รายงานสรุปประเด็นการสัมมนา “ร่างพระราชบัญญัติการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ....”

รายงานสรปุ ประเดน็ การสมั มนา“รา่ งพระราชบญั ญตั กิ ารปฏบิ ตั ิ
ราชการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พ.ศ. ....

๕๓

๔.๒ การอภปิ รายแสดงความเหน็ และให้ขอ้ สงั เกต

๑. กฎหมายเก่ียวกับการปฏิบัติร าชการทางอิเล็กทรอนิกส์ เมื่อประกาศใช้บังคับแล้ว
ควรมีผลใช้บังคับเป็น การ ทั่วไปพร้อมกัน ทุกงาน ไม่ควรมีข้อยกเว้น ไม่ใช้กับ หน่วยงา นของรัฐ
ในฝ่ายนิตบิ ญั ญตั ิ ฝา่ ยตุลาการ องคก์ รอิสระตามรัฐธรรมนูญ องค์กรอยั การ (รา่ งมาตรา ๔) เน่ืองจาก
อาจจะทาให้เกดิ ความเกดิ ความลักล่นั และขาดความต่อเน่ืองในการติดต่อประสานงานระหว่างหน่วยงาน
หากหน่วยงานของรัฐหน่วยหน่งึ สามารถปฏิบตั ริ าชการทางอิเล็กทรอนกิ ส์ได้แต่อีกหน่วยงานไม่สามารถ
ปฏิบตั ิราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ได้

๒. หน่วยงานของรัฐแต่ละหน่วยมีความพรอ้ มและขีดความสามารถในการปฏิบัติราชการ
ทางอิเลก็ ทรอนิกสแ์ ตกต่าง ๆ ดงั นั้น สานกั งานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) ควรมกี าร
จัดทาคู่มือหรือแนวทางปฏิบตั ิเกี่ยวกับการปฏิบัติราชการทางอิเลก็ ทรอนิกสเ์ พ่ือเป็นแนวทางในการ
ปฏบิ ตั ริ าชการทางอเิ ล็กทรอนกิ ส์แก่หน่วยงานของรัฐ

๓. สานักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) หรือหน่วยงานที่เก่ียวข้อง
ควรจัดทาคู่มือหรือแนวทางประกาศให้ชดั เจนว่าหัวหนา้ หน่วยงานของรฐั ต้องดาเนินการใด ๆ บา้ ง
เพ่อื ใหเ้ ป็นไปตามร่างมาตรา ๒๐ ซ่งึ กาหนดให้ให้หวั หนา้ หนว่ ยงานของรัฐประกาศกาหนดช่องทาง
อิเล็กทรอนิกสส์ าหรับประชาชนตดิ ต่อราชการตามมาตรา ๑๐ และกาหนดระบบสาหรับการปฏิบัติ
หน้าทข่ี องเจ้าหน้าที่ของรฐั โดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ตามมาตรา ๑๖ ใหแ้ ล้วเสร็จภายใน ๙๐ วัน
นบั แตว่ ันทค่ี ณะรฐั มนตรมี ีมติ

๔. ร่างมาตรา ๑๐ วรรคหนึ่ง กาหนดให้ คาขออนญุ าตหรือการตดิ ต่อใด ๆ ทปี่ ระชาชนส่ง
ถึงหน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าท่ีของรัฐ ให้ถือว่าหน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐนั้น
ได้ รั บ คาข อน้ั น ตา มวัน แ ล ะเวลา ที่คา ข ออนุ ญ า ตห รือกา ร ติ ดต่ อ นั้ น ได้ เข้ า สู่ ร ะบ บ อิ เล็ กทร อนิ กส์
ของหนว่ ยงานของรัฐ เว้นแต่วันและเวลานั้นเป็นวนั หรือเวลานอกทาการของหน่วยงานของรัฐ
ใหถ้ อื ว่าหน่วยงานของรฐั หรือเจา้ หน้าท่ีของรฐั ได้รับในวันและเวลาทาการถัดไป

การให้ถือว่า “หน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าท่ีของรัฐได้รับคาขอตามวันและเวลาที่คาขอ
อนุญาตหรือการติดต่อน้ันได้เข้าสู่ระบบอิเล็กทรอนิกส์ของหน่วยงานของรฐั ” หากเกิดกรณีที่ระบบ
อเิ ล็กทรอนิกส์หรือระบบการส่ือสารของหน่วยงานผิดพลาดเกิดปัญหาติดขัดลา่ ช้าเอง การกาหนด
นี้จ ะส่งผลให้ภา ระหรือความรับผิดตกอยู่กับผู้ย่ืน คาขอ ดังนั้น เพ่ือให้เกิดความเป็น ธรร ม
จึงควรเร่ิมนับว่าหนว่ ยงานของรฐั หรือเจา้ หน้าทีข่ องรฐั ได้รับคาขอตั้งแตว่ ันทปี่ ระชาชนไดก้ ระทา
ธรุ กรรมผ่านระบบอิเล็กทรอนกิ ส์ของหน่วยงาน

นอกจากนี้ ร่างมาตรา ๑๐ ควรเพิ่มเติมบทบัญญัติเกี่ยวกับการติดตามสถานะหรือ
ความคืบหนา้ ของคาขอท่ีไดย้ ื่นแล้ว แมเ้ รื่องดังกลา่ วจะเป็นเรื่องท่ัวไปทใี่ นทางปฏิบัติหน่วยงานรัฐ
สามา รถดา เนินการได้อยู่แล้ว แต่หากได้มีกา รกาหนดไว้กฎหมา ยอย่างชัดเจ นก็จ ะยิ่งเป็น
หลักปร ะกัน ใน กา รอาน วยความสะดวกแก่ปร ะชาชนให้ตรงตามเจตนารมณ์ของกฎหมา ย
ท่ตี ้องการนาระบบอิเลก็ ทรอนิกส์มาใช้ระบบราชการเพ่ือประโยชน์ในการบริหารราชการแผ่นดิน

51

คณะกรรมาธกิ ารการเทคโนโลยสี ารสนเทศ การสอื่ สาร และการโทรคมนาคม วฒุ สิ ภา

รายงานสรปุ ประเดน็ การสมั มนา“รา่ งพระราชบญั ญตั กิ ารปฏบิ ตั ิ

ราชการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พ.ศ. .... ๕๔

อานวยความสะดวกและลดภาระให้แก่ประชาชน และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน
ทางเทคโนโลยีของประเทศ

๕. ใน ปัจจุบันประชาชนมีสมาร์ทโฟนกัน เกือบทั้งหมดแล้ว ดังนั้น เพื่อเป็น มาตรการ
ดา้ นความปลอดภัยเนอื่ งจากไม่ต้องการให้มีบุคคลปลอมตวั เขา้ มาดาเนนิ การทาธุรกรรมหรอื ติดต่อ
ราชการกับภาครัฐ สานักงานพัฒนารฐั บาลดิจทิ ัลอาจจัดทาแพลตฟอรม์ กลางขึ้นเพ่ือให้ประชาชน
ดาเนินการลงทะเบียนยืนยนั ตัวตน หากบุคคลใดประสงค์จะติดต่อราชการทางอิเล็กทรอนิกส์
ตอ้ งลงทะเบียนยืนยันตัวตนผ่านแพลตฟอร์มกลางก่อน เพื่อเป็นหลักประกันให้แก่หนว่ ยงาน รัฐ
ว่าบุคคลท่มี าตดิ ตอ่ ราชการนัน้ คือ ตัวจรงิ

๖. ควรมีการพจิ ารณาทบทวนร่างพระราชบัญญัติการปฏบิ ตั ริ าชการทางอเิ ลก็ ทรอนิกส์ พ.ศ.
.... ใช้บังคับ ครอบคลุมถึงการขออนุญ า ตและการอนุญ า ตตามกฎหมายจัดต้ังสภาวิชาชีพ
เพอื่ ให้สามารถนากฎหมายฉบับนี้ เฉพาะในส่วนที่เกย่ี วข้องกับการอนุญาต ตามมาตรา ๗ มาตรา ๘
มาตรา ๙ มาตรา ๑๐ มาตรา ๑๑ มาตรา ๑๒ มาตรา ๑๓ และมาตรา ๑๔ เป็นกฎหมายกลาง
ใช้บังคับได้ เพอื่ ประโยชน์ของประชาชนในการไดร้ ับบริการทางอิเล็กทรอนิกส์ เทียบเทา่ มาตรฐาน
ของหนว่ ยงานราชการ รวมถึงเพือ่ ประโยชน์ของประชาชนที่จะไดร้ บั ความอานวยสะดวกในการแสดง
หลกั ฐานในรปู แบบอิเล็กทรอนิกส์ ซงึ่ จะสามารถแก้ไขปญั หาในปัจจุบันที่เปน็ ภาระของประชาชน
ใน การ ส่งมอบหลักฐานสาเน าใบอนุญ าตและหลักฐาน หนังสือรับรองการได้รับใบอนุญ า ต
จากสภาวิชาชพี เพ่ือประกอบการยืน่ ขออนุญาตต่อหน่วยงานของรัฐตา่ ง ๆ เชน่ กฎหมายกอ่ สร้าง
กฎหมายโรงงาน เป็นตน้ อีกทงั้ จะเป็นประโยชน์ตอ่ การเชอื่ มโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานต่อไป

๗. รา่ งมาตรา ๔ วรรคหนึ่ง กาหนดให้ การปฏิบัตริ าชการทางอิเล็กทรอนิกส์ตามกฎหมาย
ดงั กลา่ วใช้บังคบั แกห่ น่วยงานของรฐั ทุกหน่วย เว้นแต่

๑) หน่วยงานของรฐั ในฝา่ ยนิติบญั ญตั ิ
๒) หน่วยงานของรฐั ในฝา่ ยตลุ าการ
๓) องคก์ รอสิ ระตามรัฐธรรมนูญ
๔) องค์กรอัยการ
๕) หนว่ ยงานอืน่ ของรัฐท่ีกาหนดในกฎกระทรวง
ท้ังน้ี หากหน่วยงา นของรัฐ ๕ ประเภทดังกล่าวจะใช้พร ะราชบัญ ญัติน้ีท้ังหมด
หรือบางส่วน จ ะต้องมีการดา เนินการตราเป็น พร ะราชกฤษฎีกาตา มมา ตรา ๔ วรรคสอง
โดย พร ะร าช กฤ ษฎี กา ดังกล่าวจ ะกา หน ดให้ ใช้แ ก่องค์กร ดังกล่า วท้ังองค์กร หรือบ างหน่วย งา น
หรืองานบางประเภทกไ็ ด้
ดงั น้ัน เพื่อให้เกิดการบรณู าการและปฏิรูประบบราชการของประเทศไปสู่ยุคดิจิทัล
และการปฏิบัติราชการของหน่วยงานรัฐด้วยกันเป็นไปในมาตรฐานเดียวกัน จึงควรมีการกาหนด
กรอบแนวทาง มาตร การ หรือระยะเวลา เบ้ืองต้น เพื่อเป็นการเร่งรัดให้หน่วยงานดังกล่า ว
มีกา รตร าพร ะร าชกฤษฎีกาเพื่อให้มีการ ใช้บังคับกฎ หมา ยเกี่ยวกับกา รปฏิบัติร าชกา ร
ทางอิเลก็ ทรอนกิ สใ์ นการปฏิบัติงานตามหนา้ ทีแ่ ละอานาจในหนว่ ยงานทง้ั ๕ ประเภทด้วย

52

คณะกรรมาธกิ ารการเทคโนโลยสี ารสนเทศ การสอ่ื สาร และการโทรคมนาคม วฒุ สิ ภา

รายงานสรปุ ประเดน็ การสมั มนา“รา่ งพระราชบญั ญตั กิ ารปฏบิ ตั ิ
ราชการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พ.ศ. ....

สว่ นท่ี ๕

ประมวลภาพการสมั มนา



รายงานสรปุ ประเดน็ การสมั มนา“รา่ งพระราชบญั ญตั กิ ารปฏบิ ตั ิ
ราชการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พ.ศ. ....

สว่ นที่ ๕

ประมวลภาสว่ พนทกี่ ๕ ารสมั มนา
ประมวลภาพการสัมมนา

รายงานสรปุ ประเดน็ การสมั มนา“รา่ งพระราชบญั ญตั กิ ารปฏบิ ตั ิ
ราชการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พ.ศ. ....

๕๘

56

คณะกรรมาธกิ ารการเทคโนโลยสี ารสนเทศ การสอ่ื สาร และการโทรคมนาคม วฒุ สิ ภา

รายงานสรปุ ประเดน็ การสมั มนา“รา่ งพระราชบญั ญตั กิ ารปฏบิ ตั ิ
ราชการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พ.ศ. ....

๕๙

57

คณะกรรมาธกิ ารการเทคโนโลยสี ารสนเทศ การสอ่ื สาร และการโทรคมนาคม วฒุ สิ ภา

รายงานสรปุ ประเดน็ การสมั มนา“รา่ งพระราชบญั ญตั กิ ารปฏบิ ตั ิ
ราชการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พ.ศ. ....

๖๐

58

คณะกรรมาธกิ ารการเทคโนโลยสี ารสนเทศ การสอื่ สาร และการโทรคมนาคม วฒุ สิ ภา

รายงานสรปุ ประเดน็ การสมั มนา“รา่ งพระราชบญั ญตั กิ ารปฏบิ ตั ิ
ราชการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พ.ศ. ....

ภาคผนวก



รายงานสรปุ ประเดน็ การสมั มนา“รา่ งพระราชบญั ญตั กิ ารปฏบิ ตั ิ
ราชการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พ.ศ. ....

รา่ งพระราชบญั ญตั กิ ารปฏบิ ตั ิ
ราชการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พ.ศ. ....
(ฉบบั คณะรฐั มนตรี เสนอรฐั สภา)