ขอ้ มลู ทว่ั ไป บท1ท่ี
Malignant neoplasm of cervix uteri
ัอตรำต่อแสนประชำกร 10 Malignant neoplasm of breast
Leukaemia
5
0
2552 2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560 2561
รูปที่ 16 อตั ราตายตอ่ ประชากร 100,000 คน ของประชากร ด้วยกลมุ่ โรคโรค Malignant neoplasm of
cervix uteri, breast , Leukaemia จงั หวัดสุพรรณบุรี ปี พ.ศ. 2552 – 2561
ท่ีมา: ข้อมลู การตายจากมรณะบตั ร ของกรมการปกครอง ปี พ.ศ. 2552 -2561
2. สำเหตุกำรตำยที่สำคญั จำกกลุ่มโรคระบบไหลเวียนโลหิต
1. Cerebrovascular diseases 2. Ischaemic heart diseases 3. Diabetes mellitus 4. Hypertensive
diseases พบว่าการตายสาคัญของกลุม่ โรคน้คี ือ โรคหลอดเลอื ดในสมอง (Cerebrovascular diseases) อยใู่ น
อนั ดบั แรกของการตายในกลุ่มนี้ แตอ่ ัตราการตายมีแนวโนม้ ลดลงตัง้ แต่ ปี 2559-2561 เชน่ เดยี วกนั กบั หัวใจ
ขาดเลอื ด (Ischaemic heart diseases) เบาหวาน และความดนั โลหติ สงู อยา่ งไรกต็ ามการตายด้วยโรคความ
ดนั โลหติ สูงจากการนิเทศติดตามงานพบวา่ ยังมีปัญหาการวินิจฉัยการตาย ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการตายนอก
สถานพยาบาล (รูปท่ี 17)
80 Diabetes mellitus Hypertensive diseases
Ischaemic heart diseases Cerebrovascular diseases
ัอตรำต่อแสนประชำกร 60
40
20
0
2552 2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560 2561
รูปที่ 17 อัตราตายต่อประชากร 100,000 คน ด้วยกลุ่มโรคไมต่ ิดต่อทสี่ าคญั จังหวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2552- 2561
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี ปี 2561 39
ข้อมูลทั่วไป บท1ที่
3.กลุ่มโรคของระบบทำงเดินหำยใจัอตรำต่อแสนประชำกร
1. ปอดบวม 2. ทางเดินหายใจส่วนลา่ งเรื้อรัง 3. ทางเดินหายใจสว่ นลา่ งเฉียบพลัน 4. สว่ นที่เหลอื ของ
โรคของระบบทางเดินหายใจ และโรคไข้หวัดใหญ่ พบว่าการตายสาคัญของกลุ่มโรคนี้คือ ปอดบวม ซึ่งมี
แนวโนม้ เพิ่มขน้ึ อยา่ งตอ่ เน่ืองจนถึงปี 2561 เร่ิมมแี นวโน้มลดลงเลก็ นอ้ ย ในขณะที่การตายจากโรคทางเดินหาย
ในส่วนลา่ งเร้ือรงั มีแนวโนม้ ลดลง การตายด้วยโรคทางเดินหายใจส่วนลา่ งเฉียบพลันคอ่ นข้างคงทีต่ ้ังแต่ปี 2558
– 2561 สว่ นโรคไข้หวัดใหญ่และส่วนท่ีเหลือของระบบทางเดินหายใจมีอัตราคงท่มี าโดยตลอด สัดส่วนของการ
ตายนอ้ ยสดุ (รปู ที่ 18)
Influenza
Pneumonia
Other acute lower respiratory infections
Chronic lower respiratory diseases
Remainder of diseases of the respiratory system
80
60
40
20
0
2552 2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560 2561
รูปที่ 18 อัตราตายต่อประชากร 100,000 คน ของประชากร ด้วยโรคไช้หวัดใหญ่ ปอดบวม ทางเดินหายใจ
สว่ นล่างเฉียบพลนิ ทางเดินหายใจสว่ นลา่ งเรื้อรัง และระบบทางเดินหายใจอื่น จงั หวัดสพุ รรณบุรี ปี พ.ศ.
2550 -2560
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2561 40
ขอ้ มลู ทัว่ ไป บท1ท่ี
4.โรคของระบบประสำทัอตรำต่อแสนประชำกร
1. โรคมิไดร้ ะบุส่วนที่เหลือของโรคระบบประสาท 2. โรคอักเสบของระบบประสาทส่วนกลาง 3. โรคเสื่อม
ของระบบประสาท พบว่าการตายดว้ ยโรคระบบประสาท โรคที่มไิ ด้ระบุสว่ นทเี่ หลือของโรคระบบประสาท เป็น
สาเหตุการตายอันดับแรก และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นจากปี 2557 และลดลงเล็กน้อยในปี 2558 จากนั้นมีการ
เพ่ิมสูงขึ้นอย่างต่อเน่ือง ในขณะท่ีการตายจากโรคโรคอักเสบของระบบประสาทส่วนกลาง และโรคเส่ือมของ
ระบบประสาท เป็นการตายลาดับรองลงมา แต่อัตราตายไม่สูง เป็นที่น่าสังเกตว่าการตายจากโรคระบบ
ประสาทขึ้นมาอยใู่ นกลุ่มสาเหตุการตายอนั ดบั ที่ 4 อาจเนือ่ งมาจากการปรบั การวนิ ิจฉยั การตายจากชราภาพให้
ระบเุ ปน็ โรคทไ่ี มใ่ ช่ ill defined (รูปท1่ี 9)
Meningitis
Alzheimer,s disease
Remainder of diseases of the nervous system
80
70
60
50
40
30
20
10
0
2552 2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560 2561
รปู ที่ 19 อัตาการตายต่อประชากร 100,000 คน ของประชากร จังหวดั สุพรรณบรุ ี ปี พ.ศ. 2552– 2561
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2561 41
ข้อมูลท่ัวไป บท1ท่ี
5. กลุ่มกำรตำยจำกสำเหตภุ ำยนอก
พบว่าการตายจากอุบัติเหตุจราจร อุบัติเหตุจมน้าและจมน้า การสัมผัสกับควันไฟและเปลวไฟ การตกจากที่สูง
การทาร้ายตนเอง ยังเป็นสาเหตุการตายท่ีสาคัญของจังหวัดสุพรรณบุรี(รูปท่ี 18) โดยท่ีการตายจากอุบัติเหตุจราจร
ยังเป็นสาเหตุสาคัญ โดยมีแนวโน้มเพมิ่ สูงขึ้นเรื่อยๆ จนถึงปี 2559 – 2560 มีแนวโน้มลดลง และเริ่มเพิ่มสูงขึน้ อีกใน
ปี 2561 สว่ นสาเหตอุ ื่นๆ มีแน้วโน้มค่อนข้างคงท่ี (รปู ท่ี 20)
Transport accidents Assault
40 Falls Accidental drowning and submersion
Exposure to smoke, fire and flames
30
20
10
0
2552 2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560 2561
รูปที่ 20 อัตราตายต่อประชากร 100,000 คน ของประชากร ด้วย Transport accidents, Assault,
Falls,Accidental drowning and submersion,Exposure to smoke,fire and flame จังหวัด
สุพรรณบรุ ี ปี พ.ศ. 2552– 2561
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี ปี 2561 42
ขอ้ มลู ทวั่ ไป บท1ท่ี
สำเหตุกำรตำยทส่ี ำคญั จำแนกตำม 5 กลมุ่ วยั
กลุ่มเด็กอำยุต่ำกว่ำ 1 ปี ในเพศชาย ได้แก่ 1. ภาวะบางอย่างที่เร่ิมต้นในระยะปริกาเนิด
2. รูปผิดปกติแต่กาเนิด รุปพิการ และความผิดปกติของโครโมโซม และ 3. ปอดบวม ส่วนในเพศหญิง ได้แก่
1. ภาวะบางอย่างที่เริ่มต้นในระยะปรกิ าเนดิ 2. รูปผดิ ปกติแต่กาเนิด รูปพกิ ารและความผิดปกตขิ องโครโมโซม
และ 3. โลหติ จาง
กลุ่มเด็กอำยุ 1-4 ปี ในเพศชาย ได้แก่ 1. อุบัติเหตุจากการจมน้า 2. ทุกสาเหตุภายนอกอ่ืนๆ
และ 3. การติดเช้ือในกระแสโลหิต ส่วนในเพศหญิง ได้แก่ 1. ปอดบวม 2. ภาวะบางอย่างที่เร่ิมต้นในระยะปริกาเนิด
และ 3. การตดิ เชอื้ ในกระแสโลหติ
กลุ่มเด็กอำยุ 5-14 ปี ในเพศชายได้แก่ 1. อุบัติเหตุจากการขนส่ง 2. อุบัติเหตุจากการจมน้า
และ 3. ทุกสาเหตุภายนอกอื่นๆ ส่วนในเพศหญิง ได้แก่ 1. อุบัติเหตุจากการขนส่ง 2. โรคปอดบวม และ
3. อุบตั ิเหตุจากการจมน้า
กลุ่มอำยุ 15-59 ปี ในเพศชาย ได้แก่ 1. โรคหลอดเลือดสมอง 2. โรคตับและ 3. โรคหัวใจ
ขาดเลือด ส่วนในเพศหญิง ไดแ้ ก่ 1. โรคหลอดเลือดสมอง 2. การติดเชอื้ ในกระแสโลหติ และ 3. มะเรง็ เตา้ นม
กลุ่มอำยุ 60 ปีขึ้นไป ในเพศชาย ได้แก่ 1. โรคหลอดเลือดสมอง 2. โรคปอดบวม และ
3. มะเร็งไม่ระบุตาแหน่ง ในเพศหญิง ได้แก่ 1. โรคหลอดเลือดสมอง 2. โรคปอดบวมและ 3. Septicaemia
ดงั ตารางที่ 18
ตารางที่ 18 สรุปสาเหตกุ ารตายจาแนกตาม 5 กลุม่ วยั ทีส่ าคญั ประจาปี พ.ศ.2554 – 2561
สรุปต่ำกวำ่ 1 ปีเพศชำย สรปุ ตำ่ กวำ่ 1 ปีเพศหญิง
1.Certain conditions orginating in the perinatal 1.Certain conditions orginating in the perinatal
period period
2.Congenital malformations, deformations and 2.Congenital malformations, deformations and
chromosoma abnormalities chromosomal abnormalities
3.Pneumonia 3.Anaemias
สรุป 1-4 ปี เพศชำย สรปุ 1-4 ปี เพศหญิง
1.Accidental drowning and submersion 1.Pneumonia
2.All other external causes 2.Certain conditions orginating in the
3.Septicaemia perinatal period
3.Septicaemia
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 43
ขอ้ มลู ทวั่ ไป บท1ท่ี
สรปุ 5-14 ปี เพศชำย สรปุ 5-14 ปี เพศหญงิ
1.Transport accidents 1.Transport accidents
2.Accidental drowning and submersion 2.Pneumonia
3.All other external causes 3.Accidental drowning and submersion
4.Congenital malformations, deformations and 4.Congenital malformations, deformations and
chromosomal abnormalities chromosomal abnormalities
สรุป 15-59 ปีเพศชำย สรปุ 15-59 ปเี พศหญิง
1.Cerebrovascular diseases 1.Cerebrovascular diseases
2.Diseases of the liver 2.Septicaemia
3.Ischaemic heart diseases 3.Malignant neoplasm of breast
4.Pneumonia 4.Septicaemia
5.Intentional self-harm 5.Pneumonia
6.Malignant neoplasm of liver and intrahepatic bile ducts 6.Diabetes mellitus
7.Human immunodeficiency virus [HIV] disease 7.Remainder of diseases of the genitourinary system
8.Respiratory tuberculosis 8.Ischaemic heart diseases
9.Malignant neoplasm of trachea, bronchus and lung 9.Human immunodeficiency virus [HIV] disease
10.Septicaemia 10.Diseases of the liver
สรปุ 60 ปีขนึ้ ไปเพศชำย สรุป 60 ปขี ึ้นไปเพศหญิง
1.Cerebrovascular diseases 1.Cerebrovascular diseases
2.Pneumonia 2.Pneumonia
3.Remainder of malignant neoplasms 3.Septicaemia
4.Ischaemic heart diseases 4.Remainder of malignant neoplasms
5.Chronic lower respiratory diseases 5.Diabetes mellitus
6.Hypertensive diseases 6.Remainder of diseases of the genitourinary
7.Diabetes mellitus system
8.Remainder of diseases of the genitourinary system 7.Hypertensive diseases
9.Malignant neoplasm of trachea, bronchus and lung 8.Remainder of diseases of the nervous System
10.Malignant neoplasm of liver and intrahepatic bile 9.Ischaemic heart diseases
ducts 10.Malignant neoplasm of trachea, bronchus and lung
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี ปี 2561 44
PP&P Excellence บท2ท่ี
พฒั นาคณุ ภาพชีวติ คนไทยทกุ กลมุ่ วัย
กลมุ่ สตรแี ละเดก็
การส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคสู่ความเป็นเลิศ (P&P Excellence) เป็นหนึ่งในแผนยุทธศาสตร์
ชาติระยะ 20 ปี ด้านสาธารณสุข โดยมีเปา้ หมายเพื่อให้ประชาชนสุขภาพดี เจ้าหนา้ ท่ีมีความสุข ระบบสุขภาพ
ย่ังยืน กรมอนามัยได้มีการขับเคล่ือนแผนยุทธศาสตร์ส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคสู่ความเป็นเลิศ
(Promotion and Prevention Excellence Strategic Plan Forum) โดยมีเป้าหมายสาคัญคือ การพัฒนา
ศักยภาพบุคลากรสาธารณสุขและภาคีเครือข่ายอย่างมีส่วนร่วม เพ่ือนาไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตคนไทยทุก
กลุ่มวัย โดยเร่ิมจากกลุ่มสตรีและเด็ก เน้นการส่งเสริมสุขภาพมารดาและบุตรตั้งแต่ระยะก่อนตั้งครรภ์ ระยะ
ตั้งครรภ์ จนถึงหลังคลอด เนื่องจากเป็นจุดเร่ิมต้นท่ีสาคัญต่อการให้กาเนิดทารกที่มีคุณภาพ สมบูรณ์ทั้งด้าน
ร่างกายและสติปัญญา การต้ังครรภ์ของสตรีเป็นภาวะที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมาก ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ
อารมณ์และสังคม ทาให้หญิงตั้งครรภ์มีความไม่สุขสบายและมีความวิตกกังวล ดังน้ันจึงจาเป็นท่ีหญิงต้ังครรภ์
ต้องเรียนรู้เกี่ยวกับการดูแลตนเองและทารกในครรภ์ การเปล่ียนแปลงของร่างกายต้ังแต่ระยะตั้งครรภ์ ระยะ
คลอด และระยะหลังคลอด การฝึกการหายใจเพื่อลดความเจ็บปวดขณะคลอด เพ่ือเตรียมพร้อมสาหรับการ
คลอด รวมทั้งเตรียมรับบทบาทการเป็นมารดาที่ดีมีคุณภาพ สามารถดูแลตนเองภายหลงั คลอดได้อย่างถูกต้อง
และเลี้ยงดูบุตรด้วยน้านมท่ีเป่ียมด้วยคุณค่าทางโภชนาการ พร้อมด้วยความรัก ความอบอุ่น เป้าหมายสูงสุด
คือ ลูกเกิดรอด แม่ปลอดภัย ไม่มีมารดาเสียชีวิตจากการต้ังครรภ์และการคลอด ซ่ีงกลวิธีที่จะบรรลุเป้าหมาย
ดังกล่าว สถานบริการทุกแห่งต้องให้บริการงานอนามัยแม่และเด็กได้ตามเกณฑ์มาตรฐาน ตั้งแต่เตรียมความ
พร้อมของคู่แต่งงานใหม่ในชุมชนซึ่งถือเป็นการให้บริการก่อนการตั้งครรภ์ มาตรฐานการฝากครรภ์ (ANC)
คุณภาพ การประเมินภาวะเส่ียงของมารดาขณะตั้งครรภ์ ให้ความรู้และดูแลด้านโภชนาการ การสร้างเสริม
ภูมิคุ้มกันโรค การออกกาลังกาย และการพักผ่อนเพ่ือผ่อนคลาย รวมไปถึงการดูแลสุขภาพจิตใจและการ
ปรับตัวเพ่อื รับการเปลย่ี นแปลงทั้งด้านด้านรา่ งกาย ด้านจิตใจ และด้านสังคมในการรองรับบทบาทหน้าที่ และ
ภาพลักษณ์ใหมท่ ่ีจะเกิดข้ึน นอกจากนยี้ ังมมี าตรฐานห้องคลอด (LR) คุณภาพซึง่ ให้การดูแลหญงิ ตั้งครรภ์ตั้งแต่
เร่ิมมีน้าเดินหรือเจ็บครรภ์คลอด จนถึงการดูแลหลังคลอดในชุมชน เพื่อลดการตายของมารดาและให้กาเนิด
เด็กท่ีมีพัฒนาการสมวัยต่อไป ปีงบประมาณ 2561 สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรีได้จัดทาโครงการ
พฒั นาและสรา้ งเสรมิ ศักยภาพคนไทยกลมุ่ สตรีและเด็กปฐมวัยจงั หวดั สุพรรณบุรี ปี 2561 (สตร)ี โดยมกี ิจกรรม
ดงั นี้
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี ปี 2561 45
PP&P Excellence บท2ท่ี
1. การพัฒนาองค์ความรูใ้ นการเฝ้าระวังและติดตามภาวะครรภ์เส่ียงให้แก่ผู้รับผิดชอบงานอนามัยแม่
และเดก็ ระดบั โรงพยาบาล และ โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตาบลทุกแห่ง จานวน 200 คน
2. Coaching ผู้รับผิดชอบงานคลินิกฝากครรภ์และคลินิกสุขภาพเด็กดีในสถานบริการท่ีเปล่ียน
ผู้รับผดิ ชอบงาน จานวน 2 แห่ง
3. การพัฒนาทักษะทีมประเมินมาตรฐานงานอนามัยแม่และเด็กระดับจังหวัดและผู้รับผิดชอบงาน
ประเมินมาตรฐาน ฯ จากโรงพยาบาลและสานกั งานสาธารณสขุ อาเภอ จานวน 30 คน
4. การประเมนิ มาตรฐานงานอนามยั แม่และเดก็ โดยทมี ประเมนิ ฯ ระดับจงั หวดั
4.1 โรงพยาบาลชุมชน 4 แห่ง
4.2 โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตาบล จานวน 10 อาเภอ อาเภอละ 1 แหง่ รวม 10 แห่ง
5. การประเมนิ มาตรฐาน ANC LR WCC คุณภาพในโรงพยาบาลจานวน 6 แห่ง โดยทีมประเมิน ฯ
ระดับจังหวดั
6. การประชุมเชงิ ปฏิบตั ิการเพื่อป้องกนั การคลอดก่อนกาหนด แกผ่ ู้รบั ผิดชอบงานอนามัยแมแ่ ละเด็ก
ระดับอาเภอและตาบล 2 คร้ัง
7. การประชมุ คณะทางาน MCH Board ระดับจังหวัด จานวน 3 ครัง้
8. การประชมุ กรรมการ MCH Manager ระดบั จังหวัด จานวน 2 คร้งั
9. การติดตามผลงานตามตัวชี้วัดและคืนกลับขอ้ มลู ไปยงั พนื้ ท่ที ุกไตรมาส
ผลลพั ธก์ ารดาเนินงาน
สถานการณ์งานอนามัยแม่และเด็กของจังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 (รายงาน HDC) อัตราการฝาก
ครรภ์ก่อน 12 สัปดาห์ จานวนหญิงต้ังครรภ์ที่มาคลอด 4,841 ราย ฝากครรภ์ครั้งแรก ≤ 12 สัปดาห์ จานวน
4,751 ราย ร้อยละ 76.72 (เป้าหมายร้อยละ 60) อัตราการฝากครรภ์ครบ 5 คร้ัง ตามเกณฑ์ จานวนหญิง
คลอดท้ังหมด 4,565 ราย ได้รับการดูแลก่อนคลอดครบ 5 ครั้งตามเกณฑ์ 2,969 ราย ร้อยละ 65.04
(เป้าหมาย ร้อยละ 60) หญิงต้ังครรภ์ทุกรายได้รับการคัดกรองภาวะเสี่ยงและพบภาวะเสี่ยง ร้อยละ 51.59
(เป้าหมาย ร้อยละ 25) การได้รับยาเม็ดเสริมไอโอดีน ร้อยละ 76.27 เยี่ยมหลังคลอดครบ 3 ครั้งตามเกณฑ์
จานวนหญิงที่คลอดในเขตรับผิดชอบ จานวน 4,610 ราย จานวนหญิงไทยท่ีรับการดูแลหลังคลอด 3,732 ราย
ร้อยละ 80.95 (เป้าหมายร้อยละ 65) เด็กเกิดมีชีพ (รายงาน HDC) จานวน 4,575 ราย ทารกคลอดก่อน
กาหนด ร้อยละ 7.04 ทารกแรกเกิดน้าหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม จานวน 321 ราย ร้อยละ 7.02 (เป้าหมาย
รอ้ ยละ 7) ในจานวนนเ้ี ป็นทารกแรกคลอดกอ่ นกาหนดรอ้ ยละ 4.19 คลอดครบกาหนด รอ้ ยละ 4.5 อตั ราตาย
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบรุ ี ปี 2561 46
PP&P Excellence บท2ท่ี
ทารกอายุน้อยกว่าหรือเท่ากับ 28 วัน จานวน 28 ราย อัตรา 3.84 : 1,000 , (น้อยกว่า 3.4: 1,000 การเกิดมี
ชีพ) ทารกแรกเกิดขาดออกซิเจน (รายงานแม่และเด็กไทย) จานวน 100 ราย อัตรา 14.54 : 1,000 (ไม่เกิน
25: 1,000 การเกิดมชี ีพ) ไม่มีมารดาเสยี ชวี ิต มารดาหลังคลอด จานวน 6,840 ราย ตกเลอื ดหลงั คลอด จานวน
138 ราย ร้อยละ 2.02 (ไม่เกินร้อยละ 5) ภาวะโลหิตจางในหญิงต้ังครรภ์ (Hematocrit<33%) จากการ
เจาะเลอื ดหญิงต้ังครรภท์ ี่มาฝากครรภค์ รงั้ แรก จานวน 6,840ราย พบภาวะโลหติ จาง 1,316 ราย รอ้ ยละ
19.24 (ไม่เกนิ ร้อยละ 20) คร้ังที่ 2 จานวน 823 ราย ร้อยละ 12.03 หญงิ ต้ังครรภ์ท่ขี าดสารไอโอดนี (ระดบั
ไอโอดีนในปสั สาวะ < 150 ไมโครกรัม/ลติ ร ในหญงิ ตง้ั ครรภ์ที่มาฝากครรภ์ครั้งแรก ร้อยละ 66 (ไมเ่ กินร้อยละ 50)
การคัดกรองความเสี่ยงโรคธาลัสซีเมียในหญิงตั้งครรภ์ (รายงานครรภ์เสี่ยง) มีการคัดกรองหญิง
ตั้งครรภ์รายใหม่ที่มาฝากครรภจ์ านวน 5,823 ราย ตรวจคดั กรอง OF/MCV/ MCH/ DCIP จานวน 5,823 ราย
รอ้ ยละ 100 (ไม่น้อยกวา่ รอ้ ยละ 80) หญิงตง้ั ครรภท์ ี่มีผลคัดกรองผิดปกติ ร้อยละ 34.07 คสู่ มรสเสี่ยงธาลัสซีเมีย
ได้รับการตรวจคัดกรอง จานวน ร้อยละ 78.68 สามีพบผล Positive ร้อยละ 36.90 มีคู่สมรสเส่ียงร้อยละ
81.42 ส่งตรวจ Hb Typing ร้อยละ 95.52 คู่สมรสเส่ียงได้รับการส่งตรวจ DNA analysis (PCR α1 และ
PCRβ) 104 คู่ ร้อยละ 23.25 คู่สมรสเสี่ยงที่มีโอกาสให้กาเนิดบุตรที่เป็นโรคธาลัสซีเมียชนิดรุนแรง 22 คู่
ร้อยละ 21.51 ยุติการตั้งครรภ์ 3 คู่ ร้อยละ 13.64 จากสาเหตุ Hb Bart’s Hydrops Fetalis 1 ราย ,
Thalassemia / Hb. E ผล PND affected fetus 2 ราย ภาวะ Down syndrome มีแม่อยู่ในเกณฑ์เสี่ยง
จานวน 371 ราย ร้อยละ 18.51 ได้รับการให้คาปรึกษาทุกรายคิดเป็นร้อยละ 100 พบ Trisomy คู่ท่ี 23
จานวน 1 ราย ถูกส่งต่อมาจากต่างจังหวัด ได้ส่งต่อไป รพ.ศิริราช แพทย์ให้ตั้งครรภ์ต่อแล้วค่อยเลือกเพศ
ภายหลงั ยุตกิ ารตัง้ ครรภ์ 2 ราย สาเหตจุ าก Anomaly 1 ราย, Trisomy คูท่ ี่ 21 จานวน 1 ราย
การป้องกันการถ่ายทอดเชื้อเอชไอวีจากแม่สู่ลูก (รายงาน PHIMS) หญิงคลอดทั้งหมดจานวน
6,838 ราย ฝากครรภ์ 6,737 ราย ผลเลือด เอช ไอ วี บวก 46 ราย ได้รับยาต้านไวรัสสูตร HAART เมื่อมี
อาการหรือ CD4 เข้าเกณฑ์การรักษา จานวน 37 ราย ได้รบั ยาต้านไวรัส สูตร HAART เม่ือยังไม่เข้าเกณฑ์การ
รักษา/ไม่ทราบผล CD4 จานวน 4 ราย ได้รับยาสูตรอ่ืน ๆ ระยะต้ังครรภ์และ/หรือระยะคลอด จานวน 5 ราย
ไม่ฝากครรภ์ 101 ราย ผลเลือด เอช ไอ วี บวก จานวน 1 ราย ได้รับยาต้านไวรัสสูตร HAART เมื่อมีอาการ
หรือ CD4 เขา้ เกณฑ์การรกั ษา จานวน 1 ราย เด็กเกิดมีชพี 46 ราย ได้รับยา AZT อย่างเดียว 37 ราย ได้รับยา
ท่มี ีฤทธ์ิต้านไวรัสที่มฤี ทธ์ิสูง (สูตร HAART) จานวน 9 ราย เกิดไร้ชีพ 1 ราย ไม่พบการถ่ายทอดเช้อื จากมารดา
สู่บุตร การตรวจซิฟิลิสหญิงคลอดผลซิฟิลิส (VDRL) บวก 12 ราย ผลซิฟิลิส (VDRL) ลบ 6,826 ราย มารดา
และบตุ รไดร้ บั การรกั ษาซิฟิลสิ และตดิ ตามอย่างตอ่ เน่ืองทุกราย
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบุรี ปี 2561 47
PP&P Excellence บท2ท่ี
ผลงานการดาเนินงานตามข้อมลู อนามัยแมแ่ ละเดก็ ปี 2557-2561 เปรยี บเทียบเป้าหมาย (รายงานแม่
และเด็กไทย) ตามตารางต่อไปน้ี
ตารางที่ 1 ข้อมลู อนามัยแม่และเด็กปี 2557 -2561 เปรียบเทยี บเปา้ หมาย
ตวั ช้วี ัด KPI เป้าหมาย 2557 ผลการดาเนินงาน 2561
12.41 2558 2559 2560 0
100 100
กลุม่ หญิงต้ังครรภ์ (รายงานแม่และเดก็ ไทย) 77.87
29.20 78.68
1.อตั ราตายมารดา ไมเ่ กนิ 17:แสนการเกิด มี 8.78 0.00 53.81 14.32 19.24
60.07 12.03
ชพี 66.0
77.93
2.หญิงตง้ั ครรภ์รายใหม่ทไี่ ดร้ บั การตรวจคัด ไมน่ ้อยกวา่ รอ้ ยละ 80 56.34 94.77 100 100 76.27
50.01 76.72
กรองธาลัสซเี มยี 74.84 65.04
80.95
3.คู่สมรสเสย่ี งธาลสั ซีเมียไดร้ ับการตรวจ ไม่นอ้ ยกว่ารอ้ ยละ 72 4.48 86.36 81.36 74.06
6.45 3.49
คดั กรอง 15.01 4.93
14.54
4.หญิงมีครรภ์มภี าวะโลหติ จางจากการ ไม่เกินร้อยละ 20 16.46 17.49 17.80
ขาดธาตเุ หลก็ (คร้งั ที่ 1)
5.หญงิ มีครรภม์ ีภาวะโลหติ จางจากการ ไมเ่ กนิ ร้อยละ 10 7.65 12.57 12.24
ขาดธาตุเหลก็ (ครัง้ ที่ 2)
6.สดั ส่วนหญิงตัง้ ครรภม์ ไี อโอดีนใน ไมเ่ กนิ ร้อยละ 50 59.0 66.0 NA
ปัสสาวะน้อยกว่า 150 ไมโครกรัม/ลิตร
กลุ่มหญิงตั้งครรภ์ (รายงาน HDC)
7.หญงิ ต้ังครรภ์ได้รบั ยาเมด็ เสรมิ ไอโอดีน ร้อยละ 100 77.82 81.69 83.72
53.70 57.70 68.39
8. อัตราหญิงตง้ั ครรภ์ฝากครรภ์ครง้ั แรก ไม่น้อยกว่ารอ้ ยละ 60
45.64 39.06 55.75
ก่อน หรอื อายุครรภ์เท่ากบั 12 สัปดาห์
65.57 78.30 74.65
9. อัตราการฝากครรภ์ครบ 5 ครง้ั ตาม ไม่น้อยกว่าร้อยละ 60
เกณฑ์
10. หญิงหลังคลอดและทารกไดร้ ับการ ไมน่ อ้ ยกว่ารอ้ ยละ 65
เยย่ี มหลังคลอดครบ 3 คร้งั ตามเกณฑ์
กลมุ่ เด็ก (รายงานแม่และเดก็ ไทย)
1. อตั ราการเกดิ ไร้ชีพ ไม่เกิน 16.7 : พันการเกิด 3.29 3.90 4.99
4.17 6.32 2.57
ท้งั หมด 11.50 16.01 13.32
2. อตั ราตายปริกาเนดิ ของทารก ไมเ่ กิน 9 : พันการเกดิ
ทั้งหมด
3. ทารกแรกเกิดขาดออกซเิ จน ไมเ่ กิน 25 : พัน การเกดิ
มีชีพ
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 48
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางที่ 1 ตอ่ ไมเ่ กนิ รอ้ ยละ 7 8.83 9.66 8.43 7.02 7.02
กลุ่มเด็ก (รายงาน HDC)
4.ทารกแรกเกิด นน.<2,500 กรัม
5. อัตราตายทารกอายนุ อ้ ยกวา่ หรอื เทา่ กับ ไมเ่ กิน 3..4 : พันการเกิดมี NA 3.61 3.05 3..25 3.84
28 วัน ชพี
โรคจากภาวะครรภ์เสีย่ ง (รายงาน PHIMS)
1.อัตราการหญิงตัง้ ครรภต์ ิดเชอื้ เอชไอวี ไม่เกินรอ้ ยละ 0.65 0.61 0.57 0.60 0.61 0.69
2.หญงิ ตั้งครรภ์ท่ีตดิ เชื้อ เอช ไอ วี ได้รบั ยา รอ้ ยละ 98 100 95.45 100 95.35 100
ตา้ นไวรัสเอดส์ ไม่เกิน ร้อยละ 2
3.อัตราถา่ ยทอดเช้อื เอช ไอ วี จากแมส่ ่ลู กู 4 2.27 0 2.33 0
(2/50) (1/44) (0/44) (1/43) (0/46)
ปัญหาที่พบในกลุ่มสตรีต้ังครรภ์ยังคงเป็นเรื่องภาวะซีด การขาดสารไอโอดีน การคลอดก่อนกาหนด
และการให้กาเนิดทารกน้าหนกั ตวั นอ้ ย ซึ่งจังหวัดสุพรรณบุรี ได้รณรงค์และกาหนดนโยบายป้องกนั ปัญหาดังกล่าว
ลงสู่พื้นที่ในทุกช่วงของการตั้งครรภ์และโดยเฉพาะในสถานบริการที่ให้การฝากครรภ์และการคลอด โดยติดตาม
ประเมินมาตรฐานโรงพยาบาลผ่านเกณฑ์มาตรฐานงานอนามัยแม่และเด็ก ระดับทอง ในปีงบประมาณ 2551-
2561 ซึ่งโรงพยาบาลของรัฐทุกแห่งผ่านเกณฑ์มาตรฐานงานอนามัยแม่และเด็ก ระดับทอง และต้องผ่านเกณฑ์
ประเมินซ้าทุก 3 ปี ดงั นี้
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบรุ ี ปี 2561 49
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตางรางท่ี 2 แสดงผลการประเมินโรงพยาบาลผ่านเกณฑม์ าตรฐานงานอนามัยแม่และเด็ก ระดบั ทอง และผา่ น
การประเมนิ ซา้
ผลการดาเนนิ งานผา่ น ผา่ นเกณฑ์ประเมนิ ซ้า
เกณฑ์ ระดับทอง (แหง่ )
สถานบริการ
2551 2552 2553 255 2555 2556 2557 2558 2559 2560 2561
0
1. โรงพยาบาลเจ้าพระยายม 1 0 0 14 0 0 1 0 0 1 0
2.โรงพยาบาลสมเดจ็ พระสังฆราช 1 0 0 1 0 0 1 0 0 1 1
องคท์ ี่ 17 0
1
3.โรงพยาบาลดา่ นชา้ ง 0 1 001 0 0 1 0 0 1
0
4.โรงพยาบาลบางปลาม้า 0 0 100 1 0 0 1 0 1
0
5.โรงพยาบาลศรีประจันต์ 0 1 001 0 0 1 0 0 0
4
6.โรงพยาบาลดอนเจดยี ์ 0 1 001 0 0 1 0 0
7.โรงพยาบาลเดมิ บางนางบวช 0 0 1 0 0 1 0 0 1 0
8.โรงพยาบาลสามชุก 0 1 001 0 0 1 0 0
9.โรงพยาบาลอู่ทอง 0 0 100 1 0 0 1 0
10.โรงพยาบาลหนองหญา้ ไซ 0 0 1 0 0 1 0 0 1 0
รวมทง้ั จงั หวัด 2 4 424 4 2 4 4 2
ตางรางท่ี 3 ผลการประเมิน ANC/LR/WCC คณุ ภาพ ในสถานบรกิ ารจงั หวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2558 – 2561
สถานบรกิ าร ผา่ นเกณฑค์ ณุ ภาพการประเมิน
1.โรงพยาบาลศูนยเ์ จ้าพระยายมราช ANC (ปี) LR (ปี) WCC (ปี)
2.โรงพยาบาลสมเดจ็ พระสงั ฆราชองคท์ ี่ 17 58 59 60 61 58 59 60 61 58 59 60 61
3.โรงพยาบาลด่านชา้ ง
4.โรงพยาบาลบางปลามา้
5.โรงพยาบาลศรีประจันต์
6.โรงพยาบาลดอนเจดยี ์
7.โรงพยาบาลเดมิ บางนางบวช
8.โรงพยาบาลสามชุก
9.โรงพยาลอู่ทอง
10.โรงพยาบาลหนองหญา้ ไซ
รวมทั้งจงั หวดั
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี ปี 2561 50
PP&P Excellence บท2ที่
ตางรางที่ 4 ผลการประเมนิ ผ่านเกณฑม์ าตรฐานงานอนามัยแมแ่ ละเด็ก ระดับจังหวัด ของโรงพยาบาล
สง่ เสริมสขุ ภาพตาบล ในจงั หวดั สุพรรณบรุ ี ตั้งแต่ ปี 2555 – 2561
ลาดบั อาเภอ ตาบล รพ.สต. ปี พ.ศ. ประเมินผา่ น
55 56 57 58 59 60 61
1 เมอื ง พหิ ารแดง พิหารแดง
บ้านโพธ์ิตะวันออก
สุพรรณบุรี บ้านโพธิ์
สนามคลี สนามคลี
สวนแตง สวนแตง
สวนแตง ดอนโพธท์ิ อง
2 สองพ่นี ้อง บ่อสพุ รรณ บ้านหวั วัง
ตน้ ตาล ตน้ ตาล
บางตาเถร บางตาเถร
หนองบ่อ หนองกระทู้
บา้ นกุ่ม บ้านกมุ่
3 ดา่ นชา้ ง หนองมะค่าโมง หนองมะคา่ โมง ไม่มีการ
ประเมนิ
องค์พระ บา้ นทุ่งมะกอก
วังคนั บ้านทบั ผ้งึ น้อย
นคิ มกระเสียว บา้ นทับกระดาษ
4 ดอนเจดยี ์ ไร่รถ ไร่รถ
สระกระโจม สระกระโจม
หนองสาหรา่ ย หนองสาหร่าย
ทะเลบก ทะเลบก
ดอนเจดีย์ บ้านหนองกระดวง
5 ศรีประจนั ต์ วงั ยาง บ้านลาดปลาเคา้
บา้ นกรา่ ง บา้ นกรา่ ง
บางงาม บางงาม
วังน้าซบั วงั นา้ ซับ
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบรุ ี ปี 2561 51
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางท่ี 4 (ต่อ)
ลาดับ อาเภอ ตาบล รพ.สต. ปี พ.ศ. ประเมินผา่ น
55 56 57 58 59 60 61
กระเสยี ว
6 สามชุก กระเสียว หนองสะเดา
หนองสะเดา ย่านยาว
ย่านยาว บ้านสระ
บา้ นสระ
จรเขส้ ามพนั
พลบั พลาไชย
หนองโอง่
7 อ่ทู อง จรเขส้ ามพนั ดอนมะเกลอื
หนองโพธ์ิ
พลับพลาไชย หนองขาม
ทพั หลวง
หนองโอ่ง บา้ นวังน้าโจน
หนองราชวัตร
ดอนมะเกลือ จรเขใ้ หญ่
วดั ดาว
8 หนองหญา้ ไซ หนองโพธิ์ บางใหญ่
วงั นา้ เย็น
หนองขาม มะขามล้ม
หัวเขา
ทัพหลวง เดิมบาง
หนองกระทุ่ม
แจงงาม ปากนา้
หนองราชวตั ร ไม่มีการ
ประเมิน
9 บางปลาม้า จรเข้ใหญ่
วดั ดาว
บางใหญ่
วงั นา้ เยน็
มะขามลม้
10 เดิมบางนาง หัวเขา
บวช เดิมบาง
หนองกระทุ่ม
ปากนา้
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบุรี ปี 2561 52
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางท่ี 5 จานวนมารดาตายจาแนกตามสาเหตุการตาย ปี 2557 - 2561
ข้อมูลมารดาตาย หนว่ ยนับ ปี 57 ปี 58 ปี 59 ปี 60 ปี 61
อัตรามารดาตายต่อทารกเกดิ มีชีพ 100,000 คน 12.40 0 53.60 14.32 0
จานวนทารกเกดิ มชี พี ทัง้ หมด คน 8,063 7,916 7,462 6,981 6,876
จานวนมารดาตาย
สาเหตุ Direct caused คน 1 0 4 1 0
- Postpartum Hemorrhage
คน 1
- Amniotic Fluid Embolism คน 1
คน 1
- Eclampsia
สาเหตุ Indirect caused คน 1
- Infection Influenza คน 1
- AVM คน 1
- CHF with PIH c Severe Pulmonary edema
ปญั หาเชิงระบบในการเข้าถึงบริการฝากครรภ์ แม้ว่าสถานบริการทุกแห่งได้เปดิ ใหบ้ ริการตามนโยบายฝาก
ทอ้ งทุกที่ฟรีทุกสิทธิ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลสามารถให้บริการฝากครรภ์ได้ตามมาตรฐาน ANC คุณภาพ
แต่ยังพบหญิงต้ังครรภ์ท่ีปกปิด ไม่เห็นความสาคัญของการฝากครรภ์ ไม่มีเวลามาฝากครรภ์ ไม่อยากรอนาน
เนื่องจากคลินิก ANC ในโรงพยาบาลแออัด ซึ่งสถานบริการในพื้นท่ีส่วนใหญ่ได้แก้ปัญหาโดยการรับฝากครรภ์เชิง
รุก แต่ก็ยังพบหญิงตั้งครรภ์ฝากครรภ์ล่าช้า ไม่มาฝากครรภ์ร้อยละ 1.52 และมักพบภาวะแทรกซ้อนในหญิง
ตั้งครรภ์กลุ่มน้ี ทางจังหวัดสุพรรณบุรีได้มีนโยบายในการติดตามผลงานการคัดกรอง เฝ้าระวังครรภ์เส่ียงและ
จดั การความเสี่ยงเป็นรายบุคคล เรม่ิ ต้ังแต่ต้ังครรภจ์ นถึงหลงั คลอด 42 วัน โดยมกี ารจัดกิจกรรมโรงเรยี นพ่อแม่ใน
ชุมชนและในสถานบริการ มีการเช่ือมโยงและคืนข้อมูลกลับพื้นที่ผ่านช่องทางต่าง ๆ และการส่งต่อข้อมูลระหว่าง
สถานบริการแต่ละระดับ ทาให้การจัดการครรภ์เสี่ยงได้ผลเป็นท่ีน่าพึงพอใจ สามารถลดอัตรามารดาตายจนบรรลุ
ตวั ชว้ี ัด
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี ปี 2561 53
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางที่ 6 สรปุ ภาวะเสยี่ งตอ่ การขาดสารไอโอดนี จงั หวัดสพุ รรณบุรี ปี 2561 (เดือน ต.ค.60 - ก.ย.61)
เดอื น จานวนเด็กเกดิ >=48 ชม. TSH >11.2 ร้อยละการขาดสารไอโอดีน
ที่ตรวจวิเคราะห์ เดก็ เกิด >=48 ชม. (% IDD)
ตลุ าคม 2560
พฤศจกิ ายน 711 49 6.89
ธันวาคม 730 68 9.32
มกราคม 2561 545 54 9.91
กุมภาพนั ธ์ 726 51 7.02
มีนาคม 441 19 4.31
เมษายน 628 43 6.85
พฤษภาคม 547 35 6.40
มถิ นุ ายน 631 35 5.55
กรกฎาคม 522 35 6.70
สิงหาคม 539 59 10.95
กันยายน 726 83 11.43
650 56 8.62
รวม 5,410 416 7.69
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี ปี 2561 54
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางที่ 7 สรุปผลการคัดกรองสขุ ภาพทารกแรกเกิด ที่มีระดับ THS ≥25 mU/L จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี ปี 2561
(เดือน ต.ค.60 - ก.ย.61)
สถานบริการ จานวนทสี่ ง่ ทารกแรกเกิด ทารกแรกเกดิ ทผี่ ลการตรวจยนื ยนั
ตรวจท้งั หมด ทีม่ รี ะดับ THS ≥25 mU/L ระดับ THS ≥25 mU/L
ตลุ าคม 2560 จานวน อตั ราต่อ 3,000
พฤศจิกายน 711 จานวน อัตราตอ่ 3,000
ธนั วาคม 730 3 12.10 1 4.22
มกราคม 2561 545 3 11.89
กมุ ภาพันธ์ 726 5 26.88 00
มนี าคม 441 4 16.53
เมษายน 628 00 1 5.5
พฤษภาคม 547 1 4.13
มถิ นุ ายน 631 4 19.11 00
กรกฎาคม 522 1 5.48 2 9.55
สิงหาคม 539 2 9.51 00
กันยายน 726 2 11.49
650 00 1 4.75
1 4.13 1 5.75
3 13.85
00
00
00
รวม 7,396 28 11.36 7 2.84
จังหวัดสุพรรณบุรี มีเดก็ ที่ได้รับการเจาะส้นเท้าท้ังหมด 7,396 ราย ผล Serum TSH ในเซร่ัมคร้งั แรก
ผิดปกติ (มากกว่า 25 mU/L) จานวน 28 ราย คดิ เป็น 11.36:3000 เรียกตรวจซ้าพบว่า Serum TSH มากกว่า
25 mU/L จานวน 7 ราย คิดเป็น 2.84 : 3000 แพทย์วินิจฉัยเป็น congenital Hypothyroid ได้รับการดูแล
และติดตามอย่างต่อเนื่อง มีพัฒนาการสมวัย 6 ราย ร้อยละ 85.71 พัฒนาการล่าช้าเนื่องจากเป็นดาวน์ซินโด
รม 1 ราย ร้อยละ 14.29 ซึ่งภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนในทารกแรกเกิดสอดคล้องกับสถานการณ์มารดาท่ีมี
ภาวะขาดสารไอโอดีนของจังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 ซึ่งเก็บตัวอย่างปัสสาวะหญิงต้ังครรภ์เม่ือมาฝากครรภ์
ครั้งแรกในโรงพยาบาลทุกแห่ง แต่นามาวเิ คราะหจ์ านวน 4 แห่ง (กล่มุ ตวั อย่างมากกว่า 40 ราย) เพือ่ ตรวจหา
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2561 55
PP&P Excellence บท2ท่ี
สารไอโอดีนพบว่าสารไอโอดีนในปัสสาวะต่ากว่า 150 ug/L ถึงร้อยละ 66 ซึ่งเกินเกณฑ์ (เป้าหมายไม่เกิน
รอ้ ยละ 50 สง่ ผลใหท้ ารกมภี าวะพรอ่ งไทรอยดฮ์ อรโ์ มนดงั กล่าว
จากปญั หาการขาดสารไอโอดีนของหญิงตง้ั ครรภ์ที่มีผลกระทบต่อบุตร จังหวัดสุพรรณบรุ ีจึงได้รณรงค์
เรือ่ งการบริโภคสารไอโอดีนในชุมชนอยา่ งต่อเนื่องในทกุ กลุ่มวยั เพ่อื ใหห้ ญงิ วยั เจริญพันธุ์มีสารไอโอดีนเพียงพอ
แก่บุตรในครรภ์ และส่งเสริมให้หญิงต้ังครรภ์บริโภคอาหารท่ีมีไอโอดีนและยาเม็ดเสริมไอโอดีนอย่างสม่าเสมอ
จนถึงหลงั คลอด 6 เดือน อันจะนาไปสู่การมีสติปัญญาดี มคี ณุ ภาพชีวิต และมีสุขภาวะในทกุ กลุ่มวยั ต่อไป
กล่มุ เด็กปฐมวยั
เดก็ เป็นทรัพยากรทมี่ คี ่าย่ิงเป็นความหวังของครอบครัว “เด็กปฐมวยั ” คือ วยั ต้งั แต่แรกเกดิ จนถึง 6 ปี
จัดได้ว่าเป็นระยะที่สาคัญท่ีสุดของชีวิต ทงั้ ดา้ นร่างกาย อารมณ์ สงั คม บุคลกิ ภาพโดยเฉพาะด้านสติปัญญา จะ
เจริญมากท่ีสุดในช่วงน้ี และพัฒนาการใด ๆ ในวัยน้ีจะเป็นพื้นฐานท่ีมีความสาคัญต่อพัฒนาการในช่วงอ่ืน ๆ
ของชีวิตเป็นอย่างมาก ปัญหาท่ีพบบ่อย ได้แก่ ภาวะการเจริญเติบโตไม่สมวัยจากโรคขาดสารอาหาร ภาวะ
โภชนาการเกิน การขาดสารไอโอดีน ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก โดยมีสาเหตุสาคัญจากพฤติกรรม
การเล้ียงดูท่ีไม่เหมาะสม การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ลดลง การให้อาหารตามวัยแก่เด็กเร็วเกินไป และไม่ถูกต้อง
(คูม่ ือนกั สง่ เสรมิ พฒั นาการเด็กปฐมวัยหลักสตู รเร่งรัดประจาโรงพยาบาล,2556)
สาหรับสถานการณ์ด้านโภชนาการเกี่ยวกับดูแลเดก็ ปฐมวัยในเขตพื้นที่ของจังหวัดสุพรรณบุรีท่ีผ่านมา
ในปี 2561 เด็ก 0-5 ปี มีรูปร่างดีสูงสมส่วน (โปรแกรม HDC) (ข้อมูลด้านโภชนาการ เด็กอายุน้อยกว่า 6 ปี
เขตบริการสุขภาพท่ี 5 จังหวัดสุพรรณบรุ ี ปีงบประมาณ 2561) เดก็ 0-5 ปี ช่งั น้าหนักเด็กท้งั หมด 38,449 คน
ได้รับการประเมิน 37,141 คน ร้อยละ 96.60 มีเด็ก 0-5 ปี ในไตรมาส 4 จานวน 26,848 สูงดีสมส่วน จานวน
13,663 ร้อยละ 50.89 และจากรายงาน HDC ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี สูงดีสมส่วน และส่วนสูงเฉล่ียที่อายุ
5 ปี เขตบริการสุขภาพที่ 5 จังหวัดสุพรรณบุรี ปีงบประมาณ 2561 จานวนเด็กทั้งหมด 38,449 คน ค่าเฉลี่ย
เด็กชายส่วนสูงเฉลี่ย 110.97 (ค่าเฉลี่ย 113) เด็กหญิงส่วนสูงเฉล่ีย 109.92 (ค่าเฉล่ีย 112) เด็ก 0-5 ปี ช่ัง
น้าหนักทั้งหมด จานวน 171,091 คน มีภาวะผอม จานวน 8,971 คน รอ้ ยละ 5.24 มภี าวะอ้วน จานวน 5,310
คน รอ้ ยละ 3.10 มีภาวะเตย้ี จานวน 11,012 คน รอ้ ยละ 6.44
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 56
PP&P Excellence บท2ที่
การคัดกรองพัฒนาการสมวัยในช่วง 4 กลุ่มอายุ (รง. Manual) คือ 9,18,30,42 เดือน มีเด็กจานวน
22,185 คน ได้รับการประเมิน 19,376 คน ร้อยละ 87.34 มีพัฒนาการสมวัย จานวน 16,086 คน ร้อยละ
83.02 พบเด็กท่ีมีปัญหาพัฒนาการสงสัยล้าช้า จานวน 3,290 คน ร้อยละ 16.98 เด็กที่สงสัยล่าช้าได้รับการ
กระตุ้นพัฒนาการ ร้อยละ 82.21 เด็กท่ีสงสัยล่าช้าในรับการกระตุ้นซ้า 1 เดือน จานวน 2,658 คน ร้อยละ
82.21 สมวัยหลังได้รับการกระตุ้น จานวน 2,610 คน รอ้ ยละ 98.20 ไม่สมวัยหลังกระตุ้น 1 เดือน จานวน 48
คน ร้อยละ 1.81 เด็กล่าช้าด้านการใช้ภาษา (EL) ร้อยละ 68.8 รองลงมาด้านความเข้าใจภาษา (RL) ร้อยละ
60.40 สง่ เสริมพฒั นาการต่อดว้ ย TEDA4I (3 เดือน) จานวน 100 คน กระต้นุ ครบตามเกณฑ์ 7 คน รอ้ ยละ 71.43
ล่าช้า 2 คน ร้อยละ 28.57 เด็กที่ขาดการติดตามและติดตามไม่ได้ จานวน 56 คน ร้อยละ 56 สาเหตุจาก
ภาระงานของเจ้าหน้าที่มมี ากทาให้การคีย์ขอ้ มูลยังไม่แล้วเสร็จ อีกทั้งอาชีพสว่ นใหญ่ของคนในชมุ ชนเป็นอาชีพ
รบั จา้ ง พ่อแม่ไมม่ ีเวลาทีจ่ ะพาเด็กมารับการตรวจพัฒนาการตามท่เี จา้ หนา้ ทีน่ ัดหมาย
เด็กแรกเกดิ - ต่ากวา่ 6 เดือน กินนมแม่อยา่ งเดียว จานวน 5,160 คน เด็กแรกเกิด – ต่ากวา่ 6 เดือน
ที่แม่หรือผู้เล้ียงดูได้ถูกสอบถามทั้งหมดในช่วงเวลาเดียวกัน จานวน 4,403 คน ร้อยละ 85.33 เด็กอายุครบ 6
เดอื นกนิ นมแม่อยา่ งเดียว 6 เดอื น จานวน 2,928 คน ร้อยละ 66.50
เด็กอายุ 9 -12 เดือน ได้รับการเจาะเลือดเพ่ือหาภาวะซีดในเด็กปฐมวัย พบว่า มีเด็กทั้งหมด จานวน
4,105 คน ได้รับการเจาะเลือด จานวน 3,035 คน คิดเป็นร้อยละ 73.93 พบเด็กที่มีภาวะซดี จานวน 281 คน
คิดเป็นเด็กท่มี ภี าวะซดี ร้อยละ 9.26 (เกณฑ์ไม่เกนิ ร้อยละ 10)
เด็กแรกเกดิ ท่ีเป็นกลมุ่ เสีย่ ง จาก Low Birth weight (LBW) และ Birth Asphyxia (BA) ตอ่ การเกดิ
พัฒนาการสมวยั ดังนี้
เด็กที่เกิดภาวะ Low Birth weight (LBW) จานวน 1,255 คน ได้รับการประเมินพัฒนาการสมวัย
จานวน 1,086 คน ร้อยละ 86.53 สมวัยคร้ังแรก จานวน 867 คน ร้อยละ 80.00 สงสัยล่าช้า จานวน 219
ร้อยละ 20.17 ติดตามได้ จานวน 171 คน ร้อยละ 81.04 สมวัยหลังกระตุ้น จานวน 165 คน ร้อยละ 96.49
ยงั ไม่ครบอายุการประเมนิ จานวน 13 คน ร้อยละ 1.2 และติดตามไม่ได้ จานวน 27 คน ร้อยละ 2.49
เด็กที่เกิดภาวะ Birth Asphyxia (BA) จานวน 7,530 คน ได้รับการประเมินพัฒนาการสมวัย จานวน
6,682 คน ร้อยละ 88.74 สมวัยคร้ังแรก จานวน 5,555 คน ร้อยละ 83.13 สงสัยล่าช้า จานวน 1,127 คน
ร้อยละ 16.87 ติดตามได้ จานวน 930 คน ร้อยละ 85.52 สมวัยหลังกระตุ้น จานวน 909 คน ร้อยละ 97.34
ยงั ไม่ครบอายุการประเมิน จานวน 5 คน ร้อยละ 5.43 และตดิ ตามไมไ่ ด้ จานวน จานวน 15 คน รอ้ ยละ 4.35
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบรุ ี ปี 2561 57
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางท่ี 1 ข้อมูลอนามยั แม่และเด็กปี 2559-2561 (รายงาน HDC 11 ตุลาคม 2561)
ตวั ช้ีวดั KPI เปา้ หมาย ปี งบประมาณ 2561
เด็กปฐมวยั >ร้อยละ 85 2559 2560 96.49
18,696
1. เดก็ 0-5 ปี มีพัฒนาสมวยั ผลงาน (คน) 87.35 95.56 19,376
เปา้ หมาย (คน) 4,682 20,753 87.34
2. เดก็ 0-5 ปี ไดร้ ับการตรวจ 5,360 23,656 19,376
พฒั นาการ 9,18,30,42 เดอื น ไมน่ ้อยกวา่ 80 21.04 87.73 22,185
3. เด็ก 0-5 ปี มีพฒั นาการสงสัย 5,360 20,753 17.00
ผลงาน (คน) 25,474 23,656
ล่าช้า เป้าหมาย (คน) 24.91 18.86 3,290
19,376
4. เด็ก 0-5 ปี มีส่วนสงู ระดับดแี ละ >ร้อยละ 20 1,335 3,914 50.89
5,360 20,753
รปู ร่างสมสว่ น ผลงาน (คน) 48.47 49.42 13,663
เปา้ หมาย (คน) 26,846
5. เด็ก 0-5 ปี มีภาวะเตย้ี 82,662 79,049 6.44
>รอ้ ยละ 51 170,553 159,802 11,012
6. เด็ก 0-5 ปี มีภาวะผอม 171,091
ผลงาน (คน) 6.65 6.08 5.24
7. เดก็ 0-5 ปี มีภาวะอว้ น เปา้ หมาย (คน) 11,346 9,714 8,971
170,553 159,802 171,091
ไมเ่ กินรอ้ ยละ 10 4.78 4.74 3.10
8,150 7,576 5,310
ผลงาน (คน) 170,553 159,802 171,091
เปา้ หมาย (คน) 3.05 2.98
5,204 4,770
ไมเ่ กินร้อยละ 5 170,553 159,802
ผลงาน (คน)
เปา้ หมาย (คน)
ไมเ่ กนิ ร้อยละ 10
ผลงาน (คน)
เปา้ หมาย (คน)
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี ปี 2561 58
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางที่ 1 (ต่อ)
ตัวช้ีวัด KPI เป้าหมาย ปี งบประมาณ
เดก็ ปฐมวัย >ร้อยละ 30 2559 2560 2561
8. ทารกแรกเกดิ -6 เดอื น กินนมแม่ 86.37 87.76 66.50
อย่างเดียว 6 เดือน
ผลงาน (คน) 8,8893 8,855 2,928
10,251 10,090 4,403
เป้าหมาย (คน) 100 100 100
9. การประเมนิ มาตรฐานโรงพยาบาล ร้อยละ 80
ผ่านเกณฑ์คลินิก WCC คณุ ภาพ
ผลงาน (แห่ง) 10 10 10
10 10 10
เป้าหมาย (แหง่ ) 100 100 100
10 10 10
9. การประเมินมาตรฐานตาบล ร้อยละ 80 10 10 10
100 100 100
พัฒนาการดีเร่ิมที่นมแม่ ผลงาน (แห่ง) 10 10 10
10 10 10
เป้าหมาย (แหง่ ) 0 22
0 22
9. การประเมินมาตรฐานตาบลสูงดี ร้อยละ 80 0 22
สมสว่ น ฟนั ไมผ่ ุ พฒั นาการสมวยั ผลงาน (แห่ง)
เปา้ หมาย (แหง่ )
10. การประเมินคณุ ภาพศนู ยเ์ ด็กเล็ก เป้าหมาย(แห่ง)
เตาะแตะ(อายุ1-3ป)ี ผลงาน (แหง่ )
เปา้ หมาย (แห่ง)
จังหวัดสุพรรณบุรี ได้มีการประเมินมาตรฐานโรงพยาบาลผ่านเกณฑ์มาตรฐานงานเด็กปฐมวัย ในปี
2561 พบว่างานคลินิกสุขภาพเด็กดี (WCC คุณภาพ) โรงพยาบาลในจังหวัดสุพรรณบุรี จานวน 10 แห่ง ผ่าน
การประเมินคณุ ภาพ ท้งั 10 แหง่ ผลการประเมินมาตรฐานตาบลพฒั นาการดีเร่ิมท่ีนมแม่ ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน
จานวน 10 แห่ง ศูนย์เด็กคุณภาพในตาบลพัฒนาการดีเริ่มที่นมแม่ จานวน 10 ศูนย์ ผ่านเกณฑ์คุณภาพ
จานวน 10 ศูนย์ ตาบลสูงดสี มส่วน ฟันไม่ผุ พัฒนาการสมวยั จานวน 10 ตาบล ผ่านเกณฑ์ 10 ตาบล ศูนยเ์ ด็ก
เล็กเตาะแตะ จานวน 2 ศูนย์ ผ่านเกณฑ์ จานวน 2 ศูนย์ ดงั ตารางที่ 2, 3
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2561 59
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางที่ 2 แสดงผลการประเมินผา่ นเกณฑ์มาตรฐานระดับจังหวัด ตาบลพัฒนาการดีเริ่มทน่ี มแม่ ปี 2560-2561
ลาดบั อาเภอ ตาบลพฒั นาการดี ผา่ น ศพด. ผา่ นเกณฑ์ สรปุ การ
ปี 2560 เกณฑ์ ประเมนิ ประเมนิ
1 อ.เมอื งฯ
2 อ.อทู่ อง ประเมนิ ตาบล
3. อ.สองพน่ี อ้ ง
4 อ.ดอนเจดยี ์ ต.ดอนโพธิ์ทอง ผ่าน ศพด.ปรีชาคณุ วฒุ ิ ไม่ผ่าน ไม่ผา่ น
5 อ.บางปลามา้ ต.ดอนมะเกลอื ผา่ น ศพด.ดอนมะเกลือ ผ่าน ผ่าน
6 อ.ด่านช้าง ต.บา้ นกุ่ม ผา่ น ศพด.รางบวั ทอง ผา่ น ผ่าน
7 อ.เดมิ บางนางบวช ต.ดอนเจดยี ์ ผ่าน ศพด.บ้านหนองกะดวง ผ่าน ผ่าน
8 อ.หนองหญา้ ไซ ต.มะขามลม้ ผ่าน ศพด.สขุ เกษม ผ่าน ผ่าน
9 อ.สามชุก ต.นคิ มกระเสยี ว ผา่ น ศพด.หนองกระด่ี ผ่าน ผา่ น
10 อ.ศรีประจนั ต์ ต.หนองกระทมุ่ ผ่าน ศพด.บา้ นหนองปอ ผา่ น ผา่ น
ต.หนองราชวตั ร ผ่าน ศพด.บา้ นมาบพะยอม ผา่ น ผา่ น
ปี 2561 ต.บา้ นสระ ผ่าน ศพด.บ้านสระ ผ่าน ผ่าน
1 เมือง ต.วังน้าซบั ผ่าน ศพด.บ้านห้วยเจริญ ผา่ น ผา่ น
2 สองพ่ีนอ้ ง
3 ด่านชา้ ง ต.รว้ั ใหญ่ ผ่าน ศพด.รวั้ ใหญ่ ผา่ น ผ่าน
4 เดมิ บางนางบวช ต.บางพลับ
5 ปางปลาม้า ต.ดา่ นชา้ ง ผ่าน ศพด.อบต.บางพลบั ผ่าน ผ่าน
6 ดอนเจดีย์ ต.เขาพระ
7 ศรีประจนั ต์ ต.บางใหญ่ ผา่ น ศพด.บา้ นพนุ า้ ร้อน ผ่าน ผ่าน
8 สามชกุ ต.ไรร่ ถ
9 อู่ทอง ต.ปลายนา ผ่าน ศพด.เทศบาลตาบลเขาพระ ผา่ น ผ่าน
10 หนองหญ้าไซ ต.วงั ลึก
ต.บา้ นโข้ง ผ่าน ศพด.บา้ นรางทอง ผ่าน ผ่าน
ต.หนองหญา้ ไซ
ผ่าน ศพด.ดงกะเชา ผา่ น ผา่ น
ผา่ น ศพด.วัดปา่ พระเจา้ ผ่าน ผา่ น
ผ่าน ศพด.บ้านท่าพิกลุ ผา่ น ผ่าน
ไม่ผา่ น ศพด.เทศบาลตาบลบ้านโข้ง ไม่ผา่ น ไม่ผ่าน
ผา่ น ศพด.บัลลงั ก์ ผา่ น ผา่ น
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 60
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางท่ี 3 แสดงผลการประเมินผ่านเกณฑม์ าตรฐานระดับจังหวัด ตาบลเด็ก 0-5 ปี สูงดีสมส่วน ฟันไมผ่ ุ ปี 2561
ลาดบั อาเภอ ตาบลสูงดีสมส่วน คะแนนทไี่ ด้(%) ผา่ นเกณฑป์ ระเมินตาบลท่ีมกี ารดาเนินงาน
ครบท้ัง 3 ขอ้
ปี 2560
1 เดมิ บางนางบวช ต.หนองกระทุ่ม 95.30% ระดับ 4 Very Good
2 ด่านชา้ ง ต.นคิ มกระเสียว 92.73% ระดบั 4 Very Good
3 อ่ทู อง ต.กระจัน 91.28% ระดบั 4 Very Good
4 เมอื งฯ ต.ดอนโพธท์ิ อง 91.00% ระดับ 4 Very Good
5 สองพ่นี อ้ ง ตาบลสองพี่น้อง 90.19% ระดบั 4 Very Good
6 ดอนเจดยี ์ ต.ดอนเจดีย์ 89.59% ระดบั 3 Good
7 บางปลามา้ ต.โคกคราม 89.27% ระดบั 3 Good
8 ศรีประจันต์ ต.วงั น้าซบั 88.98% ระดบั 3 Good
9 อ.สามชกุ ต.กระเสยี ว 88.98% ระดบั 3 Good
10 อ.หนองหญา้ ไซ ต.หนองราชวัตร 83.23% ระดบั 3 Good
ปี 2561 รว้ั ใหญ่ 86.56% ระดบั 3 Good
1 เมอื ง บางพลบั 89.21% ระดับ 3 Good
2 สองพีน่ อ้ ง ด่านช้าง 91.23% ระดับ 4 Very Good
3 ดา่ นช้าง เขาพระ 92.26% ระดบั 4 Very Good
4 เดมิ บางนางบวช บางใหญ่ 88.83% ระดบั 3 Good
5 ปางปลามา้ ไรร่ ถ 91.12% ระดบั 4 Very Good
6 ดอนเจดยี ์ ปลายนา 86.09% ระดบั 3 Good
7 ศรีประจันต์ วงั ลกึ 87.36% ระดับ 3 Good
8 สามชกุ บ้านโขง้ 91.08% ระดับ 4 Very Good
9 อู่ทอง หนองหญ้าไซ 88.03% ระดบั 3 Good
10 หนองหญา้ ไซ
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบุรี ปี 2561 61
PP&P Excellence บท2ที่
หมายเหตุ ตาบลท่ีมีการดาเนินงานครบท้ัง 3 ข้อ และมีการดาเนินงานตามกิจกรรมเม่ือเทียบกับกิจกรรม
ท้ังหมดคิดเป็นรอ้ ยละ ซึง่ จะแบง่ เปน็ 6 ระดบั ดงั นี้
ไมผ่ า่ น มีการดาเนินงานตามกิจกรรม น้อยกว่าหรอื เท่ากับร้อยละ 50
ระดับ 1 Basic มกี ารดาเนินงานตามกิจกรรม รอ้ ยละ 51-65
ระดบั 2 Fair มีการดาเนนิ งานตามกิจกรรม ร้อยละ 66-79
ระดับ 3 Good มกี ารดาเนินงานตามกิจกรรม ร้อยละ 80-89
ระดับ 4 Very Good มีการดาเนนิ งานตามกิจกรรม ร้อยละ 90-99
ระดับ 5 Excellence มกี ารดาเนนิ งานตามกจิ กรรม ร้อยละ 100
ตารางท่ี 4 แสดงผลการประเมนิ ผา่ นเกณฑค์ ุณภาพศนู ย์เด็กเล็กเตาะแตะ (เด็กอายุ 1-3 ปี) ปี 2561
ลาดบั สถานบริการ ศูนยเ์ ด็กเล็กเตาะแตะ ปี 2560 ป2ี 561
ผ่าน ไม่ผา่ น ผา่ นเกณฑ์ ไม่ผา่ น
เกณฑ์ เกณฑ์ เกณฑ์
1 สองพน่ี ้อง ศพด.เทศบาลทงุ่ คอก ผ่าน
2 บางปลามา้ ศพด.กฤษณา ผ่าน
3 เมืองฯ ศพด.วดั กฎุ ีทอง ผ่าน
4 อทู่ อง ศพด.วดั นาลาว ผา่ น
ตารางท่ี 5 แสดงผลการดาเนินงานการคัดกรองพฒั นาการเด็กตามกลุ่มอายุ 9, 18, 30, 42 เดือน ปี 2561
ลาดับ สถานบริการ เปา้ หมาย คัดกรอง ร้อยละ
1 เมืองสุพรรณบุรี 3,981 3,389 94.90
2 เดิมบางนางบวช 1,704 1,454 96.48
3 ด่านช้าง 2,262 2,016 96.48
4 บางปลามา้ 1,885 1,635 96.40
5 ศรีประจนั ต์ 1,512 1,202 93.54
6 ดอนเจดีย์ 1,312 1,061 98.33
7 สองพ่ีน้อง 3,633 3,136 97.15
8 สามชุก 1,199 1,123 96.81
9 อู่ทอง 3,323 2,674 98.16
10 หนองหญ้าไซ 1,374 1,1077 97.03
รวม 22,185 18,696 96.49
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบุรี ปี 2561 62
PP&P Excellence บท2ที่
แผนภูมิท่ี 1 ผลการดาเนนิ งานการคัดกรองพัฒนาการเดก็ ตามกลุ่มอายุ 9, 18, 30, 42 เดือน ปี 2561
ตารางท่ี 6 แสดงผลการคัดกรองพฒั นาการสงสยั ล่าชา้ เด็กตามกล่มุ อายุ 9, 18, 30, 42 เดอื น ปี 2561
ลาดบั สถานบรกิ าร เปา้ หมาย ประเมนิ ร้อยละ
1 เมอื งสุพรรณบรุ ี 633 648 17.31
2 เดมิ บางนางบวช 219 223 14.73
3 ดา่ นช้าง 545 548 27.22
4 บางปลามา้ 269 273 15.97
5 ศรปี ระจันต์ 257 261 19.19
6 ดอนเจดีย์ 163 165 14.97
7 สองพน่ี ้อง 437 449 13.44
8 สามชุก 279 280 24.05
9 อทู่ อง 327 338 11.94
10 หนองหญา้ ไซ 184 186 16.83
รวม 3,313 3,371 16.95
แผนภูมิท่ี 2 ผลการคัดกรองพฒั นาการสงสัยลา่ ช้า เดก็ ตามกลมุ่ อายุ 9, 18, 30, 42 เดือน ปี 2561
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี ปี 2561 63
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางท่ี 7 แสดงผลการดาเนินการเด็กมีพฒั นาการสมวัย ตามกลุม่ อายุ 9, 18, 30, 42 เดือน ปี 2561
ลาดบั สถานบรกิ าร เป้าหมาย ประเมนิ รอ้ ยละ
1 เมอื งสุพรรณบรุ ี 3,744 3,565 95.22
2 เดิมบางนางบวช 1,514 1,467 96.9
3 ด่านชา้ ง 2,013 1,963 97.52
4 บางปลามา้ 1,709 1,654 96.78
5 ศรปี ระจันต์ 1,360 1,279 94.04
6 ดอนเจดีย์ 1,102 1,090 98.91
7 สองพนี่ ้อง 3,341 3,258 97.52
8 สามชุก 1,164 1,148 98.63
9 อูท่ อง 2,831 2,781 98.23
10 หนองหญา้ ไซ 1,105 1,081 97.83
รวม 19,883 19,286 97.00
แผนภมู ทิ ่ี 3 ผลการดาเนินการเดก็ มีพฒั นาการสมวัย ตามกลุ่มอายุ 9, 18, 30, 42 เดือน ปี 2561
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 64
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางท่ี 8 แสดงผลการดาเนินการคดั กรองภาวะโภชนาการเด็ก 0-5 ปี สูงดสี มส่วน ปี 2561
ลาดับ สถานบรกิ าร เปา้ หมาย ประเมนิ รอ้ ยละ
1 เมอื งสพุ รรณบุรี 7,010 6,876 98.09
2 เดมิ บางนางบวช 3,053 2,964 97.08
3 ดา่ นช้าง 3,886 3,779 97.25
4 บางปลาม้า 3,206 3,085 96.23
5 ศรปี ระจันต์ 2,650 2,545 96.04
6 ดอนเจดยี ์ 2,313 2,239 96.8
7 สองพ่นี อ้ ง 6,375 6,073 95.26
8 สามชุก 2,132 2,113 99.11
9 อู่ทอง 6,001 5,642 94.02
10 หนองหญ้าไซ 2,462 2,312 93.91
รวม 39,088 37,628 96.26
แผนภูมิที่ 4 ผลการดาเนนิ การคดั กรองภาวะโภชนาการเด็ก 0-5 ปี สงู ดสี มสว่ น ปี 2561
ตารางที่ 9 แสดงผลการดาเนินภาวะโภชนาการ เดก็ 0-5 ปี สูงดีสมสว่ น ปี 2561 ไตรมาส 3
ลาดบั สถานบรกิ าร เปา้ หมาย ประเมนิ ร้อยละ
1 เมอื งสพุ รรณบุรี 5,607 2,748 49.01
2 เดมิ บางนางบวช 2,308 1,097 47.53
3 ดา่ นช้าง 3,086 1,497 48.51
4 บางปลามา้ 2,116 989 46.74
5 ศรีประจนั ต์ 1,919 905 47.16
6 ดอนเจดีย์ 1,637 828 50.58
7 สองพ่ีนอ้ ง 4,817 2,244 46.59
8 สามชุก 1,843 936 50.79
9 อูท่ อง 4,569 2,850 62.38
10 หนองหญา้ ไซ 1,742 744 42.71
รวม 29,644 14,838 50.05
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2561 65
PP&P Excellence บท2ท่ี
แผนภูมิท่ี 5 ผลการดาเนินการคัดกรองภาวะโภชนาการเด็ก 0-5 ปี สูงดีสมสว่ น ปี 2561
ตารางที่ 10 แสดงผลการดาเนนิ ภาวะโภชนาการ เด็ก 0-5 ปี เด็กมีภาวะเต้ีย ปี 2561
ลาดับ สถานบริการ เปา้ หมาย ประเมนิ ร้อยละ
1 เมอื งสพุ รรณบรุ ี 33,036 1,643 4.97
2 เดิมบางนางบวช 14,091 1,066 7.57
3 ด่านช้าง 14,888 983 6.6
4 บางปลาม้า 11,640 758 6.51
5 ศรีประจนั ต์ 10,252 873 8.52
6 ดอนเจดยี ์ 9,903 724 7.31
7 สองพ่นี ้อง 32,091 2,999 9.35
8 สามชุก 10,150 352 3.47
9 อ่ทู อง 25,753 763 2.96
10 หนองหญ้าไซ 8,465 596 7.04
รวม 170,269 10,757 6.32
แผนภมู ิท่ี 6 ผลการดาเนินภาวะโภชนาการ เด็ก 0-5 ปี เด็กมภี าวะเตีย้ ปี 2560
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบรุ ี ปี 2561 66
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางที่ 11 แสดงผลการดาเนนิ ภาวะโภชนาการ เด็ก 0-5 ปี เด็กมีภาวะผอม ปี 2561
ลาดับ สถานบริการ เป้าหมาย ประเมิน ร้อยละ
1 เมืองสพุ รรณบุรี 33,052 2,134 6.46
2 เดิมบางนางบวช 14,168 695 4.91
3 ด่านช้าง 14,889 803 5.39
4 บางปลาม้า 11,693 589 5.04
5 ศรปี ระจันต์ 10,269 499 4.86
6 ดอนเจดยี ์ 9,994 467 4.67
7 สองพน่ี ้อง 32,423 2,327 7.18
8 สามชกุ 10,152 380 3.74
9 อู่ทอง 25,801 622 2.41
10 หนองหญา้ ไซ 8,650 455 5.26
รวม 171,091 8,971 5.24
แผนภูมทิ ี่ 7 ผลการดาเนนิ ภาวะโภชนาการ เดก็ 0-5 ปี เด็กมภี าวะผอม ปี 2561
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี ปี 2561 67
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางที่ 12 แสดงผลการดาเนินภาวะโภชนาการ เดก็ 0-5 ปี เด็กมีภาวะอว้ น ปี 2561
ลาดับ สถานบรกิ าร เป้าหมาย ประเมิน รอ้ ยละ
1 เมอื งสุพรรณบุรี 33,052 929 2.81
2 เดิมบางนางบวช 14,168 532 3.75
3 ดา่ นชา้ ง 14,889 468 3.14
4 บางปลามา้ 11,693 498 4.26
5 ศรปี ระจนั ต์ 10,269 446 4.34
6 ดอนเจดยี ์ 32,423 1,057 3.26
7 สองพ่ีนอ้ ง 10,152 313 3.08
8 สามชกุ 25,801 357 1.38
9 อทู่ อง 8,650 403 4.66
10 หนองหญา้ ไซ 171,091 5,310 3.10
รวม 33,052 929 2.81
แผนภมู ิที่ 8 แสดงผลการดาเนินภาวะโภชนาการ เดก็ 0-5 ปี เด็กมีภาวะอว้ น ปี 2561
ปัญหาที่พบในการดาเนินงาน
พ่อแม่ ผู้ปกครอง ไม่กระตุ้นพัฒนาการเด็กไม่เห็นความสาคัญเร่ือง โภชนาการเด็กตามวัย การช่ัง
นา้ หนัก/วัดส่วนสูงเด็ก ไม่จัดอาหารกลางวันตามหลัก โภชนาการในบางแห่ง เจ้าหน้าที่ระดับตาบลบางแห่งยัง
ขาดความชานาญการประเมิน DSPM/DAIM (กรณีเด็กในพ้ืนท่ีไม่ไป รพ.) กากับคุณภาพให้เป็นไปตามเกณฑ์
ค้นหาและมีการบนั ทกึ เดก็ ที่สงสัยล่าช้าและเด็กทไ่ี ม่มาตามนัด ศูนย์เด็กเล็กไม่ผา่ นเกณฑเ์ ป็นส่วนใหญ่ ไมม่ คี มู่ ือ
DSPM ครูไม่มีทักษะในการฝึกกระตุ้นพัฒนาการเด็กและการชั่ง น้าหนัก/วัดส่วนสูงเด็ก ไม่จัดอาหารกลางวัน
ตามหลัก โภชนาการในบางแห่ง การค้นหาเด็ก และ การติดตามเด็กล่าช้ายังไม่ครอบคลุม ปัญหา EPI การดู
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 68
PP&P Excellence บท2ท่ี
สุขภาพช่องปาก และการดูแล EQ เด็ก 3-5 ปี เจ้าหน้าท่ีบางแห่งยังไม่เข้าใจถึงวิธีการคีย์ข้อมูล /การคืนข้อมูล
การบันทึกข้อมลู ให้ครบ ถูกต้อง รวดเรว็ ทันเวลา ผลงานต่ากว่าความเปน็ จริง ผู้ปฏบิ ัตไิ มท่ ราบผลงานของตน
แนวทางในการในการดูแลส่งเสริมเด็ก 0-5 ปี
ตามปัญหาดังกล่าว เพื่อให้เด็กปฐมวัยมีพัฒนาการ เจริญเติบโตเต็มตามศักยภาพ ตลอดจนพัฒนา
ศกั ยภาพครู ผู้ดูแลเด็กให้มีความรู้และทักษะการดแู ลสขุ ภาพอนามัยอย่างรอบด้าน รวมถึงพฒั นาการมสี ่วนรว่ ม
ของชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เพ่ือการพัฒนาเด็ก กลุ่มเด็กปฐมวัย สานักงานสาธารณสุขจังหวัด
สุพรรณบุรีจึงได้ดาเนินงานโครงการพัฒนาและสร้างเสริมศักยภาพคนไทยกลุ่มสตรีและเด็กปฐมวัยจังหวัด
สุพรรณบุรี เพื่อให้เด็กแรกเกิด - 5 ปี มีพัฒนาการท่ีสมวัยท้ังด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม
เด็กที่มีพัฒนาการล่าช้าให้ได้รับการกระตุ้นพัฒนาการให้มีพัฒนาการที่สมวัย และได้รับการรักษาที่ถูกต้องใน
รายท่ีมีความผิดปกติมาก ค้นหาเด็กพัฒนาการไม่สมวัยในชุมชนเชิงรุก และมีการพัฒนาศักยภาพผู้ปกครอง
และผู้เล้ียงดูเด็กให้มีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการส่งเสริมพัฒนาการเด็กแรกเกิด - 5 ปี เสริมความ
รกั ความสัมพันธร์ ะหว่างเด็ก และผูป้ กครองหรือผู้ดแู ลเด็ก ลดปัญหาภาวะทุพโภชนาการในเด็กแรกเกิด - 5 ปี
ในสถานบริการมกี ารพัฒนาคณุ ภาพบรกิ าร คลนิ ิกสุขภาพเดก็ ดี ใหม้ ีคุณภาพไดม้ าตรฐาน จัดให้มมี ุมพฒั นาการ
สาหรับเด็กแรกเกิด - 5 ปี (ส่งเสริมการเล่นตามรอยยุคลบาท) สร้างระบบพี่เล้ียง (Coaching) ในการกากับ
ตดิ ตาม การดาเนินงานทีส่ าคญั ดงั นี้
1. มอบหมายใหอ้ าเภอกาหนดเปา้ หมาย เด็ก 0-5 ปี ในพ้นื ที่
2. กาหนดบทบาทหน้าที่รับผิดชอบของผู้รับผิดชอบเด็กปฐมวัย (PM) ทา Flow Chart หน้าท่ีการ
ปฏบิ ัตงิ านของเจา้ หนา้ ที่และระบบการเช่อื มโยงการสง่ ต่อ
3. จดั ทา Time Line การดาเนินงานท้ังปี
4. จัดประชุม PM ระดับจังหวัด เพ่ือติดตามผลการดาเนินงานและความกา้ วหนา้ จัดประชมุ PM ระดับ
จังหวดั จานวน 2 คร้ัง/ปี รว่ มกับงานแม่และเด็ก
5. ทบทวนรายช่ือคณะกรรมการ PM ระดับจงั หวัดและอาเภอตดิ ตามตรวจสอบการบันทึกรายงาน
6. อบรม จนท.รพ./รพ.สต. เพิ่มความรู้/ทักษะในการถ่ายทอดความรู้ให้แก่พ่อแม่ ผู้ปกครอง การเฝ้า
ระวงั ภาวะโภชนาการ/การจัดอาหารเด็ก 0-5 ปี ตามหลกั โภชนาการ/โภชนาการ 2,500 วันแรก (สูงดีสมสว่ น)
7. อบรม ครูผู้ดูแลเด็กในศูนย์เด็กเล็ก/รร.อนุบาล เพิ่มทักษะในการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการ/การจัด
อาหารกลางวันเดก็ ตามหลกั โภชนาการ/โภชนาการ 2,500 วันแรก (สงู ดีสมส่วน)
8. อบรมพัฒนาศักยภาพพัฒนาทมี ประเมนิ ศูนยเ์ ด็กเลก็ คุณภาพระดับอาเภอ
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี ปี 2561 69
PP&P Excellence บท2ที่
9. ส่งเสริมผู้ดูแลเด็กในศูนย์เด็กเล็ก/รร.อนุบาล เพิ่มทักษะให้สามารถกระตุ้นพัฒนาการเด็กตามคู่มือ
DSPM และการเฝา้ ระวังภาวะโภชนาการ/การจดั อาหารใหเ้ ด็กตามหลกั โภชนาการ/โภชนาการ 2,500 วันแรก
10. ส่งเสริมภาคีเครือข่าย อปท./ผู้นาชุมชน/จนท. 4 กระทรวงหลัก เรื่องโภชนาการ 2,500 วันแรก,
เดก็ ปฐมวยั สูงดีสมส่วนและการส่งเสริมพฒั นาการเดก็
11. ส่งเสริมการศึกษาวิจัยและพัฒนานวัตกรรมเพื่อให้ได้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายการส่งเสริมเด็ก 0-5 ปี
สงู ดสี มสว่ น
12. สง่ เสรมิ ใหอ้ าเภอดาเนนิ การตรวจภาวะซดี หรือเจาะเลอื ดหาภาวะซีดในเด็กอายุ 9 เดือน
13. สง่ เสริมให้อาเภอมกี ารประเมินภาวะโภชนาการ ชง่ั น้าหนกั /วัดส่วนสูงเด็ก 0-5 ปี ทกุ 3 เดือน
สิ่งสนบั สนุน
1.คู่มอื เฝ้าระวังและสง่ เสริมพฒั นาการเดก็ DSPM
2. ค่มู อื เฝา้ ระวงั เฝา้ ระวังและส่งเสรมิ พัฒนาการเด็ก กลมุ่ เส่ียง DAIM
3. คมู่ อื แนวทางพฒั นาตาบลส่งเสริมเดก็ 0-5 ปี สูงดสี มส่วน ฟนั ไม่ผุ พฒั นาการสมวยั
4. กราฟแสดงนา้ หนักตามเกณฑ์ ส่วนสงู ตามเกณฑ์ รูปรา่ งดสี มสว่ น
5. โปสเตอร์รณรงค์คัดกรองพัฒนาการ หนังสือนิทานบนท้องฟ้า/ สีไม้ 1 ชุด,หนังสือนิทานในสวน/
สไี ม้ 1 ชุด
6. เอกสารวิชาการเกี่ยวโภชนาการ
ผลสาเรจ็ ของงาน
ประกวดผลการดาเนนิ งานส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยดเี ดน่ ระดับเขต เขตสุขภาพที่ 5 ประจาปี งบประมาณ
2560 จังหวัดรว่ มกบั คปสอ.สามชกุ ได้รางวัลที่ 2 ระดบั เขต
ประกวดผลงานวิชาการ หัวข้อ “ประสิทธิผลของการจัดบริการดูแลสุขภาพเด็กปฐมวัยในตาบลนาร่องส่งเสริม
เดก็ 0-5 ปี สูงดีสมส่วน ฟนั ไมผ่ ุ พฒั นาการสมวยั จังหวดั สพุ รรณบรุ ี” ได้รางวัลรองชนะเลิศ อนั ดบั 1 ปี 2561
กลุม่ เด็กวัยเรียนและเยาวชน
กรมอนามัยกระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายดาเนินงานโครงการโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพมาต้ังแต่
ปีงบประมาณ 2541 โดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือให้นักเรียนทุกคนได้รับบริการสุขภาพ และพัฒนาโรงเรียนตาม
เกณฑ์มาตรฐานโรงเรยี นส่งเสรมิ สุขภาพซึ่งมุ่งเน้นใหเ้ ด็กวยั เรียนและประชาชนในทุกพื้นท่ีหันมาให้ความสาคัญ
และรู้จักดูแลสุขภาพตนเอง มีพฤติกรรมสุขภาพท่ีถูกต้องเหมาะสม สามารถควบคุมมูลเหตุปัจจัยและสภาวะ
แวดล้อมท่มี ผี ลตอ่ สขุ ภาพไดโ้ ครงการโรงเรยี นสง่ เสรมิ สุขภาพเปน็ กลยทุ ธห์ นงึ่ ในการสรา้ งหลกั ประกนั สขุ ภาพ
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 70
PP&P Excellence บท2ท่ี
ถ้วนหน้า โดยมีโรงเรียนเป็นจุดเริ่มต้นและศูนย์กลางของการพัฒนาสุขภาพอนามัย ภายใต้ความตระหนักถึง
ความสาคัญของกระบวนการพัฒนาที่อาศัยความสัมพันธ์เชิงสร้างสรรค์ระหว่างนักเรียน ครอบครัว ชุมชน
สถาบันศาสนา โรงเรียน และหน่วยงานต่าง ๆ ในพ้ืนท่ี ต่อมาปีงบประมาณ 2548 กรมอนามัย ได้ดาเนินการ
อย่างต่อเน่ืองในโครงการเด็กไทยทาได้ในโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ โดยมีจุดมุ่งหมายเพ่ือปลูกจิตสานึกของเด็ก
และเยาวชนในการส่งเสริมสุขภาพและการดูแลรักษาส่ิงแวดล้อมให้เอ้ือต่อการมีสุขภาพดี โดยให้ความสาคัญ
กับการพัฒนาศักยภาพเด็กนักเรียนให้เป็นแกนนาด้านสุขภาพในโรงเรียนภายใต้ช่ือ “ชมรมเด็กไทยทาได้” ซ่ึงเน้น
พฤติกรรมสุขภาพใน 3 ด้าน ได้แก่ การดูแลรักษาสุขภาพฟัน ความสะอาดปลอดภัยและคุณภาพทาง
โภชนาการของอาหาร การมีและใช้ส้วมถูกหลักสุขาภิบาล และในปีงบประมาณ 2552 กรมอนามัย ได้เริ่ม
นโยบายพัฒนาโรงเรียนส่งเสรมิ สุขภาพระดับทองสู่มาตรฐานโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพระดบั เพชรและดาเนนิ การ
อย่างต่อเน่ืองมาจนถึงปัจจุบัน สาหรับปีงบประมาณ 2561 สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรีได้จัดทา
โครงการโครงการพัฒนาและสร้างเสริมศักยภาพคนไทยกลุ่มวัยเรียนและวัยรุ่น ปี 2561 ซึ่งดาเนินการจัด
ประชมุ ช้ีแจงทบทวนการดาเนินงานวัยเรยี นและพัฒนาทีม SKC, SKL, ChoPa+ChiPA Coachers เทคนิคการ
จัดกิจกรรมลดเวลาเรียนเพ่ิมเวลารู้ ให้แก่ PM อาเภอและโรงพยาบาล จานวน 70 คน ติดตามเย่ียมเสริมพลัง
โรงเรยี นสูงดสี มสว่ น จานวน 10 อาเภอ 12 โรงเรียน
สรุปดาเนนิ การคดั กรองเดก็ นักเรียนกลมุ่ เสีย่ ง ตรวจ obesity sign 4 อาการ
• ครอบคลุมเดก็ ร้อยละ 98.37 (n=84,486 คน)
• ภาวะอ้วน ได้รับการตรวจ Obesity sign ร้อยละ 77.5 (n=6630 คน)
• พบ 3-4 อาการ (อว้ น คอดา น่ังหลบั นอนกรน) ร้อยละ 1.87
(n=124 คน) สง่ ต่อ DPAC และ service plan ร้อยละ 100
สรปุ ผลการดาเนินงานการจัดกิจกรรม Focus Group Family Coacher โดยเชิญผู้ปกครองนักเรียน,
ผู้ประกอบการร้านค้าในโรงเรียน, ผู้ประกอบอาหารในโรงเรียน, ครู, เจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข และผู้มีบทบาท
เกี่ยวขอ้ งกับในการดูแลสุขภาพ มาร่วมกันแก้ไขปัญหาเดก็ อ้วนแบบมสี ่วนร่วม ในช่วงปดิ ภาคเรียน โดยมีการให้
ความรู้กับเด็กและผู้ปกครอง มีพันธะสัญญาในการช่วยกันดูแลเด็กในช่วงปิดภาคเรียนและมีการติดตามเยี่ยม
บ้านโดยเจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข ครูอนามัยและ อสม.เพ่ือดูพฤติกรรมสุขภาพของเด็กท่ีบ้าน ในเร่ือง 3อ. คือ
อาหาร การออกกาลังกาย และอารมณ์ และมีการติดตามชั่งน้าหนัก วัดส่วนสูง วัดรอบเอว และตรวจนา้ ตาลที่
ปลายน้ิว ผู้นาชุมชน,องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินและภาคีเครือข่ายให้ความร่วมมือในการดาเนินการแก้ไข
ปัญหาดี โรงเรียนและชุมชนร่วมจัดกิจกรรมรณรงค์ “Love Milk Day ” : วันเด็กแห่งชาติ วัน World Milk
Day วนั ท่ี 1 มิถุนายน และต่อเนอื่ งตลอดปี โรงเรียนรว่ มกิจกรรมรณรงคม์ หกรรมกระโดดโลดเต้น เลน่ สนุกยคุ
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2561 71
PP&P Excellence บท2ท่ี
เดก็ ไทยสูงดีสมสว่ น โรงเรียนและชุมชนรว่ มจดั กจิ กรรมรณรงค์ “Love Milk Day ”และกุ๊กนอ้ ยละเลง
ครัว (ส่งเสริมการกินผักผลไม้ ประกวดเมนูผัก) : วันเด็กแห่งชาติ วัน World Milk Day วันที่ 1 มิถุนายน และ
ตอ่ เน่อื งตลอดปี
ผลลพั ธ์การดาเนนิ งาน
โรงเรียนมีการช่ังน้าหนักวัดส่วนสูงตามระบบการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการ มีการลงโปรแกรมโดย
เจ้าหนา้ ทนี่ าไปลงและทางโรงเรียนลงข้อมูลและแปลผลเอง ส่งิ ท่ีขาดและแนะนาคือ ไม่มีการลงข้อมลู โดยแยก
ภาพรวม/และเดก็ ทีม่ ีปญั หาทง้ั สองขอ้ เรมิ่ อ้วนและอว้ น,ค่อนขา้ งเตี้ยและเต้ียและนาข้อมูลมาแกป้ ญั หา
มโี รงเรียนทส่ี ามารถดาเนินงานได้ตามเกณฑ์ (ในบางส่วนทคี่ ่อนข้างด)ี
- การประสานเชื่อมโยงกับเครือข่ายเป็นรูปธรรมชัดเจน มีจุดแข็งสาหรับผู้บริหารชัดเจนทั้งภาคโรงเรียน
คานึงถึงประโยชน์ของเด็กนกั เรยี นเป็นสาคัญ นโยบายชัดเจน
- โรงเรียนประถมมีการแก้ปัญหานักเรียนไม่ได้รับประทานอาหารเช้ามาจากบ้านโดยจัดโครงการอาหารเช้า
ราคาถกู (ยตุ ธิ รรม) สาหรับเดก็ ๆ
- ผ้นู าชมุ ชนมีสว่ นรว่ มในการมานาออกกาลังกายสร้างแรงจูงใจให้นักเรียนรักการออกกาลังกายโดยประยุกต์ไม่
เหมาะสมกบั กลุม่ วัยเรยี นได้ชัดเจน
- มกี ารนาแนวคิดในการบรกิ ารเชงิ รุกโดยจดั ทา DPAC ในโรงเรยี นโดยมแี นวคิดท่นี กั เรยี นไม่ต้องเสียเวลาเรียน
- กระบวนการทางานและส่วนร่วมของเครือข่ายมาร่วมชัดเจนโดยได้รับสนับสนุนงบประมาณภาคีเครือข่าย
ท้องถิ่นมาร่วมช่วยแกป้ ัญหาดว้ ยอยา่ งชัดเจน
ร้อยละของเด็กวัยเรียนสงู ดสี มส่วน ปีงบประมาณ 2561
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี ปี 2561 72
PP&P Excellence บท2ท่ี
ผลการดาเนินงาน ปีงบประมาณ 2561
เด็กวยั เรียน สงู ดี สมส่วน รอ้ ยละ 61.8 (ครอบคลุมเด็ก 6,8144 คน)
- เร่มิ อ้วน+อ้วน ร้อยละ 15.6 (n=1,065 คน)
(เป้าหมาย ไม่เกิน ร้อยละ 10)
- ผอม รอ้ ยละ 5.2 (n=355 คน) และ เต้ยี รอ้ ยละ 2.9 (n=199 คน)
(ไม่เกนิ ร้อยละ 5)
เด็กชายสงู เฉล่ีย 151.96 เซนตเิ มตร (เปา้ หมาย 154 เซนติเมตร)
เด็กหญงิ สงู เฉลยี่ 151.72 เซนติเมตร (เป้าหมาย 155 เซนตเิ มตร
ผลการตรวจคัดกรองสายตา
โครงการของขวญั ปีใหมต่ ามนโยบายลดเวลาเรยี น เพม่ิ เวลารู้
ในโครงการเดก็ ไทยสายตาดี เพ่ือเพม่ิ โอกาสเรียนรู้ เพื่อรณรงค์ส่งเสรมิ การตรวจวัดสายตาเด็กวัยเรียน
และดาเนินการแก้ไขอย่างเหมาะสมและทันเวลา ซ่ึงจะส่งผลให้สามารถลดความชุกของสภาวะตาบอดใน
เด็กไทยได้ รวมท้ังจุดประกายให้โรงเรียนเห็นความสาคัญของการตรวจวัดสายตาเด็กอย่างถูกต้อง และ
ดาเนนิ งานต่อเน่ืองร่วมกันระหวา่ งบุคลากรด้านการศึกษา บุคลากรด้านสาธารณสุข ผ้ปู กครองและชมุ ชน
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 73
PP&P Excellence บท2ท่ี
ทกุ โรงเรียนมีการดาเนินกิจกรรมอยา่ งต่อเนื่องโดยครปู ระจาช้ัน ป.1 วัดสายตานักเรยี น หากพบนกั เรยี นสายตา
ผิดปกติให้รวบรวมรายช่ือนักเรียนส่งให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุข/พยาบาลเฉพาะทางตาโรงพยาบาล ตรวจวัด
สายตาซ้า และข้ึนทะเบียนเพ่ือรอรับแว่นตา ภายใต้โครงการ เด็กไทยสายตาดี เพื่อเพิ่มโอกาสการเรียนรู้ ตาม
นโยบาย ลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้ (อยู่ระหว่างรอรับแว่นสายตาฟรี) และหน่วยงานกาชาดได้ออกตรวจวัด
สายตาฟรีให้กับนักเรียนทุกแห่งในจังหวัดสุพรรณบุรีเมื่อวันท่ี 6 – 10 สิงหาคม 2561 ได้รับการตรวจจานวน
1,905 คนและได้รบั แวน่ ฟรจี านวน 1,181 คน
ลาดบั อาเภอ จานวนนักเรียน ปกติ ผิดปกติ
1 เมืองสพุ รรณบุรี ที่ตรวจสายตา
2 เดมิ บางนางบวช 740 3
3 ดา่ นชา้ ง 1,901 100 2
4 บางปลามา้ 102 414 0
5 ศรีประจันต์ 416 145 0
6 ดอนเจดยี ์ 137 197 9
7 สองพี่น้อง 279 292 0
8 สามชุก 293 282 4
9 อ่ทู อง 324 85 24
10 หนองหญา้ ไซ 109 0 0
รวม 0 13 0
13 2,268 42
3,574
ปญั หา อุปสรรค
1. พืน้ ท่หี ลายแหง่ บนั ทกึ ขอ้ มลู ในระบบไมท่ ันชว่ งเวลา
2. การแก้ไขปัญหาเชิงพฤติกรรม ต้องใช้เวลา และติดตามกระตุ้นต่อเน่ือง ขาดความร่วมมือจาก
ผปู้ กครองอย่างต่อเนอ่ื ง
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบุรี ปี 2561 74
PP&P Excellence บท2ที่
กลมุ่ “วัยรุน่ ”
การต้ังครรภ์ในวัยรุ่นเป็นเร่ืองที่ท่ัวโลกให้ความสาคัญ เป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบหลายๆ ด้าน ท้ังด้าน
สุขภาพของบุคคล ครอบครัว ชุมชน สังคมและเศรษฐกิจในภาพรวม และส่งผลกระทบเชิงลบทางสุขภาพของ
แม่วัยรุ่นและทารก มีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับหลายมิติท้ังในด้านสภาพสังคมที่ขาดการเลี้ยงดูเอาใจใส่
จากพ่อแม่ การพัฒนาเข้าสู่วยั รนุ่ ท่ีเร็วขึน้ การขาดความรู้ในเร่อื งเพศวิถศี ึกษาที่ครบถ้วนเพียงพอและปราศจาก
อคติ การติดเช้ือระหว่างการมีเพศสัมพันธ์ ปัญหาความรุนแรงในเด็ก ปัญหาสุขภาพจิตในเด็กและเยาวชน
ปัญหาเด็กมพี ฒั นาการล่าช้า การไม่สามารถเขา้ ถงึ บรกิ ารสุขภาพที่เป็นมติ ร ทัศนคตเิ ชิงลบทีส่ ังคมไทยมตี อ่ เรื่อง
เพศวิถีศึกษาและการต้งั ครรภ์ในวัยรุ่น การเข้าถงึ ส่ือต่างๆได้ โดยไร้ขีดจากัดและจากค่านิยมผิดๆของวยั รนุ่ ทา
ให้วัยรุ่นมีพฤติกรรมทางเพศที่เร็วขึ้น โดยขาดความยับยั้งชั่งใจ ขาดความรู้และการป้องกันอย่างเพียงพอและ
กอ่ ให้เกดิ ปัญหาการต้ังครรภ์ในวัยรุน่ ในท่ีสุด เน่ืองจากวัยร่นุ ที่ต้ังครรภ์มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนมากกว่า
หญิงท่ีมีอายุมากกว่า เช่น การเสียชีวิตของมารดาและทารก ทารกมีน้าหนักต่ากว่าเกณฑ์ นอกจากน้ี ปัญหา
การตั้งครรภ์ในวัยรุ่นยังส่งผลกระทบต่อโอกาสใน การศึกษา หน้าที่การงาน รวมท้ังรายได้ในอนาคตอีกด้วย
ปญั หาด้านการเลีย้ งดูบุตรก็มีความสาคัญ ความไม่พร้อมของมารดาวัยรุ่นในด้านต่างๆ ยังส่งผลใหเ้ ด็กได้รบั การ
เลี้ยงดูที่ไม่ถูกต้องและอาจถูกทอดท้ิงได้ รวมท้ัง งบประมาณจานวนมากที่รัฐจะต้องจัดหาสวัสดิการให้แก่
มารดาวัยรุ่น หรือบุตรของมารดาวัยรุ่นท่ีถูกทอดทิ้ง ซึ่งจะส่งผลกระทบทั้งในด้านสังคมและเศรษฐกิจของ
ประเทศอยา่ งมาก
การแก้ปัญหาฯ ดังกล่าว มิอาจจะแก้ไขได้โดยอานาจของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งโดยเฉพาะ
เนื่องจากจะต้องใช้การมีส่วนร่วมจากหน่วยงานที่เก่ียวข้องหลายหน่วยงาน ด้านสาธารณสุข การศึกษา การ
ควบคุมดูแลโดยฝ่ายปกครอง การรณรงค์ส่งเสริมโดยภาคเอกชน จึงต้องมีการแก้ไขปัญหาแบบสมัยใหม่ใน
ลักษณะการบูรณาการ เน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนอย่างแท้จริง ท้ังหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน
หน่วยงานภาคประชาสังคม ด้วยเหตุผลฯ ดังกล่าวน้ี จึงนาไปสู่การตราพระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไข
ปัญหาการต้ังครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2559 ขึ้น และได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เม่ือวันท่ี 31 มีนาคม 2559
และมีผลบังคับใช้ต้ังแต่วันที่ 29 กรกฎาคม 2559 เป็นต้นมาน้ัน ซ่ึงตามพระราชบัญญัติฯ ฉบับนี้ ได้กาหนด
ยุทธศาสตร์การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นระดับชาติ พ.ศ. 2561 – 2569 เพื่อให้วัยรุ่นมี
ความรู้ด้านเพศวิถีศึกษา มีทักษะชีวิตท่ีดี สามารถเข้าถึงบริการอนามัยการเจริญพันธ์ุท่ีเป็นมิตร เป็นส่วนตัว
รักษาความลับ และได้รับสวัสดิการสังคมอย่างเสมอภาค เกิดมีกลไกการดาเนินงานบูรณาการจากทุกภาคส่วน
หลกั ประกอบดว้ ย 5 ยทุ ธศาสตรห์ ลัก ดงั นี้
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบุรี ปี 2561 75
PP&P Excellence บท2ที่
ยุทธศาสตร์ท่ี 1 พัฒนาระบบการศึกษาที่ส่งเสริมการเรียนรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตที่มี
คุณภาพ และมีระบบการดูแลชว่ ยเหลอื ท่เี หมาะสม
ยุทธศาสตร์ท่ี 2 ส่งเสริมบทบาทครอบครัว ชุมชน และสถานประกอบกิจการในการเลี้ยงดู สร้าง
สมั พนั ธภาพ และการสือ่ สารด้านสุขภาวะทางเพศของวัยร่นุ
ยุทธศาสตร์ท่ี 3 พัฒนาระบบบรกิ ารสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุท์ ีม่ ีคณุ ภาพและเป็นมติ ร
ยุทธศาสตร์ท่ี 4 พัฒนาระบบการดูแลช่วยเหลือ การคุ้มครองสิทธิอนามัยการเจริญพันธุ์ และการจัด
สวสั ดกิ ารสังคมในกลุม่ วยั รุ่น
ยุทธศาสตร์ท่ี 5 ส่งเสริมการบูรณาการการจดั การฐานขอ้ มลู งานวจิ ยั และการจัดการความรู้
ในปีงบประมาณ 2561 สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี โดยกลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ
ดาเนินงานตามยุทธศาสตร์ท่ี 3 พัฒนาระบบบรกิ ารสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุที่มีคุณภาพและ
เปน็ มติ ร
โด ยพั ฒ น ารูป แบ บ แล ะคุณ ภ าพ ของระบ บ บ ริการสุ ขภ าพ ท างเพ ศ แล ะอน ามัยการเจ ริญ พั น ธุ์ท่ี
ครอบคลุมบริการท่ีจาเป็นทุกด้าน มุ้งให้บริการที่เป็นมิตรและสอดคล้องกับความต้องการและสิทธิของวัยรุ่น
สามารถสร้างความไว้วางใจ ความตระหนักในการป้องกัน มีความเข้าใจต่อความละเอียดอ่อนเรื่องเพศ ภาวะ
และเพศวิถีของวัยรุ่น และจูงใจให้วัยรุ่นมีพฤติกรรมแสวงหาบริการส่งเสริมและดูแลรกั ษาสุขภาพทางเพศและ
อนามัยการเจริญพันธ์ุท่ีเหมาะสมเข้าถึงวัยรุ่นทุกกลุ่ม นอกจากน้ี มีการบูรณาการดาเนินงานตาม
พระราชบัญญัติป้องกันและแก้ไขปัญหาการต้ังครรภ์ในวัยรุ่นระดับจังหวัดสุพรรณบุรี กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
เพ่ือขับเคลื่อนการดาเนินงานตามพระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาการต้ังครรภ์ในวยั รุ่น พ.ศ. 2559
และเพ่ือให้เกิดกลไกการทางานร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรม ศูนย์อนามัยท่ี 5 ราชบุรีและกลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ
ได้จัดประชุมคณะอนุกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาการต้งั ครรภ์ในวัยรนุ่ ระดับจังหวัดสุพรรณบุรี จานวน 2
ครั้ง เพื่อสนับสนุนและผลักดันการดาเนินงานให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์การป้องกันและแก้ไขปัญหาการ
ตั้งครรภ์ในวัยรุ่นของจังหวัดสุพรรณบุรี และประชุมคณะทางานการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ใ น
วัยรุ่นและคณะทางานด้านโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ จังหวัดสุพรรณบุรี เพ่ือขับเคล่ือนและ
ตดิ ตามการดาเนินงานตามพระราชบญั ญัติการปอ้ งกนั และแก้ไขปัญหาการตง้ั ครรภใ์ นวยั รุ่น พ.ศ. 2559
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบรุ ี ปี 2561 76
PP&P Excellence บท2ที่
ตวั ชี้วัดการดาเนนิ งาน ปงี บประมาณ 2561
1. อัตราการคลอดมชี ีพ ในหญิงอายุ 15 – 19 ปี ต่อประชากรหญิงอายุ 15 – 19 ปีพันคนเป้าหมายไม่
เกิน 40
2. อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 10 – 14 ปี ต่อประชากรหญิงอายุ 10 – 14 ปีพันคน เป้าหมาย
ไม่เกิน 1.3
3 รอ้ ยละการต้งั ครรภซ์ า้ ในหญิงอายนุ ้อยกว่า 20 ปี ไมเ่ กนิ รอ้ ยละ 16
4. ร้อยละของหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี หลังคลอดและหลังแท้ง คุมกาเนิดด้วยวิธีสมัยใหม่ (Modern
Methods) ไม่นอ้ ยกว่ารอ้ ยละ 80
5. ร้อยละของหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี หลังคลอดและหลังแท้ง คุมกาเนิดด้วยวิธีกึ่งถาวร (ยาฝัง
คุมกาเนดิ /ห่วงอนามยั ) ไมน่ อ้ ยกว่าร้อยละ 80
6. ร้อยละของโรงพยาบาลสังกัดสานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขท่ีผ่านเกณฑ์ประเมินและรับรอง
โรงพยาบาลตามมาตรฐานบริการสุขภาพท่ีเป็นมิตรสาหรับวัยรุ่นและเยาวชน (Youth Friendly Health
Service : YFHS) ฉบับบรู ณาการ ร้อยละ 80
7. ร้อยละของอาเภอท่ผี า่ นการประเมนิ ตามเกณฑอ์ าเภออนามัยการเจริญพันธ์ุ ร้อยละ 80
ในปีงบประมาณ 2561 สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ดาเนินงานโครงการพัฒนาระบบ
บริการสร้างเสริมสุขภาพกลุ่มวัยรุ่น จังหวัดสุพรรณบุรี ปีงบประมาณ 2561 มีวัตถุประสงค์เพื่อลดอัตราการ
ตัง้ ครรภ์ซา้ ในวยั รุ่นและบรู ณาการดาเนินงานกบั ทุกหนว่ ยงานที่เกี่ยวข้อง มผี ลการดาเนนิ งาน ดังน้ี
การคลอดในแมว่ ัยร่นุ (อายตุ ่ากวา่ 20 ป)ี ปงี บประมาณ 2561
แผนการดาเนนิ งานในปีงบประมาณ 2561
1. ประเมินอาเภออนามัยการเจรญิ พันธ์ุและศูนยบ์ ริการทีเ่ ป็นมติ รสาหรบั วัยรนุ่ และเยาวชน 10 อาเภอ
2. พัฒนาศักยภาพแกนนาวัยรุ่นตน้ แบบ (Smart Youth)
3. บูรณาการกับหน่วยงานที่เก่ียวข้องขับเคล่ือนพระราชบัญญัติการป้องกันและป้องกันการตั้งครรภ์
ในวยั รนุ่ พ.ศ. 2559
4. เพศคุยไดใ้ นครอบครวั : สร้างความรอบรแู้ ละสื่อสารเร่ืองเพศในครอบครวั สาหรบั พ่อแม่ผปู้ กครอง
5. อบรมฟ้ืนฟทู ักษะผใู้ ห้บริการดา้ นการใหค้ าปรกึ ษาทางเลือกทอ้ งไม่พรอ้ มและบริการส่งต่อ
6. ส่งเสริม/พัฒนาเครือข่ายองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการดาเนินงานการป้องกันและแก้ไขปัญหา
การต้งั ครรภ์ในวยั รุ่น
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 77
PP&P Excellence บท2ที่
ด้านระบบบริการสขุ ภาพท่ีมีความเป็นมติ รกับวยั รนุ่
โรงพยาบาลในสังกัดสานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ท้ัง 10 แห่ง ผ่านการประเมินเกณฑ์
มาตรฐานบริการสุขภาพที่เป็นมิตรสาหรับวัยรุ่นและเยาวชนฉบับบูรณาการ และจัดระบบบริการให้คาปรึกษา
และบริการอนามยั การเจริญพันธ์ทุ ี่ไดม้ าตรฐาน ในการดูแล ช่วยเหลือ ส่งต่อและป้องกันการต้ังครรภ์ซา้ รวมถึง
บรกิ ารใหก้ ารปรึกษาทางเลือกการยุตกิ ารต้งั ครรภท์ ีป่ ลอดภัย โดยทีว่ ยั รนุ่ มสี ว่ นร่วม
การประเมินโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล จานวน 174 แห่ง ตามแนวทางพัฒนาการจัดบริการ
สขุ ภาพท่ีเป็นมติ รสาหรับวยั ร่นุ และเยาวชน ปีงบประมาณ 2561 เมื่อวิเคราะหร์ ายละเอยี ดของกิจกรรมการ
ดาเนินงานพบว่าส่วนใหญ่ยังคงต้องมีการพัฒนา โดยเฉพาะในระยะเตรียมการ ซ่ึงเป็นระยะที่มีความสาคัญใน
การเร่ิมต้นพัฒนาการจัดบริการสุขภาพที่เป็นมิตรสาหรับวัยรุ่นและเยาวชน ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ
ตาบล ซึ่งประกอบด้วยการเตรียมผู้รับผิดชอบการจัดบริการให้สามารถเข้าถึงกลุ่มวัยรุ่น สถานท่ีให้บริการ
คณะกรรมการ/คณะทางานในระดับตาบล การศึกษาระบบและโครงสร้างการดาเนินงาน ตลอดจนการสารวจ
และจัดทาฐานข้อมูลท่ีเก่ียวข้องกับวัยรุ่นและเยาวชน นอกจากนี้ยังควรมีการสารวจความต้องการ/ความ
คาดหวังก่อนการจัดบริการสุขภาพที่เป็นมิตรสาหรับวัยรุ่นและเยาวชน และควรมีการจัดทาทาเนียบภาคี
เครือขา่ ยการทางานวัยรุ่นและเยาวชนในพ้นื ทรี่ ่วมด้วย และการดาเนนิ งานมปี ระเดน็ สาคัญท่ีควรพฒั นา คือ
1. จดั ระบบบรกิ าร/มมุ สถานทใ่ี หบ้ รกิ าร/สื่อ เวชภณั ฑแ์ ละอปุ กรณ์
2. จัดกิจกรรมบริการ
เชิงรบั ควรมบี ริการส่งเสรมิ สุขภาพ การประเมนิ ภาวะสขุ ภาพและพฤติกรรม
เชิงรุก บูรณาการกับทุกหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องให้มีส่วนร่วมในการวางแผนป้องกันแก้ไขปัญหาวัยรุ่น
เช่น โรงเรียนร่วมกับผู้ปกครอง/ครู/ชุมชน/องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ในปีงบประมาณ 2561 มีองค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นดาเนินงานป้องกัน และแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น คือ เครือข่ายอาเภออนามัยการ
เจรญิ พันธุ์ เทศบาลตาบลปลายนา อาเภอศรีประจนั ต์ “รตั นโมเดล” และเครือขา่ ยอาเภออนามัยการเจรญิ พนั ธุ์
ตาบลท่าเสด็จ ตาบลสระแก้ว อาเภอเมืองสุพรรณบุรี อาเภอท้ัง 10 อาเภอ ผ่านการประเมินตามเกณฑ์อาเภอ
อนามัยการเจรญิ พนั ธ์ุ
วยั รุ่นเขา้ ถงึ บรกิ ารสุขภาพทางเพศและอนามยั การเจรญิ พนั ธุท์ ีเ่ ปน็ มิตร
ปีงบประมาณ 2561 มีหญิงไทยอายุ 10 – 14 ปีคลอดบุตร จานวน 43 คิดเป็นอัตราต่อพันประชากร
2.00 สูงกวา่ ค่าเป้าหมายทีก่ ระทรวงสาธารณสุขกาหนด (เปา้ หมายไมเ่ กิน 1.3)
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2561 78
PP&P Excellence บท2ที่
หญิงไทยอายุ 15 – 19 ปี คลอดบุตร จานวน 950 คน คิดเป็นอัตราต่อพันประชากร 43.88 สงู กว่าค่า
เปา้ หมายท่ีกระทรวงสาธารณสุขกาหนด (เป้าหมายไมเ่ กิน 40) ทมี่ า : จากข้อมลู รายงานแม่และเด็กอายุต่ากว่า
20 ปีคลอดบตุ รไทย สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี ปีงบประมาณ 2561 รายละเอยี ดตามตารางที่ 1
ตารางท่ี 1 แสดงข้อมูลการคลอดและอตั ราต่อพนั ของหญิงไทยอายุ 10 – 14 ปี และ 15 – 16 ปี
จาแนกรายโรงพยาบาล ปีงบประมาณ 2561
หนว่ ยบริการ ประชากร หญงิ คลอดอายุ ประชากร หญิงคลอดอายุ
1. โรงพยาบาลศูนย์เจา้ พระยายมราช หญงิ อายุ 10 - 14 ปี หญิงอายุ 15 - 19 ปี
10 - 14 ปี 15 - 19 ปี
จานวน อตั รา:พัน จานวน อตั รา:พนั
4,332 15 3.46 4,535 279 61.51
2. โรงพยาบาลเดิมบางนางบวช 1,687 4 2.37 1,649 52 31.53
3. โรงพยาบาลดา่ นชา้ ง 1,721 1 0.58 1,876 124 65.99
4. โรงพยาบาลบางปลาม้า 1,845 1 0.54 1,941 32 16.49
5. โรงพยาบาลศรปี ระจนั ต์ 1,444 7 4.85 1,475 30 20.34
6. โรงพยาบาลดอนเจดยี ์ 1,193 3 2.51 1,212 31 25.58
7. โรงพยาบาลสามชุก 1,212 2 1.64 1,265 35 27.67
8.โรงพยาบาลสมเด็จพระสงั ฆราช องคท์ ่ี 17 3,508 3 0.86 3,238 218 67.33
9. โรงพยาบาลอ่ทู อง 3,250 3 0.92 3,184 133 41.77
10. โรงพยาบาลหนองหญา้ ไซ 1,290 4 3.10 1,272 16 12.58
รวม 21,482 43 2.00 21,650 950 43.88
ท่ีมา : ข้อมลู รายงานแมแ่ ละเดก็ อายตุ า่ กว่า 20 ปี คลอดบตุ รไทย สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบุรี ปงี บประมาณ 2561
กราฟท่ี 1 แสดงข้อมูลการคลอดและอัตราต่อพนั ของหญิงไทยอายุ 10 - 14 ปี และ 15 - 19 ปี
จาแนกรายโรงพยาบาล ปงี บประมาณ 2561
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบรุ ี ปี 2561 79
PP&P Excellence บท2ท่ี
ปีงบประมาณ 2561 หญิงไทยอายุน้อยกว่า 20 ปี คลอดรวมจานวน 993 คน จาแนกเป็นคลอดและ
แท้ง ครรภ์ท่ี 2 ข้ึนไป จานวน 123 คน คิดเป็นร้อยละ 11.95 ต่ากว่าเป้าหมายที่กระทรวงสาธารณสุขกาหนด
(ไม่เกินร้อยละ 16) ที่มา : จากข้อมูลรายงานแม่และเด็กอายุต่ากว่า 20 ปีคลอดบุตรไทย สานักงานสาธารณสุข
จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี ปงี บประมาณ 2561) รายละเอยี ดตามตารางที่ 2
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบรุ ี ปี 2561 80
PP&P Excellence บท2ที่
ตารางท่ี 2 แสดงข้อมูลหญิงไทยคลอดและแท้งอายนุ ้อยกวา่ 20 ปี ครรภ์ที่ 2 ข้ึนไป จาแนกรายโรงพยาบาล
ปงี บประมาณ 2561
หนว่ ยบริการ ประชากรหญิง หญงิ อายุ<20 หญิงคลอดและ ร้อยละ
อายุ<20 ป(ี คน) ปีคลอด แท้งอายุ<20
ทงั้ หมด (คน) ครรภ์ท่ี 2ขนึ้ ไป 11.86
1. โรงพยาบาลศนู ยเ์ จา้ พระยายมราช 8,867 15.25
2. โรงพยาบาลเดิมบางนางบวช 3,336 294 35 9.54
3. โรงพยาบาลดา่ นชา้ ง 3,600 56 9 15.15
4. โรงพยาบาลบางปลามา้ 3,786 125 12 2.44
5. โรงพยาบาลศรปี ระจนั ต์ 2,919 33 5 8.57
6. โรงพยาบาลดอนเจดีย์ 2,405 37 1 5.00
7. โรงพยาบาลสามชกุ 2,477 34 3 14.17
8. โรงพยาบาลสมเด็จพระสงั ฆราชองค์ 6,746 37 2
ที่ .17 221 34 15.11
9. โรงพยาบาลอูท่ อง 3,434 5.00
10. โรงพยาบาลหนองหญ้าไซ 2,562 136 21 11.95
43,132 20 1
รวม 993 123
ท่ีมา : ข้อมลู รายงานแม่และเด็กอายุตา่ กวา่ 20 ปีคลอดบตุ รไทย สานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบุรี ปงี บประมาณ 2561
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบุรี ปี 2561 81
PP&P Excellence บท2ท่ี
กราฟที่ 2 แสดงข้อมูลหญิงไทยคลอดและแท้งอายุน้อยกว่า 20 ปี ครรภ์ท่ี 2 ข้ึนไป จาแนกรายโรงพยาบาล
ปงี บประมาณ 2561
ปีงบประมาณ 2561 มีหญิงไทยอายุน้อยกว่า 20 ปี มารับบริการคลอดจานวนรวมทั้งสิ้น 993 คน
ได้รับบริการคุมกาเนิดด้วยวิธีกึ่งถาวร (ยาฝังคุมกาเนิด/ห่วงอนามัย) จานวน 424 คน คิดเป็นร้อยละ 42.70
ต่ากว่าค่าเป้าหมายท่ีกระทรวงสาธารณสุขกาหนด (ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80) สถานบริการท่ีมีหญิงไทยอายุน้อย
กว่า 20 ปี รับบริการคุมกาเนิดด้วยวิธีกึ่งถาวรต่า คือ โรงพยาบาลดอนเจดีย์ (14.70) และโรงพยาบาลอู่ทอง
(29.41) รายละเอยี ดตามตารางที่ 3
ตารางที่ 3 แสดงร้อยละของหญงิ ไทยอายนุ ้อยกวา่ 20 ปี หลังคลอดหรือหลงั แทง้ ที่คมุ กาเนิดดว้ ยวธิ กี ึ่งถาวร
(ยาฝังคมุ กาเนิด/หว่ งอนามัย) จงั หวดั สพุ รรณบุรี ปงี บประมาณ 2561 จาแนกรายโรงพยาบาล
ปงี บประมาณ 2561
หน่วยบรกิ าร หญิงอายุ<20 ปคี ลอด หญิงอายุ<20 ปที ี่ ร้อยละ
ท้งั หมด (คน) คมุ กาเนิดดว้ ยวธิ กี งึ่
ถาวร
1. โรงพยาบาลศนู ยเ์ จา้ พระยายมราช 294 119 40.48
2. โรงพยาบาลเดมิ บางนางบวช 56 35 62.5
3. โรงพยาบาลดา่ นชา้ ง 125 60 48.0
4. โรงพยาบาลบางปลามา้ 33 24 72.72
5. โรงพยาบาลศรปี ระจนั ต์ 37 16 43.24
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี ปี 2561 82
PP&P Excellence บท2ที่
ตารางท่ี 3 (ต่อ) หญิงอายุ<20 ปคี ลอด หญงิ อายุ<20 ปีที่ ร้อยละ
หน่วยบรกิ าร ท้ังหมด (คน) คุมกาเนดิ ด้วยวิธีก่งึ
14.70
6. โรงพยาบาลดอนเจดยี ์ 34 ถาวร 95.59
7. โรงพยาบาลสามชุก 37 5 33.48
8. โรงพยาบาลสมเดจ็ พระสังฆราชองคท์ ่ี 17 221 35 29.41
9. โรงพยาบาลอ่ทู อง 136 74 80.00
10. โรงพยาบาลหนองหญ้าไซ 20 40 42.70
993 16
รวม 424
ทมี่ า : ขอ้ มูลในระบบ HDC (Health Data Center) กระทรวงสาธารณสุข ณ วนั ที่ 30 ตลุ าคม 2561
กราฟท่ี 3 แสดงรอ้ ยละของหญงิ ไทยอายุนอ้ ยกว่า 20 ปี หลงั คลอดหรอื หลังแท้งทคี่ มุ กาเนดิ ดว้ ยวธิ ีกึง่ ถาวร
(ยาฝังคมุ กาเนดิ /หว่ งอนามัย) จังหวัดสุพรรณบุรี ปีงบประมาณ 2561 จาแนกรายโรงพยาบาล
ปงี บประมาณ 2561
ปีงบประมาณ 2561 มีหญิงไทยอายุน้อยกว่า 20 ปี มารับบริการด้วยการคลอดและแท้งบุตร จานวน
รวมทั้งสิ้น 993 คน ได้รับบริการคุมกาเนิดด้วยวิธีสมัยใหม่ (Modern Methods) หลังคลอดหรือหลังแท้ง (ยา
เม็ดคุมกาเนิด, ยาฉีดคุมกาเนิด, ห่วงอนามัย, ยาฝังคุมกาเนิด, ถุงยางอนามัย, หมันชายและหมันหญิง) จานวน
544 คน คิดเป็นร้อยละ 54.78 ต่ากว่าคา่ เปา้ หมายที่กระทรวงสาธารณสขุ กาหนด (ไม่นอ้ ยกว่าร้อยละ 80) ทม่ี า
: ข้อมูลในระบบ HDC (Health Data Center) กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 30 ตุลาคม 2561 รายละเอียด
ตามตารางท่ี 4
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี ปี 2561 83
PP&P Excellence บท2ท่ี
ตารางที่ 4 แสดงร้อยละของหญิงอายนุ ้อยกวา่ 20 ปี ท่ีได้รับบริการการคุมกาเนดิ ดว้ ยวิธีสมัยใหม่ (Modern
Methods) หลังคลอดหรอื หลังแท้ง จาแนกรายโรงพยาบาล ปีงบประมาณ 2561
หน่วยบริการ หญิงอายุ< 20 ปี หญิงอายุ<20 ปคี ลอดและ รอ้ ยละ
คลอด แท้งไดร้ ับบริการคมุ กาเนิด
1. โรงพยาบาลศูนยเ์ จ้าพระยายมราช 42.22
2. โรงพยาบาลเดิมบางนางบวช 294 ดว้ ยวิธีสมยั ใหม่ 62.5
3. โรงพยาบาลดา่ นช้าง 56 130 49.6
4. โรงพยาบาลบางปลามา้ 125 90.9
5. โรงพยาบาลศรีประจันต์ 33 35 43.24
6. โรงพยาบาลดอนเจดยี ์ 37 26.47
7. โรงพยาบาลสามชกุ 34 62 97.29
8. โรงพยาบาลสมเดจ็ พระสังฆราชองค์ท่ี 17 37 58.82
9. โรงพยาบาลอ่ทู อง 221 30 58.82
10. โรงพยาบาลหนองหญ้าไซ 136 80.00
20 16 54.78
รวม 993
9
36
130
80
16
544
ท่มี า : ข้อมูลในระบบ HDC (Health Data Center) กระทรวงสาธารณสุข ณ วันท่ี 30 ตลุ าคม 2561
กราฟที่ 4 แสดงร้อยละของหญิงอายนุ ้อยกวา่ 20 ปี ที่ไดร้ ับบริการการคุมกาเนิดดว้ ยวธิ ีสมัยใหม่ (Modern
Methods) หลงั คลอดหรอื หลงั แทง้ จาแนกรายโรงพยาบาล ปงี บประมาณ 2561
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี ปี 2561 84
PP&P Excellence บท2ที่
นอกจากนี้ สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี บูรณาการกับสถาบันอุดมศึกษาด้านวิทยาศาสตร์
สุขภาพ สถาบันการพลศึกษาสุพรรณบุรี มีการผนวกการสอนเรื่องการคุมกาเนิดด้วยวิธีสมัยใหม่ สิทธิอนามัย
การเจรญิ พนั ธแ์ุ ละกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ให้ความร้แู กน่ กั ศึกษา
ปญั หาและอปุ สรรค
จากการดาเนนิ งานการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตงั้ ครรภใ์ นวัยร่นุ ของจังหวดั สพุ รรณบรุ ี พบวา่
1. หน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง ขาดการบูรณาการดาเนินที่ต่อเน่ือง/ให้มีการประสานความร่วมมือการ
ดาเนินงานกบั ทุกหน่วยงานทเ่ี กย่ี วขอ้ ง
2. กลุ่มวัยรุ่นขาดความรู้เรื่องเกี่ยวกับสภาวะการเจริญเติบโตของร่างกายตนเอง/ความไม่พร้องของ
สรรี ะเพ่อื รองรับการมีบตุ ร/ควรมกี ารเสริมสรา้ งความร/ู้ ความเข้าใจแกก่ ล่มุ เป้าหมายเพิ่มมากขึ้น
3. แม่วัยรุ่นยังไม่มีศักยภาพและความรับผิดชอบที่จะเลี้ยงดูบุตรของตนเองได้ที่เกิดมาได้ ไม่มีรายได้
เป็นของตนเอง ผู้ปกครองของแม่วยั รนุ่ กลุม่ น้ี ตอ้ งรบั ภาระเล้ยี งดู
กลุ่มวัยทางาน
จังหวัดสุพรรณบุรีได้ดาเนินงานตามประเด็นยุทธศาสตร์มุ่งเน้นการพัฒนาสุขภาพทุกกลุ่มวัยเพ่ือ
สนับสนุนและส่งเสริมให้ประชาชน กลุ่มวัยทางาน มีพฤติกรรมสุขภาพท่ีพึงประสงค์ สามารถควบคุมดัชนีมวล
กายอยู่ในเกณฑ์ปกติ ส่งเสริมพลังความสามารถในการจัดการสุขภาพของตนเองมีกิจกรรมทางกาย การนอน
หลับ การบริโภคอาหารที่เหมาะสม ลดปัจจัยเสี่ยงจากภาวะอ้วนเพื่อเตรียมพร้อมก่อนเข้าสู่วัยสูงอายุ จาก
ขอ้ มูลผลการสารวจของกระทรวงสาธารณสุขในปี 2559 พบค่าดัชนีมวลกายปกติในประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป
ร้อยละ 71.33,71.18, 70.25 และ69.50 ตามลาดับและอัตราความชุกของภาวะอ้วนเพิ่มขึ้น จากร้อยละ
26.26, 26.34, 30.83 และ32.35 ตามลาดับ จังหวดั สพุ รรณบุรี มีการประเมนิ คา่ ดชั นีมวลกายในประชากรอายุ
15 ปีข้ึนไป จานวน 320,792 คนพบว่ามีค่าดัชนีมวลกายปกติ ร้อยละ 68.25 แต่มีภาวะอ้วนอันตรายร้อยละ
5.22 ในกล่มุ อายุ 30-44 ปี มดี ัชนีมวลกายปกติร้อยละ 48.59 และเมือ่ แยกตามเขตสขุ ภาพเขตที่ 5 ในปี 2559
มีอัตราความชุกของภาวะอ้วน ร้อยละ 32.35 ผลการดาเนินงานในปี 2560 ผลงานประชากรวัยทางาน อายุ
18-59 ปี จานวน 116,227 มคี ่าดชั นมี วลกายปกติ รอ้ ยละ 48.16 (ระบบ HDC เม่อื วนั ที่ 4 ตุลาคม 2560)
ในปีงบประมาณ 2561 จังหวัดสุพรรณบุรี ได้ดาเนินงานเพ่ือแก้ไขปัญหาภาวะอ้วนในกลุ่มวัยทางาน
โดยมีการอบรมสร้างผ้นู าดา้ นสุขภาพ (Health leader) ทส่ี ามารถเปลยี่ นแปลงตนเอง และกระตุน้ บุคคลอน่ื ๆ
ในชมุ ชน เกิดการเปลี่ยนแปลงไปสูก่ ารมสี ุขภาพดี ด้านการเปน็ ผนู้ าการสร้างสขุ ภาพในหมบู่ า้ นเพ่ือสนับสนุนและ
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี ปี 2561 85
PP&P Excellence บท2ที่
ส่งเสริมให้ประชาชนกลุ่มวัยทางาน โดยเน้นให้ประชาชนมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ มีพฤติกรรมสุขภาพที่พึง
ประสงค์ 4 ดา้ น เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพท่ีดี เพ่ือควบคุมน้าหนักและรอบเอวให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
มีการรวมกลุ่มการออกกาลังกาย หรือการมีกิจกรรมทางกายในชีวิตประจาวัน การจัดสิ่งแวดล้อมท่ีเอ้ือต่อ
สุขภาพ และเกิดนโยบายสาธารณะ หรือข้อตกลงในการปรบั เปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดโรค และลดความเสยี่ งต่อ
ภาวะอ้วน โดยไดด้ าเนินงานต้ังแต่ปี 2560 ในพนื้ ท่ีต้นแบบ นาร่องคือ ตาบลไรร่ ถ อ.ดอนเจดยี ์และปี 2561 ได้
ดาเนินงานขยายตาบลต้นแบบเพ่ิมเติม จานวน 2 ตาบล ได้แก่ตาบลบางงาม อ.ศรีประจันต์ และตาบลบ่อสุพรรณ
อ.สองพ่ีน้อง และได้อบรมฝึกทักษะในการเป็นผู้นาทางด้านสุขภาพ ระดับตาบล เพ่ือเป็นการขยายเครือข่าย
สร้างผู้นาด้านสุขภาพ (Health leader) ในภาคส่วนภาคีเครือข่ายในระดับ หมู่บ้าน/ชุมชน อปท. องค์กร
ภาครฐั หน่วยงาน สถานบรกิ ารสาธารณสุข เป็นต้นแบบในการจัดสงิ่ แวดลอ้ ม ทเี่ ออื้ ตอ่ การออกกาลังกาย และ
มกี ารรวมกลุ่มการออกกาลังกาย โดยมีพ้ืนที่ต้นแบบคือ เทศบาลเมืองสองพ่ีนอ้ ง ให้การส่งเสรมิ สนบั สนุนการมี
พื้นที่สวนสาธารณะเพ่ือสุขภาพ/ชมรมออกกาลังกาย มีกิจกรรมส่งเสริม ให้มีกิจกรรมทางกาย และออกกาลัง
กาย อย่างต่อเน่อื งสมา่ เสมอ
ผลการดาเนินงาน ประจาปงี บประมาณ 2561 รอบ 12 เดือน (ไตรมาส 4 1 ตลุ าคม- 10 กันยายน 2561)
ลาดบั ผลสาเรจ็ /ตวั ชี้วดั อาเภอ จานวนทชี่ งั่ นา้ หนัก จานวนทม่ี ีคา่ อัตรา
วดั ส่วนสูง ทง้ั หมด ดัชนีมวลกายปกติ
1 ร้อยละของประชาชน เมืองสุพรรณบรุ ี 16,374 8,703 53.15
วยั ทางาน มคี า่ ดชั นี เดมิ บางนางบวช 6,276 3,206 51.08
มวลกายปกติ 6,910 3,604 52.16
ด่านช้าง 6,410 3,376 52.67
6,519 3,317 50.88
บางปลาม้า 4,676 2,290 48.97
14,551 7,026 48.29
ศรีประจนั ต์ 5,430 3,000 55.25
14,328 8,336 58.18
ดอนเจดีย์ 4,731 1,969 41.62
86,205 44,827 52.00
สองพน่ี อ้ ง
สามชุก
อู่ทอง
หนองหญ้าไซ
รวม
ท่ีมา: ขอ้ มูลจาก HDC เมื่อวนั ท่ี 10 กันยายน 2561 (เวลา 16.00 น.)
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี ปี 2561 86
PP&P Excellence บท2ท่ี
สรปุ การดาเนนิ งานในระดับจงั หวดั
การดาเนินงานในพื้นท่ีตาบลต้นแบบขยายเพ่ิมเติมในปี 2561 จานวน 2 ตาบล ได้แก่ตาบล บางงาม
อ.ศรีประจันต์ และตาบลบ่อสุพรรณ อ.สองพ่ีน้อง ได้อบรมฝึกทักษะในการเป็นผู้นาทางด้านสุขภาพระดับ
ตาบล เพื่อเป็นการขยายเครือข่าย สร้างผู้นาด้านสุขภาพ (Health leader) จานวน 37 คน จากตาบลต้น
แบบเดิม คือตาบลไร่รถ อ.ดอนเจดีย์ ได้มีดาเนินงานตามโครงการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ใน
กลุ่มวัยทางาน ยุค 4.0 หุ่นสวย สุขภาพดี จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 โดยจัดกิจกรรมเพ่ือส่งเสริมพฤติกรรมที่
พึงประสงค์ท้ัง 4 ด้านได้แก่ ด้านการบริโภคอาหาร ออกกาลังกาย การนอนหลับ และอนามัยช่องปาก ให้แก่
บุคคลในชมุ ชนโดยมอี งค์การบริหารส่วนตาบลบางงามและบ่อสุพรรณ ให้ความรว่ มมอื ดาเนนิ การ พบว่า ตาบล
บ่อสุพรรณ ประชากรอายุ 30-44 ปี ไดร้ บั การชง่ั น้าหนัก/วดั ส่วนสงู จานวน 4,653 คน พบค่าดชั นีมวลกายปกติ
รอ้ ยละ 75.8 (3,527 คน ) และตาบลบางงาม ประชากรอายุ 30-44 ปี ได้รับการชั่งน้าหนัก/วัดส่วนสูงจานวน
457 คน พบคา่ ดัชนมี วลกายปกติ รอ้ ยละ 56.23 (257 คน )
รายงานประจาปี สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2561 87
PP&P Excellence บท2ที่
การอบรมสร้างผู้นาด้านสุขภาพ (Health leader) ท่ีสามารถเปล่ียนแปลงตนเอง และกระตุ้นบุคคล
อื่นๆ ในชุมชน เกิดการเปล่ียนแปลงไปสู่การมีสุขภาพดีนั้น สามารถสร้างความร่วมมือในระดับอปท. ให้มีส่วน
ร่วม ซึ่งเน้นรูปแบบที่สอดคล้องในชีวิตประจาวันของชาวบ้าน และเหมาะสมกับบริบทในชุมชน เกิดข้อตกลง
ร่วมกันของชุมชน ที่ส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชนเอง โดย Health leader ได้ร่วมกับคนในหมู่บ้าน/ชุมชน
รณรงค์ปลูกผักปลอดสารพิษ ปลูกผักสวนครัวไว้กินเองและจาหน่ายเป็นรายได้เสริม รวมกลุ่มเกษตรปลอด
สารพิษ อาทิเช่น กลุ่มข้าวไรซ์เบอร์รี่ กลุ่มน้าสมุนไพร กลุ่มปลูกผักออร์แกนิค การรวมกลุ่มจัดกิจกรรม
ออกกาลงั กาย
นวตั กรรม/หรือ Best Practice ด้านส่งเสริมสุขภาพวัยทางาน ที่พึงประสงค์ 4 ดา้ นหรือการจัดส่ิงแวดล้อมท่ี
เอื้อต่อสุขภาพ
1.นวัตกรรม ไม้ตาลออกกาลังกาย ใช้บริหารขาและเท้าเพ่ือช่วยบรรเทา และลดอาการชา ตึง ปวด
เมื่อย
2.นวัตกรรมช่วยเตือนความจาออกกาลังกาย เพื่อให้สามารถช่วยจาการออกกาลังกายให้ครบ 150
นาที/สัปดาห์
กลุม่ วัยสูงอายุ
ผูส้ ูงอายุในจังหวดั สพุ รรณบุรีมีแนวโน้มเพิ่มขน้ึ (ร้อยละ 18.11, 21.85 และ 22.49 ในปี 2558-2560
ตามลาดับ) ในปี 2561 จังหวัดสุพรรณบุรี มีผู้สูงอายุร้อยละ 21.65 (จานวนประชากรรวม 664,622 คน
จานวนผู้สูงอายุ 143,928 คน) โครงสร้างประชากรจังหวัดสุพรรณบุรี ขณะนี้เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์
(Aging Society) ในเกอื บทกุ อาเภอ ยกเวน้ อาเภอสองพ่นี อ้ ง (18.32) และด่านช้าง (17.34)
จากการประเมินผู้สูงอายุตามความสามารถ ในการดาเนินชีวิตประจาวัน (ดัชนีบาร์เธลเอดีแอล) ปี 2561
จาแนกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มติดสังคม ร้อยละ 96.62 กลุ่มติดบ้าน ร้อยละ 2.66 และกลุ่มติดเตียง ร้อยละ
0.72 พบว่าอาเภอที่มีผู้สูงอายุกลุ่มติดเตียงจานวนมากที่สุด ได้แก่อาเภอเมือง คือ ร้อยละ 0.91 ดังแสดง
ในตารางท่ี 1
รายงานประจาปี สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบุรี ปี 2561 88