JUDO

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

Koken-Uchi Bilek eklemi, üst yüzü ile vurma

Koken-Uke Bilek eklemi üst yüzü ile karşılama, kesme.

Komi İç, karşı.

Koko Elin ikinci parmağının ikinci-üçüncü boğumu çevresinin ön

yüzü.

Kokoro Ruh, zeka, akıl, zihin, espri, kalıp.

Kokutsu-Dachi Geri durusu. gerilme duruşu.

Kokyu Nefesin Ayarlanması

Koshi Ayağın ön topuğu

Koshi (Goshi) Kalça

Koshiki-No-Kata Çok eskinin şekilleri.

Koshi-Waza Kalça teknikleri.

Kubi Yalın, çıplak.

Ku-Dan Dokuzuncu ustalık derecesi.

Kumade Elin iç yüzü, ayı hamlesi.

Kumi El uzatmak, teşebbüs etmek, tutulmuş.

Kumi-Kata Tutuş şekilleri.

Kumite Eşli çalışma.

Kuruma (Guruma) Çark

Kuzure Değişik.

Kuzushi Denge bozulması, dengesizlik.

Kyu Kademe, basamak, derece, öğrenci derecesi, Grup, ana,

esas

Kyudo Ok atma sanatı.

M Sırt, düz, hakiki.
Ma Mesafe.
Ma-Ai ileri, ön, alın, cephe.
Mae İleri, öne ayak vuruşu.
Mae-Geri Sıçrayarak öne ayak vuruşu
Mae-Tobi-Geri Önkol
Mae-Ude Öne düşüş.
Mae-Ukemi Mağlubum, mücadeleyi bırakıyorum, pes.
Maitta Mağlubiyet, kaybetmek.
Make Dönmek, yuvarlanmak, dolaşmak, sarmak, Sarmal, sarılgan,
Maki bobin.
Sarılarak dönüş atışları teknikleri.
Maki-Komi-Waza Saman otu torbası. (Vuruş tekniklerinin çalışmasında
Makiwara
kullanılan genellikle ince halat ve. ya basına kaplı, yüzeyli, sabit veya

yarı sabit araçlar.)
Tam orta nokta, dönüm noktası.
Manaka Kendini sırt üstü yere atarak yapılan teknikler
Ma-Sutemi-Waza But, uyluk bütün iç tarafı.
Mata Bekle bekleyiniz.
Mate (Matte)

139

Mawari Komi Tek ayakla yandan spiral giriş, ashi grumadaki gibi
Mawashi Yarım daire, dairevi.
Mawashi-Geiko Dairevi çalışma.
Mawashi-Geri Ayakla yarım daire vuruşu.
Mawashi-Tsuki Yumrukla yarım daire vuruşu.
Mawashi-Uke Yarım daire bloku.
Migi Sağ
Migi-Jigo-Tai Sağ korunma duruşu.
Mikatsuki Artıcı, yükseltici, yarımay, dairevi.
Mikatsuki-Geri Daire şeklinde ayak vuruşu, hücumu.
Myojo Göbek altı.
Mizu Su
Mizu-No-Kokoro Su gibi zeka, berrak zeka, akılcı, akıl.
Mochi Kollarla sıkı sıkıya tutma, yakalama, ellerle tutu
Mokuso
Momo Judo oturuşu, konsantrasyon durumu.
Morote Kalça, uyluk, kalça üstü.
Morote-Tsuki Her iki el.
Morote-Uke Çift yumruk, her iki elle vuruş.
korunma.) Her iki elle kesme, blok (birbirine destek olan iki elle
Mune
Göğüs

N

Nagashi Aya, el içi alanı.

Nage Fırlatma, atma.

Nageru Fırlatıp atma

Nage-No-Kata Atışın şekilleri

Nage-Waza Atma, fırlatma, düşürme teknikleri.

Nai-Wan Kol arasında, kol içi.

Nakadate-İppon-Ken Elin üçüncü parmağının ikinci boğumunun sivri ucu.

Nami Normal.

Naname Eğri, yanlamasına.

Narabi Yan yana, sergi, sıra.

Natsu-Geiko Yaz antrenmanı.

Ne Yer, yer uzunluğu.

Neko-Ashi-Dachi Kedi ayağı duruşu.

Ne-Waza Yer teknikleri.

Ni İki

Nidan Çift, iki kat

Ni-Dan İkici ustalık derecesi

Nihon-Nukite Elin mızrak şeklindeki parmağı (İkinci, üçüncü parmak.)

No “Nın” “Nun” takısı.

Nukite Parmak ucu vuruşu.

O Büyük.
O Kuşak, kemer.
Obi Beyaz kuşak.
Shiro-Obi

140

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

Kiiro-Obi Sarı kuşak.

Daidaiiro-Obi Turuncu kuşak.

Midori-Obi Yeşil kuşak.

Aoi-Obi Mavi kuşak.

Chairo-Obi Kahverengi kuşak,

Kuro-Obi Kara kuşak.

Shima-Obi (Ko-Haku) Kırmızı-Beyaz kuşak.

Aka-Obi Kırmızı kuşak

Ohkiku Büyük bir hareket yapmak.

Oi Kılıç atağı.

Oi-Tsuki Aynı tarafla yumruk vuruşu. (Sağ ayak önde iken sağ

yumruk

vuruşu.)

Okii Geniş, uzun, büyük.

Okinawa-Te Okinawa'nın elleri. (Eski Karate)

Okuri Her iki.

Omote Birleşik, devamlı, kombine.

Omote-Waza Devamlı teknikler, birleşik teknikler.

Onegai-Shimasu Davet etmek, tahrik etmek.

Osae Tutmak, basınç, baskı, aşağıya, ağırlık, sıkma, sıkıştırma.

Osae-Komi Tutuş başladı.

Osae-Waza Tutuş teknikleri.

Osae-Komi-Toketa Tutuş bozuldu.

Oshi İtme.

Osoi Yavaş.

Osu İtmek, dürtmek, kakmak, sürmek, ilerletmek.

Othen Dönmek, (Herhangi bir tarafa, yan tarafa dönmek.)

Otoshi Düşürme, indirme, atma.

Otosu Düşürmek.

R Gevşek, yumuşak.
Ran Serbest çalışma.
Randon Birbirini takip eden.
Renraku Serbest öğrenmek, antrenman mücadelesi.
Renshu Karşılıklı vuruş, değişerek vuruş.
Renzuki Yumruğun tersi (İkinci, üçüncü el parmağı kökünün
Riken
çevresindeki el sırtı alanı.)
Yumruk tersi ile vuruş.
Riken-Uchi Her iki göze dürtme vuruşu.
Rio-Gan-Tsuki Ayakta durarak selam, ayakta selamlama.
Ritsu-Rei Altı.
Roku, (Rokko) Altıncı, Dan.
Roku-Dan İki, ikisi.
Ryo Okul, öğretim metodu, ekol.
Ryu (Ryugi) Her iki el.
Ryo-Te

141

S

Sabaki Dönmek, akıllıca sıyrılmak, kendini korumak.

Saka Yokuş, bayır.

Saki-No-Saki Artarda atak.

Samurai Süvari.

San Üç, bay veya bayan (İsmin arkasından), dağ.

Sanbon-Kumite Üç vuruşlu eşli çalışma.

San-Dan Üçüncü ustalık derecesi.

Sankaku Üçgen, üç köşe.

Sasae Desteklemek, dik tutmak.

Sasaeru Desteklemek, tutmak.

Sasoku Sol ayak.

Sayu Her iki yan.

Se Sırt.

Seiken Yumruk, yumruğun ön yüzü. (İkinci, üçüncü el

parmaklarının

ikinci boğumuyla, bu parmakların kökü arasındaki alan)

Seiken-choku-Tsuki Ön yumrukla düz vuruş.

Seiryuto Elin arka keskin kenarının dip kısmı.

Sensei Öğretmen, kendi sınıfını ustası, şampiyonu.

Seoi Sırt, sırtlayarak, sırtına almak.

Shi Dört

Shiai Gerçek müsabaka.

Shiaijo Müsabaka alanı.

Shibori Boğmak.

Shichi Yedi.

Shichi-Dan Yedinci ustalık derecesi.

Shido Uyarı.

Shigoki-Geiko Çok ağır çalışma.

Shihan Çok büyük usta, büyük şampiyon.

Shiho Dört köşe.

Shiho-Wan Güç denmede dört taraftaki tahtaları kırma.

Shiki Şekil.

Shikoro Maske.

Shime-Waza Boğma teknikleri.

Shimpan Hakem.

Shimeru (jimeru) Boğmak.

Shinken-Shebu-No-Kata Hakiki mücadelenin şekilleri.

Shintai ileri geri gitmek, hareket etmek.

Shisei Duruş, vaziyet.

Shita Aşağı doğru, aşağıya.

Shitai Duruş, vaziyet

Shitsu-Kansetsu Diz eklemi

Shizentai Tabii ana duruş, normal duruş.

Shobu Müsabaka, mücadele.

Shochu-Geiko Sıcak yaz günü çalışması.

Shotei El kökü, el topuğu

Shotei-Uchi El topuğu vuruşu.

142

Shotei-Uke JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ
Shubo
Shuto El topuğuyla kesme.
Shuto-Uchi Delici kol, mızrak kol.
Shuto-Uke Bıçak, çakı, elin arka keskin kenarı,
Shu-Wan Elin arka keskin kenarıyla vuruş.
Sode Elin arka keskin kenarıyla kesme.
Sode-Dori Kol içi.
Sogo-Gachi Kol yeni, klapa.
Wazari Kol yeninden tutma.
Birleşik galibiyet. (Rakibi keikoku almış Judoka'nın
Sokutei
Sokuto yaparak galibiyeti.)
Sono-Mama Ayak tabanı.
Sore-Made Ayak kenarı, ayağın dış keskin kenarı.
Sotai-Renshu Hareket etmeyiniz, olduğunuz yerde kalınız.
Soto Bitti, hepsi bu kadar.
Soo-Ude-Uke İkili çift egzersiz.
Sugi Dış yan.
Sui-Getsu Kolun dış yan kenarıyla kesme.
Suki Sekme.
Sukoshi Güneş sinir ağı.
Sukui Aralık, yarık, açık, başlangıç.
hareketi. Biraz, küçük, ufak, az.
Sumi Kepçeleme, kaşıklamada veya küreklemedeki el
Sumo
Suri-Age Köşe, açı, karşı köşe.
Sute-Geiko Japonya'da yapılan bir çeşit güreş.
Sutemi Alına vuruş.
Tek taraflı düşürerek, atışlı çalışma.
T Kendini tehlikeye atmak, feda etmek.
Tachi (Dachi)
Tachi-Ai Duruş
Tachi-Rei Duruş vaziyeti.
Tachi-Waza Durarak selam, ayakta selam.
Tai Ayaktaki teknikler, atma teknikleri.
Taikyoku Vücut.
Tai-No-Shinshuku Hazırlık.
Taka-Geri Vücudun kanı ima ve gevşemesi
Taki Ön yukarı ayak vuruşu.
Tameshi-Wazi Çağlayan.
Tanden Güç tekniklerinin kontrolü deneyi, testi.
Göbek, merkez, orta yer, dingil başlığı. Ağırlık merkezi.
Tandoku-Renshu (Göbeğin altındaki denge merkezi.)
Tani Gölge çalışması.
Tatami Vadi, dere.
Tatte (Tate) judo minderi, üzerinde Judo çalışılan minder.
Tate-Tsuki Düz, dik, dikey.
Yukarıdan aşağıya yumruk vuruşu.

143

Tawara Hareket eden toplar, madeni gülleler.
Te El
Te-Gatana Elin keskin arka kenarı.
Te-Gatana-Ate El kenarı vuruşu.
Teisho El topuğu.
Teisoku Ayak tabanı.
Tekki Gelişmiş.
Tekubi El eklemi, bilek.
Tendo Kafa.
Tettsui Dip, temel, esas, yumruğun alt kısmı, dibi.
Tettsui-Uchi Yumuğun alt kısmıyla vuruş.
Te-Waza El, kol teknikleri gurubu.
Tobi Zıplamak, sıçramak, atlamak, uçmak.
Tobi-Komi içeri atlamak, içine atlamak.
Toketa Yarıda bırakmak.
Tokui Özellik, gözde hareket.
Tokui-Waza Özel teknik.
Tomoe Eğri, eğrilmiş açı, yuvarlak, dairevi döndürerek
Tori (Dori) Atış yapan, atak yapan, düşüren, hücum, hamle.
Tsugi Birbirini takip eden.
Tsukami Tutmak, yakalamak.
Tsukare Dayanıklılık.
Tsuki Yumruklamak, yumruk atmak, vurmak.
Tsuki-Age Aşağıdan yukarı vuruş aparkat.
Tsuki-Nami-Geiko Her ay bir şampiyona,
Tsuki-No-Kokoro Ay gibi zeka, parlak zeka, çarpıcı zeka.
Tsuki-Waza Vurma, çarpma teknikleri.
Tsukuri Giriş, tam dengesizlik hali.
Tsumasaki Ayak parmaklarının ucu.
Tsuri Yakalamak, çekmek, kaldırmak.
Tsurigane Torbalar.
Tsuri-Komi Kendine çekmek.
Tsuyoi Kuvvetli.

U Yukarı.
Ue Yukarı vuruş
Ue-Ate İçten, iç yan, iç kısımda.
Uchi Vurma, çarpma, açılı, kısa genlikli vuruşlar, şiddetli
Uchi
etkili. Pek çok, arka arkaya gelen.
Uchı-Komi Kolun iç kısmıyla kesme
Uchi-Ude-Uke Vurma teknikleri.
Uchi-Waza Kol, önkol, bilek
Ude Kesme, engelleme, önünü kesme, kapama, blok.
Uke Düşürülen, atılan, teknik uygulanan.
Uke Düşme, düşüşler.
Ukemi Kesme teknikleri
Uke-Waza

144

JUDO / İSMAİL HAKKI SÖNMEZ

Uki Yüzen, bağlı olmayan, seyyar, değişen, dalgalanan,
sallanan
Ura Karşısına koymak, zıt, aksi, içerden dışarı.
Uraken Yumruk arkası, yumruğun sırtı.
Uraken-Uchi Yumruk sırtıyla vurmak.
Ura-Tsuki Yakın döğüşte yumruk vuruşu.
Ushiro Geri, geriye, geriden, arkaya
Ushiro-Geri Arkaya doğru ayak vuruşu
Ushiro-Ukemi Arkaya düşüş
Utsuri Değiştirmek
Uro Burun kökü.
Uye Yukarıdan, yukarıya

W

Wakara Ayırma, ayrılma, ayrılık, çekilme, kaçmma

Wakareru Ayırmak, ayırım yapma.

Wan Kol

Wanto Kol kılıcı, kılıç kol, mızrak kol

Washido Birleşmiş parmakların uç kısmı, kartal pençesi

Waza Teknikler, sanatı

Waza-Ari Tama yakın puan, aşağı yukarı ippon (yedi puan)

Waza-Ari-Awasete-İppon İki teknikte tam puan, iki Waza-ari ile ippon elde

etmek.

Waza-Ari-Ni-Chikai-WazaKoka'ya yakın puan, 1/4 puan.

Waza-no-Kankyu Hareketin hızı.

Y Hareketli yumuşak çalışma, (karşılıklı)
Yaku-Soku-Geiko Dağ.
Yama Ju-Jutsu'nun eski ismi
Yawara Yumuşak, yumuşama
Yawaraki Hazırlanma, hazır olma, ruhun hazır olması
Yoi-No-Kisin Yan, yan taraf, taraf, köşe kenan
Yoko Yana ayak vuruşu
Yoko-Geri Yanlamasına
Yokomen Kendini yere yan atarak yapılan teknikler
Yoko-Sutemi-Waza Sıçrayarak yan ayak vuruşu
Yoko-Tobi-Geri Yan vuruş.
Yoko-Uchi Dört.
Yon (Yo) Dördüncü ustalık derecesi.
Yon-(Yo)-Dan Elin mızrak şeklindeki dört parmağının ucu (İkinci,
Yonhon-Nukite
üçüncü, dördüncü ve beşinci parmaklar.)
Devam edin, mücadeleye devam
Yoshi Parmak
Yubi Dan sahibi, dan derecesini taşıyan
Yudansha üstünlükle galibiyet ittifakla galip, Üstünlük sağlayarak
Yusei-Gachi

145

KAYNAK

1-TOSHIRO DAİGO & KODOKAN JUDO
2-ICHIRO ABE & JUDO
3-ISAO OKANO & VITAL JUDO
4-TETSUYA SATO & ISAO OKANOLE JUDO VIVANT
5-GUY PELLETIER & CLAUDE URVOY NE WAZA (6)
6-M.NOVOVITCH & MODERN JUDO
7-GUY PELLETIER & CLAUDE URVOY NE WAZA (SHIME WAZA- KWANSETSU
WAZA)
8-TEMEL ÇAKIROĞLU & 8-10 YAŞ GRUBU ERKEK ÇOCUKLARDA, JUDO
TEKNİK VE OYUNLARININ, BAZI EUROFİT TESTLERİNE GÖRE FİZİKSEL
GELİŞİMLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ (DOKTORA TEZİ)
9-HARUN REŞİT GÜZELLİMDAĞ & TEMEL JUDO
10- PROF. DR. İBRAHİM ÖZTEK & BUDO SÖZLÜĞÜ

146

İsmail Hakkı SÖNMEZ

1974 yılında Erzurum'da doğdu. İlköğrenimini Tatbikat İlkokulu’nda,
ortaöğrenimini Şair Nefi Ortaokulu’nda, Lise öğrenimini ise Atatürk Lisesi’nde
gören Sönmez, Lisans eğitimini Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Kamu
Yönetimi alanında aldıktan sonra, Anadolu Üniversitesi Hukuk Bölümü Adalet
Programı’nı okuyarak önlisans yaptı. Judo sporuna 1985 yılında Erzurum’da
başladı.
1998 yılında Ankara'ya yerleşen Sönmez, şu anda TCDD Genel Müdürlüğü’nde
Büro Şefi olarak görev yapmaktadır. Buna ek olarak Ankara Demirspor
bünyesinde ve Kara Harp Okulunda Antrenör olarak faaliyet göstermektedir.
2009 yılından itibaren Türkiye Judo Federasyonu Ankara İl Temsilcisi olarak
Federasyon faaliyetlerini sürdüren Sönmez, Türk judo tarihinde ilk kez 2010
yılında Avrupa ve Dünya şampiyonalarında arkadaşı Abdulmusavvir KARAGÖL ile
birlikte Türkiye’yi temsil etmiştir.

Sönmez’in başarı, deneyim ve eserleri;

* 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 Türkiye Kata Şampiyonu
* 2010 İtalya - Avrupa Judo Kata Şampiyonası katılımı
* 2010 Hırvatistan Uluslararası Kata Semineri ve Judo Kata yarışması üçüncülük

derecesi
* 2011 Almanya - Dünya Judo Kata Şampiyonası katılımı
* 2011 İtalya Uluslararası Kata Semineri ve Judo Kata yarışması üçüncülük

derecesi
* 2012 Fransa Judo Federasyonun daveti ile Judo Kata Dalında Fransa'da

eğitmen olarak seminer sunumu
* 2013 Malta Avrupa Şampiyonası katılımı
* 2014 Türkiye Judo Federasyonu Teknik Tablosunun yeniden hazırlanması
* 2011-2013 Judo Federasyonu Eğitim Kurulu Üyeliği

147

BEDENEN, FİKREN VE AHLÂKEN GELİŞMEK İÇİN...