แผนการสอนการงานอาชีพ 5

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  38

10 บนั ทกึ หลงั การจดั การเรียนรู้

1. ความสาํ เร็จในการจดั การเรียนรู้
แนวทางการพฒั นา

2. ปัญหา/อุปสรรคในการจดั การเรียนรู้
แนวทางแกป้ ัญหา

3. สิ่งท่ีไม่ไดป้ ฏิบตั ิตามแผน
เหตุผล

4. การปรับปรุงแผนการจดั การเรียนรู้

ลงชื่อ (ผ้สู อน)
/ /

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  39

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 2

การจัดการเสื้อผ้าอย่างมีประสิทธิภาพ

สาระท่ี 1 การดาํ รงชีวติ และครอบครัว ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3 เล่ม 1
หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 จดั การเสื้อผ้าอย่างไรดี เวลา 4 ช่ัวโมง

1 สาระสําคญั

การซกั ผา้ การตากผา้ การพบั ผา้ และการจดั เก็บเส้ือผา้ เป็ นงานเกี่ยวกบั การดูแลรักษาเส้ือผา้ ท่ี
ทุกคนตอ้ งทาํ เป็ นประจาํ ถา้ มีการจดั การเส้ือผา้ อย่างประณีตและมีประสิทธิภาพก็จะช่วยประหยดั เวลา
แรงงาน ทรัพยากร และค่าใชจ้ ่ายของครอบครัว

2 ตวั ชี้วดั ช้ันปี

1. อภิปรายข้นั ตอนการทาํ งานที่มีประสิทธิภาพ (ง 3.1 ม. 3/1)
2. ใชท้ กั ษะในการทาํ งานร่วมกนั อยา่ งมีคุณธรรม (ง 3.1 ม. 3/2)
3. อภิปรายการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะการจดั การเพอ่ื การประหยดั พลงั งาน ทรัพยากร
และส่ิงแวดลอ้ ม (ง 3.1 ม. 3/3)

3 จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อภิปรายข้นั ตอนการจดั การเส้ือผา้ อยา่ งมีประสิทธิภาพได้ (K)
2. มีความรับผดิ ชอบและจดั การเส้ือผา้ ดว้ ยความประณีตและรอบคอบ (A)
3. มีทกั ษะในการซกั ผา้ ตากผา้ พบั ผา้ และการจดั เกบ็ เส้ือผา้ ตามกระบวนการทาํ งาน
อยา่ งมีประสิทธิภาพ (P)

4 การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

ด้านความรู้ (K) ด้านคุณธรรม จริยธรรม ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)

1. สงั เกตการตอบคาํ ถาม และค่านิยม (A) 1. สงั เกตทกั ษะการใชอ้ ุปกรณ์
และการอภิปราย และเคร่ืองมือทาํ งาน
1. สงั เกตความรับผดิ ชอบและ
2. ตรวจผลงานการจดั การเส้ือผา้ ความประณีตและรอบคอบ 2. สงั เกตพฤติกรรมในขณะ
โดยการซกั ผา้ การตากผา้ ในการทาํ งาน ปฏิบตั ิกิจกรรมร่วมกบั ผอู้ ่ืน
การพบั ผา้ และการจดั เกบ็
เส้ือผา้ 2. ประเมินพฤติกรรมนกั เรียน 3. ประเมินพฤติกรรมนกั เรียน
3. ตรวจการทาํ แบบทดสอบ ตามแบบประเมินดา้ น ตามแบบประเมินดา้ นทกั ษะ/
หลงั เรียน (Post-test) คุณธรรม จริยธรรม และ กระบวนการ
ค่านิยม

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  40

5 สาระการเรียนรู้

การจดั การเส้ือผา้ อยา่ งมีประสิทธิภาพ
6 แนวทางบูรณาการ

ภาษาไทย การตอบคาํ ถาม การอภิปราย
วิทยาศาสตร์ การนาํ เทคโนโลยมี าใชป้ ระโยชนใ์ นการดาํ รงชีวิต
สงั คมศึกษาฯ การนาํ แนวทางของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งมาใชใ้ นการทาํ งาน
สุขศึกษาฯ การส่งเสริมความปลอดภยั ในการใชเ้ คร่ืองมือในการทาํ งาน
ภาษาต่างประเทศ การเขียนอธิบายวธิ ีการจดั การเส้ือผา้ เป็นภาษาองั กฤษ

7 กระบวนการจัดการเรียนรู้

ข้ันที่ 1 ข้นั นําเข้าสู่บทเรียน

ครูถามคาํ ถามเพื่อกระตุน้ ความคิดและความสนใจของนกั เรียน เช่น
1) เทคโนโลยที ี่ช่วยเพิม่ ประสิทธิภาพในการทาํ งานมีอะไรบา้ ง
2) ถา้ ไมม่ ีเทคโนโลยเี ราจะสามารถทาํ งานใหม้ ีประสิทธิภาพไดอ้ ยา่ งไร
3) ทกั ษะใดบา้ งที่ควรนาํ มาใชใ้ นการจดั การเส้ือผา้ อยา่ งมีประสิทธิภาพ

ข้นั ท่ี 2 ข้ันสอน

ชั่วโมงที่ 1 ทักษะในการจัดการและการดูแลรักษาเสื้อผ้า
1. ครูตรวจบนั ทึกความรู้/ให้นักเรียนนําคาํ ถามมาร่วมกนั สนทนาเกี่ยวกบั งานท่ีมอบหมายให้
นกั เรียนทาํ
2.ครูใหน้ กั เรียนทบทวนความรู้เก่ียวกบั กระบวนการทาํ งาน
3. นักเรียนอาสาสมคั ร 2–3 คน เล่าประสบการณ์การทาํ งานเกี่ยวกบั การดูแลรักษาเส้ือผา้ ตาม
กระบวนการทาํ งาน
4. ครูนําเส้ือผา้ ที่มีคราบสกปรกมาให้นักเรียนดู แล้วให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน
อภิปรายวิธีการจดั การกบั เส้ือผา้ ท่ีมีคราบสกปรก
5. นักเรียนฝึ กความคล่องในการคิด โดยบอกช่ือวสั ดุ อุปกรณ์ และเคร่ืองมือในการดูแลรักษา
เส้ือผา้ มาใหไ้ ดม้ ากที่สุดภายในเวลา 1 นาที
6. ครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกบั ทกั ษะกระบวนการทาํ งาน ทกั ษะการจดั การ และทกั ษะการใช้
อุปกรณ์และเครื่องมือ แลว้ ใหน้ กั เรียนซกั ถามขอ้ สงสยั
7. นกั เรียนศึกษาเร่ือง ทกั ษะในการจดั การและการดูแลรักษาเส้ือผา้ จากหนังสือเรียน รายวิชา
พ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  41

ชั่วโมงที่ 2 การซักผ้าและการตากผ้า
1. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน อภิปรายร่วมกนั เก่ียวกบั วิธีการซกั ผา้ และการตากผา้ สรุปผล
แลว้ นาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน
2. นกั เรียนช่วยกนั เสนอแนะแนวทางการซกั ผา้ และตากผา้ ที่มีประสิทธิภาพ
3. นกั เรียนทบทวนวธิ ีการทาํ งานตามกระบวนการทาํ งาน
4. นักเรียนกลุ่มเดิมร่วมกนั วางแผนในการซักผา้ และการตากผา้ โดยเน้นประสิทธิภาพในการ
ทาํ งาน แลว้ นาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน และใหน้ กั เรียนกลุ่มอ่ืน ๆ วิพากษว์ ิจารณ์พร้อมให้ขอ้ เสนอแนะ
แลว้ คดั เลือกกลุ่มท่ีวางแผนงานไดด้ ีท่ีสุด
5. นกั เรียนกลุ่มที่ไดร้ ับการคดั เลือกสาธิตวธิ ีการซกั ผา้ และการตากผา้
6. นกั เรียนอภิปรายวิธีการซักผา้ และการตากผา้ ในประเด็นประสิทธิภาพการทาํ งาน การจดั การ
การประหยดั พลงั งานและสิ่งแวดลอ้ ม
7. นกั เรียนศึกษาเรื่อง การซกั ผา้ และการตากผา้ จากหนงั สือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพ
และเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
8. ครูอธิบายเพมิ่ เติมและสรุปเกี่ยวกบั การซกั ผา้ และการตากผา้ ท่ีมีประสิทธิภาพ
ช่ัวโมงท่ี 3 การพบั ผ้า
1. นกั เรียนอาสาสมคั ร 5 คน แสดงวิธีการพบั ผา้ ประเภทต่าง ๆ ไดแ้ ก่ เส้ือเชิ้ต เส้ือยืด กระโปรง
กางเกงขายาว และชุดช้นั ใน
2. ครูเปิ ดสื่อการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1
เรื่อง การพบั ผา้ แลว้ อธิบายเก่ียวกบั วธิ ีการพบั ผา้ ประเภทต่าง ๆ พร้อมกบั สาธิตใหน้ กั เรียนดู
3. ครูแนะนาํ วธิ ีการพบั ผา้ เพ่ิมเติมโดยเนน้ ความประณีตในการพบั ผา้
4. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน ส่งตวั แทนกลุ่มแข่งขนั กนั พบั ผา้ ประเภทต่าง ๆ โดยครูเป็ น
กรรมการตดั สิน
5. นกั เรียนศึกษาเรื่อง การพบั ผา้ จากหนงั สือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี
ม. 3 เล่ม 1 หรือสื่อการเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี สมบรู ณ์แบบ ม. 3 เล่ม 1
ชั่วโมงท่ี 4 การจัดเกบ็ เสื้อผ้า
1. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเก่ียวกบั วิธีการจดั เก็บเส้ือผา้ ท่ีพบั แลว้ และเสนอแนะวิธีการ
จดั เก็บแบบมีประสิทธิภาพ
2. นักเรียนศึกษาเร่ือง การจดั เก็บเส้ือผา้ จากหนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและ
เทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 หรือสื่อการเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี สมบรู ณ์แบบ ม. 3 เล่ม 1
3. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายวิธีการพบั ผา้ เพื่อจดั กระเป๋ าเดินทางและจดั เกบ็ เขา้ ตูเ้ ส้ือผา้
4. ครูอธิบายเพ่ิมเติมเก่ียวกบั การจดั เกบ็ เส้ือผา้ โดยเนน้ ความประณีตและรอบคอบ

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  42

5. ครูเสริมความรู้อาเซียนเกยี่ วกบั การแต่งกายของประชาชนในประเทศสมาชิกอาเซียน เช่น
– ชาวมลายูในอินโดนีเซีย มาเลเซีย บรูไน และภาคใต้ของไทยจะแต่งกายอย่างมิดชิดและ

สุภาพเรียบร้อย ท้ังในสถานที่ราชการและที่สาธารณะ โดยผู้หญิงสวมผ้าคลุมศีรษะและเสื้อผ้าท่ีคลุม
ร่างกายจรดปลายเท้า สําหรับผู้ชายสวมเสื้อแขนยาวตัวยาวถึงเข่า ใส่กางเกงขายาว และสวมโสร่งทับอีก
ช้ันหน่ึง

– ประเทศลาวและเมยี นมานิยมแต่งกายด้วยผ้าถุงหรือผ้าซ่ิน
6. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน แข่งขนั จดั กระเป๋ าเดินทาง โดยให้หัวหน้ากลุ่มทุกกลุ่มเป็ น
กรรมการตดั สินร่วมกบั ครู และใหร้ างวลั แก่ผเู้ ขา้ แข่งขนั จดั กระเป๋ าเดินทางไดด้ ีและมีประสิทธิภาพมากที่สุด
7. ครูเปิ ดสื่อการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1
เรื่อง แบบทดสอบหลงั เรียน หรือคู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
ตอนที่ 3 เอกสาร/ความรู้เสริมสาํ หรับครู แลว้ ให้นกั เรียนทาํ แบบทดสอบหลงั เรียน (Post-test) จาํ นวน 10
ขอ้ เวลา 10 นาที

ข้นั ท่ี 3 ข้นั สรุป

1. นกั เรียนอภิปรายสรุปวิธีการจดั การเส้ือผา้ โดยการซกั การตาก การพบั และการจดั เกบ็ เส้ือผา้
แลว้ ใหแ้ ต่ละคนเขียนแผนท่ีความคิด

2. ครูมอบหมายงานให้นักเรียนไปศึกษาเนือ้ หาในหน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 สํารับครัวไทย เพอื่ จดั การ
เรียนรู้คร้ังต่อไป (โดยเปิ ดส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 หน่วยการ
เรียนรู้ที่ 1 เร่ือง คาํ ถามเชื่อมโยงสู่บทเรียนต่อไป)

ข้นั ท่ี 4 ข้นั ฝึ กฝนนักเรียน

1. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน อภิปรายวธิ ีการซกั ผา้ และการตากผา้ แบบมีประสิทธิภาพ
2. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน ปฏิบตั ิการซกั ผา้ และตากผา้
3. นกั เรียนสาธิตวิธีการพบั ผา้ การตากผา้ และการจดั เกบ็ เส้ือผา้
4. นกั เรียนแข่งขนั กนั พบั ผา้ และจดั กระเป๋ าเดินทาง
5. นกั เรียนทาํ แบบฝึ กทกั ษะ รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 กิจกรรมท่ี 4
วางแผนซักผา้ กิจกรรมที่ 5 สาธิตการซักผา้ และตากผา้ กิจกรรมท่ี 6 ปฏิบัติการพบั ผา้ กิจกรรมท่ี 7
จดั กระเป๋ าเดินทาง กิจกรรมท่ี 8 เรียนรู้เร่ืองการจดั การเส้ือผา้ ดว้ ยโครงงาน กิจกรรมท่ี 9 ประยุกต์ใชใ้ น
ชีวิตประจาํ วนั และกิจกรรมท่ี 10 คาํ ถามชวนตอบ

ข้ันท่ี 5 ข้ันนําไปใช้

นาํ วิธีการซกั ผา้ การตากผา้ การพบั ผา้ และการจดั เก็บเส้ือผา้ แบบมีประสิทธิภาพไปใชใ้ นชีวิต
ประจาํ วนั และแนะนาํ วธิ ีการทาํ งานท่ีมีประสิทธิภาพแก่สมาชิกในครอบครัวหรือญาติ

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  43

น 8 กจิ กรรมเสนอแนะ

1. กจิ กรรมสําหรับกลุ่มสนใจพเิ ศษ
1) นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน สมั ภาษณ์ผรู้ ู้หรือผจู้ ดั การร้านซกั รีดเส้ือผา้ เกี่ยวกบั วธิ ีการ

ซกั ผา้ การตากผา้ การพบั ผา้ และการจดั เกบ็ เส้ือผา้ แบบมีประสิทธิภาพ แลว้ สรุป
2) นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน วิเคราะห์วธิ ีการซกั ผา้ การตากผา้ การพบั ผา้ และการ

จดั เกบ็ เส้ือผา้ แบบมีประสิทธิภาพ แลว้ สรุป
2. กจิ กรรมสําหรับฝึ กทักษะเพมิ่ เติม
นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน คน้ ควา้ เพิ่มเติมเก่ียวกบั วิธีการซกั ผา้ การตากผา้ การพบั ผา้

และการจดั เกบ็ เส้ือผา้ แบบมีประสิทธิภาพ แลว้ จดั ทาํ รายงาน

9 ส่ือ/แหล่งการเรียนรู้

1. สื่อส่ิงพิมพ์ เช่น ตาํ ราการดูแลรักษาเส้ือผา้
2. สื่อโทรทศั น์ เช่น รายการท่ีใหค้ วามรู้เก่ียวกบั การดูแลรักษาเส้ือผา้
3. ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ เช่น เวบ็ ไซตเ์ กี่ยวกบั การดูแลรักษาเส้ือผา้
4. สถานที่ เช่น บา้ น โรงเรียน ร้านซกั รีดเส้ือผา้ โรงแรม
5. บุคคล เช่น ครู ผเู้ ช่ียวชาญ ผจู้ ดั การร้านซกั รีดเส้ือผา้ ผจู้ ดั การโรงแรม
6. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
7. แบบฝึกทกั ษะ รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
8. คู่มือการสอน รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
9. ส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพว์ ฒั นา
พานิช จาํ กดั

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  44

10 บนั ทกึ หลงั การจดั การเรียนรู้

1. ความสาํ เร็จในการจดั การเรียนรู้
แนวทางการพฒั นา

2. ปัญหา/อุปสรรคในการจดั การเรียนรู้
แนวทางแกป้ ัญหา

3. สิ่งท่ีไม่ไดป้ ฏิบตั ิตามแผน
เหตุผล

4. การปรับปรุงแผนการจดั การเรียนรู้

ลงชื่อ (ผ้สู อน)
/ /

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  45

หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สํารับครัวไทย

9 ช่ัวโมง

ผงั มโนทศั น์เป้ าหมายการเรียนรู้และขอบข่ายภาระงาน

ความรู้ ทกั ษะ/กระบวนการ
อาหารสาํ รับสาํ หรับ ทกั ษะกระบวนการ
ครอบครัว
การวางแผนประกอบ ทาํ งาน
อาหาร ทกั ษะการจดั การ
การประกอบอาหาร ทกั ษะการใชอ้ ปุ กรณ์
สาํ รับคาว
การประกอบอาหาร และ
สาํ รับหวาน เคร่ืองมือ

ั ํั ทกั ษะการทาํ งาน
ร่วมกนั

ัํ

สํารับครัวไทย

ภาระงาน/ชิ้นงาน คุณธรรม จริยธรรม และค่านยิ ม
ทาํ รายงาน มีเจตคติท่ีดีต่อการทาํ งาน
จดั ทาํ รายการอาหาร มีความรับผดิ ชอบ
วางแผนจ่ายอาหาร มีความสะอาด
แผนท่ีความคิดสรุปความรู้ มีความประหยดั
สมุดภาพอาหารสาํ รับ มีมารยาทในการทาํ งาน
แผน่ พบั เผยแพร่ความรู้
ประกอบอาหารสาํ รับคาว
ประกอบอาหารสาํ รับหวาน
จดั อาหารสาํ รับคาว–หวาน

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  46

ผงั การออกแบบการจัดการเรียนรู้

หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สํารับครัวไทย

ข้นั ท่ี 1 ผลลพั ธ์ปลายทางทตี่ ้องการให้เกดิ ขนึ้ กบั นักเรียน

ตวั ชี้วดั ช้ันปี

1. อภิปรายข้นั ตอนการทาํ งานที่มีประสิทธิภาพ (ง 3.1 ม. 3/1)

2. ใชท้ กั ษะในการทาํ งานร่วมกนั อยา่ งมีคุณธรรม (ง 3.1 ม. 3/2)

3. อภิปรายการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะการจดั การเพอื่ การประหยดั พลงั งาน ทรัพยากร และสิ่งแวดลอ้ ม (ง 3.1 ม. 3/3)

ความเข้าใจทีค่ งทนของนักเรียน คาํ ถามสําคญั ทีท่ ําให้เกดิ ความเข้าใจท่ีคงทน

นักเรียนจะเข้าใจว่า... – อาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัวของคนไทย

1. อาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัวมีความแตกต่างกนั ในภมู ิภาคต่าง ๆ เหมือนกนั หรือไม่

ไปตามสภาพทอ้ งถิ่น การจดั อาหารสาํ รับสาํ หรับ – การจดั อาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัวควรพจิ ารณา

ครอบครัวควรจดั ใหเ้ หมาะสมกบั วยั ของสมาชิก อะไรบา้ ง

ในครอบครัว – การวางแผนประกอบอาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว

2. การวางแผนประกอบอาหารเป็นงานท่ีควรจดั ทาํ จาํ เป็นหรือไม่ เพราะอะไร

ก่อนที่จะประกอบอาหาร เพ่อื ใหเ้ กิดความสะดวก – การประกอบอาหารสาํ รับมีลกั ษณะอยา่ งไร

รวดเร็ว ประหยดั เวลา และสงวนคุณค่าอาหาร – การจดั อาหารสาํ รับคาวใหส้ วยงามควรทาํ อยา่ งไร

3. การประกอบอาหารสาํ รับเป็นรูปแบบวฒั นธรรม – การจดั อาหารสาํ รับหวานเหมาะกบั โอกาสใด

ในการจดั อาหารของคนไทยมีท้งั สาํ รับคาวและสาํ รับ

หวาน ซ่ึงเนน้ ดา้ นคุณค่าทางโภชนาการเป็นหลกั

4. การจดั อาหารสาํ รับคาว–หวานมีวธิ ีการแตกต่างกนั

ข้ึนอยกู่ บั การนาํ ไปใชป้ ระโยชน์

ความรู้ของนักเรียนทน่ี ําไปสู่ความเข้าใจที่คงทน ทกั ษะ/ความสามารถของนักเรียนที่นําไปสู่

นักเรียนจะรู้ว่า... ความเข้าใจทีค่ งทน นักเรียนจะสามารถ...

1. คาํ ที่ควรรู้ ไดแ้ ก่ สาํ รับ โม่ กลิ่นเทียนอบ ขลุกขลิก 1. จดั รายการอาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัวได้

งบ แสร้งวา่ แฉลบ ยี และสกดั 2. วางแผนประกอบอาหารสาํ รับคาวและอาหาร

2. อาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว คือ อาหารหลกั 3 ม้ือ สาํ รับหวานได้

ที่จดั ใหแ้ ก่สมาชิกในครอบครัว ซ่ึงแต่ละทอ้ งถิ่น 3. นาํ ทกั ษะการจดั การมาใชใ้ นการประกอบอาหาร

จะนิยมรับประทานอาหารแตกต่างกนั โดยพจิ ารณา สาํ รับคาวและอาหารสาํ รับหวานตามแบบไทยได้

จากคุณค่าทางโภชนาการของอาหาร และความ 4. จดั อาหารสาํ รับคาวและอาหารสาํ รับหวานร่วมกบั

เหมาะสมกบั วยั ของผรู้ ับประทานอาหารเป็นสาํ คญั ผอู้ ่ืนไดอ้ ยา่ งสวยงามน่ารับประทาน

3. การวางแผนประกอบอาหาร ไดแ้ ก่ การกาํ หนด 5. นาํ วธิ ีการประกอบอาหารสาํ รับและการจดั อาหาร

รายการอาหาร การวางแผนซ้ืออาหาร และการ สาํ รับไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาํ วนั

จดั เตรียมวตั ถุดิบ รวมท้งั เครื่องปรุงที่ใชใ้ นการ

ประกอบอาหาร ซ่ึงข้ึนอยกู่ บั ชนิดของอาหาร

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  47

4. การประกอบอาหารสาํ รับคาวโดยทวั่ ไป

ประกอบดว้ ยอาหารประเภทแกง ผดั ยาํ ทอด ปิ้ ง

หรือยา่ ง และอาจมีเคร่ืองเคียงร่วมดว้ ย ซ่ึงควร

ประกอบอาหารโดยคาํ นึงถึงคุณค่าและชนิดของ

อาหารเป็ นหลกั

5. การประกอบอาหารสาํ รับหวาน ส่วนใหญ่เป็น

ขนมไทย ซ่ึงมกั จะประกอบอาหารดว้ ยความ

ประณีต และนิยมจดั ในงานทาํ บุญเล้ียงพระหรือ

งานเล้ียงท่ีเป็ นงานพิธี

6. การจดั อาหารสาํ รับคาว–สาํ รับหวานสามารถจดั ให้

สวยงามได้ โดยใชส้ ีสนั ของอาหารเป็นองคป์ ระกอบ

สาํ คญั ในการจดั การ เพ่ือใหอ้ าหารดูน่ารับประทาน

ยง่ิ ข้ึน

ข้นั ท่ี 2 ภาระงานและการประเมนิ ผลการเรียนรู้ซึ่งเป็ นหลกั ฐานทแ่ี สดงว่านักเรียนมผี ลการเรียนรู้

ตามทก่ี าํ หนดไว้อย่างแท้จริง

1. ภาระงานที่นักเรียนต้องปฏิบัติ

– เล่าประสบการณ์การจดั อาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว

– อภิปรายร่วมกนั เกี่ยวกบั อาหารทอ้ งถิ่นและวิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการ

– ทาํ รายงานเรื่อง “อาหารทอ้ งถิ่น”

– จดั ทาํ รายการอาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว

– วางแผนจ่ายอาหาร 1 ม้ือ

– สาธิตพร้อมอธิบายวิธีการเตรียมและจดั เกบ็ วตั ถุดิบก่อนประกอบอาหาร

– จดั ทาํ สมุดภาพอาหารสาํ รับของครอบครัวไทยและต่างชาติ

– แผน่ พบั เผยแพร่ความรู้เกี่ยวกบั เทคนิคการสงวนคุณค่าอาหาร

– วางแผนประกอบอาหารสาํ รับคาวและสาํ รับหวาน

– วจิ ารณ์และใหข้ อ้ เสนอแนะเกี่ยวกบั การประกอบอาหารสาํ รับ

– ศึกษาคน้ ควา้ เก่ียวกบั วิธีการจดั อาหารสาํ รับคาว–สาํ รับหวาน

– ฝึกปฏิบตั ิการจดั อาหารสาํ รับคาว–สาํ รับหวาน

2. วธิ ีการและเครื่องมอื ประเมนิ ผลการเรียน

2.1 รู้วธิ ีการประเมนิ ผลการเรียนรู้ 2.2 เครื่องมอื ประเมนิ ผลการเรียนรู้

– การตอบคาํ ถามและการอภิปราย – แบบบนั ทึกผลการอภิปราย

– การทดสอบ – แบบบนั ทึกความรู้

– การฝึ กปฏิบตั ิระหวา่ งเรียน – แบบบนั ทึกการสมั ภาษณ์

– การประเมินทกั ษะในการทาํ งาน – แบบบนั ทึกผลการปฏิบตั ิงาน

– การประเมินตนเองของนกั เรียน – ใบงาน/ใบกิจกรรม

– การประเมินผลงาน – แบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  48

– แบบประเมินผลงาน

– แบบทดสอบประจาํ หน่วยการเรียนรู้

– แบบประเมินดา้ นคุณธรรม จริยธรรม

และค่านิยม

– แบบประเมินดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ

3. สิ่งท่ีมุ่งประเมนิ

– ความสามารถในการอธิบายวธิ ีการจดั อาหารสาํ รับใหผ้ อู้ ื่นเขา้ ใจ

– การทาํ งานตามข้นั ตอนของกระบวนการทาํ งาน

– ทกั ษะการใชอ้ ุปกรณ์และเครื่องมือในการทาํ งาน

– การฝึ กปฏิบตั ิ การจดั การ และการสรุปผลงาน

– การรู้จกั ประหยดั เวลา แรงงาน ทรัพยากร และค่าใชจ้ ่าย

– พฤติกรรมการปฏิบตั ิกิจกรรมเป็นรายบุคคลและรายกลุ่ม

– ความรับผิดชอบ ความประหยดั ความสะอาด และมีมารยาทในการทาํ งาน

ข้นั ที่ 3 แผนการจดั การเรียนรู้

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 3 อาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว 2 ชว่ั โมง

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 4 การวางแผนประกอบอาหาร 1 ชว่ั โมง

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 5 การประกอบอาหารสาํ รับคาว 2 ชวั่ โมง

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 6 การประกอบอาหารสาํ รับหวาน 2 ชวั่ โมง

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 7 การจดั อาหารสาํ รับคาว–หวาน 2 ชว่ั โมง

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  49

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 3

อาหารสํารับสําหรับครอบครัว

สาระท่ี 1 การดาํ รงชีวติ และครอบครัว ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 3 เล่ม 1
หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 สํารับครัวไทย เวลา 2 ช่ัวโมง

1 สาระสําคญั

อาหารสํารับสําหรับครอบครัวควรเป็ นอาหารท่ีมีคุณค่าทางโภชนาการและเหมาะสมกบั วยั ของ
สมาชิกในครอบครัว โดยมีการกาํ หนดรายการอาหารก่อนท่ีจะประกอบอาหาร

2 ตวั ชี้วดั ช้ันปี

1. อภิปรายข้นั ตอนการทาํ งานที่มีประสิทธิภาพ (ง 3.1 ม. 3/1)
2. ใชท้ กั ษะในการทาํ งานร่วมกนั อยา่ งมีคุณธรรม (ง 3.1 ม. 3/2)
3. อภิปรายการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะการจดั การเพ่ือการประหยดั พลงั งาน ทรัพยากร และ
ส่ิงแวดลอ้ ม (ง 3.1 ม. 3/3)

3 จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อภิปรายความสาํ คญั และลกั ษณะของอาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัวได้ (K)
2. มีเจตคติท่ีดีและมีความรับผดิ ชอบต่อการจดั อาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว (A)
3. มีทกั ษะในการจดั อาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว (P)

4 การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

ด้านความรู้ (K) ด้านคุณธรรม จริยธรรม ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)

1. สงั เกตการตอบคาํ ถาม และค่านิยม (A) 1. สงั เกตการใชท้ กั ษะในการ
และการอภิปราย แสวงหาความรู้
1. สงั เกตความสนใจและความ
2. ตรวจรายงานและการ พอใจในการทาํ กิจกรรม 2. สงั เกตพฤติกรรมการทาํ งาน
ทาํ รายการอาหารสาํ รับสาํ หรับ ร่วมกบั ผอู้ ื่น
ครอบครัว 2. สงั เกตความรับผดิ ชอบ
ในการทาํ กิจกรรม
3. ตรวจการทาํ แบบทดสอบ
ก่อนเรียน (Pre-test)

5 สาระการเรียนรู้

อาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  50

6 แนวทางบูรณาการ

ภาษาไทย การตอบคาํ ถาม การอภิปราย การแสดงความคิดเห็น
คณิตศาสตร์ การคาํ นวณปริมาณแคลอรีของอาหารชนิดต่าง ๆ
วทิ ยาศาสตร์ การตรวจสอบสารอาหารต่าง ๆ ท่ีรับประทานในชีวติ ประจาํ วนั
สงั คมศึกษาฯ ปัจจยั ที่ส่งเสริมการดาํ รงชีวติ ใหม้ ีความสุข
สุขศึกษาฯ การรับประทานอาหารท่ีมีสารอาหารครบถว้ น ไดส้ ดั ส่วน และ
เหมาะสมกบั เพศและวยั
ศิลปะ การออกแบบเมนูหรือรายการอาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว
ภาษาต่างประเทศ คาํ ศพั ทช์ ่ืออาหารและขอ้ ความภาษาองั กฤษในเมนูหรือรายการ
อาหาร

7 กระบวนการจัดการเรียนรู้

ข้นั ที่ 1 ข้นั นําเข้าสู่บทเรียน

1. ครูเปิ ดสื่อการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2
เรื่อง แบบทดสอบก่อนเรียน หรือคู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
ตอนท่ี 3 เอกสาร/ความรู้เสริมสาํ หรับครู แลว้ ใหน้ กั เรียนทาํ แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test) จาํ นวน 10 ขอ้
เวลา 10 นาที

2. ครูถามคาํ ถามเพอ่ื กระตุน้ ความคิดและความสนใจของนกั เรียน เช่น
1) อาหารหลกั ของคนไทยประกอบดว้ ยอะไรบา้ ง
2) อาหารสาํ รับมีลกั ษณะอยา่ งไร

ข้ันท่ี 2 ข้ันสอน

ชั่วโมงที่ 1 ลกั ษณะอาหารประเภทสํารับ
1. ครูถามคาํ ถามเก่ียวกับงานท่ีมอบหมายให้นักเรียนไปศึกษาเน้ือหาในหน่วยการเรียนรู้ท่ี 2
สาํ รับครัวไทย (ซ่ึงมอบหมายในชวั่ โมงสุดทา้ ยของการเรียนการสอนหน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 คาํ ถามเช่ือมโยง
สู่บทเรียนต่อไป)
2. นักเรียนอาสาสมคั ร 3–4 คน เล่าประสบการณ์การจดั อาหารสํารับสําหรับครอบครัวในบา้ น
ของตนเอง
3. นกั เรียนคนอื่น ๆ ฟังและแสดงความคิดเห็นเก่ียวกบั ความเหมาะสมของอาหารสํารับสาํ หรับ
ครอบครัว
4. นกั เรียนดูวซี ีดีหรือดีวีดีเก่ียวกบั อาหารหลกั 3 ม้ือ ของคนไทยและชนชาติต่าง ๆ
5. นกั เรียนร่วมกนั ยกตวั อย่างลกั ษณะอาหารสํารับคาว แลว้ วิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการของ
อาหารน้นั ๆ

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  51

6. ครูเสริมความรู้อาเซียนเก่ียวกับอาหารในประเทศสมาชิกอาเซียน เช่น อัมบูยัต (Ambuyat)
เป็ นอาหารประจําชาติของประเทศบรูไนดารุสซาลาม มีลักษณะเป็ นแป้ งกวนคล้ายแป้ งเปี ยก นิยม
รับประทานคู่กบั ซอสและเครื่องเคยี ง เช่น ปลาทอด เนือ้ ทอด ผกั สด

7. นักเรียนศึกษาเร่ือง ลกั ษณะอาหารประเภทสํารับ จากหนงั สือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน การงาน
อาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1

8. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน อภิปรายเกี่ยวกบั ลกั ษณะอาหารประเภทสาํ รับ แลว้ สรุปผล
9. ครูอธิบายเพ่ิมเติมเกี่ยวกบั ลกั ษณะอาหารประเภทสาํ รับ แลว้ ใหน้ กั เรียนซกั ถามขอ้ สงสยั
ชั่วโมงที่ 2 อาหารสํารับในท้องถน่ิ ต่าง ๆ
1. ครูจดั ศนู ยก์ ารเรียนรู้เพ่ือใหน้ กั เรียนศึกษา ดงั น้ี

1) ศูนยก์ ารเรียนรู้ท่ี 1 อาหารสาํ รับในทอ้ งถิ่นภาคเหนือ
2) ศูนยก์ ารเรียนรู้ท่ี 2 อาหารสาํ รับในทอ้ งถิ่นภาคกลาง
3) ศูนยก์ ารเรียนรู้ท่ี 3 อาหารสาํ รับในทอ้ งถ่ินภาคใต้
4) ศูนยก์ ารเรียนรู้ท่ี 4 อาหารสาํ รับในทอ้ งถิ่นภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ
2. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม 4 กลุ่ม จบั ฉลากเลือกศูนยก์ ารเรียนรู้ท่ีกาํ หนดให้ กลุ่มละ 1 ศูนยก์ ารเรียนรู้
แลว้ ใหน้ กั เรียนศึกษาศูนยก์ ารเรียนรู้น้นั ๆ บนั ทึก และนาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน
3. ครูเสริมความรู้อาเซียนเกยี่ วกบั อาหารในประเทศสมาชิกอาเซียน เช่น
– อามอ็ ก (Amok) เป็ นอาหารยอดนิยมของชาวกมั พชู า มีลกั ษณะคล้ายห่อหมกของไทย โดยใช้
เนือ้ ปลาเป็ นส่วนผสม
– เร็นดงั (Rendang) เป็ นอาหารที่นิยมรับประทานในประเทศบรูไนดารุสซาลาม มาเลเซีย และ
อนิ โดนีเซีย ทําจากเนือ้ ววั เนือ้ ไก่ หรือเนือ้ แพะ มลี กั ษณะเหมอื นแกงมสั มนั่ ของไทย
4. นกั เรียนศึกษาเรื่อง อาหารสํารับในทอ้ งถ่ินต่าง ๆ จากหนงั สือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน การงาน
อาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
5. ครูยกตวั อยา่ งและอธิบายเพ่ิมเติมเกี่ยวกบั อาหารสาํ รับในทอ้ งถ่ินต่าง ๆ และขอ้ พจิ ารณาในการ
จดั อาหารสาํ รับสาํ หรับสมาชิกในครอบครัว
6. นกั เรียนจบั คู่กบั เพ่ือนจดั ทาํ รายการอาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว (เมนู) ตกแต่งให้สวยงาม
แลว้ นาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน พร้อมกบั วิเคราะห์คุณค่าของอาหารใหเ้ พอื่ น ๆ ฟัง
7. นกั เรียนพิจารณารายการอาหาร แลว้ ช่วยกนั คดั เลือกรายการอาหารท่ีมีคุณค่าทางโภชนาการสูง
และเหมาะสมสาํ หรับบุคคลวยั ต่าง ๆ ในครอบครัว แลว้ นาํ ไปจดั ป้ ายนิเทศหนา้ หอ้ งเรียน

ข้ันท่ี 3 ข้นั สรุป

1. นกั เรียนอภิปรายสรุปเกี่ยวกบั อาหารสาํ รับสาํ หรับสาํ รับครอบครัว แลว้ เขียนแผนที่ความคิด
2. ครูมอบหมายงานให้นักเรียนไปศึกษาเรื่อง การวางแผนประกอบอาหาร จากหนังสือเรียน
รายวิชาพืน้ ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 แล้วบันทึกความรู้ และให้นักเรียนต้ังคําถามที่
สงสัยคนละ 1 คาํ ถาม (เพอ่ื นํามาร่วมกนั สนทนาในการเรียนคร้ังต่อไป)

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  52

ข้ันท่ี 4 ข้ันฝึ กฝนนักเรียน

1. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน อภิปรายลักษณะและคุณค่าของอาหารสํารับสําหรับ
ครอบครัว แลว้ สรุปผล

2. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน ศึกษาเก่ียวกับอาหารสํารับในท้องถิ่นต่าง ๆ แล้วจดั ทาํ
รายงาน

3. นกั เรียนจดั ทาํ รายการอาหารสาํ รับสําหรับครอบครัว แลว้ ช่วยกนั คดั เลือกรายการอาหารที่มี
คุณค่า แลว้ นาํ ไปจดั ป้ ายนิเทศ

4. นกั เรียนทาํ แบบฝึ กทกั ษะ รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 กิจกรรม
ที่ 11 เล่าประสบการณ์ กิจกรรมที่ 12 วิเคราะห์คุณค่าอาหารทอ้ งถ่ิน กิจกรรมท่ี 13 เมนูสาํ รับครอบครัว
กิจกรรมที่ 14 จดั ทาํ รายงาน และกิจกรรมท่ี 15 จดั ทาํ สมุดภาพ

ข้ันที่ 5 ข้ันนําไปใช้

นกั เรียนจดั ทาํ รายการอาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัวก่อนประกอบอาหาร

8 กจิ กรรมเสนอแนะ

1. กจิ กรรมสําหรับกล่มุ สนใจพเิ ศษ
นกั เรียนสาํ รวจรายการอาหารตามร้านอาหารต่าง ๆ แลว้ นาํ มาวิเคราะห์เปรียบเทียบวา่ อาหารชนิด

ใด ร้านใด มีคุณภาพดีและเหมาะสมที่จะเลือกรับประทาน
2. กจิ กรรมสําหรับฝึ กทักษะเพม่ิ เตมิ
นกั เรียนจดั ทาํ รายการอาหารท่ีตนเองชอบรับประทาน แลว้ วิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการของ

อาหารน้นั ๆ

9 ส่ือ/แหล่งการเรียนรู้

1. ส่ือสิ่งพมิ พ์ เช่น ตาํ ราอาหารและโภชนาการ
2. ส่ือโทรทศั น์ เช่น รายการที่ใหค้ วามรู้เกี่ยวกบั อาหารและโภชนาการ
3. ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ เช่น วีซีดี ดีวดี ี หรือเวบ็ ไซตเ์ ก่ียวกบั อาหารหลกั ของคนไทยและชนชาติต่าง ๆ
4. สถานท่ี เช่น บา้ น โรงเรียน มหาวทิ ยาลยั สถาบนั สอนทาํ อาหาร
5. บุคคล เช่น ครู ผปู้ กครอง นกั โภชนาการ ผเู้ ช่ียวชาญการสอนทาํ อาหาร
6. หนงั สือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
7. แบบฝึกทกั ษะ รายวชิ าพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  53

8. คู่มือการสอน รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั

9. ส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พว์ ฒั นา
พานิช จาํ กดั

10 บันทกึ หลงั การจดั การเรียนรู้

1. ความสาํ เร็จในการจดั การเรียนรู้
แนวทางการพฒั นา

2. ปัญหา/อุปสรรคในการจดั การเรียนรู้
แนวทางแกป้ ัญหา

3. ส่ิงที่ไม่ไดป้ ฏิบตั ิตามแผน
เหตุผล

4. การปรับปรุงแผนการจดั การเรียนรู้

ลงช่ือ (ผู้สอน)
/ /

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  54

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 4

การวางแผนประกอบอาหาร

สาระท่ี 1 การดาํ รงชีวติ และครอบครัว ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3 เล่ม 1
หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สํารับครัวไทย เวลา 1 ช่ัวโมง

1 สาระสําคญั

การประกอบอาหารประเภทสาํ รับควรมีการวางแผนประกอบอาหาร เพ่ือวางแผนเลือกซ้ืออาหาร
ไดอ้ ยา่ งประหยดั และจดั เตรียมวตั ถุดิบในการประกอบอาหารให้พร้อม ซ่ึงจะช่วยให้ประกอบอาหารได้
อยา่ งมีประสิทธิภาพ

2 ตวั ชี้วดั ช้ันปี

1. อภิปรายข้นั ตอนการทาํ งานที่มีประสิทธิภาพ (ง 3.1 ม. 3/1)
2. ใชท้ กั ษะในการทาํ งานร่วมกนั อยา่ งมีคุณธรรม (ง 3.1 ม. 3/2)
3. อภิปรายการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะการจดั การเพื่อการประหยดั พลงั งาน ทรัพยากร
และส่ิงแวดลอ้ ม (ง 3.1 ม. 3/3)

3 จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อภิปรายข้นั ตอนการวางแผนประกอบอาหารได้ (K)
2. มีความรับผดิ ชอบและประหยดั ค่าใชจ้ ่ายในการประกอบอาหาร (A)
3. วางแผนประกอบอาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัวได้ (P)

4 การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

ด้านความรู้ (K) ด้านคุณธรรม จริยธรรม ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)

1. สงั เกตการตอบคาํ ถาม และค่านิยม (A) 1. สงั เกตพฤติกรรมการทาํ งาน
และการแสดงความคิดเห็น 1. สงั เกตความรับผดิ ชอบ ร่วมกบั ผอู้ ื่น

2. ตรวจแผนการประกอบอาหาร ในการปฏิบตั ิกิจกรรม 2. สงั เกตทกั ษะการจดั การ
สาํ รับสาํ หรับครอบครัว 2. สงั เกตความประหยดั จาก ในการทาํ งาน

การวางแผนประกอบอาหาร

5 สาระการเรียนรู้
การวางแผนประกอบอาหาร

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  55

6 แนวทางบูรณาการ

ภาษาไทย การถาม การตอบคาํ ถาม การแสดงความคิดเห็น
คณิตศาสตร์ การคาํ นวณน้าํ หนกั ของอาหาร
วิทยาศาสตร์ ความหลากหลายทางชีวภาพที่มีผลต่อสตั วแ์ ละพืชในทอ้ งถิ่น
สงั คมศึกษาฯ วฒั นธรรมและภมู ิปัญญาไทยดา้ นอาหาร
สุขศึกษาฯ การเลือกรายการอาหารท่ีเหมาะสมกบั วยั และคาํ นึงถึง
ความประหยดั และคุณค่าทางโภชนาการ
ภาษาต่างประเทศ การเขียนรายการอาหารท่ีตอ้ งซ้ือและจดั เตรียมเป็นภาษาองั กฤษ

7 กระบวนการจัดการเรียนรู้

ข้นั ท่ี 1 ข้ันนําเข้าสู่บทเรียน

1. นกั เรียนทบทวนเกี่ยวกบั การจดั ทาํ รายการอาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว
2. ครูถามคาํ ถามเพอื่ กระตุน้ ความคิดและความสนใจของนกั เรียน เช่น

1) การประกอบอาหารแต่ละคร้ังจาํ เป็นตอ้ งมีการวางแผนหรือไม่ เพราะอะไร
2) ขณะประกอบอาหารปรากฏวา่ ขาดเคร่ืองปรุง 1 อยา่ ง นกั เรียนคิดวา่ มีสาเหตุจากอะไร
และจะแกป้ ัญหาอยา่ งไร

ข้ันที่ 2 ข้นั สอน

1. ครูตรวจบนั ทึกความรู้/ใหน้ กั เรียนนาํ คาํ ถามมาร่วมกนั สนทนาเกี่ยวกบั งานท่ีมอบหมายใหท้ าํ
2. ครูอธิบายความจาํ เป็นท่ีตอ้ งมีการวางแผนประกอบอาหาร
3. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน ช่วยกนั พจิ ารณารายการอาหารที่คิดไวใ้ นการเรียนคร้ังท่ีผา่ นมา
โดยคดั เลือกเพยี งกลุ่มละ 1 รายการ แลว้ ร่วมกนั วางแผนประกอบอาหารตามกระบวนการทาํ งาน และวางแผน
ซ้ือวตั ถุดิบ ไดแ้ ก่ อาหารสด อาหารแหง้ และเคร่ืองปรุง ที่ตอ้ งใชเ้ ป็นส่วนผสมของอาหารน้นั ๆ
4. นกั เรียนแต่ละกลุ่มส่งตวั แทนนาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน โดยครูและเพื่อนกลุ่มอ่ืน ๆ ช่วยกนั
ใหข้ อ้ เสนอแนะเพิม่ เติม
5. ครูนําแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านความพอประมาณ มาบูรณาการในการ
วางแผนประกอบอาหาร โดยการคาดคะเนปริมาณและค่าใช้จ่ายให้เหมาะสม
6. ครูถามคาํ ถามเพอ่ื ใหน้ กั เรียนไดท้ บทวนความรู้เก่ียวกบั การเตรียมวตั ถุดิบก่อนประกอบอาหาร เช่น

1) นกั เรียนคิดวา่ อาหารสดท่ีซ้ือมาจากตลาดจาํ เป็นตอ้ งนาํ มาจดั เตรียมอีกหรือไม่ เพราะอะไร
2) ถา้ เตรียมอาหารสดไม่ถูกวธิ ีน่าจะเกิดอะไรข้ึน
7. นกั เรียนอาสาสมคั ร 2–3 คน เล่าประสบการณ์การเตรียมวตั ถุดิบก่อนประกอบอาหาร

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  56

8. ครูเปิ ดส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ป. 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เร่ือง
การเตรียมวตั ถุดิบก่อนประกอบอาหาร หรือให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน ศึกษาวิธีการเตรียม
วตั ถุดิบก่อนประกอบอาหารจากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น ห้องสมุด อินเทอร์เน็ต แลว้ นาํ เสนอผลงาน
หนา้ ช้นั เรียน

9. นกั เรียนศึกษาเร่ือง การวางแผนประกอบอาหาร จากหนงั สือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน การงาน
อาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1

10. ครูอธิบายเพิ่มเติมเก่ียวกบั การวางแผนซ้ือวตั ถุดิบและวิธีการเตรียมอาหารสดก่อนประกอบ
อาหาร

ข้นั ที่ 3 ข้นั สรุป

1. นกั เรียนสรุปความรู้เกี่ยวกบั การวางแผนประกอบอาหารตามรายการท่ีกาํ หนด โดยเขียนแผนที่
ความคิด

2. ครูมอบหมายงานให้นักเรียนไปสํารวจอาหารท่ีรับประทานมอื้ เยน็ ท่ีบ้าน แล้วบนั ทึกผล และให้
นักเรียนต้งั คาํ ถามท่สี งสัยคนละ 1 คาํ ถาม (เพอ่ื นํามาร่วมกนั สนทนาในการเรียนคร้ังต่อไป)

ข้นั ที่ 4 ข้ันฝึ กฝนนักเรียน

1. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน ช่วยกนั วางแผนประกอบอาหารตามรายการที่คดั เลือกไว้
2. นกั เรียนศึกษาวธิ ีการเตรียมวตั ถุดิบก่อนประกอบอาหาร แลว้ จดั ทาํ รายงาน

ข้ันท่ี 5 ข้นั นําไปใช้

นกั เรียนวางแผนประกอบอาหารตามรายการท่ีกาํ หนดไวใ้ หค้ รบทุกรายการ แลว้ นาํ ไปปฏิบตั ิใน
การจดั อาหารสาํ รับสาํ หรับครอบครัว

8 กจิ กรรมเสนอแนะ

1. กจิ กรรมสําหรับกลุ่มสนใจพเิ ศษ
นกั เรียนสมั ภาษณ์ผรู้ ู้ดา้ นการประกอบอาหาร เช่น แม่ครัว ครูภมู ิปัญญาทอ้ งถิ่น นกั โภชนาการ

เก่ียวกบั การวางแผนซ้ืออาหารและการเตรียมอาหารสดชนิดต่าง ๆ
2. กจิ กรรมสําหรับฝึ กทักษะเพมิ่ เติม
นกั เรียนศึกษาขอ้ มูลเก่ียวกบั การเตรียมอาหารสด อาหารแหง้ และเคร่ืองปรุงก่อนการประกอบ

อาหาร จากร้านอาหารใกลโ้ รงเรียนหรือในชุมชน แลว้ บนั ทึกความรู้

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  57

9 ส่ือ/แหล่งการเรียนรู้

1. ส่ือส่ิงพมิ พ์ เช่น ตาํ ราอาหารและโภชนาการ การประกอบอาหาร
2. สื่อโทรทศั น์ เช่น รายการท่ีใหค้ วามรู้เก่ียวกบั การประกอบอาหาร
3. ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ เช่น เวบ็ ไซตเ์ กี่ยวกบั การประกอบอาหาร
4. สถานท่ี เช่น บา้ น โรงเรียน มหาวทิ ยาลยั สถาบนั สอนทาํ อาหาร ร้านอาหาร โรงแรม
5. บุคคล เช่น แม่ครัว ครูภมู ิปัญญาทอ้ งถ่ิน ผเู้ ช่ียวชาญดา้ นอาหาร นกั โภชนาการ
6. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
7. แบบฝึกทกั ษะ รายวิชาพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
8. คู่มือการสอน รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
9. ส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เลม่ 1 บริษทั สาํ นกั พิมพว์ ฒั นา
พานิช จาํ กดั

10 บันทกึ หลงั การจัดการเรียนรู้

1. ความสาํ เร็จในการจดั การเรียนรู้
แนวทางการพฒั นา

2. ปัญหา/อุปสรรคในการจดั การเรียนรู้
แนวทางแกป้ ัญหา

3. ส่ิงที่ไม่ไดป้ ฏิบตั ิตามแผน
เหตุผล

4. การปรับปรุงแผนการจดั การเรียนรู้

ลงชื่อ (ผ้สู อน)
/ /

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  58

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 5

การประกอบอาหารสํารับคาว

สาระที่ 1 การดาํ รงชีวติ และครอบครัว ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3 เล่ม 1
หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 สํารับครัวไทย เวลา 2 ชั่วโมง

1 สาระสําคญั

การประกอบอาหารสาํ รับคาวเป็นการทาํ อาหารตามแบบวฒั นธรรมไทย เพื่อบริโภคในครอบครัว
หรือจดั เล้ียงในโอกาสต่าง ๆ อาหารสาํ รับคาวจะประกอบดว้ ยแกงเผด็ หรือแกงจืด ผดั เผด็ หรือผดั ผกั และ
เคร่ื องเคียงเป็ นหลกั

2 ตวั ชี้วดั ช้ันปี

1. อภิปรายข้นั ตอนการทาํ งานท่ีมีประสิทธิภาพ (ง 3.1 ม. 3/1)
2. ใชท้ กั ษะในการทาํ งานร่วมกนั อยา่ งมีคุณธรรม (ง 3.1 ม. 3/2)
3. อภิปรายการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะการจดั การเพื่อการประหยดั พลงั งาน ทรัพยากร
และสิ่งแวดลอ้ ม (ง 3.1 ม. 3/3)

3 จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อภิปรายลกั ษณะของอาหารสาํ รับคาวและเทคนิคในการประกอบอาหารได้ (K)
2. มีเจตคติท่ีดี มีมารยาทในการทาํ งาน และประกอบอาหารดว้ ยความประหยดั และสะอาด (A)
3. ประกอบอาหารสาํ รับคาวตามกระบวนการทาํ งานดว้ ยวิธีการต่าง ๆ ได้ (P)

4 การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

ด้านความรู้ (K) ด้านคุณธรรม จริยธรรม ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)

1. สงั เกตการตอบคาํ ถาม และค่านิยม (A) 1. สงั เกตทกั ษะการใชอ้ ุปกรณ์
และการอภิปราย และเครื่องมือประกอบอาหาร
1. สงั เกตความเตม็ ใจในการ
2. ตรวจผลงานการเตรียม ประกอบอาหาร 2. สงั เกตพฤติกรรมการทาํ งาน
อาหารสดและการประกอบ ร่วมกบั กลุ่ม
อาหาร 2. สงั เกตพฤติกรรมดา้ นความ
รับผดิ ชอบ ความประหยดั 3. สงั เกตทกั ษะการจดั การใน
และความสะอาด ในขณะ การทาํ งาน
ประกอบอาหาร

3. มีมารยาทในการประกอบ
อาหารร่วมกบั ผอู้ ื่น

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  59

5 สาระการเรียนรู้

การประกอบอาหารสาํ รับคาว
– ลกั ษณะและคุณค่าของอาหาร
– เทคนิคการประกอบอาหารแบบสงวนคุณคา่
– ตวั อยา่ งการประกอบอาหารสาํ รับคาว

6 แนวทางบูรณาการ

ภาษาไทย การตอบคาํ ถาม การอภิปราย
คณิตศาสตร์ การคาํ นวณส่วนผสมและเครื่องปรุงที่ใชใ้ นการประกอบอาหาร
วิทยาศาสตร์ พลงั งานความร้อนและเทคโนโลยที ่ีใชใ้ นการประกอบอาหาร
สงั คมศึกษาฯ ภมู ิปัญญาและวฒั นธรรมการรับประทานอาหารสาํ รับคาว
ที่เป็นเอกลกั ษณ์ของทอ้ งถ่ิน
สุขศึกษาฯ สุขอนามยั ของผปู้ ระกอบอาหาร
ศิลปะ การเลือกวตั ถุดิบท่ีใชใ้ นการประกอบอาหารสาํ รับคาว โดย
คาํ นึงถึงสีสนั ท่ีสวยงามตามหลกั ศิลปะ
ภาษาต่างประเทศ คาํ ศพั ทช์ ่ืออาหารสด อาหารแหง้ เคร่ืองปรุง และภาชนะเครื่องใช้
ในการประกอบอาหาร

7 กระบวนการจัดการเรียนรู้

ข้ันที่ 1 ข้ันนําเข้าสู่บทเรียน

1. นกั เรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกบั “อาหารสาํ รับ” ตามความเขา้ ใจของตนเอง
2. นกั เรียนอาสาสมคั ร 3–4 คน บอกรายการอาหารเชา้ ท่ีรับประทานในวนั น้ี แลว้ เพ่ือน ๆ ช่วยกนั
พจิ ารณาวา่ น่าจะเป็นอาหารสาํ รับหรือไม่ เพราะอะไร

ข้นั ที่ 2 ข้ันสอน

ช่ัวโมงท่ี 1 การประกอบอาหารสํารับคาว
1. ครูตรวจบนั ทึกผลการสาํ รวจ/ให้นกั เรียนนาํ คาํ ถามมาร่วมกนั สนทนาเกี่ยวกบั งานท่ีมอบหมาย
ใหท้ าํ
2. ครูอธิบายลกั ษณะและคุณค่าของอาหารสาํ รับคาว
3. ครูใหน้ กั เรียนชมวีซีดี ดีวีดี หรือรายการโทรทศั นท์ ่ีนาํ เสนอความรู้เก่ียวกบั การประกอบอาหาร
คาวชนิดต่าง ๆ แลว้ ใหน้ กั เรียนตอบคาํ ถาม เช่น

1) ถา้ จะจดั อาหารสาํ รับคาวควรเลือกอาหารชนิดใดบา้ ง
2) อาหารชนิดใดไม่เหมาะจะนาํ มาจดั สาํ รับ เพราะอะไร

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  60

3) อาหารชนิดใดน่าจะมีคุณค่าทางโภชนาการสูงที่สุด เพราะอะไร
4) การประกอบอาหารชนิดใดตอ้ งใชเ้ ทคนิคในการสงวนคุณค่าอาหาร
4. ครูเปิ ดสื่อการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ป. 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง
เทคนิคการประกอบอาหารแบบสงวนคุณค่า หรือให้นกั เรียนอาสาสมคั ร 2–3 คน เล่าประสบการณ์การ
ประกอบอาหารดว้ ยวธิ ีการต่าง ๆ พร้อมท้งั เสนอแนะเทคนิคในการสงวนคุณค่าอาหาร
5. ครูนําแนวคดิ ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งด้านคุณธรรม ได้แก่ ความรอบรู้ มาบูรณาการ โดย
เชิญแม่ครัวของโรงเรียน ภูมิปัญญาท้องถิ่น หรืออาจารย์ท่ีมีความรู้ความสามารถในการประกอบอาหาร
มาแนะนําเทคนิคในการประกอบอาหารแบบสงวนคุณค่าทางโภชนาการ แล้วให้นักเรียนบันทกึ ความรู้
ช่ัวโมงที่ 2 การประกอบอาหารสํารับคาว (ต่อ)
1. นักเรียนศึกษาเรื่อง การประกอบอาหารสาํ รับคาวตามกระบวนการทาํ งาน จากหนังสือเรียน
รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เลม่ 1
2. ครูอธิบายเพม่ิ เติมเก่ียวกบั แนวทางการประกอบอาหารท่ีมีประสิทธิภาพ รวดเร็ว ประหยดั และ
มีความปลอดภยั ท้งั ผปู้ ระกอบอาหารและผบู้ ริโภค
3. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน ช่วยกนั ประกอบอาหารสํารับคาวตามกระบวนการทาํ งาน
1 สํารับ โดยวางแผนการประกอบอาหารและจัดเตรียมอุปกรณ์และภาชนะเคร่ืองใช้ แล้วผลัดกัน
ศึกษาวธิ ีการประกอบอาหารของเพ่ือนกลุ่มอื่น ๆ
4. นักเรียนแต่ละกลุ่มบนั ทึกผลการปฏิบตั ิงาน แลว้ อภิปรายปัญหาและอุปสรรคขณะประกอบ
อาหารและแนวทางแกป้ ัญหา
5. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตวั แทนนาํ เสนอผลงานหน้าช้นั เรียน พร้อมท้งั เปิ ดโอกาสให้เพ่ือน ๆ
กลุ่มอื่นชิมอาหารและวจิ ารณ์รสชาติของอาหาร

ข้ันท่ี 3 ข้นั สรุป

1. นกั เรียนเขียนแผนที่ความคิดสรุปความรู้เก่ียวกบั ลกั ษณะ คุณค่า และวธิ ีการประกอบอาหาร
สาํ รับคาว

2. ครูมอบหมายงานให้นักเรียนไปศึกษาเร่ือง การประกอบอาหารสํารับหวาน จากหนังสือเรียน
รายวิชาพืน้ ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 แล้วบันทึกความรู้ และให้นักเรียนต้ังคําถามที่
สงสัยคนละ 1 คาํ ถาม (เพอื่ นํามาร่วมกนั สนทนาในการเรียนคร้ังต่อไป)

ข้ันท่ี 4 ข้นั ฝึ กฝนนักเรียน

1. นกั เรียนตอบคาํ ถามเก่ียวกบั วิธีการประกอบอาหารสาํ รับคาว
2. นกั เรียนฟังการบรรยายเก่ียวกบั เทคนิคในการประกอบอาหารแบบสงวนคุณค่า แลว้ บนั ทึก
ความรู้
3. นกั เรียนศึกษาตวั อยา่ งการประกอบอาหารสาํ รับคาวจากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ
4. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5–7 คน ช่วยกนั ประกอบอาหารสาํ รับคาว 1 สาํ รับ

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  61

5. นกั เรียนอภิปรายข้นั ตอนการทาํ งานและวธิ ีการทาํ งานใหม้ ีประสิทธิภาพ
6. นกั เรียนทาํ แบบฝึ กทกั ษะ รายวชิ าพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 กิจกรรม
ท่ี 16 แผน่ พบั เผยแพร่ กิจกรรมท่ี 17 ร่วมกนั ทาํ อาหาร และกิจกรรมท่ี 18 วจิ ารณ์รสชาติ

ข้นั ที่ 5 ข้ันนําไปใช้

นกั เรียนนาํ ความรู้เกี่ยวกบั วิธีการประกอบอาหารสาํ รับคาวไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นการจดั อาหารสาํ รับ
สาํ หรับครอบครัวหรือจดั เล้ียงใหห้ มญู่ าติพ่ีนอ้ ง

8 กจิ กรรมเสนอแนะ

1. กจิ กรรมสําหรับกล่มุ สนใจพเิ ศษ
นกั เรียนคน้ ควา้ ความรู้เพม่ิ เติมเกี่ยวกบั การประกอบอาหารสาํ รับคาวในทอ้ งถิ่นต่าง ๆ รวมท้งั

ภมู ิปัญญาดา้ นอาหารสาํ รับ แลว้ ทาํ แผน่ พบั เผยแพร่ความรู้
2. กจิ กรรมสําหรับฝึ กทกั ษะเพมิ่ เติม
นกั เรียนศึกษาวธิ ีการประกอบอาหารสาํ รับคาวจากญาติ เพื่อนบา้ น หรือครูภมู ิปัญญาทอ้ งถ่ิน

แลว้ บนั ทึกความรู้
3. กจิ กรรมสะเตม็ ศึกษา
ครูให้นักเรียนปฏิบตั ิกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษา (STEM Education) จาก

สถานการณ์เรื่อง อาหารสําหรับเด็ก โดยพิจารณาแนวการจดั การเรียนรู้ในคู่มือการสอน การงานอาชีพและ
เทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพว์ ฒั นาพานิช จาํ กดั

9 สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. ส่ือส่ิงพมิ พ์ เช่น ตาํ ราอาหารและโภชนาการ การประกอบอาหารคาว
2. สื่อโทรทศั น์ เช่น รายการที่ใหค้ วามรู้เก่ียวกบั การประกอบอาหาร
3. สื่ออิเลก็ ทรอนิกส์ เช่น วีซีดี ดีวีดี หรือเวบ็ ไซตเ์ กี่ยวกบั การประกอบอาหาร
4. สถานท่ี เช่น บา้ น โรงเรียน มหาวิทยาลยั สถาบนั สอนทาํ อาหาร ร้านอาหาร โรงแรม
5. บุคคล เช่น พอ่ แม่ ญาติ เพื่อนบา้ น ครูภมู ิปัญญาทอ้ งถิ่น ผเู้ ช่ียวชาญดา้ นอาหาร นกั โภชนาการ
ผปู้ ระกอบอาชีพดา้ นอาหาร
6. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
7. แบบฝึกทกั ษะ รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
8. คู่มือการสอน รายวิชาพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  62

9. ส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พว์ ฒั นา
พานิช จาํ กดั

10 บันทึกหลงั การจดั การเรียนรู้

1. ความสาํ เร็จในการจดั การเรียนรู้
แนวทางการพฒั นา

2. ปัญหา/อุปสรรคในการจดั การเรียนรู้
แนวทางแกป้ ัญหา

3. สิ่งท่ีไม่ไดป้ ฏิบตั ิตามแผน
เหตุผล

4. การปรับปรุงแผนการจดั การเรียนรู้

ลงช่ือ (ผ้สู อน)
/ /

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  63

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 6

การประกอบอาหารสํารับหวาน

สาระท่ี 1 การดาํ รงชีวติ และครอบครัว ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3 เล่ม 1
หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 สํารับครัวไทย เวลา 2 ชั่วโมง

1 สาระสําคญั

การประกอบอาหารสาํ รับหวาน นิยมนาํ ขนมไทยที่มีลกั ษณะต่าง ๆ มาจดั สาํ รับดว้ ยความประณีต
สวยงาม และมีคุณค่า

2 ตวั ชี้วดั ช้ันปี

1. อภิปรายข้นั ตอนการทาํ งานท่ีมีประสิทธิภาพ (ง 3.1 ม. 3/1)
2. ใชท้ กั ษะในการทาํ งานร่วมกนั อยา่ งมีคุณธรรม (ง 3.1 ม. 3/2)
3. อภิปรายการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะการจดั การเพื่อการประหยดั พลงั งาน ทรัพยากร
และส่ิงแวดลอ้ ม (ง 3.1 ม. 3/3)

3 จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อภิปรายลกั ษณะของอาหารสาํ รับหวานและเทคนิคในการประกอบอาหารได้ (K)
2. มีมารยาทในการทาํ งานและประกอบอาหารดว้ ยความประณีตและสะอาด (A)
3. ประกอบอาหารสาํ รับหวานตามกระบวนการทาํ งานได้ (P)

4 การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

ด้านความรู้ (K) ด้านคุณธรรม จริยธรรม ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)

1. สงั เกตการตอบคาํ ถาม และค่านิยม (A) 1. สงั เกตทกั ษะการใชอ้ ุปกรณ์
และการอภิปราย และเคร่ืองมือประกอบอาหาร
1. สงั เกตความสนใจในการ
2. ตรวจผลงานการประกอบ ประกอบอาหาร 2. สงั เกตพฤติกรรมการทาํ งาน
อาหาร ร่วมกบั กลุ่ม
2. สงั เกตความประณีต และ
ความสะอาดในการประกอบ 3. สงั เกตทกั ษะการจดั การใน
อาหาร การทาํ งาน

3. มีมารยาทในการประกอบ
อาหารร่วมกบั ผอู้ ่ืน

5 สาระการเรียนรู้

การประกอบอาหารสาํ รับหวาน
– ลกั ษณะอาหารสาํ รับหวาน
– ตวั อยา่ งการประกอบอาหารสาํ รับหวาน

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  64

6 แนวทางบูรณาการ

ภาษาไทย การตอบคาํ ถาม การอภิปราย
คณิตศาสตร์ การคาํ นวณส่วนผสมท่ีใชใ้ นการประกอบอาหารสาํ รับหวาน
วทิ ยาศาสตร์ ความกา้ วหนา้ ของเทคโนโลยที ี่ใชใ้ นการประกอบอาหาร
สงั คมศึกษาฯ การอนุรักษภ์ มู ิปัญญาดา้ นขนมไทย
สุขศึกษาฯ หลกั อนามยั ในการประกอบอาหาร
ภาษาต่างประเทศ คาํ ศพั ทแ์ ละบทสนทนาเก่ียวกบั การประกอบอาหารสาํ รับหวาน

7 กระบวนการจัดการเรียนรู้

ข้ันท่ี 1 ข้ันนําเข้าสู่บทเรียน

1. นกั เรียนอาสาสมคั ร 2–3 คน เล่าประสบการณ์การประกอบอาหารหวาน
2. นกั เรียนบอกช่ือขนมไทยท่ีรู้จกั คนละ 1 ชนิด พร้อมกบั อธิบายรูปร่างลกั ษณะของขนมชนิดน้นั ๆ

ข้ันท่ี 2 ข้นั สอน

ช่ัวโมงท่ี 1 การประกอบอาหารสํารับหวาน
1. ครูตรวจบนั ทึกความรู้/ใหน้ กั เรียนนาํ คาํ ถามมาร่วมกนั สนทนาเก่ียวกบั งานที่มอบหมายใหท้ าํ
2. ครูพานักเรียนไปดูงานการประกอบอาหารหวานโดยผูม้ ีฝี มือ เช่น แม่ครัวของหวานท่ีเป็ น
ภูมิปัญญาทอ้ งถิ่น กลุ่มแม่บา้ นที่ผลิตขนมไทยเป็ นสินคา้ หน่ึงตาํ บลหน่ึงผลิตภณั ฑ์ (OTOP) หรือสถาบนั
ท่ีสอนการประกอบอาหารหวานที่มีอยใู่ นชุมชน
3. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน อภิปรายเก่ียวกบั การศึกษาดูงานตามหวั ขอ้ ต่อไปน้ี

1) ขนมไทยท่ีกลุ่มสนใจ
2) ข้นั ตอนการประกอบอาหาร
3) เทคนิคการประกอบอาหาร
4) วิธีการทาํ งานที่มีประสิทธิภาพ
4. นกั เรียนแต่ละกลุ่มส่งตวั แทนนาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน แลว้ สรุปร่วมกนั
5. นกั เรียนศึกษาเร่ือง การประกอบอาหารสาํ รับหวาน จากหนงั สือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน การงาน
อาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
ช่ัวโมงที่ 2 การประกอบอาหารสํารับหวาน (ต่อ)
1. ครูเปิ ดส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ป. 5 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 เร่ือง
การประกอบอาหารสาํ รับหวาน หรือใหน้ กั เรียนร่วมกนั วสั ดุ อุปกรณ์ และเคร่ืองมือในการประกอบอาหาร
สาํ รับหวาน แลว้ บนั ทึก

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  65

2. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน วางแผนประกอบอาหารสํารับหวานตามกระบวนการ
ทาํ งาน แลว้ ผลดั กนั ไปศึกษาวิธีการประกอบอาหารหวานของเพ่ือนกลุ่มอื่น ๆ

3. นกั เรียนแต่ละกลุ่มบนั ทึกผลการปฏิบตั ิงาน ปัญหา และแนวทางแกป้ ัญหาขณะปฏิบตั ิงาน
4. นกั เรียนแต่ละกลุ่มส่งตวั แทนนาํ เสนอผลงานหน้าช้นั เรียน พร้อมท้งั เปิ ดโอกาสให้เพื่อน ๆ
กลุ่มอื่นชิมอาหารและวิจารณ์รสชาติของอาหาร
5. ครูเสริมความรู้อาเซียนเก่ียวกับขนมหวานในประเทศสมาชิกอาเซียน ซึ่งขนมหวานของ
ประเทศสมาชิกอาเซียนท่ีมีลักษณะคล้ายกันกับขนมหวานของไทย เช่น ฮาโลของประเทศฟิ ลิปปิ นส์ มี
ลักษณะเหมือนนํ้าแข็งใสของไทย อ่ังกู๊เป็ นขนมของชาวจีนในมาเลเซีย มีลักษณะคล้ายขนมถ่ัวแปบ ซึ่ง
คนไทยเรียกว่า ขนมเต่า

ข้นั ท่ี 3 ข้ันสรุป

1. นกั เรียนอภิปรายสรุปความรู้เกี่ยวกบั วิธีการประกอบอาหารสาํ รับหวาน แลว้ เขียนแผนท่ี
ความคิด

2. ครูมอบหมายงานให้นกั เรียนไปปฏิบตั งิ านการจัดอาหารสํารับคาว–หวาน แล้วบนั ทึกผล และ
ให้นักเรียนต้งั คาํ ถามที่สงสัยคนละ 1 คาํ ถาม (เพอ่ื นํามาร่วมกนั สนทนาในการเรียนคร้ังต่อไป)

ข้ันที่ 4 ข้ันฝึ กฝนนักเรียน

1. นกั เรียนฟังการบรรยายเกี่ยวกบั เทคนิคในการประกอบอาหารสาํ รับหวาน แลว้ บนั ทึกความรู้
2. นกั เรียนศึกษาตวั อยา่ งการประกอบอาหารสาํ รับหวานจากแหลง่ การเรียนรู้ต่าง ๆ
3. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5–7 คน ช่วยกนั ประกอบอาหารสาํ รับหวาน 1 สาํ รับ
4. นกั เรียนอภิปรายข้นั ตอนการประกอบอาหารสาํ รับหวานใหม้ ีประสิทธิภาพ

ข้นั ที่ 5 ข้นั นําไปใช้

นกั เรียนนาํ ความรู้เก่ียวกบั วิธีการประกอบอาหารสาํ รับหวานไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นการจดั อาหาร
สาํ หรับครอบครัว การจดั เล้ียงในหม่ญู าติพน่ี อ้ ง หรือการประกอบอาชีพในอนาคต

8 กจิ กรรมเสนอแนะ

1. กจิ กรรมสําหรับกลุ่มสนใจพเิ ศษ
นกั เรียนสมั ภาษณ์แม่ครัวที่มีความรู้ดา้ นอาหารหวานเก่ียวกบั เทคนิคในการประกอบอาหาร

หวานใหม้ ีรสชาติอร่อย แลว้ นาํ มาทดลองทาํ
2. กจิ กรรมสําหรับฝึ กทักษะเพม่ิ เตมิ
นกั เรียนศึกษาวธิ ีการทาํ ขนมไทยจากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ แลว้ รวบรวมบนั ทึกความรู้ไวเ้ ป็น

ตาํ ราสาํ หรับตนเอง

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  66

9 สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. ส่ือส่ิงพมิ พ์ เช่น ตาํ ราการประกอบอาหารหวาน การทาํ ขนมไทย
2. สื่อโทรทศั น์ เช่น รายการท่ีใหค้ วามรู้เกี่ยวกบั การทาํ ขนมไทย
3. ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ เช่น เวบ็ ไซตเ์ ก่ียวกบั การทาํ ขนมไทย
4. สถานที่ เช่น บา้ น โรงเรียน มหาวิทยาลยั สถาบนั สอนทาํ อาหารหวาน ร้านขนมไทย โรงแรม
5. บุคคล เช่น กลุ่มแม่บา้ นท่ีผลิตขนมไทย ครูภมู ิปัญญาทอ้ งถ่ิน ผเู้ ช่ียวชาญดา้ นอาหารหวาน ผู้
ประกอบอาชีพเก่ียวกบั อาหารหวาน
6. หนงั สือเรียน รายวิชาพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
7. แบบฝึกทกั ษะ รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
8. คู่มือการสอน รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
9. ส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพว์ ฒั นา
พานิช จาํ กดั

10 บันทึกหลงั การจดั การเรียนรู้

1. ความสาํ เร็จในการจดั การเรียนรู้
แนวทางการพฒั นา

2. ปัญหา/อุปสรรคในการจดั การเรียนรู้
แนวทางแกป้ ัญหา

3. ส่ิงท่ีไม่ไดป้ ฏิบตั ิตามแผน
เหตุผล

4. การปรับปรุงแผนการจดั การเรียนรู้

ลงช่ือ (ผ้สู อน)
/ /

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  67

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 7

การจดั อาหารสํารับคาว–หวาน

สาระที่ 1 การดาํ รงชีวติ และครอบครัว ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3 เล่ม 1
หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 สํารับครัวไทย เวลา 2 ช่ัวโมง

1 สาระสําคญั

การจดั อาหารสาํ รับคาว–หวานมีวธิ ีการจดั แตกต่างกนั ข้ึนอยกู่ บั โอกาส โดยมุ่งเนน้ ความครบถว้ น
ของชุดอาหารเป็นสาํ คญั

2 ตวั ชี้วดั ช้ันปี

1. อภิปรายข้นั ตอนการทาํ งานท่ีมีประสิทธิภาพ (ง 3.1 ม. 3/1)
2. ใชท้ กั ษะในการทาํ งานร่วมกนั อยา่ งมีคุณธรรม (ง 3.1 ม. 3/2)
3. อภิปรายการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะการจดั การเพื่อการประหยดั พลงั งาน ทรัพยากร
และสิ่งแวดลอ้ ม (ง 3.1 ม. 3/3)

3 จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อภิปรายวิธีการจดั อาหารสาํ รับคาว–หวานได้ (K)
2. มีเจตคติที่ดีในการจดั อาหารสาํ รับคาว–หวาน (A)
3. มีทกั ษะในการจดั อาหารสาํ รับคาว–หวาน (P)

4 การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

ด้านความรู้ (K) ด้านคุณธรรม จริยธรรม ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)

1. สงั เกตการตอบคาํ ถาม และค่านิยม (A) 1. สงั เกตทกั ษะการทาํ งาน
และการอภิปราย ร่วมกบั ผอู้ ่ืน
1. สงั เกตความต้งั ใจในการ 2. ประเมินพฤติกรรมนกั เรียน
2. ตรวจผลงานการจดั อาหาร ปฏิบตั ิกิจกรรม ตามแบบประเมินดา้ นทกั ษะ/
สาํ รับคาว–หวาน กระบวนการ
2. ประเมินพฤติกรรมนกั เรียน
3. ตรวจการทาํ แบบทดสอบ ตามแบบประเมินดา้ น
หลงั เรียน (Post-test) คุณธรรม จริยธรรม และ
ค่านิยม

5 สาระการเรียนรู้

การจดั อาหารสาํ รับคาว–หวาน

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  68

6 แนวทางบูรณาการ การตอบคาํ ถาม การอภิปราย

ภาษาไทย การคาดคะเนปริมาณอาหารที่นาํ มาใชใ้ นการจดั อาหาร
คณิตศาสตร์ การอนุรักษว์ ฒั นธรรมและภมู ิปัญญาทอ้ งถ่ินเกี่ยวกบั การจดั การ
สงั คมศึกษาฯ อาหารสาํ รับในศาสนพธิ ี

ศิลปะ การนาํ หลกั ศิลปะไปใชใ้ นการจดั อาหารสาํ รับหวาน
ภาษาต่างประเทศ บทสนทนาภาษาองั กฤษเก่ียวกบั การจดั อาหารสาํ รับคาว–หวาน

7 กระบวนการจัดการเรียนรู้

ข้ันท่ี 1 ข้นั นําเข้าสู่บทเรียน

1. นกั เรียนทบทวนความรู้เก่ียวกบั การประกอบอาหารสาํ รับคาวและอาหารสาํ รับหวาน
2. นกั เรียนแสดงความคิดเห็นร่วมกนั เกี่ยวกบั การสืบทอดวฒั นธรรมจากอาหารสาํ รับคาว–หวาน

ข้นั ที่ 2 ข้ันสอน

ชั่วโมงท่ี 1 การจัดอาหารสํารับคาว
1. ครูตรวจบันทึกผลการปฏิบัติงาน/ให้นักเรียนนําคาํ ถามมาร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับงานที่
มอบหมายใหท้ าํ
2. นกั เรียนอาสาสมคั ร 3–4 คน เล่าประสบการณ์เก่ียวกบั การจดั อาหารสาํ รับคาว
3. ครูเปิ ดสื่อการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ป. 5 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 เรื่อง
การจดั อาหารสาํ รับคาว หรือให้นกั เรียนดูวีซีดี ดีวีดี หรือภาพการจดั อาหารสาํ รับคาวรูปแบบต่าง ๆ แลว้
ร่วมกนั แสดงความคิดเห็น
4. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน อภิปรายเกี่ยวกบั หัวขอ้ ที่กาํ หนดให้ต่อไปน้ี แลว้ สรุปผล
และนาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน

1) หลกั ในการจดั อาหารสาํ รับคาว
2) วิธีการการจดั อาหารสาํ รับคาว
3) วธิ ีการตกแต่งอาหารสาํ รับคาว
5. ครูอธิบายเพ่ิมเติมเก่ียวกบั วิธีการจดั อาหารสาํ รับคาว แลว้ ให้นกั เรียนศึกษาเร่ือง การจดั อาหาร
สาํ รับคาว จากหนงั สือเรียน รายวชิ าพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
6. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน ฝึ กปฏิบตั ิการจดั อาหารสาํ รับคาว แลว้ เปรียบเทียบผลงาน
กบั เพ่ือนกลุ่มอ่ืน ๆ
ชั่วโมงที่ 2 การจัดอาหารสํารับหวาน
1. ครูใหน้ กั เรียนฝึกความคล่องในการคิด โดยบอกลกั ษณะอาหารสาํ รับ หวานและช่ือขนมไทย
ใหไ้ ดม้ ากท่ีสุดภายในเวลา 3 นาที
2. นกั เรียนศึกษาเรื่อง การจดั อาหารสาํ รับหวาน จากหนงั สือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพ
และเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  69

3. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน อภิปรายเกี่ยวกบั หัวขอ้ ที่กาํ หนดให้ต่อไปน้ี สรุปผล แลว้
นาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน

1) การจดั ขนมไทย
2) ขนมไทยท่ีนิยมใชใ้ นพิธีมงคล
3) การจดั อาหารสาํ รับหวานในโอกาสต่าง ๆ
4. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน ช่วยกนั วางแผนจดั อาหารสาํ รับหวาน แลว้ ทดลองจดั โดยใช้
ขนมไทยท่ีเป็นของจาํ ลองหรือของจริง จากน้นั นาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน
5. นกั เรียนกลุ่มอ่ืน ๆ วพิ ากษว์ ิจารณ์และใหข้ อ้ เสนอแนะ แลว้ ช่วยกนั คดั เลือกสาํ รับอาหารหวาน
ท่ีจดั ไดด้ ีที่สุด เพ่ือจดั แสดงไวห้ นา้ หอ้ งเรียน
6. ครูเปิ ดส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2
เร่ือง แบบทดสอบหลงั เรียน หรือคู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
ตอนที่ 3 เอกสาร/ความรู้เสริมสําหรับครู แล้วให้นักเรียนทาํ แบบทดสอบหลงั เรียน (Post-test) จาํ นวน
10 ขอ้ เวลา 10 นาที

ข้นั ที่ 3 ข้ันสรุป

1. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน อภิปรายสรุปความรู้เก่ียวกบั การจดั อาหารสาํ รับคาว–หวาน
แลว้ บนั ทึก

2. ครูมอบหมายงานให้นักเรียนไปศึกษาเนือ้ หาในหน่วยการเรียนรู้ท่ี 3 บรรจุภัณฑ์สร้างสรรค์ได้
เพอ่ื จัดการเรียนรู้คร้ังต่อไป (โดยเปิ ดส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 เร่ือง คาํ ถามเช่ือมโยงสู่บทเรียนต่อไป)

ข้นั ที่ 4 ข้ันฝึ กฝนนักเรียน

1. นกั เรียนศึกษาวิธีการจดั อาหารสาํ รับคาว–หวานจากแหลง่ การเรียนรู้ต่าง ๆ
2. นกั เรียนทาํ รายงานเก่ียวกบั การจดั อาหารสาํ รับคาว–หวาน
3. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน วางแผนจดั อาหารสาํ รับคาว–หวาน อยา่ งละ 1 สาํ รับ
4. นกั เรียนอภิปรายข้นั ตอนการจดั อาหารสาํ รับคาว–หวานแบบประหยดั
5. นกั เรียนทาํ แบบฝึ กทกั ษะ รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 กิจกรรม
ท่ี 19 ฝึ กจดั สํารับ กิจกรรมที่ 20 เรียนรู้เร่ืองสํารับครัวไทยด้วยโครงงาน กิจกรรมที่ 21 ประยุกต์ใช้
ในชีวติ ประจาํ วนั และกิจกรรมที่ 22 คาํ ถามชวนตอบ

ข้นั ที่ 5 ข้ันนําไปใช้

นกั เรียนนาํ ความรู้เก่ียวกบั วิธีการประกอบอาหารสาํ รับหวานไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นการจดั อาหาร
สาํ หรับครอบครัว การจดั เล้ียงในหมู่ญาติพี่นอ้ ง หรือการประกอบอาชีพในอนาคต

8 กจิ กรรมเสนอแนะ

1. กจิ กรรมสําหรับกลุ่มสนใจพเิ ศษ
นกั เรียนสมั ภาษณ์ผรู้ ู้ในชุมชนเกี่ยวกบั การจดั อาหารสาํ รับคาว–หวานที่ใชใ้ นพธิ ีมงคล แลว้

บนั ทึกความรู้

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  70

2. กจิ กรรมสําหรับฝึ กทกั ษะเพม่ิ เตมิ
นกั เรียนจดั ทาํ สมุดภาพอาหารสาํ รับคาว–หวาน

9 ส่ือ/แหล่งการเรียนรู้

1. ส่ือส่ิงพิมพ์ เช่น ตาํ ราการประกอบอาหารคาวและอาหารหวาน การจดั อาหารแบบต่าง ๆ
2. ส่ือโทรทศั น์ เช่น รายการท่ีใหค้ วามรู้เกี่ยวกบั การประกอบอาหารคาวและอาหารหวาน
3. ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ เช่น วีซีดี ดีวีดี หรือเวบ็ ไซตเ์ ก่ียวกบั การจดั อาหารสาํ รับคาว–หวาน
4. อาหารคาวและขนมไทยชนิดต่าง ๆ ท้งั ท่ีเป็นของจริงและของจาํ ลอง
5. สถานท่ี เช่น โรงเรียน มหาวิทยาลยั สถาบนั สอนทาํ อาหาร ร้านอาหาร ภตั ตาคาร โรงแรม
6. บุคคล เช่น ครูภมู ิปัญญาทอ้ งถิ่น นกั โภชนาการ ผปู้ ระกอบอาชีพเก่ียวกบั อาหาร
7. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
8. แบบฝึกทกั ษะ รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
9. คู่มือการสอน รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
10. สื่อการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พว์ ฒั นา
พานิช จาํ กดั

10 บันทึกหลงั การจดั การเรียนรู้

1. ความสาํ เร็จในการจดั การเรียนรู้
แนวทางการพฒั นา

2. ปัญหา/อุปสรรคในการจดั การเรียนรู้
แนวทางแกป้ ัญหา

3. ส่ิงท่ีไม่ไดป้ ฏิบตั ิตามแผน
เหตุผล

4. การปรับปรุงแผนการจดั การเรียนรู้

ลงชื่อ (ผู้สอน)
/ /

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  71

หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 บรรจุภณั ฑ์สร้างสรรค์ได้

6 ช่ัวโมง

ผงั มโนทศั น์เป้ าหมายการเรียนรู้และขอบข่ายภาระงาน

ความรู้ ทกั ษะ/กระบวนการ
ความรู้ทว่ั ไปเก่ียวกบั บรรจุ ทกั ษะกระบวนการทาํ งาน
ภณั ฑ์ ทกั ษะการใชอ้ ปุ กรณ์และ
การออกแบบบรรจุภณั ฑ์ เคร่ืองมือ
การประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์ ทกั ษะการทาํ งานร่วมกนั

บรรจุภัณฑ์สร้างสรรค์ได้

ภาระงาน/ชิ้นงาน คุณธรรม จริยธรรม และค่านิยม
แผนท่ีความคดิ สรุปความรู้ มีเจตคติท่ีดีต่อการทาํ งาน
ออกแบบบรรจุภณั ฑ์ มีความรับผดิ ชอบ
วเิ คราะหล์ กั ษณะบรรจุ มีความคิดสร้างสรรค์
ภณั ฑ์ มีความประหยดั
ประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์ มีความประณีต
จดั นิทรรศการแสดงผลงาน มีมารยาทในการทาํ งาน
เก่ียวกบั บรรจุภณั ฑ์

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  72

ผงั การออกแบบการจดั การเรียนรู้

หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 บรรจุภณั ฑ์สร้างสรรค์ได้

ข้นั ท่ี 1 ผลลพั ธ์ปลายทางทต่ี ้องการให้เกดิ ขนึ้ กบั นักเรียน

ตวั ชี้วดั ช้ันปี

1. ใชท้ กั ษะในการทาํ งานร่วมกนั อยา่ งมีคุณธรรม (ง 3.1 ม. 3/2)

2. อภิปรายการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะการจดั การเพ่ือการประหยดั พลงั งาน ทรัพยากร และส่ิงแวดลอ้ ม

(ง 3.1 ม. 3/3)

ความเข้าใจที่คงทนของนักเรียน คาํ ถามสําคญั ทท่ี ําให้เกดิ ความเข้าใจท่ีคงทน

นักเรียนจะเข้าใจว่า... – บรรจุภณั ฑม์ ีความสาํ คญั อยา่ งไร

1. บรรจุภณั ฑเ์ ป็นสิ่งท่ีช่วยปกป้ องและรักษา – บรรจุภณั ฑจ์ าํ แนกเป็นกี่ประเภท อะไรบา้ ง

คุณภาพของสินคา้ หรือผลิตภณั ฑใ์ นระหวา่ ง – หลกั การสาํ คญั ของการออกแบบบรรจุภณั ฑ์

การขนส่ง มีอะไรบา้ ง

2. บรรจุภณั ฑม์ ีหลายประเภทควรเลือกใชใ้ ห้ – การสร้างตน้ แบบจริงมีความจาํ เป็นอยา่ งไร

เหมาะสมกบั ผลิตภณั ฑ์ จะช่วยเพิ่มมูลค่าใหก้ บั ในกระบวนการออกแบบ

ผลิตภณั ฑน์ ้นั ๆ – การสร้างบรรจุภณั ฑค์ วรคาํ นึงถึงสิ่งใด

3. การออกแบบบรรจุภณั ฑค์ วรทาํ ตามหลกั การและ เป็นอนั ดบั แรก

กระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑ์

4. การผลิตบรรจุภณั ฑบ์ างชนิดสามารถประดิษฐ์

ไดด้ ว้ ยตนเอง โดยคาํ นึงถึงวตั ถุประสงคข์ องการ

ใชง้ านเป็นหลกั

ความรู้ของนักเรียนที่นําไปสู่ความเข้าใจท่ีคงทน ทกั ษะ/ความสามารถของนกั เรียนที่นําไปสู่

นักเรียนจะรู้ว่า... ความเข้าใจทคี่ งทน นักเรียนจะสามารถ...

1. คาํ ท่ีควรรู้ ไดแ้ ก่ กระดาษลูกฟกู ภกั ดี 1. อธิบายความสาํ คญั ของบรรจุภณั ฑไ์ ด้

ตคู้ อนเทนเนอร์ และก๊าซเฉื่อย 2. วางแผนออกแบบบรรจุภณั ฑต์ ามหลกั การและ

2. บรรจุภณั ฑม์ ีบทบาทสาํ คญั ในการนาํ ผลิตภณั ฑ์ กระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑร์ ่วมกบั ผอู้ ่ืนได้

หรือสินคา้ จากผผู้ ลิตไปสู่ผบู้ ริโภคอยา่ งมี 3. ประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑง์ ่าย ๆ ได้

ประสิทธิภาพ โดยมีหนา้ ที่ป้ องกนั และรักษา 4. นาํ ความรู้ไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาํ วนั ได้

คุณภาพของผลิตภณั ฑใ์ หอ้ ยใู่ นสภาพดี

นอกจากน้ียงั ทาํ หนา้ ที่ช่วยส่งเสริมการขายไป

พร้อมกนั ดว้ ย

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  73

3. บรรจุภณั ฑจ์ าํ แนกเป็น 3 ประเภท โดยแบ่งตาม
จุดมุง่ หมายต่าง ๆ ไดแ้ ก่ จาํ แนกตามวตั ถุประสงค์
ของการจาํ หน่ายสินคา้ จาํ แนกตามลกั ษณะ
กรรมวิธีการบรรจุและการขนส่ง และจาํ แนก
ตามระดบั ของการจาํ หน่าย ซ่ึงการตดั สินใจ
เลือกใชบ้ รรจุภณั ฑป์ ระเภทใดน้นั ควรคาํ นึงถึง
ความเหมาะสมกบั ผลิตภณั ฑท์ ี่บรรจุและ
คุณสมบตั ิที่แตกตา่ งกนั ของบรรจุภณั ฑเ์ ป็นสาํ คญั

4. การออกแบบบรรจุภณั ฑค์ วรทาํ ตามหลกั การ
ไดแ้ ก่ ศึกษาและรวบรวมขอ้ มลู ต่าง ๆ ที่จาํ เป็น
ในการออกแบบ วางแผนดาํ เนินการออกแบบ
คาํ นึงถึงความสะดวกในการขนยา้ ย สร้าง
รูปลกั ษณ์บรรจุภณั ฑใ์ หน้ ่าสนใจ ใชว้ สั ดุที่
เป็นมิตรกบั ส่ิงแวดลอ้ ม และกาํ หนดค่าใชจ้ า่ ย
ที่เหมาะสมกบั คุณภาพของผลิตภณั ฑ์

5. กระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑม์ ีข้นั ตอน
ไดแ้ ก่ การกาํ หนดวตั ถุประสงคข์ องการผลิต การ
เสนอแนวคิดเบ้ืองตน้ การพฒั นาและแกไ้ ขแบบ
การวิเคราะห์ผลงาน การออกแบบ การสร้าง
ตน้ แบบจริง และการผลิต
6. บรรจุภณั ฑท์ ่ีมีข้นั ตอนการผลิตไม่ยงุ่ ยากซบั ซอ้ น
เช่น กล่องกระดาษสาํ หรับบรรจุอาหาร หรือ
ผลงานงานประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑจ์ ากไม้ ถา้
ออกแบบไดส้ วยงาม โดดเด่น จะช่วยเพม่ิ มูลค่า
ใหแ้ ก่ผลิตภณั ฑแ์ ละส่งเสริมการจาํ หน่ายได้

ข้นั ที่ 2 ภาระงานและการประเมนิ ผลการเรียนรู้ซ่ึงเป็ นหลกั ฐานทแ่ี สดงว่านักเรียนมผี ลการเรียนรู้

ตามทกี่ าํ หนดไว้อย่างแท้จริง

1. ภาระงานทนี่ กั เรียนต้องปฏิบตั ิ
– อภิปรายร่วมกนั เก่ียวกบั บทบาทของบรรจุภณั ฑ์
– ศึกษาคน้ ควา้ ความรู้เก่ียวกบั ประเภทของบรรจุภณั ฑ์ แลว้ เขียนแผนท่ีความคิด
– วเิ คราะห์ลกั ษณะบรรจุภณั ฑแ์ ละความเหมาะสมกบั ประโยชนใ์ ชส้ อยของบรรจุภณั ฑ์
– วางแผนออกแบบบรรจุภณั ฑ์
– อภิปรายข้นั ตอนกระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑ์
– ประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑส์ าํ หรับบรรจุอาหารหรือบรรจุภณั ฑจ์ ากไม้ คนละ 1 อยา่ ง
– จดั นิทรรศการเผยแพร่ความรู้และแสดงผลงานเกี่ยวกบั บรรจุภณั ฑ์

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  74

2. วธิ ีการและเครื่องมอื ประเมนิ ผลการเรียนรู้

2.1 วธิ ีการประเมนิ ผลการเรียนรู้ 2.2 เคร่ืองมอื ประเมนิ ผลการเรียนรู้

– การตอบคาํ ถามและการอภิปราย – แบบบนั ทึกผลการอภิปราย

– การทดสอบ – แบบบนั ทึกความรู้

– การฝึ กปฏิบตั ิระหวา่ งเรียน – แบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน

– การประเมินทกั ษะในการทาํ งาน – แบบบนั ทึกการสมั ภาษณ์

– การประเมินตนเองของนกั เรียน – ใบงาน/ใบกิจกรรม

– แบบประเมินผลงาน

– แบบทดสอบประจาํ หน่วยการเรียนรู้

– แบบประเมินดา้ นคุณธรรม จริยธรรม

และค่านิยม

– แบบประเมินดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ

3. ส่ิงท่ีม่งุ ประเมนิ

– ความสามารถในการอธิบายความรู้และอภิปรายข้นั ตอนกระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑใ์ หผ้ อู้ ื่น

เขา้ ใจ

– ทกั ษะในการทาํ งานร่วมกบั ผอู้ ื่น

– ทกั ษะการใชอ้ ุปกรณแ์ ละเคร่ืองมือในการทาํ งาน

– การฝึกปฏิบตั ิงานสร้างบรรจุภณั ฑ์

– พฤติกรรมการปฏิบตั ิกิจกรรมเป็นรายบุคคลและรายกลุ่ม

– ความรับผดิ ชอบ ความคิดสร้างสรรค์ ความประหยดั ความประณีต และมีมารยาทในการทาํ งาน

ข้นั ที่ 3 แผนการจดั การเรียนรู้

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 8 ความรู้ทวั่ ไปเกี่ยวกบั บรรจุภณั ฑ์ 2 ชวั่ โมง

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 9 การออกแบบบรรจุภณั ฑ์ 2 ชวั่ โมง

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 10 การประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์ 2 ชว่ั โมง

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  75

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 8

ความรู้ทวั่ ไปเกยี่ วกบั บรรจุภณั ฑ์

สาระที่ 1 การดาํ รงชีวติ และครอบครัว ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3 เล่ม 1
หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3 บรรจุภัณฑ์สร้างสรรค์ได้ เวลา 2 ช่ัวโมง

1 สาระสําคญั

บรรจุภณั ฑ์มีบทบาทและหน้าที่สําคญั ในการป้ องกนั และรักษาคุณภาพผลิตภณั ฑ์หรือสินค้า
บรรจุภณั ฑ์มีหลายประเภท หากเราเลือกใช้ได้เหมาะสมจะช่วยเพ่ิมพูนมูลค่าให้แก่ผลิตภณั ฑ์และช่วย
ส่งเสริมการจาํ หน่ายใหแ้ ก่ผผู้ ลิตได้

2 ตวั ชี้วดั ช้ันปี

1. ใชท้ กั ษะในการทาํ งานร่วมกนั อยา่ งมีคุณธรรม (ง 3.1 ม. 3/2)
2. อภิปรายการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะการจดั การเพื่อการประหยดั พลงั งาน ทรัพยากร และ
สิ่งแวดลอ้ ม (ง 3.1 ม. 3/3)

3 จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายความสาํ คญั ประเภท และหลกั การเลือกใชบ้ รรจุภณั ฑไ์ ด้ (K)
2. มีเจตคติท่ีดีตอ่ การเลือกใชบ้ รรจุภณั ฑ์ (A)
3. มีทกั ษะในการเลือกใชบ้ รรจุภณั ฑไ์ ดอ้ ยา่ งเหมาะสม (P)

4 การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

ด้านความรู้ (K) ด้านคุณธรรม จริยธรรม ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)

1. สงั เกตการตอบคาํ ถาม และค่านิยม (A) 1. สงั เกตทกั ษะในการทาํ งาน
การอธิบาย และการแสดง 1. สงั เกตความสนใจเรียนและ ร่วมกบั ผอู้ ื่น
ความคิดเห็น
เตม็ ใจปฏิบตั ิกิจกรรม 2. สงั เกตพฤติกรรมขณะปฏิบตั ิ
2. ตรวจการทาํ แบบทดสอบ 2. สงั เกตการใหค้ วามร่วมมือ กิจกรรม
ก่อนเรียน (Pre-test)
ในการปฏิบตั ิกิจกรรม

5 สาระการเรียนรู้

ความรู้ทวั่ ไปเกี่ยวกบั บรรจุภณั ฑ์
– บทบาทของบรรจุภณั ฑ์
– ประเภทของบรรจุภณั ฑ์
– การเลือกใชบ้ รรจุภณั ฑ์

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  76

6 แนวทางบูรณาการ การตอบคาํ ถาม การอธิบาย การแสดงความคิดเห็น
การใชเ้ ทคโนโลยดี า้ นการบรรจุภณั ฑ์
ภาษาไทย ปัจจยั ที่ส่งเสริมการดาํ รงชีวิตใหม้ ีความสะดวกสบาย
วิทยาศาสตร์ แนวทางการป้ องกนั ปัจจยั ความเส่ียงที่มีผลต่อสุขภาพ
สงั คมศึกษาฯ คาํ ศพั ทแ์ ละคาํ อธิบายเก่ียวกบั บรรจุภณั ฑ์
สุขศึกษาฯ
ภาษาต่างประเทศ

7 กระบวนการจัดการเรียนรู้

ข้นั ท่ี 1 ข้ันนําเข้าสู่บทเรียน

1. ครูเปิ ดส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3
เร่ือง แบบทดสอบก่อนเรียน หรือคู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
ตอนท่ี 3 เอกสาร/ความรู้เสริมสาํ หรับครู แลว้ ใหน้ กั เรียนทาํ แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test) จาํ นวน 10 ขอ้
เวลา 10 นาที

2. ครูนาํ บรรจุภณั ฑ์ (ของจริง) หรือภาพบรรจุภณั ฑร์ ูปแบบต่าง ๆ มาใหน้ กั เรียนดู แลว้ ถามคาํ ถาม
เพื่อกระตุน้ ความคิดและความสนใจของนกั เรียน เช่น นกั เรียนจะเลือกใชบ้ รรจุภณั ฑแ์ บบใด เพราะอะไร

ข้ันท่ี 2 ข้นั สอน

ช่ัวโมงท่ี 1 บทบาทของบรรจุภณั ฑ์
1. ครูถามคาํ ถามเกี่ยวกบั งานที่มอบหมายให้นักเรียนไปศึกษาเน้ือหาในหน่วยการเรียนรู้ที่ 3
บรรจุภณั ฑ์สร้างสรรค์ได้ (ซ่ึงมอบหมายในชั่วโมงสุดท้ายของการเรียนการสอนหน่วยการเรียนรู้ท่ี 2
คาํ ถามเชื่อมโยงสู่บทเรียนต่อไป)
2. ครูนาํ ผลิตภณั ฑช์ นิดเดียวกนั แต่บรรจุอย่ใู นบรรจุภณั ฑ์ที่มีรูปแบบแตกต่างกนั มาให้นกั เรียน
สงั เกตและเปรียบเทียบ
3. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกบั บรรจุภณั ฑแ์ ละผลิตภณั ฑท์ ี่ครูนาํ มาใหด้ ู
4. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน อภิปรายเกี่ยวกบั ความหมายและบทบาทของบรรจุภณั ฑใ์ น
ยคุ ปัจจุบนั สรุปผล แลว้ นาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน
5. ครูอธิบายเพ่ิมเติม แล้วให้นักเรียนศึกษาเร่ือง บทบาทของบรรจุภัณฑ์ จากหนังสือเรียน
รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
6. ครูเสริมความรู้อาเซียนเก่ียวกับบรรจุภัณฑ์ในประเทศสมาชิกอาเซียน เช่น ประเทศสมาชิก
อาเซียนท่ีเร่ิมใช้ฉลากเขียวกบั ผลติ ภณั ฑ์ต่าง ๆ คอื ประเทศสิงคโปร์และประเทศไทย
ชั่วโมงที่ 2 ประเภทของบรรจุภณั ฑ์และการเลอื กใช้บรรจุภณั ฑ์
1. นกั เรียนอาสาสมคั ร 2–3 คน เล่าประสบการณ์การใชบ้ รรจุภณั ฑป์ ระเภทต่าง ๆ

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  77

2. ให้นกั เรียนดูวีซีดี ดีวีดี หรือภาพแสดงบรรจุภณั ฑ์ประเภทต่าง ๆ แลว้ วิจารณ์ความเหมาะสม
กบั ผลิตภณั ฑห์ รือสินคา้ ที่บรรจุ

3. นกั เรียนร่วมกนั ใหข้ อ้ เสนอแนะในการเลือกใชบ้ รรจุภณั ฑท์ ่ีเหมาะสม
4. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน วิเคราะห์ผลิตภณั ฑใ์ นทอ้ งตลาดที่ใชบ้ รรจุภณั ฑไ์ ดเ้ หมาะสม
สรุปผล แลว้ นาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน
5. นักเรียนศึกษาเร่ือง ประเภทของบรรจุภณั ฑ์และการเลือกใช้บรรจุภณั ฑ์ จากหนังสือเรียน
รายวชิ าพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
6. ครูเสริมความรู้อาเซียนเกี่ยวกบั บรรจุภัณฑ์ในประเทศสมาชิกอาเซียน เช่น ประเทศอินโดนีเซีย
มีโครงการขยายกําลังผลิตกระดาษอุตสาหกรรมและบรรจุภัณฑ์ โดยมีการจัดต้ังโรงงานผลิตเยื่อกระดาษ
กระดาษ และร่วมลงทุนกบั ประเทศสหรัฐอเมริกา

ข้นั ท่ี 3 ข้ันสรุป

1. นกั เรียนอภิปรายสรุปความรู้เกี่ยวกบั บรรจุภณั ฑ์ แลว้ เขียนแผนที่ความคิด
2. ครูมอบหมายงานให้นักเรียนไปศึกษาเร่ือง การออกแบบบรรจุภัณฑ์จากหนังสือเรียน รายวิชา
พื้นฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 แล้วบันทึกความรู้ และให้นักเรียนต้ังคําถามที่สงสัย
คนละ 1 คาํ ถาม (เพอื่ นํามาร่วมกนั สนทนาในการเรียนคร้ังต่อไป)

ข้นั ที่ 4 ข้นั ฝึ กฝนนักเรียน

1. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน อภิปรายเก่ียวกบั บทบาทของบรรจุภณั ฑ์
2. นกั เรียนศึกษาคน้ ควา้ และทาํ รายงานเร่ือง ประเภทของบรรจุภณั ฑ์
3. นกั เรียนร่วมกนั วิจารณ์และใหข้ อ้ เสนอแนะเกี่ยวกบั การเลือกใชบ้ รรจุภณั ฑ์
4. นกั เรียนร่วมกนั วิเคราะห์ผลิตภณั ฑท์ ี่ใชบ้ รรจุภณั ฑไ์ ดเ้ หมาะสม
5. นกั เรียนทาํ แบบฝึ กทกั ษะ รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 กิจกรรม
ท่ี 23 บทบาทบรรจุภณั ฑ์ กิจกรรมท่ี 24 จดั สรรประเภท และกิจกรรมที่ 25 วเิ คราะห์ลกั ษณะ

ข้ันที่ 5 ข้นั นําไปใช้

นกั เรียนสามารถเลือกใชบ้ รรจุภณั ฑไ์ ดเ้ หมาะสมกบั ผลิตภณั ฑ์ และใชบ้ รรจุภณั ฑเ์ พอ่ื ป้ องกนั และ
รักษาคุณภาพของผลิตภณั ฑท์ ่ีบรรจุได้

8 กจิ กรรมเสนอแนะ

1. กจิ กรรมสําหรับกลุ่มสนใจพเิ ศษ
นกั เรียนสาํ รวจผลิตภณั ฑส์ ่ิงของเครื่องใชใ้ นบา้ นวา่ มีสิ่งใดใชบ้ รรจุภณั ฑไ์ ดเ้ หมาะสมหรือไม่

เหมาะสม เพราะอะไร และควรปรับปรุงอยา่ งไร

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  78

2. กจิ กรรมสําหรับฝึ กทกั ษะเพมิ่ เตมิ
นกั เรียนศึกษาคน้ ควา้ เพิ่มเติมเก่ียวกบั บรรจุภณั ฑ์ แลว้ จดั ทาํ รายงาน

9 สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. สื่อส่ิงพิมพ์ เช่น ตาํ ราเก่ียวกบั บรรจุภณั ฑป์ ระเภทต่าง ๆ
2. สื่อโทรทศั น์ เช่น รายการท่ีใหค้ วามรู้เก่ียวกบั บรรจุภณั ฑป์ ระเภทต่าง ๆ
3. ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ เช่น วีซีดี ดีวีดี หรือเวบ็ ไซตเ์ กี่ยวกบั บรรจุภณั ฑป์ ระเภทต่าง ๆ
4. บรรจุภณั ฑ์ (ของจริง) หรือภาพบรรจุภณั ฑร์ ูปแบบต่าง ๆ
5. สถานที่ เช่น โรงเรียน ชุมชน มหาวทิ ยาลยั ร้านคา้ หา้ งสรรพสินคา้
6. บุคคล เช่น ครู ภมู ิปัญญาทอ้ งถ่ิน ผเู้ ช่ียวชาญดา้ นบรรจุภณั ฑ์
7. หนงั สือเรียน รายวิชาพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
8. แบบฝึกทกั ษะ รายวชิ าพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
9. คู่มือการสอน รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
10. ส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพว์ ฒั นา
พานิช จาํ กดั

10 บันทกึ หลงั การจัดการเรียนรู้

1. ความสาํ เร็จในการจดั การเรียนรู้
แนวทางการพฒั นา

2. ปัญหา/อุปสรรคในการจดั การเรียนรู้
แนวทางแกป้ ัญหา

3. สิ่งที่ไม่ไดป้ ฏิบตั ิตามแผน
เหตุผล

4. การปรับปรุงแผนการจดั การเรียนรู้

ลงช่ือ (ผ้สู อน)
/ /

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  79

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 9

การออกแบบบรรจุภณั ฑ์

สาระท่ี 1 การดาํ รงชีวติ และครอบครัว ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3 เล่ม 1
หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3 บรรจุภณั ฑ์สร้างสรรค์ได้ เวลา 2 ช่ัวโมง

1 สาระสําคญั
การออกแบบบรรจุภณั ฑ์เป็ นกระบวนการเกี่ยวกับการออกแบบ เพ่ือให้บรรจุภณั ฑ์ท่ีบรรจุ

ผลิตภณั ฑห์ รือสินคา้ มีความโดดเด่นและแตกต่างจากผลิตภณั ฑห์ รือสินคา้ ประเภทเดียวกนั ในตลาด ซ่ึงจะ
ช่วยเพมิ่ มูลค่าใหก้ บั ผลิตภณั ฑห์ รือสินคา้ และสามารถจาํ หน่ายไดร้ าคาสูง

2 ตวั ชี้วดั ช้ันปี
1. ใชท้ กั ษะในการทาํ งานร่วมกนั อยา่ งมีคุณธรรม (ง 3.1 ม. 3/2)
2. อภิปรายการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะการจดั การเพอ่ื การประหยดั พลงั งาน ทรัพยากร และ

สิ่งแวดลอ้ ม (ง 3.1 ม. 3/3)

3 จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายหลกั การและกระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑไ์ ด้ (K)
2. มีความรับผดิ ชอบและความคิดสร้างสรรคใ์ นการออกแบบบรรจุภณั ฑ์ (A)
3. มีทกั ษะในการออกแบบบรรจุภณั ฑร์ ่วมกบั ผอู้ ื่น (P)

4 การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

ด้านความรู้ (K) ด้านคุณธรรม จริยธรรม ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)

1. สงั เกตการตอบคาํ ถาม และค่านิยม (A) 1. สงั เกตพฤติกรรมการทาํ งาน
การอธิบาย และการนาํ เสนอ 1. สงั เกตความรับผดิ ชอบ ร่วมกบั ผอู้ ื่น
ผลงาน
ในการปฏิบตั ิกิจกรรม 2. สงั เกตทกั ษะการใชอ้ ุปกรณ์
2. ตรวจผลงานการออกแบบ 2. สงั เกตการมีความคิด และเครื่องมือในการทาํ งาน
บรรจุภณั ฑ์
สร้างสรรคใ์ นการออกแบบ
บรรจุภณั ฑ์

5 สาระการเรียนรู้

การออกแบบบรรจุภณั ฑ์
– หลกั การออกแบบบรรจุภณั ฑ์
– กระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑ์

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  80

6 แนวทางบูรณาการ

ภาษาไทย การตอบคาํ ถาม การอธิบาย การนาํ เสนอผลงาน
คณิตศาสตร์ ความสมเหตุสมผลของคาํ ตอบท่ีไดจ้ ากการคาํ นวณขนาด
ของบรรจุภณั ฑ์
วทิ ยาศาสตร์ การอธิบายเก่ียวกบั แนวคิด กระบวนการ และผลของการ
ออกแบบบรรจุภณั ฑ์
สงั คมศึกษาฯ การออกแบบบรรจุภณั ฑโ์ ดยคาํ นึงถึงผลกระทบต่อส่ิงแวดลอ้ ม
ศิลปะ การออกแบบกราฟิ กบนบรรจุภณั ฑโ์ ดยใชอ้ งคป์ ระกอบศิลป์
ภาษาต่างประเทศ การเขียนอธิบายหลกั การออกแบบบรรจุภณั ฑเ์ ป็นภาษาองั กฤษ

7 กระบวนการจัดการเรียนรู้

ข้ันท่ี 1 ข้นั นําเข้าสู่บทเรียน

1. นกั เรียนทบทวนความรู้ดา้ นการออกแบบงานประดิษฐท์ วั่ ไปและองคป์ ระกอบศิลป์ ท่ีนาํ มาใช้
ในการออกแบบ

2. นกั เรียนช่วยกนั แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกบั การออกแบบบรรจุภณั ฑ์

ข้นั ท่ี 2 ข้ันสอน

ชั่วโมงท่ี 1 หลกั การออกแบบบรรจุภณั ฑ์
1. ครูตรวจบนั ทึกความรู้/ใหน้ กั เรียนนาํ คาํ ถามมาร่วมกนั สนทนาเก่ียวกบั งานที่มอบหมายใหท้ าํ
2. ครูเชิญวิทยากร เช่น นกั ออกแบบ ครูศิลปะ มาใหค้ วามรู้ดา้ นการออกแบบบรรจุภณั ฑ์ แลว้ ให้
นกั เรียนบนั ทึกความรู้
3. นกั เรียนอภิปรายร่วมกนั เกี่ยวกบั ความรู้ท่ีไดร้ ับจากวิทยากร
4. ครูเปิ ดสื่อการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3
เรื่อง หลกั การออกแบบบรรจุภณั ฑ์ หรือให้นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน อภิปรายเก่ียวกบั หลกั การ
ออกแบบบรรจุภณั ฑ์ สรุปผล แลว้ นาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน
5. ครูอธิบายเพ่ิมเติม แลว้ ให้นกั เรียนศึกษาเรื่อง หลกั การออกแบบบรรจุภณั ฑ์ จากหนงั สือเรียน
รายวชิ าพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เลม่ 1
6. ครูถามคําถามอาเซียนเก่ียวกับสัญลักษณ์ในการออกแบบบรรจุภัณฑ์ในประเทศสมาชิก
อาเซียน เช่ น ประเทศใดในกลุ่มสมาชิกอาเซียนที่ผลิตอาหารฮาลาลส่ งออกไปจําหน่ายต่างประเทศ
(แนวคาํ ตอบ: ประเทศอนิ โดนีเซีย ประเทศมาเลเซีย และประเทศไทย)

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  81

ช่ัวโมงท่ี 2 กระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑ์
1. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน คน้ ควา้ เพ่ิมเติมเก่ียวกบั กระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑ์
จากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ แลว้ ร่วมกนั วางแผนออกแบบบรรจุภณั ฑ์ กลุ่มละ 1 ชิ้น สรุปผล และนาํ เสนอ
ผลงานตามหวั ขอ้ ต่อไปน้ี

1) การออกแบบบรรจุภณั ฑม์ ีความแตกต่างจากการออกแบบชิ้นงานทว่ั ไปหรือไม่ เพราะอะไร
2) กลุ่มมีการวางแผนการออกแบบบรรจุภณั ฑอ์ ยา่ งไร
3) กลุ่มนาํ องคป์ ระกอบศิลป์ ดา้ นใดบา้ งมาใชใ้ นการออกแบบบรรจุภณั ฑ์
4) บรรจุภณั ฑข์ องกลุ่มมีจุดเด่นและจุดดอ้ ยอะไร
2. นกั เรียนกลุ่มอ่ืนช่วยกนั วิจารณ์ผลงานการออกแบบที่เพ่ือนนาํ เสนอ แลว้ คดั เลือกผลงานการ
ออกแบบที่ดีที่สุด
3. นกั เรียนกลุ่มท่ีผลงานการออกแบบไดร้ ับคดั เลือก ส่งตวั แทนสรุปแนวคิดและข้นั ตอนการ
ออกแบบบรรจุภณั ฑข์ องกลุ่มใหเ้ พ่ือน ๆ ฟังอีกคร้ัง
4. ครูอธิบายเพม่ิ เติมเก่ียวกบั กระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑ์ แลว้ ใหน้ กั เรียนซกั ถามขอ้ สงสยั
5. นกั เรียนศึกษาเรื่อง กระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑ์ จากหนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน การ
งานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1

ข้นั ที่ 3 ข้ันสรุป

1. นกั เรียนอภิปรายสรุปหลกั การและกระบวนการออกแบบบรรจุภณั ฑ์ แลว้ บนั ทึกความรู้
2. ครูมอบหมายงานให้นักเรียนไปศึกษาเร่ือง การประดิษฐ์บรรจุภัณฑ์ จากหนังสือเรียน รายวิชา
พื้นฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 แล้วบันทึกความรู้ และให้นักเรียนต้ังคําถามท่ีสงสัย
คนละ 1 คาํ ถาม (เพอ่ื นํามาร่วมกนั สนทนาในการเรียนคร้ังต่อไป)

ข้นั ที่ 4 ข้นั ฝึ กฝนนักเรียน

1. นกั เรียนอภิปรายความรู้เร่ือง หลกั การออกแบบบรรจุภณั ฑ์
2. นกั เรียนร่วมกนั วางแผนออกแบบบรรจุภณั ฑ์
3. นกั เรียนคน้ ควา้ ความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกบั การออกแบบบรรจุภณั ฑ์
4. นกั เรียนฝึกวิจารณ์งานออกแบบบรรจุภณั ฑโ์ ดยใชห้ ลกั เกณฑแ์ ละเหตุผล
5. นกั เรียนทาํ แบบฝึกทกั ษะ รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 กิจกรรม
ที่ 26 อภิปรายข้นั ตอน และกิจกรรมท่ี 27 ออกแบบบรรจุภณั ฑ์

ข้นั ท่ี 5 ข้ันนําไปใช้

นกั เรียนนาํ ความรู้เกี่ยวกบั หลกั การออกแบบบรรจุภณั ฑไ์ ปใชใ้ นการออกแบบบรรจุภณั ฑ์ เพ่อื
บรรจุชิ้นงานที่สร้างข้ึนเอง เช่น อาหาร งานประดิษฐ์

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  82

8 กจิ กรรมเสนอแนะ

1. กจิ กรรมสําหรับกล่มุ สนใจพเิ ศษ
นกั เรียนฝึกออกแบบบรรจุภณั ฑ์ เพอื่ ใชป้ ระโยชนใ์ นครอบครัว

2. กจิ กรรมสําหรับฝึ กทักษะเพม่ิ เตมิ
นกั เรียนสาํ รวจบรรจุภณั ฑร์ ูปแบบต่าง ๆ ในตลาด หรือหา้ งสรรพสินคา้ แลว้ บนั ทึกภาพหรือ

วาดภาพ และจดั ทาํ สมุดภาพบรรจุภณั ฑ์

9 สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. สื่อส่ิงพิมพ์ เช่น ตาํ ราเกี่ยวกบั บรรจุภณั ฑ์ การออกแบบบรรจุภณั ฑ์
2. สื่อโทรทศั น์ เช่น รายการท่ีใหค้ วามรู้เก่ียวกบั การออกแบบบรรจุภณั ฑ์
3. ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ เช่น เวบ็ ไซตเ์ กี่ยวกบั การออกแบบบรรจุภณั ฑ์
4. สถานท่ี เช่น โรงเรียน ชุมชน มหาวิทยาลยั ร้านคา้ หา้ งสรรพสินคา้ สถาบนั ที่เปิ ดสอนเกี่ยวกบั
การออกแบบบรรจุภณั ฑ์
5. บุคคล เช่น ครูศิลปะ ภมู ิปัญญาทอ้ งถิ่น นกั ออกแบบบรรจุภณั ฑ์ ผเู้ ชี่ยวชาญการออกแบบ
บรรจุภณั ฑ์
6. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
7. แบบฝึกทกั ษะ รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
8. คู่มือการสอน รายวิชาพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
9. ส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พมิ พว์ ฒั นา
พานิช จาํ กดั

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  83

10 บันทึกหลงั การจัดการเรียนรู้

1. ความสาํ เร็จในการจดั การเรียนรู้
แนวทางการพฒั นา

2. ปัญหา/อุปสรรคในการจดั การเรียนรู้
แนวทางแกป้ ัญหา

3. ส่ิงที่ไม่ไดป้ ฏิบตั ิตามแผน
เหตุผล

4. การปรับปรุงแผนการจดั การเรียนรู้

ลงช่ือ (ผ้สู อน)
/ /

ทดสอบกลางปี

สาระท่ี 1 การดาํ รงชีวติ และครอบครัว ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3 เล่ม 1
เวลา 1 ช่ัวโมง

ชั่วโมงที่ 21 ทดสอบกลางปี

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  84

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 10

การประดษิ ฐ์บรรจุภณั ฑ์

สาระท่ี 1 การดาํ รงชีวติ และครอบครัว ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3 เล่ม 1
หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 บรรจุภัณฑ์สร้างสรรค์ได้ เวลา 2 ช่ัวโมง

1 สาระสําคญั

การประดิษฐ์บรรจุภณั ฑค์ วรทาํ ตามข้นั ตอนที่วางแผนการออกแบบบรรจุภณั ฑ์ โดยจดั เตรียมวสั ดุ
อุปกรณ์ และเครื่องมือ แลว้ สร้างแบบจาํ ลองเป็นตน้ แบบพร้อมกบั ตรวจสอบคุณภาพก่อนลงมือประดิษฐ์

2 ตวั ชี้วดั ช้ันปี

1. ใชท้ กั ษะในการทาํ งานร่วมกนั อยา่ งมีคุณธรรม (ง 3.1 ม. 3/2)
2. อภิปรายการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะการจดั การเพอ่ื การประหยดั พลงั งาน ทรัพยากร และ
สิ่งแวดลอ้ ม (ง 3.1 ม. 3/3)

3 จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อภิปรายข้นั ตอนการประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑไ์ ด้ (K)
2. มีมารยาทในการทาํ งานและประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑด์ ว้ ยความประณีต (A)
3. มีทกั ษะในการใชอ้ ุปกรณ์ เคร่ืองมือ และการประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์ (P)

4 การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

ด้านความรู้ (K) ด้านคุณธรรม จริยธรรม ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)

1. สงั เกตการตอบคาํ ถาม และค่านิยม (A) 1. สงั เกตทกั ษะการทาํ งาน
และการแสดงความคิดเห็น ร่วมกบั ผอู้ ่ืน
1. สงั เกตความประณีตในการ
2. ตรวจผลงานการประดิษฐ์ ประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์ 2. สงั เกตทกั ษะการใชอ้ ุปกรณ์
บรรจุภณั ฑ์ และเคร่ืองมือในการทาํ งาน
2. สงั เกตการมีมารยาทในการ
3. ตรวจการทาํ แบบทดสอบ ทาํ งาน 3. ประเมินพฤติกรรมนกั เรียน
หลงั เรียน (Post-test) ตามแบบประเมินดา้ นทกั ษะ/
3. ประเมินพฤติกรรมนกั เรียน กระบวนการ
ตามแบบประเมินดา้ น
คุณธรรม จริยธรรม และ
ค่านิยม

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  85

5 สาระการเรียนรู้

การประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์
– การประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑจ์ ากกระดาษ
– การประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑจ์ ากไม้

6 แนวทางบูรณาการ

ภาษาไทย การตอบคาํ ถาม การแสดงความคิดเห็น การนาํ เสนอผลงาน
คณิตศาสตร์ การประมาณเวลาในการประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์
วิทยาศาสตร์ การใชอ้ ุปกรณ์ เคร่ืองมือ และเทคโนโลยใี นการประดิษฐ์
สงั คมศึกษาฯ การนาํ หลกั การประชาธิปไตยมาใชใ้ นการทาํ งานกลุ่ม
สุขศึกษาฯ การส่งเสริมความปลอดภยั ในการใชเ้ ครื่องมือทาํ งานประดิษฐ์
ศิลปะ การออกแบบโครงสร้างและการตกแต่งช้ินงานบรรจุภณั ฑ์
ภาษาต่างประเทศ บทสนทนาภาษาองั กฤษเก่ียวกบั การประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์

7 กระบวนการจัดการเรียนรู้

ข้ันที่ 1 ข้นั นําเข้าสู่บทเรียน

1. ครูนาํ บรรจุภณั ฑท์ ่ีทาํ จากวสั ดุชนิดต่าง ๆ มาใหน้ กั เรียนสงั เกต
2. นกั เรียนช่วยกนั เสนอแนะบรรจุภณั ฑท์ ี่ตนเองสามารถประดิษฐไ์ ด้ คนละ 1 อยา่ ง

ข้นั ท่ี 2 ข้นั สอน

ชั่วโมงท่ี 1 การประดษิ ฐ์บรรจุภณั ฑ์จากกระดาษ
1. ครูตรวจบนั ทึกความรู้/ใหน้ กั เรียนนาํ คาํ ถามมาร่วมกนั สนทนาเกี่ยวกบั งานที่มอบหมายใหท้ าํ
2. นกั เรียนช่วยกนั ทบทวนข้นั ตอนการสร้างงานประดิษฐจ์ ากท่ีเคยเรียนมาแลว้ ในช้นั อ่ืน ๆ
3. ครูใหน้ กั เรียนดูวีซีดีหรือดีวดี ีท่ีแสดงข้นั ตอนการทาํ งานประดิษฐ์
4. ครูยกตวั อย่างการประดิษฐ์บรรจุภณั ฑ์จากกระดาษพร้อมสาธิตวิธีการประดิษฐ์ให้นกั เรียนดู
แลว้ ใหน้ กั เรียนซกั ถามขอ้ สงสยั
5. นักเรียนศึกษาเร่ือง การประดิษฐ์บรรจุภณั ฑ์จากกระดาษ จากหนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน
การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
6. นกั เรียนวางแผนและฝึกประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑจ์ ากกระดาษตามกระบวนการทาํ งาน
ช่ัวโมงท่ี 2 การประดษิ ฐ์บรรจุภณั ฑ์จากไม้
1. นกั เรียนศึกษาเร่ือง การประดิษฐ์บรรจุภณั ฑ์จากไม้ จากหนงั สือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน การงาน
อาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  86

2. ครูเปิ ดสื่อการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3
เรื่อง การประดิษฐ์บรรจุภณั ฑ์จากไม้ แล้วอธิบายเพ่ิมเติม หรือให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน
ประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑจ์ ากไม้ กลุ่มละ 1 ชิ้น โดยออกแบบและวางแผนประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑต์ ามกระบวนการ
ทาํ งาน สรุปผล แลว้ นาํ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน

3. นกั เรียนร่วมกนั วางแผนการจดั นิทรรศการแสดงผลงานการประดิษฐ์บรรจุภณั ฑ์ โดยจดั แบ่ง
หนา้ ที่และกาํ หนดวนั จดั งาน

4. ครูนําแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านความมีเหตุผลมาบูรณาการ โดยให้นักเรียน
แบ่งกลุ่ม แล้วช่วยกันวจิ ารณ์ผลงานและพจิ ารณาคดั เลอื กผลงานประดิษฐ์บรรจุภัณฑ์ที่ดีที่สุด พร้อมระบุ
เหตผุ ล

5. ครูเปิ ดสื่อการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3
เร่ือง แบบทดสอบหลงั เรียน หรือคู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
ตอนที่ 3 เอกสาร/ความรู้เสริมสาํ หรับครู แลว้ ใหน้ กั เรียนทาํ แบบทดสอบหลงั เรียน (Post-test) จาํ นวน 10 ขอ้
เวลา 10 นาที

ข้ันที่ 3 ข้นั สรุป

1. นกั เรียนอภิปรายสรุปข้นั ตอนการประดิษฐ์บรรจุภณั ฑต์ ามกระบวนการทาํ งาน แลว้ เขียนแผน
ที่ความคิด

2. ครูมอบหมายงานให้นักเรียนไปศึกษาเนื้อหาในหน่วยการเรียนรู้ท่ี 4 เทคโนโลยีมีระดับ เพ่ือ
จัดการเรียนรู้คร้ังต่อไป (โดยเปิ ดส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1
หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เร่ือง คาํ ถามเช่ือมโยงสู่บทเรียนต่อไป)

ข้ันท่ี 4 ข้ันฝึ กฝนนักเรียน

1. นกั เรียนศึกษาตวั อยา่ งการประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑจ์ ากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ
2. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน วางแผนการออกแบบและประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑต์ าม
กระบวนการทาํ งาน
3. นกั เรียนร่วมกนั วางแผนจดั นิทรรศการแสดงผลงานบรรจุภณั ฑ์
4. นกั เรียนทาํ แบบฝึกทกั ษะ รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 กิจกรรม
ท่ี 28 ประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์ กิจกรรมที่ 29 จดั แสดงผลงาน กิจกรรมที่ 30 เรียนรู้เร่ืองบรรจุภณั ฑส์ ร้างสรรค์
ไดด้ ว้ ยโครงงาน กิจกรรมที่ 31ประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาํ วนั และกิจกรรมที่ 32 คาํ ถามชวนตอบ

ข้ันที่ 5 ข้ันนําไปใช้

นกั เรียนนาํ วธิ ีการประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑไ์ ปสร้างชิ้นงานเพอื่ ใชป้ ระโยชนใ์ นครอบครัวหรือเพอ่ื การ
จาํ หน่ายเป็นรายไดเ้ สริม

คู่มือครู แผนการจดั การเรียนรู้ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1  87

8 กจิ กรรมเสนอแนะ

1. กจิ กรรมสําหรับกล่มุ สนใจพเิ ศษ
นกั เรียนไปศึกษาดูงานการผลิตบรรจุภณั ฑเ์ พือ่ การจาํ หน่ายหรือเพ่ือการส่งออกท่ีมีอยใู่ นชุมชน

หรือทอ้ งถิ่น
2. กจิ กรรมสําหรับฝึ กทกั ษะเพม่ิ เติม
นกั เรียนสมั ภาษณ์ผรู้ ู้หรือนกั ประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑเ์ กี่ยวกบั เทคนิค วธิ ีการประดิษฐ์ แลว้ บนั ทึก
3. กจิ กรรมสะเตม็ ศึกษา
ครูให้นักเรียนปฏิบตั ิกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษา (STEM Education) จาก

สถานการณ์เรื่อง งานประดิษฐ์จากขวดพลาสติก โดยพิจารณาแนวการจดั การเรียนรู้ในคู่มือการสอน การ
งานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพว์ ฒั นาพานิช จาํ กดั

9 ส่ือ/แหล่งการเรียนรู้

1. สื่อสิ่งพิมพ์ เช่น ตาํ ราการประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์
2. สื่อโทรทศั น์ เช่น รายการที่ใหค้ วามรู้เกี่ยวกบั การประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์
3. สื่ออิเลก็ ทรอนิกส์ เช่น วีซีดี ดีวดี ี หรือเวบ็ ไซตท์ ่ีแสดงข้นั ตอนการทาํ งานประดิษฐ์
4. สถานท่ี เช่น โรงเรียน ชุมชน มหาวิทยาลยั ร้านคา้ หา้ งสรรพสินคา้ ศนู ยส์ าธิตการประดิษฐ์
บรรจุภณั ฑ์
5. บุคคล เช่น ครูศิลปะ ภมู ิปัญญาทอ้ งถ่ิน นกั ประดิษฐบ์ รรจุภณั ฑ์ ผเู้ ช่ียวชาญการประดิษฐ์
บรรจุภณั ฑ์
6. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
7. แบบฝึกทกั ษะ รายวชิ าพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
8. คู่มือการสอน รายวิชาพ้นื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพ์
วฒั นาพานิช จาํ กดั
9. ส่ือการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 3 เล่ม 1 บริษทั สาํ นกั พิมพว์ ฒั นา
พานิช จาํ กดั