manual_drugs

กิจิ กรรมการเรีียนรู้้�

5. กลุ่ม่� ที่ถ่� ึึงจุุดหมายก่่อนเป็น็ ผู้ช� นะ โดยครููสรุุปว่่าการที่�่ถึงึ จุุดหมายเป็็นการผ่่านพ้้นอุุปสรรค
จากยาเสพติิด
ขั้้น� สรุุป (10 นาที)ี
1. นัักเรีียนและครููร่่วมกันั สรุุปกิจิ กรรม โดยบอกถึึงความสำ�ำ คััญของอวัยั วะภายในร่่างกาย
โดยเฉพาะสมอง ถ้้าเข้้าไปยุ่ง่� เกี่�ย่ วกัับยาเสพติิด จะได้้รัับผลกระทบต่่ออวััยวะภายในร่่างกายทั้้ง� สิ้�น
2. นักั เรีียนตอบคำ�ำ ถามครููใช้้คำำ�ถาม R - C - A เพื่่�อนำำ�ไปสู่ก่� ารพัฒั นาทัักษะชีีวิิต
R : นักั เรีียนเรีียนรู้้�อะไรเกี่ย�่ วกัับการเล่่นกิจิ กรรมบัันไดงู
C : นักั เรีียนเคยทำำ�กิิจกรรมใดในบันั ไดงููบ้้าง ทำำ�อย่่างไร
A : หากมีีเพื่่�อนมาชัักชวนให้้นักั เรีียนทำำ�กิิจกรรมที่่ไ� ม่่ดีี เช่่น ลองดื่�มเหล้้า ขายยาไอซ์ ์ นักั เรีียน
จะมีีวิิธีีหลีีกเลี่่�ยงอย่่างไร
หมายเหตุุ รููปแบบกิจิ กรรมสามารถปรับั ประยุุกต์์ได้้หลายรููปแบบ เช่่น การนำ�ำ เสนอรููปบัันไดงู
บน Power Point แล้้วให้้นักั เรีียนเล่่นด้้วยกันั ในห้้อง หรือื การจัดั พื้้น� ที่ใ่� นห้้องเรีียน/สนาม เป็น็ ฐานกิจิ กรรม
บัันไดงูได้้โดยพิจิ ารณาตามความเหมาะสม

ภาระ/ชิ้้�นงาน

เกมบันั ไดงู

สื่�อ่ /แหล่่งเรีียนรู้้�

1. แผ่่นภาพบัันไดงู
2. ลููกเต๋า๋
3. ใบความรู้โ�้ ทษพิษิ ภัยั ยาเสพติดิ

การวัดั ผลและประเมิินผล

1. ประเมินิ จากการร่่วมกิิจกรรมของนัักเรีียน
2. ประเมินิ จากการตอบคำ�ำ ถาม R - C- A

เกณฑ์์การประเมินิ ดีี ดีีมาก
ผ่า่ น/พอใช้้
สามารถร่่วมกัันทำ�ำ กิจิ กรรมกลุ่ม่� สามารถร่่วมกันั ตอบคำำ�ถาม
1. ให้้ความสนใจ ได้้ กิจิ กรรมกลุ่ม่� ได้้
ในการทำ�ำ กิิจกรรม สามารถตอบคำำ�ถาม R - C - A สามารถตอบคำ�ำ ถาม R - C - A
2. สามารถตอบคำ�ำ ถาม R - C - A ได้้ 2 ข้้อ ได้้ 3 ข้้อ
ได้้ 1 ข้้อ

Be Smart Say No To Drugs 33

บันั ไดงูู

34 รู้้�คิดิ รู้ท�้ ััน ป้อ้ งกันั ยาเสพติิด

ลูกู เต๋๋า

Be Smart Say No To Drugs 35

36 รู้�ค้ ิิด รู้�ท้ ััน ป้อ้ งกันั ยาเสพติดิ

ตารางวิิเคราะห์ค์ วามสัมั พันั ธ์์

ระหว่า่ งตััวชี้�้วัดั กลุ่่�มสาระการเรีียนรู้้ส� ุุขศึกึ ษาและพลศึกึ ษา พฤติิกรรมทักั ษะชีีวิติ และสมรรถนะด้้านยาเสพติิด

ชั้้น� ประถมศึกึ ษาปีีที่่� 3

สาระที่�่ ตัวั ชี้้ว� ััด พฤติกิ รรมทัักษะชีีวิติ สมรรถนะด้า้ นยาเสพติิด

สาระที่่� 1 พ 1.1 ป.3/3 องค์ป์ ระกอบที่่� 2 บููรณาการเนื้้�อหายาเสพติิด
การเจริญิ เติิบโต ระบุุปััจจัยั ที่�่มีีผล การคิิดวิิเคราะห์ ์ ตัดั สิินใจ ได้้ตามความเหมาะสม
และพััฒนาการ ต่่อการเจริญิ เติบิ โต และแก้้ปััญหาอย่่าง 1. สามารถประเมิินตนเอง
ของมนุุษย์์ สร้้างสรรค์์ ว่่ามีีความเสี่่�ยงต่่อการเข้้าไป
ข้้อ 1 รู้จ�้ ัักสัังเกต ตั้้�งคำำ�ถาม ยุ่่�งกับั ยาเสพติดิ (สถานที่่�/
สาระที่่� 2 พ 2.1 ป.3/3 และแสวงหาคำำ�ตอบ เหตุุการณ์/์ คน ฯลฯ) เพีียงใด
ชีวี ิติ และ บอกวิิธีีหลีีกเลี่�่ยงพฤติกิ รรม องค์ป์ ระกอบที่่� 2 2. สามารถหลีีกเลี่ย�่ ง
ครอบครััว ที่่�นำ�ำ ไปสู่ก่� ารถููกล่่วงละเมิิด การคิดิ วิิเคราะห์ ์ ตััดสินิ ใจ จากปัจั จััยเสี่�่ยงต่่าง
ทางเพศ และแก้้ปััญหาอย่่าง บููรณาการเนื้้�อหายาเสพติดิ
สร้้างสรรค์์ ได้้ตามความเหมะสม
สาระที่่� 3 พ 3.2 ป.3/1 ข้้อ 6 รู้จ�้ ัักวิธิ ีีการและ
การเคลื่่�อนไหว เลือื กออกกำำ�ลัังกาย ขั้�นตอนการตัดั สินิ ใจ 1. สามารถประเมิินตนเอง
การออกกำ�ำ ลังั กาย การละเล่่นพื้้น� เมืือง และแก้้ไขปััญหาที่่�ถููกต้้อง ว่่ามีีความเสี่�่ยงต่่อการเข้้าไป
การเล่น่ เกม กีีฬา และเล่่นเกมที่่�เหมาะสม องค์ป์ ระกอบที่่� 1 ยุ่่�งกับั ยาเสพติิด (สถานที่่�/
ไทยและกีีฬาสากล กัับจุุดเด่่นจุุดด้้อย การตระหนักั รู้�แ้ ละเห็็น เหตุุการณ์/์ คน ฯลฯ) เพีียงใด
และข้้อจำ�ำ กัดั ของตนเอง คุุณค่่าในตนเองและผู้ �อื่ �น 2. สามารถหลีีกเลี่่�ยงจาก
ข้้อ 2 ค้้นพบจุุดเด่่น ปัจั จัยั เสี่�่ยงต่่างๆ
สาระที่่� 5 พ 5.1 ป.3/2 จุุดด้้อยของตนเอง
ความปลอดภััย แสดงวิิธีีขอความช่่วยเหลือื องค์ป์ ระกอบที่่� 3
ในชีีวิติ จากบุุคคลและแหล่่งต่่างๆ การจัดั การอารมณ์์และ
เมื่ �อเกิิดเหตุุร้้ายหรืือ ความเครีียด
อุุบัตั ิิเหตุุ ข้้อ 7 รู้้�จักั ปฏิเิ สธ ต่่อรอง
และขอร้้อง ขอความช่่วย
เหลืือ
ในสถานการณ์์เสี่�่ยง
องค์์ประกอบที่่� 4
การสร้้างสัมั พัันธภาพที่ด�่ ีีกับั
ผู้ อ� ื่ น�
ข้้อที่่� 5 รู้จ�้ ัักปฏิเิ สธ ต่่อรอง
และร้้องขอความช่่วยเหลืือ
ในสถานการณ์์เสี่่�ยง

แนวทางการจัดั การเรีียนรู้้�ยาเสพติดิ ระดัับชั้้น� ประถมศึกึ ษาปีีที่�่ 3

ลำำ�ดับั ที่่� ชื่�่อกิิจกรรม เวลาที่่ใ� ช้จ้ ััดกิจิ กรรม (นาทีี)

1 ช่่วยหนููหน่่อยนะ 60

Be Smart Say No To Drugs 37

แนวทางการจััดการเรีียนรู้้�ยาเสพติิดระดัับชั้้�นประถมศึกึ ษาปีที ี่�่ 3

เรื่�่อง ช่่วยหนููหน่อ่ ยนะ (เวลา 60 นาทีี)

มาตรฐานการเรีียนรู้้�และตััวชี้้�วััด

มาตรฐาน พ 2.1 เข้้าใจและเห็็นคุุณค่่าตนเอง ครอบครัวั เพศศึึกษา และมีีทัักษะในการดำ�ำ เนิินชีีวิติ
มาตรฐาน พ 5.1 ป้้องกัันและหลีีกเลี่ย�่ งปััจจัยั เสี่�่ยง พฤติกิ รรมเสี่่ย� งต่่อสุุขภาพ อุุบัตั ิิเหตุุ การใช้้ยา
สารเสพติดิ และความรุุนแรง
ตัวั ชี้้�วััด พ 2.1 ป.3/3 บอกวิธิ ีีหลีีกเลี่�่ยงพฤติกิ รรมที่น่� ำำ�ไปสู่ก่� ารถููกล่่วงละเมิดิ ทางเพศ
ตัวั ชี้้ว� ัดั พ 5.1 ป.3/2 แสดงวิธิ ีีขอความช่่วยเหลืือจากบุุคคลและแหล่่งต่่างๆ เมื่อ� เกิิดเหตุุร้้าย
หรือื อุุบััติเิ หตุุ

สาระสำำ�คัญั

ปััญหายาเสพติิดเป็็นปััญหาที่�่ส่่งผลกระทบต่่อสัังคม เศรษฐกิิจ บั่่�นทอนความเจริิญของประเทศชาติิ
เป็็นภััยที่�่ร้้ายแรงต่่อสุุขภาพกายและสุุขภาพจิิตของผู้�เสพยาเสพติิด และบุุคคลอื่่�น สถานการณ์์ปััจจุุบััน
กลุ่�่มเยาวชนจะติิดยาเสพติิดมากกว่่ากลุ่่�มอื่่�น ดัังนั้้�น พ่่อแม่่ ผู้้�ปกครอง ผู้้�มีีส่่วนเกี่่�ยวข้้อง จึึงต้้องประสาน
ความร่่วมมือื ช่่วยกันั คุ้ม� ครอง สร้้างความรักั ความอบอุ่น�่ ให้้กับั ครอบครัวั เพื่่อ� เป็น็ การสร้้างภููมิคิุ้ม� กันั แก่่เยาวชน
และสร้้างความตระหนัักถึงึ พิษิ ภัยั และโทษของยาเสพติดิ ไม่่ให้้เยาวชนติดิ ยาเสพติดิ รวมทั้้�งร่่วมกัันเสริมิ สร้้าง
ทัักษะในการคิิดวิิเคราะห์์ แยกแยะ สามารถเอาตััวรอดจากสถานการณ์์เสี่�่ยง มีีทัักษะการตััดสิินใจ และรู้�้จััก
การปฏิเิ สธต่่อรอง และร้้องขอความช่่วยเหลืือในสถานการณ์์เสี่่�ยงจากภัยั ต่่างๆ

จุุดประสงค์์การเรีียนรู้้� พฤติกิ รรมทักั ษะชีวี ิิต สาระการเรีียนรู้้�

1. นักั เรีียนสามารถบอกถึงึ วิธิ ีีการ องค์์ประกอบที่่� 4 การสร้้าง 1. ข่่าวสารเกี่่ย� วกับั ผลร้้ายของ
ขั้น� ตอนการตััดสินิ ใจ สััมพัันธภาพที่ด่� ีีกัับผู้อ�ื่�น ยาเสพติิด และภััยร้้ายต่่างๆ
และการแก้้ไขปัญั หาที่�่ถููกต้้อง ข้้อที่่� 5 รู้้จ� ักั ปฏิเิ สธ ต่่อรอง ที่เ�่ ป็น็ สถานการณ์เ์ สี่ย่� งในปัจั จุุบันั
2. นักั เรีียนสามารถบอกวิิธีีการ และร้้องขอความช่่วยเหลืือ 2. สาเหตุุ/ปััจจััยเสี่�่ยงต่่อ
ปฏิิเสธ ต่่อรอง และร้้องขอ ในสถานการณ์์เสี่่�ยง การเกี่�่ยวข้้องกัับยาเสพติิด
ความช่่วยเหลืือในสถานการณ์์ 3. วิิธีีปฏิิบััติิเพื่่�อหลีีกเลี่่ย� ง
เสี่�ย่ งจากบุุคคลอื่่น� จากปััจจัยั เสี่�่ยง
4. วิิธีีร้้องขอความช่่วยเหลืือ
จากบุุคคลอื่่�น

กิจิ กรรมการเรีียนรู้้�

ขั้้�นนำ�ำ เข้้าสู่่�บทเรียี น (10 นาทีี)
นัักเรีียนชมคลิิปการ์์ตููน เป็็นการเล่่าเรื่�องให้้นัักเรีียนทราบถึึงการร้้องขอความช่่วยเหลืือเมื่ �อมีี
ภัยั อัันตราย คลิปิ การ์ต์ ููน เรื่อ� ง การป้้องกัันการถููกล่่วงละเมิดิ ทางเพศ / การขอความช่่วยเหลือื

ที่่�มา https://www.youtube.com/watch?v=4p4GCNbWAhw

38 รู้�ค้ ิดิ รู้ท้� ันั ป้้องกันั ยาเสพติิด

กิจิ กรรมการเรีียนรู้้�

ขั้้�นกิิจกรรม (30 นาที)ี ใช้้ใบงาน
1. นัักเรีียนแบ่่งเป็น็ 3 กลุ่�่ม กลุ่ม่� ละ 4 คน ช่่วยหนูู
2. ตัวั แทนนัักเรีียนออกมาจัับฉลากสถานการณ์์สมมติิ หน่อ่ ยนะ
3. นัักเรีียนศึกึ ษาสถานการณ์ส์ มมติิจากประตููสู่ค่� วามเสี่�่ยงที่ไ�่ ด้้รับั แล้้วแสดงวิธิ ีี

และเหตุุผล ขอความช่่วยเหลืือจากการ์์ดภาพวิิเศษ นัักเรีียนสามารถหยิิบการ์์ดได้้มากกว่่า 1 การ์์ด
และมีีการ์ด์ วิเิ ศษเพิ่่ม� มา 1 การ์ด์ คือื การ์ด์ สารพัดั นึกึ x 2 ความหมายของการ์ด์ นี้้ค� ือื การ์ด์ ที่น่� ักั เรีียนสามารถ
นึกึ ขึ้้น� มาเองได้้ แล้้วหลังั จากนั้้น� ให้้ตััวแทนแต่่ละกลุ่�่มส่่งตััวแทนนำำ�เสนอหน้้าชั้น� เรีียน
4. นัักเรีียนรับั ใบงานกิจิ กรรม เรื่อ� ง ช่่วยหนููหน่่อยนะ

ขั้้น� สรุปุ (20 นาทีี)
1. นัักเรีียนและครููร่่วมกันั สรุุปกิจิ กรรมในสถานการณ์์สมมติิประตููสู่่ค� วามเสี่�่ยง ให้้นักั เรีียนบอกวิธิ ีี
การขอความช่่วยเหลืือจากผู้้�อื่น� ได้้
2. นัักเรีียนและครููร่่วมกัันสนทนา ตอบคำ�ำ ถามจากกิิจกรรมถึึงวิิธีีการหลีีกเลี่�่ยงจากปััจจััยเสี่�่ยง
(สถานที่�่/เหตุุการณ์์/คน ฯลฯ)
นัักเรียี นตอบคำำ�ถาม R - C - A เพื่่อ� พััฒนาทัักษะชีีวิิต
R : นัักเรีียนรู้้�สึึกอย่่างไรเมื่�ออยู่่�ในสถานการณ์์ที่่�มีีความเสี่�่ยง
C : ที่่ผ� ่่านมานัักเรีียนเคยอยู่ใ่� นสถานการณ์เ์ สี่�ย่ งหรืือไม่่ มีีวิธิ ีีการปฏิิบััติิตนอย่่างไร
A : ถ้้านักั เรีียนตกอยู่ใ่� นสถานการณ์์เสี่่ย� ง นักั เรีียนมีีวิธิ ีีการปฏิบิ ััติิตนอย่่างไรเพื่่อ� หลีีกเลี่ย่� ง
สถานการณ์เ์ สี่ย�่ งเหล่่านั้้น�

ภาระ/ชิ้้น� งาน

1. กิจิ กรรมกลุ่่ม�
2. ใบงาน

สื่อ�่ /แหล่ง่ เรีียนรู้้�

1. คลิปิ การ์ต์ ููน
2. สถานการณ์ส์ มมติิ
3. ใบงานช่่วยหนููหน่่อยนะ

การวััดผลและประเมินิ ผล

1. สัังเกตพฤติกิ รรมและการแสดงเหตุุและผลในการถาม – ตอบ
2. ประเมินิ การคิิดวิเิ คราะห์แ์ ละการตััดสิินใจ
3. ประเมิินจากการตอบคำ�ำ ถาม R – C – A

คลิิปวีีดีีโอเรื่�่อง
การป้้องกันั การถููกล่ว่ งละเมิิดทางเพศ

Be Smart Say No To Drugs 39

การ์ด์ เกมช่่วยด้ว้ ย

สถานการณส์ มมตทิ ่ี 1

นักเรยี นกำลังเดินไปเขา้ ห้องนำ้ หลังโรงเรียน ในขณะท่ี
กำลงั ยืนรอจะเข้าห้องน้ำ ก็ไดย้ ินเสยี งคนพดู คุยกนั และมี
ควันลอยอยดู่ า้ นบน หลังจากนั้นรุ่นพี่ป.6 เดนิ ออกมาจาก
ห้องนำ้ ห้องเดยี วกันหลายคน เมื่อรนุ่ พี่เหน็ นกั เรียนกข็ ู่และ
บงั คับ และบอกไมใ่ ห้ฟ้องครู และบังคบั ให้นักเรียนสูบบหุ รี่
นกั เรยี นจะขอความชว่ ยเหลอื จากใคร อยา่ งไร

สถานการณ์สมมติท่ี 2

พ่ีของนักเรียนด่ืมสุรากบั เพ่ือนขา้ งบ้านแลว้ มาขอเงินแม่ เพ่อื จะ
ซื้อสุราไปดื่มอีก แต่ผลปรากฏวา่ แมป่ ฏิเสธและไมย่ อมให้เงินกบั
พี่ พี่โกรธและโมโหแมม่ าก จงึ ผลกั แมแ่ ละนักเรยี นลม้ ลง จนได้รบั
บาดเจบ็ นักเรียนจะมีวิธีขอความช่วยเหลือจากใคร อย่างไร

40 รู้้�คิดิ รู้้�ทััน ป้้องกันั ยาเสพติิด

สถานการณ์สมมติที่ 3
นักเรยี นกาลงั เดินทางไปโรงเรยี นกบั เพ่ือนๆ ระหว่างทางมี
ชายท่ีเมายาเสพติดยืนถืออาวธุ อยู่ พร้อมที่จะทาร้ายทกุ คน
ท่ีขวางทาง และนัน่ เป็นทางเส้นเดียวกนั กบั ท่ีนักเรียนจะไป
โรงเรียนกบั เพ่ือนๆ นักเรียนจะมวี ิธีขอความช่วยเหลือจาก
ใคร อย่างไร

Be Smart Say No To Drugs 41

ใบงาน
วิชิ าสุุขศึกึ ษา กิจิ กรรม ช่ว่ ยหนูหู น่่อยนะ

ใบงานวชิ าสขุ ศึกษา กิจกรรม ช่วยหนูหนอ่ ยนะ

ช่ือ....................................................................................ชน้ั ...................................เลขท.่ี ........................

ชื่อ่� ....................................................................................ชั้้�น...................................เลขที่่.� .......................
คำำ�ชี้้แ� จงคำชใ้แีห้จ้นงัักเใรหีียน้ นกั เอ่ร่ายี นนอข้้า่อนคขวอ้ าคมวทีา่มก่� ำท�ำ ี่กหำนหนดดใหใ้ห้ ้แแลละะเเตติิมมิ คคำำ�ำในในชอ่ช่่งอวง่าวง่่าใหง้ถใหกู ้้ตถู้อูกงต้้อง

สารเสพติดให้โทษ เป็นอันตรายต่อร่างกาย เชช่่น่ บบุุหรรี่ี่� และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
เป็นต้น ถ้านักเรียนพบเห็นคนสูบบุหรี่ นักเรียนไม่ควร............1..................เนื่องจาก
ควันบุหรี่เป็นอันตรายต่อร่างกายและถ้ามีคนให้นักเรียนลองดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
นกั เรียนไม่ควรดื่ม เนื่องจาก.............2....................ทำลายสุขภาพของนักเรียน

ภยั อันตรายที่ใกล้ตวั เชน่ คนเมายาอาละวาท คนดมกาวใต้สะพานลอย อาจทำให้
เกดิ อันตรายตอ่ ชีวิตและร่างกายของเรา นักเรยี นควรบอก................3........................
เมื่อพบเห็นคนดมกาว คนเมายาอาละวาท หรือแจ้ง.................4.................ใหม้ าจับกุม
และควรออกหา่ งไม่อยใู่ กลค้ นเหล่านัน้ นกั เรยี นมีวิธีปอ้ งกันตัวเองจากภัยอันตรายของ
ยาเสพติดได้โดยอยใู่ กล.้ ..........5..............ครอบครวั เป็นสงิ่ ท่ีดใี นการปอ้ งกันภยั อนั ตราย
ทจ่ี ะเกิดกับตัวนักเรยี นเอง

42 รู้�้คิิด รู้�ท้ ััน ป้้องกัันยาเสพติิด

เฉลย...
ใบงานช่่วยหนูหู น่่อยนะ

1. เข้้าใกล้้
2. เครื่่�องดื่ม� แอลกอฮอล์์
3. คุุณครูู
4. ตำำ�รวจ
5. พ่่อแม่่

Be Smart Say No To Drugs 43

ตารางวิเิ คราะห์ค์ วามสัมั พันั ธ์์

ระหว่่างตััวชี้้�วััดกลุ่่ม� สาระการเรีียนรู้�้สุุขศึกึ ษาและพลศึึกษา พฤติิกรรมทักั ษะชีีวิติ และสมรรถนะด้้านยาเสพติดิ

ชั้้�นประถมศึึกษาปีีที่่� 4

สาระที่่� ตัวั ชี้้ว� ััด พฤติกิ รรมทัักษะชีีวิิต สมรรถนะด้้านยาเสพติดิ

สาระที่่� 2 พ 2.1 ป. 4/1 องค์ป์ ระกอบที่่� 4 1. แยกแยะประเภทของเพื่่อ� น
ชีวี ิติ และ อธิบิ ายคุุณลักั ษณะ การสร้้างสััมพันั ธภาพที่ด่� ีี 2. รู้จ�้ ักั ตนเองและเห็น็ คุุณค่่า
ครอบครััว ของความเป็็นเพื่่อ� น กับั ผู้อ�ื่น� ของตนเองและคนอื่ �น
และสมาชิกิ ที่่�ดีีของ ข้้อ 2 ใช้้ภาษาและกิริ ิิยา 3. ปฏิิบััติติ ่่อเพื่่อ� นอย่่าง
ครอบครัวั ที่�เ่ หมาะสมในการสื่่อ� สาร เหมาะสม
4. แนะนำ�ำ เพื่่�อนถึึงผลเสีีย
สาระที่่� 3 พ 3.1 ป.4/4 องค์ป์ ระกอบที่่� 4 ของสาร/ยาเสพติดิ และ
การเคลื่่�อนไหว เล่่นกีีฬาพื้้�นฐานอย่่างน้้อย การสร้้างสััมพันั ธภาพที่ด�่ ีี ไม่่ไปเกี่�ย่ วข้้อง
การออกกำำ�ลัังกาย 1 ชนิดิ กัับผู้ อ� ื่ น� บููรณาการเนื้้อ� หายาเสพติิด
การเล่่นเกม กีีฬา พ 3.2 ป.4/2 ข้้อ 7 ปฏิิบััติิตามกฎ กติกิ า ได้้ตามความเหมะสม
ไทยและกีีฬาสากล ปฏิบิ ััติติ ามกฎ กติิกา และระเบีียบของสัังคม
สาระที่่� 5 การเล่่นกีีฬาพื้้�นฐาน องค์ป์ ระกอบที่่� 3 1. แยกแยะประเภทของเพื่่อ� น
ความปลอดภัยั ตามชนิดิ กีีฬาที่่เ� ล่่น การจัดั การกับั อารมณ์์ 2. รู้จ�้ ักั ตนเองและเห็น็ คุุณค่่า
ในชีีวิิต พ 5.1 ป.4/3 และความเครีียด ของตนเองและคนอื่ �น
วิิเคราะห์์ผลเสีียของ ข้้อ 3 จัดั การอารมณ์ข์ อง 3. ปฏิิบััติติ ่่อเพื่่อ� นอย่่าง
การสููบบุุหรี่แ�่ ละการดื่่�มสุุรา ตนเองได้้อย่่างเหมาะสม เหมาะสม
ที่่ม� ีีต่่อสุุขภาพ องค์ป์ ระกอบที่่� 4 4. แนะนำ�ำ เพื่่อ� นถึึงผลเสีีย
และการป้้องกััน การสร้้างสัมั พันั ธภาพที่ด�่ ีี ของสาร/ยาเสพติดิ และ
กัับผู้ �อื่ น� ไม่่ไปเกี่่ย� วข้้อง
ข้้อ 5 รู้�จ้ ักั ปฏิิเสธ ต่่อรอง
และร้้องขอความช่่วยเหลือื
ในสถานการณ์เ์ สี่่�ยง

แนวทางการจัดั การเรีียนรู้้�ยาเสพติิดระดัับชั้้�นประถมศึึกษาปีีที่�่ 4

ลำำ�ดับั ที่�่ ชื่�อ่ กิจิ กรรม เวลาที่�่ใช้้จััดกิิจกรรม (นาทีี)

1 รัักเพื่่�อน ต้้องเตืือนกััน 60
60
2 เสี่่ย� ง...เลี่�ย่ งได้้

44 รู้�ค้ ิิด รู้ท�้ ันั ป้้องกัันยาเสพติิด

แนวทางการจััดการเรีียนรู้้�ยาเสพติิดระดับั ชั้้�นประถมศึกึ ษาปีีที่�่ 4

เรื่�อ่ ง รัักเพื่อ�่ น ต้้องเตืือนกันั (เวลา 60 นาทีี)

มาตรฐานการเรีียนรู้้�และตััวชี้้ว� ัดั

มาตรฐาน พ 2.1 เข้้าใจและเห็็นคุุณค่่าตนเอง ครอบครัวั เพศศึึกษา และมีีทัักษะในการดำ�ำ เนินิ ชีีวิติ
ตััวชี้้ว� ัดั พ 2.1 ป.4/1 อธิิบายคุุณลัักษณะของความเป็็นเพื่่�อนและสมาชิิกที่�่ดีีของครอบครััว

สาระสำำ�คัญั

สถานการณ์์การแพร่่ระบาดของยาเสพติิดในปััจจุุบัันเป็็นปััญหาที่่�สำ�ำ คััญมากโดยเฉพาะในกลุ่่�มเด็็ก
และเยาวชน และสาเหตุุส่่วนใหญ่่มักั จะมาจากความอยากรู้อ�้ ยากลอง หรือื เพื่่อ� นชวน ดังั นั้้น� จึงึ จำำ�เป็น็ อย่่างยิ่ง�
ที่่�ผู้ �มีีส่่วนเกี่่�ยวข้้องทุุกฝ่่าย จะต้้องร่่วมมืือกัันสร้้างความรู้้� ความเข้้าใจ และปลููกฝัังเรื่ �องการคบเพื่่�อน วิิธีีการ
ปฏิบิ ัตั ิติ นให้้เป็น็ ที่ร�่ ักั ของคนอื่น� และรู้ว�้ ิธิ ีีปฏิบิ ัตั ิติ นต่่อเพื่่อ� นอย่่างเหมาะสม เพื่่อ� ให้้เด็ก็ และเยาวชนเกิดิ ทัศั นคติทิ ี่ด�่ ีี
ในการคบเพื่่�อน สามารถชักั ชวนหรือื แนะนำ�ำ เพื่่�อนไม่่ให้้เข้้าไปยุ่�่งเกี่ย�่ วกัับยาและสารเสพติดิ ได้้

จุุดประสงค์์การเรีียนรู้้� พฤติกิ รรมทักั ษะชีวี ิิต สาระการเรีียนรู้้�

1. นักั เรีียนสามารถบอกถึงึ วิธิ ีีการ องค์ป์ ระกอบที่่� 4 การสร้้าง 1. ประเภทยาเสพติิด
ปฏิิบััติิตนให้้เป็็นที่�่รัักของคนอื่ �น สััมพันั ธภาพที่�่ดีีกัับผู้อ�ื่น� 2. ผลกระทบจากปัญั หายาเสพติดิ
และรู้�้วิิธีีปฏิิบััติิตนต่่อเพื่่�อนอย่่าง ข้้อ 2 ใช้้ภาษาและกิิริิยา 3. โทษพิิษภััยและอันั ตราย
เหมาะสม ที่่�เหมาะสมในการสื่่อ� สาร จากยาเสพติดิ
2. นักั เรีียนสามารถบอกถึงึ ผลเสีีย 4. ทักั ษะการปฏิิเสธ
ของการใช้้ยาและสารเสพติดิ 5. วิธิ ีีการป้อ้ งกันั ตนเองและเพื่่อ� น
และมีีทักั ษะในการปฏิิเสธ 6. วิิธีีช่่วยเหลืือเพื่่�อน ชัักชวน
3. นัักเรีียนสามารถแนะนำ�ำ เพื่่�อน เพื่่�อนให้้ปฏิิบััติติ นในทางที่ด�่ ีี
ถึึงผลเสีียของยาและสารเสพติดิ
และไม่่ชัักชวนกันั ไปยุ่ง่� เกี่ย�่ วกัับ
ยาและสารเสพติิด

กิจิ กรรมการเรีียนรู้้�

ขั้้น� นำำ�เข้้าสู่่�บทเรียี น (10 นาทีี)
1. นัักเรีียนรัับกระดาษการ์์ดจากครููให้้แต่่ละคนเขีียนว่่า “เพื่่�อนที่�่นัักเรีียนอยากได้้เป็็นแบบไหน” แล้้วให้้
นักั เรีียนแต่่ละคนเอาไปติดิ บนกระดาน
2. นัักเรีียนจััดกลุ่�่มกระดาษการ์์ดว่่า มีีเพื่่�อนแบบไหนบ้้างที่�่นัักเรีียนอยากได้้มากที่่�สุุด โดยเรีียงลำ�ำ ดัับ
ตามปริมิ าณมาก/น้้อยตามที่�่นักั เรีียนเขีียน

Be Smart Say No To Drugs 45

กิจิ กรรมการเรีียนรู้้�

ขั้้น� กิิจกรรม (35 นาที)ี ใช้้ใบงาน
1. นัักเรีียนชมคลิิปวิิดีีโอเรื่�องสั้�นเกี่่�ยวกัับยาเสพติิด เรื่�อง “ยาเสพติิดต้้องรู้้� รักั เพื่�่อน
แต่่ไม่่ต้้องลอง” ความยาว 1.45 นาทีี ต้อ้ งเตืือนกันั
2. แบ่่งกลุ่ม�่ นักั เรีียน กลุ่ม่� ละ 5 - 6 คน ร่่วมกันั ทำ�ำ ใบงาน “รักั เพื่่อ� น...ต้้องเตือื นกันั ”
พร้้อมทั้้�งนำ�ำ เสนอหน้้าชั้�นเรีียน

ขั้้น� สรุุป (10 นาที)ี
นักั เรีียนและครููร่่วมกัันอภิปิ รายสรุุปถึงึ การป้อ้ งกันั ตนเองและเพื่่อ� นจากการใช้้ยาและสารเสพติิด
โดยใช้้หลักั R - C - A ดังั นี้้�
R : นักั เรีียนรู้�้สึึกอย่่างไรขณะที่่ป� ฏิบิ ััติิกิิจกรรม “รักั เพื่่�อน...ต้้องเตืือนกันั ”
C : นักั เรีียนเคยมีีเพื่่อ� นหรือื คนในครอบครัวั ที่เ�่ กี่ย่� วข้้องกับั ยาเสพติดิ หรือื ไม่่ นักั เรีียนปฏิบิ ัตั ิอิ ย่่างไร
A : หากนัักเรีียนมีีเพื่่�อนที่�่เข้้าไปยุ่�่งเกี่่�ยวกัับการใช้้ยาและสารเสพติิด นัักเรีียนจะมีีวิิธีีแนะนำ�ำ
เพื่่อ� นอย่่างไรให้้ห่่างไกลจากสิ่่�งเหล่่านั้้�น

ภาระ/ชิ้้น� งาน

ใบงาน

สื่�่อ/แหล่ง่ เรีียนรู้้�

1. คลิปิ วิดิ ีีโอเรื่�องสั้�นเรื่อ� ง “ยาเสพติิดต้้องรู้แ�้ ต่่ไม่่ต้้องลอง”
2. เนื้้อ� หาประกอบ เรื่อ� งสั้น� เรื่อ� ง “ยาเสพติิดต้้องรู้แ�้ ต่่ไม่่ต้้องลอง”
3. ใบงาน “รักั เพื่่�อน...ต้้องเตืือนกันั ”

การวัดั ผลและประเมิินผล

1. ประเมินิ จากการทำำ�ใบงาน
2. ประเมิินจากการสัังเกตพฤติกิ รรมการร่่วมกิจิ กรรม
3. พิจิ ารณาจากการตอบคำ�ำ ถาม R - C - A

วิิดีีโอเรื่�อ่ งสั้้น� เรื่อ�่ ง
“ยาเสพติิดต้อ้ งรู้้�แต่่ไม่ต่ ้้องลอง”

46 รู้�้คิิด รู้�้ทััน ป้อ้ งกันั ยาเสพติิด

Be Smart Say No To Drugs 47

ใบงาน

48 รู้้�คิดิ รู้�ท้ ันั ป้้องกันั ยาเสพติิด

แนวทางการจััดการเรีียนรู้้�ยาเสพติิดระดัับชั้้น� ประถมศึกึ ษาปีที ี่�่ 4

เรื่อ�่ ง เสี่ย� ง...เลี่�ยงได้้ (เวลา 60 นาทีี)

มาตรฐานการเรีียนรู้้�และตัวั ชี้้ว� ัดั

มาตรฐาน พ 5.1 ป้้องกัันและหลีีกเลี่�่ยงปััจจััยเสี่่�ยง พฤติิกรรมเสี่�่ยงต่่อสุุขภาพ อุุบััติิเหตุุ การใช้้ยา
สารเสพติดิ และความรุุนแรง
ตัวั ชี้้ว� ััด พ 5.1 ป.4/3 วิเิ คราะห์ผ์ ลเสีียของการสููบบุุหรี่่�และการดื่่�มสุุราที่่�มีีต่่อสุุขภาพและการป้อ้ งกััน

สาระสำ�ำ คัญั

ยาและสารเสพติิด ให้้โทษและเป็็นพิิษภััยต่่อสุุขภาพของผู้�เสพ และยัังส่่งผลกระทบหรืือความเสี่่�ยง
ต่่อคนรอบข้้าง ครอบครัวั และสังั คมอีีกด้้วย ดังั จะเห็น็ ได้้จากข่่าว/สถานการณ์ท์ ี่เ่� กิดิ จากผลกระทบของผู้ใ� ช้้ยา
และสารเสพติดิ ซึ่่ง� ในชีีวิติ ประจำำ�วันั เด็ก็ และเยาวชนอาจต้้องพบเจอหรือื ตกอยู่ใ่� นสถานการณ์เ์ สี่ย�่ งต่่างๆ เหล่่านั้้น�
ได้้เช่่นกััน ดัังนั้้�นจึึงจำำ�เป็็นอย่่างยิ่ �งที่�่จะต้้องปลููกฝัังให้้เด็็กและเยาวชนรู้�้ถึึงผลกระทบของการเข้้าไปเกี่่�ยวข้้อง
กัับยาและสารเสพติิด และรู้้�วิิธีีหลีีกเลี่่�ยงจากสถานการณ์์เสี่�่ยงหรืือคัับขัันหากถููกชัักชวนให้้เข้้าไปเกี่่�ยวข้้อง
กัับยาและสารเสพติิดเพื่่�อป้อ้ งกันั ตนเองและคนรอบข้้างให้้สามารถเอาตัวั รอดจากสถานการณ์์เสี่�่ยงต่่างๆ ได้้

จุุดประสงค์์การเรีียนรู้้� พฤติิกรรมทัักษะชีวี ิิต สาระการเรีียนรู้้�

1. นักั เรีียนสามารถวิเิ คราะห์์ องค์ป์ ระกอบที่่� 3 การจััดการกับั 1. ผลกระทบจากปัญั หายาเสพติดิ
ถึงึ ผลเสีียของการใช้้ยา อารมณ์์และความเครีียด 2. วิิธีีหลีีกเลี่�่ยงเบื้้อ� งต้้น
และสารเสพติดิ ข้้อ 3 จัดั การอารมณ์์ของตนเอง 3. วิธิ ีีแก้้ไขเบื้้อ� งต้้นเมื่�อต้้องเจอ
2. นักั เรีียนสามารถบอกวิิธีี ได้้อย่่างเหมาะสม สถานการณ์เ์ สี่ย�่ งหรือื คัับขััน
หลีีกเลี่�่ยงจากสถานการณ์์เสี่ย�่ ง องค์ป์ ระกอบที่่� 4 การสร้้าง 4. ทักั ษะการปฏิิเสธ
หรืือคัับขัันหากถููกชักั ชวน สัมั พัันธภาพที่�ด่ ีีกับั ผู้�อื่น� 5. ทักั ษะการตระหนัักรู้�้
ให้้เข้้าไปเกี่ย�่ วข้้องกัับยา ข้้อ 5 รู้�้จักั ปฏิิเสธ ต่่อรอง และเห็็นคุุณค่่าในตนเอง
และสารเสพติิด และร้้องขอความช่่วยเหลืือ
ในสถานการณ์์เสี่่ย� ง

กิจิ กรรมการเรีียนรู้้�

ขั้้�นนำำ�เข้้าสู่่�บทเรีียน (15 นาทีี)
1. นักั เรีียนชมคลิปิ “คดีีเด็็ด-ไล่่จัับยาบ้้าในโรงพยาบาล” ความยาว 4.30 นาทีี
2. นักั เรีียนและครููพููดคุุยถึงึ เหตุุการณ์ท์ ี่เ่� กิดิ ขึ้น� ในคลิปิ ว่่า นักั เรีียนคิดิ ว่่าสถานการณ์ใ์ นคลิปิ มีีต้้นเหตุุ
มาจากอะไร สถานการณ์ด์ ังั กล่่าวมีีความเสี่ย่� งหรือื ไม่่ และหากนักั เรีียนต้้องตกอยู่ใ�่ นสถานการณ์น์ั้้น� นักั เรีียน
จะทำ�ำ อย่่างไร

Be Smart Say No To Drugs 49

กิิจกรรมการเรีียนรู้้�

ขั้้�นกิิจกรรม (30 นาที)ี ใช้ใ้ บงาน
1. แบ่่งกลุ่ม่� นักั เรีียน 3 กลุ่่�ม เพื่่�อวิิเคราะห์์สถานการณ์์เสี่่�ยงอื่น� ๆ ที่�เ่ กี่�่ยวข้้องกัับ เสี่�ย่ ง...
ยาและสารเสพติดิ ที่�่อาจเกิิดได้้ใกล้้ตัวั ของนักั เรีียน 3 สถานการณ์์ต่่อไปนี้้� เลี่ย�่ งได้้

สถานการณ์ท์ ี่่� 1 เห็น็ รุ่่�นพี่่แ� อบสููบบุุหรี่ใ� นห้้องน้ำำ��ในโรงเรียี น
ในขณะที่่�นัักเรีียนกำ�ำ ลัังเดิินไปเข้้าห้้องน้ำ��ำ หลัังโรงเรีียน ระหว่่างที่�่นัักเรีียนกำ�ำ ลัังยืืนรอจะเข้้า
ห้้องน้ำ��ำ อยู่่� ก็็ได้้ยิินเสีียงคนพููดคุุยกััน และมีีควัันลอยอยู่่�ด้้านบนของห้้องน้ำ�ำ� หลัังจากนั้้�นก็็มีีรุ่่�นพี่�่ ป.6
เดิินออกมาจากห้้องเดีียวกัันหลายคน เมื่�อรุ่่�นพี่่�เห็็นนัักเรีียนก็็ขู่่�แล้้วบัังคัับ พร้้อมทั้้�งกำำ�ชัับว่่าไม่่ให้้ไป
ฟ้้องครูู และบัังคัับให้้นักั เรีียนสููบบุุหรี่ด�่ ้้วย นักั เรีียนจะทำ�ำ อย่่างไร

สถานการณ์์ที่่� 2 พบคนติิดยากำ�ำ ลัังคลุ้้�มคลั่่ง� ระหว่่างทางกลัับบ้้าน
ในขณะที่น่� ักั เรีียนกำำ�ลังั เดินิ ทางกลับั บ้้านหลังั เลิกิ เรีียน ระหว่่างทางนักั เรีียนพบว่่ามีีชายคนหนึ่่ง�
คล้้ายคนที่่�ติิดยาเสพติิดยืืนถืืออาวุุธอยู่�่ พร้้อมที่�่จะขู่�่ทำำ�ร้้ายทุุกคน ชายคนนั้้�นยืืนขวางถนนอยู่�่ ซึ่่�งเป็็น
ถนนเส้้นทางเดีียวกัันกัับบ้้านของนัักเรีียน นัักเรีียนจะทำำ�อย่่างไร

สถานการณ์์ที่่� 3 คนแปลกหน้้า
วัันนี้้�เป็็นวัันหยุุด นัักเรีียนกำ�ำ ลัังเดิินเล่่นอยู่�่ในหมู่�่บ้้าน ระหว่่างนั้้�นมีีชายคนหนึ่่�งมีีท่่าทีีแปลกๆ
เดินิ เข้้ามาหานักั เรีียนพร้้อมของชิ้น� หนึ่่ง� บรรจุุอยู่ใ�่ นห่่อ ชายคนนั้้น� ยื่น� ของชิ้น� นั้้น� ให้้นักั เรีียน พร้้อมบอก
กับั นักั เรีียนว่่าให้้นำ�ำ ของชิ้น� นี้้ไ� ปวางไว้้ที่ห่� ลังั ศาลาท้้ายหมู่บ�่ ้้าน แล้้วจะมีีค่่าขนมให้้ นักั เรีียนจะทำำ�อย่่างไร

2. นัักเรีียนช่่วยกัันคิิดว่่าหากนัักเรีียนหรืือเพื่่�อนมีีความเสี่่�ยงหรืือตกอยู่�่ในสถานการณ์์ดัังกล่่าว
นัักเรีียนจะมีีวิิธีีป้้องกัันตััวเองอย่่างไร และนัักเรีียนจะมีีวิิธีีป้้องกัันเพื่่�อนหรืือแนะนำำ�เพื่่�อนให้้หลีีกเลี่่�ยง
จากสถานการณ์น์ ั้้�น ด้้วยการร้้องขอความช่่วยเหลือื หรืือปฏิิเสธได้้อย่่างไรบ้้าง
3. นักั เรีียนบันั ทึกึ คำำ�ตอบใบงาน “เสี่ย่� ง...เลี่�่ยงได้้” พร้้อมทั้้ง� นำำ�เสนอหน้้าชั้น� เรีียน
ขั้้น� สรุปุ (10 นาที)ี
นัักเรีียนและครููร่่วมกัันอภิิปรายสรุุปถึึงสถานการณ์์เสี่่�ยงต่่างๆ ที่�่นัักเรีียนอาจพบเจอได้้ในชีีวิิต
ประจำำ�วันั และวิิธีีการปฏิิเสธเพื่่�อหลีีกเลี่ย่� งจากสถานการณ์ด์ ัังกล่่าว โดยใช้้หลััก R – C – A ดังั นี้้�
R : นัักเรีียนรู้้�สึึกอย่่างไรถ้้าตกอยู่�่ในสถานการณ์์เสี่�่ยงแต่่ละสถานการณ์์ที่�่ได้้รัับมอบหมายใน
การทำ�ำ งานกลุ่่ม�
C : นัักเรีียนเคยพบเห็น็ หรืืออยู่�ใ่ นเหตุุการณ์์เดีียวกััน/ใกล้้เคีียงกัับสถานการณ์์เหล่่านั้้�น
A : ถ้้านัักเรีียนหรืือเพื่่�อนมีีความเสี่�่ยงหรืือต้้องตกอยู่�่ในสถานการณ์์ดัังกล่่าว นัักเรีียนจะมีีวิิธีี
การหลีีกเลี่�ย่ งอย่่างไร และนักั เรีียนจะแนะนำำ�เพื่่อ� นอย่่างไรให้้หลีีกเลี่�่ยงจากสถานการณ์น์ ั้้น�

50 รู้้ค� ิิด รู้้ท� ััน ป้อ้ งกันั ยาเสพติดิ

ภาระ/ชิ้้น� งาน

ใบงาน

สื่�่อ/แหล่่งเรีียนรู้้�

1. คลิปิ ข่่าวเรื่�อง “คดีีเด็ด็ -ไล่่จัับยาบ้้าในโรงพยาบาล”
2. ใบกิจิ กรรมสถานการณ์์ “เสี่่�ยง...เลี่่�ยงได้้”
3. ใบงาน “เสี่�่ยง...เลี่่ย� งได้้”

การวัดั ผลและประเมินิ ผล

1. ประเมินิ จากการตอบคำ�ำ ถามในกิิจกรรม
2. ประเมินิ จากพฤติกิ รรมการร่่วมกิจิ กรรม
3. ประเมินิ จากการนำ�ำ เสนอหน้้าชั้�นเรีียน

คลิิปข่่าว เรื่่�อง
“คดีีเด็็ด - ไล่จ่ ัับยาบ้า้ ในโรงพยาบาล”

Be Smart Say No To Drugs 51

52 รู้�ค้ ิิด รู้�ท้ ััน ป้อ้ งกันั ยาเสพติดิ

Be Smart Say No To Drugs 53

ตารางวิเิ คราะห์ค์ วามสัมั พันั ธ์์

ระหว่่างตััวชี้�้วััดกลุ่่ม� สาระการเรีียนรู้�้สุุขศึกึ ษาและพลศึึกษา พฤติิกรรมทักั ษะชีีวิติ และสมรรถนะด้้านยาเสพติิด

ชั้้น� ประถมศึกึ ษาปีีที่่� 5

สาระที่�่ ตัวั ชี้้ว� ััด พฤติกิ รรมทัักษะชีีวิติ สมรรถนะด้้านยาเสพติดิ

สาระที่่� 5 ความ พ. 5.1 ป.5./1 วิเิ คราะห์์ องค์ป์ ระกอบที่่� 2 1. วิเิ คราะห์ค์ วามน่่าเชื่อ� ถือื
ปลอดภััยในชีวี ิิต ปัจั จัยั ที่�่มีีผลต่่อการใช้้ การวิิเคราะห์ต์ ัดั สิินใจและ ของข้้อมููลรอบตัวั ได้้
สารเสพติดิ แก้้ปััญหาอย่่างสร้้างสรรค์์ 2. ตรวจสอบปัญั หา
พ. 5.1 ป.5/3 วิิเคราะห์์ ข้้อ 5 รู้�้จักั วิพิ ากษ์ว์ ิจิ ารณ์์ ยาเสพติดิ ในบริบิ ทของตนเอง
ผลกระทบของการใช้้ยา บนพื้้น� ฐานข้้อมููลสารสนเทศ อย่่างถููกต้้อง
และสารเสพติดิ ที่ม�่ ีีผล ที่่�ถููกต้้อง
ต่่อร่่างกาย จิติ ใจ อารมณ์์ ข้้อ 6 รู้จ�้ ักั วิธิ ีีการและขั้น� ตอน
สังั คม และสติปิ ััญญา การตัดั สิินใจและแก้้ไข
พ. 5.1 ป.5/3 ปฏิบิ ัตั ิติ น ปััญหาที่ถ่� ููกต้้อง
เพื่่�อความปลอดภัยั จากการ องค์ป์ ระกอบที่่� 4
ใช้้ยาและหลีีกเลี่่ย� ง การสร้้างสััมพันั ธภาพที่ด่� ีี
สารเสพติดิ กับั ผู้อ�ื่น�
ข้้อ 5 รู้้�จัักปฏิเิ สธต่่อรอง
และร้้องขอความช่่วยเหลืือ
ในสถานการณ์เ์ สี่ย่� ง

แนวทางการจััดการเรีียนรู้้�ยาเสพติดิ ระดัับชั้้น� ประถมศึึกษาปีีที่่� 5

ลำ�ำ ดัับที่�่ ชื่�อ่ กิจิ กรรม เวลาที่่�ใช้จ้ ััดกิิจกรรม (นาทีี)

1 จิ๊�กซอว์พ์ าเพลิิน 60
2 เช็ค็ ก่่อนเชื่อ� 60

54 รู้�้คิดิ รู้�้ทันั ป้อ้ งกัันยาเสพติิด

แนวทางการจัดั การเรีียนรู้้�ยาเสพติิดระดัับชั้้น� ประถมศึกึ ษาปีีที่่� 5

เรื่่อ� ง จิ๊�กซอว์์พาเพลิิน (เวลา 60 นาทีี)

มาตรฐานการเรีียนรู้้�และตัวั ชี้้�วัดั

พ 5.1 ป.5/3 วิิเคราะห์์ผลกระทบของการใช้้ยาและสารเสพติิดที่่�มีีผลต่่อร่่างกาย จิิตใจ อารมณ์์
สัังคม และสติปิ ััญญา

สาระสำ�ำ คััญ

สถานการณ์์ปััญหายาเสพติิดในปััจจุุบัันแพร่่ระบาดมากในกลุ่่�มเด็็กและเยาวชน ดัังนั้้�น
เพื่่�อเป็็นการป้้องกัันปััญหายาเสพติิดในเด็็กและเยาวชน โรงเรีียนจึึงเป็็นส่่วนสำ�ำ คััญในการกระตุ้�นและสร้้าง
ความตระหนัักเพื่่�อให้้นัักเรีียนเห็็นผลกระทบของยาเสพติิดที่่�เป็็นภััยต่่อร่่างกาย จิิตใจ สัังคม สติิปััญญา
พร้้อมทั้้�งการปลููกจิิตใต้้สำ�ำ นึึกเพื่่�อให้้เด็็กรู้�้จัักการป้้องกัันตนเองจากปััญหายาเสพติิดและตระหนัักถึึง
โทษพิษิ ภััยยาเสพติดิ

จุุดประสงค์์การเรีียนรู้้� พฤติกิ รรมทักั ษะชีวี ิิต สาระการเรีียนรู้้�

1. นัักเรีียนสามารถอธิบิ าย องค์์ประกอบที่่� 2 การคิิด 1. ผลกระทบจากปัญั หายาเสพติดิ
ผลกระทบของการใช้้ยา วิเิ คราะห์ต์ ัดั สินิ ใจ และแก้้ปัญั หา (ร่่างกาย/จิติ ใจ/สังั คม/สติปิ ัญั ญา)
และสารเสพติดิ ได้้ อย่่างสร้้างสรรค์์ 2. วิธิ ีีการป้อ้ งกันั ตนเองและเพื่่อ� น
2. นัักเรีียนสามารถวิิเคราะห์์ ข้้อ 6 รู้จ�้ ักั วิิธีีการและขั้�นตอน
ผลกระทบของการใช้้ยา การตัดั สิินใจและแก้้ไขปัญั หา
และสารเสพติิดได้้ ที่ถ่� ููกต้้อง

กิจิ กรรมการเรีียนรู้้�

ขั้้น� นำ�ำ (10 นาที)ี
1.นัักเรีียนดููภาพยาเสพติิดจากนั้้น� ให้้นัักเรีียนร่่วมแสดงความคิิดเห็็น โดยครููถามคำำ�ถามดัังนี้้�
- ภาพนี้้�เป็น็ ยาเสพติดิ ชนิดิ ใด (ตััวอย่่างคำำ�ตอบ ยาบ้้า)
- ถ้้าเสพ จะมีีผลเสีียต่่อผู้�เสพอย่่างไร (ตััวอย่่างคำำ�ตอบ ทำ�ำ ให้้เกิิดอาการประสาทหลอน
เห็็นภาพลวงตา หวาดระแหวง คลุ้้�มคลั่่�ง เสีียสติิ เป็น็ ต้้น)

ขั้้น� กิิจกรรม (40 นาที)ี ใช้ใ้ บ
1. นัักเรีียนดููคลิิปวิิดีีโอเกี่�่ยวกัับผลกระทบของยาเสพติิดเพื่่�อเป็็นการกระตุ้ �น กิจิ กรรม
ผู้เ� รีียน ผลที่่ต� ามมา
2. นัักเรีียนแบ่่งกลุ่่�มนำำ�เข้้าสู่่�กิิจกรรมต่่อจิ๊�กซอว์์ โดยแบ่่งกลุ่่�มเป็็น 5 กลุ่�่ม
ตามความเหมาะสมให้้นักั เรีียนแต่่ละกลุ่ม�่ ออกมาจับั ฉลากเป็น็ การเลือื กหัวั ข้้อจิ๊ก� ซอว์ ์ ดังั นี้้�

Be Smart Say No To Drugs 55

กิจิ กรรมการเรีียนรู้้�

- กลุ่่�มที่่� 1 เหล้้า/บุุหรี่่�
- กลุ่�่มที่่� 2 ยาบ้้า
- กลุ่่�มที่่� 3 ไอซ์์
- กลุ่�่มที่�่ 4 เคตามีีน
- กลุ่�่มที่�่ 5 สารระเหย
3. ให้้แต่่ละกลุ่ม่� ต่่อจิ๊ก� ซอว์ต์ ามที่่ก� ลุ่�ม่ ได้้รัับมอบหมายโดยใช้้เวลา 5 นาทีี
4. นัักเรีียนวิิเคราะห์์ผลกระทบของยาเสพติิดที่�่เห็็นเป็็นแผนผัังความคิิดลงในใบกิิจกรรมที่่� 1
“ผลที่่�ตามมา” ตามหัวั ข้้อที่ก�่ ำ�ำ หนดให้้ ดัังนี้้�
- กลุ่�่มที่�่ 1 ผลกระทบด้้านร่่างกาย
- กลุ่่�มที่่� 2 ผลกระทบด้้านจิติ ใจ อารมณ์์
- กลุ่่�มที่�่ 3 ผลกระทบด้้านสังั คม
- กลุ่่�มที่�่ 4 ผลกระทบสติิปัญั ญา
- กลุ่่�มที่่� 5 การป้้องกันั
5. ให้้นัักเรีียนแต่่ละกลุ่ม่� ออกมานำ�ำ เสนอ
6. ให้้นัักเรีียนแต่่ละกลุ่ม�่ ออกมานำำ�เสนอแผนผังั ความคิิด
ขั้้น� สรุปุ (10 นาทีี)
นัักเรีียนและครููร่่วมกันั สรุุปเนื้้�อหาเกี่�่ยวกัับผลกระทบจากการใช้้ยาเสพติิด
ครููใช้้คำำ�ถาม R - C- A เพื่่�อพัฒั นาทักั ษะชีีวิติ
R : นักั เรีียนได้้เรีียนรู้อ�้ ะไรบ้้างจากการเล่่นกิิจกรรมต่่อจิ๊ก� ซอว์์
C : จากประสบการณ์ข์ องนักั เรีียนเอง เคยทราบผลกระทบหรือื ผลที่ต่� ามมาของสารเสพติดิ หรือื ไม่่
A : นักั เรีียนมีีวิิธีีการป้อ้ งกันั ตนเอง เพื่่อ� น และครอบครัวั ให้้ห่่างไกลจากสารเสพติดิ เหล่่านั้้�น
อย่่างไร

ภาระ/ชิ้้น� งาน

ใบกิิจกรรม “ผลที่ต�่ ามมา”

สื่อ่� /แหล่่งเรีียนรู้้�

- รููปภาพตัวั อย่่างยาเสพติดิ (สามารถดาวน์์โหลดรููปภาพได้้จากคิวิ อาร์โ์ ค้้ด)
- จิ๊๊ก� ซอว์์ (สามารถดาวน์โ์ หลดภาพจิ๊ก� ซอว์์ได้้จากคิิวอาร์์โค้้ด)

การวััดผลและประเมิินผล

1. พิจิ ารณาจากผลงานการวิเิ คราะห์์ผลกระทบของการใช้้ยาเสพติิด ถ้้ามีีการวิิเคราะห์์ได้้อย่่างกว้้างขวาง
ตรงประเด็น็ ถือื ว่่าผ่่าน
2.พิจิ ารณาจากการนำำ�เสนอ

56 รู้้�คิดิ รู้ท้� ััน ป้อ้ งกันั ยาเสพติดิ

Be Smart Say No To Drugs 57

58 รู้�ค้ ิิด รู้�ท้ ััน ป้อ้ งกันั ยาเสพติดิ

Be Smart Say No To Drugs 59

60 รู้�ค้ ิิด รู้�ท้ ััน ป้อ้ งกันั ยาเสพติดิ

Be Smart Say No To Drugs 61

ใบความรู้้�ที่่� 1

ผลกระทบของยาเสพติดิ

ผลกระทบของการใช้้ยาเสพติดิ
สารเสพติิดเป็็นอัันตรายต่่อผู้�เสพและบุุคคลใกล้้ชิิดมากมายทั้้�งทางด้้านร่่างกาย จิิตใจ
และด้้านอื่�นๆ อาจก่่อให้้เกิิดโทษและอันั ตรายต่่อครอบครััว สังั คม ชุุมชน สังั คม ในด้้านต่่างๆ
อีีกมากมาย ดัังต่่อไปนี้้�
1. ผลกระทบทางด้้านร่า่ งกาย
สารเสพติดิ แต่่ละชนิิดจะให้้โทษและอัันตรายต่่อสุุขภาพของผู้�เสพต่่างกันั ไป
1) สารเสพติิดทำำ�ให้้ร่่างกายเสื่�อมโทรม อ่่อนเพลีีย เกีียจคร้้าน เฉื่�อยชา เช่่น สมอง
และประสาทเสื่อ� มโทรม กระเพาะอาหารและลำ�ำ ไส้้พิกิ าร เกิดิ อาการท้้องผููกอย่่างรุุนแรง ร่่างกาย
มีีความต้้านทานโรคต่ำ�ำ� ทำำ�ให้้เกิิดโรคได้้ง่่าย
2) ผลต่่อร่่างกาย ทรุุดโทรม ใจสั่่�น หลอดเลืือดอุุดตััน ความดัันโลหิิตสููง หััวใจเต้้นเร็็ว
ผิิดปกติิ ทำำ�ลายหลอดเลืือดในสมอง ระบบหายใจมีีปััญหา ในกรณีีไอซ์์ ผิิวหน้้าจะแห้้งเสีีย
และเป็็นแผลได้้ง่่าย เพราะหลอดเลือื ดเปราะบาง ใบหน้้าจะแก่่กว่่าวััย

ที่�่มา : แผ่่นพัับยาเสพติิดหยุุดได้้ถ้้ารู้ท้� ันั

ผลกระทบต่อ่ ร่่างกายในแต่ล่ ะส่่วน
- สมอง : สมองส่่วนอยากมีีอิทิ ธิพิ ลมากกว่่าสมองส่่วนเหตุุผล ความคิดิ อ่่านช้้าลง
หลงลืมื ง่่าย ควบคุุมตััวเองไม่่ได้้ ทำำ�สิ่่ง� เลวร้้ายที่ไ�่ ม่่ควรทำำ�
- ตา : รููม่่านตาขยาย ตาพร่่ามัวั
- จมููก : สููญเสีียการดมกลิ่่�น
- ปาก : ปากแห้้ง เหม็็น มีีปัญั หาในช่่องปาก
- ฟััน : ขบฟันั ตลอดเวลา ฟัันสึกึ กร่่อน ผุุ
- ปอด : หายใจขัดั หายใจถี่�่ หลอดลมอับั เสบเรื้อ� รััง
- หัวั ใจ : เต้้นไม่่สม่ำำ��เสมอ เจ็็บหน้้าอก หััวใจวาย
- กระเพาะอาหาร : เบื่่�ออาหาร ท้้องผููก มีีโรคแทรกซ้้อนทางกระเพาะอาหาร
และลำ�ำ ไส้้
- ผิิวหนังั : เหงื่อ� ออกง่่าย และมาก ชาตามผิวิ หนััง เป็็นฝีี เนื้้อ� เยื่อ� อ่่อนติดิ เชื้�อง่าย
- กล้้ามเนื้้อ� : กระตุุก ชักั ทำำ�งานไม่่ประสานกััน
- ตัับ : โรคตัับอับั เสบ
- ไต : ไตไม่่ทำำ�งาน
- ระบบไหลเวีียนโลหิิต : ความดัันโลหิิตสููง เส้้นเลือื ดเป็น็ แผล อุุดตััน แข็็งตัวั
- ระบบภููมิิคุ้้�มกันั : บกพร่่อง ติดิ เชื้อ� ง่าย
- ระบบสืืบพัันธุ์์� : เสื่�อมสมรรถภาพทางเพศ แท้้ง หรืือคลอดก่่อนกำำ�หนด คลอดลููก
ออกมาพิกิ าร

ที่�ม่ า : ข้้อมููลจากห้้องยาเสพติิดนิทิ รรศน์์ สำำ�นักั งาน ป.ป.ส.

62 รู้�ค้ ิดิ รู้้�ทันั ป้อ้ งกัันยาเสพติิด

ใบความรู้้�ที่่� 1

ผลกระทบของยาเสพติิด

2. ผลกระทบทางด้้านจิิตใจและอารมณ์์
1. นอนไม่่หลัับ ฉุุนเฉีียว ก้้าวร้้าว ความคิิดสัับสน ประสาทหลอน หวาดระแวง คลั่่ง�
2. ซึมึ เศร้้า กลายเป็็นโรคจิิตชนิิดหวาดระแวง
3. พฤติิกรรมเปลี่่ย� นแปลงไป เช่่น หวาดหวั่�น หวาดกลัวั ประสาทหลอน ซึ่่ง� เกิดิ ขึ้�นแล้้ว
อาการจะคงอยู่่�ตลอดไป แม้้ช่่วงที่�่ไม่่ได้้เสพยาก็ต็ าม
3. ผลกระทบด้้านสัังคม
1) เกิดิ ปัญั หาอาชญากรรมต่่างๆ ในชุุมชน เช่่น จี้้ � ปล้้น ฆ่่าข่่มขืนื คลุ้้�มคลั่่ง� เป็็นต้้น
2) เป็น็ บ่่อเกิดิ ของสิ่ง� แวดล้้อมของชุุมชนเสื่�อมโทรม สัังคมถููกทำ�ำ ลาย
3) ทรััพย์์สิินของคนในชุุมชนและสังั คมเสีียหายเนื่่อ� งจากพฤติกิ รรมทางจิติ ประสาท
4) ทำ�ำ ลายเยาวชนที่่�เป็น็ กำำ�ลังั ของชุุมชน ให้้เป็็นเยาวชนที่�่อ่่อนแอทั้้�งร่่างกายและจิิตใจ
ในที่�่สุุดก็ก็ ลายเป็็นปัญั หาสังั คมต่่อไป
5) ทำำ�ให้้ชุุมชนขาดรายได้้

ที่�ม่ า หนัังสือื แนวการจััดการเรีียนรู้ก�้ ารสร้้างภููมิิคุ้ม� กันั ยาเสพติิดเพื่่อ� พัฒั นาทัักษะชีีวิิตของนักั เรีียน

4. ผลกระทบสติปิ ััญญา
1) ยาเสพติิดอัันตรายต่่อร่่างกาย เนื่่�องจากสารออกฤทธิ์์�ในตััวยาเสพติิดจะไปทำำ�ลาย
สมองและระบบประสาททำำ�ให้้สมองเสื่ �อม ไม่่ทำำ�งาน ความรู้�้สึึกและความต้้องการต่่างๆ
จะแปรเปลี่ย�่ นไป เช่่น เกิดิ การวิติ ก กระวนกระวาย เกิดิ อาการเหม่่อลอย และร่่างกายอ่่อนเพลีีย
ไม่่มีีเรี่่�ยวแรง ทำำ�ให้้ไม่่สามารถปฏิิบััติิหน้้าที่�่ของตััวเองอย่่างคนปกติิได้้ ชีีวิิตของเขาจะอยู่่�
ในความมึึนงงและง่ ายต่่อการเกิิดโรคจิิต วิิกลจริิต หรืือกลายเป็็นคนบ้้า ส่่งผลให้้เป็็นบุุคคล
ไร้้ความสามารถ
2) ขาดสติสิ ัมั ปชัญั ญะ มีีอากััปกิริ ิิยาแปลกๆ เปลี่ย�่ นไปจากเดิิม
3) การเป็น็ บ้้า มีีโอกาสจะเกิดิ ขึ้น� เมื่อ� ร่่างกายขาดยา เริ่ม� จากอาการนอนไม่่หลับั มีีน้ำำ�� ตา
เปีียกแฉะไหลออกตลอดเวลา ตามตััวจะชุ่�่มด้้วยเหงื่ �อ จะเริ่ �มอาเจีียน ปวดท้้องอย่่างรุุนแรง
กล้้ามเนื้้อ� กระตุุก แล้้วในที่ส่� ุุดท่่าทางอากััปกิิริิยาจะมีีลักั ษณะคล้้ายคนบ้้า และนี้้ค� ืือจุุดเริ่ม� ต้้น
ของอาชญากรรมอาจฆ่่าแม้้ผู้้�เป็น็ ที่ร�่ ักั ได้้ เช่่น ลููก ภรรยา หรืือแม้้แต่่บิดิ ามารดา

ที่�ม่ า หนังั สือื แนวการจัดั การเรีียนรู้ก�้ ารสร้้างภููมิคิุ้�มกันั ยาเสพติดิ เพื่่�อพัฒั นาทักั ษะชีีวิิตของนักั เรีียน

5.การป้้องกันั
1) การป้อ้ งกันั ยาเสพติดิ ในวัยั รุ่่�น เยาวชนจำ�ำ นวนไม่น่ ้้อยที่่ต� กเป็น็ ทาสของยาเสพติดิ
อันั เนื่่อ� งมาจากสาเหตุุต่่างๆ อาทิ ิ ความอยากรู้อ�้ ยากลอง ความต้้องการให้้เป็น็ ที่ย่� อมรับั
ของกลุ่�่มเพื่่�อน ความรู้�้เท่่าไม่่ถึึงการณ์์ของกลุ่่�มเพื่่�อน ความรู้�้เท่่าไม่่ถึึงการณ์์ เป็็นต้้น ซึ่่�งการ
ป้้องกันั ตนเองของเยาวชนให้้ปลอดภััยจากปััญหายาเสพติิดสามารถทำ�ำ ได้้โดย
- ศึกึ ษาหาความรู้้�เกี่่�ยวกัับโทษและพิษิ ภััยของยาเสพติดิ
- มีีความภาคภููมิใิ จโดยนับั ถือื ตนเอง

Be Smart Say No To Drugs 63

ใบความรู้้�ที่่� 1

ผลกระทบของยาเสพติิด

- สำำ�นึึกในบทบาทหน้้าที่่�ของตน
- ทำ�ำ จิิตใจให้้ร่่าเริิงแจ่่มใส
- เลืือกคบเพื่่อ� นที่ด�่ ีี
- ใช้้เวลาว่่างให้้เกิดิ ประโยชน์์
- รู้�จ้ ัักแก้้ไขปัญั หาชีีวิติ ในทางที่ถ่� ููก
- ปรึกึ ษาผู้ใ� หญ่่เมื่อ� มีีปัญั หา
2) การป้้องกันั ตนเอง
- ไม่่ทดลองเสพสิ่�งที่่�รู้้�ว่่ามีีภัยั เพราะอาจจะทำ�ำ ให้้ติดิ ได้้ง่่าย
- เลือื กคบเพื่่�อนที่ด่� ีี พยายามหลีีกเลี่่ย� งเพื่่อ� นที่ช�่ อบชัักจููงไปในทางเสื่อ� มเสีีย
- รู้�้จัักใช้้วิิจารณญาณในการแก้้ปััญหา แต่่หากว่่าไม่่สามารถแก้้ไขเองได้้ ก็็ควรจะ
ปรึกึ ษากัับพ่่อแม่่หรือื ญาติผิู้ใ� หญ่่ที่่�ไว้้ใจได้้
- การสร้้างทัักษะชีีวิิต โดยเฉพาะทัักษะการปฏิิเสธเมื่�อถููกเพื่่�อนชัักชวนให้้เสพ
สิ่ �งเสพติิดต้้องรู้้�จัักปฏิิเสธอย่่างนุ่่�มนวล โดยการชี้้�แจงผลเสีียของสิ่ �งเสพติิดต่่อการเรีียน
และอนาคต การรู้จ้� ักั ปฏิเิ สธอย่่างจริงิ จังั และจิติ ใจแน่่วแน่่จะทำ�ำ ให้้เพื่่อ� นเกรงใจไม่่กล้้าชวนอีีก
- ป้อ้ งกัันตนเอง
• ศึึกษาหาความรู้้� เพื่่อ� ให้้รู้เ�้ ท่่าทันั โทษพิษิ ภัยั ของยาเสพติดิ
• ไม่่ทดลองใช้้ยาเสพติิดทุุกชนิดิ และปฏิิเสธเมื่อ� ถููกชัักชวน
• ระมััดระวัังเรื่�องการใช้้ยา เพราะยาบางชนิิดอาจทำ�ำ ให้้เสพติดิ ได้้
• ใช้้เวลาว่่างให้้เป็น็ ประโยชน์์
• เลืือกคบเพื่่�อนดีี ที่ช่� ักั ชวนกันั ไปในทางสร้้างสรรค์์
• เมื่�อมีีปััญหาชีีวิิต ควรหาหนทางแก้้ไขที่่�ไม่่ข้้องเกี่�่ยวกับั ยาเสพติดิ หากแก้้ไขไม่่ได้้
ควรปรึกึ ษา ผู้้�ใหญ่่
3) การป้้องกันั ในครอบครััว
ผู้�ที่�่ติิดสิ่�งเสพติิดส่่วนใหญ่่จะเกิิดจากครอบครััวที่่�แตกแยกมีีปััญหา ขาดความรััก
ความอบอุ่น�่ เกิดิ ความว้้าเหว่่ ขาดที่ย�่ ึดึ เหนี่ย�่ วทางจิติ ใจ ซึ่่ง� เป็น็ เหตุุให้้เด็ก็ ๆ หันั ไปพึ่่ง� ยาเสพติดิ แทน
ดังั นั้้น� พ่่อแม่่จึงึ ควรให้้ความรักั ความอบอุ่น�่ และพ่่อแม่่ก็ค็ วรจะประพฤติิตนเป็น็ แบบอย่่างที่ด่� ีี
และเป็น็ ที่ป�่ รึึกษาให้้แก่่ลููกๆ ได้้ ทำ�ำ ให้้ลููกไม่่หัันไปพึ่่ง� พายาเสพติิด
- สร้้างความรััก ความอบอุ่น�่ และความสััมพัันธ์์อันั ดีีระหว่่างสมาชิกิ ในครอบครััว
- รู้�แ้ ละปฏิบิ ััติิตามบทบาทหน้้าที่่ข� องตนเอง
- ดููแลสมาชิิกในครอบครััว ไม่่ให้้ข้้องเกี่่ย� วกัับยาเสพติิด
- ให้้กำ�ำ ลังั ใจและหาทางแก้้ไข หากพบว่่าสมาชิกิ ในครอบครัวั ติิดยาเสพติิด

64 รู้ค้� ิิด รู้้ท� ันั ป้้องกัันยาเสพติดิ

ใบความรู้้�ที่่� 1

ผลกระทบของยาเสพติดิ

4) การป้้องกันั ในโรงเรียี น
ครููควรให้้ความรู้้�เกี่่�ยวกัับโทษและอัันตรายของสิ่�งเสพติิดให้้กัับนัักเรีียน จััดให้้มีี
กิจิ กรรมนันั ทนาการในโรงเรีียนให้้เพีียงพอและสนับั สนุุนให้้นักั เรีียนได้้ร่่วมกิจิ กรรมนันั ทนาการ
ต่่างๆ และสอนให้้เด็ก็ รู้้�จัักใช้้เวลาว่่างให้้เกิดิ ประโยชน์์
5) การป้้องกันั ชุมุ ชน
การป้้องกันั ชุุมชนจากปััญหาสิ่ง� เสพติิดทำำ�ได้้หลายวิธิ ีี เช่่น
- การให้้ความรู้�้ โดยการอบรมแก่่ทุุกคนในชุุมชนให้้เห็น็ โทษหรือื อันั ตรายจากสิ่่ง� เสพติดิ
- เสริมิ กิิจกรรมยามว่่าง โดยการส่่งเสริมิ อาชีีพแก่่ชุุมชนยามว่่าง เช่่น การเย็็บเสื้อ� ผ้้า
การทำ�ำ รองเท้้า เป็็นต้้น
- ตั้ง� ศููนย์ร์ ับั แจ้้งเบาะแสเกี่ย่� วกับั สิ่ง� เสพติดิ เมื่อ� พบว่่ามีีการซื้้อ� ขายหรือื เสพสิ่ง� เสพติดิ
ภายในชุุมชน
- เข้้าร่่วมโครงการชุุมชนปลอดสิ่ �งเสพติิดต่่างๆ ทั้้�งที่�่ทางราชการจััดขึ้�น และชุุมชน
คิิดริิเริ่ �มขึ้้�นมาเอง
ป้้องกัันชุุมชน ทำ�ำ ได้้โดย
• ช่่วยชุุมชนในการต่่อต้้านยาเสพติดิ
• เมื่อ� ทราบแหล่่งเสพ แหล่่งค้้า หรือื ผลิติ ยาเสพติดิ ควรแจ้้งให้้เจ้้าหน้้าที่ท�่ ราบทันั ทีี
ที่่�สายด่่วน 1386
6) รัฐั บาล
- การให้้การศึึกษาแก่่ประชาชนอย่่างทั่่�วถึึง
- แก้้ไขปัญั หาเศรษฐกิจิ และสังั คมอย่่างจริงิ จังั และจัดั สรรงบประมาณในการป้อ้ งกันั
และปราบปรามสิ่่�งเสพติิด
- จััดบุุคลากรและหน่่วยงานในการป้้องกัันและปราบปรามสิ่่�งเสพติิดให้้เพีียงพอ
และดำำ�เนิินการอย่่างต่่อเนื่่อ� ง
- การบัังคัับใช้้กฎหมายอย่่างจริิงจััง บางครั้้�งเจ้้าหน้้าที่่�ตำ�ำ รวจบางคนที่�่ดููแล
ด้้านสิ่�งเสพติิดก็็ปล่่อยปละละเลย หรืือทำ�ำ การค้้าสิ่�งเสพติิดเสีียเอง ทำ�ำ ให้้การปราบปราม
ไม่่ได้้ผลเท่่าที่�่ควร ดัังนั้้�น รััฐบาลจึึงควรเข้้มงวดกัับผู้�กระทำ�ำ ผิิดและลงโทษผู้�กระทำำ�ผิิดอย่่าง
จริงิ จังั และต่่อเนื่่อ� ง

ที่่ม� า : http://bangtakean.go.th/public/news/data/detail/news_id/62/menu/132

Be Smart Say No To Drugs 65

ตัวั อย่่างยาเสพติดิ

ยาบ้้า ยาอีี
เฮโรอีนี โคเคน
เห็ด็ ขี้้ค� วาย
ฝิ่่�น

66 รู้�ค้ ิิด รู้ท�้ ััน ป้อ้ งกัันยาเสพติิด

ตัวั อย่่างจิ๊๊ก� ซอว์์

สามารถดาวน์โ์ หลดเพิ่่�มเติ่่ม� ได้จ้ ากคิวิ อาร์โ์ ค้ด้

แบบที่่� 1

แบบที่�่ 2

Be Smart Say No To Drugs 67

ตัวั อย่า่ งจิ๊๊�กซอว์์

สามารถดาวน์โ์ หลดเพิ่่ม� เติ่่ม� ได้จ้ ากคิิวอาร์์โค้ด้

แบบที่่� 3

(รูปู ภาพสามารถตััดเป็็นจิ๊๊�กซอว์์ได้ต้ ามความเหมาะสม)

68 รู้ค้� ิดิ รู้ท�้ ััน ป้้องกันั ยาเสพติิด

แนวทางการจััดการเรีียนรู้้�ยาเสพติิดระดัับชั้้�นประถมศึกึ ษาปีีที่�่ 5

เรื่อ่� ง เช็็คก่อ่ นเชื่อ่� (เวลา 60 นาทีี)

มาตรฐานการเรีียนรู้้�และตััวชี้้ว� ััด

พ.5.1 ป.5/3 วิเิ คราะห์ผ์ ลกระทบของการใช้้ยาและสารเสพติดิ ที่ม�่ ีีผลต่่างร่่างกาย จิติ ใจ อารมณ์ ์ สังั คม
และสติปิ ัญั ญา
พ. 5.1 ป.5/3 ปฏิบิ ัตั ิติ นเพื่่�อความปลอดภััยจากการใช้้ยาและหลีีกเลี่่�ยงสารเสพติดิ

สาระสำ�ำ คัญั

ข้้อมููลข่่าวสารในปัจั จุุบันั มีีความรวดเร็ว็ และทันั ต่่อเหตุุการณ์ ์ การเข้้าถึงึ ข่่าวสารในโลกปัจั จุุบันั สามารถ
เข้้าถึึงตััวบุุคคลได้้ง่่ายขึ้�น และในปััจจุุบัันมีีกระแสข่่าวปลอมเพิ่่�มมากขึ้้�น สาเหตุุหนึ่่�งมาจากการแชร์์ข่่าวสาร
ผ่่านทางโซเซีียลมีีเดีีย มีีทั้้�งผลดีีและผลเสีีย กล่่าวคือื ผลดีี ถ้้าเป็น็ ข่่าวที่ถ่� ููกต้้อง ก็จ็ ะทำ�ำ ให้้รู้้ท� ันั เหตุุการณ์์ต่่างๆ
ผลเสีีย คือื การแชร์อ์ ย่่างรวดเร็ว็ อาจจะส่่งให้้ข่่าวที่แ่� ชร์ท์ ำ�ำ ให้้ผู้้อ�ื่น� เสีียหาย หรือื เป็น็ ข่่าวลวง ข่่าวปลอมได้้ ฉะนั้้น�
เพื่่อ� ให้้นักั เรีียนรู้เ้� ท่่าทันั ข้้อมููลข่่าวสาร จึงึ ควรเสริมิ สร้้างทักั ษะการเรีียนรู้ข้� ่่าวสารและวิธิ ีีการตรวจสอบข่่าวสาร
ในการรู้เ้� ท่่าทันั ข่่าวสารสื่่อ� เหตุุการณ์ต์ ่่างๆ เด็ก็ ควรจะมีีความรู้แ�้ ละใช้้วิจิ ารณญาณให้้เพีียงพอ ในการตรวจสอบ
ข้้อมููลข่่าวสารจากสื่่�อต่่างๆ รวมถึึงเรื่�องราวและเหตุุการณ์์หรืือโฆษณาชวนเชื่�อ เพื่่�อที่�่นัักเรีียนจะมีีทัักษะ
รู้้�เท่่าทัันข่่าวสารและตรวจสอบความน่่าเชื่อ� ถืือของข้้อมููลข่่าวสารได้้

จุุดประสงค์์การเรีียนรู้้� พฤติิกรรมทัักษะชีวี ิติ สาระการเรีียนรู้้�

นัักเรีียนสามารถวิิเคราะห์์ความ องค์ป์ ระกอบที่่� 2 การคิดิ - การตรวจสอบข้้อมููลข่่าวสาร
น่่าเชื่ �อถืือของข้้อมููลข่่าวสารจาก วิเิ คราะห์ต์ ัดั สินิ ใจ และแก้้ปัญั หา - ผลกระทบจากการใช้้สื่่อ� ต่่างๆ
สื่อ� ต่่างๆ ได้้ อย่่างสร้้างสรรค์์ โดยเฉพาะ สื่่อ� โซเชีียลมีีเดีีย
ข้้อ 5 รู้จ้� ักั วิิพากษ์์วิิจารณ์์บนพื้้�น ในทางที่ผ�่ ิดิ
ฐานข้้อมููลสารสนเทศที่�่ถููกต้้อง

กิจิ กรรมการเรีียนรู้้�

ขั้้น� นำ�ำ (15 นาทีี)
นักั เรีียนดููภาพข่่าว/คลิปิ “สงขลา หนุ่ม�่ เมากาว - เสพยาบ้้าคลั่่ง� อาละวาดทำ�ำ ลายข้้าวของ” จากนั้้น�
ให้้นัักเรีียนร่่วมแสดงความคิิดเห็น็ (ที่่ม� า https://www.youtube.com/watch?v=A6EuibbPDNI)
- นัักเรีียนรู้้�สึกึ อย่่างไรกับั ข่่าวนี้้�
- นัักเรีียนคิดิ ว่่าข่่าวนี้้�เป็็นเรื่�องจริิงหรือื ไม่่ อย่่างไร
- ถ้้านัักเรีียนเห็็นข่่าวที่�่อยู่่�ตามหน้้า Facebook หรืือสื่�อออนไลน์์ต่่างๆ นัักเรีียนสามารถ
บอกได้้หรือื ไม่่ว่่าเป็น็ ข่่าวที่่เ� ชื่�อถือื ได้้

Be Smart Say No To Drugs 69

กิิจกรรมการเรีียนรู้้�

ขั้้น� กิิจกรรม (35 นาทีี) ใช้ใ้ บงาน
1. นัักเรีียนและครููร่่วมกัันสนทนาเกี่�่ยวกัับข้้อมููลข่่าวสารที่่�เกิิดขึ้�นในปััจจุุบัันที่�่มีี เช็็คก่่อนเชื่่อ�
ทั้้�งข่่าวจริงิ และข่่าวปลอม พร้้อมบอกแหล่่งที่ม่� าของข้้อมููลข่่าวสารที่่�มีีอยู่�่ในปัจั จุุบััน เช่่น
ไทยรัฐั ข่่าวสด เดลินิ ิวิ ส์์

- นัักเรีียนดููภาพข่่าวที่่�ครููนำ�ำ มาที่�่เป็็นข่่าวจริิง/ข่่าวปลอม ถามนัักเรีียนว่่า “นัักเรีียนสามารถ
บอกได้้หรืือไม่่ว่่าข่่าวใดเป็็นเรื่�องจริิง หลัังจากนั้้�นครููเปิิดคลิิปวิิดีีโอ เกี่�่ยวกัับการตรวจสอบข้้อมููลข่่าวสาร
ให้้กัับนักั เรีียนดูู พร้้อมยกตัวั อย่่างเว็บ็ ไซต์ส์ ำ�ำ หรัับตรวจสอบข้้อมููลข่่าวสาร เช่่น
- Anti-Fake News Center Thailand ศููนย์ต์ ่่อต้้านข่่าวปลอม ประเทศไทย
(https://www.antifakenewscenter.com/)
- Thai D.I. Machine (https://thaidimachine.org/searchNews/)
2. แบ่่งกลุ่ม่� นัักเรีียน กลุ่ม�่ ละเท่่าๆ กััน
3. นัักเรีียนรัับใบงานจากครูู “เช็็คก่่อนเชื่�อ” พร้้อมใบข่่าว (ข่่าวจริิง/ข่่าวปลอม) ให้้นัักเรีียน
แต่่ละกลุ่ม�่ ร่่วมกันั วิเิ คราะห์ข์ ้้อมููลข่่าวสารที่แ�่ ต่่ละกลุ่ม่� ได้้รับั ลงในใบกิจิ กรรม “เช็ค็ ก่่อนเชื่อ� ” แล้้ววิเิ คราะห์์
ความน่่าเชื่อ� ถือื ของข้้อมููลเหล่่านั้้�นตามหัวั ข้้อที่่�กำ�ำ หนดให้้
4. นัักเรีียนแต่่ละกลุ่ม�่ ออกมานำำ�เสนอโดยครููกำ�ำ หนดขั้�นตอนในการนำำ�เสนอข้้อมููลดังั นี้้�
- นำำ�เสนอหััวข้้อข่่าว
- เล่่าเนื้้อ� หาข่่าวพอสังั เขป
- นำำ�เสนอใบกิิจกรรม “เช็ค็ ก่่อนเชื่�อ”

ขั้้�นสรุปุ (10 นาที)ี
นัักเรีียนและครููร่่วมกัันสรุุปเกี่�่ยวกัับการตรวจสอบข้้อมููลข่่าวสารและการวิิเคราะห์์ข่่าวสารและ
ความน่่าเชื่ �อถือื
โดยใช้้คำ�ำ ถาม R - C - A เพื่่อ� พััฒนาทักั ษะชีีวิิต ดังั นี้้�
R : นัักเรีียนรู้้ส� ึกึ อย่่างไรกัับข่่าวปลอมที่่ถ� ููกแชร์ใ์ นปััจจุุบันั
C : ในชีีวิติ ประจำ�ำ วันั นักั เรีียนเคยเจอข้้อมููลข่่าวสารที่เ�่ ป็น็ ข่่าวปลอม หรือื การแชร์ใ์ นรููปแบบต่่างๆ
ที่่�ไม่่มีีความน่่าเชื่�อถืือหรืือไม่่ และพบจากที่ใ่� ด
A : ในอนาคตถ้้านักั เรีียนพบเห็น็ ข่่าวบนโลกออนไลน์ ์ นักั เรีียนสามารถตรวจสอบข้้อมููลข่่าวสาร
ได้้หรือื ไม่่ ตรวจสอบด้้วยวิธิ ีีใดบ้้าง

70 รู้้ค� ิดิ รู้ท้� ััน ป้อ้ งกัันยาเสพติิด

ภาระ/ชิ้้�นงาน

ใบงาน “เช็ค็ ก่่อนเชื่�อ”

สื่�อ่ /แหล่ง่ เรีียนรู้้�

1. ภาพข่่าว (สามารถดาวน์์โหลดรููปภาพได้้จากคิวิ อาร์โ์ ค้้ด)
2. คลิปิ ข่่าว (สามารถดาวน์์โหลดรููปภาพได้้จากคิิวอาร์โ์ ค้้ด)
3. คลิปิ ประกอบการตรวจสอบข้้อมููลข่่าวสาร (สามารถดาวน์โ์ หลดรููปภาพได้้จากคิิวอาร์โ์ ค้้ด)

การวัดั ผลและประเมิินผล

1. พิิจารณาจากผลงานการวิิเคราะห์์ข้้อมููลข่่าวสารถ้้ามีีการวิิเคราะห์์ได้้อย่่างกว้้างขวางตรงประเด็็น
ถือื ว่่าผ่่าน
2. พิจิ ารณาจากการนำำ�เสนอ

คลิปิ วิดิ ีีโอ เรื่�อ่ ง ดููไว้้! ฤทธิ์์ย� านรก หนุ่่�มคลั่่�งโชว์์พลังั
ขว้า้ งปาข้้าวของโต๊ะ๊ ตู้้� ถัังแก๊๊สพังั ยับั พ่่อแม่ส่ ุุดช้ำำ�� ได้้แต่่ยืืนดูู

(ที่่�มา https://www.youtube.com/watch?v=A6EuibbPDNI)

คลิปิ วิิดีีโอ เรื่อ่� ง การรู้้�เท่า่ ทันั ข่า่ วปลอม Fake News EP 1 :
ความรู้้�เกี่ย�่ วกัับข่า่ วปลอม

(ที่ม่� า Thai Media Fund https://www.youtube.com/watch?v=9kfjp09v5bc)

คลิปิ วิิดีีโอ เรื่�อ่ ง การรู้้�เท่า่ ทันั ข่่าวปลอม Fake News EP 2 :
รููปแบบกัับข่่าวปลอม

(ที่�่มา Thai Media Fund https://www.youtube.com/watch?v=iSI2U8YDw3Q&t=1s)

คลิปิ วิดิ ีีโอ เรื่อ่� ง การรู้้�เท่า่ ทันั ข่่าวปลอม Fake News EP 3 :
วิิธีีตรวจสอบข่่าวปลอม

(ที่�่มา Thai Media Fund https://www.youtube.com/watch?v=dVUlIc-5h9U&t=15s)

Be Smart Say No To Drugs 71

ใบความรู้้�ที่่� 1

การตรวจสอบข้อ้ มูลู ข่่าวสาร

1. อย่่าหลงเชื่�่อหััวข้้อข่่าว ข่่าวปลอมมัักมีีข้้อความพาดหััวที่�่สะดุุดตาที่�่ใช้้ตััวหนาและเครื่่�องหมาย
อัศั เจรีีย์์ (!) หากหัวั ข้้อข่่าวฟังั ดููหวือื หวาและไม่่น่่าเป็็นไปได้้ ข่่าวนั้้�นก็น็ ่่าจะเป็็นข่่าวปลอม
2. พิิจารณาลิิงก์์อย่่างถี่�ถ้้วน ลิิงก์์ปลอมหรืือลิิงก์์ที่่�ดููคล้้ายลิิงก์์จริิง อาจเป็็นสััญญาณเตืือนของ
ข่่าวปลอม เว็็บไซต์์ข่่าวปลอมจำำ�นวนมากปรัับเปลี่�่ยนลิิงก์์เล็็กๆ น้้อยๆ เพื่่�อเลีียนแบบแหล่่งข่่าวจริิง
คุุณสามารถไปที่�่เว็็บไซต์์และเปรีียบเทีียบลิิงก์์นั้้�นกัับลิิงก์์ของแหล่่งข่่าวที่่�ได้้รัับการยอมรัับและ
น่่าเชื่อ� ถืือได้้
3. ตรวจสอบแหล่่งข่่าว ตรวจสอบให้้แน่่ใจว่่าเรื่�องราวนั้้�นเขีียนขึ้�นโดยแหล่่งข่่าวที่�่คุุณเชื่�อถืือ
และมีีชื่่อ� เสีียงด้้านการให้้ข้้อมููลที่ถ�่ ููกต้้อง หากเรื่อ� งราวนั้้น� มาจากแหล่่งข่่าวที่ค�่ ุุณไม่่รู้จ�้ ักั ให้้ตรวจสอบที่�่
ส่่วน “เกี่่�ยวกัับ” ของเพจแหล่่งข่่าวนั้้น� เพื่่อ� เรีียนรู้�เ้ พิ่่�มเติมิ
4. สัังเกตสิ่�งที่่�ผิิดปกติิ เว็็บไซต์์ข่่าวปลอมหลายแห่่งมัักสะกด
คำำ�ผิิดหรืือมีีการจััดวางรููปแบบที่่�ดููไม่่เป็็นมืืออาชีีพ หากคุุณ
เห็น็ ลักั ษณะเหล่่านี้้�ควรอ่่านข่่าวอย่่างระมััดระวััง
5. พิิจารณารููปภาพ ข่่าวปลอมมัักมีีรููปภาพหรืือวีีดีีโอที่่�
ถููกบิิดเบืือน บางครั้้�งรููปภาพอาจเป็็นรููปจริิงแต่่ไม่่เกี่่�ยวข้้องกัับ
บริบิ ทของเรื่อ� งราว คุุณสามารถค้้นหารููปภาพนั้้น� เพื่่อ� ตรวจสอบ
ยืืนยันั แหล่่งที่ม่� าของรููปภาพได้้
6. ตรวจสอบวัันที่่� ข่่าวปลอมอาจมีีลำ�ำ ดัับเหตุุการณ์์ที่�่ไม่่สมเหตุุสมผลหรืือมีีการเปลี่่�ยนแปลงวัันที่�่
ของเหตุุการณ์์
7. ตรวจสอบหลัักฐาน ตรวจสอบแหล่่งข้้อมููลของผู้�เขีียนเพื่่อ� ยืนื ยันั ว่่าแหล่่งข้้อมููลนั้้�นถููกต้้อง ข่่าวที่่�
ไม่่มีีหลักั ฐานหรืืออ้้างอิงิ ผู้�เชี่�่ยวชาญที่�่ไม่่ระบุุชื่่อ� อาจชี้้ใ� ห้้เห็็นว่่าข่่าวดัังกล่่าวเป็็นข่่าวปลอม
8. เปรียี บเทียี บข่า่ วจากแหล่ง่ อื่น�่ ๆ หากไม่่มีีแหล่่งข่่าวอื่น� ที่ร�่ ายงานเรื่อ� งเดีียวกันั ก็อ็ าจเป็น็ สัญั ญาณ
บ่่งชี้ว� ่่าข่่าวนั้้น� อาจเป็น็ ข่่าวปลอม ถ้้าข่่าวนั้้น� มีีการรายงานจากหลายแหล่่งข่่าวที่ค�่ ุุณเชื่อ� ถือื ก็เ็ ป็น็ ไปได้้
ว่่าข่่าวนั้้น� จะเป็็นข่่าวจริงิ
9. ข่่าวนั้้�นเป็็นมุุกตลกหรืือไม่่ บางครั้้�งเราก็็แยกข่่าวปลอมออกจากมุุกตลกหรืือข่่าวเสีียดสีีได้้ยาก
ตรวจสอบดููว่่าเรื่ �องนั้้�นมาจากแหล่่งที่�่มาที่่�ขึ้ �นชื่ �อเรื่ �องล้้อเลีียนและเสีียดสีีข่่าวหรืือไม่่ และพิิจารณา
ว่่ารายละเอีียด ตลอดจนน้ำ��ำ เสีียงในการเล่่าเรื่อ� งฟัังดููเป็็นไปเพื่่อ� ความสนุุกสนานหรืือไม่่
10. บางเรื่่�องก็็จงใจสร้้างขึ้้�นให้้เป็็นข่่าวปลอม ใช้้วิิจารณญาณในการอ่่าน และแชร์์เฉพาะข่่าว
ที่�่คุุณแน่่ใจว่่าเชื่ �อถืือได้้เท่่านั้้�น

โดย.. นายกุุลางกููร พััฒนเมธาด อ้้างอิิงจาก https://stri.cmu.ac.th/tip_detail.php?id=56

72 รู้้ค� ิดิ รู้ท�้ ััน ป้้องกันั ยาเสพติิด

ใบความรู้้�ที่่� 1

การตรวจสอบข้้อมูลู ข่่าวสาร
10 วิธิ ีตี รวจสอบข่า่ วปลอม

1) ตรวจสอบชื่อ� เว็บ็ ไซต์์ (โดเมน)
2) ตรวจสอบความน่่าเชื่�อถืือของผู้เ� ขีียน
3) ตรวจสอบวััน เวลา ที่ข่� ้้อมููล ถููกเผยแพร่่/ตีีพิิมพ์์
4) ระวัังบทความที่ย่� ั่ �วยุุ
5) หาข้้อมููลเปรีียบเทีียบกับั เว็็บไซต์อ์ื่�น
6) ควรอ่่านเนื้้�อหาต่่อจากพาดหััวข่่าว
7) อย่่าเชื่�อข้้อมููลที่�ไ่ ม่่มีีที่ม่� าชัดั เจนและน่่าเชื่อ� ถือื
8) ตรวจสอบรููปภาพบางภาพอาจเป็น็ ภาพปลอม
9) ตรวจสอบว่่าเป็น็ เรื่�องล้้อเล่่นหรือื ไม่่
10) หากมีีคำำ�ถามหรืือข้้อสงสัยั ควรปรึกึ ษาผู้�เชี่ย่� วชาญด้้านสุุขภาพ

ที่ม�่ า : กรมอนามัยั

Be Smart Say No To Drugs 73

ตัวั อย่่างข่่าวจริงิ บนสื่�อ่ โซเชียี ลมีีเดีีย
(เนื้้�อหาและแหล่่งที่่ม� า)

ที่ม�่ า https://www.bbc.com/thai/thailand-56289278 ที่ม�่ า https://www.khaosod.co.th/crime/
news_6253720

ที่�่มา https://www.khaosod.co.th/aroundthailand/ ที่ม�่ า https://www.thairath.co.th/news/local/
news_4890651 central/1810301

74 รู้�้คิดิ รู้�ท้ ััน ป้อ้ งกันั ยาเสพติิด

ตััวอย่า่ งข่่าวปลอม

ที่่�มาตััวอย่่างข่่าวปลอม https://www.antifakenewscenter.com/

Be Smart Say No To Drugs 75

ใบกิิจกรรม

“เช็ค็ ก่่อนเชื่่อ� ”

คำ�ำ ชี้้�แจง ให้้นักั เรีียนแต่่ละกลุ่ม�่ วิเิ คราะห์แ์ ละตรวจสอบข้้อมููลข่่าวสารที่น�่ ัักเรีียน
ได้้รัับว่่าเป็น็ ข่่าวจริิงหรืือข่่าวปลอม

ชื่อ่� กลุ่�ม
1. ชื่่�อ – สกุุล เลขที่ ่� ป.
2. ชื่่�อ – สกุุล เลขที่ ่� ป.
3. ชื่่�อ – สกุุล เลขที่ �่ ป.
4. ชื่่�อ – สกุุล เลขที่ �่ ป.
5. ชื่่อ� – สกุุล เลขที่ �่ ป.
6. ชื่่�อ – สกุุล เลขที่ ่� ป.

ภาพข่า่ ว

1. ชื่่�อข่่าว 2. แหล่่งที่่�มา

3. เนื้้อ� หาข่า่ วโดยย่อ่

4. ข่า่ วที่่น� ัักเรียี นได้้รับั เป็็นข่่าวจริงิ หรืือไม่่อย่า่ งไร พร้้อมบอกวิธิ ีีตรวจสอบข้้อมููลข่า่ วสาร

76 รู้ค�้ ิดิ รู้�้ทััน ป้อ้ งกันั ยาเสพติดิ

ตารางวิเิ คราะห์ค์ วามสัมั พันั ธ์์

ระหว่า่ งตัวั ชี้้�วััดกลุ่่ม� สาระการเรีียนรู้้ส� ุุขศึกึ ษาและพลศึึกษา พฤติิกรรมทักั ษะชีีวิติ และสมรรถนะด้้านยาเสพติิด

ชั้้น� ประถมศึกึ ษาปีที ี่่� 6

สาระที่�่ ตัวั ชี้้ว� ััด พฤติกิ รรมทัักษะชีีวิิต สมรรถนะด้้านยาเสพติิด

สาระที่่� 1 พ 1.1 ป.6/2 องค์ป์ ระกอบที่่� 2 บููรณาการเนื้้�อหายาเสพติิด
การเจริญิ เติิบโต อธิบิ ายวิิธีีการดููแลรัักษา การวิิเคราะห์ ์ ตััดสิินใจ ได้้ตามความเหมาะสม
และพัฒั นาการ ระบบสืบื พัันธุ์� และแก้้ปััญหาอย่่าง บููรณาการเนื้้อ� หายาเสพติดิ
ของมนุุษย์์ ระบบไหลเวีียนโลหิติ สร้้างสรรค์์ ได้้ตามความเหมาะสม
สาระที่่� 2 และระบบหายใจให้้ทำำ�งาน ข้้อ 4 มีีความสามารถในการ
ชีีวิติ และ ตามปกติิ คิดิ เชื่�อมโยง บููรณาการเนื้้�อหายาเสพติดิ
ครอบครััว พ 2.1 ป.6/2 องค์ป์ ระกอบที่่� 2 ได้้ตามความเหมาะสม
วิิเคราะห์์พฤติิกรรมเสี่่ย� ง การคิดิ วิเิ คราะห์ ์ ตัดั สินิ ใจ บููรณาการเนื้้อ� หายาเสพติิด
สาระที่่� 3 ที่่อ� าจนำำ�ไปสู่่�การมีี และแก้้ปััญหาอย่่าง ได้้ตามความเหมาะสม
การเคลื่่�อนไหว เพศสัมั พัันธ์ุ� สร้้างสรรค์์
การออกกำ�ำ ลัังกาย การติิดเชื้ �อเอดส์์ ข้้อ 6 รู้จ�้ ัักวิธิ ีีการและ
การเล่น่ เกม กีีฬา และการตั้้�งครรภ์์ ขั้น� ตอนการตัดั สินิ ใจและ
ไทยและกีีฬาสากล ก่่อนวััยอัันควร แก้้ไขปัญั หาที่�่ถููกต้้อง
สาระที่่� 4 องค์ป์ ระกอบที่่� 4
การสร้้างเสริมิ พ 3.1 ป.6/5 การสร้้างสัมั พันั ธภาพที่ด่� ีีกัับ
สุขุ ภาพ ร่่วมกิิจกรรมนัันทนาการ ผู้ �อื่ น�
สมรรถภาพ และ อย่่างน้้อย 1 กิิจกรรม ข้้อ 5 รู้จ�้ ัักปฏิเิ สธ ต่่อรอง
การป้อ้ งกัันโรค แล้้วนำำ�ความรู้้�และหลักั การ และร้้องขอความช่่วยเหลืือ
ที่�ไ่ ด้้ไปใช้้เป็็นฐานการศึึกษา ในสถานการณ์์เสี่ย�่ ง
หาความรู้้�เรื่�องอื่น� ๆ องค์ป์ ระกอบที่่� 3
พ 4.1 ป.6/3 การจััดการกัับอารมณ์์
แสดงพฤติกิ รรม และความเครีียด
ที่บ�่ ่่งบอกถึงึ ความรับั ผิิดชอบ ข้้อ 7 รู้จ้� ักั สร้้างความสุุขให้้
ต่่อสุุขภาพของส่่วนรวม กัับตนเอง

องค์ป์ ระกอบที่่� 1
การตระหนักั รู้�แ้ ละเห็็น
คุุณค่่าในตนเองและผู้ �อื่ น�
ข้้อ 9 มีีความรับั ผิดิ ชอบ
ต่่อสังั คม

Be Smart Say No To Drugs 77

สาระที่่� 5 พ 5.1 ป.6/3 องค์ป์ ระกอบที่่� 2 1. แยกแยะประเภทของ
ความปลอดภัยั วิิเคราะห์ส์ าเหตุุของ การคิิด วิเิ คราะห์ ์ ตััดสินิ ใจ ยาเสพติดิ /ยาที่ใ่� ช้้ในทางที่ผ�่ ิดิ
ในชีีวิิต การติิดสารเสพติดิ และ และแก้้ปััญหาอย่่าง และอันั ตรายจากการใช้้
ซัักชวนให้้ผู้้อ� ื่ �นหลีีกเลี่�่ยง สร้้างสรรค์์ ยาเสพติดิ ในทางที่ผ่� ิดิ
สารเสพติดิ ข้้อ 6 รู้จ�้ ัักวิธิ ีีการ 2. สามารถให้้เหตุุผล
และขั้น� ตอนการตััดสิินใจ การปฏิเิ สธ การยับั ยั้ง� ชั่่ง� ใจ
และแก้้ไขปัญั หาที่่�ถููกต้้อง และโน้้มน้้าวใจเพื่่อ� นไม่่ให้้
ใช้้ยาเสพติดิ

แนวทางการจััดการเรีียนรู้้�ยาเสพติดิ ระดัับชั้้�นประถมศึึกษาปีีที่�่ 6

ลำ�ำ ดัับที่่� ชื่่อ� กิจิ กรรม เวลาที่ใ�่ ช้จ้ ััดกิจิ กรรม (นาทีี)

1 (เกี่่�ยว) กับั DRUGS 60
2 My choice 60

78 รู้ค้� ิดิ รู้�ท้ ััน ป้อ้ งกันั ยาเสพติิด

แนวทางการจััดการเรีียนรู้้�ยาเสพติิดระดับั ชั้้น� ประถมศึึกษาปีีที่�่ 6

เรื่อ�่ ง (เกี่ย� ว) กับั DRUGS (เวลา 60 นาทีี)

มาตรฐานการเรีียนรู้้�และตัวั ชี้้ว� ัดั

พ 5.1 ป.6/3 วิิเคราะห์์สาเหตุุของการติิดสารเสพติดิ และชักั ชวนให้้ผู้้�อื่น� หลีีกเลี่�่ยงสารเสพติดิ

สาระสำำ�คััญ

ในปััจจุุบัันสารเสพติิดแพร่่ระบาดอย่่างกว้้างขวาง ส่่งผลต่่อเด็็กและเยาวชน ที่�่ต้้องเผชิิญกัับสิ่�งยั่�วยุุ
ตััวแบบที่่�ไม่่เหมาะสม อัันตรายต่่างๆ ที่่�เกิิดขึ้น� จึงึ สมควรที่�่เด็ก็ เยาวชน หรืือนัักเรีียนต้้องทราบประเภทของ
สารเสพติดิ สาเหตุุของการติิดและวิธิ ีีการหลีีกเลี่่ย� งสารเสพติิด

จุุดประสงค์์การเรีียนรู้้� พฤติกิ รรมทัักษะชีวี ิิต สาระการเรีียนรู้้�

1. นัักเรีียนสามารถแยกแยะ องค์์ประกอบที่่� 2 1. รู้จ�้ ักั ประเภทของยาเสพติดิ
ประเภทของยาเสพติดิ ได้้ การคิิดวิิเคราะห์ ์ ตัดั สิินใจ 2. การใช้้ยาในการที่ผ�่ ิดิ
2. นักั เรีียนสามารถบอกวิิธีีที่จ่� ะ และแก้้ปััญหาอย่่างสร้้างสรรค์์ 3. ยาเสพติดิ ที่แ�่ พร่่ระบาด
ไม่่เข้้าไปยุ่่�งเกี่ย่� วกัับยาเสพติิดได้้ ข้้อ 6 รู้�จ้ ักั วิธิ ีีการและขั้�นตอน ในปัจั จุุบันั
การตัดั สิินใจและแก้้ไขปัญั หา
ที่ถ�่ ููกต้้อง

กิจิ กรรมการเรีียนรู้้�

ขั้้น� นำำ� (10 นาทีี)
นักั เรีียนชมคลิปิ วีีดิโิ อ/เนื้้อ� ข่่าว เรื่อ� ง “พ่่อคลั่่ง� ยา จับั ลููกแฝดฟาดพื้้น� ตายสยอง” และร่่วมกันั สนทนา
ถึึงประเภทการออกฤทธิ์์�ของยาเสพติิดที่ใ่� ช้้เสพในข่่าว

ขั้้น� กิิจกรรม (40 นาที)ี
1. นัักเรีียนฟัังครููให้้ความรู้เ�้ รื่�องประเภทการออกฤทธิ์์ข� องยาเสพติดิ
2. นัักเรีียนแบ่่งกลุ่่�ม กลุ่�่มละเท่่าๆ กััน จำ�ำ นวน 5 กลุ่�่ม หรืือตามความเหมาะสม สุ่�่มประเภท
การออกฤทธิ์์ข� องยาเสพติดิ กลุ่ม่� ละ 1 ประเภท เพื่่�อจััดทำำ�โปสเตอร์์ตามประเภทการออกฤทธิ์์�ที่�ส่ ุ่ม่� ได้้
3. นัักเรีียนร่่วมกัันจััดทำ�ำ โปสเตอร์์ที่�่แสดงถึึงยาเสพติิดที่�่แบ่่งตามการออกฤทธิ์์�ต่่อระบบประสาท
ส่่วนกลาง ประกอบไปด้้วย ประเภทการออกฤทธิ์์/� อาการ และยกตัวั อย่่างยาเสพติดิ ลงในกระดาษ 100 ปอนด์์
หรืือตามความเหมาะสม
4. นัักเรีียนแต่่ละกลุ่ม่� ออกมานำำ�เสนอหน้้าชั้�นเรีียน

Be Smart Say No To Drugs 79

กิิจกรรมการเรีียนรู้้�

ขั้้�นสรุปุ (10 นาที)ี
1. นักั เรีียนและครููร่่วมกัันสรุุปความรู้ท�้ ี่ไ่� ด้้จากกิจิ กรรมกลุ่ม่�
2. นักั เรีียนฟังั ครููให้้ความรู้เ�้ รื่อ� งการใช้้ยาในทางที่ผ�่ ิดิ และยาเสพติดิ ที่แ�่ พร่่ระบาดในปัจั จุุบันั เพิ่่ม� เติมิ
3. นักั เรีียนตอบคำ�ำ ถามครููโดยใช้้คำำ�ถาม R - C - A เพื่่�อนำำ�ไปสู่ก่� ารพัฒั นาทักั ษะชีีวิติ
R : นัักเรีียนรู้้ส� ึกึ อย่่างไรกับั คลิปิ วิิดีีโอ/เนื้้อ� ข่่าว
C : ในชีีวิิตประจำ�ำ วัันของนัักเรีียน เคยพบเห็็นเหตุุการณ์์ที่�่ใกล้้เคีียงกัับในคลิิปวิิดีีโอหรืือไม่่
นักั เรีียนทำ�ำ อย่่างไร
A : ถ้้าในอนาคต นักั เรีียนพบเห็น็ เหตุุการณ์ห์ รือื ข่่าวไม่่ว่่าจะผ่่านทางช่่องทางใดก็ต็ าม นักั เรีียน
สามารถแยกประเภทของการออกฤทธิ์์ข� องยาเสพติดิ ได้้หรือื ไม่่ และนักั เรีียนจะไม่่เข้้าไปยุ่ง�่ เกี่ย่� วกับั ยาเสพติดิ
ได้้อย่่างไร

ภาระ/ชิ้้�นงาน

สื่�อการนำ�ำ เสนอ เช่่น โปสเตอร์์ / การเขีียนเค้้าโครงเรื่�องราวหนัังสั้�น (Story Board) / หนัังสืือพิิมพ์์ /
แผ่่นพัับ / แต่่งเพลง

สื่อ�่ /แหล่่งเรีียนรู้้�

1. คลิปิ วิดิ ีีโอ/เนื้้�อข่่าว
2. กระดาษ 100 ปอนด์์ หรือื ตามความเหมาะสม
3. ดิินสอสีี/ปากกาสีีเมจิิก
4. ตัวั อย่่างโปสเตอร์์/ใบความรู้�้

การวััดผลและประเมิินผล

1. ประเมินิ ความรู้้ค� วามเข้้าใจของนักั เรีียนจากการนำ�ำ เสนอกิจิ กรรมกลุ่่ม�
2. สังั เกตพฤติกิ รรมการมีีส่่วนร่่วมในกิิจกรรมกลุ่ม่�

คลิิปวิิดีีโอ เรื่�อ่ ง
“พ่่อคลั่่ง� ยา จัับลูกู แฝดฟาดพื้้�นตายสยอง”

เนื้้�อข่า่ ว เรื่�่อง
“พ่่อคลั่่ง� ยา จัับลููกแฝดฟาดพื้้น� ตายสยอง”

80 รู้�้คิิด รู้�้ทันั ป้อ้ งกันั ยาเสพติิด

ใบความรู้้�ที่่� 1

Be Smart Say No To Drugs 81

ใบความรู้้�ที่่� 2

82 รู้้�คิิด รู้้�ทันั ป้อ้ งกันั ยาเสพติดิ