3. Sınıf Türkçe kitabı Gizem Yayıncılık

3. ETKİNLİK: KELİME ÇALIŞALIM

Resimlerden de yararlanarak aşağıdaki kelimelerin anlamlarını tah-
min edelim ve yazalım. Bu kelimeleri birer cümle içinde kullanalım.

mağara Tahminim: ...........................................................................
..............................................................................................
Cümlem: ...............................................................................
...............................................................................................

Tahminim: ...........................................................................
..............................................................................................
Cümlem: ...............................................................................
iglo ...............................................................................................

4. ETKİNLİK: ANLAYALIM

a. Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

1) İnsanın bir evinin olması ona hangi duyguyu hissettirir?
2) Evler yapılmadan önce insanlar nerede yaşıyordu?
3) İnsanlar ilk evlerini ne zaman yaptılar?
4) Çatalhöyük’te bulunan evlerin günümüz evlerinden farklı tarafı nedir?
5) İnsanların apartmanlarda yaşamalarına neden olan olay nedir?

b. Evlerimizin bizi nelerden koruduğunu yazalım.

................................ ................................ ................................

................................ ................................ ................................
151

c. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başı-
na “Y” yazalım.

Yaşadığımız çevreyi temiz tutmaya çalışırız.

Kendi odamızda yüksek sesle müzik dinleyebiliriz.

Apartmanımızın koridorunda yüksek sesle konuşmayız.

Evimizi erken saatte elektrikli süpürge ile süpürürüz.
Komşularımızı ziyaret edeceğimiz zaman önce uygun olup olma­
dıklarını sorarız.

Arkadaşlarımızla evimizin içinde koşu oyunları oynayabiliriz.

Evimize misafir geldiğinde onlara güler yüzlü ve kibar davranırız.

5. ETKİNLİK: SÖZ VARLIĞIM

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere resimlerdeki varlıkların renk-
lerini, şekillerini, biçimlerini veya sayılarını belirten kelimeler yazalım.

................................ ev .......................... kalem .............................. kuş
................................ ev .......................... kalem .............................. kuş

........................... kedi ........................... masa .......................... bebek
........................... kedi ........................... masa .......................... bebek

152

6. ETKİNLİK: KONUŞALIM

Komşularımızı rahatsız etmemek ve onlarla iyi ilişkiler kurmak için ne-
lere dikkat ettiğimizi arkadaşlarımıza anlatalım.

! Konuşurken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Dinleyicilerle göz teması kuralım.
• “Çünkü, bu yüzden, bu nedenle” gibi sözleri kullanarak anlatımımızı zen­
ginleştirelim.

7. ETKİNLİK: YAZALIM

Evimizde hiçbir kuralın olmadığını, tüm kuralların kaldırıldığını düşü-
nelim. Yaşamımızda nelerin değişeceğini yazalım.

! Yazarken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Kelimeler, cümleler ve satırlar arasında uygun boşluklar bırakalım.
• Yazımızı kontrol ederek hatalarımızı varsa düzeltelim.

.....................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................

8. ETKİNLİK: ÖĞRENDİKTEN SONRA

Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

• Evler insanların hangi ihtiyaçlarını karşılar?
• Sizce evi olmayan insanlar ne tür zorluklar yaşıyor olabilirler?

153

1. ETKİNLİK: ÖĞRENMEDEN ÖNCE

Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

• Kaç yaşındasınız?
• Aile bireylerinizden hangileri sizden büyük, hangileri sizden küçüktür?
• Hangi işleri yaparken büyüklerinizden yardım istiyorsunuz?

2. ETKİNLİK: OKUYALIM

“Ufacık Tefeciktim” şiirini kurallara uygun bir şekilde, sesimize duygu
tonu katarak okuyalım. Okuma sonrasında şiirin eksik bırakılan bö-
lümlerini ezbere yazalım.

UFACIK TEFECİKTİM
............................... inci mercan,
Yüreğim ............................... kutu.
Yanaklarım al ...............................
............................... çıtı pıtı.

............................... anlattığı
Masallar ne ............................... .
............................... söylediği,
Ninniler ............................... .

Bilmem kaç ......................., kaç .......................
Mışıl mışıl ............................... .
............................... tefeciktim,
Ne de çabuk ............................... .

Bestami YAZGAN

154

UFACIK TEFECİKTİM
Gözlerim inci mercan,
Yüreğim elmas kutu.
Yanaklarım al gonca
Ellerim çıtı pıtı.
Ninemin anlattığı
Masallar ne tatlıydı.
Annemin söylediği,
Ninniler kanatlıydı.
Bilmem kaç gün, kaç gece
Mışıl mışıl uyudum.
Ufacık tefeciktim,
Ne de çabuk büyüdüm.
Bestami YAZGAN

155

3. ETKİNLİK: KELİME ÇALIŞALIM

a. Aşağıdaki kelimelerin anlamlarını verilen resimlerden yararlanarak
tahmin edelim. Sonra Türkçe Sözlük’ten bularak yazalım.

Tahminim: ...........................................................................
..............................................................................................
Sözlükteki Anlamı: ...............................................................
inci ...............................................................................................

Tahminim: ........................................................................... elmas
..............................................................................................
SözlüktekiAnlamı:.................................................................
...............................................................................................

b. Aşağıdaki noktalı yerlere “inci” ve “elmas” kelimelerinin geçtiği bir pa-
ragraf yazalım.

.........................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................

4. ETKİNLİK: ANLAYALIM

a. Aşağıdaki soruların şiire göre cevaplarını söyleyelim.

1) Çocuğun gözleri neye benziyormuş?
2) Çocuğun yüreği, yanakları ve elleri nasılmış?
3) Çocuğun ninesi ne anlatıyormuş?
4) Çocuğun annesinin söylediği ninniler nasılmış?
5) Çocuk büyümek için neler yapmış?

156

b. Şiirin konusunu ve ana duygusunu yazalım. Şiire farklı bir başlık önere-
lim.

Şiirin Konusu ........................................................................

Ana Duygusu ........................................................................

Şiire Önerdiğim Başlık ........................................................................

c. Küçükken yapamadığımız ancak şimdi yapabildiğimiz işlere örnekler
yazalım.

Küçükken Şimdi
Yapamadıklarım Yapabildiklerim

✔ ......................................... ✔ .........................................
✔ ......................................... ✔ .........................................
✔ ......................................... ✔ .........................................
✔ ......................................... ✔ .........................................

5. ETKİNLİK: SÖZ VARLIĞIM

Aşağıdaki altı çizili kelimelerin başına onların niteliklerini belirtecek
kelimeler yazarak cümleleri tamamlayalım.

• Kardeşimin ................................... gözleri var.
• Anneme bahçeden ................................... güller topladım.
• ................................... elbise nineme çok yakışıyor.
• Kardeşim ................................... ellerini bana uzattı.

157

6. ETKİNLİK: KONUŞALIM

Büyüyüp yetişkin bir insan olduğumuzda neler yapmak istediğimizi
arkadaşlarımıza anlatalım.

! Konuşurken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Konuşurken kelimeleri yerinde ve anlamına uygun kullanalım.
• Olayların gerçekleşme sırasına dikkat edelim.
• Konu dışına çıkmadan, akıcı konuşalım.

7. ETKİNLİK: YAZALIM

Görsellerdeki canlıların büyümek için nelere ihtiyaç duyduğunu ya-
zalım.

! Yazarken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Yazımızda kelimeleri yerinde ve anlamına uygun kullanalım.
• Olayların oluş sırasına dikkat edelim.

...................................................................................
...................................................................................
...................................................................................

...................................................................................
...................................................................................
...................................................................................

...................................................................................
...................................................................................
...................................................................................

8. ETKİNLİK: ÖĞRENDİKTEN SONRA

Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

• Sizce büyümek nasıl bir duygudur?
• Büyüdükçe görevleriniz ve sorumluluklarınız artıyor mu, azalıyor mu?
• Görev ve sorumluluklarınızın artması size neler hissettiriyor?

158

KIZ KULESİ

1. ETKİNLİK: ÖĞRENMEDEN ÖNCE

a. Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.
• Ülkemizin en kalabalık şehri hangisidir?
• Bu şehirden söz edildiğinde aklınıza neler geliyor?

b. Aşağıdaki yerin adını söyleyelim ve resmi boyayalım.

159

2. ETKİNLİK: İZLEYELİM

Sınıfımızda “istanbulmuhafizlari.com.tr” adresinde bulunan “İstanbul
Muhafızları - 10.Bölüm - Kız Kulesi” videosunu izleyelim.

! İzleme sırasında aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Dikkatimize izlediğimiz filme yoğunlaştıralım.
• Arkadaşlarımızın dikkatini dağıtmayalım.

3. ETKİNLİK: KELİME ÇALIŞALIM

Aşağıdaki kelimelerin sözlükteki anlamlarını verilen resimlerden ya-
rarlanarak tahmin edelim. Sonra Türkçe Sözlük’ten bularak yazalım.

Tahminim: ..............................................................................

tohum Sözlükteki Anlamı: .................................................................
filiz Tahminim: ..............................................................................
çınar Sözlükteki Anlamı: .................................................................
Tahminim: ..............................................................................
Sözlükteki Anlamı: .................................................................
Tahminim: ..............................................................................

kule Sözlükteki Anlamı: .................................................................
160

4. ETKİNLİK: ANLAYALIM

a. Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.
1) İzlediğimiz filmin kahramanları kimlerdir?
2) Bu kahramanlardan hangileri İstanbul’u korumaya çalışıyor?
3) Hangi kahramanlar İstanbul’a zarar vermeye çalışıyor?
4) İstanbul Muhafızları, Çınar çağırmadan önce neler yapıyorlar?
5) Gürgen, neden Kız Kulesi’ne zarar vermek istiyor?
6) Gürgen, Kız Kulesi’ne ne yapmayı düşünüyor?
7) Gürgen’in planladıklarını yapmasına kimler engel oluyor?

b. Fotoğraflardaki yerlerden İstanbul’da bulunanları işaretleyelim.

161

c. İzlediğimiz çizgi filmde geçen hayali olaylara iki tane örnek yazalım.
.............................................................................................................................

.............................................................................................................................

ç. İzlediğimiz filmin bizi en çok eğlendiren sahnesini yazalım.

.....................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................

5. ETKİNLİK: SÖZ VARLIĞIM

Aşağıdaki kelimeleri bir varlığın niteliğini anlatacak şekilde cümlelerde
kullanalım.

küçük ................................................................................................

eski ................................................................................................

mavi ................................................................................................

iyi ................................................................................................

uzun ................................................................................................

6. ETKİNLİK: KONUŞALIM

İzlediğimiz çizgi filmi arkadaşlarımıza ana hatlarıyla anlatalım.

! Konuşurken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Dinleyicilerle göz teması kuralım.
• Kelimeleri yerinde ve anlamına uygun kullanalım.
• Olayların oluş sırasına dikkat edelim.

162

7. ETKİNLİK: YAZALIM

Yaşadığımız çevrede bulunan tarihî yerlerden birinin tehlikede olduğu-
nu hayal edelim. Burayı korumak için yapabileceklerimizi anlatan kısa
bir çizgi film senaryosu yazalım.

..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................

..................................................
..................................................
..................................................
..................................................
..................................................
..................................................
..................................................
..................................................
.........................................

8. ETKİNLİK: ÖĞRENDİKTEN SONRA

Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

• Turistler ülkemizi niçin ziyaret ediyorlar?
• Doğal ve tarihî güzelliklerimizi korumazsak ülkemize bu kadar turist gelir
mi? Niçin?

163

OKUL TÜRKÜSÜ
Çok severiz biz okulu
Kitabımız bilgi dolu.
Okur yazar her Türk oğlu,
Yükselmenin budur yolu.

Biz okullu çocuklarız,
Hem çalışır hem oynarız.

Kâğıt, kalem, kitap, defter
Bizi bunlar adam eder.
Öğretmeni candan dinler,
Öğreniriz pek çok şeyler.

Biz okullu çocuklarız,
Hem çalışır hem oynarız.
Hasan Âli YÜCEL

164

6. TEMADA ÖĞRENDİKLERİMİZİ DEĞERLENDİRELİM

A) Aşağıdaki metni okuyarak soruların doğru cevaplarını işaret-
leyelim.

Bugün benim doğum günüm. Tam sekiz yaşına girdim. Artık hiç
kimse bana “Hey, küçük kız!” diyemeyecek. Çünkü artık büyüdüm. Boyum
da gittikçe uzuyor. Birkaç ay önce elbise dolabımın üst rafındaki kazağımı
alamıyordum. Oysa şimdi oraya yetişebiliyorum.

Eskiden banyoda yüzümü yıkarken bir taburenin üzerine çıkardım.
Çünkü aynada kendimi göremezdim. Oysa şimdi tabure balkonda duru­
yor. Artık ona ihtiyacım yok. Ayak parmaklarımın üzerinde hafifçe yükse­
lince yanağımdan süzülen suları aynada görebiliyorum.

Sevinç KUŞOĞLU

1. Metindeki çocuk kaç yaşına girmiş?

yedi sekiz dokuz

2. Çevresindeki kişiler çocuğa nasıl hitap ediyormuş?

“Küçük kız!” “Minik kız!” “Şirin çocuk!”

3. Çocuk niçin taburenin üzerine çıkıyormuş?
Kazağını almak için çıkıyormuş.
Aynada kendini görmek için çıkıyormuş.
Musluğu açmak için çıkıyormuş.

4. Kullanılmayan tabure nerede duruyormuş?

banyoda mutfakta balkonda

5. Aşağıdaki kelimelerden hangileri eş anlamlı değildir?

küçük-büyük elbise-kıyafet üst-alt

165

B) Aşa­ğ›­da­ki cüml­el­erd­ e ha­ta­l› yaz­ ›l­an ke­lim­ e­le­rin doğr­ul­ar­›n­ ›
baştaki kutucuklara yaz­ ›n­ ›z.

Kaf­es­ ind­ en çık­ ar­ıl­an pıt­ırc­ ık neş­ eyl­e uçm­ ay­ a başl­ad­ ı.

Ankara kalesinin üzerinde dalgalanan bayrağa rüz­
gârlar şarkı söylüyor.

küç­ ük yaşt­a evind­ en uzak kalm­ as­ ı onu old­ ukç­ a
üz­müş ol­mal­ı.

Karabaşın kit­ab­ ı­mı alıp suy­ un için­ e bır­akm­ as­ ı ar­ka­
daş­la­rım­ ı çok güld­ ür­dü.

Stadyumdaki cum­hur­iy­ et bay­ra­mı kutl­a­mal­a­rın­ ı ilg­ iy­
le iz­le­dim.

C) Aşa­ğ›­dak­ i met­ind­ e ya­p›­lan hat­a­la­r› düz­ elt­e­rek doğr­u bir şe­kil­
de defterinize ya­z›n­ ›z.

Mid­ ill­id­ en ayv­ a­lıkt­an­ ge­len bin­lerc­ e mar­tı gaz­ i­no­nun önünd­ e top­land­ ı.
ku­zey ege sah­ il­i böy­le bir kuş sü­rüs­ ü görm­ em­ iş­ti ba­rış ce­ren sadık ve nil­ay
mart­ı­lard­ an dah­ a er­ken gelm­ iş­lerd­ i bar­ış­ ı uyk­ u tutm­ am­ ışt­ı hep böyl­e olur­
du. önem­li bir iş vars­ a uyu­ya­mazd­ ı.

Ç) Aşağıdaki sözcükleri cümle içinde kullanarak yazınız.

• dostluk ................................................................................................
• adalet ................................................................................................
• saygı ................................................................................................

166

7. TEMA

SAĞLIK VE SPOR

DÜŞ MACUNU

ISINMA HAREKETLERİ TOP VE KOMŞU

SAĞLIKLI BİR HAYAT İÇİN KIRMIZI YAPRAK
SİZ DE SU İÇİN
167

1. ETKİNLİK: ÖĞRENMEDEN ÖNCE

a. Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.
• Dişlerinizi günde kaç kez fırçalıyorsunuz?
• Dişlerinizi fırçalamak için hangi araçları kullanıyorsunuz?
• Dişlerinizi fırçalamadığınızda rahatsız oluyor musunuz? Niçin?

b. “diş macunu” ve “diş fırçası” gibi aralarında ilişki bulunan varlıkları eş-
leştirelim.

2. ETKİNLİK: OKUYALIM

“Düş Macunu” öyküsünü önce sessiz, sonra sesli olarak okuyalım.

! Okurken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Heceleme ve geri dönüşler yapmadan, akıcı bir şekilde okuyalım.
• Noktalama işaretlerine dikkat edelim.

168

DÜŞ MA­CU­NU

Küç­ ük tavş­ an Pa­muk o gün çok hey­ e­can­lıyd­ ı. Çünk­ ü o gün “En Bey­ az
Küç­ ük Tavş­ an Yar­ışm­ as­ ı”­na kat­ı­lac­ akt­ı.

Par­lak, yu­mu­şak ve bey­ az tüyl­e­ri­ni son bir kez düz­ elt­ti. Ku­lakl­a­rın­ ı dik­ ip
ayn­ ad­ a poz ver­di. Küç­ ük Pam­ uk, kul­akl­ar­ın­ ı çok sev­ iy­ ord­ u. Çünk­ ü yet­e­
ri kad­ ar dik ve tüyl­üyd­ ü­ler. Dö­nüp ark­ as­ ınd­ a­ki ponp­ o­na bak­may­ a ça­lışt­ı.
Evet, o da yerl­i yer­in­dey­di.

Bu sa­bah ayn­ a­dak­ i gör­ün­ üş­ ün­den son der­ec­ e hoşn­ ut­tu. Pem­be
dud­ akl­ar­ı­nı ara­lay­ ıp dişl­er­i­ne bakt­ı. O da ne? Küç­ ük tavş­ a­nın diş­ le­ri sap­sa­
rıy­dı.

Pa­muk, bu sar­ı dişl­er­den nefr­et edi­yor­du ama nefr­et ett­i­ği başk­ a bir
şey dah­ a var­dı: diş fırç­ a­la­mak.

—— Ben de yar­ış­ma­da hiç gül­mem. Böy­le­ce sar­ı dişl­er­imd­ en kim­se­nin
ha­ber­i ol­maz, diy­ e dü­şünd­ ü. Evet, ağz­ ı­nı hiç aç­may­ ac­ ak­tı. Sad­ ec­ e gül­üm­
sem­ ek ye­terl­iy­di.

169

Küç­ ük tav­şan Pa­muk, ya­rış­ma alan­ ın­ a geld­ iğ­ in­de çok he­yec­ an­lıy­dı.
Bi­rin­ci ge­le­cek be­yaz tav­şan­ a ödül olar­ak ko­cam­ an bir hav­ uçl­u past­a ve
ha­vuç tarl­a­sın­da is­ted­ i­ği kad­ ar hav­ uç ye­me iz­ni ver­il­ec­ ekt­i. Pam­ uk’un en
sevd­ i­ği yi­yec­ ek hav­ uçt­u.

So­nund­ a ya­rış­ma baş­la­dı. Ya­rışm­ ay­ a kat­ıl­an küç­ ük tav­şanl­ar, hop­la­ya
zıpl­a­ya pody­ um­ a çık­tıl­ar ve kend­ il­er­in­ i göst­erd­ il­er. Uzun ve zorl­u bir çe­kiş­
me­nin so­nund­ a ya­rış­ma son­ a erd­ i. Sır­a son­ uçl­ar­ın açıkl­anm­ as­ ın­ a geld­ i.

Nih­ a­yet sun­ uc­ u tav­şan, bi­rinc­ iy­ i açıkl­ad­ ı: En be­yaz küç­ ük tavş­ an
Pam­ uk’tu. Pa­muk hem­ en ödül­ü­nü alm­ ak için koşt­u. Koc­ am­ an hav­ uç­lu pas­
ta­yı alıp hav­ a­ya kald­ ır­dı ve “Ka­zand­ ım!” diy­ e sev­ inçl­e bağ­ ırd­ ı.

İşt­e o an­da bir ses duy­ ul­du: “Hey, bir da­kik­ a! Bu tavş­ a­nı bir­inc­ i se­çe­
mezs­ i­niz. Şun­ un diş­ler­i­ne bak­ ın, saps­ ar­ı!”

Ort­al­ığ­ ı bir an­da sess­ iz­lik kapl­ad­ ı. Jü­ri bir­bi­rin­ e bakt­ı. Sonr­a hep birl­ikt­e
Pam­ uk’a dön­dül­er.

—— Bi­ze diş­le­rin­ i gös­ter­ir mi­sin, de­di­ler.

Pam­ uk, diş­le­ri­ni göst­er­mek zorunda kaldı. İşt­e o an­da kal­a­bal­ıkt­an bir
hay­ret se­si yüks­ el­di: “Oo­o! Ne kad­ ar kirl­i dişl­er!”

170

Pam­ uk, ödül­ü ye­ri­ne bır­a­kıp ses­sizc­ e ar­kas­ ın­ a dönd­ ü. An­ne­si­nin elin­ i
tutt­u ve birl­ikt­e eve doğr­u yo­la koy­ uld­ u­lar.

An­nes­ i eve ge­linc­ e onu doğr­u­ca bany­ oy­ a göt­ürd­ ü. Bir diş ma­cu­nu ala­
rak ona uzatt­ı: “Bu bir diş mac­ un­ u. Bu­nunl­a dişl­e­ri­ni fırç­ al­ad­ ığ­ ın zam­ an gec­ e
uyk­ uy­ a dald­ ı­ğınd­ a hep güz­ el düşl­er gör­ec­ ek­sin.” ded­ i.

Kü­çük tavş­ an Pam­ uk, o ge­ce düş ma­cun­ u ile dişl­er­in­ i fır­çal­ad­ ı. Ya­ta­
ğın­ a koş­ up hemen uyk­ u­ya dald­ ı. Göz­ler­i­ni kap­ ar kap­ a­maz düş görm­ ey­ e
baş­la­dı.

Düş­ ün­de yar­ışm­ a­da bir­in­ci se­çil­iy­ or ve gül­üms­ em­ e­siyl­e her­ke­sin göz­
ler­in­ i kam­ aş­tı­rı­yord­ u.

Pam­ uk, her akş­ am düş ma­cun­ uyl­a dişl­er­i­ni fır­ça­lay­ ıp uyk­ u­ya dal­dı.
Her ge­ce baş­ka bir düş görd­ ü.

Er­te­si yıl ve ond­ an son­rak­ i yıll­arda “En Be­yaz Kü­çük Tav­şan Yar­ışm­ a­sı”­nın
bi­rinc­ il­iğ­ in­ i kims­ e­ye kapt­ırm­ ad­ ı­.

Fi­ruzan GÜR­BÜZ

171

3. ETKİNLİK: KELİME ÇALIŞALIM

a. Aşağıdaki kelimelerin, okuduğumuz metinde geçtiği cümleleri ya-
zalım. Bu cümlelerden yararlanarak kelimelerin anlamlarını tahmin
edelim. Sonra Türkçe Sözlük’ten bularak okuyalım.

tüy Geçtiği cümle: ...............................................................................
Tahminim: ......................................................................................

podyum Geçtiği cümle: ...............................................................................
Tahminim: .....................................................................................

jüri Geçtiği cümle: ...............................................................................
Tahminim: .....................................................................................

b. “Tüy”, “podyum” ve “jüri” kelimelerin kullanıldığı kısa bir paragraf yaza-
lım.

..................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................

! Temada öğreneceğimiz kelimeleri sözlüğümüze eklemeyi unutmayalım.

4. ETKİNLİK: ANLAYALIM

a. Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

1) Pamuk, niçin heyecanlıymış?
2) Pamuk nelerden nefret ediyormuş?
3) Yarışmanın birincisine ne verilecekmiş?
4) Jüri kimi birinci seçmiş?
5) Pamuk yarışmayı neden kazanamamış?
6) Pamuk, düş macununu kullandıktan sonra neler yaşamış?

172

b. Aşağıdaki olaylardan gerçek yaşamda olabileceklerin başına “ ”, ola-
mayacakların başına “X” yazalım.

Küçük tavşan “Ben de yarışmada hiç gülmem.” dedi.

Küçük tavşanın en sevdiği yiyecek havuçtu.

Yarışmaya katılan tavşanlar podyuma çıktılar.

Küçük tavşanın bembeyaz, uzun tüyleri vardı.

Annesi küçük tavşana diş macunu ve diş fırçası verdi.

Küçük tavşan sevinçle “Kazandım.” diye bağırdı.

c. Sağlıklı ve temiz dişlere sahip olmak için yapmamız gerekenleri listeleyerek
yazalım.

• .........................................................................................................................
• .........................................................................................................................
• .........................................................................................................................
• .........................................................................................................................
• ..........................................................................................................................
• ..........................................................................................................................
• ..........................................................................................................................

5. ETKİNLİK: SÖZ VARLIĞIM

Aşağıdaki cümlelerde hatalı yazılan kelimelerin altlarını çizelim.

• Sonuç açıklanınca pamuk ödülünü almak için koştu.
• Sami amcam sağlık bakanlığında çalışıyor.
• pamuk o yıl en beyaz küçük tavşan yarışmasını kazanamadı.
• Diş hekimi olan ablamın tayini ardahana çıktı.
• atatürk ilkokulu öğrencileri hastanemizi ziyaret ettiler.
• emel ablam okulunu bitirince veteriner olacak.

173

6. ETKİNLİK: KONUŞALIM

Metindeki karakterlerin rollerini arkadaşlarımızla aramızda paylaşa-
lım ve metni sınıfımızda canlandıralım.

! Canlandırma yaparken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Üstlendiğimiz role uygun bir şekilde konuşalım.
• Gereksiz hareketler yaparak izleyicilerin dikkatlerini dağıtmayalım.
• Kelimeleri yerinde ve anlamına uygun kullanalım.

7. ETKİNLİK: YAZALIM

En Beyaz Küçük Tavşan Yarışması’nda jüri üyesi olduğumuzu düşü-
nelim. Hangi davranışlara kaç puan vereceğimizi aşağıdaki tabloya
yazalım.

Davranışlar Puan

............................................................................................... ....................
............................................................................................... ....................
............................................................................................... ....................
............................................................................................... ....................
............................................................................................... ....................
............................................................................................... ....................
............................................................................................... ....................
.........1.0..0........
Toplam

8. ETKİNLİK: ÖĞRENDİKTEN SONRA

Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

• Diş sağlığınıza niçin özen gösteriyorsunuz?
• Dişlerinizin zarar görmemesi için nelere dikkat ediyorsunuz?

174

1. ETKİNLİK: ÖĞRENMEDEN ÖNCE

a. Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

• Spor yaparken nasıl kıyafetler giyiyorsunuz?
• Oyun ve fiziki etkinlikler derslerinde oyuna başlamadan önce birkaç tur
koşmanızın, bazı esneme hareketleri yapmanızın nedeni ne olabilir?

b. Sembollerle gösterilen spor dallarının adlarını yazalım.

...................... ...................... ...................... ......................

...................... ...................... ...................... ......................

...................... ...................... ...................... ......................

2. ETKİNLİK: OKUYALIM

“Isınma Hareketleri” metnini öğretmenimizin söylediği yönergeler
doğrultusunda paylaşarak okuma tekniğine uygun olarak okuyalım.

! Metni okurken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Herkesin duyabileceği bir ses tonuyla okuyalım.
• Vurgu, tonlama ve telaffuzumuza dikkat edelim.

175

ISINMA HAREKETLERİ
Yirmi dakika sonra çok önemli bir basketbol maçı başlayacak. Oyuncular
şimdiden sahaya çıkmışlar bile. Kimi sahada koşu yapıyor, kimi potaya
şut atıyor. Sizce maçın başlamasına daha yirmi dakika varken oyuncular
neden sahaya gelmişler? Soyunma odasında dinlenmek varken neden
bunca hareketi yapıyorlar? Çünkü ısınıyorlar. Evet, bu sporcular zorlu bir
karşılaşma öncesi ısınma hareketleri yaparak kendilerini maça hazırlıyorlar.
Spora başlamadan önce ısınma hareketleri yapmanın sayısız yararları
vardır. Her şeyden önce ısınma, vücudumuzu ve zihnimizi spora hazırlama­
da bize yardımcı olur.
İkinci aşamada, kollar ve bacaklarımızı fazla zorlamadan gerdirmek
gerekir. Bacaklarımızı dizlerimizden kırıp karnımıza doğru yavaşça çekmek
ya da dizlerimizi kırmadan öne doğru eğilmek yararlı olabilir. Bu tür hare­
ketleri de yine 5-10 dakika yapmak yeterli olacaktır.
Diğer aşamadaysa yapılması planlanan spora uygun, farklı ısınma
hareketleri yapılır. Örneğin bir koşucu çok yavaş tempoyla bir süre koşabi­
lir. Basketbolcular top sürerek potaya birkaç atış yapabilir ya da yüzücüler
havuzda yine çok yavaş tempoyla yüzebilirler.
Isınma hareketleri sayesinde, yapmak istediğimiz zorlu spor etkinlik­
lerini daha kolay yapabiliriz. Ayrıca, kaslarımıza yüklendiğimizde, onları

176

önceden buna hazırladığımız için sakatlanma olasılığımız da daha düşük
olur. Isınmadan spor yapmaya başladığımızda, kaslar sert olduklarından,
zarar görme olasılıkları çok yüksektir.

Isınmaya en kolay ve en az yorucu hareketlerle başlamak gerekir. İlk
olarak tüm sporcuların yapabileceği genel ısınma hareketleriyle işe başla­
yabiliriz. Boynumuzu, omuzlarımızı, kollarımızı ve bacaklarımızı çevirebilir,
hafif hafif yerimizde koşabilir ya da kendimizi zorlamadan zıplayabiliriz. Bu
genel ısınmanın 5-10 dakika kadar sürmesi yeterlidir.

Son aşamadaysa iyice ısınan kasla­
ra biraz daha zorlayıcı gerdirme hareket­
leri yaptırmak gelir. Ancak, bu gerdirme
aşamasında yeterince dikkatli hareket edil­
mezse sakatlanmalar olabilir. Bu nedenle,
bu aşama daha çok deneyimli sporcularca
ya da bir antrenör gözetiminde uygulanır.
Bütün bu aşamaları tamamlayanlar yapa­
cakları spora tam olarak hazır hâle gelirler.

Isınmanın tüm bu aşamaları, genel ola­
rak vücudun her bölgesinin ısınmasını ve
kasların fazla zorlanmamasını sağlayacak
biçimde yapılmalıdır.

Elif YILMAZ

177

3. ETKİNLİK: KELİME ÇALIŞALIM

a. Aşağıdaki kelimelerin sözlükteki anlamlarını Türkçe Sözlük’ten bu-
larak yazalım.

saha ........................................................................................................

kas ........................................................................................................

antrenör ........................................................................................................

b. Aşağıdaki cümleleri “saha”, “kas” ve “antrenör kelimelerinden uygun
olanlarıyla tamamlayalım.

• ...................larımızın zarar görmemesi için spora başlamadan önce
ısınma hareketleri yapmalıyız.

• Gerdirme gibi daha zorlayıcı hareketler ................................ gözeti­
minde yapılmalıdır.

• Isınmak için ...................nın çevresinde hafif tempoda koşabiliriz.

4. ETKİNLİK: ANLAYALIM

a. Aşağıdaki hareketlerin ısınmanın hangi aşamasında yapıldığını
yazalım.

...................................... Yapılması planlanan sporun türüne göre ısın­
ma hareketleri yapılır.

...................................... En kolay ve en az yorucu hareketler yapılır. Bu
...................................... aşamada genel ısınma hareketlerine yer verilir.

İyice ısınan kaslara biraz daha zorlayıcı ger­
dirme hareketleri yaptırılır.

...................................... Kollar ve bacaklar fazla zorlamadan gerdirilir.

178

b. Aşağıdaki soruların metne göre cevaplarını yazalım.

• Basketbol maçı ne zaman başlayacak?
......................................................................................................................

• Oyuncular, maç başlamadan önce ne yapıyorlar?
......................................................................................................................

• Oyuncular, karşılaşma öncesi niçin ısınma hareketleri yapıyorlar.
......................................................................................................................

• Oyuncular, ısınma hareketlerini nerede yapıyorlar?
......................................................................................................................

• Isınmaya nasıl hareketlerle başlamak gerekir?
......................................................................................................................

• Isınma hareketlerinin son aşaması kimler tarafından yapılmalıdır?
......................................................................................................................

• Kurum ve kuruluş adlarının, yer adlarının, şiirdeki her dizenin ilk
harfinin büyük yazılacağını unutmayalım.

5. ETKİNLİK: SÖZ VARLIĞIM

Aşağıdaki cümleleri yapılan hataları düzelterek ve gerekli noktalama
işaretlerini koyarak tekrar yazalım.

pazar günü türkiye, hollandayla karşılacak
............................................................................................................................

türkiye kupası finali bu yıl malatyada yapılacak
............................................................................................................................

rıza kayaalp altın madalya kazanarak hepimizi gururlandırdı
............................................................................................................................

gençlik ve spor bakanlığının açtığı kampa katıldım
............................................................................................................................

bayan voleybol millî takımımızın kaptanı eda oldu
............................................................................................................................

179

6. ETKİNLİK: KONUŞALIM

Spor yaparken ya da oyun oynarken bir arkadaşımızın kurallara uy-
mak istemediğini düşünelim. Bu sorunu çözmek için neler yapabile-
ceğimizi arkadaşlarımıza anlatalım.

! Konuşurken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Görgü kurallarına dikkat edelim.
• Arkadaşlarımızı saygıyla ve sabırla dinleyelim.

7. ETKİNLİK: YAZALIM

En sevdiğimiz oyunu aşağıdaki yönergeleri izleyerek
tanıtalım.

Oyunun adı: ...............................................................................
Araç gereçler: .............................................................................
Oyuncu sayısı: ...........................................................................
Oynanacak yer: .........................................................................

Oyunun Kuralları
• ...........................................................................................................................
• ...........................................................................................................................
• ...........................................................................................................................
• ...........................................................................................................................
• ...........................................................................................................................

8. ETKİNLİK: ÖĞRENDİKTEN SONRA

Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların ba-
şına “Y” yazalım.

Isınma hareketleri bizi yapacağımız spora hazırlar.

Isınma hareketleri yapmaya kollarımızı bacaklarımızı gerdirerek
başlamalıyız.

Spora başlamadan önce ısınma hareketleri yapmak sakatlanma
riskini azaltır.

180

1. ETKİNLİK: ÖĞRENMEDEN ÖNCE

a. Aşağıdaki fıkrayı okuyalım.

NİÇİN KAÇIYORSUN?
Çocuğun biri top oynarken
komşusunun camını kırmış. Tam
kaçarken komşu çocuğu yakala­
mış ve sormuş:
—— Nereye kaçıyorsun?
Çocuk afacan bir şekilde ce­
vap vermiş:
—— Kaçtığımı kim söyledi? Kır­
dığım camın parasını getirmeye
gidiyorum.

b. Top kullanılarak yapılan spor dallarını işaretleyelim.

futbol jimnastik kayak
basketbol
hentbol atletizm tenis
halter
voleybol pinpon

su topu golf

2. ETKİNLİK: OKUYALIM

“Top ve Komşu” şiirini önce sessiz, sonra sesli olarak okuyalım.

! Okuma sırasında aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Sessiz okuma yaparken dudaklarımızı kıpırdatmayalım.
• Sesli okuma sırasında sesimize duygu tonu katalım.

181

TOP VE KOMŞU
Mahalle maçı bu,
Öyle bir şut çektim ki
Kırıldı komşumun camı
Karşımda buldum birden,
Komşu amcamı.
Bekledim ki
Komşu amca,
Topumuzu kessin.
Oysa nasıl da mutlu etti beni
Nasıl da şaşırttı beni.
Topu eline alınca
Dedi ki komşu amca
“Helal olsun sana be çocuk,
Maçlarda bile göremiyoruz,
Böyle sert bir şut.”

Cihan DEMİRCİ

182

3. ETKİNLİK: KELİME ÇALIŞALIM

Aşağıdaki kelimelerin anlamlarını önce tahmin edelim. Sonra Türkçe
Sözlük’ten bularak yazalım.

maç Tahminim: ....................................................................................
Sözlükteki Anlamı: ..........................................................................

şut Tahminim: ....................................................................................
Sözlükteki Anlamı: ..........................................................................

Bir önceki kelimenin son harfiyle başlayan kelimeler yazarak kelime zin-
ciri oluşturalım.

maç ..........ç..a..y........... ......................... .........................

........................ ......................... ......................... .........................

4. ETKİNLİK: ANLAYALIM

a. Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

1) Çocuklar ne oynuyorlar?
2) Çocuğun vurduğu top nereye gidiyor?
3) Çocuk, komşunun nasıl davranmasını bekliyor?
4) Komşu nasıl davranıyor?
5) Komşunun davranışından sonra çocuk neler hissediyor?

b. Şiirin konusunu ve ana duygusunu yazalım. Şiire farklı bir başlık önerelim.

Şiirin Konusu Şiirin Ana Duygusu
.................................. ..................................

Şiire Önerdiği Başlık
..................................

183

c. Şiirdeki çocuk ile arkadaşları kendilerine ve çevrelerine zarar vermemek
için nerelerde oynamalıdır? Listeleyelim.

• ..................................................... • .....................................................

• ..................................................... • .....................................................

• ..................................................... • .....................................................

5. ETKİNLİK: SÖZ VARLIĞIM

Aşağıdaki dizelerindeki hatalı yazılan kelimelerin altlarını çizelim.

eski bir oyuncağım vardı küçük bir tekerlek
onu buldum geçenlerde kırmızı bir sopa
dedem yapmıştı ucunda tenekeden bir zil
her şeyi eliyle koşunca zil sesi doluyor her yere

Mustafa UÇURUM

2. ETKİNLİK: OKUYALIM

Sizin için bir maçı kazanmak mı yoksa centilmence oynamak mı daha
önemlidir? Arkadaşlarımızla tartışalım.

! Tartışırken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Arkadaşlarımızı sözlerini kesmeden dinleyelim.
• Konu dışına çıkmamaya özen gösterelim.

184

7. ETKİNLİK: YAZALIM

Beden eğitimi öğretmenimize ya da çevremizdeki bir sporcuya aşa-
ğıdaki soruları yönelterek onunla röportaj yapalım.

• Adınız ve soyadınız nedir?
................................................................................................................
• Hangi sporla ilgileniyorsunuz?
................................................................................................................
• Niçin bu spor dalını seçtiniz?
................................................................................................................
................................................................................................................
• Yaptığınız sporun eğlenceli tarafları nelerdir?
................................................................................................................
................................................................................................................
• Yaptığınız sporun zorlukları nelerdir?
................................................................................................................
................................................................................................................
• Bizim yaşımızdaki çocuklara hangi sporu yapmalarını önerirsi­
niz? Niçin?
................................................................................................................
................................................................................................................
• Günümüzde aktif olarak spor yapan beğendiğiniz, takdir ettiği­
niz sporcular hangileridir?
................................................................................................................
................................................................................................................

8. ETKİNLİK: ÖĞRENDİKTEN SONRA

Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

• Sizce bireysel olarak yapılan sporlar mı yoksa takım sporları mı daha
eğlencelidir? Niçin?
• Sizce bir sporcu rakiplerine nasıl davranmalıdır?

185

.................... SAĞLIKLI BİR HAYAT İÇİN SİZ DE SU İÇİN.................... ........................................ ....................

....................1. ETKİNLİK: ÖĞRENMEDEN ÖNCE

a. Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

• Günlük ne kadar su içiyorsunuz?
• Genellikle hangi işleri yaptığınızda daha fazla susuzluk hissediyorsunuz?
• Susuzluğunuzu gidermek için neler içiyorsunuz?

b. Gün içerisinde tükettiğimiz içeceklerin adlarını balık kılçığına yazalım.

2. ETKİNLİK: DİNLEYELİM

“Sağlıklı Bir Hayat İçin Siz de Su İçin” metnini dinleyelim. Metni dinlen-
dikten sonra suyun vücudumuzdaki etkilerinden üç tanesini yazalım.

Suyun Vücudumuzdaki Etkileri
• ...........................................................................................................................
• ...........................................................................................................................
• ...........................................................................................................................

186

3. ETKİNLİK: KELİME ÇALIŞALIM

Aşağıdaki kelimelerle anlamlarını eşleştirelim.

hücre Organların çalışması için gereken güç.

oksidan Rengi, kokusu ve tadı olmayan bir gaz.

enerji Canlı bir varlığı oluşturan en küçük birim.

Anlamını yeni öğrendiğimiz kelimeleri konuşmalarımızda ve yazılarımız-
da kullanalım.

4. ETKİNLİK: ANLAYALIM

Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

1) Hayatın kaynağında ne vardır?
2) Tarih boyunca toplumlar şehirlerini nereye kurmuştur?
3) Vücudumuz su ihtiyacını karşılayamadığında neler hisseder?
4) Suyun vücudumuzdaki diğer etkileri nelerdir?

5. ETKİNLİK: SÖZ VARLIĞIM

Aşağıdaki atasözlerinden sağlıklı olmanın önemini vurgulayanları
işaretleyelim.

Sağlık varlıktan yeğdir.

Güneş girmeyen eve doktor girer.

Görünen köy kılavuz istemez.

Damlaya damlaya göl olur.

Her şeyin başı sağlıktır.

Ağaç yaşken eğilir.

Can boğazdan gelir.

187

6. ETKİNLİK: KONUŞALIM

Doktor, hemşire ve hasta rollerini arkadaşlarımızla aramızda paylaşa-
lım. Muayene olan bir hastanın yaşadıklarını sınıfımızda canlandıralım.

! Konuşurken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Konuşurken kelimeleri yerinde ve anlamına uygun kullanalım.
• Beden dilimizi etkili kullanmaya dikkat edelim.

7. ETKİNLİK: YAZALIM

Doktor olduğumuzu hayal edelim. Hastalarımıza sağlıklı olmak için
önerilerimizin neler olabileceğini yazalım.

..............................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................

8. ETKİNLİK: ÖĞRENDİKTEN SONRA

Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

• Sağlıklı bir yaşam sürmek için nelere dikkat ediyorsunuz?
• Kendinizi iyi hissetmediğinizde nasıl davranıyorsunuz?

188

KIRMIZI YAPRAK
Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, zaman
zaman içinde üç arkadaş varmış. Adları Gülyüz, Gülçiçek ve
Gürbüz’müş.
Üçünün de annesi sabah erkenden tarlaya çalışmaya gidermiş. Onlar
da her gün oyun oynamak için büyük çınar ağacının altında buluşurlarmış.
Fakat bir türlü güzel oyun oynayamazlarmış. Çünkü oyuncak kavgaları hiç
bitmezmiş.
Günlerden bir gün, yine her zamanki gibi çınar ağacının altında top­
lanmışlar. Gürbüz, yolda gelirken güzel bir taş bulmuş. Gülyüz, taşı onun
elinden çekip almış.
— Çok beğendim. Bununla bugün ben oynayacağım, demiş.
Derken bir kavgaya tutuşmuşlar. Kavgaya Gülçiçek de katılmış.
Kavga devam ederken çınar ağacının gövdesinden bir ses gelmiş:
— Yeter artık susun! Bıktım her gün sizin kavgalarınızı dinlemekten.
Üçü birden susmuş ve dikkatle ağaca bakmaya başlamışlar.
Ağacın gövdesinde minicik bir böcekten başka bir şey görünmüyormuş.
Böcek konuşmaya devam etmiş:
— Ben ağaç kurduyum. Konuşan benim. Bıktım artık sizin sesinizi
her gün duymaktan.

Çocuklar çok şaşırmışlar. Ağaç kurduna:
— Sen çocukken hiç oyun oynamadın mı? Ne
var sesimizde? Niçin rahatsız oluyor­
sun, demişler.
Ağaç kurdu:
— Elbette ben de oyunlar
oynadım.

189

Yanlış anlamayın. Ben çocukları çok severim. Dünyanın en tatlı sesi çocuk
cıvıltısıdır. Ama sizinki cıvıltı değil, bağırtı. Siz oyun oynamak için toplanıyorsu­
nuz ama gidene kadar kavga ediyorsunuz, demiş.

Gülçiçek:
— Çok haklısın, demiş. Biz de kavga etmek istemiyoruz aslında. Sence
güzel oynamak için ne yapmamız gerekiyor?
— Benim gördüğüm kadarıyla siz nasıl hareket edeceğinizi bilmiyorsu­
nuz. O yüzden kavga ediyorsunuz. Oyuncakları birbirinizin elinden izinsiz
çekip alıyorsunuz. Biriniz diğerinin elindeki oyuncakla oynamak için önce izin
istemeli, vermezse ısrar etmemeli.
Çocuklar ağaç kurduna hak vermişler.
Gürbüz:
— Sen bize hakem ol, demiş. Biz oyun oynarken yanlış yaparsak sen bizi
uyar.
Ağaç kurdu teklifi kabul etmiş.
— Kim güzel oyun oynamazsa ona bir kırmızı yaprak vereceğim. Günde
üç tane kırmızı yaprak alan o gün oyun oynamayacak, diyerek kuralı açıkla­
mış.
Böylece kırmızı yapraklar sayesinde çocuklar oyun oynamayı öğren­
mişler. Bir süre sonra kırmızı yapraklara da gerek kalmamış. Çocuklar artık
güzel oyunlar oynuyorlarmış. Ağaç kurduna teşekkür etmişler.
Sema MARAŞLI

190

7. TEMADA ÖĞRENDİKLERİMİZİ DEĞERLENDİRELİM

A) Aşağıdaki şiiri okuyarak soruların doğru cevaplarını işaretle-

yelim. VÜCUDUMUZ

Üç bölümdür vücudumuz,

Baş, gövde, kollar bacaklar.

Hepsini tutalım temiz,

İşleyip çalışacaklar.

Vücuda iyi bakalım.

Temiz mendil kullanalım.

Temiz hava, temiz suyu,

Unutmayalım uykuyu.

Ali Osman ATAK

1. Şiire göre hangisi vücudun bölümlerinden değildir?

Kollar ve bacaklar Gövde Ayaklar

2. Şiirin ikinci dörtlüğünde aşağıdakilerin hangisinden söz edilmektedir?
A) Yeterince uyumanın gerekliliğinden
B) Dengeli beslenmenin öneminden
C) Spor yapmanın yararlarından

3. Şiirde aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Vücut temizliği
Yeterince uyuma
Dengeli beslenme

4. “Çevremizi temiz tutmalıyız çünkü…” cümlesi aşağıdaki ifadelerden
hangisiyle tamamlanamaz?

A) … hayvanlar kirli çevrede yaşayamaz.
B) … kirli çevre sağlığımıza zarar verir.
C) … kirli çevrede bitki yetişebilir.

191

B) Cümlelerdeki noktalı yerleri verilen kelimelerden uygun ola-
nıyla tamamlayalım.

bu nedenle bu yüzden çünkü için

1. Emel hastalandığı ................................ bugün okula gelemedi.
2. Herkes elinde ne varsa yere atıyor, ................................ çevremiz çok kirli.
3. Bugün arkadaşlarımla parkta buluşamayacağız. ................................

meteoroloji havanın yağmurlu olacağını söyledi.
4. Dişlerini günde iki defa fırçalıyor. ............................. bembeyaz dişleri var.

C) Aşağıdaki ifadeler doğru ise ifadelerin başındaki kutucuğa
“D”, yanlışsa “Y” yazalım.

Yaşadığımız doğayı kirletmek hem bize hem de dünyadaki diğer
canlılara zarar verir.

Grip, kızamık, boğmaca gibi bulaşıcı hastalıklardan korunmak için
aşı olmalıyız.

Dişlerimizin sağlıklı olması ve güzel görünmesi için onları her gün
fırçalamalıyız.

Doktor, hemşire ve hasta bakıcılar sağlığımızı korumak için çalışırlar.

Ç) Aşağıdaki soruların cevaplarını noktalı yerlere yazınız.
Sağlıklı yaşamak için nelere dikkat ediyorsunuz?

............................................................................................................................
............................................................................................................................

Dengeli beslenmek ve spor yapmak sağlığımızı nasıl etkiler?

............................................................................................................................
............................................................................................................................

192

8. TEMA

BİLİM VE TEKNOLOJİ

DÜNYAYI GEZMEK
İSTEYEN KİRPİ

GEMİLER NASIL YÜZER? BİLGİSAYAR

MERAKLIYIM SORUYORUM TELEVİZYONCU ALİ
193

1. ETKİNLİK: ÖĞRENMEDEN ÖNCE

a. Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

• Dünya üzerindeki ülkelerden hangilerinin adlarını biliyorsunuz?
• Bu ülkeleri gezip görmek ister miydiniz? Niçin?
• Başka ülkeleri görmenin size nasıl bir yararı olabilir?

b. Merak ettiğimiz bir konuda bilgi edinmek için aşağıdakilerin hangilerin-
den yararlanabiliriz? İşaretleyelim.

2. ETKİNLİK: OKUYALIM

Öğretmenimizin yönlendirmelerine göre arkadaşlarınızla üçer kişilik
gruplar oluşturalım. Birimiz anne kirpinin, birimiz yavru kirpinin konuş-
malarını, diğerimiz de ara bölümleri okuyacak şekilde metni paylaşa-
lım ve okuyalım.

! Okurken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Kelimeleri doğru telaffuz ederek akıcı bir şekilde okuyalım.
• Noktalama işaretlerine dikkat edelim.

194

DÜNYAYI GEZMEK İSTEYEN KİRPİ

Yavru kirpinin en büyük hayali dünyayı gezmekmiş. Bir gün bu hayalini
annesine söylemiş.

— Anneciğim, ben dünyayı gezmek istiyorum. Başka ormanlar tanımak
istiyorum. Bu benim en büyük hayalim, demiş.

Annesi:

— Elbette bu hayalini gerçekleştirebilirsin yavrum. Ancak bunun için
büyümen gerekir. Okulunu bitir. O zamana kadar da gezmek istediğin ülke-
lerle ilgili bilgiler topla, demiş.

Annesinin verdiği öğütler kirpiyi çok mutlu etmiş. Önce okula başlamış.
Çok başarılı olmuş. Kitaplar okumuş. Görmek istediği ülkelerle ilgili bilgiler
toplamış.

Aylar geçmiş ve yavru kirpi büyümüş. Artık yolculuk zamanının geldi-
ğini düşünmüş.

— Anneciğim, okulumu bitirdim. Büyüdüm. İzin verirsen hayalimi ger-
çekleştirmek istiyorum, demiş.

Annesi kirpinin gözlerinden öpmüş. Yolculuk yapmasına izin vermiş.

Kirpi hazırlıklarını tamamlamış ve yola çıkmış. Az gitmiş, uz gitmiş. Dere
tepe düz gitmiş. Yeni ormanlar görmüş, arkadaşlar edinmiş. Her gittiği yer-
den annesine kart göndermiş.

Kirpi dünyayı gezmiş. Annesini ve yuvasını çok özlemiş. Sonra gördük-
lerini arkadaşlarına anlatmak istemiş. Evine dönmeye karar vermiş.

Hazırlıklarını yapmış. Yola çıkmış. Birkaç gün sonra evdeymiş.

Annesi yavrusunu görünce çok sevinmiş. Ona sarılmış. Yavrusundan
gezdiği yerleri dinlemiş. Onu mutlu görünce daha da mutlu olmuş.

Fatma Beyza TÜTÜNCÜOĞLU

195

3. ETKİNLİK: KELİME ÇALIŞALIM

a. Aşağıda verilen cümlelerdeki altı çizili kelimelerin anlamını tahmin
ederek yazalım. Sonra Türkçe Sözlük’ten bularak okuyalım.

Yavru kirpinin en büyük hayali dünyayı gezmekmiş.
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................

Annesinin verdiği öğütler kirpiyi çok mutlu etmiş.
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................

Az gitmiş uz gitmiş.
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................

b. Yukarıdaki kelimelerin içinde geçtiği kısa bir paragrafı yazalım.

......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................

! Temada öğreneceğimiz kelimeleri sözlüğümüze eklemeyi unutmayalım.

4. ETKİNLİK: ANLAYALIM

a. Aşağıdaki soruların cevaplarını söyleyelim.

1) Hikâyenin kahramanı kimdir?
2) Hikâyedeki olay nerede geçmektedir?
3) Hikâyenin kahramanının en büyük hayali nedir?
4) Hayalini gerçekleştirmek için kimden izin istemiştir?
5) Annesi ona neler yapmasını önermiştir?
6) Hikâyenin kahramanı dünyayı gezmeden önce neler yapmıştır?

196

b. Aşağıdaki ifadelerden gerçek yaşamda olabileceklerin başına “ ”, ola-
mayacakların başına “X” yazalım.

Anne kirpi yavrusunu çok seviyormuş.
Kirpicik okula başlamış, çok başarılı olmuş.
Kitaplardan gitmek istediği ülkelerle ilgili bilgiler toplamış.
Her gittiği yerden annesine kart göndermiş.
Annesi, yavrusunu karşısında görünce çok sevinmiş.

5. ETKİNLİK: SÖZ VARLIĞIM

Aşağıda verilen açıklamaları ilgili oldukları noktalama işaretleri ile
eşleştirelim.

197

6. ETKİNLİK: KONUŞALIM

En büyük hayalimizin ne olduğunu ve onu gerçekleştirmek için yap-
mamız gerekenleri arkadaşlarımıza anlatalım.

! Konuşurken aşağıdaki kurallara dikkat edelim:

• Düşüncelerimizi çekinmeden, kendimize güvenerek ifade edelim.
• Nezaket kurallarına dikkat ederek konuşalım.

7. ETKİNLİK: YAZALIM

Gittiğimiz bir yerden sevdiklerimize kartpostal gönderdiğimizi düşüne-
lim. Kartpostalın ön yüzüne bir resim çizelim. Arka yüzüne ise gönder-
mek istediğimiz mesajı yazalım.

.........................................
.........................................
.........................................
.........................................
.........................................
.........................................

8. ETKİNLİK: ÖĞRENDİKTEN SONRA

Aşağıdaki sorunun cevabını söyleyelim.

• Siz nelerden mutlu oluyorsunuz?

198

1. ETKİNLİK: ÖĞRENMEDEN ÖNCE

Resimlerdeki deniz taşıtlarının adlarını yazalım.

..................................... ..................................... .....................................

..................................... ..................................... .....................................

2. ETKİNLİK: OKUYALIM

“Gemiler Nasıl Yüzer?” metnini önce sessiz, sonra sesli olarak okuya-
lım. Okuma sonrasında aşağıdaki yönergeleri uygulayalım.
• Metnin başlığını yazalım.
...............................................................................................................................
• Metnin ilk cümlesini yazalım.
...............................................................................................................................
• Metnin ilk cümlesini hecelerine ayıralım.
...............................................................................................................................
• Metnin son cümlesini yazalım.
...............................................................................................................................
• Metnin son cümlesini hecelerine ayıralım.
...............................................................................................................................
• Metnin yazarının adını ve soyadını yazalım.
...............................................................................................................................

199

GEMİLER NASIL YÜZER?

Bir zamanlar ben de çocuktum. Hem de çok meraklı bir çocuk! Sürekli
büyüklerime bir şeyler sorardım. Onların yaptığı açıklamaları dikkatle din-
lerdim.

Bazen büyüklerim sorduğum sorulardan sıkılırdı. Neyse ki bir ağabe-
yim vardı. Her soruma sıkılmadan cevap verirdi.

Yine bir gün kafamı kurcalayan bir soruyu sormuştum ona: “Gemiler
nasıl yüzer?” demiştim.

Öyle ya... Denize fırlattığımız bir taş, suyun dibini buluyor. Dev gibi
kocaman tekneler nasıl oluyor da suyun üstünde durabiliyor?

“Gel bakalım.” dedi ağabeyim. “Anlatayım sana...”

Doğruca seramik atölyesinin yolunu tuttuk. Atölyeye gittiğimizde koca
seramik çamurundan iki parça kopardık. Ağabeyim bu iki parçayı terazi ile
tarttı. Eşit ağırlıklarda olmasını sağladı. Bir parçasını top gibi yuvarladı. Diğer
parçayı da küçük bir kayık biçimine soktu.

Sonra büyükçe bir kovaya su doldurduk. Önce top gibi olan parçayı
suya bıraktık. Hemen battı. Daha sonra dikkatlice diğer parçayı bıraktık
suya. O batmadı.

Şaşkınlık içinde batan ve batmayan çamur parçalarına bakakalmıştım.

Yüzen çamur parçasıyla oynarken ağabeyim anlatmaya başladı. Ben
de dinlemeye.

200