เรื่องราวเก่ียวกบั อาณาจกั รอยธุ ยา เพอ่ื นาความรู้มาพฒั นาตนเอง

และประเทศชาติท้งั ในปัจจบุ นั และอนาคต (A)

สาระสาคญั

ปัจจยั ความมนั่ คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา ประกอบดว้ ยสภาพภมู ิศาสตร์
ที่เอ้ืออานวย ทรัพยากรที่อุดมสมบรู ณ์ พระปรีชาสามารถของพระมหากษตั ริย์ และการผสมผสาน
ทางเช้ือชาติของประชากร

สาระการเรียนรู้ 1

ปัจจยั ความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 2 เร่อื ง ปจั จัยความมัน่ คงและความเจรญิ รุง่ เรอื งของอาณาจักรอยธุ ยา

สมรรถนะสาคญั ของผู้เรียน

1. ความสามารถในการสื่อสาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

1. รักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์
2. ใฝ่ เรียนรู้
3. มงุ่ มน่ั ในการทางาน

คาถามสาคญั

นกั เรียนคิดวา่ ประเทศไทยควรนาปัจจยั ใดไปปรับใชเ้ พอ่ื ใหป้ ระเทศเกิดความเจริญรุ่งเรือง

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 2 เร่อื ง ปัจจัยความมั่นคงและความเจรญิ ร่งุ เรืองของอาณาจักรอยธุ ยา 2

การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

•ข้•นั ส•ังเ•กต• ร•วบ• ร•วม•ข้•อม•ูล•(G•at•he•ri•ng•)

1. นกั เรียนสงั เกตแผนท่ีกรุงศรีอยธุ ยา ฉบบั พระยาโบราณราชธานินทร์ แลว้ ร่วมกนั สนทนา
โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี

• นกั เรียนเห็นส่ิงใดจากแผนที่
(ตวั อยา่ งคาตอบ วดั วาอาราม และเสน้ ทางน้าทีล่ อ้ มรอบอาณาจกั รอยธุ ยา)
• นกั เรียนคิดวา่ มีปัจจยั ใดที่ทาใหอ้ าณาจกั รอยธุ ยามีความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรือง
(ตวั อยา่ งคาตอบ มีทาเลท่ตี ้งั ท่ีเหมาะสม มีพระมหากษตั ริยท์ ่ีทรงพระปรีชาสามารถ)
• นกั เรียนคิดวา่ ชาวอยธุ ยาใชป้ ระโยชน์จากทรัพยากรน้าอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ ใชเ้ ป็นเสน้ ทางคมนาคม ใชอ้ ุปโภค บริโภค)

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 2 เร่ือง ปัจจัยความมัน่ คงและความเจรญิ รงุ่ เรืองของอาณาจักรอยธุ ยา 3

2. นกั เรียนอภิปรายเป็นความรู้เพม่ิ เติมร่วมกนั วา่ ความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองอนั ยาวนาน
ของกรุงศรีอยธุ ยาน้นั มีพ้ืนฐานจากการเอ้ือประโยชนข์ องธรรมชาติและความสามารถของมนุษยท์ ้งั ผปู้ กครอง
และผใู้ ตป้ กครอง องคป์ ระกอบของปัจจยั ความเจริญรุ่งเรืองดงั กล่าว จาแนกไดด้ งั น้ี

1. ปัจจยั ดา้ นสภาพชยั ภูมิและที่ต้งั
2. พระปรีชาสามารถของพระมหากษตั ริย์

3. การผสมผสานทางเช้ือชาติของประชากร
3. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มูลเกี่ยวกบั เรื่องปัจจยั ความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของ
อาณาจกั รอยธุ ยา จากหนงั สือเรียนและแหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ เพ่มิ เติม

•(ขG•้นั aค•tดิh•eวrิเ•คinร•gา)ะ•ห์•แล•ะส•รุป• ค•วา•ม•รู้ •(P•ro•ces•si•ng•)

4. นกั เรียนวเิ คราะห์เก่ียวกบั ปัจจยั ดา้ นสภาพชยั ภมู ิและทีต่ ้งั ของอาณาจกั รอยธุ ยา แลว้ สรุปความรู้
เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

ท่ีราบลมุ่ แม่น้าเจา้ พระยาตอนล่าง ต้งั อยใู่ นทะเลทเี่ หมาะสมกบั การเป็นเมืองทา่

ความอุดมสมบรู ณ์ของทรัพยากร ชยั ภูมิอยใู่ กลท้ ะเล

ปัจจัยด้านสภาพชัยภูมแิ ละทต่ี ้งั

ภมู ิประเทศทีเ่ อ้ือประโยชน์ในดา้ นยทุ ธศาสตร์ ประโยชน์ของทรัพยากรน้า
มีแมน่ ้าเป็นปราการธรรมชาติ
ต้งั อยรู่ ิมแม่น้าสาคญั คือ ลพบรุ ี เจา้ พระยา
ป่ าสกั และแม่น้าสาขา

แผนการจดั การเรียนร้ทู ่ี 2 เรอ่ื ง ปจั จัยความม่นั คงและความเจรญิ รุง่ เรืองของอาณาจักรอยธุ ยา 4

5. นกั เรียนวเิ คราะหเ์ ก่ียวกบั ปัจจยั ในดา้ นพระปรีชาสามารถของกษตั ริย์ แลว้ สรุปเป็น
ความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

การดารงตนเป็ นสมมติเทพ การเป็ นจอมทพั

การเป็นนกั บริหารปกครอง การเป็นนกั รบ

พระปรีชาสามารถของ
พระมหากษตั ริย์

การเป็นเอกอคั รศาสนูปถมั ภกและผนู้ าดา้ นศลิ ปวฒั นธรรม

การทานุบารุงพระพทุ ธศาสนา
และศิลปวฒั นธรรม

6. นกั เรียนวเิ คราะห์เก่ียวกบั ปัจจยั ดา้ นการผสมผสานทางเช้ือชาติของประชากร แลว้ สรุปความรู้
เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

การอพยพโยกยา้ ยผคู้ นเขา้ มา พระราโชบายท่ีวา่ บคุ คลต่างเช้ือชาติ
เพ่ือเพิ่มกาลงั พล ลว้ นเขา้ มาพ่งึ พระบรมโพธิสมภาร

ปัจจัยด้านการผสมผสาน
ทางเชื้อชาติของประชากร

การติดตอ่ คา้ ขายกบั ตา่ งชาติ การนาผทู้ ี่ชานาญเฉพาะดา้ น
ไปทางานราชการ

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษท่ี 21 ดา้ นความรอบรู้ในสารสนเทศ

แผนการจัดการเรียนรูท้ ่ี 2 เรื่อง ปัจจยั ความมน่ั คงและความเจรญิ รงุ่ เรอื งของอาณาจักรอยธุ ยา 5

7. นกั เรียนคิดประเมนิ เพอ่ื เพ่ิมคุณค่า แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• นกั เรียนคิดวา่ ประเทศไทยควรนาปัจจยั ใดไปปรับใชเ้ พอื่ ใหป้ ระเทศเกิดความเจริญรุ่งเรือง
(ตวั อยา่ งคาตอบ การใชท้ รัพยากรธรรมชาติใหเ้ ป็นประโยชนใ์ นการนามาปรับใชใ้ นการประกอบ

กิจกรรมทางเศรษฐกิจ)

• •ข้นั •ป•ฏบิ• ตั •ิแล•ะส• ร•ุปค•ว•าม•รู้ห•ล•งั ก•าร•ปฏ• บิ• ัต•ิ (A• p•pl•yin•g•an•d•Co•n•str•uc•tin•g•th•e K• n•ow• le•dg•e)•
•8.• นกั เรียนวเิ คราะห์ความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา แลว้ สรุปความรู้

เป็นความคิดรวบยอดลงในชิ้นงานท่ี 9 เร่ือง ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความมนั่ คงและความเจริญรุ่งเรือง
ของอาณาจกั รอยธุ ยา

9. นกั เรียนตรวจสอบความถูกตอ้ งเรียบร้อยของชิ้นงาน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหป้ รับปรุงแกไ้ ข
ใหด้ ีข้นึ

10. นกั เรียนร่วมกนั สรุปสิ่งทเี่ ขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
ปัจจยั ความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา ประกอบดว้ ยสภาพภูมิศาสตร์

ท่ีเอ้ืออานวย ทรัพยากรท่ีอุดมสมบรู ณ์ พระปรีชาสามารถของพระมหากษตั ริย์ และการผสมผสาน
ทางเช้ือชาติของประชากร

• ข•้นั •สื่อ•ส•าร•แล•ะน• า•เสน• อ• (A• p•pl•yin•g•th•e•Co•m•m•un•ic•ati•on• S•ki•ll)•

11. นกั เรียนออกมานาเสนอชิ้นงานหนา้ ช้นั เรียน

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษที่ 21 ดา้ นการสื่อสาร

12. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายสรุปเกี่ยวกบั วธิ ีการทางานใหเ้ ห็นการคิดเชิงระบบและวธิ ีการทางาน
ที่มีแบบแผน

แผนการจัดการเรยี นรูท้ ่ี 2 เรื่อง ปจั จัยความมัน่ คงและความเจรญิ รุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา 6

• ข•้ัน•ป•ระ•เม•ินเ•พื่อ•เพ• ม่ิ •คุณ• ค•่าบ•ร•ิกา•รส•ังค•ม•แล• ะ•จติ •ส•าธ•าร•ณะ• (•Se•lf-•Re•gu•la•tin•g•)

13. นกั เรียนประเมินตนเองหลงั การเรียน ในประเดน็ ต่อไปน้ี
• สิ่งที่นกั เรียนไดเ้ รียนรู้ในวนั น้ีคืออะไร
• นกั เรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้มากนอ้ ยเพียงใด
• นกั เรียนพอใจกบั การเรียนในวนั น้ีหรือไม่ เพียงใด
• นกั เรียนจะนาความรู้ท่ีไดน้ ้ีไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชน์แก่ตนเอง ครอบครัว และสังคมทว่ั ไป
ไดอ้ ยา่ งไร
จากน้นั แลกเปลี่ยนตรวจสอบข้นั ตอนการทางานทุกข้นั ตอนวา่ จะเพิ่มคุณคา่ ไปสู่สังคม

เกิดประโยชนต์ ่อสังคมใหม้ ากข้ึนกวา่ เดิมในข้นั ตอนใดบา้ ง สาหรับการทางานในคร้ังต่อไป

ส่ือการเรียนรู้/แหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน ประวตั ิศาสตร์ ช้นั มธั ยมศกึ ษาปี ที่ 2
ของสถาบนั พฒั นาคณุ ภาพวชิ าการ (พว.)

2. แผนที่กรุงศรีอยธุ ยา ฉบบั พระยาโบราณราชธานินทร์
3. แหล่งการเรียนรู้ท้งั ภายในและภายนอกโรงเรียน

การประเมนิ การเรียนรู้

1. ประเมนิ ความรู้ เรื่อง ปัจจยั ความมนั่ คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา (K)
ดว้ ยแบบทดสอบ

2. ประเมินชิ้นงาน เร่ือง ปัจจยั ท่ีส่งผลต่อความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา (P)
ดว้ ยแบบประเมิน

3. ประเมนิ คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ดา้ นรักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ ใฝ่ เรียนรู้ มุ่งมน่ั ในการทางาน (A)
ดว้ ยแบบประเมิน

แผนการจดั การเรียนรูท้ ่ี 2 เรื่อง ปัจจยั ความมน่ั คงและความเจรญิ รุ่งเรืองของอาณาจักรอยธุ ยา 7

แบบประเมนิ ตามสภาพจริง (Rubrics)

แบบประเมนิ ชิ้นงาน เรื่อง ปัจจัยทส่ี ่งผลต่อความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจักรอยธุ ยา

รายการการประเมนิ 4 ระดบั คณุ ภาพ 1
32

การอธิบาย อธิบายและวเิ คราะห์ อธิบายและวิเคราะห์ อธิบายและวเิ คราะห์ อธิบายและวิเคราะห์

และวเิ คราะห์ปัจจยั ปัจจยั ท่ีส่งผลต่อความ ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความ ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความ ปัจจยั ท่ีส่งผลต่อความ

ที่ส่งผลตอ่ ความมนั่ คง มนั่ คงและความ มนั่ คงและความ มน่ั คงและความ มนั่ คงและความ

และความเจริญรุ่งเรือง เจริญรุ่งเรือง เจริญรุ่งเรือง เจริญรุ่งเรือง เจริญรุ่งเรือง

ของอาณาจกั รอยธุ ยา ของอาณาจกั รอยธุ ยา ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้ ของอาณาจกั รอยธุ ยา ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้

ไดส้ มั พนั ธก์ นั มีการ มีการจาแนกขอ้ มลู ไดส้ อดคลอ้ งกบั ขอ้ มลู แต่ยงั ไม่สอดคลอ้ ง

เช่ือมโยงให้เห็นเป็น แสดงใหเ้ ห็นถึง มีการเขียนขยายความ กบั ขอ้ มูล เขียนตาม

ภาพรวม แสดงถึง ความสมั พนั ธท์ าง ยกตวั อยา่ งเพม่ิ เติม ขอ้ มูลที่มีอยใู่ น

ความสมั พนั ธ์กบั ประวตั ิศาสตร์ อธิบายใหอ้ ่านเขา้ ใจง่าย หนงั สือเรียนและ

ขอ้ มลู ทางประวตั ิศาสตร์ อยา่ งเป็นเหตุเป็นผล ไมอ่ ธิบายเพมิ่ เติม

ไดอ้ ยา่ งชดั เจน

แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 2 เรือ่ ง ปจั จยั ความมน่ั คงและความเจรญิ รุง่ เรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา 8

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 2 เรื่อง ปัจจยั ความมั่นคงและความเจรญิ รุ่งเรืองของอาณาจักรอยธุ ยา 9

หน่วยการเรียนรู้เร่ือง พฒั นาการของอาณาจกั รอยุธยา
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3

เร่ือง พฒั นาการด้านการเมืองการปกครอง : 1

ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ 2 เวลาเรียน 1 ชว่ั โมง

มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วดั

มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ส 4.3 เขา้ ใจความเป็นมาของชาติไทย วฒั นธรรม ภมู ิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจ

และธารงความเป็ นไทย
ตัวชี้วัด
ส 4.3 ม.2/1 วเิ คราะหพ์ ฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยาและธนบุรีในดา้ นต่าง ๆ

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายพฒั นาการดา้ นการเมอื งการปกครองของอาณาจกั รอยธุ ยา (K)
2. วเิ คราะห์ และจาแนกลกั ษณะพฒั นาการดา้ นการเมืองการปกครองของอาณาจกั รอยธุ ยา (P)
3. ตระหนกั และเห็นคุณค่าของการศกึ ษาประวตั ิศาสตร์ชาติไทยเพอื่ ธารงรักษาความเป็นเอกลกั ษณ์

ของชาติไทย (A)

สาระสาคญั

การปกครองในสมยั อยธุ ยาเป็นการปกครองในระบอบราชาธิปไตย หรือระบอบสมบรู ณาญาสิทธิราชย์
พระมหากษตั ริยท์ รงมอี านาจในการจดั ระเบียบการปกครองและปฏิรูปการปกครอง

สาระการเรียนรู้

ระบอบการปกครองของอาณาจกั รอยธุ ยา

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 3 เร่อื ง พฒั นาการด้านการเมืองการปกครอง : 1 1

สมรรถนะสาคญั ของผ้เู รียน

1. ความสามารถในการสื่อสาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

1. รักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์
2. ใฝ่ เรียนรู้
3. มุ่งมน่ั ในการทางาน

คาถามสาคญั

การปกครองบา้ นเมืองในสมยั อยธุ ยามีลกั ษณะสาคญั อยา่ งไร

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 3 เรื่อง พฒั นาการด้านการเมืองการปกครอง : 1 2

การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

•ข้•นั ส•ังเ•กต• ร•วบ•ร•วม•ข้•อม•ูล•(G•at•he•ri•ng•)

1. นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเพอ่ื รวบรวมความรู้จากประสบการณ์เดิม โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• นกั เรียนเคยดูภาพยนตร์หรือละครทางประวตั ิศาสตร์เร่ืองใดบา้ ง
(ตวั อยา่ งคาตอบ บุพเพสันนิวาส ตานานสมเดจ็ พระนเรศวร สุริโยไท)
• เมื่อดูแลว้ รู้สึกอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ เกิดความภาคภมู ิใจในบรรพบรุ ุษของไทย)
• นกั เรียนไดป้ ระโยชนจ์ ากการดูภาพยนตร์หรือละครทางประวตั ิศาสตร์อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ ทาใหไ้ ดร้ ับความรู้เก่ียวกบั เรื่องราวทางประวตั ิศาสตร์ ไดข้ อ้ คิดและแบบอยา่ ง

ของบุคคลสาคญั มาเป็นแนวทางในการดาเนินชีวติ )
2. นกั เรียนอภิปรายเป็นความรู้เพม่ิ เติมร่วมกนั วา่ อาณาจกั รอยธุ ยามีความเจริญรุ่งเรืองยาวนานกวา่

417 ปี มีเหตุการณ์และความเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ เกิดข้ึนมากมาย หล่อหลอมจนกลายเป็นเอกลกั ษณ์ของ
ชาติไทยสืบตอ่ มาจนถึงปัจจบุ นั

3. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มลู เก่ียวกบั เรื่อง ระบอบการปกครองของอาณาจกั รอยธุ ยา
จากหนงั สือเรียนและแหล่งการเรียนรู้อ่ืน ๆ เพ่มิ เติม

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 3 เร่ือง พฒั นาการด้านการเมืองการปกครอง : 1 3