150 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ วันที ่ 18 พฤศจิกายน 2565 เข้าเยี ่ยมคารวะอธิบดีกรมปศุสัตว์แห ่งประเทศเมียนมาร์ Dr. Ye Tun Win (Director General of Livestock Breeding and Veterinary Department, Ministry of Agricultural, Livestock and Irrigation, The Republic of The Union of Myanmar) พร้อมคณะเจ้าหน้าที ่ปศุสัตว์ของเมียนมาร์ ณ สำนักงาน Livestock Breeding and Veterinary Department (เดิม) ในเมืองย่างกุ้ง ท่านอธิบดีกรมปศุสัตว์ฯ แจ้งว่าทาง Breeding and Veterinary Department ก็มีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่จะมีการทำงานร่วมกันในอนาคตกับไทย เนื่องจากเมียนมาร์มีเป้าหมายจะผลิตโคเนื้อเพิ่มขึ้นตามความต้องการของตลาดประเทศจีน ซึ่งพืช อาหารสัตว์ที ่เป็นอาหารหยาบคุณภาพดีจึงมีความสำคัญอย ่างยิ ่งในการพัฒนาตลาดโคเนื้อของ ประเทศเมียนมาร์ วันที ่ 18 พฤศจิกายน 2565 เข้าเยี ่ยมคารวะอธิบดีกรมปศุสัตว์แห ่งประเทศเมียนมาร์ Dr. Ye Tun Win (Director General of Livestock Breeding and Veterinary Department, Ministry of Agricultural, Livestock and Irrigation, The Republic of The Union of Myanmar) พร้อมคณะเจ้าหน้าที ่ปศุสัตว์ของเมียนมาร์ ณ สำนักงาน Livestock Breeding and Veterinary Department (เดิม) ในเมืองย่างกุ้ง ท่านอธิบดีกรมปศุสัตว์ฯ แจ้งว่าทาง Breeding and Veterinary Department ก็มีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่จะมีการทำงานร่วมกันในอนาคตกับไทย เนื่องจากเมียนมาร์มีเป้าหมายจะผลิตโคเนื้อเพิ่มขึ้นตามความต้องการของตลาดประเทศจีน ซึ่งพืช อาหารสัตว์ที ่เป็นอาหารหยาบคุณภาพดีจึงมีความสำคัญอย ่างยิ ่งในการพัฒนาตลาดโคเนื้อของ ประเทศเมียนมาร์
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 151 วันที่ 18 พฤศจิกายน 2565 เข้าพบผู้แทนสมาพันธ์ปศุสัตว์ประเทศเมียนมาร์ Dr. Mya han (President of Central Executive Committee, Myanmar Livestock Federation) Dr. Myo Thant (Joint Secretary) แ ล ะ Dr. Moe Myint (Vice Chairman) ณ ส ภ าห อ ก า ร ค้ า แ ล ะ อุตสาหกรรมของประเทศเมียนมาร์ มีการพูดคุยหารือด้านสถานการณ์อาหารสัตว์ในประเทศเมียน มาร์ซึ ่งได้รับแจ้งว ่า เมียนมาร์สามารถผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ (corn grain) ได้มากเพียงพอใช้ใน ประเทศจนสามารถส่งออกไปขายต่างประเทศ แต่พบปัญหาการขาดแคลนกากถั่วเหลืองซึ่งไม่มีการ นำเข้าเนื่องปัญหาสถานการณ์ทางการเมือง วันที่ 18 พฤศจิกายน 2565 เข้าพบผู้แทนสมาพันธ์ปศุสัตว์ประเทศเมียนมาร์ Dr. Mya han (President of Central Executive Committee, Myanmar Livestock Federation) Dr. Myo Thant (Joint Secretary) และ Dr. Moe Myint (Vice Chairman) ณ สภาหอการค้าและอุตสาหกรรม ของประเทศเมียนมาร์ มีการพูดคุยหารือด้านสถานการณ์อาหารสัตว์ในประเทศเมียนมาร์ซึ่งได้รับแจ้ง ว่า เมียนมาร์สามารถผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ (corn grain) ได้มากเพียงพอใช้ในประเทศจนสามารถ ส่งออกไปขายต่างประเทศ แต่พบปัญหาการขาดแคลนกากถั่วเหลืองซึ่งไม่มีการนำเข้าเนื่องปัญหา สถานการณ์ทางการเมือง
152 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ วันที่ 19 พฤศจิกายน 2565 เข้าชมงาน The 5th Myanmar International Livestock, Fishery and Agriculture Show (AGRITECH MYANMAR) เป็นงานแสดงนิทรรศการด้านปศุสัตว์ อาหารสัตว์ อุปกรณ์ทางการเกษตร ตามคำเชิญของสมาพันธ์ปศุสัตว์เมียนมาร์
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 153 กิจกรรมที่5 การประชุมสร้างความร่วมมือทางการค้าระหว่างประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาชนจีน กิจกรรมประกอบด้วยการบรรยายให้ความรู้ และการหารือข้อมูลการดำเนินการด้านธุรกิจด้าน การตลาดเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ร ่วมกับผู้ประกอบการจากสาธารณรัฐประชาชนจีน เปิดโอกาสให้ ผู้ประกอบฝ่ายไทยได้นำเสนอสินค้าพืชอาหารสัตว์และเมล็ดพันธุ์ให้กับนักธุรกิจจากประเทศจีน รูปแบบ ออนไลน์ จัดขึ้นที่โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่น กรุงเทพฯ ระหว่างวันที่ 14-15 ธันวาคม 2565 มีผู้เข้าร่วมทั้งสิ้น 33 คน
154 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ กิจกรรมที่6 การจับคู่ทางการค้าระหว่างผู้ประกอบการจากประเทศไทยและสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม กิจกรรมเพื่อการสร้างความร่วมมือทางการค้า และศึกษาดูงาน ณ สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม ระหว่างวันที่ 30 พฤศจิกายน – 4 ธันวาคม 2565 กิจกรรมที่ดำเนินการคือการประชุมแลกเปลี่ยนข้อมูล การทำธุรกิจด้านตลาดเมล็ดพันธุ์ของประเทศเวียดนาม เยี ่ยมชมฟาร์มโคนมและแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ พืชอาหารสัตว์ของเอกชน วันที่ 30 พฤศจิกายน 2565 เข้าพบนายนิกรเดช พลางกูร เอกอัครราชทูตไทย ประจำสถานทูตไทย ณ กรุงฮานอย และคณะ ได้รับฟังการบรรยายเกี่ยวกับประเทศเวียดนามทางด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม ช่องทางการนำเข้าส่งออกสินค้าทางด่านต่างๆ ของประเทศเวียดนาม ประเทศเวียดนามมีประชากรประมาณ 98 ล้านคน มีพื้นที่ประมาณ 331,000 ตารางกิโลเมตร พื้นที่ ประเทศมีชายฝั่งทะเลยาวจากเหนือจรดใต้ ทำให้สามารถนำเข้าสินค้าได้ทางท่าเรือน้ำลึก 44 แห่ง ปกครองด้วย ระบอบสังคมนิยม มีพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามเป็นพรรคการเมืองปกครองประเทศ ประชากรในช่วงวัยระหว่าง 15-59 ปีมีร้อยละ 64.1 น้อยกว่า 15 ปี มีร้อยละ 23.2 ที่เหลือเป็นประชากรในช่วงสูงวัยจากการที่มีประชากร ในช่วงวัยทำงานจำนวนมาก จึงทำให้เศรษฐกิจของเวียดนามมีการเติบโตในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาอย่างมาก ด้านการเมือง ประเทศไทยกับเวียดนามถือว่าเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ที่เข้มแข็ง มีความใกล้ชิดกัน อย่างมาก มีนโยบายไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดหรือประเทศใดในเวทีโลก เช่นเดียวกัน ด้านเศรษฐกิจ ในช่วง 2 ปีที่มีภาวะระบาดของโรคโควิด-19 เศรษฐกิจของประเทศเวียดนามโตขึ้นถึง ประมาณร้อยละ 6 โดยที่ได้มีการตั้งเป้าหมายการเติบโตของประเทศไปในทิศทางการเดินหน้าด้วยเทคโนโลยี ขั้นสูง สินค้าส่งออกหลักของเวียดนามคือชิ้นส่วนอุปกรณ์มือถือ ประเทศเวียดนามมีการทำสัญญา FTA 15 ฉบับ กับ 55 ประเทศ ดังนั้นประเทศต่างๆ จึงมีความสนใจจะเข้าไปใช้ประเทศเวียดนามเป็นฐานการผลิตสินค้า ด้านปศุสัตว์ ประชากรเวียดนามนิยมบริโภคสุกรมากกว ่า 60 เปอร์เซ็นต์ สัตว์ปีกประมาณ 30 เปอร์เซ็นต์ ที่เหลือเป็นโค กระบือ แพะราว 10 เปอร์เซ็นต์ อย่างไรก็ตามจากการเร่งพัฒนาประเทศ และมี ประชากรในวัยทำงานจำนวนมากจึงทำให้ปริมาณความต้องการบริโภคเนื้อสัตว์สูงขึ้นตามไปด้วย วัตถุดิบอาหาร สัตว์ที่จำเป็นต้องใช้ในการเลี้ยงสัตว์จึงมีความต้องการมากขึ้นด้วย ทั้งอาหารข้นและหญ้าอาหารสัตว์
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 155 วันที ่ 30 พฤศจิกายน 2565 เข้าเยี ่ยมคารวะอธิบดีกรมปศุสัตว์ Mr.Duong Tat Thang, General Director, Department of Livestock Production, Ministry of Agriculture and Rural Development ณ ที่ทำการ ในกรุงฮานอย มีการประชุมร ่วมโดยมีทีมเจ้าหน้าที ่กรมปศุสัตว์ของ ประเทศเวียดนามเข้าร่วม นายเศกสรรค์ สวนกูล ได้นำเสนอข้อมูลภาพรวมด้านพืชอาหารสัตว์ของ ประเทศไทย และโครงสร้างหน่วยงานของสำนักพัฒนาอาหารสัตว์ กรมปศุสัตว์ ประเทศไทย ที่มี ความแตกต ่างจากของประเทศเวียดนามโดยหากเป็นด้านพืชอาหารสัตว์ของประเทศเวียดนาม จะขึ้นอยู่กับกรมเพาะปลูก กรมปศุสัตว์ของเวียดนามจะดูแลเฉพาะด้านตัวสัตว์ ซึ่งท่านอธิบดีได้ให้ ความคิดเห็นว ่าด้านพืชอาหารสัตว์ควรจะร ่วมอยู ่ในกรมปศุสัตว์เช ่นเดียวกับประเทศไทยจึงจะ บริหารงานได้ง่าย และหวังว่าไทยและเวียดนามจะได้มีความร่วมมือด้านต่างๆมากขึ้นในอนาคต
156 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ วันที ่ 1 ธันวาคม 2565 เข้าเยี ่ยมชมฟาร์มโคนม “Nutimilk” ตั้งอยู ่ที ่เมือง Pleigu ทางตอนกลางค่อนไปทางใต้ของประเทศเวียดนาม ซึ่งเป็นเมืองที่มีพื้นที่อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเล ประมาณ 800 เมตร อุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปี 25 องศาเซลเซียส เป็นฟาร์มขนาด 12,000 ตัว เป็นแม่รีด ประมาณ 5,000 แม่ ปริมาณน้ำนมเฉลี่ย 120 ตัน/วัน ให้น้ำนมเฉลี่ย 25 กิโลกรัม/ตัว/วัน รีดนม 3 ครั้ง/วัน 05.00 13.00 21.00 น) ระยะพักรีด (dry period) 60วัน เป็นพันธุ์โฮลสไตน์ฟรีเชี ่ยน สายเลือด 100% นำเข้าจากอเมริกา การให้อาหารเป็นแบบ TMR ใช้อาหารหยาบเป็นต้นข้าวโพดพร้อมฝักอายุ 90 วันและหญ้ากินี มอมบาซา อายุ 55-60 วัน ใช้ในรูปแบบหญ้าหมัก มีแปลงหญ้าขนาด 410 เฮกตาร์ ใช้เมล็ดพันธุ์กินี มอมบาซาซื้อจากประเทศไทย วัตถุดิบผสมอาหารข้นมีการสำรองซื้อและทำสัญญาระยะยาวจึงไม่ พบปัญหาขาดแคลน มีการซื้อ alfalfa hay จากออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ด้วย มีการแบ่งกลุ่มโคและจัดสูตรอาหารตามขนาดและการให้น้ำนม ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ใน การควบคุมจัดการผสมอาหาร การรีดและบันทึกข้อมูลตัวโคผ่านการเก็บข้อมูลจาก sensor ที่ติดอยู่ ที่ตัวโค อัตราการเกิดโรคเต้านมอักเสบ 0.25 เปอร์เซ็นต์ของวัวทั้งหมด การจัดการมูล โดยนำไปใช้ทำ biogas และกากตะกอนใช้เป็นปุ๋ยใส่แปลงหญ้า มีห้องปฏิบัติ การตรวจสอบคุณภาพอาหารและน้ำนม ค่าเฉลี่ยองค์ประกอบน้ำนม Total Solid (TS) 12.6% (มาตรฐานรัฐกำหนด 11.8%) โปรตีน 3.5% ไขมัน 4% ค่า SCC เฉลี่ยต่ำกว่า 500,000 cell/ml วันที ่ 1 ธันวาคม 2565 เข้าเยี ่ยมชมฟาร์มโคนม “Nutimilk” ตั้งอยู ่ที ่เมือง Pleigu ทางตอนกลางค่อนไปทางใต้ของประเทศเวียดนาม ซึ่งเป็นเมืองที่มีพื้นที่อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเล ประมาณ 800 เมตร อุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปี 25 องศาเซลเซียส เป็นฟาร์มขนาด 12,000 ตัว เป็นแม่รีด ประมาณ 5,000 แม่ ปริมาณน้ำนมเฉลี่ย 120 ตัน/วัน ให้น้ำนมเฉลี่ย 25 กิโลกรัม/ตัว/วัน รีดนม 3 ครั้ง/วัน 05.00 13.00 21.00 น) ระยะพักรีด (dry period) 60วัน เป็นพันธุ์โฮลสไตน์ฟรีเชี ่ยน สายเลือด 100% นำเข้าจากอเมริกา การให้อาหารเป็นแบบ TMR ใช้อาหารหยาบเป็นต้นข้าวโพดพร้อมฝักอายุ 90 วันและหญ้ากินี มอมบาซา อายุ 55-60 วัน ใช้ในรูปแบบหญ้าหมัก มีแปลงหญ้าขนาด 410 เฮกตาร์ ใช้เมล็ดพันธุ์กินี มอมบาซาซื้อจากประเทศไทย วัตถุดิบผสมอาหารข้นมีการสำรองซื้อและทำสัญญาระยะยาวจึงไม่ พบปัญหาขาดแคลน มีการซื้อ alfalfa hay จากออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ด้วย มีการแบ่งกลุ่มโคและจัดสูตรอาหารตามขนาดและการให้น้ำนม ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ใน การควบคุมจัดการผสมอาหาร การรีดและบันทึกข้อมูลตัวโคผ่านการเก็บข้อมูลจาก sensor ที่ติดอยู่ ที่ตัวโค อัตราการเกิดโรคเต้านมอักเสบ 0.25 เปอร์เซ็นต์ของวัวทั้งหมด การจัดการมูล โดยนำไปใช้ทำ biogas และกากตะกอนใช้เป็นปุ๋ยใส่แปลงหญ้า มีห้องปฏิบัติ การตรวจสอบคุณภาพอาหารและน้ำนม ค่าเฉลี่ยองค์ประกอบน้ำนม Total Solid (TS) 12.6% (มาตรฐานรัฐกำหนด 11.8%) โปรตีน 3.5% ไขมัน 4% ค่า SCC เฉลี่ยต่ำกว่า 500,000 cell/ml
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 157
158 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ วันที่ 2 ธันวาคม 2565 พบคุณธนียา ฟูเจริญ ที่ปรึกษาทูตพาณิชย์ประจำสำนักงานกรุง ฮานอย (Taneeya Foocharoen, Minister Counsellor (Commercial), Office of Commercial Affairs, Royal Thai Embassy และผู้ประกอบการนำเข้าเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ Mr.Bui Minh Tan Neo Agro Business Co.ltd. และ Mr. Le Nam Khanh VEDAS group และตัวแทนจาก บริษัท Bioherb Vietnam ได้แลกเปลี ่ยนข้อคิดเห็นในการขายเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ไปยัง ประเทศเวียดนาม โดยประเทศเวียดนามคาดว่ามีความต้องการใช้เมล็ดพันธุ์กินีมอมบาซาราว 40-50 ตันต่อปี ซึ่งเป็นพันธุ์หญ้าอาหารสัตว์ที่ปรับตัวและเติบโตได้ดีเหมาะกับพื้นที่ประเทศเวียดนาม ต้องใช้การ ปลูกใหม่ทุก ๒-๓ ปี พืชอาหารสัตว์ที่ประเทศเวียดนามมีความสนใจอีกชนิดหนึ่งคือหญ้ามูลาโต้ ซึ่ง ทั้งสองชนิดนี้ สำนักพัฒนาอาหารสัตว์ได้ส่งเสริมให้เกษตรกรในประเทศไทยปลูกเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์ จำหน่ายอยู่แล้ว ในส่วนของข้าวโพดพร้อมฝักมีหลายบริษัทส่งเมล็ดพันธุ์เข้าไปจำหน่ายอยู่แล้ว เช่น ซีพี ไพโอเนียร์ ซินเจี่ยต้า เป็นต้น ในส่วนของถั่วอาหารสัตว์เนื่องจากเวียดนามปลูกแล้วไม่สามารถ เก็บเมล็ดได้จึงนำเข้าเป็นหญ้าแห้ง กระบวนการนำเข้า โดยผ่านบริษัทตัวแทนในประเทศเวียดนาม ต้องมีใบรับรองสุขอนามัย พืช (Phytosanitary Certificate) คุณภาพเมล็ดพันธุ์ที ่ต้องการคือความงอกไม ่น้อยกว ่า ๘๐ เปอร์เซ็นต์ ความชื้นไม่น้อยกว่า ๑๒ เปอร์เซ็นต์ และความบริสุทธิ์ไม่น้อยกว่า ๙๙ เปอร์เซ็นต์ จากข้อมูลดังกล่าว เห็นว่าประเทศไทยมีศักยภาพในการผลิตเมล็ดพันธุ์หญ้ากินีมอมบาซา และหญ้ามูลาโต้ จะได้ผลักดันให้ผู้ประกอบการไทยได้มีการผู้เจรจาการค้ากับประเทศเวียดนามให้มี การเพิ่มการค้ากับเวียดนามให้มากยิ่งขึ้นต่อไป วันที่ 2 ธันวาคม 2565 พบคุณธนียา ฟูเจริญ ที่ปรึกษาทูตพาณิชย์ประจำสำนักงานกรุง ฮานอย (Taneeya Foocharoen, Minister Counsellor (Commercial), Office of Commercial Affairs, Royal Thai Embassy และผู้ประกอบการนำเข้าเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ Mr.Bui Minh Tan Neo Agro Business Co.ltd. และ Mr. Le Nam Khanh VEDAS group และตัวแทนจาก บริษัท Bioherb Vietnam ได้แลกเปลี ่ยนข้อคิดเห็นในการขายเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ไปยัง ประเทศเวียดนาม โดยประเทศเวียดนามคาดว่ามีความต้องการใช้เมล็ดพันธุ์กินีมอมบาซาราว 40-50 ตันต่อปี ซึ่งเป็นพันธุ์หญ้าอาหารสัตว์ที่ปรับตัวและเติบโตได้ดีเหมาะกับพื้นที่ประเทศเวียดนาม ต้องใช้การ ปลูกใหม่ทุก ๒-๓ ปี พืชอาหารสัตว์ที่ประเทศเวียดนามมีความสนใจอีกชนิดหนึ่งคือหญ้ามูลาโต้ ซึ่ง ทั้งสองชนิดนี้ สำนักพัฒนาอาหารสัตว์ได้ส่งเสริมให้เกษตรกรในประเทศไทยปลูกเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์ จำหน่ายอยู่แล้ว ในส่วนของข้าวโพดพร้อมฝักมีหลายบริษัทส่งเมล็ดพันธุ์เข้าไปจำหน่ายอยู่แล้ว เช่น ซีพี ไพโอเนียร์ ซินเจี่ยต้า เป็นต้น ในส่วนของถั่วอาหารสัตว์เนื่องจากเวียดนามปลูกแล้วไม่สามารถ เก็บเมล็ดได้จึงนำเข้าเป็นหญ้าแห้ง กระบวนการนำเข้า โดยผ่านบริษัทตัวแทนในประเทศเวียดนาม ต้องมีใบรับรองสุขอนามัย พืช (Phytosanitary Certificate) คุณภาพเมล็ดพันธุ์ที ่ต้องการคือความงอกไม ่น้อยกว ่า 80 เปอร์เซ็นต์ ความชื้นไม่น้อยกว่า 12 เปอร์เซ็นต์ และความบริสุทธิ์ไม่น้อยกว่า 99 เปอร์เซ็นต์ จากข้อมูลดังกล่าว เห็นว่าประเทศไทยมีศักยภาพในการผลิตเมล็ดพันธุ์หญ้ากินีมอมบาซา และหญ้ามูลาโต้ จะได้ผลักดันให้ผู้ประกอบการไทยได้มีการผู้เจรจาการค้ากับประเทศเวียดนามให้มี การเพิ่มการค้ากับเวียดนามให้มากยิ่งขึ้นต่อไป
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 159
160 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ วันที่ 2 ธันวาคม 2565 เข้าเยี่ยมชมกิจการของบริษัท Vietseed ซึ่งเป็นบริษัทที่ปรับปรุง พันธุ์พืชอาหารสัตว์จำหน่ายในประเทศเวียดนาม โดยเฉพาะหญ้ากินนีมอมบาซาที่สามารถปรับตัว เข้ากับพื้นที่ประเทศเวียดนามได้ดี ซึ่งบริษัทฯ กำลังสนใจปรับปรุงพันธุ์หญ้ากินีสายพันธุ์ใหม่ที่จะมี ช ่อดอกสั้นและเมล็ดจะมีขนาดใหญ ่กว ่าหญ้ากินีสีม ่วง รวมทั้งมีการปรับปรุงพืชชนิดอื่น เช่น ข้าวโพดพร้อมฝักเพื่อเป็นอาหารสัตว์ เป็นต้น
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 161
162 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ 6.การผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ในปี 2566 สำนักพัฒนาอาหารสัตว์ โครงการขยายพื้นที่ปลูกพืชอาหารสัตว์ 50,000 ไร่ เพื่อลดต้นทุนด้านอาหารสัตว์ รับชมได้ที่ https://youtu.be/sqVb2g2pILo หน่วยบริการอาหารสัตว์เคลื่อนที่ (FMMU) ศูนย์บริการอาหารสัตว์กรมปศุสัตว์ (Feed Center) รับชมได้ที่ https://youtu.be/uTjAJPa8Ro0
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 163 หญ้าอาหารสัตว์พระราชทาน ช่วยเหลือเกษตรกร ที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติ รับชมได้ที่ https://youtu.be/hQA-4UNJRdc ฟาร์มโคนม ต้นแบบ ลดต้นทุนด้วยพืชอาหารสัตว์ รับชมได้ที่ https://youtu.be/hQA-4UNJRdc ศูนย์บริการเครื่องจักรกลและอุปกรณ์ด้านปศุสัตว์ (Motor Pool) รับชมได้ที่ https://youtu.be/hQA-4UNJRdc
164 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ กิจกรรมย่อย : พัฒนาต้นแบบการถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านอาหารสัตว์
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 165 ศูนย์บริการยืมเครื่องจักรกลอาหารสัตว์ ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ลดเผา ลดหมอกควัน ทดแทนแรงงานด้วยเครื่องจักร สร้างความมั่นคงด้านเสบียงสัตว์ 1.กลุ่มเกษตรกรยืมเครื่องจักรได้ครั้งละไม่เกิน 6 0 วัน และติดต่อกันได้ไม่ เกิน 2 ครั้ง 2.กลุ่มเกษตรกรออกค่าใช้จ ่าย ค่าน้ ามัน ค่าแรงงาน ค่าวัสดุการเกษตร 3.กลุ่มเกษตรกรต้องดูแลรักษาเครื่องจักรกลให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน 4.เมื่อครบก าหนด กลุ่มเกษตรกรต้องคืนเครื่องจักรกลที่อยู่ในสภาพ พร้อมใช้งาน 5.กลุ่มเกษตรกร รายงานผลผลิตเสบียง ให้แก่เจ้าหน้าที่หน่วยบริการ หลักเกณฑ์การขอยืมเครื่องจักรกลอาหารสัตว์ ครุภัณฑ์เครื่องจักรกล ศูนย์บริการ1 6 แห่ง ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ทั่วประเทศ หรือติดต ่อผ ่านส านักงานปศุสัตว์อ าเภอ ทั่วประเทศ หรือติดต ่อ ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ โทร0 2-501-1148 ติดต่อขอรับบริการได้ที่ เครื่องต ัดหญ้าแ บบด ับเบิ้ลช็อ ป เคร ่องต ัดหญ้าแบบดร ัมโ มเวอร์ รถฟาร์มแทรกเตอร์ เครื่องอัดหญ้าแห้ง/ฟาง เครื่องคราดหญ้า เครื่องเกลี่ยหญ้ารวมกอง กิจกรรมย่อย : การพัฒนาเทคโนโลยีนวัตกรรมการบริหารจัดการวัสดุเหลือใช้ ทางการเกษตรเป็นอาหารสัตว์ (Motor pool)
166 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ กิจกรรมย่อย : ศูนย์บริการอาหารสัตว์กรมปศุสัตว์ (Feed Center)
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 167
168 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 169
170 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 171
172 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 173 กิจกรรม 5 ส ประจำปี 2566 สำนักพัฒนาอาหารสัตว์
174 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ กิจกรรม เข้าแถวเคารพธงชาติเวลา 8.00 น. ทุกวันทำการ ไหว้พระสวดมนต์ และผู้อำนวยการศูนย์วิจัยฯ พบปะแจ้งข่าวสารและมอบหมายงาน
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 175 ผลงานศูนย์วิจัยและ พัฒนาอาหารสัตว์ ทั่วประเทศ ส่วนที่ 5
176 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ โครงการขยายพื้นที่ปลูกพืชอาหารสัตว์ 50,000 ไร่ ในพื้นที่จังหวัดขอนแก่น วัตถุประสงค์: 1. เพิ่มการปลูกสร้างแปลงพืชอาหารสัตว์ที่มีคุณภาพ 2. เพิ่มศักยภาพการผลิตโค-กระบือ 3. ลดต้นทุนการผลิตโค-กระบือ ผลการดำเนินงาน : ศูนย์วิจัยและพัฒนามาตรฐานอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง รับนโยบายและแนวทางการขับเคลื ่อน โครงการฯ ลงพื้นที ่สำรวจเกษตรกร/กลุ ่มเกษตรกร ประชาสัมพันธ์และรับลงทะเบียนเกษตรกร/กลุ่ม เกษตรกรเข้าร่วมโครงการฯ ร่วมกับสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดขอนแก่น และสำนักงานปศุสัตว์อำเภอใน จังหวัดขอนแก ่น ศูนย์ฯ ประสานสำนักพัฒนาอาหารสัตว์เพื ่อรับการจัดสรรเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ จัดเตรียมเมล็ดพันธุ์และแปลงผลิตท่อนพันธุ์เพื่อสนับสนุนเกษตรกร/กลุ่มเกษตรกรที่ลงทะเบียนเข้าร่วม โครงการฯ ศูนย์วิจัยและพัฒนามาตรฐานอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 177 ภารกิจอื่นที่ได้รับมอบหมาย กิจกรรม หน่วยนับ ผลงาน จัดนิทรรศการให้ความรู้ด้านอาหารสัตว์ งาน 22 ประชุมกับส่วนราชการ งาน 93 งานพิธีตามโอกาสต่าง ๆ งาน 34 งานวิทยากรให้ความรู้ด้านอาหารสัตว์ งาน 11 รวม งาน 160 ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ชัยนาท
178 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 179 โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ • โครงการฝึกอบรมเกษตรกร “โครงการทับทิมสยาม สระแก้ว” หลักสูตร “การสร้างกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม” วันที่ 15 มีนาคม 2566 ณ ศาลาเอนกประสงค์โครงการทับทิมสยาม05 ตำบลคลองไก่เถื่อน อำเภอคลองหาด จังหวัด สระแก้ว • โครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์ 1. สนับสนุนเมล็ดพันธุ์เพื่อจัดทำแปลงหญ้าสิทธิสาท และบริเวณต้นน้ำภูไท ในพื้นที่เขตรักษา พันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา 2. กิจกรรมการขออนุญาตใช้ประโยชน์ที่ดินในเขต ส.ป.ก. เพื่อสร้างศูนย์พืชอาหารสัตว์ชุมชน และส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงปศุสัตว์ฯ ในพื้นที่ป่ารอยต่อ 5 จังหวัด (ภาคตะวันออก) ตามพระราชดำริ พื้นที่ ม.ที่ 14 ต.ท่าตะเกียบ อ.ท่าตะเกียบ จ.ฉะเชิงเทรา จำนวน 2 แปลง รวม 177-1-39 ไร่ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์สระแก้ว
180 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ โครงการขอคืนสถานภาพปลอดกาฬโรคแอฟริกาในม้า (AHS) เป้าหมาย : จัดส่งเสบียงเสบียงสัตว์ รวม 126,800 กิโลกรัม (6,340 ฟ่อน) ไปยังพื้นที่เลี้ยงสัตว์ Sentinel ภายใต้โครงการฯ จำนวน 2 แห่ง ผลการดำเนินงาน : จัดส่งเสบียงเสบียงสัตว์ (หญ้าแห้ง) รวมทั้งหมด 48,800 กิโลกรัม 1. บริษัท เรย์ลินกา จำกัด 222 ม.4 ต.เขาหินซ้อน อ.พนมสารคาม จ.ฉะเชิงเทรา เป้าหมาย 68,200 กิโลกรัม ผลการดำเนินงาน 18,600 กิโลกรัม 2. ซาฟารี ไวลด์ไลฟ์ ปาร์ค จำกัด ต.หัวหว้า อ.ศรีมหาโพธิ์ จ.ปราจีนบุรี เป้าหมาย 58,600 กิโลกรัม ผลการดำเนินงาน 30,200 กิโลกรัม โครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ กิจกรรมหลัก : ส่งเสริมการเลี้ยงสัตว์แบบแปลงใหญ่ เป้าหมาย : ฝึกอบรมเชิงปฏิบัติ หลักสูตร เพิ่มประสิทธิภาพการจัดการอาหารสัตว์และยกระดับมาตรฐาน ฟาร์มเกษตรกร จำนวน 10 ราย และ ให้บริการจัดการแปลงพืชอาหารสัตว์ของเกษตรกร จำนวน 100 ไร่ ผลการดำเนินงาน : ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์สระแก้ว ได้รับเป้าหมายอบรมเกษตรกร และให้บริการจัดการ แปลงพืชอาหารสัตว์ของเกษตรกร แก่กลุ่มแปลงใหญ่โคเนื้อเบื้องบูรพาบ้านนางาม ตำบลท่าเกวียน อำเภอ วัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว โดยให้ความรู้ด้านพืชอาหารสัตว์ การผลิตอาหารสัตว์ เพื่อลดต้นทุนอาหารสัตว์ และการบริการยืมเครื่องจักรกลการเกษตร (Motor Pool)
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 181 โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ กิจกรรมสนับสนุนอาหารสัตว์โครงการฟาร์มโคนมสาธิตจิตรลดา เป้าหมาย : ผลิตเสบียงพืชอาหารสัตว์ จำนวน 45 ตัน ผลการดำเนินงาน : ผลิตอาหารผสมครบส่วนส่งไปยังฟาร์มโคนมสาธิต สวนจิตรลดา จำนวน 155ตัน โครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ กิจกรรมหลักส่งเสริมการเลี้ยงสัตว์แบบแปลงใหญ่ เป้าหมาย : ฝึกอบรมเชิงปฏิบัติ หลักสูตร เพิ ่มประสิทธิภาพการจัดการอาหารสัตว์และยกระดับ มาตรฐานฟาร์มเกษตรกร จำนวน 10 ราย และ ให้บริการจัดการแปลงพืชอาหารสัตว์ของเกษตรกร จำนวน 100 ไร่ ผลการดำเนินงาน : ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมา ได้ถ่ายทอดองค์ความรู้และฝึกอบรม เชิงปฏิบัติ เพิ่มประสิทธิภาพการจัดการอาหารสัตว์และยกระดับมาตรฐานฟาร์ม เพื่อลดต้นทุนอาหาสัตว์ ให้กับเกษตรกรในพื้นที่รับผิดชอบ ได้สำเร็จตามเป้าหมาย ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมา
182 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ โครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ กิจกรรมหลักส่งเสริมการเลี้ยงสัตว์แบบแปลงใหญ่ เป้าหมาย : ส ่งเสริมสนับสนุนการผลิตอาหารสัตว์ การจัดการออาหารสัตว์เพื ่อลดต้นทุน แก ่กลุ่ม เกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์แบบแปลงใหญ่ 1 แห่ง ผลการดำเนินงาน : ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ยโสธร ได้ดำเนินการขับเคลื่อนงานด้านอาหาร สัตว์และสนับสนุนเครื่องจักรกลการเกษตรแก่กลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่โคเนื้อตำบลสวาท อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร โดยได้มีการอบรมให้ความรู้ด้านการปลูกและการจัดการแปลงพืชอาหารสัตว์อย ่างมี ประสิทธิภาพ การผลิตอาหารสัตว์โดยใช้วัตถุดิบที่มีในพื้นที่เพื่อการลดต้นทุน พร้อมทั้งสนับสนุนเครื่องหั่น มันสำปะหลัง เพิ่อผลิตมันเส้นไว้ใช้เลี้ยงโคและผลิตอาหารโคต่อไป โครงการขยายพื้นที่การปลูกพืชอาหารสัตว์ 50,000 ไร่ เพื่อลดต้นทุนด้านอาหารสัตว์ แผนและผลการสนับสนุนพันธุ์พืชอาหารสัตว์แก่เกษตรกร กิจกรรม หน่วยนับ แผนงาน ผลงาน ร้อยละ 1. เกษตรกรสมัครเข้าร่วมโครงการฯ ราย 1,163 1,163 100 2. สนับสนุนพันธุ์พืชอาหารสัตว์ให้เกษตรกร ราย 1,163 1,163 100 3. ส่งเสริมเกษตรกรปลูกพืชอาหารสัตว์ ไร่ 3,170 3,170 100 4. ส่งเสริมการปลูกอาหารในพื้นที่สาธารณะ ไร่ 92 92 100 ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ยโสธร
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 183 “ลดต้นทุนการเลี้ยงโคนมของผู้เลี้ยงโคนมภาคตะวันออก-อีสานใต้” ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์บุรีรัมย์ ดำเนินงานลดต้นทุนการเลี้ยงโคนมของผู้เลี้ยงโคนมภาค ตะวันออก-อีสานใต้ให้กับสหกรณ์โคนมในพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์ 2 แห่ง ได้แก่ สหกรณ์โคนมปะคำ จำกัด และ สหกรณ์โคนมโนนสุวรรณ จำกัด และสหกรณ์โคนมในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ 1 แห่ง ได้แก่ สหกรณ์โคนม รัตนบุรี จำกัด โดยมีรายละเอียดการดำเนินการดังนี้ 1. ให้ความรู้ - อบรมการจัดการอาหารโคนม / การเลือกใช้วัตถุดิบอาหารสัตว์ / การคำนวณสูตร อาหาร โดยเน้นใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น 2. ปรับสูตรอาหารในฟาร์มเกษตรกร เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและลดต้นทุนอาหารสัตว์ 3. ส่งเสริมการปลูกพืชอาหารสัตว์คุณภาพดีใช้เองในฟาร์ม 4. แนะนำให้สหกรณ์โคนมรวมกลุ่มเกษตรกรปลูกพืชอาหารสัตว์คุณภาพดีใช้และจำหน่ายใน สหกรณ์ 5. แนะนำ จัดหา เชื่อมโยงผู้ผลิตพืชอาหารสัตว์จำหน่ายเพื่อเป็นแหล่งอาหารหยาบ (Supplier) ให้กับเกษตรกร ผลการดำเนินงาน : 1. สหกรณ์โคนมอำเภอปะคำ จำกัด (รวม 2 ฟาร์ม โครีด 83 ตัว) ต้นทุนค่าอาหาร/น้ำนมดิบ 1 กก.(บาท/กก.) ลดลงร้อยละ 18.81 และผลผลิตน้ำนม (กก./ตัว/วัน) เพิ่มขึ้น ร้อยละ 8.22 2. สหกรณ์โคนมโนนสุวรรณ จำกัด (รวม 10 ฟาร์ม โครีด 220 ตัว) ต้นทุนค่าอาหาร/น้ำนมดิบ 1 กก.(บาท/กก.) ลดลงร้อยละ 31.68 และผลผลิตน้ำนม (กก./ตัว/วัน) เพิ่มขึ้น ร้อยละ 9.70 3. สหกรณ์โคนมรัตนบุรี จำกัด (รวม 18 ฟาร์ม โครีด 154 ตัว) ต้นทุนค่าอาหาร/น้ำนมดิบ 1 กก.(บาท/กก.) ลดลงร้อยละ 27.01 และผลผลิตน้ำนม (กก./ตัว/วัน) เพิ่มขึ้น ร้อยละ 8.87 ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์บุรีรัมย์
184 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ ร่วมจัดนิทรรศการคลินิกเกษตรเคลื่อนที่สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัด บุรีรัมย์ประจำปี2566 โดยให้บริการด้านท ่อนพันธุ์หญ้าเนเปียร์ปากช ่อง 1 หญ้าแพงโกลา หญ้าไนล์ กล้าพันธุ์ถั ่วฟลอ ริเกรซ และองค์ความรู้ด้านพืชอาหารสัตว์ตลอดจนบริการคำนวณสูตรอาหารสัตว์เพื่อลดต้นทุนและเพิ่ม ผลผลิตสัตว์ ร่วมจัดนิทรรศการโครงการธนาคารโค กระบือ เพื่อเกษตรกรตามพระราชดำริ ประจำปีพ.ศ. 2566 ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์บุรีรัมย์ ได้รับใบประกาศเกียรติคุณ “ประเภทการเบิกจ่าย ที่มีผลการเบิกจ่ายงบประมาณลงทุน ร้อยละ 100 ประจำปีงบบประมาณ 2566” จากนายไชยวัฒน์ จุนถิรพงศ์ ผู้ว ่าราชการจังหวัดบุรีรัมย์ เมื ่อวันที ่ 28 กันยายน 2566 ณ ศาลากลางจังหวัดบุรีรัมย์
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 185 การผลิตพืชอาหารสัตว์และส่งเสริมการเลี้ยงสัตว์แบบ Bio-Circular-Green Model (BCG model) การบูรณาการในรูปแบบ DLD-C กับการพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียว Zero Waste 1. ศูนย์ต้นแบบปศุสัตว์อินทรีย์ 2. การส่งเสริมการปลูกพืชอาหารสัตว์โดยสูบน้ำด้วยระบบพลังงานแสงอาทิตย์ 3. การปลูกพืชอาหารสัตว์โดยใช้น้ำเสียจากโรงงานแป้งมันสำปะหลัง และโรงเหล้า 1. ศูนย์ต้นแบบปศุสัตว์อินทรีย์ กิจกรรม หน่วยนับ ผลงาน พืชอาหารสัตว์อินทรีย์ ไร่ 78.25 ไก่ไข่อินทรีย์ ฟาร์ม 1 ไก่พื้นเมืองอินทรีย์ ฟาร์ม 1 เกษตรกรศึกษาดูงาน ราย 50 ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์อำนาจเจริญ
186 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ 2. การส่งเสริมการปลูกพืชอาหารสัตว์โดยสูบน้ำด้วยระบบพลังงานแสงอาทิตย์ 1. กลุ่มเลี้ยงสัตว์แปลงใหญ่ตำบลห้วย อ.ปทุมราชวงศา 90 ไร่ 2. เกษตรกรปลูกหญ้าแพงโกลา นายศักดา เสือสา อ.ปทุมราชวงศา 18ไร่ 3. การปลูกพืชอาหารสัตว์โดยใช้น้ำเสียจากโรงงานแป้งมันสำปะหลัง และโรงเหล้า กิจกรรม หน่วยนับ ผลงาน การปลูกพืชอาหารสัตว์โดยใช้น้ำเสียจากโรงงานแป้งมันสำปะหลัง และโรงเหล้า - บริษัทอุบลไบโอเอทานอล จำกัด (มหาชน) อ.นาเยีย จ.อุบลราชธานี ไร่ 1,200 - บริษัทเอี่ยมอำนาจ จำกัด อ.ชานุมาน จ.อำนาจเจริญ ไร่ 50 - บริษัทไทยเบสท์ สตาร์ช จำกัด อ.เมือง จ.อำนาจเจริญ ไร่ 50 - บริษัทเอี่ยมอุบล จำกัด อ.น้ำยืน จ.อุบลราชธานี ไร่ 100 - บริษัทเอี่ยมอีสาน จำกัด อ.น้ำยืน จ.อุบลราชธานี ไร่ 100 - แปลงเกษตรกรพื้นที่ อ.สว่างวีระวงค์ ไร่ 500 - แปลงเกษตรกรพื้นที่ อ.เมืองอำนาจเจริญ ไร่ 25
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 187 โครงการผลิตเมล็ดพันธุ์หญ้าอีสานเพื่อจำหน่ายให้กับ JIRCAS โครงการ : การพัฒนาการผลิตโคเนื้อคุณภาพดีจากแม่โคพื้นฐานของเกษตรกร จังหวัดมหาสารคาม วัตถุประสงค์ : 1. พัฒนาระบบการเลี้ยงแม่โคพื้นฐาน เพื่อผลิตโคเนื้อคุณภาพดี (โคหนุ่ม เนื้อนุ่ม ไขมันหอม) มีมาตรฐาน ปลอดภัย กับผู้บริโภค 2. พัฒนาระบบการคัดเลือกสายพันธุ์เพื่อให้ได้มาตรฐาน สามารถตรวจสอบได้ ภายใต้ฟาร์มเครือข่าย สัตว์พันธุ์ดีของกรมปศุสัตว์ 3. ตลาดนำการผลิตสร้างรายได้และอาชีพที่มั่นคงให้แก่เกษตรกร และลดการนำเข้าจากต่างประเทศ 4. สร้างมูลค่าเพิ่มจากวัตถุดิบในท้องถิ ่น ใช้เศษเหลือทางการเกษตรนำมาเป็นอาหารสัตว์เพื่อลดต้นทุน การผลิต ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์มหาสารคาม
188 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ “แปลงใหญ่โคนม ได้รับรางวัลชนะเลิศระดับประเทศ” “นักวิชาการ นักวิทยาศาสตร์ ของหน่วยงานเป็นวิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้ ในการอบรมทั้งในประเทศและระดับนานาชาติ” “องค์กรส่งเสริมคุณธรรม ปีงบประมาณ 2566”
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 189 บริหารจัดการองค์ความรู้สำหรับการสำรองเสบียงอาหารสัตว์ด้วยการอัดก้อน โดยความร่วมมือ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์มหาสารคามและกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมนาศรี-ดงเค็งอ าเภอน้ าพอง จังหวัดขอนแก่น รายการ ราคา/ตัน (บาท) พลาสติก 250.82 ตาข่าย 64.48 น้ ามันรถตัก 20.79 น้ ามันรถแทร็กเตอร์ 44.54 น้ ามันไฮโดรลิค 19.34 ค่าเสื่อม 50.00 รวมต้นทุนอัดก้อน / 1,000 กก. 449.97 ค่าแรง 100 ต้นทุนอัดก้อน /กก. 0.55 น้ าหนัก/ก้อน (กก). 807.3 ต้นทุน 444 บาท/ นน 807 กก. 0.55 บาท/กก. ชนิดพืช/อาหาร น น/ก้อน (กก.) (%) ข้าวโพดพร้อมฝักหมัก 80-90 28-33 หญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1/หญ้าท้ายเขื่อน /กินนี 85-110 20-30 ใบมันส าปะหลัง /หญ้าแพงโกลา 50-55 25-35 กระถิน 55-60 35-40 อาหาร ( 12-14%, 68-69%) 85-105 33-45 เศษเหลือข้าวโพดจากการผลิตข้าวโพดกระป๋อง 100-110 25-30 (เปลือก แกนข้าวโพด ) พลาสติก 1 ม้วนสามารถอัดก้อนได้55-60 ก้อน / อัตราการใช้ตาข่าย1 ม้วนต่อพลาสติก 4 ม้วน ต้นทุนค่าอัดต่อ 1 ก้อน 52 บาท ต่อ นน 8 0กก. 0.65 บาท/กก. (ถ้า นน /ก้อน มากกว่า 8 0กก ต้นทุนจะถูกลง ถ้าน้อยกว่า ต้นทุนจะสูงขึ้น ) ลักษณะพืชหมักคุณภาพสูง (ใบมันหมัก หญ้ากินนีหมัก) หญ้ากิน นี85-110 กก./ก้อน ใบมันส าปะหลัง 50-55 กก./ก้อน หญ้าแพงโกลาหมักอัดก้อน50-55 กก./ก้อน อาหาร 85-105 กก./ก้อน พืชอาหารสัตว์ทุกชนิด รวมทั้งเศษเหลือจากโรงงานอุตสาหกรรม น ามาอัดก้อน จัดเก็บไว้ใช้หน้าแล้ง ข้าวโพดพร้อมฝักหมัก 80-90กก/ก้อน ข้าวโพดพร้อมฝักหมัก 800-850กก/ก้อน เศษเหลือข้าวโพดจากโรงงานข้าวโพดกระป๋อง 100-110กก/ก้อน หญ้าเนเปียร์/ท้ายเขื่อนซุปเปอร์ลีฟ 85-100 กก/ก้อน การจัดเก็บพืชอาหารสัตว์โดยการอัดก้อนขนาดเล็ก และขนาดใหญ่ ท าโครงการร่วมกับกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมนาศรี-ดงเค็ง อ าเภอน้ าพอง จังหวัดขอนแก่น และสหกรณ์โคนมขอนแก่น จ ากัด อัดก้อนข้าวโพดพร้อมฝักหมักได้จ านวน340ก้อน (ณ 29 ส.ค. 2566 โดยเริ่มโครงการ 19 เม.ย. 2566เป็นต้นมา) (800-850กก./ก้อน) ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์มหาสารคาม ได้รับความอนุเคราะห์ยืมเครื่องจักรอัดก้อนพืชนาดเล็กจากบริษัทแพรคกรุ๊ป จ ากัด โดยความร่วมมือ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์มหาสารคามและบริษัทแพรคกรุ๊ป จ ากัด รายการ ราคา/ตัน (บาท) พลาสติก 365.6 ตาข่าย 50.6 น้ ามันดีเซล 33.9 ค่าเสื่อม ค่าใช้จ่ายอื่นๆ ของเครื่องจักร 50.0 ค่าแรง 150.0 รวมต้นทุนอัดก้อน / 1,000 กก. 650.2 ต้นทุนอัดก้อน บาท/กก. 0.65 น้ าหนัก/ก้อน (กก.) 80 ต้นทุน 52 บาท/ นน 80 กก. 0.65 บาท/กก.
190 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ โครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ กิจกรรมหลักส่งเสริมการเลี้ยงสัตว์แบบแปลงใหญ่ เป้าหมาย : ฝึกอบรมเชิงปฏิบัติ หลักสูตร เพิ่มประสิทธิภาพการจัดการอาหารสัตว์และยกระดับมาตรฐาน ฟาร์มเกษตรกร จำนวน 10 ราย และ ให้บริการจัดการแปลงพืชอาหารสัตว์ของเกษตรกร จำนวน 100 ไร่ ผลการดำเนินงาน : ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์กาฬสินธุ์ ดำเนินการกิจกรรมลดต้นทุนการผลิต อาหารสัตว์ ภายใต้โครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ ร่วมกับสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดกาฬสินธุ์ ณ กลุ่มพัฒนาความงามตำบลพิมูล ตำบลพิมูล อำเภอห้วยเม็ก จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยการฝึกอบรมการ จัดการอาหารสัตว์ให้แก่สมาชิกกลุ่มเกษตรกร สำหรับการให้บริการเครื่องจักรกลเกษตรจัดการแปลงพืช อาหารสัตว์และสำรองเสบียงสัตว์แก่เกษตรกร กลุ่มติดปัญหาช่วงเวลาการดำเนินการ การขับเคลื่อนนโยบายกรมปศุสัตว์ (DLD Co-ordinator : DLD-C) ระดับจังหวัด ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์กาฬสินธุ์
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 191 โครงการคลินิกเกษตรเคลื่อนที่ในพระราชานุเคราะห์ โครงการหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ พอ.สว. จังหวัดกาฬสินธุ์ และโครงการ "จังหวัด กาฬสินธุ์ บำบัดทุกข์ บำรุงสุข สร้างร้อยยิ้มให้ประชาชน"
192 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ โครงการหน่วยบริการเคลื่อนที่เพื่อบริการด้านอาหารโคเนื้อ-โคนม (Feed Management Mobile Unit, FMMU) แผนปฏิบัติงาน เป้าหมาย ผลงาน 1 ฟาร์มต้นแบบ ฟาร์ม 13 13 (โคนม 8 ฟาร์ม/โคเนื้อ 5 ฟาร์ม) 2 ให้บริการ ให้แนะนำ ฟาร์ม 130 130 3 บริการวิเคราะห์อาหารสัตว์ ตัวอย่าง 4 4 FMMU: ศวอ.อุดรธานี นายณัฐพงษ์ หม้อทอง การทำนาหญ้า การอบรมให้ความรู้กับเกษตรกร ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์อุดรธานี
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 193 โครงการบูรณาการเพื่อพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพฟาร์มโคนมจังหวัดเลย ชื ่อโครงการ : โครงการผลิตข้าวโพดพร้อมฝักหมัก (Corn Silage) เพื ่อเพิ ่มประสิทธิภาพฟาร์มโคนม หน่วยงานสนับสนุน: 1) สำนักพัฒนาอาหารสัตว์ กรมปศุสัตว์ 2) บริษัท ซีพี-เมจิ จำกัด 3) สหกรณ์การเกษตรเมืองเลย จำกัด วัตถุประสงค์: 1) ผลิตข้าวโพดพร้อมฝักที่มีคุณภาพตรงตามมาตรฐานสำหรับใช้เป็นวัตถุดิบอาหารหยาบ 2) เพิ่มประสิทธิภาพน้ำนมดิบ และแก้ปัญหาคุณภาพน้ำนมของฟาร์มเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ 3) สร้างโมเดลเพื่อส่งเสริมการใช้อาหารหยาบคุณภาพสูงเพื่อลดต้นทุนการผลิต และแก้ปัญหาคุณภาพ น้ำนมดิบ เป้าหมาย : สร้างโมเดลแปลงสาธิตการผลิตข้าวโพดพร้อมฝักหมัก ในศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์เลย จำนวน 15 ไร่ เพื่อเป็นแหล่งถ่ายทอดเทคโนโลยีในการผลิตข้าวโพดพร้อมฝักให้แก่เกษตรกร รวมถึงการจัดตั้ง เครือข่ายการผลิตข้าวโพดพร้อมฝักหมัก เพื่อผลิตข้าวโพดพร้อมฝักหมักอย่างน้อย 8,000 กิโลกรัม/เดือน เพื่อ สนับสนุนสมาชิกเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในพื้นที่ จ.เลย ผลการดำเนินงาน : ผลิตข้าวโพดพร้อมฝักหมักจำนวน 32 ตัน ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์เลย
194 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ โครงการภายใต้กองทุนพิเศษแม่โขง-ล้านช้าง ปี 2566 (ไทย-ลาว) เป็นโครงการเสริมสร้างความร่วมมือกลุ่มประเทศพื้นบ้านในลุ่มน้ำล้านช้างแม ่โขง (LancangMekong Cooperation Mechanism) มีวัตถุประสงค์เพื ่อพัฒนาเกษตรกรรม การร ่วมลงทุนและ แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างสมาชิก เพื่อเสริมสร้างความยั่งยืนและมั่นคง ของอนุภูมิภาคประกอบด้วย 6 ประเทศ ได้แก่ จีน เวียดนาม ลาว กัมพูชา เมียนมาร์ และไทย ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์หนองคาย ได้ดำเนินการจัดทำแปลงสาธิตพันธุ์พืชอาหารสัตว์จำนวน 40 สายพันธุ์ และจัดกิจกรรมสนับสนุนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพห้องปฏิบัติการของ สปป.ลาว รวมทั้งศึกษาดู งานเพื่อแลกเปลี ่ยนความรู้ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านพืชอาหารสัตว์และเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ ณ มหาวิทยาลัยแห่งชาติลาว (National University of Laos) และ National Agricultural and Forestry Research Institute สนับสนุนท่อนพันธุ์หญ้าแพงโกลาให้แก่เกษตรกร (Open Day) สนับสนุนท ่อนพันธุ์พืชอาหารสัตว์ได้แก ่ ท ่อนพันธุ์หญ้าแพงโกลา และท ่อนพันธุ์หญ้าเนเปียร์ ปากช่อง 1 ให้แก่เกษตรกรในพื้นที่ จังหวัดหนองคาย จังหวัดบึงกาฬ และพื้นที่ใกล้เคียง มีจำนวนเกษตรกร มารับบริการ 500 ราย ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์หนองคาย
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 195 กิจกรรมสนับสนุนโครงการพระราชดำริ 1. โครงการทหารพันธุ์ดีของมณฑลทหารบกที ่ 210 กิจกรรมเลี้ยงสัตว์ โดยมีการใช้พืชอาหสัตว์ในสูตร อาหารสำหรับ สุกร สัตว์ปีก สำหรับพันธุ์พืชอาหารสัตว์ การแนะนำการปลูก การใช้ประโยชน์ ได้รับ การสนับสนุนจาก ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครพนม 2. โรงเรียนในโครงการพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยาม บรมราชกุมารี ในพื้นที่จังหวัดนครพนม จำนวน 7 โรงเรียน 3. โครงการฟาร์มตัวอย่าง บ้านทางหลวง อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม ให้คำแนะนำการใช้อาหารหยาบ ร่วมกับอาหารข้นในการเลี้ยงสุกร ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครพนม
196 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ 4. โครงการธนาคารโค-กระบือ เพื่อเกษตรกร ตามพระราชดำริ (ธ.ค.ก.) สนับสนุนการจัดทำแปลงพืช อาหารสัตว์ การสร้างเครือข่ายกับหน่วยงานในพื้นที่ การปฏิบัติงานแบบบูรณาการกับหน่วยงานในพื้นที่ 1. ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง อำเภอนาหว้า การจัดทำ UMMB 2. อบต.บ้านแก้ง อำเภอนาแก การผลิตอาหารผสมครบส่วน (TMR ) 3. อบต.ท่าสว่าง จ.สุรินทร์ ศึกษาดูงานแปลงรวบรวมพันธุ์พืชอาหารสัตว์ 4. อบต.โนนตาล อำเภอท่าอุเทน การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน 5. โรงเรียนนางัวราษฎรรังสรรค์ อ.นาหว้า โครงการนาหญ้า นาโรงเรียน
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 197 โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ กิจกรรมย่อย สนับสนุนเสบียงอาหารสำหรับช้างสำคัญพื้นที่พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ จ.สกลนคร เป้าหมาย : ผลิตพืชเสบียงอาหารสำหรับช้างสำคัญ (หญ้าแพงโกลาแห้ง) พื้นที่ 50 ไร่ จัดทำแปลงพืช อาหารสัตว์สดสำหรับช้างสำคัญ ( หญ้าแพงโกลา 1 ไร่ และหญ้าเนเปียร์ปากช่อง1 จำนวน 1 ไร่ ) และ แปลงหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 ที่ฟาร์มตัวอย่างหนองหมาเฒ่า พื้นที่ 5 ไร่ ผลการดำเนินงาน : - ผลิตพืชเสบียงอาหารสำหรับช้างสำคัญ (หญ้าแพงโกลาแห้ง) พื้นที่ 50 ไร่ - จัดทำแปลงพืชอาหารสัตว์สดสำหรับช้างสำคัญ 5 ไร่ “ประสานงานส่งเสริม สนับสนุน และเสริมสร้างความร่วมมือทุกภาคส่วนจังหวัด” ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์สกลนคร ประสานงานกับทุกภาคส ่วนจังหวัดในสกลนคร อย่างบูรณาการ สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนเพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน “อยู่สกล รักสกล ท าเพื่อ สกลนคร” เป้าประสงค์รวม (Goal) “เพิ่มมูลค่าการเกษตร และรายได้ของประชาชน ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์สกลนคร
198 | รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์ กิจกรรมส่งเสริมและพัฒนาอาชีพให้กลุ่มเกษตรกร ในพื้นที่จังหวัดสกลนคร ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์สกลนคร ดำเนินกิจกรรมส ่งเสริมและพัฒนาอาชีพให้กลุ่ม เกษตรกร ในพื้นที ่จังหวัดสกลนคร เช ่น กลุ ่มเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ตำบลตองโขบ อำเภอโคกศรี สุพรรณ กลุ ่มผลิตเสบียงสัตว์และท ่อนพันธุ์พืชอาหารสัตว์จำหน ่ายจำนวน 7 กลุ ่มจาก 7 อำเภอ กลุ่มผลิตข้าวโพดพร้อมฝักหมักจำหน่าย บ้านขัวขอนแคน ตำบลต้นผึ้ง อำเภอพังโคน กลุ่มนาหญ้าตำบล นาแก้ว อำเภอโพนนาแก้ว (ปลูกหญ้าโดยอาศัยน้ำจากบ่อบำบัดของโรงงานแป้งมัน) กลุ่มนาหญ้าแพงโกลา ตำบลเชียงเครือเมืองสกลนคร เป็นต้น ซึ่งเป็นการสร้างความเข้มแข็งให้สถาบันเกษตรกรและเศรษฐกิจ ฐานราก ตามนโยบายของกระทรวงฯ “โคขุนโพนยางคำ” พลังเครือข่าย เปลี่ยนวิถีโคพื้นบ้าน สู่มาตรฐานสากล ผลการปฏิบัติงาน ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์สกลนคร ได้นำผลงานการวิจัยด้านอาหารโคขุน ที ่ผ ่านการตีพิมพ์แล้วเข้าร ่วมบูรณาการกับหน ่วยงานอื ่นๆโดยมีเป้าหมายขยายผลสู ่เกษตรกรสมาชิก สหกรณ์โคขุนโพนยางคำ เพื่อร่วมกันพัฒนาคุณภาพการขุนโคคุณภาพสูง โดยใช้วัตถุดิบในพื้นที่เป็นหลัก และให้คำแนะนำการลดต้นทุนการขุนโค ด้วยการใช้เศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรขุนโคในระยะต้น เช่น เปลือกมันล้าง กากมันสำปะหลัง ฟางข้าว การปลูกสร้างแปลงพืชอาหารสัตว์เพื่อเป็นแหล่งเสบียงสัตว์ให้ โคต้นน้ำ (แม ่พันธุ์) จนได้รับรางวัลการบริหารราชการแบบมีส ่วนร ่วม ประจำปี 2566 ประเภทรางวัล ป ระสิทธิผลเครือข ่ าย (Collaborative Network Governance ) ผลง าน “โคข ุนโพนย างค ำ” พลังเครือข่าย เปลี่ยนวิถีโคพื้นบ้าน สู่มาตรฐานสากล
รายงานประจ าปี 2566 ส านักพัฒนาอาหารสัตว์| 199 หญ้าอาหารสัตว์พระราชทาน ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ลำปาง ดำเนินกิจกรรม เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรผู้ประสบภัยน้ำป่า ไหลหลากเข้าท่วมพื้นที่เลี้ยงสัตว์ ณ บ้านแม่ยุ้น อ.เด่นชัย จ.แพร่ เก็บตัวอย่างอาหารช้างสำคัญ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ลำปาง ทางหน่วยงานร่วมกับศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ ภาคเหนือตอนบน เข้าตรวจสุขภาพช้างสำคัญ และเก็บตัวอย่างอาหารช้าง เพื่อนำมาวิเคราะห์คุณค่าทาง อาหารใช้เป็นข้อมูลในการให้อาหารช้างสำคัญ โครงการขยายพื้นที่การปลูกพืชอาหารสัตว์ 50,000 ไร่ เพื่อลดต้นทุนด้านอาหารสัตว์ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ลำปาง สนับสนุนเมล็ดพันธุ์ ท่อนพันธุ์พืชอาหารสัตว์ให้เกษตรกร ในโครงการ จำนวน 372 ราย พื้นที่ 1,460 ไร่ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ลำปาง