รายงานสรุปประเด็นการสัมมนา “ร่างพระราชบัญญัติการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ....”

รางมาตรา 15 การตดิ ตอ หรอื สงเรื่องถึง

มาตรา 15 ในการติดตอหรือสงเรื่องถึงกันในระหวางหนวยงานของรัฐดวย
ระหวางเจา หนาท่ขี องรฐั กับหนว ยงานของรัฐ หรอื ระหวางประชาชนกับหนวย
ของรัฐหรือเจา หนา ที่ของรัฐในสวนทเ่ี ก่ยี วกับหนา ที่หรืออาํ นาจของเจาหนาที่ขอ
น้ัน ถาไดกระทําโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกสแลวใหถือวาเปนการชอบด
กฎหมายและใชเปนหลักฐานไดต ามกฎหมาย หากหนวยงานของรัฐหนวยงานใ
สามารถรองรับวิธีการทางอเิ ล็กทรอนกิ สได จะตราพระราชกฤษฎีกายกเวนให
กรณี ๆ ไปก็ได โดยตอ งระบเุ หตผุ ล ความจําเปน และระยะเวลาทีจ่ ะยกเวน ให

ใหเปน หนาท่ขี องกรมบัญชกี ลาง และหนวยงานของรฐั อืน่ ท่ีมีอาํ นาจหนาท่อี น
หรอื ตรวจสอบความถกู ตอ งของการเบกิ จายเงิน การใชจ ายเงนิ หรือความถูกตอ
การปฏบิ ตั ิงานของเจา หนา ทข่ี องรัฐ ทจ่ี ะตอ งดําเนนิ การแกไ ขกฎหมาย กฎ ระเบ
ขอบงั คับ หรือมติใด ๆ ท่เี ปนอุปสรรคตอการดําเนนิ การตามวรรคหน่ึงใหแลวเ
โดยเร็ว

ในระหวางท่ียงั มิไดแกไ ขกฎหมาย กฎ ระเบยี บ ขอบังคบั หรือมติตามวรรค
ผูใ ดจะปฏิเสธความมอี ยหู รอื ความถกู ตอ งของเอกสารหลักฐานตามวรรคหนึ่งเพ
เพราะเหตุท่ีเอกสารหลกั ฐานนัน้ ทาํ โดยวธิ ีการทางอิเล็กทรอนกิ สม ิได

งกนั ในระหวางหนวยงานของรัฐดว ยกนั

ยกัน Domain
งาน
องรัฐ Agricultural

ดวย Education
ใดไม
หเปน Welfare

นุมัติ Health
องใน SMEs
บียบ
สร็จ Participation

สอง Focus Area ตามแผนพฒั นารัฐบาลดิจทิ ัลของ ประเทศไทย พ.ศ. 2563 - 2565
ภายใต พ.ร.บ. การบริหารงานและการใหบ รกิ ารภาครฐั ผานระบบดิจิทลั
พียง พ.ศ. 2562

7

รา งมาตรา 17 วธิ กี ารจัดเกบ็

มาตรา 17 บรรดาขอ มลู ขาวสารทีห่ นวยงานของรัฐตองจัดเก็บ
ตามกฎหมายวาดวยขอมูลขาวสารของราชการ หรือเอกสาร
อ่ืนใดทีอ่ ยูในความครอบครองของหนว ยงานของรัฐ และตอง
จัดเก็บตามกฎหมาย กฎ ระเบียบ ขอบังคับ หรือมติของ
คณะรัฐมนตรี ถาขอมูลขาวสารหรือเอกสารน้ันมิไดอยูใน
รูปแบบอเิ ลก็ ทรอนิกส คณะรัฐมนตรีจะมีมติใหหนวยงานของ
รัฐจัดเก็บ ในรูปแบบอิเล็กทรอนกิ สแ ทนการจดั เกบ็ เปนเอกสาร
และสง มอบเอกสารตนฉบับใหกรมศิลปากร เพื่อดําเนินการ
ตอ ไปตามกฎหมายวาดวยจดหมายเหตุแหง ชาติก็ได

วิธีการจัดเกบ็ และรูปแบบอเิ ล็กทรอนกิ สตามวรรคหน่งึ ตอ ง
เปน ไปตามมาตรฐานทค่ี ณะรฐั มนตรกี ําหนดตามมาตรา 6

บและรปู แบบอิเลก็ ทรอนกิ ส

Retention

8

รางมาตรา 19 หนว

มาตรา 19 ใหสํานักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราช
สํานกั งานคณะกรรมการกฤษฎกี า สํานกั งานพัฒนาธุรก
ทางอิเล็กทรอนิกส และสํานักงานพัฒนารัฐบาลดิจ
(องคก ารมหาชน) รวมกันจัดทําวิธีการทางอิเล็กทรอน
ตามมาตรา 6 เสนอตอคณะรฐั มนตรเี พ่ือกําหนดใหห นว ย
ของรัฐใชแ ละปฏบิ ตั ิ โดยจะจัดแบงวิธีการทางอเิ ลก็ ทรอน
เปนระยะเรม่ิ ตน และระยะตอ ๆ ไป ก็ได แตระยะแรกสําห
การเร่ิมตนดาํ เนนิ การตามพระราชบญั ญัตนิ ้ี จะตองจัดท
แลว เสร็จเสนอคณะรัฐมนตรพี จิ ารณาไดภ ายในสองรอยส
วันนบั แตว นั ทีพ่ ระราชบัญญตั ินีใ้ ชบังคบั

วยงานที่รบั ผดิ ชอบ

ชการ มาตรฐานทางอิเล็กทรอนิกส
กรรม ขอเสนอ
จิทัล • วรรคหน่ึง กาํ หนดใหเ ปนหนา ท่ี
นิกส ของสาํ นกั งานพฒั นารัฐบาล
ยงาน ดิจทิ ัล (องคการมหาชน)
นิกส • วรรคสอง กาํ หนดใหประสาน
หรับ ความรวมมอื โดยให
ทําให คณะกรรมการพฒั นารัฐบาล
สี่สิบ ดิจทิ ลั เปน ผกู าํ หนดแนวนโยบาย
หลกั เกณฑความรว มมอื (กาํ หนด
Lead Regulator)

9



รายงานสรปุ ประเดน็ การสมั มนา“รา่ งพระราชบญั ญตั กิ ารปฏบิ ตั ิ
ราชการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พ.ศ. ....

นางสาวพลอย เจรญิ สม
เจา้ หนา้ ทบ่ี รหิ ารอาวโุ ส
สำ� นกั งานพฒั นาธรุ กรรมทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์



สพธอหนา้ ท่ีของ

ขับเคลอ่ื น ส่งเสริม พัฒนา ชว่ ย Tran
แผนธรุ กรรมฯ และ กากบั ดูแล Digitaliz

บนพื้นฐานของขอ้ มลู digital services ภาครัฐ (ม.5(3)
ทีเ่ ช่อื ถือได้ (ม. 5(4), (5), (6), (7))
(ม.5(1), (2), (9))

เศรษฐกจิGO digital S
e-Com
DIGITAL

ETDAwith

www.etda.or.th Facebook: ETDA Thailand

อ.

nsform สนบั สนนุ การ สรา้ งภมู ิคมุ้ กนั
ze เตบิ โตของ ดา้ น digital
e-Commerce
)) ใหช้ มุ ชน และประชาชน
โดยการสร้างความเชอ่ื ม่นั (ม.5(8), (10))
(ม.5(3), (8))

Services Digital citizens

+ สังคมmmerce

1

หลักการ

กฎหมาย e-Transact

“รองรบั สถานะทางกฎหมายของ
ข้อมลู อเิ ล็กทรอนกิ ส์”

หา้ มปฏเิ สธเพียงเพราะว่าเปน็ ขอ้ มลู ห
อิเลก็ ทรอนกิ ส์
(ม.7)

Functional Equivalent
Approach

“ใชบ้ ังคบั เพ่ือเสริมกฎหมายอ่ืน”

(เสริมใหท้ าในรูปแบบอิเลก็ ทรอนกิ ส์ได้)

tion

หลกั ความ Technology
เป็นกลางทาง Neutrality

เทคโนโลยี

หลักความเทา่
เทียมกัน

หลักเสรภี าพ
การแสดงเจตนา

Party
Autonomy

”

การพัฒนาของไทย

กฎหมาย e-Transaction

รองรบั สถานะทางกฎหมายของ รอง
ข้อมูลอเิ ลก็ ทรอนิกส์ สัญ
ขอ้
Model Law on รองรับสถานะทางกฎหมายของ
Electronic ลายมอื ชื่ออเิ ลก็ ทรอนิกส์ The
Con
Commerce Model Law on Transition Period Ele
Electronic Com
Signatures Paper -> Electronic Inte
Electronic -> Paper

พ.ร.บ.วา่ ด้วยธรุ กรรมทาง พ.ร.บ.ว่าด้วยธรุ กรรมทาง
อิเล็กทรอนกิ ส์ อเิ ล็กทรอนกิ ส์ (ฉบับที่ 2)

พ.ศ. 2544 พ.ศ. 2551

Next Step

UNCITRAL Model Law on Electronic Trans

เช่น ตัว๋ เงิน, Bill of Lading

งรบั การทา รองรับ
ญญาระหวา่ งประเทศในรูปแบบ การพิสูจนแ์ ละยืนยันตัวตนทาง
อมลู อเิ ล้กทรอนิกส์ ดจิ ทิ ลั

e United Nations พ.ร.บ.ว่าด้วยธุรกรรมทาง
nvention on the Use of อิเล็กทรอนกิ ส์ (ฉบับที่ 4)
ectronic
mmunications in พ.ศ. 2562
ernational Contracts

พ.ร.บ.ว่าด้วยธุรกรรมทาง
อิเล็กทรอนิกส์ (ฉบบั ที่ 3)

พ.ศ. 2562

sferable Records

ขอบเขตการใช้

กฎหมาย e-Transaction

“ธุรกรรม ทาง อ

ธรุ กรรมทางแพ่งและพาณิชย์

เช่น
▪ การทาสัญญากู้ยืมเงินทางอิเล็กทรอนกิ ส์
▪ การปลดหนี้เงินกทู้ างอิเลก็ ทรอนกิ ส์

หมายเหตุ ไม่ใช้กับ (1) ธุรกรรมเก่ียวกบั ครอบครวั
(2) ธรุ กรรมเก่ยี วกบั มรดก

อิเล็กทรอนิกส์” (ม.3)

ธรุ กรรมทางอิเล็กทรอนกิ ส์ภาครฐั

เชน่
▪ การยน่ื ภาษีทางออนไลน์
▪ การยน่ื ขออนุญาตนาเข้าส่งออก

น้าตาลทราย

4





ภธารรุ กกจิ สรพธรอม. กับทางอิเล็ก
e-Document & e-Signat

1. จดั ทาหลกั เกณฑแ์ ละกฎหมาย
รองรับการดูแล Digital Service ท่มี คี ว

2. จัดทามาตรฐานและ Guideline กา
เป็นมาตรฐานกลางสอดคล้องสากล (ขมธ

3. ใหค้ าปรกึ ษาและคาแนะนาการใช้งาน
ให้กับหน่วยงานของรัฐและเอกชน

4. มี Testbed และ Sandbox เพื่อท
เพ่ือใหเ้ ป็นไปตามกฎหมายและมาตรฐาน

5. จัดทามาตรฐานและโครงสร้างขอ้ ม
e-Signature ท่ีแลกเปลยี่ นไดต้ าม
25 หน่วยงาน 67 เอกสาร

กทรอนิกส์

ture

วามสาคัญ เชน่ Digital ID

ารใช้งาน e-Document & e-Signature

ธอ. 23-2563 : ELECTRONIC SIGNATURE GUIDELINE)

น e-Document & e-Signature

ทดสอบ e-Document & e-Signature

มูลรองรับ e-Document &
มมาตรฐาน

6. สนบั สนนุ ใหเ้ อกสารสาคญั มกี ารจดั
e-Document & e-Signature แ

การจัดทาใบกากับภาษี การจดั ทาใบกากบั ภาษีฯ
ใบเพ่ิมหนี้ ใบลดหนี้ ใบรับ ในรปู แบบอเิ ลก็ ทรอนิกส์
ในรปู แบบอเิ ล็กทรอนิกส์ ทเี่ ปน็ ทางเลอื กให้ผปู้ ระกอบการทม่ี ี
แทนกระดาษ รายไดไ้ ม่เกิน 30 ลบ./ปี

830,132,301 ฉบับ 303,060 ฉบบั

ขอ้ มลู สะสม ณ กุมภาพันธ์ 2564 ข้อมูลสะสม ณ มนี าคม 2564

7. จัดทาบรกิ ารหรอื ระบบรองรับการใช
e-Document & e-Signature

ระบบประทบั เวลาเอกสารอเิ ลก็ ทรอน
ที่อิงเวลามาตรฐาน ตวั อย่าง

• e-Tax Invoice by e-Mail
• ใบอนญุ าตของกรมเจา้ ทา่
• คาสั่งศาลปกครอง
• e-Transcript ของมหาวิทยาลยั
• ใบเสรจ็ คา่ รักษาพยาบาล (ศิรริ าช)

ดทาและลงนามด้วย
แก่หน่วยงานตา่ งๆ

หนว่ ยงานของรฐั ออกใบเสรจ็ รบั เงิน หน่วยงานของรฐั
อเิ ล็กทรอนกิ ส์ แทนกระดาษ ใช้ลายมอื ชือ่ อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์
ออกใบอนญุ าตอเิ ลก็ ทรอนิกส์
โรงพยาบาลศิรริ าช สานักงานคณะกรรมการอ้อยและน้าตาลทราย

5,422,564 ฉบบั 392,521 ฉบับ

ต้งั แต่ 1 พฤศจิกายน 2562 ถงึ 31 ธันวาคม 2563 ต้ังแต่ 1 พฤษภาคม 2560 - 31 ธนั วาคม 2563

ช้งาน

นิกส์ ระบบตรวจสอบความน่าเชอ่ื ถอื
ของเอกสารอิเลก็ ทรอนิกส์
ทลี่ งลายมือช่อื อิเลก็ ทรอนิกส์
ด้วย Digital Signature

8. บรกิ ารรับรองธุรกจิ ดิจทิ ลั
เช่น ธุรกิจการนาส่งใบกากับภาษ
รบั รองระบบสารสนเทศสาหรบั ผ้ใู หบ้ รกิ ารนาส่ง
ใบกากับภาษีอิเลก็ ทรอนกิ ส์และใบรับอเิ ลก็ ทรอนกิ

9. สรา้ งความเขา้ ใจและการรับร้ตู ่อก
ให้สามารถใช้งานได้ อยา่ งเขา้ ใจและปลอดภัย
e-Signature ในรูปแบบ Music Video

กวา่ 2,493,000 ววิ

ษีอเิ ล็กทรอนกิ ส์

กส์ให้กบั กรมสรรพากร

การใช้งาน e-Document & e-Signature

e-Signature ในรปู แบบบทความ

ข้อเสนอแนะ

จากการประเมนิ ผลสัมฤทธิ์ทา

ดา้ นการทาธรุ กรรมทางอเิ ล็กทร

❑ ไม่มีกฎหมายบงั คับใหห้ นว่ ยงานรฐั ปฏบิ ตั ิตาม พ
ออกกฎหมายกาหนดหนา้ ทข่ี องหน่วยงานรฐั อา
ร่าง พ.ร.บ. การปฏบิ ัติราชการอิเลก็ ทรอนกิ ส์

❑ ขอ้ มูลภาครฐั ยงั ไม่สามารถเชอ่ื มโยงฐานข้อมลู ร
❑ ภาครฐั ยังยอมรบั เอกสารทางอเิ ล็กทรอนกิ ส์น้อ
❑ ควรจัดทา Roadmap สาหรบั ภาครฐั เพื่อใหท้ ร

ความพร้อมเพื่อปรับกระบวนงานภายในของตน

างกฎหมาย

รอนกิ ส์ภาครฐั

พ.ร.บ. จงึ จาเป็นต้อง
าทิ

ระหวา่ งกนั ได้อย่างครบถว้ น
อย
ราบแนวทางในการเตรียม

(รา่ ง) พระราชบัญญัตกิ ารปฏบิ
ทางอิเล็กทรอนกิ ส์ พ.ศ

เพ่ือเป็นกฎหมายกลาง ส่งเสริมใหก้ าร
และการให้บริการของภาครัฐสามารถใช
ทางอิเล็กทรอนกิ ส์เป็นหลักได้ในเรื่องต

เพิ่มระดบั ความเขม้ ข้นของการใชบ้ ังคบั

ตอ้ งทา : รา่ งกฎหมายการปฏบิ ตั ริ าชการ
ทางอเิ ล็กทรอนิกส์

ควรทา : กฎหมายการบรหิ ารงานและ
การใหบ้ ริการภาครฐั ผา่ นระบบดจิ ทิ ัล

(กฎหมายรฐั บาลดจิ ทิ ลั )

ส่งเสริม : กฎหมายวา่ ดว้ ยธรุ กรรม
ทางอิเล็กทรอนกิ ส์

บตั ิราชการ
ศ. ....

รทางาน
ชว้ ธิ กี าร
ต่าง ๆ

10

หลักการสาคัญ

การอานวยความสะดวกให้กบั ประชาชน

• รองรับการยื่นขออนญุ าตและเอกสารประกอบของ
ประชาชนด้วยวธิ ีการทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ พรอ้ ม
ผลทางกฎหมาย และหา้ มหน่วยงานรฐั ปฏเิ สธ
และเมอ่ื ยน่ื ด้วยวิธกี ารทางอิเล็กทรอนกิ ส์
o ไม่ต้องย่นื เอกสารหลายชดุ
o ไม่ตอ้ งรับรองสาเนาเอกสาร
o ไม่จาต้องใชแ้ บบ Form โดยต้องมขี อ้ มลู คาขอ
ครบถว้ น
ยกเว้นไม่ใช้กับกิจกรรมบางเรอ่ื ง

• เมอื่ ประชาชนได้ยน่ื คาขอทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์แล้ว
การส่งเอกสารให้ประชาชนหลงั จากน้ันสามารถ
ทาเปน็ อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ได้

• ถ้าเอกสารที่ตอ้ งใช้ประกอบออกโดยหนว่ ยงานรฐั ใด
ให้หนว่ ยงานรฐั ที่รับคาขอทาสาเนาและรบั รอง
ความถกู ตอ้ งของสาเนานนั้ เอง

• รองรบั การแสดงใบอนญุ าตในทเี่ ปิดเผยหรอื ตอ่
เจา้ หนา้ ที่ ดว้ ยวิธกี ารทางอเิ ล็กทรอนกิ ส์ ตามวธิ ีการ
ที่กาหนด

หนา้ ทหี่ นว่ ยงานของรัฐ

• กาหนดวิธกี ารทางอิเล็กทรอนิกส์เพื่อใหผ้ ้ขู ออนุญาต
สามารถปฏบิ ตั ิเพิ่มเตมิ ได้ แตต่ อ้ งเป็นไปเพื่อ
อานวยความสะดวก เพื่อการยืนยนั ตวั ตน
ไมเ่ ป็นการเพิ่มภาระแก่ผขู้ ออนญุ าต

• สามารถกาหนดให้ใช้การยืนยันตวั ตนด้วยวิธอี ื่น
นอกจากการแสดงบตั รประจาตวั ประชาชนหรอื
หนังสือเดนิ ทางได้ ถา้ เปน็ การสะดวกข้นึ

• รองรับการตรวจสอบความถกู ตอ้ งแท้จรงิ ของ
บตั รประจาตวั ประชาชนกบั สานกั ทะเบยี นกลาง
ทางอเิ ลก็ ทรอนิกส์

• กาหนดชอ่ งทางอเิ ลก็ ทรอนิกส์และระบบ เพ่ือให้
ผขู้ ออนญุ าตหรอื หน่วยงานของรฐั ดว้ ยกันสามารถ
ติดตอ่ ผ่านช่องทางดงั กลา่ วได้

• รองรับการจดั เกบ็ ขอ้ มลู ข่าวสารหรอื เอกสาร
ดว้ ยวิธีการทางอิเลก็ ทรอนิกส์

11