JUDO

BEDENEN, FİKREN VE AHLÂKEN GELİŞMEK İÇİN...

İsmail Hakkı SÖNMEZ
3. Dan 2. Kademe Judo Antrenörü

BEDENEN, FİKREN VE AHLÂKEN GELİŞMEK İÇİN...

Tasarım ve Baskı
ARCS Dijital Ofset Matbaa Tasarım
Kazımkarabekir Caddesi Tunahan 101 - 2G İskitler - ANKARA
Tel: 0312 384 24 01 - Faks: 0312 384 24 03

Mart, 2016

© Yayının telif hakları İsmail Hakkı Sönmez’e aittir.
Kitabevi basımından sorumludur ve dağıtımına yetkilidir. Yasal izni olmaksızın
kitabın tümünün ya da bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yolu ile
basımı, yayımı, çoğaltılması ve dağıtımı, internet, CD, DVD gibi sayısal sistem ile

dağıtımı ve yayınlanması yapılamaz.

Türkiye Judo Federasyonu
Spor Genel Müdürlüğü Ek Hizmet Binası Mithat Paşa Cad.
Süleyman Sırrı Sok. No: 3 Kat-7 Yenişehir - Kızılay / ANKARA

Tel : 0(312) 309 10 71 - 0(312)309 10 72
www.judo.gov.tr

Kapak Fotoğrafı:
Zafer GÜDER

İsmail Hakkı SÖNMEZ
3. Dan 2. Kademe Judo Antrenörü
[email protected] / [email protected]

0505 708 90 15

İÇİNDEKİLER JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

JUDONUN TARİHİ 1
JUDONUN TÜRKİYEDEKİ TARİHÇESİ 1
JUDO NEDİR? 2
JUDOKALARIN UYMASI GEREKEN KURALLAR 3
JUDO DEĞERLERİ 4
BİR JUDOCUNUN SAHİP OLMASI GEREKEN ÜÇ TEMEL ÖZELLİK 4
JUDONUN FAYDALARI 5
JUDOGİNİN KATLANIŞ ŞEKLİ 6
GO KYO NO KAISETSU (JUDO TEKNİKLERİNİN SINIFLANDIRILMASI) 7
BİR JUDO TEKNİĞİNİN YAPILIŞ AŞAMASI 8
JUDO SPORUNA YÖNELİK EĞİTSEL OYUNLAR 10
SUMO OYUNU 11
DON ATEŞ OYUNU 12
TURP ÇIKARMA OYUNU 13
MENDİL KAPMACA OYUNU 14
KURT KUZU OYUNU 15
TÜNELDEN GEÇ OYUNU 16
TAK ÇEVİR OYUNU 17
HOROZ DÖVÜŞÜ OYUNU 18
AYAK BASMA OYUNU 19
HALAT ÇEKME OYUNU 20
KYU ROKKO - GO - KYU BEYAZ SARI KEMER 21
KUŞAK DERECELERİ (KYU DERECELERİ) 22
KEMER BAĞLAMA (OBI WAZA) 23
REI HO (SELAMLAMALAR) 24
ZA REI (YERDE BÜYÜK SELAM) 24
TACHI REI (AYAKTA KÜÇÜK SELAM) 24
KUMI KATA (TUTUŞ) 25
ARUKI KATA (YÜRÜYÜŞ TEKNİKLERİ) 25
TUSUGI - ASHI 26
TSURI - ASHI 26
AYUMI - ASHI 26
DURUŞ TEKNİKLERİ (SHIZEI WAZA) 27
SHIZEN - TAI (NORMAL TABİ DURUŞ) 27
JIGO - TAI (SAVUNMA DURUŞU) 27
SEKİZ YÖNDE DENGE BOZUŞ (HOPPO NO KUZUSHI) 28
TAI SABAKI VE ASHI SABAKI 28
UKEMI - WAZA (DÜŞÜŞ TEKNİKLERİ) 30
O SOTO OTOSHI (BÜYÜK DIŞTAN ATIŞ) 32
KOSHI-GURUMA (KALÇA ÇARKI) 33
KESA GATAME (YANDAN TUTUŞ-KÖŞE TUTUŞU) 34
KAMI SHIHO-GATAME (ÜSTEN DÖRT KÖŞE TUTUŞU) 34

KYU - GO - KYU SARI KEMER 35
UKI-GOSHI (HAVADA YÜZDÜRME) 36
KUBI NAGE (BOYUNDAN TUTARAK ATIŞ) 37
IPPON-SEO-NAGE (TEK KOLLA SIRTLAYARAK ATIŞ) 38
0-GOSHI (BÜYÜK KALÇA YUVARLAMASI) 39
O-UCHI-GARI (İÇTEN BÜYÜK AYAK BİÇME) 40
MOROTE-SEOI-NAGE (SIRTLAYARAK ÇİFT ELLE ATIŞ) 41
KO UCHI GARI (İÇTEN KÜÇÜK SÜPÜRME) 42
KUZURE KESA GATAME (DEĞİŞİK KÖŞE TUTUŞU) 43
MUNE GATAME (GÖĞÜS TUTUŞU) 44
KATA GATAME (OMUZ TUTUŞU) 45
TATE SHIHO GATAME (DİKEY DÖRT KÖŞE TUTUŞU) 46

KYU - SHİ - KYU TURUNCU KEMER 47
KO-SOTO-GARI (DIŞTAN KÜÇÜK YAN BİÇME) 48
SASAE-TSURI-KOMI-ASHI (AYAK BLOKAJI İLE ÇEKEREK ATIŞ) 49
HIZA - GURUMA (DİZ ÇARKI) 50
0-SOTO-GARI (DIŞTAN BÜYÜK AYAK ÇELMESİ) 51
TSURI-KOMI-GOSHI (KALDIRIP ÇEKEREK KALÇA ATIŞI) 52
TAI-OTOSHI (VÜCUT ALÇALTMALI ATIŞI) 53
DE ASHI HARAI (İLERLEYEN AYAĞI SÜPÜRME) 54
ERI SEOI NAGE (YAKADAN TUTARAK SIRTLAYARAK ATIŞ) 55
YOKO SHIHO GATAME (YANDAN KÖŞE TUTUŞU) 56
KUZURE KAMI SHIHO GATAME (ÜSTTEN DEĞİŞİK KÖŞE TUTUŞU) 57

KYU - SAN - KYU YEŞİL KEMER 59
OKURI-ASHI-HARAI (HER İKİ AYAĞI YANDAN SÜPÜRME) 60
ASHI-GURUMA (AYAK ÇARKI) 61
UCHI-MATA (İÇTEN UYLUK ATIŞI) 62
0-GURUMA (BÜYÜK ÇARK) 63
HARAI-GOSHI (KALÇA SÜPÜRME) 64
TANI-OTOSHI (VADİ ATIŞI) 65
TOMOE-NAGE (DAİREVİ ATIŞ) 66
GYAKU JUJI JIME (TERS ÇAPRAZ BOĞMA) 67
KATA JUJI JIME (AYRI ÇAPRAZ BOĞMA) 68
NAMI JUJI JIME (NORMAL ÇAPRAZ BOĞMA) 69
UDE HISHIGI JUJI GATAME (GERGİN KOL KİLİDİ) 70
UDE GARAMI (KIVIRARAK KOL KİLİDİ) 71

KYU - Nİ - KYU MAVİ KEMER 73
UCHI-MATA-SUKASHI (İÇ UYLUKTAN ATLATMA) 74
HANE-GOSHI (KALÇA YAYI) 75
0-SOTO-GURUMA (DIŞTAN YAN BÜYÜK ÇARK) 76
SODE-TSURI-KOMI-GOSHI (ÇAPRAZ KOLDAN ÇEKEREK KALÇA ATIŞI) 77
TSURI-GOSHI (KALDIRARAK KALÇA ATIŞI) 78
UKI-OTOSHI (YÜZDÜRME ATIŞI) 79
SUMI-OTOSHI (ALÇALTARAK KÖŞE ATIŞI) 80
SEOI OTOSHI (SAĞ DİZ ATIŞI) 81
HARAI-TSURI-KOMI-ASHI (KALDIRIP ÇEKEREK AYAK SÜPÜRMESİ) 82
YOKO OTOSHI (YANA ALÇALIP ATIŞ) 83
KATA HA JIME (TEK TARAFTAN BOĞMA) 84
KOSHI JIME (KALÇA BOĞUŞU) 85
OKURI ERI JIME (HER İKİ YAKAYLA BOĞUŞU) 86
HADAKA JIME (YALIN ELLE BOĞUŞU) 87
HARA GATAME (KARIN KİLİDİ) 88
UDE GATAME (DÜZ KOL KİLİDİ) 89
HIZA GATAME (DİZ KİLİDİ) 90

KYU - IK - KYU KAHVERENGİ KEMER 91
SOTO-MAKI-KOMI (DIŞTAN YAN SARMALI ATIŞ) 92
HARAI-MAKI-KOMI (SÜPÜREREK SARMALI ATIŞ) 93
HANE - MAKI - KOMI (YARIMAY SARMALI ATIŞ) 94
TUSUBAME - GAESHI (AYAĞI KAÇIRIP AYNI AYAKLA SÜPÜRME) 95
HARAI GOSHI GAESHI (SALDIRIYA KARŞI KALÇA SÜPÜRMESİ) 96
URA NAGE (İÇERDEN ARKAYA ATIŞ) 97
YOKO GURUMA (YANA ÇARK) 98

YOKO GAKE (YAN ÇENGEL) JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ
UKI WAZA (YATIP HAVADA YÜZDÜREREK ATIŞ)
SUMI GAESHI (KÖŞE ÇEVİRMESİ) 99
USHIRO GOSHI (GERİDEN KALÇA KALDIRIP ÖNE ATIŞ) 100
UTSURI GOSHI (KALÇA DEĞİŞTİRME ATIŞI) 101
KATA GURMA (OMUZ ÇARKI) 102
YOKO WAKARE (YANA YATARAK ATIŞ) 103
SANKAKU GATAME (ÜSTEN ÜÇ KÖŞE TUTUŞU) 104
SANKAKU JIME (ÜÇ KÖŞE BOĞUŞU) 105
ASHI GATAME (AYAK KİLİDİ) 106
SANKAKU GARAMI (ÜÇ KÖŞE KIRIŞI) 107
ASHI GARAMI (AYAK KIVIRARAK KIRIŞI) 108
WAKI GATAME (KOLTUK ALTI KİLİDİ) 109
KATA VE KATA’NIN AMACI 110
NAGE NO KATA (1. ve 2. Dan Sınavına girecekler için) 111
GİRİŞ SELAMI 112
UKI OTOSI 113
SEOI NAGE 114
KATA GURUMA 114
UKI GOSHI 115
HARAI GOSHI 115
TSURI KOMI GOSHI 116
OKURI ASHI HARAI 116
SASAE TSURI KOMI ASHI 117
UCHI MATA 117
TOMOE NAGE 118
URA NAGE 118
SUMI GAESHI 119
YOKO GAKE 119
YOKO GURUMA 120
UKI WAZA 120
ÇIKIŞ SELAMI 121
KATEME NO KATA (3. Dan Sınavına girecekler için) 121
GİRİŞ SELAMI 122
BAŞLANGIÇ 123
KESA GATAME 124
KATA GATAME 124
KAMI SHIHO GATAME 125
YOKO SHIHO GATAME 125
KUZURE KAMI SHIHO GATAME 126
KATA JUJI JIME 126
HADAKA JIME 127
OKURI ERI JIME 127
KATA HA JIME 128
GYAKU JUJI JIME 128
UDE GARAMI 129
UDE HISHIGI JUJI GATAME 129
UDE HISHIGI UDE GATEME 130
UDE HISHIGI HIZA GATAME 130
ASHI GARAMI 131
ÇIKIŞ SELAMI 131
KELİMELER VE TERİMLER 132
KAYNAK 132
YAZAR HAKKINDA 133
146
147

BEDENEN, FİKREN VE AHLÂKEN GELİŞMEK İÇİN...

İsmail Hakkı SÖNMEZ
3. Dan 2. Kademe Judo Antrenörü

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

ÖÖNSNÖZ SÖZ

Judonun gelişimi için emek verilerek harcanmış her kitap federasyonumuz ile
camiamız için mutlaka çok önemli ve değerlidir.
Bu bakımdan uzun süre çalışarak bu değerli eseri ortaya çıkaran ve başarı
sağlayan değerli judocu İsmail Hakkı SÖNMEZ’e şahsım ve tüm judo camiası
adına sonsuz şükranlarımı sunarım.
Bundan sonra bu tür eserlerin sayısının artarak devam ettirilmesini temenni
ederim. Tüm judocuların bu kitaptan faydalanması dileklerimle.

FATİH UYSAL
Türkiye Judo Federasyonu Başkanı

BEDENEN, FİKREN VE AHLÂKEN GELİŞMEK İÇİN...

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

İsmail Hakkı SÖNMEZ' in Türk Judosuna verdiği hizmetleri ve yetiştirdiği
sporcularla onun yaptıkları, başardıklarının en küçük göstergesidir. Türk
sporuna, sporcusuna ve judosuna yapmış olduğu hizmetlerin hiç
unutulmayacağını umuyor, Bedenen, ruhen, ahlâken kendisini terbiye
edebilmiş daha bir çok sporcu yetiştireceğine inanıyorum.
İsmail, hakikî judocu karakterini kendisinde reanaliz edebilmiş bir
Antrenördür. Böyle bir eseri spor camiamıza kazandırdığı için onu candan
kutluyor, tebrik ediyorum.
Federasyon başkanımız Fatih UYSAL'ın eğitime, bilime, bilim insanına verdiği
değer ve onların yolunu açması, yumuşak yol, dürüst yol, onurlu yolda yol
anlamına gelen JUDO yolunda daha nice şampiyonlar çıkacağına inanıyor, tüm
judo sevenlere, Judoculara sağlık, mutluluk ve başarı dileklerimi sunuyorum.

Namık EKİN

HEP AYNI

Hep aynı sıklıkta, hep aynı süre, hep aynı zorlukta, hep aynı tip, hep aynı
kişilerle, hep aynı tarz, hep aynı motivasyonla, hep aynı yerde, hep aynı
sakatlıkla, hep aynı ruh haliyle, hep aynı taktiklerle antrenman yaparsan,
HEP AYNI ŞEKİLDE YENİLİRSİN...

BEDENEN, FİKREN VE AHLÂKEN GELİŞMEK İÇİN...

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

Hazırlanan bu yayında judo teknikleri en detaylı bir şekilde hazırlanmış olduğu
görülmektedir. Kitapta bulunan bilgilerin judo camiasına faydalı olacağını
düşünmekteyim. Sn. İsmail Hakkı Sönmez hocanın büyük bir titizlilikle
hazırladığı bu yayında camiamızın önemli isimlerinden de destek almış olması
kitabın eğitici ve öğretici özelliğine katkı sağlamıştır. Bilimsel anlamda da ışık
tutacağına inandığım bu yayından dolayı kendisini ve emeği geçen herkesi
tebrik ederim.

Yrd. Doç. Dr. Temel ÇAKIROĞLU
5. Dan

Milli Judocu

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

ÖNSÖZ ve TEŞEKKÜR

Judo tekniklerinin anlaşılır ve doğru öğrenilmesi, ekip çalışması sonucu
çıkarmış olduğumuz teknik tabloya destek olması amacıyla judo severlere
katkıda bulunmak istedim.Teknik tabloyu yazılı hale dönüştürüp Kyu ve Dan
sınavlarına girecek sporcuların ellerinin altında, rahat çalışabilecekleri bir
kaynağa ihtiyaç olunduğunun farkında olarak;
Bilgilerinden faydalandığım, insani ve ahlaki değerleri ile örnek edindiğim,
çalışmaktan onur duymakla birlikte tecrübelerinden yararlanırken göstermiş
oldukları hoşgörülerinden dolayı ilk başta Federasyon Başkanımız Fatih
UYSAL’a, değerli hocalarım Namık EKİN, Savaş İYİDOĞAN, Temel ÇAKIROĞLU,
Yavuz YOLCU, Cenap SERDAR, Dursun DÜZGÜN' e;
Teknik tablonun hazırlanmasında ve kitapta bulunan resim çekimlerinde bana
yardımcı olan Kata ekibinden Önder MOCU, Abdulmusavvir KARAGÖL, Mert
MOCU, Hüseyin ŞAHİNDOKUYUCU, Fatma SARILAR, Yasemin ÇETİNSOY,
Begüm SÖNMEZ ile desteklerini esirgemeyen genç Antrenör arkadaşlarım;
Yasin DOĞAN,Halil İbrahim UZUN, Hakan ÖZDEN, Mevlüt DUMAN, İslam
ÖZÇELİK, Ünal YALÇINKAYA, Musa YILMAZ, Serkan CAN, Uğur ÖZTÜRK'e ayrıca
kitabın oluşumunda büyük pay sahibi olan aileme ve dostlarıma
teşekkürlerimi sunarım.

İSMAİL HAKKI SÖNMEZ
3. Dan 2. Kademe Judo Antrenörü

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

1860-1938 JUDONUN TARİHİ

“KODOKAN JUDO” nun kurucusu Prof. Dr. Jigoro KANO
Japon savunma sanatı olan “JUİ-JUTSU” yu çeşitli
okullarda öğrendi.

Öğrenmiş olduğu JUİ-JUTSU tekniklerinin iyi yönlerini
temel alarak bu teknikleri geliştirdi. Geliştirmiş olduğu bu
tekniklere kendi değerlerini de ekleyerek 1882 yılında bu
savunma sanatının ilkelerini oluşturdu. Oluşturduğu bu
savunma sanatının adına “KODOKAN JUDO” adını verdi.
KODAKAN; KO: Küçük, DO: Kendini eğittiğin yol, KAN:
Küçük ev anlamına gelmektedir.

JUDONUN TÜRKİYE’DEKİ TARİHÇESİ

Ülkemizde judo sporu, Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması (NATO)’na girişinden
(1952) hemen sonraki yıllarda olmuştur.

NATO eğitim programları çerçevesinde Amerika'da çeşitli askeri kurslara katılan
Subay ve Astsubaylarımız Judo'yu self-defansa yönelik olarak öğrenmişler ve
ülkemize döndükten sonra askeri eğitimlerde kullanmışlardır.

1960'lı yılların başında Japonya'da grekoromen güreş antrenörü olarak çalışan
Halil YÜCESES, İstanbul'da Milli Türk Talebe Birliği salonu, Fatih Güreş Kulübü,
Üsküdar Anadolu Spor Kulübünde, emniyet müdürü Nazım CANCA Ankara'da
küçük guruplar kurarak halka açık judo çalışmaları başlatmışlardır. Aynı yıllarda
Almanya'da judo eğitimi alan, Ergun GÖKTUNA'da judo'yu yaymak için çeşitli
illerde görev yapmıştır.

Judo'ya ilgi her geçen gün artması ve genellikle yanlış tekniklerin uygulanma ve
metotlarla çalışılması, Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğünün dikkatini çekmiş ve
judo eğitimine, Kodokan teknikleri ile bir standart kazandırılması amacıyla ilk
önce Güreş federasyonuna bağlı örgütlenmesini gerçekleştirmiştir. Judo sporuna
olan ilgi tüm dünya'da olduğu gibi ülkemizde de artmasıyla beraber, 1962'da
kendi başına Türkiye Judo Federasyonu'nu kurarak bağımsız bir federasyon
olmuştur. 2006 yılında ise Türkiye Judo
Federasyonu özerk bir federasyon halini
almıştır.

İlk katıldığımız uluslararası önemli
organizasyon 1971 yılında Akdeniz
Oyunları’dır. 1992 yılında Barcelona yaz
olimpiyatlarında, 48 kg’da Sporcumuz Hülya
ŞENYUR T, ülkemize Bronz madalya
kazandırarak judo'nun olimpiyatlardaki ilk
madalyasını hem de olimpiyatlarda bayanların
aldığı ilk madalya olması açısından önemlidir. Türkiye Judo tarihinde ilk
şampiyonumuz Sydney 2000 Olimpiyatları 66 kg’da Hüseyin ÖZKAN olmuştur.

1

JUDO NEDİR?

Judo kelimesi "JU" ve "DO" kelimesinin birleştirilmesi ile oluşturulmuştur.
JU; yumuşaklık, nezaket, esneklik, çeviklik
DO; yol, disiplin, felsefe, kendini eğittiğin yol
JUDO; denge, kuvvet, kaldıraç, merkezkaç gibi birçok fizik kuralının en iyi
şekilde kullanıldığı, sportif esaslarla sanat ve felsefenin birleştiği bir olgudur.
Ruh ve beden eğitimini birlikte sağlayan, kendine güven hissini son derece
geliştiren, moral ve motivasyonu yükselten, derin düşünme, kendiliğinden
doğru hareket etme, saygı ve sevgiyi her şeyin üstünde gören bir spor dalıdır.
Bugün Judo, Olimpik bir spor dalıdır.
Judo Uzak Doğu’nun mücadele sporları içinde ele alındığında ise esnek vücut
dönüşleri, yumuşak savuşturmaları, kuvvete karşı koymama ve karşıdan
gelen kuvvetten yararlanma usulleri ile rakibi en iyi şekilde alt eden seviyeli
bir savunma sanatıdır.
Judo bize beden ve zihin enerjimizi en yüksek ve en uygun bir şekilde kullanma
yöntemini öğreterek belirli bir zamanda bütün kuvvetimizi tek bir amaca
yöneltmemizi sağlar.

2

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

JUDOKALARIN UYMASI GEREKEN KURALLAR

Judo antrenman ve müsabakaları yazılı kurallara göre yapılır. Bunun yanında
yazılı olmayan fakat yazılı kurallar kadar önemli olan bazı kaideler vardır.

Judo tehlikesiz bir spor olmasına rağmen dikkatsizlik anında tehlikeli
olabilecek sonuçlar doğurabilir. Tehlikeli olabilecek sonuçların ortaya
çıkmasını engellemek için sıkı bir disiplin ve nefis kontrolü gerekmektedir.
Judo insanın kendi başına öğrenebildiği bir spor değildir. Judoyu öğrenebilmek
için tecrübeli ve bu konuda geniş bilgiye sahip bir eğitimciye, maharet, akıl ve
kuvvetimizi kullanarak olgunlaşmamıza yardımcı olan judokaya ihtiyacımız
vardır.

Kendimizi geliştirmenin yolu hocalarımıza ve beraber antrenman yaptığımız
bütün judokalara karşı saygılı, düşünceli ve alçak gönüllü olmaktan geçer.

Judonun zihni ve fiziki bir terbiye olduğunu daima hatırlamalı ve bu noktaya
gereken önemi vermeliyiz. Muaşeret, judoya olan hayranlığımızın bir neticesi
olmaktan ziyade judonun bir parçasıdır. İşte bu yüzdendir ki judoya
başlayanlar bu geleneksel muaşereti öğrenmelidir. Bu sebeple yukarıdaki
hususları aşağıda daha geniş olarak açıklayacağız.

DİSİPLİN: Burada en önemli nokta judokanın kendine hakim olabilme
yeteneğidir. Judokalar antrenman ve çalışmalarda sinirlerine hakim olmalıdır.
Eğer çok sinirlenmeye başladıklarını hissederlerse çalışmayı durdurmalı ve
dojoyu terk etmelidirler. Kuvvet gösterileri bir zaaftır ve buna asla müsaade
edilmemelidir. Dojo'nun bir idarecisi yoksa orada bulunanlardan yüksek
derecede (yüksek kemere sahip) olan judoka salonun idarecisi olur. Onun
emir ve talimatları tartışılmadan yerine getirilmelidir.

ATMOSFER: Dojo fiziki ve aynı zamanda zihni terbiyenin yapıldığı salondur.
Dolayısıyla gerekli ciddi atmosfer üzerinde ısrarla durulmalıdır. Bu sebeple
dojo ya giren çıkan her judoka tarafından geleneksel ayakta selam (Tachi-Rei)
şekli tekrarlanır. Dojo içerisinde büyük selam (za-rei) veya küçük selamın
(tachi-rei) her biri judokalar tarafından ister resmi müsabakalarda, ister
antrenmanda olsun her karşılaşmanın başında ve sonunda tekrar edilir.
Antrenman başlangıcında ve antrenman sonunda seremoni yapılarak topluca
selam verilir. Dojo da sigara içmek, sakız çiğnemek, konuşmak, fısıldamak,
ıslık çalmak gibi lüzumsuz hareketlere asla müsaade edilemez. Çalışmayan
judoka, tataminin kenarında gerekli şekilde oturmalı veya ayakta durmalı
fakat tatami etrafında dolaşmamalıdır. Tatami üzerinde hiç bir zaman
yoruldum diye yatılmaz veya bacaklar uzatılarak oturulmaz. Hem emniyet hem
de gözlem yolu ile öğrenmek için etrafta olanlar dikkatle takip edilmelidir.
Makul sebepler olmadan judoka ceketini (uvagi) çıkarmamalı veya kemerini
(obi) çözmemelidir. Hocadan izin almak kaydı ile bu işlemleri yapmalıdır.
RUH: Judokalar her zaman arkadaşlarına saygılı ve anlayışlı davranmalıdır.

3

Çalışmaların başlangıç ve sonundaki selamlaşmalar bunun bir sembolüdür.
Judoka kendinden daha tecrübesiz olanları daima gözetmeli ve
çalışmalarında ona yardım etmelidir. Ayrıca kendinden daha bilgili olanların
tavsiyelerine canı gönülden uymalıdır. Makul sebepler olmadan bir judokanın
çalışma teklifini reddetmek imkânsızdır. Çalışmalar sırasında judokalar
birbirlerinin emniyetini gözetmeli, kazaya sebep olacak hareketlerden
kaçınmalı ve arkadaşını uyarmalıdır. Özellikle randoriler de ve atışlı yapılan
çalışmalarda bu hususlara dikkat edilmelidir. Judokalar antrenmanlara ve
müsabakalara girerken kazaya sebep olacak metal halka, toka, küpe, zincir,
yüzük, bilezik, saat vb. gibi süs eşyaları takmamalıdırlar. Ayrıca el ve ayak
tırnakları ukeyi çizecek veya incitecek uzunlukta olmamalıdır. Kirli ayak ve
judogilerle tatamiye çıkılmamalı ve çıkanlar uyarılmalıdır.

SAĞLIK: Judogiler daima temiz olmalı ve judokalar tatami üzerindeyken judogi
haricinde ayakkabı, çorap, yelek, tişört, eşofman gibi şeyleri giymemelidirler.
Ancak bayan judokalar uvaginin altına beyaz kolsuz tişört giyebilirler.
Çalışmalara başlamadan önce ve sonra eller, ayaklar yıkanmalıdır. Tatami
üzerinde ayakkabı, terlik vb. gibi şeylerle dolaşılmamalıdır. Tatamiye
antrenman esnasında yapılan ne-waza çalışmalarında judokanın direkt olarak
yüzü, eli, ayağı vb. kısımları temas edeceğinden tatami temiz tutulmalı
çalışmalardan önce süpürülmeli ve paspaslanmadır. Judokalar gerektiğinde
temizliğe yardım etmeye hazır olmalıdırlar. Judokalar içte olduğu kadar dışta
da adap ve disipline önem vermelidir. Bir sporcuya yakışacak şekilde hareket
etmelidir.

JUDO DEĞERLERİ

Ahlaki bir eğitim oluşturmak için uyması gereken judo değerleri;

Dostluk “Bu, insan duyguların en safıdır”
Cesaret “Bu doğru olanı yapıyor”
Samimiyet “Bu maskesini çıkarıp olduğu gibi görünüyor”
Onur “Bu sözüne sadık davranıyor”
Tevazu “Bu gurur olmadan kendinden bahsediyor”
Uyma “Saygı olmadan hiçbir güven doğmuş olamaz”
Kendini kontrol etme “Bu öfke çıktığında sessiz olmaktır”
Nezaket “Bu, başkalarına saygılı”

BİR JUDOCUNUN SAHİP OLMASI GEREKEN
ÜÇ TEMEL ÖZELLİK

SHİN : Kalp, yürek, cesaret
Gİ : Teknik (özel teknik)
TAİ : Vücut, kuvvetli, dayanıklı, çabuk

4

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

JUDONUN FAYDALARI

Judo sporunun insan hayatında bir yaşam yolu olduğu ve kendine ait
disipliniyle bireylere gelecekteki yaşamlarına düzen verme konusunda önemli
bir vasıta olduğu bilinmektedir. Judo mükemmel ve zengin bir egzersiz
anlayışıyla diğer egzersizlerden farklıdır. Judo da beyin ve vücut uyumu en üst
düzeydedir.

Senna ve arkadaşlarının yapmış olduğu “Ergenlerde Judo eğitiminin motor
öğrenmede beyinsel uyarımlar la yapmış olduğu etkinin değerlendirilmesi”
başlıklı çalışmada 12-14 yaş arası 20 ergen judocu deney grubu ve kontrol
grubu olarak ikiye ayrılıp, ilk grup 45 dakikalık antrenmana ve 35 dakikalık
beyinsel uyarı programına tabi tutulmuşlardır. 2. grup ise her iki çalışmaya
eşit süre katılmışlardır. Sonuç olarak, antrenman ve beyinsel uyarı
programlarının etkileşimli kullanımı motor öğrenme ve hafıza üzerinde önemli
etkilerinin olduğu görülmüştür.

Judo öğrenildikçe bireylerde öz güven artar ve kendilerine rahatsızlık verecek
davranışlara karşı nasıl korunması gerektiğini öğrenerek, benliğine işlemiş
olan korkularını yenerler. Böylelikle de birey saldırgan olmadan, öz güvenle ve
sakin davranışlarla gerekli tepkiyi ortaya koyar. Bu yüzdendir ki Judo sporu,
dünyada gelişmiş ülkelerin eğitim programlarında da yer almakta ve de bu
giderekte artmaktadır. Judo, okullarda özellikle ilk ve orta öğretim çağında
başlatılır. Bu yönüyle de eğitim sistemi içinde önemli bir görevi yerine getirir.

2009 yılında, Avrupa Judo Federasyonu tarafından, Avrupa'da bulunan önde
gelen Judo antrenörlerinin katılımları ile “Judo” konulu bir seminer
düzenlenmiş, bu seminerde, Judonun bireyler için yararları konusunda
sunumlar yapılmıştır. Seminer sonucuna göre Judonun bireylerde,

1-Fiziksel uygunluk kazandırdığı.
2-Kendine öz güveni artırdığı.
3-Kendine ve çevresine saygılı olmayı öğrettiği.
4-Öz disiplini geliştirdiği.
5-Sosyal beceriyi artırdığı.
6-Kişisel görünüm ve temizlik konusunda daha dikkatli oldukları.
7-Öğrencilerde devamsızlığın azaldığı.
8-Öğrencilerinders notları yüksek olduğu anlaşıldı.
9 -Aynı zamanda şiddet davranışlarında azalma.
10-Kötü tavırları ortadan kaldırma konusunda daha duyarlı oldukları.
11-Kendilerinden küçükleri rahatsızlık vermemeye özen gösterdikleri.
12-Kötü sözler söylemekten kaçındıkları gözlenmiştir.

Sonuç olarak, judo antrenmanları, sağlığı geliştirir, depresyon ve diğer fiziksel
rahatsızlıkları tedavi eder. Judo antrenmanları çocuklara da eğlenceli gelerek
onların çeşitli becerilerini kazanmalarını sağlar. Ayrıca daha da geniş bir
sosyal çevreye kavuşmalarına neden olur.

5

JUDOGİNİN KATLANIŞ ŞEKLİ

6

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

GO KYO NO KAISETSU
(JUDO TEKNİKLERİNİN SINIFLANDIRILMASI)

NAGE WAZA NE WAZA ATEMİ WAZA
(AYAKTA YAPILAN TEKNİKLER) (YERDE YAPILAN TEKNİKLER) (VURUŞ TEKNİKLERİ)

TACHİ WAZA SUTEMİ WAZA

(AYAKTA YAPILAN TEKNİKLER) (SIRTÜSTÜ YAPILAN TEKNİKLER)

Te Waza Ma Sutemi Waza Osae Waza Hiji Ate
(Tutuş Teknikleri) (Dirsek yapılan Vuruş Teknikleri)
(Elle Yapılan Teknikler) (Sırtüstü Yatarak Yapılan Teknikler)
Shime Waza Yubi Saki Ate
Koshi Waza Yoko Sutemi Waza (Boğuş Tekniği) (Parmak ile art arda yapılan

(Kalça ile Yapılan Teknikler) (Yana yatara yapılan teknikler) Kansetsu Waza vuruş tekniği)
(Kırış Teknikleri)
Ashi Waza Kobushi Ate
(Ayakla Yapılan Teknikler) (Yumruğun Kemikli Kısmıyla

Yapılan vuruş Teknikleri)

Tegatane Ate
(El kenarı ile yapılan

vuruş teknikleri)

Hizagashira Ate
(Diz eklemiyle yapılan

vuruş teknikleri)

Sekito Ate
(Ayak tabanıyla yapılan

vuruş teknikleri)

Kakato Ate
(Topukla yapılan
vuruş teknikleri)

7

BİR JUDO TEKNİĞİNİN YAPILIŞ AŞAMASI

1-KUZUSHİ: Kuzushi olta ile balık tutarken elimizi yaptığımız ani harekete
benzer. Kuzushi ile tori uke’nin dengesini bozar veya uke’nin dengesini
bozuk olarak muhafaza edip, tai sabaki yapmak için gerekli zamanı sağlar.
2-TAİ-SABAKİ: Judo tekniğinin en önemli bölümüdür. Tori vücut dönüşünü
yapmak için kurulmuş yay haline gelir, aslında kuzushi ile tai-sabaki hareketin
bir bütününü teşkil ederler.
Gakeden önce tori ve ukenin vücutlarının aldığı pozisyona «TSUKURİ» denir.
Tsukuri tekniğin bir bölümü değildir fakat iyi yapılması tekniğin sonucunu
belirleyeceğinden çok önemlidir.
3-GAKE: Kuzushi ve tai-sabaki'nin doğru sonucu gake'dir. Şayet kuzushi ve tai-
sabakiiyi ise sonuç olarak uke düşer fakat uke kendiliğinden düşmez, gake
onu düşmeğe zorlar.
Tekniğin başından sonuna doğru gittikçe sürat artırılır; Kuzushiden başlayıp
tai-sabaki ve gake ile tekniği bitirinceye kadar sürat artar. Uke tatami’ye
düştüğü anda sürat en yüksek seviyesine çıkar.

8

BEDENEN, FİKREN VE AHLÂKEN GELİŞMEK İÇİN...

JUDO SPORUNA YÖNELİK BAZI EĞİTSEL OYUNLAR

Bu tür oyunlarda başlangıçta oyunculara kuralların düzgün bir biçimde izah
edilmesi gerekir. Özellikle çocukların olduğu çalışmalarda minder üzerinde
çok hareket olduğu zaman öğretmenin çok dikkatli davranması ve sakatlanma
riskine karşı önlem alması gerekir. Çocuk Judocularda motor öğrenme ve
gelişime uygun olan kuvvet, çabukluk, hareketlilik, beceri, denge,
koordinasyonu destekleyecek şekilde seçilmelidir. Bu amaçla belirlenen
oyunlar şunlardır:

• Sumo Oyunu
• Don Ateş Oyunu
• Turp Çıkarma Oyunu
• Mendil Kapmaca Oyunu
• Kurt Kuzu Oyunu
• Tünelden Geç oyunu
• Tak çevir Oyunu
• Horoz Dövüşü Oyunu
• Ayak Basma Oyunu
• Halat Çekme Oyunu

10

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

Sumo Oyunu

Yaklaşık 2-3 m² çapında bir daire ortasında oyunculardan biri bekler. Gruptan
isteyen her hangi biri ortada bulunan kişi ile karşı karşıya gelir ve tutuşurlar.
Liderin komut vermesiyle her iki taraf birbirlerini dairenin dışına çıkarmaya ya
da birbirlerini yere düşürmeye çalışır. Oyunculardan birinin dizinin yere
değmesi ya da vücudunun önce yere temas etmesi halinde yenilmiş sayılır.
Galip gelen ortada kalır ve grubun diğer elemanlarının herhangi birinin
kendisini yenmesine kadar devam eder. Oyunda en çok galibiyet kazanan o
grubun şampiyonu sayılır. Burada kilo ve yaş durumlarının bir birlerine yakın
olması gerekir. Bu oyun judocu çocukların öncelikle kuvvet, denge,
koordinasyon ve becerilerini geliştirir.

11

Don Ateş Oyunu

Grubun içinde kalabalık göz önüne alınarak bir ya da birkaç kişi ebe olarak
görevlendirilir. Ebe olan oyuncu grubu kovalar ve yakalayıp dokunduğu kişiye
“Dondu” diyerek onu olduğu yerde bekletir. Donan oyuncu ellerini havaya
kaldırır ve bacaklarını yanlara açarak birilerinin bacaklarının arasından
geçerek kurtarmasını bekler. Bacakları arasından geçilen ve kurtarılan
oyuncu diğer oyuncuları kurtarmak ve ebelenmemeye çalışır. Ancak ebelenen
kişinin bulunduğu yerden başka bir yere hareketlenmesi yasaktır. Bu oyun
grubun son kişisi dondurulana kadar devam eder. Bu oyunda Judocu
çocukların çabukluk, beceri ve hareketliliklerini geliştirir.

12

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

Turp Çıkarma Oyunu

Judocu çocukların kuvvet ve dengesini geliştirir. Yaşları ve fiziksel özellikleri
dengeli olan iki grup, Bir çizginin her iki yanına karşılıklı (yüz yüze) yerleşir.
Grupla geniş kolda tek sıra olurlar. Bir birlerinin ellerinden tutan oyuncular.
“Başla” komutu ile rakiplerini kendi sahalarına çekmeye çalışırlar. Başarılı
oyuncular takımlarına 1puan kazandırırlar. Oyunun sonunda, her takım kendi
sahasındaki rakip oyuncu sayısı kadar puan alır.

13

Mendil Kapmaca Oyunu

Judocu çocukların reaksiyon ve çabukluğunu geliştirir. Bir ebe seçilir ve
oyuncular eşit sayıda iki gruba ayrılır. Bu oyun geniş bir spor sahasında
oynanır. Ebe sahanın ortasında yerini alır ve elinde bir mendil, şerit, ip veya
flama tutar. Gruplar ise karşılıklı olarak, sahanın yan çizgilerinin arkasında
geniş kolda tek sıra olurlar. Kendi aralarında, sıra numaralarına göre sayarak
numaralarını belirlerler. Oyunun yöneticisi bir numara söyler ve oyuncular
koşarak gelip mendili kapmaya ve grubunun bulunduğu çizgiden geçirmeye
çalışırlar. Bunu başardıklarında grupları 1 puan kazanır. Ancak çizgiyi
geçmeden diğer grubun oyuncusuna yakalanırsa, rakip grup 1puan kazanmış
olur. En çok puan alan grup ilan edilir.

14

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

Kurt Kuzu Oyunu

Kurt, arka arkaya dizilmiş kuzuların en sonundakini yakalamaya çalışır.
Kurdun yakaladığı kuzu oyundan çıkar. Bu arada dizinin en önündeki oyuncu
da kollarını yanlara açarak, kurda engel olmaya çalışır. Judocu çocukların
çabukluğunu, kuvvette devamlılığını geliştirir.

15

Tünelden Geç Oyunu

iki grup derin kolda, bacaklar açık olarak dizilidirler. Komutla en arkadaki
yarışmacılar tünelden geçip, dizinin en önünde yer alırlar. İkinci yarışmacılar,
1. yarışmacıların yerlerini alınca tünelden geçmeye başlarlar. Önce bitiren
gr up yarışmayı kazanır. Judocu çocukların çabukluk, beceri ve
koordinasyonunu geliştirir.

16

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

Tak Çevir Oyunu

Judocu çocuklarda, kuvvet denge ve çabukluğu geliştiren bir oyundur. Eşler
sırtüstü, ters yönde yatıp sağ kollarını birbirine takarlar. Sonra her ikisi de sağ
bacaklarını yukarı doğru kaldırıp, bacaklarını bir birine takarlar. Takma ile
birlikte eşler bir birlerini geriye doğru çevirmeye çalışırlar. Eşini geriye doğru
çevirmeyi başarırsa o yarışmacı yarışmayı kazanır. Bacaklar yukarıya
kaldırılınca, takıp çevirmek için uygun zaman aranır. Aldatmalar ve çabukluk
sonucu etkiler. Bu yarışma aynı biçimde birkaç kez tekrar edilebildiği gibi, yön
değiştirerek, sol bacaklarla da yapılabilir.

17

Horoz Dövüşü Oyunu

Eşler karşılıklı çömelme pozisyonunda, her iki taraf avuç içleriyle birbirlerini
itmek suretiyle aldatarak, sırtüstü ya da öne doğru dengesini bozmak
suretiyle düşürmeye çalışır. Dizleri yere değen ya da sırtüstü düşen taraf
yenhlmiş sayılır. Judocu çocukların öncelikle dengesini, reaksiyonunu ve
becerisini geliştirir.

18

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

Ayak Basma Oyunu

Eşler karşı karşı ya gelir her iki eşte ellerini arkalarında kenetlerler. Bu esnada
her iki tarafta sadece ayakuçları ile birbirlerinin ayak parmak uçlarına
ayaklarının ucuyla basmaya çalışır. Eşlerden biri yaklaşık 5-7 kez
değdirebilirse-oyunu kazanmış olur. Bu oyun birkaç kez tekrar ettirilebilir. Bu
oyun çocukların reaksiyon zamanını, kuvvet, hareketlilik ve çabukluk
özellikleri geliştirir.

19

Halat Çekme Oyunu

Judocu çocuklar uzun bir halat boyunca karşılıklı eşit sayıda dizilir ve sıkı bir
şekilde halata tutunurlar. Halatın orta noktası bir işaret mendili ya da benzeri
bir cisimle bağlanır. Bu işaret yerde ki tam orta çizgisinin üstüne gelecek
şekilde ayarlanır. Başla komutuyla her iki taraf bir birlerine doğru grubu
çekmeye çalışırlar. Halatın ortasındaki işaret orta çizginin ne tarafına geçerse
o tarafta ki grup galip gelmiş sayılır. Bu arada orta çizginin her iki tarafında
yaklaşık 1 metrelik tampon bölgesi olmalıdır. Bu oyunda çocukların kuvveti ve
kuvvette devamlılığı gelişir.

20

Kyu Rokko - GO - Kyu
Beyaz Sarı Kemer

KYU ROKKO - GO - KYU / BEYAZ SARI KEMER

KUŞAK DERECELERİ
(KYU DERECELERİ)

7. Kyu Rokko - Kyu (Beyaz kemer)

6. Kyu Rokko - GO - Kyu (Beyaz Sarı kemer)

5. Kyu Go - Kyu (Sarı kemer)

4. Kyu Shi - Kyu (Turuncu kemer)

3. Kyu San - Kyu (Yeşil kemer)

2. Kyu Ni - Kyu (Mavi kemer)

1. Kyu Ik - Kyu (Kahverengi kemer)

1.2.3.4.5. Dan Sho - Dan, Ni - Dan, San - Dan,
Yo - Dan, Go - Dan (Siyah kuşak)

6.7.8. Dan Roku - Dan, Shichi - Dan, Hachi - Dan (Kırmızı Beyaz Kuşak)

9.10. Dan Ku - Dan, Ju - Dan (Kırmızı Kuşak)

Judokaların Judo hakkındaki teknik, pratik ve teorik bilgisinin seviyesini
belirler. beyaz ile kahverengi kemer arası (Kyu) çıraklık, kalfalık dönemine
benzetilir. Siyah ve daha yukarısı (Dan) ise ustalık ve ustalığın kademeli
ilerlemiş halidir. Judo da kyu derecelerinin anlamını şöylede ifade edebiliriz;
Beyaz kemer, rengi itibarı ile yeni doğan çocuğa benzetilir. Çünkü çocukta
beyaz renk kadar saf ve yaşamda olup bitenlerden habersizdir, judo hakkında
hiç bir şey bilmezler. Kahverengiye kadar olan renk sıralaması ve bu renklerin
yavaş, yavaş koyulaşması ise, çocuğun da yavaş, yavaş ergenlik dönemine
geçişini ifade eder, yani judo hakkında öğrencilik dönemine başladığının
belirtisidir.
Siyah kemer ise Judokanın ergenliği bitirmiş ve artık genç olmuş bir insanı
ifade eder, buda Judokanın artık judo hakkında öğrencilik dönemini bitirmiş ve
hocalık dönemine ilk adımı atmış olarak kabul edilir. Kuşak da Kırmızı, Beyaz
renkler ise onun artık gençlik dönemini bitirip yaşlılığa ilk adımı ve eğitmen
hocaları yetiştiren tecrübeli bir eğitimciye benzetiriz.
Kuşak renginin tekrar beyaza dönmesini ise Yaşlı insanların tekrar çocuksu
hareketlerle davranması olayına benzetilir. Bu seviye ye gelmiş bir judoka
Judo hakkında verebileceği bilginin büyük bir çoğunluğunu vermiş,
öğreneceği bilgilerin büyük bir çoğunluğunu da öğrenmiştir. Kısaca İnsanların
doğum, yaşam ve ölüm arasındaki süreç, Judo da Kyular ve Danlar arasındaki
yani beyazdan, beyaza kadar olan sürece benzetilir.

22

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

Kyu imtihanları Federasyonun belirlediği, yıl içinde 6 (altı) ayda bir, Nisan ve
Ekim ayları içerisinde iki kez yapılır ve teknik olarak pratik ve teorik bilgilerden
imtihan olurlar. Dan sınavlarında ise gireceği dan sınavına göre, belirli bir süre
o kemerde bekledikten sonra, kyu imtihanlarında sorumlu tutulan konular
haricinde kata imtihanına tabi tutulurlar. Yine bu Dan imtihanlarında her
dan’ın kendine has kata seviyeleri vardır ve imtihana girecek olan Judoka
bunları bilmek zorundadır. Ayrıca bir üst kemerin sınavına giren her judoka,
bulunduğu kemere kadar olan tüm tekniklerden, katalardan ve teorik olarak
tüm bilgilerden sorumludurlar.
“Do” felsefesi anlamında değerlendirilirse, Judo Ruh ve beden eğitimini
birlikte sağlayan bir bilim dalıdır. Bedenimize yapılan her müdahale
ruhumuzda bir iz bırakır ve bu iz bir mühür olarak kalmaya, bizi etkilemeye
devam eder. Bu nedenle; yapılan sınavlar yalnızca bedensel anlamda ve ezber
şeklinde olmayıp judokaların ruh gelişimleri de dikkate alınır. Judo felsefesine
uygun olmayan judoka, hocası tarafından ruhen yeterli görülmediği durumda
terfi ettirilmeyebilir.
Zaten ruhen uygun olmayan judakanın teknik anlamda da pek başarı
sağlamayacağı düşünülür, bu nedenle hoca judokaya ruhunu beğenmediğini
göstermiş olur.

KEMER BAĞLAMA
(OBI WAZA)

Judoginin sağ yakası alta, sol yakası üste gelecek şekilde kapatılır. Kemer iki
taraftan da eşit olarak orta noktasından tutulur. Kemerin orta noktası göbeğin
üzerine gelecek şekilde konur. Obi belimizde bir tur attırılarak sarılır ve kemer
uçlardan hafifçe çekilerek rahatsız etmeyecek şekilde sıkılır.
Soldan gelen uç, sağdan gelen ucun üstünden ve kemerin altından geçirilerek
tekrar hafifçe çekilir. Soldan gelen uç hafif kıvrılır ve sağdan gelen ucun
üzerine konur. Sağdan gelen ucu ortadan geçirip düğüm yapılır. Böylece kemer
bağlama işlemi tamamlanmış olur. Kemerin bağlandıktan sonra sarkan
ucunun en az 15 cm olması istenen ölçüdür. Eğer bağlama işlemi yapıldığında
kemerin uçları üst üste geliyor ise kemer hatalı bağlanmış demektir, tekrar
bağlanması gerekir. Doğru bağlanmış kemerin uçları düğümün yanlarından
çıkar.

23

KYU ROKKO - GO - KYU / BEYAZ SARI KEMER

SELAMLAMALAR
(REI HO)

Judoda selamın anlamı judokaların birbirine karşı sevgi ve saygı gösterisidir.

ZA REI
(YERDE BÜYÜK SELAM)

Bu selam şekline büyük selam denir. Yapılışı ise judoka, tatami üzerinde ayak
başparmakları bitişik ve iki diz arası iki yumruk açıklığında (15 cm) olacak
şekilde oturur. Eller dizlerin 10 - 15 cm önüne ve 45 derecelik bir açı ile
parmak uçları birbirine dönük vaziyette (eller arası mesafe 6 cm) yere konur.

Bu pozisyonlar yapılırken kalça fazla yerden kalkmadan judoka hafifçe öne
eğilerek, sırtı yere paralel ve gözü tatamiye bakacak şekilde olmalıdır. Tatami
ile baş arasındaki mesafe en az 30 cm olmak kaydı ile selam verilir. Za-rei
genellikle Seremoni, Kata ve Ne-Waza çalışmalarında kullanılır.

Judokalar ayaktayken Za-Rei pozisyonuna geçmek için veya tatamiye oturup,
kalkmalarda belirli kurallara uymak durumundadır. Judoka ayakta iken sol
ayak geriye çekilerek ayağın kalktığı noktaya diz konur. Ardından sağ ayak
geriye çekilir ve ayağımızı kaldırdığımız yere dizimizi koyarız. Diz yerde iken
ayak pençesine basılı olunmalı ve oturma esnasında ayak parmakları yere
gelecek şekilde oturulmalı.

TACHI REI
(AYAKTA KÜÇÜK SELAM)

Ayakta yapılan bir selam şeklidir ve küçük selam olarak da adlandırılır. Yapılışı
ise normal pozisyonda iken (shizen-tai) ayak topukları birleşik olarak dik bir
şekilde durulur. Duruş sırasında eller yan taraftan öne kaydırılıp belden
hafifçe eğilip ileride yerde bir noktaya bakılarak 2-3 saniye saygı ifadesi
olarak kalınır. Ukeye veya Joseki'ye bakılmaz. Tatami üzerindeki çalışmalarda,
Randoriler de, Uchı-Komı çalışmalarında, Kata çalışmalarında, hocaya bir

24

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

KUMI KATA
(TUTUŞ)

Teknik uygulayabilmek için temel bir tutuşa (kumi kata) ihtiyaç duyulmaktadır.
Bir elimizle judo kıyafetinin (judogi) kolunun dirsek bölgesinden diğer elimizle
göğüs yüksekliğine göre judoginin yakasından kavranmalıdır. Göğüs
yüksekliği, rakibin boy yüksekliği ve tekniğin çeşidi ile değişebilmektedir.
Dirsek bölgesinin iyi kavranması tekniği uygulama esnasında kolu yukarı
kaldırma, rakibin yana veya ileri çekilebilmesini kolaylaştırır. Bu temel tutuş
rakibin teknik uygulamasına izin vermediği gibi iyi şekilde tutuş yapan kişiye
de yönlendirme avantajı sağlamaktadır. Judogi yakasından tutan el, çekme
yada itme hareketini gerçekleştirir. Temel tutuş pozisyonun da rakibin
dengesini öne, arkaya, yana bozmak için ellerin koordineli bir şekilde
çalışması şarttır.
Teknikte yüksek başarı sağlamak için, rakibin yapacağı tekniğe karşı
pozisyonumuzu, tutuş yaptığımız elimizin konumunu değiştirmeliyiz.
Müsabakalarda temel 6-8 çeşit değişik kumikata (tutuş) yapılabilir. Tori ve
Uke ikiside sağ tutuş yaparsa Ai Yotsu, biri sağ birisi sol tutuş yaparsa Kenko
Yotsu denir.

ARUKI KATA
(YÜRÜYÜŞ TEKNİKLERİ)

Yürüyüşler judo da tekniklerin uygulanması aşamasında çok önemlidir.
Ayaklarınız ve vücudunuz doğru bir şekilde hareket etmeli ve duruşunuz
rakibinizin duruş metoduyla uyum sağlamalıdır. Bunlar teknik sırasında
uygulandığında o teknik doğru olacak ve teknik zorlanılmadan rahat bir
şekilde yapılacaktır.
Judoda yürüyüş şekli bacaklarımızı, kalçalarımızı ve vücudumuzu aynı anda
ileri, geri veya yanlara doğru hareket ettirmektir. Bu yürüyüşler 3 bölüme
ayrılır.

25

1 21 2KYU ROKKO - GO - KYU / BEYAZ SARI KEMER

2

1 1- TUSUGI ASHI

Bu yürüyüş şeklinde genellikle insanlar yürürken dengesini tek
ayağına vererek yürürler. Ayakla bir adım ileri hamle yapılırken
2 öne attığımız ayak yere değer değmez arkadaki ayak öndeki
1 ayak ile yer değiştirir.

Sağ ayağımızla başladıysak, sağ ayak ile ileri bir adım atılarak
2 ağırlık öndeki ayağa verilir. Arkadaki ayak öndeki ayağı
1 geçmeyecek şekilde öne çekilerek diğer ayağın yanına gelir.

Öne doğru yürüdükçe bu sıralama tekrar edilir. Bu yürüyüş
yanlara da aynı şekilde yapılabilir.

2- TSURI ASHI

Ayaklarımızı öne, arkaya ve yanlara sürüyerek yaptığımız
yürüyüş biçimidir. Vücut normal pozisyonda iken (shizen-tai)
ağırlığımız iki ayağımızın üzerinde orantılıdır. Yürüyüş anında
sağ ayakla normal pozisyondan savunma pozisyonuna geçerken
sağ ayak hafif yana kaydırılır. Ayağın kayması ile vücut savunma
pozisyonu alır (jigo-tai). Vücut savunma pozisyonundan normal
pozisyona geçerken sol ayak, sağ ayağa yaklaştırılır. Bu
hareketle yürüyüşe başlanmış olunur ve bu sıralama ardı ardına
tekrarlanarak Tusuri-Ashi yürüyüşü gerçekleştirilir.
Bu yürüyüş pozisyonunda vücut ağırlığı yürüyüş anında sabit
olan tek ayak üzerine verilerek hareket halindeki ayağa vücut
ağırlığı verilmez. Bu teknik olarak da zaten imkansızdır.
Yürüyüşlerde asla zıplayarak yürünmez ve ayaklar bir birinin
yanına çok yaklaşacak şekilde birleştirilmez çünkü böyle
1 yapılan hatalı bir yürüyüşte vücudun dengesi bozuk olur.

2

3- AYUMI ASHI

Bu yürüyüş şekline serbest yürüyüşte diyebiliriz. Bu yürüyüş
1 şekli herhangi bir kurala uyulmaksızın yapılır, ancak daha önceki

yürüyüş şekillerinde olduğu gibi bu yürüyüş şeklinde de denge
unsuru göz ardı edilmemelidir.

26

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

DURUŞ TEKNİKLERİ
(SHIZEI WAZA)

Judo da genel olarak iki çeşit duruş
tekniği vardır, bunlar;
Shizen-Tai : Doğal normal tabi duruş.
Jigo-Tai : Savunma duruşu

SHIZEN TAI
(NORMAL TABİ DURUŞ)

Doğal, normal duruş pozisyonu dediğimiz bu duruş şekli yapılırken bazı önemli
noktalar vardır ve bu noktalara uymak gerekir. Bu duruş pozisyonunda
bacaklar bir omuz genişliği açık, vücut ağırlığını ise ayaklar üzerine orantılı bir
şekilde aktarmak gerekir. Göğüs kesinlikle ileri veya geri çıkarılmaz, karın
bölgesi ve alt kısmı gergin tutulmalıdır. Shizen-Tai kendi arasında 2'ye ayrılır.

1-Migi-Shizen-Tai: Bu pozisyonda da normal duruştaki kurallar geçerli olmak
kaydı ile sağ ayak bir adım öne çıkarılır, bu şekilde duruşa (Migi- Shizen Tai)
sağ normal duruş denir.
2-Hidari-Shizen-Tai: Normal tabi duruşta iken sol ayak bir adım ileri çıkarılır bu
şekilde duruşa Hidari - Shizen - Tai, sol tabi duruş denir.

JIGO TAI
(SAVUNMA DURUŞU)

Jigo-Tai savunma duruşu dediğimiz bu pozisyon daha çok defans durumunda
veya rakibin atak yapması halinde kullanılır. Bu duruş pozisyonunda bacaklar
bir buçuk omuz genişliği açık ve hafif dizlerden eğik vaziyette olup, karın
bölgesi ve alt kısım gergin, çene ise içeride olacak şekilde durulur. Savunma
duruşları da ikiye ayrılır. Bunlar; Migi-Jigo-Tai ve Hidari-Jigo-Tai'dir.

1-Migi-Jigo-Tai (Sağ Savunma Duruşu): Bu duruş pozisyonunda da savunma
duruşundaki kaideler geçerlidir. Sağ ayağın hafif öne atılmasıyla yapılan
duruş pozisyonuna Migi - Jigo - Tai, yani sağ savunma duruşu denir.
2-Hidari-Jigo-Tai (Sol Savunma Duruşu): Bu duruş pozisyonunda da savunma
duruşundaki kaideler geçerli olmak kaydı ile sol ayak hafif öne atılır,
judokanın bu duruş pozisyonuna Hidari - Jigo - Tai, sol savunma duruşu denir.

27

KYU ROKKO - GO - KYU / BEYAZ SARI KEMER

SEKİZ YÖNDE DENGE BOZUŞ
(HOPPO NO KUZUSHI)

Resimde sekiz yönde denge bozuşları gösterilmektedir. Tori ukeyi çekerek ve
iterek ukenin dengesini bozmakta ve bu sekiz durumda da ukenin başı
ayakların dayanma yüzeyinin hizasının dışına çıkmaktadır. Fakat ukenin önce
ayaklarını hareket ettirdiği halleri de unutmamanız gerekir. Anlatımın daha iyi
anlaşılabilmesi için şöyle bir deney yapabiliriz.

1-Sağ tarafa kafa önde olmak üzere yaslanılır; bunun neticesi olarak o tarafa
bir adım atılır.
2-Önce ayaklar sağ tarafa atılır. Sadece vücut sağa ilerler, kafa olduğu yerde
durur.
Her iki halde vücut sağa doğru yaslanmış olmasına rağmen, vücudun dengesi
ters istikametlere bozulmuştur. Kafanın sağa yöneldiği ilk durumda ağırlık bu
tarafa ilerlediğinden atak sağ tarafa yapılmalıdır. Ayakların sağ tarafa
ilerlediği ikinci halde ise vücut ağırlığı yerde kalacağından ve ağırlık merkezi
daha ziyade sol tarafta olacağından atak sol taraftan yapılmalıdır. Her
istikamette iki kuzushi olduğu hatırdan çıkarılmamalıdır.

1.Uke kafası ile gelirse
2.Uke ayaklarını öne atarsa

Örnek; Ukenin dengesi öne doğru bozuktur.

1)Uke ayaklarını hareket ettirmeden kafası ve vücudu ile öne doğru
yaslanırsa.
2)Kafasını hareket ettirmeden ayaklarını geri alırsa ukenin dengesi öne doğru
bozulur.

Netice farksız gibi gözükmekle beraber esasında hareketin dinamizmi
tamamen değişeceğinden arada çok fark vardır. Zira uke öne yaslanırken tori
çekişine (kuzushi) müteakip iyi bir sasae-tsurikomi-ashi yapabilecekken
ayakları ile gerileyerek rakibe Harayi-tsuri-komi-ashi uygulanabilir.

TAI SABAKI VE ASHI SABAKI

• Sassae ve De Ashi Barai gibi tekniklerde yarım (90°) dönülür (Mai Tai
Sabaki)
• Sırttan Seoi Nage, O Goshi gibi atışlarda 180° dönüp Ukeyi sırta veya
kalçaya yüklemek gerekir.
• Sutemi Waza’ların kendine haz özel dönüşü ve yerleşmeleri vardır.

28

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

SEKİZ YÖNDE DENGE BOZUŞ
(HOPPO NO KUZUSHI)

SOL ÖN ÇAPRAZ GERİYE SAĞ ÖN ÇAPRAZ
DENGE BOZMA DENGE BOZMA DENGE BOZMA

SAĞ YANA Ushiro Kuzushi SOL YANA
DENGE BOZMA DENGE BOZMA
Migi Yoko Kuzushi 2 Hidari Yoko Kuzushi

SOL ARKA 87 SAĞ ARKA
ÇAPRAZ DENGE ÇAPRAZ DENGE
34
BOZMA BOZMA
5 6
1

ÖNE DENGE BOZMA
Mae Kuzushi

29

KYU ROKKO - GO - KYU / BEYAZ SARI KEMER

UKEMI WAZA
(DÜŞÜŞ TEKNİKLERİ)

Kartondan yapılmış küp şeklindeki kütleyi köşesi denk gelecek şekilde
yüksekten yere doğru bıraktığınızda küpün köşelerinin ezildiğini göreceksiniz.
Fakat küpü tek yüzeyi üzerine düşecek şekilde bıraktığınızda zarar
görmediğini göreceksiniz. Düşen veya atılan vücut bir bütün şeklinde el,
dirsek, omuz şeklinde düştüğü için darbeyi vücuda dağıtır ve kişiyi
sakatlanma riskinden korur. Sağa sola düşüşlerde kolun düz bir şekilde
olması gerekmektedir.

Düşüş tekniklerinde amaç yaralanmadan yere düşmektir. Judoda rastgele
yapılan düşüşler de judokalar çeşitli sakatlıklarla karşılaşabilir, işte bu tür
sakatlıklara meydan vermemek için çok fazla düşüş çalışması yapmak
gerekir. Bu işlem ta ki düşüşler refleks haline gelinceye kadar
tekrarlanmalıdır. Bu çalışmalarda en önemli unsur düşerken akciğerlerde
hava kalmamasıdır. Çünkü havayı boşaltma esnasında karın kasları kasılır ve
iç organların sallanarak tahribata uğramasına engel olur. Bunun
uygulanmaması halinde düşme anında iç kanama ile karşılaşılabilir, bu da
istenmeyen bir sonuçtur.

Yine ukemi - waza tekniklerinde vücut yuvarlaklaştırılmış (aynı bir bilyenin
yerde yuvarlanışı gibi) ve kaslar gevşetilmiş olmalıdır. Bunun nedeni ise nasıl
ki sert bir cisim yere düştüğünde kırılma riski, yere düşen yumuşak bir cismin
kırılma riskinden daha fazla ise sert ve kasılmış bir vücudun yere çarpmasında
da vücut o kadar çok zarar görür. Düşme anında hızı kesen kollar yere çarpışta
darbenin % 90'ını karşılamalı ve yere çarpış anında kollar vücuda 45 derece
açıda olacak şekilde açık olmalıdır. Çenemiz göğsümüze doğru eğik ve gözler
kemere bakacak şekilde olmalıdır.

Judoda düşüş tekniklerini dört grupta toplayabiliriz.

1. Mae-Oi-Ukemi (Öne Direk Düşüş)

2. Ushıro-Ukemi (Geriye Düşüş)

3. Yoko-Ukemi (Yanlara Düşüş)
Migi-Yoko-Ukemi (Sağ Yana Düşüş)
Hidari-Yoko-Ukemi (Sol Yana Düşüş)

4. Mae Mawari-Ukemi (Öne Dairevi Düşüş)
Migi-Zempo-Kaiten-Ukemi (Sağ Öne Yuvarlanarak Düşüş)
Hidari-Zempo-Kaiten-Ukemi (Sol Öne Yuvarlanarak Düşüş)

30

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

Ushiro Ukemi (Geriye Düşüş)

Geriye düşüşlerde bacakların açık ve hafif kırık olması tavsiye edilir çünkü
düşme esnasında dizimizin yüzümüze çarpa olasılığı yüksektir.

Yoko Ukemi (Yanlara Düşüş)

Mae Oi Ukemi (Öne Direk Düşüş)

Yeni başlayanlar sporcular diz üzerinden başlamalıdır.

Mae Mawari Ukemi (Öne Dairevi Düşüş)

31

KYU ROKKO - GO - KYU / BEYAZ SARI KEMER

O SOTO OTOSHI (BÜYÜK DIŞTAN ATIŞ) Ashi Waza

* Tori, ukenin sağ arka çapraza veya düz geriye doğru dengesini bozar.
* Ukenin ağırlığı sağ bacağa doğru düşer. Tori sağ ayağıyla ukenin sağ bacağını

biçmeye başladığında uke tekniğin yapılmasına izin vermemek için sağ
ayağıyla geri adım atarak sol savunma duruşuna geçmek ister fakat tori ukeyi
kısıtlar. Torinin ayağı yerde sabit olur.
* Tori iki eliyle çekip ukeye karşı sıkı bir göğüs temasında bulunur. Ağırlık torinin
sol ayağındadır. Torinin serbest olan sağ ayağı ukenin sağ bacak uyluk kısmının
aşağısına dayayarak içine doğru iter ve ukenin dengesini arkaya doğru bozar.
Tori sol ayağıyla adımlayarak iki eliyle ukeyi aşağı doğru iterek ukeyi geriye
düşürür.

32

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

KOSHI GURUMA (KALÇA ÇARKI) Koshi Waza

* Torinin vücudu ukeye dairesel hareket veren bir eksen görevi görmeli.
* Torinin vücudunun sola dönüşüyle ağırlık öne doğru ukenin düştüğü yöne

verilmelidir. Sağ adım, ukenin ayaklarının önünde üçgenin tepe noktasını
oluşturacak şekilde olmalıdır. Sol kol yukarı ve öne doğru çekilmeli ve
devamında sol ayak sağ ayağın yanına getirilmelidir. Sol kol çekiş hareketini
devam ettirirken sağ kol da ukenin boynunu sarmalı fakat bu esnada kalça
teması olmamalı. Torinin dönüşünden sonra kalça temasıyla teknik devam
ettirilir.
* Sol kolun çekişi, kuvvetini ve devamlılığını sürdürürken kalçada ukeye paralel
olmalıdır.
* Tori dizlerini bükerek kalçasını sağa doğru çıkarmalı ve sol kolun çekişi
yukarıya doğru olmalıdır. Vücudun dönüşü ile birlikte ukeyi atmak için bükük
olan diz düzeltilerek vücut ağırlığı sağ öne doğru verilmeli.
* Kontrol teknik tamamlanıncaya kadar devam etmelidir.

33

KYU ROKKO - GO - KYU / BEYAZ SARI KEMER

KESA GATAME
(YANDAN TUTUŞ-KÖŞE TUTUŞU) Osae Komi Waza

* Tori ağırlığını ukenin göğsü üzerine vermeli, torinin denge kuvveti kalçada
olmamalıdır.

* Tori dengesini öne ve geriye doğru sağlam tutmak için ayaklarını iyice
açmalı ve ukenin dönmesini engellemek için sol eli ile ukenin sağ kolundan
güçlü bir şekilde göğsüne doğru çekmeli.

* Tori kalçasını ukenin kalçasına yakın tutmalı çünkü uke toriyi ayaklarıyla
tutarak tutuşu bozmak isteyecektir.

* Tori ukenin vücut hareketini kısıtlamak için sağ eliyle kontrol etmiş olduğu
ukenin kafasını yukarı kaldırmalıdır ve tori kontrolü sağlamak için kafasını
ukenin kafasına yakın tutmalıdır.

KAMI SHIHO GATAME
(ÜSTEN DÖRT KÖŞE TUTUŞU) Osae Komi Waza

* Torinin yerdeki kontrolünü iyi sağlayabilmesi için iki dirseği ve iki dizi yerde
olmalı.

* Tori yerde dengesini kuvvetlendirmek amacıyla, vücudunun yerle temas
eden alanını geniş tutmalı ve bunu için bacaklarını açmalı. (A resimde
gösterildiği gibi)

* Tori elleriyle ukenin kemerinden veya ukenin judogisinden sağlam bir
şekilde tutmalı, kendi göğsünün ağırlığıyla ukenin göğsü üzerine baskı
yapmalı.

* Tori yerde ukeyle yapmış olduğu mücadele sırasında ukenin kurtulmasına
fırsat vermemek için uygun gördüğü durumda bacaklarını bükebilir veya
açabilir. (B resimde gösterildiği gibi)
AB

34

Kyu - GO - Kyu
Sarı Kemer

KYU - GO - KYU / SARI KEMER

UKI GOSHI (HAVADA YÜZDÜRME) Koshi Waza

* Torinin dikkat etmesi gereken husus, tekniğe sol kolun çekişi ile
başlanmasıdır.

* Tori tarafından ukenin dengesi bozulmadan uki-goshi tekniğinin yapılması
tekniğin uygulanmasını zorlaştırmaktadır.

* Torinin ukeyi sırtından tuttuğu sağ kol ukeye yatay dairesel hareket yaptırır.
Sağ ayak ukenin ayaklarının oluşturduğu üçgenin tepe noktasına getirilerek
aynı anda sol kol ukeyi öne doğru çekmeli ve sol ayak sağ ayağın yanına
getirilmeli.

* Sağ kol ukenin arkasında olup ukenin kemerinin üzerinden belini
kavramalıdır. Tori sağ kolla çekerek hafifçe öne eğilmeli ve vücut dönüşü
sağdan sola doğru olmalı.

* Ukenin düşüşü sonrası sol kol tutularak kontrol sağlanmalıdır.

36

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

KUBI NAGE (BOYUNDAN TUTARAK ATIŞ) Te Waza

* Kubi Nage tekniğinde vücut ukeye dairesel hareket veren bir eksen vazifesi
görür.

* Kuzushi kuvvetli ve sol kolun çekişi devamlı yapılarak kalça sağa doğru
dönmelidir. Her ne kadar vücut sola dönüyorsa da ağırlık öne yani ukenin
düştüğü yöne verilmeli.

* İlk sağ adım ukenin ayaklarının önündeki üçgenin tepe noktasını
oluşturacak şekilde olmalıdır. Sol kol öne doğru çekilmeli ve sonrasında sol
ayak geriye doğru ukenin ayağının dışına getirilerek sol kolun çekiş hareketi
arttırılmalıdır. Tori sağ koluyla ukenin boynunu sarmalı ve bu esnada kalça
teması olmamalı. Tekniğe döndükten sonra kalça teması olmalıdır.

* Tori bacaklarını bükmeli ve kemeri, ukenin kemer hizasının altında olmalı.
Vücudun sağa doğru dönüşü ile bükük olan dizler düzeltilerek vücut ağırlığı
önde olacak şekilde sağa doğru ukeyi atmalı.

* Ukenin düşüşü sonrası sol kol tutularak kontrol sağlanmalıdır. 

37

KYU - GO - KYU / SARI KEMER

IPPON SEOI NAGE (TEK KOLLA SIRTLAYARAK ATIŞ)

Te Waza
* Tori ukeyi sol kolla çekerken sağ ayağı ile ileri adım atmalı.
* Sol ayak sağ ayağın yanına gelirken sağ kol ukenin sağ koltuk altından

tamamen geçmeli.
* Torinin sırtının ukenin karın ve göğüs bölgesi ile teması esnasında tori

dizlerini bükmeli.
* Tori sağ kolu ile ukenin sağ omuzunu kilitlemeli ve kalçasını yeterince dışarı

çıkarmalı.
* Ukenin vücudu ile bütünleşen tori bu ağırlığı kullanmak için öne doğru

eğilerek sol kolla çekişe devam ederken sağ kol, omuz ve vücut sağa
dönerek aşağı doğru çekiş yapmalı.
* Tori sağa dönüşünü ve eğilmeyi uke düşünceye kadar devam ettirmeli.
* Ukenin düşüşü sonrası tori ukenin sol kolunu geriye doğru tutarak kontrolü
sağlamalıdır.

38