รายงานวิจัยชั้นเรียนการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน รายวิชาประวัติศาสตร์

การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

•ข้•นั ส•ังเ•กต• ร•วบ• ร•วม•ข้•อม•ูล•(G•at•he•ri•ng•)

1. นกั เรียนสงั เกตภาพที่กาหนด แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี

• บคุ คลในภาพคอื ใคร (สมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช)
• บคุ คลในภาพมีความสาคญั อยา่ งไรต่ออยธุ ยา
(ตวั อยา่ งคาตอบ เป็นผกู้ อบกอู้ าณาจกั รอยธุ ยา โดยการทาสงครามยทุ ธหตั ถีกบั พระมหาอุปราชา)
2. นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเพอื่ รวบรวมความรู้จากประสบการณ์เดิม โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• ความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยาเกิดข้ึนเพราะสาเหตุใด
(ตวั อยา่ งคาตอบ พระปรีชาสามารถของพระมหากษตั ริย์ ความสามคั คีของประชาชน)
• นกั เรียนรู้จกั บุคคลสาคญั ใดบา้ งในสมยั อยธุ ยา บคุ คลดงั กล่าวสาคญั อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ พระเจา้ อู่ทอง เพราะเป็นผสู้ ถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยาเป็นราชธานี
สมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช เพราะเป็นผปู้ ระกาศอิสรภาพใหก้ บั อยธุ ยาไม่ข้ึนกบั พม่า)
3. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มูลเกี่ยวกบั เร่ือง พระราชกรณียกิจของพระมหากษตั ริยอ์ ยธุ ยา
จากหนงั สือเรียนและแหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ เพ่มิ เติม

แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 13 เร่ือง พระราชกรณยี กิจของพระมหากษัตริยส์ มยั อยธุ ยา 3

•ข(G•้นั aค•tิดh•eวrิเ•คinรg•า)ะ•ห์•แล•ะส•รุป• ค•วา•ม•รู้ •(P•ro•ces•si•ng•)

4. นกั เรียนวเิ คราะห์เก่ียวกบั พระราชกรณียกิจของพระมหากษตั ริยใ์ นสมยั อยธุ ยา แลว้ สรุปความรู้
เป็นความคิดรวบยอด ลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

พระราชกรณียกจิ ของพระมหากษตั ริย์อยธุ ยา

สมเดจ็ พระรามาธิบดที ี่ 1 สมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช

• สถาปนากรุงศรีอยธุ ยา • ทาสงครามยทุ ธหตั ถีกอบกเู้ อกราชคืนจากพม่า
• สร้างวดั พทุ ไธสวรรย์ • ขยายดินแดนไปยงั มอญ พมา่ เขมร ลา้ นนา ลา้ นชา้ ง
• สนบั สนุนการคา้ กบั ชาติตะวนั ตก สเปน โปรตุเกส ฮอลนั ดา
สมเดจ็ พระบรมราชาธิราชท่ี 1 (ขนุ หลวงพ่องวั่ ) • ปฏิสงั ขรณ์วดั ใหญช่ ยั มงคล

• สถาปนาราชวงศส์ ุพรรณภมู ิ สมเดจ็ พระเอกาทศรถ
• ขยายอาณาเขตไปอาณาจกั รเขมร
• สร้างวดั มหาธาตุ และส่งเสริมการคา้ กบั จีน • สถาปนาความสัมพนั ธท์ างการทูตกบั ต่างชาติ
ท้งั ตะวนั ออก-ยโุ รป
สมเดจ็ พระนครินทราธิราช
สมเดจ็ พระเจ้าทรงธรรม
• สร้างสัมพนั ธไมตรีการคา้ กบั จีน
• ระงบั เหตุววิ าทชิงบลั ลงั กข์ องสุโขทยั • คน้ พบรอยพระพทุ ธบาทท่ีสระบุรี
• เป็นยคุ ที่การคา้ รุ่งเรือง
สมเดจ็ พระบรมไตรโลกนาถ • นิพนธ์วรรณคดีกาพยม์ หาชาติ

• ปฏิรูประบอบการปกครองอยธุ ยา สมเดจ็ พระเจ้าปราสาททอง
• สร้างผลงานทางดา้ นนิติศาสตร์ อกั ษรศาสตร์ วรรณกรรมมากมาย
• สถาปนาราชวงศป์ ราสาททอง
สมเดจ็ พระรามาธิบดที ่ี 2 • ทาสงครามไดเ้ ขมรเป็นประเทศราช

• ปรับปรุงดา้ นทหารทาสารบญั ชี (กรมสสั ดี) สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช
• จดั ทาตาราพชิ ยั สงคราม/สร้างพระศรีสรรเพชญ์
• ติดต่อทาการคา้ กบั ยโุ รปโปรตุเกสชาติแรก • เป็นยคุ ที่อยธุ ยารุ่งเรืองทางการคา้
• สมั พนั ธไมตรีการทูตกบั ฝรั่งเศสสมยั พระเจา้ หลยุ ส์ที่ 14
สมเดจ็ พระไชยราชาธิราช • นาวิทยาการเทคโนโลยจี ากชาติตะวนั ตกมาพฒั นาประเทศ

• เป็นยคุ ท่ีเริ่มทาสงครามกบั พม่า สมเดจ็ พระเพทราชา
• ขดุ คลองลดั บางกอกนอ้ ยเชื่อมบางกอกใหญ่
• ต้งั ราชวงศบ์ า้ นพลหู ลวง
สมเดจ็ พระมหาจกั รพรรดิ • ขบั ไลก่ องกาลงั ฝรั่งเศสออกจากป้อมบางกอก

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 13 เร่อื ง พระราชกรณยี กิจของพระมหากษัตริยส์ มยั อยธุ ยา 4

5. นกั เรียนคิดประเมนิ เพอื่ เพิ่มคุณค่า แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• พระมหากษตั ริยใ์ นสมยั อยธุ ยาเกือบทกุ พระองคท์ รงมีพระปรีชาสามารถในดา้ นใด

เพราะเหตใุ ด
(ตวั อยา่ งคาตอบ ดา้ นการรบ เพราะเป็นการเสริมสร้างความมนั่ คงและอิทธิพลของอาณาจกั ร)

• •ข้ัน•ป•ฏบิ• ตั •ิแล•ะส• ร•ุปค•ว•าม•รู้ห•ล•งั ก•าร•ปฏ• บิ• ัต•ิ (A• p•pl•yin•g•an•d•Co•n•str•uc•tin•g•th•e K• n•ow• le•dg•e)•
•6.• นกั เรียนแบ่งกลุ่มเลือกศึกษาพระมหากษตั ริยใ์ นสมยั อยธุ ยาท่ีสนใจมา 1 พระองค์ โดยระบุ

ขอ้ มูล ประวตั ิ บทบาท และผลงาน จากน้นั วเิ คราะห์ขอ้ คดิ และแบบอยา่ งที่ดีเพอ่ื นาไปใชใ้ นชีวติ ประจาวนั
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอด ลงในแบบบนั ทึก ดงั ตวั อยา่ ง

แบบบนั ทกึ การศึกษาบทบาทและผลงานของพระมหากษตั ริย์สมัยอยธุ ยา
• ช่ือพระมหากษตั ริย์ (สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช)
• ประวตั ิ (ครองราชย์ พ.ศ. 2199-2231 จากราชวงศป์ ราสาททอง)
• บทบาทและผลงาน (พฒั นาการคา้ และความสมั พนั ธ์กบั ชาติตะวนั ตก)

• ขอ้ คิดและแบบอยา่ งที่ดี (การแสวงหาความรู้และวทิ ยาการใหม่ ๆ มาพฒั นาบา้ นเมือง)

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษที่ 21 ดา้ นการร่วมมือทางานเป็นทีม

7. นกั เรียนตรวจสอบความถูกตอ้ งเรียบร้อยของผลงาน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหป้ รับปรุงแกไ้ ข
ใหด้ ีข้นึ

8. นกั เรียนร่วมกนั สรุปสิ่งทเี่ ขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
พระมหากษตั ริยอ์ ยธุ ยาหลาย ๆ พระองคม์ ีบทบาทสาคญั ท้งั ดา้ นเสริมสร้างเสถียรภาพ และ

ความรุ่งเรืองของอาณาจกั ร และเป็นสถาบนั หลกั ท่ีสาคญั ของชาติไทยในการพฒั นาบา้ นเมือง

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 13 เรอ่ื ง พระราชกรณยี กจิ ของพระมหากษตั รยิ ์สมยั อยธุ ยา 5

• ข•้นั •สื่อ•ส•าร•แล•ะน• า•เสน• อ• (A• p•pl•yin•g•th•e•Co•m•m•un•ic•ati•on• S•ki•ll)•

9. นกั เรียนออกมานาเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษที่ 21 ดา้ นการส่ือสาร

10. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายสรุปเกี่ยวกบั วธิ ีการทางานใหเ้ ห็นการคิดเชิงระบบและวธิ ีการทางาน
ท่ีมีแบบแผน

• ข•้ัน•ป•ระ•เม•ินเ•พ่ือ•เพ• มิ่ •คุณ• ค•่าบ•ร•ิกา•รส•ังค•ม•แล• ะ•จิต•ส•าธ•าร•ณะ• (•Se•lf-•Re•gu•la•tin•g•)

11. นกั เรียนประเมินตนเอง โดยเขียนแสดงความรู้สึกหลงั การเรียนและหลงั การทากิจกรรม
ในประเดน็ ต่อไปน้ี

• สิ่งที่นกั เรียนไดเ้ รียนรู้ในวนั น้ีคืออะไร
• นกั เรียนมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากนอ้ ยเพยี งใด
• เพื่อนนกั เรียนในกลุ่มมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากนอ้ ยเพียงใด
• นกั เรียนพอใจกบั การเรียนในวนั น้ีหรือไม่ เพียงใด
• นกั เรียนจะนาความรู้ที่ไดน้ ้ีไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชนแ์ ก่ตนเอง ครอบครัว และสังคมทว่ั ไป

ไดอ้ ยา่ งไร
จากน้นั แลกเปลี่ยนตรวจสอบข้นั ตอนการทางานทุกข้นั ตอนวา่ จะเพ่มิ คุณคา่ ไปสู่สงั คม
เกิดประโยชนต์ อ่ สงั คมใหม้ ากข้ึนกวา่ เดิมในข้นั ตอนใดบา้ ง สาหรับการทางานในคร้ังต่อไป

สื่อการเรียนรู้/แหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน ประวตั ิศาสตร์ ช้นั มธั ยมศกึ ษาปี ที่ 2
ของสถาบนั พฒั นาคุณภาพวชิ าการ (พว.)

2. ภาพพระบรมราชานุสาวรียส์ มเดจ็ พระนเรศวรมหาราช
3. แหล่งการเรียนรู้ท้งั ภายในและภายนอกโรงเรียน

แผนการจดั การเรยี นรูท้ ่ี 13 เรื่อง พระราชกรณยี กิจของพระมหากษตั รยิ ์สมยั อยธุ ยา 6

การประเมินการเรียนรู้

1. ประเมนิ ความรู้ เรื่อง พระราชกรณียกิจของพระมหากษตั ริยส์ มยั อยธุ ยา (K) ดว้ ยแบบทดสอบ
2. ประเมินกระบวนการทางานกลุ่ม (P) ดว้ ยแบบประเมิน
3. ประเมินคณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ดา้ นรักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ ใฝ่ เรียนรู้ มงุ่ มนั่ ในการทางาน (A)

ดว้ ยแบบประเมิน

แบบประเมินตามสภาพจริง (Rubrics)

แบบประเมินกระบวนการทางานกล่มุ

รายการการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ

กระบวนการ 432 1
ทางานกลุ่ม
มีการกาหนดบทบาท มีการกาหนดบทบาท มีการกาหนดบทบาท ไมม่ ีการกาหนด
บทบาทสมาชิก
สมาชิกชดั เจน สมาชิกชดั เจน เฉพาะหวั หนา้ และไมม่ ีการช้ีแจง
เป้าหมาย สมาชิก
และมีการช้ีแจงเป้าหมาย มีการช้ีแจงเป้าหมาย ไมม่ ีการช้ีแจงเป้าหมาย ต่างคนต่างทางาน

การทางาน อยา่ งชดั เจนและ อยา่ งชดั เจน

มีการปฏิบตั ิงานร่วมกนั ปฏิบตั ิงานร่วมกนั ปฏิบตั ิงานร่วมกนั

อยา่ งร่วมมือร่วมใจ แต่ไมม่ ีการประเมิน ไมค่ รบทุกคน

พร้อมกบั การประเมิน เป็นระยะ ๆ

เป็นระยะ ๆ

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่ 13 เรื่อง พระราชกรณยี กิจของพระมหากษัตริยส์ มยั อยธุ ยา 7

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 13 เรื่อง พระราชกรณยี กจิ ของพระมหากษตั รยิ ์สมยั อยธุ ยา 8

หน่วยการเรียนรู้เรื่อง พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา
แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 14

เรื่อง บทบาทและผลงานของเจ้านายและบุคคลสาคญั

ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ 2 เวลาเรียน 1 ชวั่ โมง

มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชี้วดั

มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ส 4.3 เขา้ ใจความเป็นมาของชาติไทย วฒั นธรรม ภมู ิปัญญาไทย มีความรัก ความภมู ิใจ

และธารงความเป็ นไทย
ตวั ชี้วดั
ส 4.3 ม.2/1 วเิ คราะห์พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยาและธนบรุ ีในดา้ นตา่ ง ๆ
ส 4.3 ม.2/2 วเิ คราะห์ปัจจยั ที่ส่งผลตอ่ ความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายเกี่ยวกบั บุคคลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา (K)
2. จาแนกผลงานของบุคคลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา (P)
3. สนใจศึกษาเรียนรู้ประวตั ิบุคคลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา เพอื่ นามาประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาวนั (A)

สาระสาคญั

เจา้ นายในราชวงศต์ ่าง ๆ ตลอดจนขุนนางลว้ นมีบทบาทต่อพฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยาท้งั ดา้ น
การเมือง เศรษฐกิจ และศิลปวฒั นธรรม อาทิ สมเดจ็ พระสุริโยทยั กวสี ยามต่าง ๆ ในสมยั อยธุ ยา

สาระการเรียนรู้

บทบาทและผลงานของเจา้ นายและบุคคลสาคญั สมยั สุโขทยั

แผนการจัดการเรียนร้ทู ี่ 14 เรื่อง บทบาทและผลงานของเจา้ นายและบุคคลสาคัญ 1

สมรรถนะสาคญั ของผ้เู รียน

1. ความสามารถในการสื่อสาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

1. ใฝ่ เรียนรู้
2. มุ่งมน่ั ในการทางาน

คาถามสาคญั

เจา้ นายและบคุ คลสาคญั มีบทบาทอยา่ งไร

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 14 เรือ่ ง บทบาทและผลงานของเจา้ นายและบคุ คลสาคัญ 2

การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

•ข้•ันส•ังเ•กต• ร•วบ• ร•วม•ข้•อม•ูล•(G•at•he•ri•ng•)

1. นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเพอื่ รวบรวมความรู้จากประสบการณ์เดิมเก่ียวกบั บคุ คลสาคญั
ในสมยั อยธุ ยา โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี

• บุคคลสาคญั ในสมยั อยธุ ยาท่นี กั เรียนรู้จกั มีใครบา้ ง (ตวั อยา่ งคาตอบ สมเดจ็ พระสุริโยทยั )
• นกั เรียนรู้จกั บคุ คลสาคญั สมยั อยธุ ยาจากแหล่งขอ้ มลู ใด
(ตวั อยา่ งคาตอบ ภาพยนตร์)
2. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มูลเก่ียวกบั เรื่อง บทบาทและผลงานของเจา้ นายและบคุ คลสาคญั
จากหนงั สือเรียนและแหล่งการเรียนรู้อ่ืน ๆ เพ่มิ เติม

•(ขG•้นั aค•tิดh•eวrิเ•คinร•gา)ะ•ห์•แล•ะส•รุป• ค•วา•ม•รู้ •(P•ro•ces•si•ng•)

3. นกั เรียนร่วมกนั จาแนกเจา้ นายและบคุ คลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิด
รวบยอดลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

เจ้านายและบุคคลสาคญั
ในสมัยอยุธยา

สมเดจ็ พระสุริโยทยั กวสี ยามในสมยั อยธุ ยา

• เจา้ ฟ้าธรรมาธิเบศร์
• พระมหาราชครู
• ศรีปราชญ์
• พระรัตนปัญญา

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ี่ 14 เรื่อง บทบาทและผลงานของเจา้ นายและบคุ คลสาคญั 3

4. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกบั บทบาทของสมเดจ็ พระสุริโยทยั โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• สมเดจ็ พระสุริโยทยั มีบทบาทท่ีเป็นแบบอยา่ งคนไทยอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ ทรงมีความกลา้ หาญ รักชาติ จนยอมสละชีวติ พระองคเ์ พอื่ ปกป้องบา้ นเมือง)
• สมเดจ็ พระสุริโยทยั มีพระประวตั ิเป็นมาอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ ทรงสืบเช้ือสายมาจากราชวงศพ์ ระร่วงและทรงเป็นพระอคั รมเหสีของ

สมเดจ็ พระมหาจกั รพรรดิ พระมหากษตั ริยอ์ งคท์ ี่ 15 ของอยธุ ยา ทรงสิ้นพระชนมเ์ พราะไสชา้ งขวาง
พระเจา้ แปรในสงครามตะเบง็ ชะเวต้ี ถูกพระแสงงา้ วฟันพระองั สาขาดสะพายแล่ง สิ้นพระชนมบ์ นหลงั ชา้ ง
เม่ือวนั ที่ 3 กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ. 2092)

5. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเก่ียวกบั กวสี ยามในสมยั อยธุ ยา โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• เจา้ ฟ้าธรรมาธิเบศร์ (เจา้ ฟ้ากงุ้ ) มีผลงานกวที างดา้ นใดบา้ ง
(ตวั อยา่ งคาตอบ วรรณกรรม กาพยเ์ ห่เรือ นนั โทปนนั ทสูตรคาหลวง พระมาลยั คาหลวง)
• พระมหาราชครูเป็นกวอี ยธุ ยาสมยั ใด ผลงานท่านคืออะไร
(สมยั สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช ผลงานดา้ นกวี คือ สมทุ รโฆษคาฉนั ท)์
• ศรีปราชญเ์ ป็นกวสี มยั ใด มีผลงานโดดเด่นอยา่ งไร
(เป็นกวสี ยามสมยั สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช บุตรของโหราธิบดี รับราชการต้งั แต่อายุ 9 ปี

มีผลงานโดดเด่นดา้ นกาพย์ กลอน ฉลาดหลกั แหลม)
• พระรัตนปัญญาแห่งลา้ นนามีผลงานใดในสมยั อยธุ ยา
(ทา่ นไดเ้ รียบเรียง ชินกาลมาลีปกรณ์ เป็นอรรถกถาบรรยายการตรัสรู้ของพระพทุ ธเจา้ แบบพสิ ดาร)

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษท่ี 21 ดา้ นความรอบรู้ในสารสนเทศ

6. นกั เรียนคิดประเมินเพ่ือเพิม่ คุณคา่ แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• เจา้ นายและบคุ คลสาคญั มีบทบาทอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ มีบทบาทในการทาศึกสงครามเพอ่ื ปกป้องราชธานี และยงั พฒั นาความรู้และ

ศิลปวทิ ยาการ)

แผนการจัดการเรียนรูท้ ่ี 14 เร่อื ง บทบาทและผลงานของเจา้ นายและบคุ คลสาคัญ 4

• •ข้นั •ป•ฏิบ• ตั •แิ ล•ะส• ร•ุปค•ว•าม•รู้ห•ล•งั ก•าร•ปฏ• บิ• ตั •ิ (A• p•pl•yin•g•an•d•Co•n•str•uc•tin•g•th•e K• n•ow• le•dg•e)•
•7.• นกั เรียนแบง่ กลุ่มเลือกศึกษาเจา้ นายหรือบุคคลสาคญั ในสมยั อยธุ ยาท่ีสนใจมา 1 ท่าน โดยระบุ

ขอ้ มูลประวตั ิ บทบาท และผลงาน จากน้นั วเิ คราะห์ขอ้ คิดและแบบอยา่ งท่ีดีเพ่ือนาไปใชใ้ นชีวติ ประจาวนั
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอด ลงในแบบบนั ทึก ดงั ตวั อยา่ ง

แบบบนั ทกึ เจ้านายหรือบุคคลสาคัญในสมยั อยุธยา
• เจา้ นายหรือบคุ คลท่ศี ึกษา (เจา้ ฟ้าธรรมาธิเบศร์)
• ประวตั ิ (พระราชโอรสของสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั บรมโกศ)
• บทบาทและผลงาน (ทรงนิพนธโ์ คลงและกาพยห์ ่อโคลงจานวนมาก)

• ขอ้ คิดและแบบอยา่ งที่ดี (อนุรักษว์ ฒั นธรรมไทย และการใชภ้ าษาไทย)

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษท่ี 21 ดา้ นการร่วมมอื ทางานเป็นทีม

8. นกั เรียนตรวจสอบความถูกตอ้ งเรียบร้อยของผลงาน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหป้ รับปรุงแกไ้ ข
ใหด้ ีข้นึ

9. นกั เรียนร่วมกนั สรุปส่ิงท่ีเขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
เจา้ นายในราชวงศต์ ่าง ๆ ตลอดจนขนุ นางลว้ นมีบทบาทต่อพฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยาท้งั ดา้ น

การเมือง เศรษฐกิจ และศิลปวฒั นธรรม อาทิ สมเดจ็ พระสุริโยทยั กวสี ยามตา่ ง ๆ ในสมยั อยธุ ยา

แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 14 เรื่อง บทบาทและผลงานของเจา้ นายและบุคคลสาคญั 5

• ข•้นั •สื่อ•ส•าร•แล•ะน• า•เสน• อ• (A• p•pl•yin•g•th•e•Co•m•m•un•ic•ati•on• S•ki•ll)•

10. นกั เรียนออกมานาเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษท่ี 21 ดา้ นการสื่อสาร

11. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายสรุปเกี่ยวกบั วธิ ีการทางานใหเ้ ห็นการคิดเชิงระบบและวธิ ีการทางาน
ที่มีแบบแผน

• ข•้ัน•ป•ระ•เม•ินเ•พื่อ•เพ• มิ่ •คุณ• ค•่าบ•ร•ิกา•รส•ังค•ม•แล• ะ•จิต•ส•าธ•าร•ณะ• (•Se•lf-•Re•gu•la•tin•g•)

12. นกั เรียนประเมินตนเอง โดยเขียนแสดงความรู้สึกหลงั การเรียนและหลงั การทากิจกรรม
ในประเดน็ ต่อไปน้ี

• สิ่งท่ีนกั เรียนไดเ้ รียนรู้ในวนั น้ีคืออะไร
• นกั เรียนมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากนอ้ ยเพยี งใด
• เพอื่ นนกั เรียนในกลุ่มมีส่วนร่วมกิจกรรมในกลุ่มมากนอ้ ยเพียงใด
• นกั เรียนพอใจกบั การเรียนในวนั น้ีหรือไม่ เพียงใด
• นกั เรียนจะนาความรู้ท่ีไดน้ ้ีไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชนแ์ ก่ตนเอง ครอบครัว และสงั คมทว่ั ไป

ไดอ้ ยา่ งไร
จากน้นั แลกเปล่ียนตรวจสอบข้นั ตอนการทางานทุกข้นั ตอนวา่ จะเพิม่ คุณค่าไปสู่สังคม
เกิดประโยชนต์ อ่ สังคมใหม้ ากข้ึนกวา่ เดิมในข้นั ตอนใดบา้ ง สาหรับการทางานในคร้ังต่อไป

ส่ือการเรียนรู้/แหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน ประวตั ิศาสตร์ ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี 2
ของสถาบนั พฒั นาคณุ ภาพวชิ าการ (พว.)

2. แหล่งการเรียนรู้ท้งั ภายในและภายนอกโรงเรียน

แผนการจัดการเรียนรูท้ ี่ 14 เรอ่ื ง บทบาทและผลงานของเจา้ นายและบคุ คลสาคญั 6

การประเมินการเรียนรู้

1. ประเมินความรู้ เร่ือง บทบาทและผลงานของเจา้ นายและบุคคลสาคญั สมยั อยธุ ยา (K)
ดว้ ยแบบทดสอบ

2. ประเมินกระบวนการทางานกลุ่ม (P) ดว้ ยแบบประเมิน
3. ประเมนิ คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ดา้ นใฝ่ เรียนรู้ มุง่ มนั่ ในการทางาน (A) ดว้ ยแบบประเมนิ

แบบประเมนิ ตามสภาพจริง (Rubrics)

แบบประเมินกระบวนการทางานกลุ่ม

รายการการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ

กระบวนการ 432 1
ทางานกลุ่ม
มีการกาหนดบทบาท มีการกาหนดบทบาท มีการกาหนดบทบาท ไม่มีการกาหนด
บทบาทสมาชิก
สมาชิกชดั เจน สมาชิกชดั เจน เฉพาะหัวหนา้ และไมม่ ีการช้ีแจง
เป้าหมาย สมาชิก
และมีการช้ีแจงเป้าหมาย มีการช้ีแจงเป้าหมาย ไม่มีการช้ีแจงเป้าหมาย ต่างคนต่างทางาน

การทางาน อยา่ งชดั เจนและ อยา่ งชดั เจน

มีการปฏิบตั ิงานร่วมกนั ปฏิบตั ิงานร่วมกนั ปฏิบตั ิงานร่วมกนั

อยา่ งร่วมมือร่วมใจ แต่ไม่มีการประเมิน ไมค่ รบทุกคน

พร้อมกบั การประเมิน เป็นระยะ ๆ

เป็นระยะ ๆ

แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 14 เรื่อง บทบาทและผลงานของเจา้ นายและบุคคลสาคญั 7

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ่ี 14 เร่อื ง บทบาทและผลงานของเจา้ นายและบคุ คลสาคญั 8

หน่วยการเรียนรู้เรื่อง พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา
แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 15

เรื่อง บทบาทและผลงานของชาวต่างชาติ

ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ 2 เวลาเรียน 1 ชวั่ โมง

มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วดั

มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ส 4.3 เขา้ ใจความเป็นมาของชาติไทย วฒั นธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภมู ิใจ

และธารงความเป็ นไทย
ตัวชี้วดั
ส 4.3 ม.2/1 วเิ คราะห์พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยาและธนบรุ ีในดา้ นต่าง ๆ
ส 4.3 ม.2/2 วเิ คราะห์ปัจจยั ท่ีส่งผลต่อความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายเกี่ยวกบั บทบาทและผลงานของชาวต่างชาติในสมยั อยธุ ยา (K)
2. วเิ คราะห์ผลงานสาคญั ของชาวต่างชาติในสมยั อยธุ ยา (P)
3. สนใจศึกษาเรียนรู้ประวตั ิชาวต่างชาติในสมยั อยธุ ยา เพอ่ื นามาประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาวนั (A)

สาระสาคญั

ชาวต่างชาติที่ปรากฏบทบาทในสมยั อยธุ ยา ส่วนใหญ่เป็นพ่อคา้ มุสลิมและพอ่ คา้ ยโุ รปท่ีมีโอกาสเขา้
รับราชการเป็ นขนุ นางระดบั สูง สามารถเสริมสร้างอิทธิพลท่ีส่งผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจการเมืองของ
อาณาจกั รอยธุ ยา ไดแ้ ก่ ออกญาวชิ าเยนทร์ ออกญาเสนาภิมขุ และออกญาบวรราชนายก

สาระการเรียนรู้ 1

บทบาทและผลงานของชาวต่างชาติในสมยั อยธุ ยา

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 15 เร่อื ง บทบาทและผลงานของชาวตา่ งชาติ

สมรรถนะสาคญั ของผู้เรียน

1. ความสามารถในการสื่อสาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

1. ใฝ่ เรียนรู้
2. มงุ่ มนั่ ในการทางาน

คาถามสาคญั

บทบาทของชาวต่างชาติในสมยั อยธุ ยาแสดงใหเ้ ห็นถึงค่านิยมทางสงั คมในสมยั อยธุ ยาอยา่ งไรบา้ ง

การจัดกจิ กรรมการเรียนรู้

•ข้•ันส•ังเ•กต• ร•วบ• ร•วม•ข้•อม•ูล•(G•at•he•ri•ng•)

1. นกั เรียนดูคลิปวดิ ีโอเก่ียวกบั บทบาทของคอนสแตนติน ฟอลคอน จากละครเรื่อง บุพเพสันนิวาส
แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี

• บุคคลในภาพคอื ใคร (คอนสแตนติน ฟอลคอน)
• บคุ คลในภาพมีความสาคญั ตอ่ อยธุ ยาอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ เป็นที่ปรึกษากรมพระคลงั ในสมยั สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช)
• การมีชาวต่างชาติรับราชการส่งผลต่อราชสานกั อยธุ ยาอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ เกิดความไมพ่ อใจในหมู่ขนุ นางชาวไทย และนาไปสู่ความขดั แยง้ )
2. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มลู เกี่ยวกบั เร่ือง บทบาทและผลงานของชาวต่างชาติในสมยั อยธุ ยา
จากหนงั สือเรียนและแหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ เพ่ิมเติม

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่ 15 เรอ่ื ง บทบาทและผลงานของชาวตา่ งชาติ 2

•(ขG•้นั aค•tิดh•eวrิเ•คinรg•า)ะ•ห์•แล•ะส•รุป• ค•วา•ม•รู้ •(P•ro•ces•si•ng•)

3. นกั เรียนวเิ คราะห์บทบาทและผลงานของชาวตา่ งชาติในสมยั อยธุ ยา แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิด
รวบยอดลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

เป็ นชาวกรี ก หวั หนา้ กองอาสาญี่ป่ นุ
สนบั สนุนการทตู อยธุ ยากบั ฝร่ังเศส สร้างสมั พนั ธไมตรีอยธุ ยากบั ญี่ป่ ุน
เป็ นที่ปรึ กษากรมพระคลงั รับราชการขนุ นางระดบั สูง
รับราชการสมยั สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช สมยั พระเจา้ ทรงธรรม

บทบาทสาคัญของชาวต่างชาติ
ในสมยั อยุธยา

ออกญาวชิ าเยนทร์ ออกญาเสนาภิมขุ

ออกญาบวรราชนายก

พอ่ คา้ จากเปอร์เซีย
รับราชการในกรมพระคลงั
มีบทบาทสาคญั ทางการคา้
รับราชการสมยั สมเดจ็ พระเจา้ ทรงธรรม
ตน้ สมยั พระเจา้ ปราสาททอง

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษท่ี 21 ดา้ นความรอบรู้ในสารสนเทศ

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 15 เร่ือง บทบาทและผลงานของชาวตา่ งชาติ 3

4. นกั เรียนวเิ คราะห์เกี่ยวกบั ผลที่เกิดข้ึนจากการที่มีชาวตา่ งชาติรับราชการในสมยั อยธุ ยา
แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

พฒั นาเศรษฐกิจการคา้ ใหอ้ ยธุ ยา เกิดการแลกเปล่ียนศลิ ปวฒั นธรรม
กบั ต่างชาติ

ผลจากการทม่ี ีชาวต่างชาติ
ในสมยั อยธุ ยา

เกิดความขดั แยง้ ระหวา่ งขนุ นางไทย ช่วยถ่วงดุลอานาจของชาวตา่ งชาติ
และต่างชาติในราชสานกั ไมใ่ หม้ ีอานาจมากเกินไปในอยธุ ยา

5. นกั เรียนคิดประเมนิ เพอื่ เพิ่มคุณค่า แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• บทบาทของชาวต่างชาติในสมยั อยธุ ยาแสดงใหเ้ ห็นถึงคา่ นิยมทางสงั คมในสมยั อยธุ ยา

อยา่ งไรบา้ ง
(ตวั อยา่ งคาตอบ สงั คมในสมยั อยธุ ยายอมรับและเปิ ดโอกาสใหช้ าวต่างชาติเขา้ มามสี ่วนร่วม

ในการพฒั นาอาณาจกั ร แสดงถึงความเปิ ดกวา้ งทางเช้ือชาติและการเป็นสงั คมนานาชาติของอาณาจกั รอยธุ ยา)

• •ข้ัน•ป•ฏิบ• ตั •แิ ล•ะส• ร•ุปค•ว•าม•รู้ห•ล•งั ก•าร•ปฏ• บิ• ัต•ิ (A• p•pl•yin•g•an•d•Co•n•str•uc•tin•g•th•e K• n•ow• le•dg•e)•

•6.• นกั เรียนเลือกประวตั ิของบุคคลสาคญั ในสมยั อยธุ ยาท่ีสนใจมา 1 ท่าน แลว้ วเิ คราะห์ขอ้ คิด

และแบบอยา่ งท่ีดีเพ่อื นาไปใชใ้ นชีวติ ประจาวนั ลงในแผนภาพความคิดในชิ้นงานท่ี 12 เร่ือง บทบาท
และผลงานของบคุ คลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา

7. นกั เรียนตรวจสอบความถูกตอ้ งเรียบร้อยของชิ้นงาน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหป้ รับปรุงแกไ้ ข
ใหด้ ีข้นึ

8. นกั เรียนร่วมกนั สรุปสิ่งทเี่ ขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
ชาวต่างชาติที่ปรากฏบทบาทในสมยั อยธุ ยา ส่วนใหญเ่ ป็นพอ่ คา้ มสุ ลิมและพอ่ คา้ ยโุ รปที่มีโอกาส

เขา้ รับราชการเป็นขนุ นางระดบั สูง สามารถเสริมสร้างอิทธิพลท่ีส่งผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจการเมือง
ของอาณาจกั รอยธุ ยา ไดแ้ ก่ ออกญาวชิ าเยนทร์ ออกญาเสนาภิมขุ และออกญาบวรราชนายก

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 15 เร่อื ง บทบาทและผลงานของชาวตา่ งชาติ 4

• ข•้นั •สื่อ•ส•าร•แล•ะน• า•เสน• อ• (A• p•pl•yin•g•th•e•Co•m•m•un•ic•ati•on• S•ki•ll)•

9. นกั เรียนออกมานาเสนอชิ้นงานหนา้ ช้นั เรียน

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษท่ี 21 ดา้ นการสื่อสาร

10. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายสรุปเก่ียวกบั วธิ ีการทางานใหเ้ ห็นการคิดเชิงระบบและวธิ ีการทางาน
ท่ีมีแบบแผน

• ข•้ัน•ป•ระ•เม•นิ เ•พ่ือ•เพ• ม่ิ •คุณ• ค•่าบ•ร•ิกา•รส•ังค•ม•แล• ะ•จติ •ส•าธ•าร•ณะ• (•Se•lf-•Re•gu•la•tin•g•)

11. นกั เรียนร่วมกนั จดั ป้ายนิเทศเพอื่ เผยแพร่ความรู้เกี่ยวกบั บทบาทและผลงานของบคุ คลสาคญั
ในสมยั อยธุ ยาใหผ้ อู้ ่ืนไดร้ ับทราบ

12. นกั เรียนประเมินตนเองหลงั การเรียน ในประเดน็ ต่อไปน้ี
• สิ่งท่ีนกั เรียนไดเ้ รียนรู้ในวนั น้ีคืออะไร
• นกั เรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้มากนอ้ ยเพยี งใด
• นกั เรียนพึงพอใจกบั การเรียนรู้ในวนั น้ีหรือไม่ เพยี งใด
• นกั เรียนจะนาความรู้ท่ีไดน้ ้ีไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชน์แก่ตนเอง ครอบครัว และสงั คมทว่ั ไป
ไดอ้ ยา่ งไร
จากน้นั แลกเปลี่ยนตรวจสอบข้นั ตอนการทางานทุกข้นั ตอนวา่ จะเพม่ิ คุณคา่ ไปสู่สังคม

เกิดประโยชนต์ ่อสังคมใหม้ ากข้ึนกวา่ เดิมในข้นั ตอนใดบา้ ง สาหรับการทางานในคร้ังต่อไป

ส่ือการเรียนรู้/แหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน ประวตั ิศาสตร์ ช้นั มธั ยมศกึ ษาปี ที่ 2
ของสถาบนั พฒั นาคณุ ภาพวชิ าการ (พว.)

2. คลิปวดิ ีโอ
3. แหล่งการเรียนรู้ท้งั ภายในและภายนอกโรงเรียน

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 15 เรอื่ ง บทบาทและผลงานของชาวตา่ งชาติ 5

การประเมินการเรียนรู้

1. ประเมินความรู้ เรื่อง บทบาทและผลงานของชาวต่างชาติในสมยั อยธุ ยา (K) ดว้ ยแบบทดสอบ
2. ประเมินชิ้นงาน เรื่อง บทบาทและผลงานของบคุ คลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา (P) ดว้ ยแบบประเมิน
3. ประเมินคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ ดา้ นใฝ่ เรียนรู้ มุง่ มนั่ ในการทางาน (A) ดว้ ยแบบประเมิน

แบบประเมนิ ตามสภาพจริง (Rubrics)

แบบประเมนิ ชิ้นงาน เรื่อง บทบาทและผลงานของบุคคลสาคญั ในสมัยอยุธยา

รายการการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ

การวิเคราะห์บทบาท 4 32 1
และผลงานของ
บุคคลสาคญั วเิ คราะห์บทบาทและ วิเคราะห์บทบาทและ วเิ คราะห์บทบาทและ วเิ คราะห์บทบาทและ
ในสมยั อยธุ ยา ผลงานของบุคคลสาคญั ผลงานของบุคคลสาคญั
เพ่ือนาไปใชใ้ น ในสมยั อยธุ ยา ผลงานของบุคคลสาคญั ผลงานของบุคคลสาคญั ในสมยั อยธุ ยา
ชีวติ ประจาวนั เพื่อนาไปใชใ้ น เพ่อื นาไปใชใ้ น
ชีวติ ประจาวนั ได้ ในสมยั อยธุ ยา ในสมยั อยธุ ยา ชีวติ ประจาวนั ได้
สัมพนั ธ์กบั หัวขอ้ ที่ สัมพนั ธก์ บั หวั ขอ้ ที่
กาหนด มีการเช่ือมโยง เพื่อนาไปใชใ้ น เพอ่ื นาไปใชใ้ น กาหนดแต่ยงั ไม่
ให้เห็นเป็ นภาพรวม สอดคลอ้ งกบั ขอ้ มลู
แสดงให้เห็นถึง ชีวิตประจาวนั ได้ ชีวิตประจาวนั ได้ โดยการนาเสนอขอ้ มลู
ความสาคญั และคุณคา่ ยงั ขาดความชดั เจน
ท่ีมีต่อสังคมไทยได้ สัมพนั ธ์กบั หัวขอ้ ท่ี สมั พนั ธ์กบั หวั ขอ้ ท่ี
อยา่ งชดั เจน
กาหนด มีการจาแนก กาหนดและสอดคลอ้ ง

ขอ้ มูลแสดงให้เห็นถึง กบั ขอ้ มูล วเิ คราะห์

ความสัมพนั ธก์ นั อยา่ ง ใจความสาคญั ได้

เป็ นเหตุเป็ นผล

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 15 เร่ือง บทบาทและผลงานของชาวตา่ งชาติ 6

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 15 เรื่อง บทบาทและผลงานของชาวตา่ งชาติ 7

หน่วยการเรียนรู้เร่ือง พฒั นาการของอาณาจกั รอยุธยา
แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 16

เร่ือง ความเสื่อมของอาณาจกั รอยธุ ยา

ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี 2 เวลาเรียน 1 ชวั่ โมง

มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชี้วดั

มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ส 4.3 เขา้ ใจความเป็นมาของชาติไทย วฒั นธรรม ภมู ิปัญญาไทย มีความรัก ความภมู ิใจ

และธารงความเป็ นไทย
ตัวชี้วัด
ส 4.3 ม.2/1 วเิ คราะหพ์ ฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยาและธนบุรีในดา้ นตา่ ง ๆ
ส 4.3 ม.2/2 วเิ คราะห์ปัจจยั ที่ส่งผลต่อความมน่ั คงและความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจกั รอยธุ ยา

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายความเสื่อมของอาณาจกั รอยธุ ยา (K)
2. วเิ คราะห์สาเหตุความเสื่อมของอาณาจกั รอยธุ ยา (P)
3. เห็นความสาคญั ของการศึกษาเรียนรู้ความเป็นมาของประวตั ิศาสตร์ชาติไทย เพอื่ นามาปรับใช้

ในการดาเนินชีวติ ตามแบบอยา่ งการเป็นพลเมืองท่ีดีของชาติ (A)

สาระสาคญั

ความเสื่อมของอาณาจกั รอยธุ ยามาจากสาเหตุหลายประการ อาทิ ปัญหาการแยง่ ชิงราชสมบตั ิ การขาด
ผนู้ าท่ีดีและมีความสามารถ การไร้ประสิทธิภาพของราชสานักและส่วนกลาง การว่างเวน้ จากสงครามเป็ น
เวลานาน การคา้ กบั ชาติตะวนั ตกลดนอ้ ยลง และการสูญเสียขวญั และกาลงั ใจของราษฎรไทย

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 16 เร่ือง ความเสอ่ื มของอาณาจักรอยธุ ยา 1

สาระการเรียนรู้

ความเส่ือมของอาณาจกั รอยธุ ยา

สมรรถนะสาคญั ของผู้เรียน

1. ความสามารถในการสื่อสาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

1. รักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์
2. ใฝ่ เรียนรู้
3. มุ่งมน่ั ในการทางาน

คาถามสาคญั

นกั เรียนไดร้ ับขอ้ คิดใดบา้ งจากการศึกษาสาเหตุความเส่ือมของอาณาจกั รอยธุ ยา

แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 16 เรื่อง ความเสอื่ มของอาณาจักรอยธุ ยา 2

การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

•ข้•นั ส•ังเ•กต• ร•วบ• ร•วม•ข้•อม•ูล•(G•at•he•ri•ng•)

1. นกั เรียนอ่านขอ้ ความท่ีกาหนด แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี

“ไทยอ่อนกาลงั ลงดว้ ยการจลาจลภายในประเทศ ไทยดว้ ยกนั มุ่งหมายกาจดั พวกกนั เอง
เน่ืองจากการชิงราชสมบตั ิมาหลายซบั ซอ้ น นบั ต้งั แต่สิ้นรัชสมยั สมเดจ็ พระเอกาทศรถเป็นตน้ มา
กรุงศรีอยธุ ยาจึงทรุดโทรมลงเป็นอนั ดบั ”

„ ขอ้ ความดงั กล่าวมคี วามหมายวา่ อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ อยธุ ยามคี วามไมส่ งบภายใน ทาใหอ้ าณาจกั รทรุดโทรม)
„ นกั เรียนคิดวา่ ขอ้ ความดงั กลา่ วช้ีใหเ้ ห็นถึงสาเหตุของความเสื่อมของอาณาจกั รอยธุ ยาอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ มีการกล่าวถึงปัญหาภายในที่เกิดข้ึน เช่น การแยง่ ชิงราชสมบตั ิ)
„ นกั เรียนคิดวา่ ปัจจยั ใดบา้ งทน่ี าไปสู่การล่มสลายของอาณาจกั รอยธุ ยา
(ตวั อยา่ งคาตอบ การขาดผนู้ าท่ีมีความสามารถ การแยง่ ชิงราชสมบตั ิ)
„ ภายหลงั การเสียกรุงศรีอยธุ ยาคร้ังท่ี 2 ส่งผลกระทบอยา่ งไรบา้ ง
(ตวั อยา่ งคาตอบ ขาดศนู ยก์ ลางอานาจการปกครอง เมืองต่าง ๆ แตกแยกและต้งั ตนเป็นอิสระ)
2. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มลู เกี่ยวกบั เรื่อง ความเส่ือมของอาณาจกั รอยธุ ยา จากหนงั สือเรียน
และแหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ เพิม่ เติม

แผนการจดั การเรียนรูท้ ่ี 16 เร่อื ง ความเสอ่ื มของอาณาจักรอยุธยา 3

•(ขG•้ันaค•tิดh•eวrิเ•คinร•gา)ะ•ห์•แล•ะส•รุป• ค•วา•ม•รู้ •(P•ro•ces•si•ng•)

3. นกั เรียนวเิ คราะห์ปัจจยั ท่ีทาใหอ้ าณาจกั รอยธุ ยาเกิดความเสื่อม แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิด
รวบยอดลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

ความเส่ือมของ ปัญหาการแย่งชิงราชสมบัติ
อาณาจักรอยุธยา การขาดความสามคั คีภายในราชวงศแ์ ละระหวา่ งราชวงศ์

การขาดผู้นาทด่ี ีและมีความสามารถ
พระมหากษตั ริยบ์ างพระองคข์ าดคุณสมบตั ิ

การไร้ ประสิทธิภาพของราชสานักและส่ วนกลาง
เกิดการบน่ั ทอนกลไกการบริหารอาณาจกั รท้งั ส่วนกลางและหวั เมอื ง

การว่างเว้นจากสงครามเป็ นเวลานาน
ขาดความเจนจดั ดา้ นยทุ ธวธิ ีและความรอบรู้ทางดา้ นยทุ ธศาสตร์

การค้ากบั ชาตติ ะวนั ตกลดน้อยลง
ความขดั แยง้ กบั ชาวต่างชาติ ทาใหอ้ ยธุ ยาไมน่ ิยมคบคา้ สมาคมกบั ชาติตะวนั ตก
ต้งั แต่สมยั พระเพทราชา

การสูญเสียขวัญและกาลงั ใจของราษฎรไทย
การพา่ ยแพส้ งครามของกองทพั อยธุ ยา

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 16 เรือ่ ง ความเสอื่ มของอาณาจกั รอยธุ ยา 4

4. นกั เรียนวเิ คราะหเ์ ก่ียวกบั การเสียกรุงศรีอยธุ ยาคร้ังท่ี 1 และคร้ังที่ 2 วา่ มีความเหมอื นและ
ความแตกต่างกนั อยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้เป็นความคิดรวบยอดลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

การเสียกรุงศรีอยธุ ยา การเสียกรุงศรีอยธุ ยา

คร้ังท่ี 1 เหมือน คร้ังท่ี 2

ตกเป็ นประเทศราช ขาดความสามคั คี บา้ นเมืองถูกทาลายจน
ยงั คงใหค้ นไทยปกครอง ผนู้ าอ่อนแอ วา่ งเวน้ ไมเ่ หลือสภาพความเป็น
บา้ นเมืองไมถ่ ูกทาลาย การทาศึกมานาน ราชธานี
มากนกั

5. นกั เรียนคิดประเมนิ เพอื่ เพิ่มคุณค่า แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
„ นกั เรียนไดร้ ับขอ้ คิดใดบา้ งจากการศึกษาสาเหตุความเสื่อมของอาณาจกั รอยธุ ยา
(ตวั อยา่ งคาตอบ ความสามคั คีเป็นส่ิงสาคญั ในการพฒั นาและรักษาเอกราชของประเทศ

ไมค่ วรประมาทและควรวางแผนรับมอื กบั ปัญหาในอนาคต)

• •ข้นั •ป•ฏิบ• ัต•ิแล•ะส• ร•ุปค•ว•าม•รู้ห•ล•งั ก•าร•ปฏ• ิบ• ตั •ิ (A• p•pl•yin•g•an•d•Co•n•str•uc•tin•g•th•e K• n•ow• le•dg•e)•

•6.• นกั เรียนวเิ คราะหส์ าเหตุของความเส่ือมของอาณาจกั รอยธุ ยา พร้อมท้งั บอกผลที่เกิดข้ึนตอ่

อาณาจกั รอยธุ ยา บนั ทึกขอ้ มลู ลงในชิ้นงานท่ี 13 เรื่อง ความเส่ือมของอาณาจกั รอยธุ ยา
7. นกั เรียนตรวจสอบความถูกตอ้ งเรียบร้อยของชิ้นงาน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหป้ รับปรุงแกไ้ ข

ใหด้ ีข้นึ
8. นกั เรียนร่วมกนั สรุปสิ่งท่ีเขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
ความเสื่อมของอาณาจกั รอยธุ ยามาจากสาเหตุหลายประการ อาทิ ปัญหาการแยง่ ชิงราชสมบตั ิ

การขาดผนู้ าที่ดีและมีความสามารถ การไร้ประสิทธิภาพของราชสานกั และส่วนกลาง การวา่ งเวน้ จากสงคราม
เป็นเวลานาน การคา้ กบั ชาติตะวนั ตกลดนอ้ ยลง และการสูญเสียขวญั และกาลงั ใจของราษฎรไทย

แผนการจดั การเรยี นรูท้ ี่ 16 เร่อื ง ความเส่อื มของอาณาจักรอยุธยา 5

• ข•้นั •ส่ือ•ส•าร•แล•ะน• า•เสน• อ• (A• p•pl•yin•g•th•e•Co•m•m•un•ic•ati•on• S•ki•ll)•

9. นกั เรียนออกมานาเสนอชิ้นงานหนา้ ช้นั เรียน

กิจกรรมน้ีสร้างเสริมทกั ษะศตวรรษท่ี 21 ดา้ นการสื่อสาร

10. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายสรุปเก่ียวกบั วธิ ีการทางานใหเ้ ห็นการคิดเชิงระบบและวธิ ีการทางาน
ท่ีมีแบบแผน

• ข•้นั •ป•ระ•เม•นิ เ•พื่อ•เพ• มิ่ •คุณ• ค•่าบ•ร•ิกา•รส•ังค•ม•แล• ะ•จิต•ส•าธ•าร•ณะ• (•Se•lf-•Re•gu•la•tin•g•)

11. นกั เรียนประเมนิ ตนเองหลงั การเรียน ในประเดน็ ต่อไปน้ี
„ ส่ิงที่นกั เรียนไดเ้ รียนรู้ในวนั น้ีคืออะไร
„ นกั เรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้มากนอ้ ยเพยี งใด
„ นกั เรียนพงึ พอใจกบั การเรียนรู้ในวนั น้ีหรือไม่ เพยี งใด
„ นกั เรียนจะนาความรู้ท่ีไดน้ ้ีไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชนแ์ ก่ตนเอง ครอบครัว และสังคมทว่ั ไป
ไดอ้ ยา่ งไร
จากน้นั แลกเปลี่ยนตรวจสอบข้นั ตอนการทางานทกุ ข้นั ตอนวา่ จะเพ่ิมคุณค่าไปสู่สงั คม

เกิดประโยชนต์ อ่ สงั คมใหม้ ากข้ึนกวา่ เดิมในข้นั ตอนใดบา้ ง สาหรับการทางานในคร้ังต่อไป

ส่ือการเรียนรู้/แหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน ประวตั ิศาสตร์ ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี 2
ของสถาบนั พฒั นาคณุ ภาพวชิ าการ (พว.)

2. ขอ้ ความ
3. แหล่งการเรียนรู้ท้งั ภายในและภายนอกโรงเรียน

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 16 เรอ่ื ง ความเส่อื มของอาณาจักรอยธุ ยา 6

การประเมนิ การเรียนรู้

1. ประเมนิ ความรู้ เร่ือง ความเส่ือมของอาณาจกั รอยธุ ยา (K) ดว้ ยแบบทดสอบ
2. ประเมินชิ้นงาน เร่ือง ความเส่ือมของอาณาจกั รอยธุ ยา (P) ดว้ ยแบบประเมนิ
3. ประเมนิ คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ ดา้ นรักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ ใฝ่ เรียนรู้ มุง่ มน่ั ในการทางาน (A)

ดว้ ยแบบประเมิน

แบบประเมนิ ตามสภาพจริง (Rubrics)

แบบประเมินชิ้นงาน เร่ือง ความเส่ือมของอาณาจักรอยธุ ยา

รายการการประเมนิ 4 ระดบั คณุ ภาพ 1
32

การอธิบายความเส่ือม อธิบายความเส่ือม อธิบายความเสื่อม อธิบายความเสื่อม อธิบายความเส่ือม

ของอาณาจกั รอยธุ ยา ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้ ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้ ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้ ของอาณาจกั รอยธุ ยาได้

สมั พนั ธก์ บั หัวขอ้ ท่ี สัมพนั ธก์ บั หวั ขอ้ ท่ี สมั พนั ธก์ บั หวั ขอ้ ที่ สมั พนั ธก์ บั หัวขอ้ ท่ี

กาหนด มีการเชื่อมโยง กาหนด มีการจาแนก กาหนดและสอดคลอ้ ง กาหนดแต่ยงั ไม่

ให้เห็นเป็นภาพรวม ขอ้ มูลแสดงใหเ้ ห็นถึง กบั ขอ้ มลู มีการเขยี น สอดคลอ้ งกบั ขอ้ มลู

แสดงให้เห็นถึง ความสมั พนั ธก์ นั อยา่ ง อธิบายให้อ่านเขา้ ใจงา่ ย โดยการนาเสนอขอ้ มลู

ความสาคญั และคณุ คา่ เป็นเหตุเป็นผล ยงั ขาดความชดั เจน

ท่ีมีตอ่ สงั คมไทยได้

อยา่ งชดั เจน

แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 16 เร่ือง ความเสอื่ มของอาณาจักรอยธุ ยา 7

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 16 เรื่อง ความเสื่อมของอาณาจกั รอยธุ ยา 8









“ชุมชนไทยในลมุ่ แม่น้าเจ้าพระยา
ตอนล่างกอ่ นการสถาปนาอาณาจกั รอยุธยา”

• มีอาณาบริเวณตั้งอยู่ทางด้านตะวันตกของลุ่มแม่น้าเจ้าพระยาตอนล่าง
โดยมีลุ่มแมน่ า้ ทา่ จนี ไหลลงสอู่ า่ วไทย

• มีพัฒนาการสืบเนื่องมาเป็นเวลาหลายร้อยปี และเคยเป็นที่ตั้งชุมชน
โบราณหลายแหง่ เช่น เมอื งอทู่ อง

• มีหลักฐานที่แสดงให้เห็นถึงการนับถือพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทลัทธิ
ลังกาวงศ์ และพระพุทธศาสนานิกายมหายาน เช่น พระปรางค์ท่ีวัด
มหาธาตุ



“ชุมชนไทยในลุ่มแม่น้าเจา้ พระยา
ตอนล่างกอ่ นการสถาปนาอาณาจักรอยุธยา”

• ได้รับอิทธิพลของทวารวดี มคี วามเจริญรุ่งเรืองทางวัฒนธรรม โดยเฉพาะ
อย่างย่งิ วฒั นธรรมการนับถือพระพุทธศาสนาท่รี งุ่ เรืองมากที่สดุ

• มีการรับวัฒนธรรมขอม ซ่ึงในภายหลังมีการยอมรับนับถือศาสนา
พราหมณ-์ ฮินดู และนับถือพระพทุ ธศาสนานิกายมหายาน

• เม่ืออาณาจักรขอมเส่ือมลง ได้ตั้งตัวเป็นอิสระ หลังจากขอมเสื่อมอิทธิพล
ลง และต่อมาไดถ้ ูกลดความสา้ คญั ลง ทา้ ให้อโยธยาขึ้นมา มอี า้ นาจแทน



การสถา

อาณาจักรอยุธยาเกดิ ขน้ึ จากการรว่ มมอื
สองแควน้ เปน็ ศูนยร์ วมอ้านา

การสถาปนากรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานีใน พ.ศ. ๑๘๙๓ ของสมเด็จพระรา
อยธุ ยาตั้งข้ึนในเมืองเกา่ เดมิ ที่มชี ือ่ ว่า อโยธยา ซึ่งมมี ากอ่ น และเปน็ เมอื ง

าปนาอาณาจกั รอยุธยา

อกันของแควน้ สุพรรณภูมิ (สุพรรณบรุ ี) และแคว้นละโว้ (ลพบรุ ี) ซึ่งท้งั
าจทางการเมอื งในบริเวณภาคกลางของประเทศไทยในปัจจุบนั

ามาธิบดีท่ี ๑ (อทู่ อง) ปรากฏหลักฐานวา่ กรุงศรี
งที่ตง้ั อยู่ระหว่างเมืองสพุ รรณบรุ กี บั เมอื งลพบรุ ี

ประวัติความเปน็ มาของพระเ

ขอ้ สันนษิ ฐานจากการบอกทม่ี าของพระเจ้าอทู่ องแต

เจา้ อทู่ อง

ตกต่างกัน

ปัจจัยส้าคญั ในการสถาปนา

๑ ความสัมพันธฉ์ นั เครอื ญาติระหว่างแคว้นส
๒ ทา้ เลท่ีตงั้ ของกรงุ ศรอี ยุธยาเป็นที่ที่เหมาะส
๓ กรุงศรีอยุธยาอยูใ่ กล้ปากแม่นา้ ติดทะเล
๔ การเสอ่ื มอา้ นาจลงของอาณาจกั รเขมร จ

ากรุงศรอี ยุธยาเป็นราชธานี

สพุ รรณภมู ิกบั แควน้ ละโว้
สม
มคี วามสะดวกในการค้าขายกบั ชาวตา่ งชาติ
จึงไดส้ ถาปนากรงุ ศรอี ยธุ ยาเปน็ ศนู ย์กลางอาณาจักรใหม่

ปจั จยั ท่มี ผี ลตอ่ ความเจรญิ รุ่ง

ปจั จัยส้าคัญท่ีเอือ้ อา้ นวยต่อพฒั นาการ

: ได้รบั อารยธรรมเดิมก่อนมกี ารตั้งอาณาจกั ร มาปรับใชเ้ ขา้ กบั
: กรุงศรีอยธุ ยาตง้ั อยู่บริเวณท่ีราบลมุ่ มีแมน่ ้าไหลผา่ น จึงเหม
: อาณาจกั รอยธุ ยาต้ังอยูใ่ นเขตร้อนชน้ื มีลมมรสุมพัดผ่าน ทา้ ใ
: อาณาจกั รอยธุ ยาไดป้ ระโยชน์ จากการค้าขายและรับอารยธร
: อยุธยามที รัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ เชน่ ผกั ผลไม้ ปลา
: เพราะพระปรชี าสามารถของพระมหากษตั รยิ ์หลายพระองค์ ท

งเรอื งของอาณาจักรอยธุ ยา

รต่างๆ ของอาณาจกั รอยธุ ยา มีดงั นี้

บอารยธรรมใหม่ท่ีอยธุ ยาสร้างขึ้นมา
มาะแก่การเพาะปลกู และการคา้ ขาย
ใหม้ ฝี นตกชุก ส่งผลให้มีแหลง่ น้าอุดมสมบูรณ์
รรมจากจีนและอินเดยี
าน้าจดื และปลาทะเล แร่ธาตุ ไม้หายาก ซงึ่ เป็นทตี่ อ้ งการของพ่อค้าตา่ งชาติ
ที่ทา้ ใหอ้ ยธุ ยารอดพน้ จากภัยคุกคามจากภายนอกได้

พฒั นาการทางประวตั ศิ าส

พัฒนาการด้านการ

พัฒนาการทางดา้ นการเมืองการปกครองของไทยสมัยอยธุ ยา มีพระมหา

รายพระนาม ราช
๑.สมเดจ็ พระรามาธบิ ดีท่ี ๑ (อทู่ อง) อทู่
๒.สมเดจ็ พระราเมศวร อ่ทู
๓.สมเดจ็ พระบรมราชาธริ าชที่ 1 (ขนุ หลวงพง่ัว) สพุ รร
๔.สมเด็จพระเจา้ ทองลนั สพุ รร
สมเดจ็ พระราเมศวร (ครัง้ ท่ี ๒) อู่ท
๕.สมเด็จพระรามราชาธิราช อู่ท

สตรข์ องอาณาจกั รอยุธยา

รเมืองการปกครอง

ากษัตรยิ ป์ กครองราชอาณาจกั รทั้งหมด ๓๓ พระองคใ์ น ๕ ราชวงศ์

ชวงศ์ ปีทีค่ รองราชย์ รวมระยะเวลา (ป)ี

ทอง พ.ศ.๑๘๙๓ - ๑๙๑๒ ๑๙

ทอง พ.ศ.๑๙๑๒ - ๑๙๑๓ ๑

รณภูมิ พ.ศ.๑๙๑๓ - ๑๙๓๑ ๑๘

รณภมู ิ พ.ศ. ๑๙๓๑ - ๑๙๓๑ ๗ วัน

ทอง พ.ศ. ๑๙๓๑ - ๑๙๓๘ ๘

ทอง พ.ศ.๑๙๓๘ - ๑๙๕๒ ๑๕

รายพระนาม ราช
๖.สมเด็จพระอินทราชา (เจ้านครอนิ ทร์) สุพรร
๗.สมเดจ็ พระบรมราชาธริ าชที่ ๒ (เจา้ สามพระยา) สุพรร
๘.สมเดจ็ พระบรมไตรโลกนาถ สุพรร
๙.สมเด็จพระบรมราชาธิราชท่ี ๓ สพุ รร
๑๐.สมเด็จพระรามาธิบดที ี่ ๒ สพุ รร
๑๑.สมเด็จพระบรมราชาธิราชท่ี ๔ (หน่อพทุ ธางกรู ) สพุ รร
๑๒.พระรษั ฎาธริ าช สพุ รร
๑๓.สมเดจ็ พระชัยราชาธริ าช สุพรร
๑๔.พระยอดฟ้า (พระแกว้ ฟา้ ) สุพรร
ขนุ วรวงศาธิราช
-

ชวงศ์ ปที ่คี รองราชย์ รวมระยะเวลา (ป)ี

รณภมู ิ พ.ศ. ๑๙๕๒ - ๑๙๖๗ ๑๖

รณภมู ิ พ.ศ. ๑๙๖๗ - ๑๙๙๑ ๒๔

รณภมู ิ พ.ศ. ๑๙๙๑ - ๒๐๓๑ ๔๐

รณภมู ิ พ.ศ.๒๐๓๑ - ๒๐๓๔ ๓

รณภูมิ พ.ศ.๒๐๓๔ - ๒๐๗๒ ๓๘

รณภมู ิ พ.ศ.๒๐๗๒ - ๒๐๗๖ ๔

รณภมู ิ พ.ศ.๒๐๗๖ - ๒๐๗๗ ๕ เดือน

รณภมู ิ พ.ศ.๒๐๗๗ - ๒๐๘๙ ๑๒

รณภูมิ พ.ศ. ๒๐๘๙ - ๒๐๙๑ ๒

- --

รายพระนาม ราช
๑๕.สมเดจ็ พระมหาจักรพรรดิ สุพรร
๑๖.สมเดจ็ พระมหนิ ทราธิราช สุพรร
๑๗.สมเดจ็ พระมหาธรรมราชาธริ าช สุโข
๑๘.สมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช สุโข
๑๙.สมเด็จพระเอกาทศรถ สโุ
๒๐.พระศรีเสาวภาคย์ สุโ
๒๑.สมเดจ็ พระเจา้ ทรงธรรม สโุ ข
๒๒.สมเดจ็ พระเชษฐาธิราช สุโข
๒๓.พระอาทิตยวงศ์ สโุ ข
๒๔.สมเดจ็ พระเจา้ ปราสาททอง ปราส