รายงานประจำปี2556

ผลการดาเนินงาน ๒๕๕๔ ๒๕๕๕ ๒๕๕๖ ก า ร
จานวน รอ้ ยละ จานวน รอ้ ยละ
๑. ความสาเร็จของการรักษา ๓๕๐ ๘๑.๕๘ ๓๒๒ ๘๑.๓๑ จานวน ร้อยละ เปรียบเ
๒. ผู้ปวุ ยเสยี ชีวิต ๔๓ ๑๐.๐๒ ๔๒ ๑๐.๖๐
๓. ผ้ปู ุวยขาดยา ๗ ๑.๖๓ ๖ ๑.๕๑ ๓๗๓ ๘๓.๘๒ ที ย บ
๔. การรกั ษาลม้ เหลว ๒๒ ๕.๑๒ ๑๕ ๓.๗๘ ๔๕ ๑๐.๑๑ ผลการ
๑๓ ๒.๙๒ ดาเนิน
๗ ๑.๕๗ ง า น

อั ต ร า

ความสาเร็จของการรักษาในแต่ละรอบปงี บประมาณ

โดยเฉล่ีย ๑๐ อําเภอ การเสียชีวิตของผ๎ูปุวยวัณโรคยังคงเป็นปัญหาสําคัญของจังหวัดสุพรรณบุรี
พบวํายงั ไมํบรรลเุ ปูาหมายของตัวชี้วดั อัตราการเสียชวี ติ ในผ๎ูปุวยวัณโรคใกล๎เคียงกันและเป็นอัตราตายท่ีสูง
ในด๎านอัตราความสําเร็จการรักษา (Success Rate) ทั้ง ๓ ปี ยังไมํบรรลุเปูาหมายของตัวชี้วัด แตํใน
ปีงบประมาณ ๒๕๕๖ อัตราความสําเร็จการรักษา เพ่ิมสูงข้ึนกวํา ๒ ปีแรก อัตราการขาดยาเพ่ิมสูงขึ้นกวํา
๒ ปีแรก สวํ นอตั ราการล๎มเหลวในการรักษามแี นวโน๎มลดลงในแตํละปี

๒. วิเคราะห์การบริหารจดั การ (ยทุ ธศาสตร์ แผนงาน/โครงการ/กิจกรรมทด่ี าเนนิ การ/ทรพั ยากร)
ปีงบประมาณ ๒๕๕๖ สํานักงานสาธารณสุขสุพรรณบุรีได๎จัดทําโครงการเรํงรัดการค๎นหาผู๎ปุวย

วัณโรค เป็นจํานวนเงิน ๒๙๙,๙๓๐ บาท และโครงการบริหารจัดการการดูแลผู๎ปุวยวัณโรคจังหวัด
สุพรรณบุรีเป็นจํานวนเงิน ๘๓,๔๘๐ บาท โดยได๎รับการสนับสนุนงบประมาณจากสํานักงานหลักประกัน
สุขภาพเขต 5 จังหวัดราชบุรี เป็นจํานวนเงินรวมทั้งส้ิน ๓๘๓,๔๑๐ บาท งบประมาณดําเนินงานตาม
โครงการของกองทุนโลก (SSF) เป็นจํานวนเงิน ๑,๒๖๕,๖๘๐ บาท และงบดําเนินการจากสํานักงาน
ปลัดกระทรวงสาธารณสขุ (งบผ๎ตู รวจ) เปน็ จาํ นวนเงิน ๒๘๙,๓๐๐ บาท โดยมกี ิจกรรมหลกั ๆ ดงั ตํอไปนี้

๒.๑ เรํงรัดการคน๎ หาผ๎มู อี าการสงสัยให๎ได๎รบั การวินิจฉยั และรกั ษาวณั โรคตัง้ แตํระยะแรก
(โครงการเรํงรัดการค๎นหาผ๎ูปุวยวณั โรค)
- การประชุมชีแ้ จงรายละเอยี ดโครงการและใหค๎ วามรูเ๎ ก่ียวกับการเรํงรัดค๎นหาผ๎ูปุวยวัณโรค แกํ
ผ๎ูประสานงานระดับอาํ เภอ โรงพยาบาล และ โรงพยาบาลสงํ เสรมิ สขุ ภาพตําบล จํานวน ๒๓๐ คน
- การอบรม อสม.ในชุมชนและอสม.เรือนจํา ความรู๎เรื่องวัณโรค อาการ อาการแสดง การรักษา
และการปูองกันการแพรํโรค และการค๎นหาคัดกรองผ๎ูมีอาการสงสัยวัณโรคทุกหมํูบ๎าน/ชุมชนๆละ ๑ คน
และเรอื นจาํ จาํ นวน ๒๐๐ คน
- การคดั กรองวัณโรคในกลุมํ ทมี่ ีความเสี่ยงสูง ได๎แกํ ผ๎ูติดเช้อื เอดส๑ ผ๎ูสัมผัสโรครํวมบ๎าน ผ๎ูต๎องขัง
ในเรอื นจาํ ผู๎สงู อายุและ/หรอื ผู๎ปวุ ยทมี่ ีโรคเรือ้ รงั หรอื ได๎รบั ยากดภมู ติ ๎านทานเปน็ เวลานานทั้งในชุมชน และ
ท่มี ารบั บรกิ ารท่สี ถานบรกิ ารตาํ งๆ

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 141

๒.๒ โครงการบริหารจัดการการดูแลผู๎ปวุ ยวณั โรคจงั หวัดสุพรรณบุรี ปีงบประมาณ ๒๕๕๖
- จัดประชุมวิชาการ/ การประชุมเพื่อติดตามประเมินผลการดําเนินงานวัณโรคของ คปสอ. ทุก
แหํง ประกวดผลงานพร๎อมมอบรางวัลแกํผ๎ูรับผิดชอบงานผลงานดีเดํน และนวัตกรรมท่ีเกี่ยวข๎องกับการ
ควบคุมและปูองกนั วัณโรค
- ปรับปรุงการบริหารจัดการข๎อมูลผ๎ูปุวยวัณโรคด๎วยระบบสารสนเทศโปรแกรม TBCM ดัง
รายละเอียดของกิจกรรมและงบประมาณดําเนินงานตามโครงการ
- การนิเทศติดตามรักษาวัณโรคตามมาตรฐานตามแนวทางการควบคุมวัณโรคแหํงชาติ และ
ประเมินผลความก๎าวหน๎าของการดําเนินงานวัณโรค ในสถานบริการของรัฐและเอกชนที่อยูํในระบบ
หลกั ประกนั สขุ ภาพ และเรือนจาํ จังหวดั สุพรรณบรุ ที ุก ๓ เดือน
- การประกนั คุณภาพการตรวจวนิ ิจฉัยทางห๎องปฏิบัตกิ าร (EQA)
- การสํงเสริมกลวิธีการควบคุมกํากับการกินยาวัณโรคแบบมีพ่ีเล้ียง (DOTS) ผ๎ูปุวยวัณโรคปอด
เสมหะบวกต๎องมีเจ๎าหน๎าท่ีสาธารณสุข เป็นพ่ีเล้ียงควบคุมกํากับการกินยา ไมํน๎อยกวําร๎อยละ ๕๐ และ
ผปู๎ วุ ยวัณโรคประเภทอ่ืนๆ ได๎รับการติดตามเยี่ยมบ๎านตามมาตรฐานจนครบการรักษา ดําเนินการสํุมตรวจ
เยย่ี มบา๎ นตามรอบของการนเิ ทศ
- เผยแพรํประชาสัมพันธ๑ความรู๎เรื่องวัณโรค และจัดกิจกรรมรณรงค๑การค๎นหา / คัดกรองและ
การปูองกัน เนื่องในวันวัณโรคโลก (วันท่ี ๒๔ มีนาคม ๒๕๕๖) ในสถานบริการทุกระดับ ท้ังในโรงพยาบาล
และในโรงพยาบาลสงํ เสริมสขุ ภาพตาํ บล
๒.๓ โครงการของกองทุนโลก (SSF) ปงี บประมาณ ๒๕๕๖
- อบรมผ๎ูเกี่ยวข๎อง เพ่ือชี้แจงการดําเนินงานวัณโรคในชุมชน/ ประชุมติดตามงานวัณโรคระดับ
จังหวัด/ ประชุมเครือขํายวัณโรคดื้อยาหลายขนานระดับจังหวัด/ การประชุมติดตามผลการดําเนินงานวัณ
โรคในชมุ ชน/ ประชุมคณะกรรมการชุมชนวางแนวทางการทาํ งาน
- การนิเทศติดตามประเมินผลการดําเนินงานวัณโรคทุกไตรมาส/ ดําเนินการสุํมตรวจเยี่ยม บ๎าน
ตามรอบของการนเิ ทศ
- การติดตามเอกสาร/ การเบิกจํายคําตอบแทนตํางๆ แกํเจ๎าหน๎าที่และผ๎ูปุวย ตามแนวทางการ
จัดสรรงบประมาณของกองทนุ โลก (SSF) ตามทีก่ าํ หนดไว๎ในโครงการ
๒.๔ งบดําเนนิ การจากสํานักงานปลดั กระทรวงสาธารณสุข (งบผตู๎ รวจ)
- คัดกรองผู๎ปุวยวัณโรคเสมหะพบเช้ือรายใหมํในกลํุมเสี่ยง (ชดเชยคําวัสดุวิทยาศาสตร๑ในการ
วินิจฉัยและคาํ ตอบแทนนอกเวลาทาํ การสาํ หรบั โรงพยาบาล เฉลี่ยให๎ตามผลงาน)
- การผลติ ส่อื เทคโนโลยเี พื่อใชเ๎ ผยแพรํองคค๑ วามรูเ๎ กย่ี วกับวณั โรค (ชดุ นทิ รรศการเคลื่อนที)่
- การประชมุ ถอดบทเรียนการดาํ เนินงานวณั โรค
- พัฒนาศักยภาพบุคลากรสาธารณสุข และติดตามความก๎าวหน๎าของการดําเนินงานวัณโรคใน
จงั หวัดสุพรรณบรุ ี

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 142

- นิเทศงานเพื่อสนับสนุนการดําเนินงาน DOTS และพัฒนาระบบสารสนเทศ ด๎วยโปรแกรม
TBCM

๓. วเิ คราะห์ผลการดาเนนิ งานในเชงิ ปรมิ าณ(OUTPUT) และเชิงคุณภาพ(OUTCOME/IMPACT)
ผลการดาเนนิ งานในเชิงปริมาณ

สาํ หรบั การประเมนิ ผลงานรอบปีงบประมาณ ๒๕๕๖ พบวํา จากข๎อมูลภาพรวมมีผู๎ปุวย วัณโรค
ทงั้ หมด ๗๓๙ ราย เปน็ ผ๎ปู วุ ยวัณโรคปอดรายใหมํเสมหะพบเช้ือ ๔๔๕ ราย ผ๎ูปุวยวัณโรคปอดเสมหะไมํพบ
เชื้อ(เสมหะลบ) ๑๗๔ ราย ผ๎ูปุวยวัณโรคนอกปอด ๙๕ ราย และผู๎ปุวยกลับเป็นซํ้า ๒๕ ราย โดยเฉลี่ย ๑๐
อําเภอ พบวํายังไมํบรรลุเปูาหมายของตัวชี้วัด คืออัตราความสําเร็จการรักษา (Success Rate) ร๎อยละ
๘๓.๘๒ อัตราการขาดยา ร๎อยละ ๒.๙๒ อัตราการเสียชีวิต ร๎อยละ ๑๐.๑๑ อัตราการรักษาล๎มเหลวใน
ผป๎ู ุวยวณั โรค ร๎อยละ ๑.๕๗ และพบวาํ มผี ป๎ู ุวยวัณโรคเชอ้ื ดือ้ ยาหลายขนาน รวมท้งั สิน้ ๓ ราย

สาเหตสุ ําคญั ท่ที าํ ให๎ผ๎ูปุวยรักษาไมสํ าํ เรจ็ มีปัญหาการรักษาล๎มเหลว ๗ ราย ซึ่งมีเพียง ๓ รายท่ีมี
ผลการเพาะเช้ือวําเป็นวัณโรคเชื้อดื้อยาหลายขนาน (MDR-TB) สํงกลับไปรักษาหนํวยบริการเดิมโดย
รับประทานยาเดิมตํอ ๑ ราย แพทย๑ให๎การรักษาด๎วยยาขนานที่สอง (2 line drug) ๒ ราย และเสียชีวิต ๑
ราย โดยแนวโน๎มอัตราความสําเร็จการรักษา (Success Rate) เพ่ิมสูงข้ึน และอัตราการรักษาล๎มเหลวใน
ผู๎ปุวยวัณโรคลดลง สํวนอัตราการขาดยาเพิ่มสูงขึ้นกวํา ๒ ปีแรก และอัตราการเสียชีวิตในผ๎ูปุวยวัณโรค
ใกลเ๎ คียงกนั และเป็นอตั ราตายทีส่ ูง เมือ่ เปรียบเทยี บกับปีงบประมาณ ๒๕๕๕

สวํ นตวั ช้ีวัดในด๎านอื่นๆ ผู๎ติดเช้ือ HIV รายเกําได๎รับการสัมภาษณ๑เพื่อคัดกรองวัณโรคคร้ังลําสุดที่มา
รบั บรกิ าร ร๎อยละ ๑๐๐ ผ๎ปู ุวยวณั โรครกั ษาซาํ้ ที่ไดร๎ ับการตรวจหาความไวตํอยาวัณโรคระบบที่ ๑ ร๎อยละ
๑๐๐ มีระบบฐานข๎อมูลวัณโรคอิเล็กทรอนิกส๑ทุกโรงพยาบาล ครอบคลุมแล๎วภายในปี ๒๕๕๖ และเรํงรัดการ
ค๎นหาผป๎ู ุวย วณั โรคดอื้ ยาหลายขนาน ในกลุมํ ผู๎ปุวยรักษาซ้าํ รอ๎ ยละ ๑๐๐ สามารถดําเนินงานได๎บรรลุตาม
เปาู หมาย

สํวนการดําเนิน เรํงรัดการคัดกรองค๎นหาผู๎ปุว ยวัณโรคในกลุํมท่ีมีความเส่ียงสูง ในชุมชนแล ะ
เรือนจํา ภายในปีงบประมาณ ๒๕๕๖ จํานวนผ๎ูที่มีอาการสงสัยวัณโรคที่ได๎รับการคัดกรองสํงตรวจเสมหะ
๙,๐๓๗ ราย จํานวนผ๎ูที่ได๎รับการวินิจฉัยเป็นวัณโรค ๓๕๘ และผู๎ท่ีได๎รับการรักษา ๓๕๖ ราย เนื่องจาก
เสียชวี ติ ๑ ราย และสํงตํอไปรักษาหนํวยบริการอ่ืนนอกเขตจังหวัดสุพรรณบุรี ๑ ราย สํวนการคัดกรอง
ค๎นหาผป๎ู วุ ยวัณโรคในเรอื นจําน้นั ได๎ดําเนินการอบรมอาสาสมคั รในเรอื นจาํ จาํ นวน ๒๐๐ ราย โดยคัดกรอง
พบผูท๎ ม่ี อี าการสงสัย วัณโรคทีไ่ ด๎รบั การคดั กรองสํงตรวจเสมหะ ๔๓๘ ราย จํานวนผทู๎ ี่ได๎รับการวินิจฉัยเป็น
วัณโรค ๒๖ และผท๎ู ไ่ี ด๎รบั การรักษา ๒๖ ราย

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 143

วเิ คราะหผ์ ลงานของจงั หวดั ในเชงิ คุณภาพ
เมอ่ื ประเมนิ ผลการดําเนนิ งานรายอําเภอพบวํา อําเภอท่ีมีผลสําเร็จของการรักษามากกวําร๎อยละ

๙๐ มจี ํานวน ๔ อําเภอ ไดแ๎ กํ อําเภออํทู อง (๙๔.๔๔%) อําเภอเดิมบางนางบวช (๙๑.๔๒%) อําเภอสามชุก
(๙๑.๓๐%) และอําเภอหนองหญา๎ ไซ (๙๐.๖๒%) ปญั หาสําคญั ท่ีทาํ ให๎การดําเนินงานวัณโรคในหลายอําเภอ
ยงั ไมบํ รรลุเปาู หมายคือ

๑. การเสียชีวิต ผู๎ปุวยวัณโรคที่เสียชีวิตท้ังหมด ๔๕ ราย สะท๎อนให๎เห็นวําผ๎ูปุวยเข๎าสํู
ระบบการรักษาลําช๎า เป็นผู๎ปุวยสูงอายุ มาโรงพยาบาลเม่ือมีอาการมากแล๎ว ผ๎ูปุวยติดเช้ือเอดส๑รํวมด๎วย
บางรายมโี รคเร้ือรงั ประจําตัว หรือผู๎ปุวยท่ีมีอาการหนักมาโรงพยาบาลด๎วยโรคอ่ืนๆ แตํตรวจพบวําเป็นวัณ
โรคด๎วย

๒. อัตราการขาดยาเพม่ิ สงู ขน้ึ ยังไมํบรรลุเปูาหมายของตัวช้ีวัด และแสดงให๎เห็นถึงปัญหา
ในด๎านการควบคุมกํากับติดตามของเจ๎าหน๎าท่ี TB Clinic และเจ๎าหน๎าที่ผู๎เป็นพ่ีเล้ียงกํากับการรับประทาน
ยาในชมุ ชน ซึ่งจากการประเมินมาตรฐานในรอบปีงบประมาณ ๒๕๕๖ พบวาํ ผป๎ู วุ ยวัณโรคเสมหะพบเช้ือทุก
รายท่ีต๎องได๎รับการกํากับการรับประทานยาโดยอยํางน๎อยร๎อยละ 50 ของพ้ืนที่เป็นเจ๎าหน๎าท่ีสาธารณสุข
หรือ อาสาสมัครสาธารณสขุ หรือแกนนาํ ชุมชนที่ได๎รับการอบรม ยังดาํ เนินงานไดไ๎ มํครอบคลุมครบถ๎วนตาม
เกณฑ๑ เนื่องจากมบี ุคลากรไมํเพยี งพอและเจ๎าหนา๎ ที่มภี าระงานมาก

๓. ยังคงมีการรักษาล๎มเหลว แม๎แนวโน๎มจะลดลงในแตํละปี ซึ่งปัญหาการรักษาล๎มเหลว
๗ ราย มีเพียง ๓ รายท่ีมีผลการเพาะเชื้อวําเป็นวัณโรคเช้ือด้ือยาหลายขนาน (MDR-TB) สํงกลับไปรักษา
หนํวยบริการเดิมโดยการรับประทานยาเดิมตอํ ๑ ราย แพทย๑ใหก๎ ารรกั ษาด๎วยยาขนานที่สอง (2 line drug)
๒ ราย และเสยี ชวี ติ ๑ ราย สาเหตุหน่ึงคือการตรวจทางห๎องปฏิบัติการไมํตอบสนองแนวทางการรักษา คือ
ได๎ผลช๎า และสํวนใหญผํ ลการเพาะเชือ้ ไมขํ ึน้ แมจ๎ ะเก็บสงํ หลายครั้ง

๔. ปัญหาอุปสรรคและขอ้ เสนอแนะ

๔.๑ อัตราผ๎ูปุวยเสยี ชีวติ สงู อัตราการขาดยาสูง และการรักษาท่ีล๎มเหลว ทําให๎อัตราความสําเร็จ
ตาํ่ ลงไปดว๎ ย จึงไมบํ รรลุตามเปูาหมาย สาเหตดุ ังไดก๎ ลําวไวข๎ า๎ งตน๎ ในชวํ งวิเคราะห๑ผลงานของจังหวัดใน
เชิงคุณภาพ แตํเน่ืองจากเป็นข๎อมูลจากการบอกเลําจากการนิเทศงาน จึงควรมีการ ศึกษาสาเหตุการ
เสียชีวิตและสาเหตุของการขาดยา อยํางจริงจังในรูปแบบงานวิจัย หรือเก็บสถิติข๎อมูลอยํางชัดเจน เพื่อ
นาํ มาใช๎อ๎างองิ และวิเคราะห๑ปัญหาของพ้นื ทีแ่ ละนํามาปรับปรุงพัฒนาแก๎ไขตํอไป ซึ่งขณะน้ีกําลังดําเนินการ

อยูํ รวมทั้งควรมีการติดตามกํากับและประเมินผลการดําเนินกิจกรรมดูแลผู้ป่วยเป็นระยะๆ เช่น การเป็นพ่ี

เลี้ยงกาํ กับการกนิ ยา การเยีย่ มตดิ ตามผปู้ ่วยของโรงพยาบาล/ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลที่ดูแลผู้ป่วย
อยา่ งเข้มงวดและต่อเน่อื ง เพือ่ ป้องกนั การขาดการรกั ษาซง่ึ จะสง่ ผลให้อัตราความสําเรจ็ ตาํ่ ลงไปดว๎ ย

๔.๒ ผู๎ปุวยเข๎าสูํระบบการรักษาลําช๎า แนวทางการแก๎ปัญหาของจังหวัดสุพรรณบุรี ยังต๎องเน๎น
การเรงํ รัดคน๎ หาเชงิ รุกเพมิ่ มากขึน้ / คัดกรองผ๎มู อี าการสงสัยวัณโรคในกลุํมเสี่ยงตํางๆ ได๎แกํ ผ๎ูสัมผัสโรครํวม

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 144

บา๎ น ผูต๎ ิดเชอ้ื /ผู๎ปวุ ยเอดส๑ ผูส๎ ูงอายุ ผ๎ูปุวยโรคเรื้อรัง ผู๎ต๎องขังเรือนจํา ฯลฯ ในชุมชนและสถานบริการ
อยํางตํอเนื่อง การสํงเสมหะเพาะเช้ือที่รวดเร็ว การเก็บเสมหะอยํางมีคุณภาพ และมีระบบรายงานผลการ
ตรวจเสมหะท่รี วดเรว็ เพ่ือใหแ๎ พทย๑สามารถวินจิ ฉัยและใชเ๎ ปน็ แนวทางการรักษาที่มีประสทิ ธภิ าพตํอไป

๔.๓ ปญั หาในการนําระบบฐานขอ๎ มูลวัณโรคอิเล็กทรอนิกส๑ มาใช๎ในทุกโรงพยาบาล ดังน้ันจึงต๎องทํา
การเรํงรัดการพัฒนาบุคลากรในการบันทึกข๎อมูลในโปรแกรม TBCM ท้ังในหนํวยบริการของโรงพยาบาล
และโรงพยาบาลสํงเสริมสุขภาพตําบลน้ัน ได๎ดําเนินการครอบคลุมทุกพื้นที่แล๎ว แตํยังคงมีปัญหาในระบบ
ของหนํวยบริการบางแหํง ซ่ึงได๎นิเทศติดตามแก๎ไขเป็นระยะ เพ่ือให๎สามารถนําข๎อมูลจากโปรแกรมมาใช๎ใน
การควบคุมกํากับและประมวลผล ทําให๎การติดตามผ๎ูปุวยในชุมชนรวดเร็วขึ้น ผู๎ปุวยขาดยาน๎อยลง การ
นิเทศติดตาม ทุกระดับ/ทุกไตรมาสอยํางเข๎มข๎น การประชุมติดตามความ ก๎าวหน๎าทุกไตรมาสเพ่ือ
วเิ คราะห๑ปัญหาทีแ่ ทจ๎ ริงในเชงิ ลึกแล๎วนาํ มาปรับปรุงพัฒนาแก๎ไขในพื้นทต่ี ํอไป

๕. เปาู หมายการควบคุมปูองกนั โรควณั โรคปีงบประมาณ ๒๕๕๖
- อัตราความสาํ เรจ็ การรักษา (Success Rate) มากกวําหรอื เทํากับรอ๎ ยละ ๙๐

หน่วยงาน/อาเภอ ผลการดาํ เนินงานปีงบประมาณ ๒๕๕๖

เมืองสพุ รรณบุรี เปูาหมาย ผลงาน ร้อยละ
สองพน่ี ้อง
เดิมบางนางบวช 106 90 84.90
สามชกุ
ศรปี ระจันต์ 69 5 72.46
บางปลาม้า
อ่ทู อง 35 32 91.4
ดอนเจดยี ์
ดา่ นช้าง 23 21 91.30
หนองหญา้ ไซ
26 23 88.46
รวมทงั้ จังหวัด
26 21 80.07
ระดับจังหวดั ในปีท่ีผ่านมา
36 34 94.44

36 4 66.66

56 49 87.50

32 29 90.62

๔๔๕ ๓๗๓ ๘๓.๘๒

๓๙๖ ๓๒๒ ๘๑.๓๑

เมือ่ ประเมินผลการดําเนินงานรายอําเภอ พบวาํ อาํ เภอที่มผี ลสาํ เร็จของการรักษามากกวําร๎อยละ
๙๐ มีจาํ นวน ๔ อําเภอ ได๎แกํ อําเภออํูทอง (๙๔.๔๔%) อําเภอเดิมบางนางบวช (๙๑.๔๒%) อําเภอสามชุก

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 145

(๙๑.๓๐%) และอาํ เภอหนองหญ๎าไซ (๙๐.๖๒%) แตโํ ดยเฉลยี่ ๑๐ อาํ เภอ ในภาพรวมของจังหวัด พบวํายัง
ไมํบรรลุเปูาหมายของตัวช้ีวัด คืออัตราความสําเร็จการรักษา (Success Rate) ร๎อยละ ๘๓.๘๒ ซ่ึงจักได๎
ดําเนินการเพื่อพัฒนาปรับปรุงแก๎ไขปัญหาตํางๆ ดังที่ได๎กลําวมาข๎างต๎นที่สํงผลให๎อัตราความสําเร็จการ
รักษาต่ําลงนั้น เชํน การเสียชีวิต การขาดยาในผู๎ปุวย ฯ เพ่ือให๎สามารถบรรลุเปูาหมายของการดําเนินงาน
ควบคุมปอู งกนั โรควัณโรคตอํ ไป

งานปอู งกัน ควบคมุ โรคไข้เลอื ดออกจังหวัดสุพรรณบรุ ี

ในปีงบประมาณ ๒๕๕๖ สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรีจัดทําโครงการปูองกัน ควบคุม
โรคไขเ๎ ลอื ดออกจังหวดั สุพรรณบรุ ี จํานวน ๓ โครงการ ไดแ๎ กํ

๑. โครงการเฝูาระวังปูองกัน ควบคุมโรคไข๎เลือดออกจังหวัดสุพรรณบุรี งบประมาณ ๑๙๐,๐๐๐
บาท จากงบประมาณ PPA ของสํานกั งานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบุรี โดยมกี ิจกรรม ดังนี้

- พฒั นาเครอื ขํายสขุ ภาพเพื่อค๎นหาผ๎ูปวุ ยและรวํ มกนั แก๎ไขปัญหาโรคไขเ๎ ลือดออก
- พัฒนาการตรวจวินิจฉัยโรคไข๎เลือดออกเบ้ืองต๎น สําหรับบุคลากรสาธารณสุขทุกระดับ
และรํวมกนั แกไ๎ ขปญั หาโรคไข๎เลอื ดออกในพน้ื ท่ี
- นเิ ทศติดตามการดําเนินงาน
๒. โครงการเฝูาระวังปูองกัน ควบคุมโรคไข๎เลือดออกพื้นที่จังหวัดสุพรรณบุรี งบประมาณ
๕๐,๐๐๐ บาท จากงบประมาณ Non-UC จากกรมควบคุมโรค โดยมีกิจกรรม ดงั น้ี
- สนับสนุนการรณรงค๑แก๎ไขปัญหาโรคไข๎เลือดออกในพ้ืนที่ โดยการผลิตส่ือ
ประชาสัมพนั ธ๑ สนบั สนนุ การรณรงคข๑ องชมุ ชน
๓. โครงการเฝูาระวังปูองกัน ควบคุมโรคไข๎เลือดออกพื้นที่จังหวัดสุพรรณบุรี งบประมาณ
๑๕,๗๔๐ บาท จากงบประมาณ Non-UC ของสํานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบุรี โดยมกี จิ กรรม ดงั น้ี
- พัฒนาเครือขํายสุขภาพเพือ่ ค๎นหาผปู๎ วุ ยและรวํ มกนั แก๎ไขปัญหาโรคไข๎เลือดออกในพืน้ ที่
โดยมีวตั ถปุ ระสงค์ในภาพรวม คือ
๑. เพื่อลดอัตราปุวยและอัตราปวุ ยตายของโรคไข๎เลอื ดออกอยํางรวดเรว็
๒. เพอ่ื เรํงรัดใหม๎ ีการกาํ จัดลูกนา้ํ ยงุ ลายและยงุ ลายกํอนเกิดโรคและควบคุมโรคโดยเร็วเม่ือเกดิ โรค
๓. สงํ เสริมใหม๎ ีการเฝาู ระวัง ปอู งกัน แกไ๎ ขปญั หาการแพรรํ ะบาดโรคไขเ๎ ลอื ดออกโดยชุมชน
เปาู หมาย
ดําเนนิ การเฝาู ระวงั ปอู งกนั และแกไ๎ ขปญั หาโรคไข๎เลือดออก โดยท๎องถิ่นและชุมชนมีสํวนรํวม โดย
การใสํทรายทีมีฟอสในภาชนะใสํน้ํา การทําลายแหลํงเพาะพันธ๑ุยุงลาย การพํนเคมีในพื้นท่ีจังหวัด
สพุ รรณบรุ ี
ผลการดําเนินงานปูองกันควบคุมโรคไข๎เลือดออก จังหวัดสุพรรณบุรี ในภาพรวมของประเทศไทย
มีอัตราปุวยตํอประชากรแสนคน เทํากับ ๒๓๘.๔๒ อัตราปุวยตาย ร๎อยละ ๐.๐๙ ภาคกลาง มีอัตราปุวย

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 146

ตํอประชากรแสนคน เทํากับ ๑๗๑.๑๙ อัตราปุวยตาย ร๎อยละ ๐.๐๖ เขตตรวจราชการท่ี ๔ (Zone ๔)
มีอัตราปุวยตํอประชากรแสนคน เทํากับ ๑๐๙.๐๓ อัตราปุวยตาย ร๎อยละ ๐.๐๔ และจังหวัดสุพรรณบุรี
มีอัตราปวุ ยตอํ ประชากรแสนคน เทํากับ ๗๔.๔๙ ไมํมีผ๎ปู วุ ยเสียชวี ิต

สรปุ จานวนผปู้ ุวย อัตราปุวย อัตราปวุ ยตายดว้ ยโรคไข้เลือดออก (รวม) ปี พ.ศ. ๒๕๕๖

(Number of cases, deaths, morbidity rate, mortality rate,casefatality rate, Thailand 2556

D.H.F,Total (26,27,66))

Reporting areas cases Morbidity ratedeaths CFR(%) Mortality rate จานวน

/100000 Pop. /100000 pop. ประชากร

Total (ประเทศ) 152768 238.42 132 0.09 0.21 64076033

Central Region (ภาคกลาง)37209 171.19 21 0.06 0.10 21734984

Zone:4 3699 109.03 3 0.08 0.09 3392715

Kanchanaburi 505 60.20 1 0.20 0.12 838914

Nakhon Pathom 1240 143.18 2 0.16 0.23 866064

Ratchaburi 1319 156.52 0 0.00 0.00 842684

Suphan Buri 632 74.49 0 0.00 0.00 845053

Zone:5 2371 141.82 1 0.04 0.06 1671831

Phetchaburi 740 158.77 0 0.00 0.00 466079

Prachuap Khiri Khan 420 81.94 1 0.24 0.20 512568

Samut Sakhon 939 188.14 0 0.00 0.00 499098

Samut Songkhram 272 140.14 0 0.00 0.00 194086

ท่ีมา สาํ นักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข

สรปุ สถานการณ์โรคไขเ้ ลอื ดออก ปี พ.ศ. ๒๕๕๖
นบั ต้งั แตวํ ันท่ี ๑ มกราคม ๒๕๕๖ ถึงวนั ท่ี ๓๑ ธนั วาคม ๒๕๕๖ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี มีผู๎ปุวยโรค
ไข๎เลอื ดออกรวม (๒๖,๒๗,๖๖) จาํ นวนทั้งสน้ิ ๖๓๒ ราย คิดเป็นอตั ราปวุ ย ๗๔.๔๙ ตํอประชากรแสนคน
ไมํมรี ายงานผูป๎ ุวยเสยี ชีวิต
พบผู๎ปุวยเพศชายมากกวําเพศหญิง โดยพบเพศชาย ๓๒๓ ราย เพศหญิง ๓๐๙ ราย อัตราสํวน
เพศชาย ตอํ เพศหญงิ เทาํ กับ ๑.๐๕ : ๑
กลํุมอายุท่ีพบสูงสุดคือกลุํมอายุ ๑๐ - ๑๔ ปี อัตราปุวยตํอประชากรแสนคนเทํากับ ๒๔๗.๓๕
ราย รองลงมาคือ กลุํมอายุ ๕ - ๙ ป,ี ๑๕ - ๒๔ ปี, ๒๕ - ๓๔ ป,ี ๐ - ๔ ปี, ๓๕ - ๔๔ ป,ี ๔๕ - ๕๔ ปี,

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 147

๖๕ ปี ขึ้นไป, ๕๕ - ๖๔ ปี อัตราปุวยเทํากับ ๑๗๔.๗๒, ๑๖๐.๕๔, ๗๘.๑๙, ๖๗.๗๘, ๒๘.๘๘, ๒๒.๕๕,
๑๓.๓๔ และ ๙.๙๙ ราย ตามลาํ ดับ

อาชีพที่มีจํานวนผ๎ูปุวยสูงสุดคือนักเรียน จํานวนผู๎ปุวยเทํากับ ๓๓๙ ราย รองลงมาคือ อาชีพ
รับจ๎าง, อาชีพในปกครอง, อาชีพเกษตร, อาชีพงานบ๎าน, อาชีพค๎าขาย, อาชีพอ่ืนๆ, อาชีพครู, อาชีพ
ราชการ, อาชีพบุคคลากรสาธารณสุข, อาชีพทหาร/ตํารวจ, อาชีพนักบวช, อาชีพประมง, อาชีพอาชีพ
พิเศษ, อาชีพเล้ียงสัตว๑, จํานวนผู๎ปุวยเทํากับ ๑๖๕, ๖๐, ๓๕, ๘, ๘, ๔, ๔, ๓, ๒, ๒, ๑, ๑, ๐, ๐ ราย
ตามลาํ ดบั

พบผป๎ู วุ ยสูงสดุ ในเดอื น มกราคมจํานวนผ๎ูปุวย เทํากับ ๙๘ ราย จํานวนผ๎ูปุวยเดือนธันวาคม น๎อย
กวําเดือนพฤศจิกายน จํานวนผู๎ปุวยเดือนธันวาคม เทํากับ ๒๐ ราย สํวนเดือนพฤศจิกายน เทํากับ ๖๓
ราย โดยมรี ายงานผ๎ปู ุวยเดือนมกราคม ๙๘ ราย กุมภาพันธ๑ ๖๘ ราย มีนาคม ๖๑ ราย เมษายน ๓๗ ราย
พฤษภาคม ๒๔ ราย มิถุนายน ๓๕ ราย กรกฏาคม ๔๑ ราย สิงหาคม ๕๗ ราย กันยายน ๗๐ ราย ตุลาคม
๕๘ ราย พฤศจกิ ายน ๖๓ ราย ธันวาคม ๒๐ ราย

พบผ๎ปู วุ ยในเขตเทศบาลเทํากับ ๘๒ ราย ในเขตองคก๑ ารบรหิ ารตําบลเทํากับ ๕๕๐ ราย พบผู๎ปุวย
ในเขตองค๑การบริหารสํวนตําบลมากกวําในเขตเทศบาล โดยจํานวนผ๎ูปุวยในเขตองค๑การบริหารสํวนตําบล
เทํากบั รอ๎ ยละ ๘๗.๐๓ สํวนผ๎ูปุวยในเขตเทศบาล เทํากบั ร๎อยละ ๑๒.๙๗

ผ๎ปู วุ ยเขา๎ รับการรกั ษาที่ โรงพยาบาลศนู ย๑เทํากับ ๒๑๔ ราย โรงพยาบาลทั่วไป เทํากับ ๑๙๑ ราย
โรงพยาบาลชมุ ชน เทาํ กับ ๑๖๗ ราย คลินกิ โรงพยาบาลเอกชน เทาํ กบั ๖๐ ราย

อําเภอที่มีอัตราปุวยตอํ ประชากรแสนคนสงู สดุ คืออําเภอสองพ่นี อ๎ ง อัตราปุวยเทํากับ ๑๓๙.๙๔ ตํอ
ประชากรแสนคน รองลงมาคือ อําเภอเมืองฯ, อําเภอบางปลาม๎า, อําเภอศรีประจันต๑, อําเภอเดิมบางนาง
บวช, อําเภอหนองหญ๎าไซ, อําเภออูํทอง, อําเภอดอนเจดีย๑, อําเภอดํานช๎าง, อําเภอสามชุก, อัตราปุวย
เทํากับ ๑๑๐.๘๘๗, ๗๕.๕๘, ๗๒.๑๖, ๕๕.๗๒, ๔๑.๗๖, ๔๑.๗๓, ๔๐.๐๙, ๓๐.๑๘, ๑๖.๗๑ ราย
ตามลําดับ

อตั ราป่ วยต่อประชากรแสนคน ด้วยโรค ไข้เลอื ดออกรวม(26,27,66) จาแนกตามพนื้ ที่

จงั หวดั สุพรรณบุรี ระหว่างวนั ท่ี 1 มกราคม 2556 ถงึ วนั ที่ 31 ธันวาคม 2556

160 139.94
140
120 110.87

อัตรา ่ปวย/แสน100 75.58 72.16
80
55.72
60 41.73 41.76
40 30.18 40.09 16.71

20

0
เมือง เดิมบางนาง ดา่ นชา้ ง บางปลามา้ ศรีประจนั ต์ ดอนเจดีย์ สองพี่นอ้ ง สามชกุ อทู่ อง หนองหญา้ ไซ

บวช

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 148

อตั ราป่ วยต่อประชากรแสนคน ด้วยโรค ไข้เลอื ดออกรวม(26,27,66) จาแนกตามกลุ่มอายุ
จังหวดั สุพรรณบุรี ระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2556 ถึงวนั ท่ี 31 ธันวาคม 2556

อตั ราป่ วย/แสน 247.35
300
250

200 174.72 160.54

150

100 67.78 78.19

50 28.88 22.55 9.99 13.34

0

0 - 4 5 - 9 10 - 14 15 - 24 25 - 34 35 - 44 45 - 54 55 - 64 65 + กลุ่มอายุ

จานวนผ้ปู ่ วยด้วยโรค ไข้เลอื ดออกรวม(26,27,66) จาแนกตามอาชีพ จงั หวดั
สุพรรณบุรี ระหว่างวนั ท่ี 1 มกราคม 2556 ถงึ วนั ท่ี 31 ธันวาคม 2556

400 339
350

300
จานวน ่ปวย(ราย)
250
เกษตร
ข้าราชการ200 165
ัรบจ้าง,กรรมกร
150
ค้าขาย
งานบ้าน10035 60
นักเ ีรยน50
ทหาร,ตารวจ38821440102
ประมง
0
ค ูร
่ือนๆอ ีพ
ไ ่มทราบอา ีชพ/ในปกครอง
เ ้ีลยงสัตว์
นักบวช
อา ีชพพิเศษ
ุบคลากรสาธารณ ุสข

จานวนผู้ป่ วย(ราย) จานวนผู้ป่ วยด้วยโรค ไข้เลอื ดออกรวม(26,27,66) จาแนกรายเดอื น จ.สุพรรณบุรี

120 เปรียบเทยี บข้อมูลปี 2556 กบั ค่ามธั ยฐาน 5 ปี ย้อนหลงั

100 98

80 57 70 58 63

60 68 61

40 37 35 41 20
20 24

0
Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec

เดอื น

Median 2556

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 149

อตั ราป่ วยต่อประชากรแสนคน ด้วยโรค ไข้เลอื ดออกรวม(26,27,66) จงั หวดั สุพรรณบุรี

ปี พ.ศ. 2544-2556

140

120 127.47 125.81

100 88.56 72.39 76.71
75.35 74.49
72.49 68.24
80
61.78

60 70.70 70.70

40 50.59

20

0
2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552 2553 2554 2555 2556

อัตราปุวยโรคไข้เลือดออก พ.ศ. ๒๕๕๖ เปรียบเทียบกับค่ามัธยฐาน ๕ ปีย้อนหลัง (๒๕๕๑-๒๕๕๕)

จาแนกรายอาเภอ จงั หวัดสพุ รรณบุรี

ลา ผลสาเร็จ/ อาเภอ อาเภอ อาเภอ อาเภอ อาเภอ อาเภอ อาเภอ อาเภอ อาเภอ อาเภอ รวม

ดบั ตัวชวี้ ดั เมืองฯ เดิม ดา่ น บาง ศรี ดอน สองพ่ี สามชกุ อทู่ อง หนอง

บางฯ ชา้ ง ปลาม้า ประจนั ต์ เจดีย์ น้อง หญา้ ไซ

๑ อตั ราปุวย/ เปาู หมาย ๑๕๓.๘๓ ๔๔.๘๒ ๔๒.๔๓ ๗๐.๗๘ ๑๐๐.๘๑ ๒๘.๙๑ ๑๑๖.๒๖ ๓๖.๒๑ ๗๘.๙๘ ๕๔.๑๕ ๗๖.๗๔

ประชากรแสน Median

คน ๕๑-๕๕

(๒๕๕๖) ผลงาน ๑๑๐.๘๗ ๕๕.๗๒ ๓๐.๑๘ ๗๕.๕๘ ๗๒.๑๖ ๔๐.๐๙ ๑๓๙.๙๔ ๑๖.๗๑ ๔๑.๓๗ ๔๑.๗๖ ๗๔.๔๙

ร๎อยละ ล ด ล ง เพิ่มขึ้น ล ด ล ง เพ่ิมข้ึน ล ด ล ง เพ่ิมข้ึน เ พ่ิ ม ข้ึ น ล ด ล ง ล ด ล ง ล ด ล ง ล ด ล ง

๓๘.๗๕ ๑๙.๕๖ ๔๐.๕๙ ๖.๓๕ ๓๙.๗๐ ๒๗.๘๙ ๑๖.๙๒ ๑๑๖.๗๐ ๘๙.๒๖ ๒๙.๖๗ ๒.๙๘

๒ อตั ราปวุ ยตาย เปาู หมาย ๐.๑๒ %

(%)(๒๕๕๖) ไมํเกนิ

๐.๑๒ %

ผลงาน ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐

ร๎อยละ

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 150

อตั ราป่ วยตอ่ แสนประชากร

200

153.83
150 139.94
116.26
110.87 100.81
75.5870.7872.16 78.98
100 74.7469.74

50 55.7244.8230.1842.43 40.0928.91 36.21 41.73 41.7654.15
16.71

0

จงั หวดั เมือง เดิมบางนาง ด่านชา้ ง บางปลามา้ ศรีประจนั ต์ ดอนเจดีย์ สองพีน่ อ้ ง สามชุก อูท่ อง หนองหญา้
บวช ไซ

ปี 2556 มธั ยฐาน 5 ปี

คํามัธยฐานอัตราปุวยตํอประชากรแสนคนด๎วยโรคไข๎เลือดออก ๕ ปี จากอัตราปุวยปี ๒๕๕๑-

๒๕๕๕เทํากับ ๗๖.๗๔ จากอัตราปุวยในปี ๒๕๕๖ เทํากับ ๗๔.๔๙ อัตราปุวยลดลงร๎อยละ ๒.๙๘ ของ

คํามธั ยฐาน ๕ ปี เทียบจากอตั ราปวุ ยปี ๒๕๕๑-๒๕๕๕ และอัตราปุวยตายด๎วยโรคไข๎เลือดออก เทํากับร๎อย

ละ ๐.๐๐

จากข๎อมูลในอดีต พบวํา จังหวัดสุพรรณบุรีในภาพรวมตั้งแตํ ปี พ.ศ. ๒๕๔๙ เป็นต๎นมา แนวโน๎มของการ

เกดิ โรคจะมีอตั ราปุวยระดับต่าํ ตดิ ตอํ กนั ๒ ปี และสูงขน้ึ ในปีที่ ๓ สลบั กนั ไป โดยจะเห็นไดว๎ าํ อตั ราปุวยในระดับไมํสูง

มากนักติดตํอกัน ๒ ปีคือ ปี พ.ศ. ๒๕๔๙ - ๒๕๕๐ และมีอัตราปุวยสูงขึ้นในปีที่ ๓ คือ ปี พ.ศ. ๒๕๕๑ และลดลงมา

โดยมอี ตั ราปุวยนอ๎ ยลงตดิ ตํอกัน ๒ ปี ในปี พ.ศ. ๒๕๕๒ - ๒๕๕๓ และสูงขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๕๔ ตํอมาลดลงในปี พ.ศ.

๒๕๕๕ - ๒๕๕๖ จากรปู แบบดงั กลําวกม็ ีแนวโนม๎ วาํ ในปี พ.ศ. ๒๕๕๗ จะมอี ัตราปวุ ยทอ่ี ยูํในระดับสูง

จากกระบวนการดําเนินงานในปีงบประมาณ ๒๕๕๖ ซ่ึงมีการระบาดของโรคไข๎เลือดออกท่ัว

ประเทศ จึงมีมาตรการจากสํวนกลางให๎ดําเนินการอยํางเข๎มข๎นทั่วประเทศ เชํน การจัดต้ัง war room ใน

ระดับจังหวัดและอําเภอที่มีการระบาดเพื่อดําเนินการติดตามสถานการณ๑ ปูองกันควบคุมโรคในพ้ืนที่

มาตรการ ๕ เสอื การปูองกนั การเกดิ ของลกู นาํ้ ยุงลายและปอู งกันการถูกยุงกัดโดยสนับสนุนโลช่ันทากันยุง

การติดตามผล การสํารวจลูกน้ํายุงลายการทําลายแหลํงเพาะพันธ๑ุ ระบบการเฝูาระวังโรค การรายงาน

โรค การสอบสวนโรค การควบคมุ โรค อยํางรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ เป็นต๎น และผลลัพธ๑ทําให๎เกิดอัตรา

ปวุ ยตํอประชากรแสนคนเทํากับ ๗๔.๔๙ ลดลงร๎อยละ ๒.๙๘ เม่ือเทียบกับคํามัธยฐานของอัตราปุวย ๕ ปี

ย๎อนหลงั

ปัจจยั ทม่ี ีตอํ ผลสําเรจ็ ดังทก่ี ลําวมาแลว๎ นัน้ สรปุ ได๎วาํ เกดิ จากปัจจัยหลายๆ ประการดังนี้

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 151

๑. ระบบบริหารจัดการของทุกระดับ เชํน war room, มาตรการ ๕ เสือ, การสํงตํอผู๎ปุวยและ

แพทย๑ ที่ปรกึ ษาในหนวํ ยงานและระหวํางหนํวยงาน, Dengue corner

๒. การสนับสนุนทรัพยากรในการดําเนินการปูองกันควบคุมโรคลํวงหน๎า เชํน ทรายทีมีฟอส,

เคมภี ัณฑ๑

๓. ระบบการเฝาู ระวงั โรค การรายงานโรค การสอบสวนโรค และการควบคุมโรค ทดี่ ําเนนิ การ โดย

ทีม SRRT ระดบั อาํ เภอ, ระดับตาํ บล, อสม. และ องคก๑ รปกครองสํวนทอ๎ งถ่นิ

๔. ระบบนิเทศตดิ ตาม กาํ กบั และประเมินผลการดาํ เนินงานตามโครงการอยํางเขม๎ ขน๎ ตอํ เน่ือง

และอปุ สรรคตํอการดาํ เนนิ งาน สรุปไดด๎ งั นี้

๑. ในบางรายยังพบวํามีการรายงานโรคช๎า โดยต้ังแตํการวินิจฉัยของแพทย๑ไปจนถึงพ้ืนที่ยังคงมี

ลาํ ช๎าบ๎างในบางราย

๒. ประชาชนยังคงให๎ความรํวมมือน๎อย ซึ่งเป็นปัญหาในระดับการปฏิบัติในพื้นที่ ในการทําลายแหลํง

เพาะพนั ธ๑ุ การใสํทรายทีมีฟอส ยงั ไมตํ อํ เน่อื งและตระหนกั วาํ ต๎องทําดว๎ ยตนเอง

๓. การสนับสนุนทรัพยากรในท๎องถ่ินยังไมํเพียงพอ และไมํทันเวลาที่ต๎องการใช๎ในการปูองกันโรคลํวงหน๎า

ต๎องรับการสนบั สนุนจากระดบั จงั หวดั เพม่ิ เติม

โดยจังหวัดสุพรรณบุรีได๎จัดทําโครงการปูองกัน ควบคุมโรคไข๎เลือดออกจังหวัดสุพรรณบุรี
ปีงบประมาณ ๒๕๕๗ ขึ้นและยังคงรักษาแนวทางท่ีได๎ดําเนินการแล๎วในปีงบประมาณ ๒๕๕๖ ไว๎ โดย
เพ่ิมเติมความเข๎มข๎นในการเฝูาระวังโรค การรายงานโรค และการสอบสวนควบคุมโรคให๎มากขึ้น และ
รวดเรว็ เพ่อื การตอบสนองกบั สถานการณท๑ ีเ่ กิดขึ้นได๎อยํางรวดเรว็ และทนั เวลา ซ่งึ มีมาตรการดงั นี้

๑. เฝาู ระวงั ปูองกันควบคมุ โรคไข๎เลือดออกอยํางตํอเนือ่ ง
มาตรการ เฝาู ระวังโรคไข๎เลอื ดออกอยํางตํอเนื่อง ดําเนนิ กจิ กรรมดงั น้ี

๑. พฒั นาระบบรายงานโรคใหม๎ ีความครบถ๎วน ถูกต๎อง และทนั เวลา
๒. วิเคราะห๑สถานการณ๑โรคและรายงานสถานการณ๑โรคและกําหนดพื้นท่ีเสี่ยงของแตํละ
อาํ เภอ ตาํ บล รวมทัง้ การวเิ คราะหข๑ อ๎ มลู เพื่อใชใ๎ นการควบคุมโรคกรณีเกิดการระบาด
มาตรการ รณรงคก๑ ําจัดลกู นาํ้ ยุงลายและแหลํงเพาะพันธย๑ุ งุ ลาย ดําเนินกจิ กรรมดงั นี้
๑. ประชมุ ผ๎ูประสานงานโครงการฯระดบั อาํ เภอ
๒. จัดประชมุ วชิ าการรวบรวมนวตกรรมในการปูองกันควบคมุ โรคไขเ๎ ลอื ดออก
๓. ตดิ ตามการจัดกิจกรรมรณรงค๑ในพนื้ ทร่ี ะดบั อําเภอ/ตําบล
๔. รวบรวมผลการสํารวจคาํ ดชั นีลูกนาํ้ HI CI และวิเคราะหพ๑ ื้นทเี่ สย่ี ง

มาตรการ ควบคุมการเม่ือเกดิ โรคและเม่ือเกิดการระบาด ดาํ เนินกิจกรรมดังน้ี หน้า 152
๑. พัฒนาศกั ยภาพอาํ เภอให๎มคี วามพรอ๎ มในการควบคุมโรค

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี

๒. ติดตามและสนับสนุนการดําเนินงานของอําเภอในการควบคุมโรคในกรณีเกิดการ
ระบาด

๓. จัดต้ัง War room ระดับจังหวัด เม่ือเกิดการระบาดของโรค ต้ังแตํ ๒ อําเภอขึ้นไป
และดําเนินการประชุมคณะกรรมการ War room บริหารจัดการ ประสานงานในการควบคุมโรคให๎สงบ
โดยเรว็

๒. กํากับตดิ ตามประเมินผลการดําเนินงานควบคมุ โรคไขเ๎ ลือดออก
ปจั จัยสาคญั ท่ที าใหก้ ารดาเนนิ งานสาเรจ็

๑. ระบบบริหารจัดการของทุกระดับ เชํน war room, มาตรการ ๕ เสือ, ท่ีปรึกษาในหนํวยงาน

และระหวํางหนํวยงาน

๒. การสนับสนุนทรัพยากรในการดําเนินการปูองกันควบคุมโรคลํวงหน๎า เชํน ทรายทีมีฟอส,

เคมีภณั ฑ๑

๓. ระบบการเฝูาระวังโรค การรายงานโรค การสอบสวนโรค และการควบคุมโรค ท่ีดําเนินการ

โดย ทีม SRRT ระดับอาํ เภอ, ระดบั ตําบล, อสม. และ องค๑กรปกครองสํวนท๎องถน่ิ

๔. ระบบนิเทศตดิ ตาม กาํ กับและประเมนิ ผลการดําเนนิ งานตามโครงการอยาํ งเข๎มขน๎ ตอํ เนอ่ื ง

การปูองกนั และแก้ไขปัญหาเอดส์ จังหวัดสุพรรณบรุ ี ปีงบประมาณ 2556
สภาพปญั หาเอดส์
จังหวัดสุพรรณบุรี พบผู๎ปุวยรายแรกของเช้ือเอ็ชไอวี ต้ังแตํปี พ.ศ. 2533 เร่ือยมาจนถึงปัจจุบัน

รวมเป็นระยะเวลา ประมาณ 23 ปี โดยเร่ิมพบการแพรํระบาดในกลุํมผ๎ูติดยาเสพติดกํอน หลังจากนั้น
ประมาณ 1 ปี พบการแพรํระบาดของเช้ือเอ็ชไอวีในกลํุมหญิงตั้งครรภ๑ ซึ่งในปัจจุบันสถานการณ๑เอดส๑
เปลย่ี นไปและพบการตดิ เชอ้ื สงู ข้ึนในกลํุมของชายที่มีเพศสัมพันธ๑กับชาย โดยมีสถานการณ๑การติดเช้ือ เป็น
ดงั นี้

1. สถานการณก์ ารเจบ็ ปุวยดว้ ยโรคเอดส์
จังหวดั สุพรรณบรุ ี พบผ๎ปู ุวยเอดสร๑ ายแรก ปี พ.ศ. 2533 จนถึงปัจจุบัน (31 สิงหาคม 2556 )

พบผู๎ปุวยเอดส๑ จํานวน 5,498 ราย เสียชีวิตไปแล๎ว 1,607 ราย ผู๎ติดเช้ือปรากฏอาการ 1,735 ราย
เสยี ชีวิต 403 ราย (ตารางที่ 1) ร๎อยละ 82.0 ตดิ เช้ือจากการมเี พศสมั พนั ธก๑ ับผ๎ูท่มี ีเช้ือเอดส๑ กลุํมอายุที่ปุวย
มากที่สุด ได๎แกํกลํุมอายุ 25-34 ปี (ร๎อยละ 43.4) และสํวนใหญํมีอาชีพรับจ๎าง (ร๎อยละ 56.0 ) (ตารางที่
2,3,4,5) อัตราสํวนระหวํางเพศ ชายตํอเพศหญงิ เทาํ กับ 2.2:1

อําเภอที่มีอัตราปุวยตํอประชากรแสนคนสูงสุดในปี พ.ศ. 2556 3 อันดับแรก คืออําเภอ
ดอนเจดีย๑ อัตราปุวยเทํากับ 24.0 ตํอประชากรแสนคน รองลงมาได๎แกํ อําเภอ สามชุก (18.2 ตํอแสน
ประชากร) และ อ.ดาํ นช๎าง (12.5 ตํอแสนประชากร) รปู ที่ 1

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 153

โรคติดเช้ือฉวยโอกาสในผ๎ูปุวยเอดส๑ ตั้งแตํ ปี พ.ศ. 2533 จนถึง 31 สิงหาคม 2556 ที่
ได๎รับรายงาน มากท่ีสุด 5 อันดับแรกคือ Mycobacterium tuberculosis, Pulmonary or
extrapulmonary 1,574 ราย ( ร๎อยละ 79.2 ) รองลงมาคือ โรคปอดบวมจากเช้ือ Penicillium carinii
900 ราย ( ร๎อยละ 30.2 ) โรค Wasting syndrome 854 ราย ( ร๎อยละ 8.4) โรค Cryptococcosis
786 ราย ( ร๎อยละ 4.9),โรค Candidiasis ของหลอดอาหารหลอดลม หรือปอด 274 ราย (ร๎อยละ 0.5)
และโรค Pneumonia recurrent( Bacteria) มากกวํา 1 ครั้งใน 1 ปี 220 ราย ( ร๎อยละ 0.3 )
ตามลําดับ

ตารางท่ี 1จานวนผู้ปุวยเอดส์และผู้ติดเช้ือเอดส์ปรากฏอาการ จาแนกตามสภาพผู้ปุวยขณะรายงาน

ตง้ั แต่ พ.ศ. 2533 ถึง 31 สงิ หาคม 2556 จ. สุพรรณบรุ ี

ประเภทผ๎ูปวุ ย/เสียชีวติ พ.ศ. 2533 2550 2551 2552 2553 2554 2555 2556
- ส.ค.56

เอดส๑ /เสยี ชีวติ 5498 / 1607 240/41 209/42 125/15 81/11 142/7 149/4 46/3

ผู๎ ติ ด เ ชื้ อ ป ร า ก ฏ อ า ก า ร / 1735/ 403 6 / 4 1 / 0 1 / 0 0/0 0/0 0/ 0 0/0
เสยี ชีวิต

รวม 7233 / 2010 246 / 45 210/42 126/15 81/ 11 142 / 7 149 /4 46/3
ทมี่ า รง.506/1 จากโปรแกรม Aids oi V.2

อัตราปวุ ยตํอแสนประชากร

2555, ดอนเจดีย์, 24.0

2555, ด่านช้าง, 12.5 2555, สามชกุ , 18.2
2555, เมืองสพุ 2ร5ร5ณ5บ, เรุ ดี, ิม1.บ2า3งนางบวช, 0.0 2555, บางปลา2ม5้5า5, ,2.ศ5รีประจนั ต์, 3.2
2555, สองพ่ีน้อง, 0.0 2525555,5จ,งั หหนวอดั งสหพุ ญรร้าณไซบ,รุ8ี,.24.6
2555, อทู่ อง, 0.00

2553 2554 2555

รูปที่ 1 อัตราปุวยต่อแสนประชากรด้วยเอดส์และผู้ติดเช้ือเอ็ชไอวีปรากฏ อาการ จาแนกตามที่อยู่ปัจจุบัน จังหวัด
สพุ รรณบรุ ี พ.ศ. 2553 -2555

2. สถานการณ์การแพรร่ ะบาดของเชอื้ เอช็ ไอวี
จากการเฝาู ระวงั การติดเช้ือเอ็ชไอวีของจังหวัดสุพรรณบุรี ต้ังแตํเดือนมิถุนายน 2533 จนถึงปัจจุบัน

(มถิ นุ ายน 2556) ในกลุํมประชากรทเี่ ป็นตวั แทนของประชากรวัยเจรญิ พนั ธุ๑ 2 กลมุํ ไดแ๎ กํ กลมํุ ชายไทยฯ อายุ 21
ปี และกลุํมหญิงตั้งครรภ๑ดูเปรียบเทียบ 5 ปีย๎อนหลัง พบวํา กลุํมหญิงตั้งครรภ๑มีแนวโน๎มลดลงในชํวงเดือน

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 154

มิถุนายน 2552 จนถึง มิถุนายน 2555 และในรอบเดือนมิถุนายน 2556 พบวําอัตราการติดเชื้อเอ็ชไอวีสูงข้ึน
คือจาก ร๎อยละ 0.6 ปี 2555 เป็นรอ๎ ยละ 1.2

สําหรับความชุกของการติดเช้ือเอ็ชไอวี ชายไทยอายุ 21 ปี เมื่อเปรียบเทียบ 5 ปีย๎อนหลัง พบวํามี
แนวโน๎มลดลงในปี 2552 ,2554 และ 2555 สวํ น ในปี 2553 และ 2556 มีแนวโน๎มสงู ขึน้ จากปีท่ีผํานมา เป็นร๎อย
ละ 0.5 และ1.9 ตามลําดับ ดังรปู ที่ 2

ความชกุ (%)

ANC, มิ.ย.36,ช3า.ย21ไทยฯ, ม.ิ ย.38, 3.3
ชายไทยชAฯา,Nยมไ.ิCทย,.ย3ฯม9,ิ.,ยม2..ิ.4ย70.4, 02,.923.8

ANC, AมยิN.4C1, 2ม..ิ0ย2.42, 2.02 ชายไทยฯ, ม.ิ ย.56, 1.9

ANC, มยิ .37, A1.7N3C, ม.ิ ย.39, 1.72 ANC, มิ.ย.44, 1.7

ANC, มิ.ย.38, 1.32 ชายไทยชฯา, ยมไยิ ท.4ยชA1ฯ,าNย1ม.ไ.ิC2ทย,.ย4ชฯม2า,ิ.,ยยม1.ไ.ิ4ทย23.ย4,ชAฯ31า,,N.ย4ม12ไิ.C.ทย2,.ย4ชAฯม4า,ิ.,Nยยม0.ไ.ิC.4ทย15,.ย4,ชAฯม51า,.ิ,N.ย4ม0.5ไ.ิC.4ทย36,.ย4,ชAฯม61า,ิ.,N.ยย4ม0.ไ.ิC.4ทย47,.ย4,ชAฯม70า,ยิ,.Nย9ม.14ไยิC.ท84.,4,ยชA81ฯม,า.,.ิ4Nยย1ม.ไ.ิC4ทย9,.ย4,ชAฯม91า,.ิ,.Nยย1ม0.2ไ.ิC.5ทย40,.ย5,ชAฯม00า,ช.ิ,.Nยย7มชชา0.ไAยาาิ.C.5ทย2AAAยยไ1N,.ยทไไ5,NNNททฯมย11C,ยย.ิฯ,.CCCย0ม,ฯฯ,0.2,,,.ิมม,,.5ย3มมมมม2ิ.ิ..ยย5,..ิิิ.ิิ..ยยยยย..2155.....,.555355530,43,4653.,,,,,012.00.01031.....5541627

ANC, มิ.ย.35, 1.01
ANC, ม.ิ ย.34, 0.55
ANC, มยิ .33, 0

ANC ชายไทยฯ

รปู ท่ี 2 อัตราความชกุ การตดิ เชอ้ื เอ็ชไอวี กลํมุ หญิงตงั้ ครรภ๑ และชายไทยอายุ 21 ปี

จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี พ.ศ.2534 -2556

ประชากรกลํุมเสี่ยงได๎แกํ กลุํมพนักงานบริการหญิงตรง พนักงานบริการหญิงแฝง ในชํวง 13
ปที ี่ผํานมา พนักงานบริการหญิงตรง มีแนวโน๎มลดลงอยํางตํอเน่ือง เมื่อเปรียบเทียบ 5 ปีย๎อนหลัง พบวําปี
2551-2556 ความชกุ ของการติดเชื้อเอช็ ไอวีในกลมุํ พนักงานบริการหญิงตรงเร่ิมมีแนวโน๎มสูงข้ึน ยกเว๎นใน
ปี 2553 และ 2555 ซึ่งในปี 2556 ความชุกของการติดเชื้อเอ็ชไอวีในกลํุมพนักงานบริการหญิงตรงอยูํที่
ร๎อยละ 2.4 และอัตราการใช๎ถุงยางอนามัยในกลุํมพนักงานบริการหญิงตรง อยํูท่ี ร๎อยละ 97.7 สํวนกลํุม
พนักงานบริการหญิงแฝง พบวํา มีแนวโน๎มความชุกของการติดเช้ือเอ็ชไอวีใน 5 ปีย๎อนหลังสูงขึ้นทุกปี
ยกเว๎นในปี 2552 มีความชุกของการติดเช้ือลดลงอยูํท่ีร๎อยละ 3.0 สํวนในปี 2556 มีความชุกสูงขึ้นอยูํท่ี
ร๎อยละ 9.7 อัตราการใช๎ถุงยางอนามัยในกลุํมพนักงานบริการหญิงแฝง อยํูที่ ร๎อยละ 92..2 ดังรูปที่ 3
และ 4

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 155

ความชุก (%)

บริการแฝบงร,ิกมา.ิรยแ.ฝ38ง,, ม32.ิ ย.39, 32.5 บริการตรง บริการแฝง
บริการแฝง, ม.ิ ย.40, 30
บริการแฝง, มยิ .41, 27.6

บริการแฝบงร,ิกมาิ.รยแ.ฝ4บง2ร,,ิกม2า2.ิรย.แ7.ฝ43ง,, มิ.ย.44, 24.7
22
บริการแฝง, ม.ิ ย.4บ5ร,ิก1า9ร.แ6ฝง, ม.ิ ย.47, 18.3

บริการตรบงร,ิกมา.ิ รยต.3รบ8งร,,ิกม1า0ิ.รย.ต3.3รบ9งร,,ิกม1า3ิ.รย.ต6.4รบ0งร,ิกม9า.ยิ ร6.ต4รบ1ง,ร,ิก9มา.7.ิ รยต.4รบ2งร,,ิกม7า.ิ.ร7ยต.4รบ3งร,,ิกม1า2ิ.รยต.4รบบ4งรร,ิิกกม9าา.ิ รร2ยตแ.4ฝรบ5งงร,,,ิกม9มาิ.ิ.รยยต..44รบบ6ง6รร,,ิิกกม61าาิ.2รรย.แต.14ฝรบ7งงร,,,ิกม1มา2ยิยิร.แ.44ฝบ88ง,ร,,ิก91มา.35.ิร.ย7แ.ฝ4บ9งร,,ิกม1า0.ิรยแ.ฝ5บ0ง,ร,บบิกม1รรา1ิ.ิิกกยราาแ.5รรฝแแ1งฝฝ,,7งงม,,.ิ มมยิ..ิ.ยย5..655,459,,.987
บริการตรบงร,ิกมาิ.รยต.4รบ9งร,,ิกม1า.ิ.ร5ยต.5รบบบ0บบบงรร,,รรรริิกกิกมิิิ0กกกาาาิ.าาารรยรรรรตแ.แตตต5ฝรฝรรร1งงงงงง,,,,,,,ม1มมมมม..ิิ.3ยย...ิิิ.ิ ยยยย..55....55552243563,,,,,,231223.3....4386

รปู ที่ 3 อตั ราความชุกการติดเช้ือเอ็ชไอวี กลุํมหญิงบริการตรง หญิงบริการแฝง จังหวัดสุพรรณบุรี พ.ศ.2533 -2556
อัตราการใชถ๎ งุ ยางอนามยั ในกลุมํ พนักงานบรกิ ารหญิงตรง และกลุํมพนกั งานบริการหญิงแฝง

ร้อยละ

หญงิ บริการตรง, 2550, ห9ญ5.6ิงบริการตรง, 2551, ห9ญ9.5ิงบริการตรง, 2552, ห9ญ8.6ิงบรกิ ารตรง, 2553, ห9ญ6.7งิ บริการตรง, 22555544หห,หห, ญญญญ9855งิงิงงิิ ..บบบบ14รรรรกิกิกิกิ าาาารรรรแแตตฝฝรรงงงง,,,, 2222555555556556,,,, 98992947....7237
หญิงบรกิ ารแฝง, 2551, 86.7 หญงิ บริการแฝง,

หญงิ บริการแฝง, 2550, 69.5 หญงิ บรกิ ารแฝง, 2552, ห7ญ3.4ิงบรกิ ารแฝง, 2553, 72.4

หญิงบริการตรง หญิงบริการแฝง

รูปท่ี 4 อตั ราการใชถ๎ งุ ยางอนามยั ทุกครงั้ ในการมีเพศสัมพนั ธใ๑ นรอบปขี องกลํมุ พนักงานบริการหญิงตรงและ
พนักงานบริการหญงิ แฝง จงั หวดั สพุ รรณบุรี พ.ศ.2533 -2556

ประชากรกลมํุ เส่ียงอกี กลํุมหน่งึ คอื ผูต๎ ดิ ยาเสพตดิ มีแนวโน๎มลดลงตั้งแตํปี 2543 -2552 ยกเว๎นใน
ปี 2547และปี 2552 จากนน้ั มแี นวโน๎มลดลงมาโดยตลอด สํวนในปี 2556 พบอัตราการติดเช้ือเพ่ิมข้ึนจาก
ปี 2555 จากร๎อยละ 0.2 เป็นร๎อยละ 0.6 สํวนกลํุมชายที่มาตรวจกามโรคในคลินิกของโรงพยาบาลมี
แนวโน๎มขึ้นลงไมํคงท่ี และรอบ5ปีย๎อนหลังไมํพบการติดเชื้อในกลุํมนี้ แตํในรอบลําสุดปี 2556 พบวํามีการ
ติดเชื้ออยูํท่ีร๎อยละ 0.3 แตํกลํุมตัวอยํางที่ใช๎มีน๎อย จึงไมํสามารถนํามาวิเคราะห๑ผลเป็นร๎อยละเพ่ือเป็น
ตวั แทนของประชากรกลมุํ ดังกลาํ วได๎ ดังรูปท่ี 5

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 156

ความชุก (%)

IDU, มยิ .41, 57
IDU, ม.ิ ย.40, 53

IDU, ม.ิ ย.39, 47 IDU, มิ.ย.43, 42
IDU, ม.ิ ย.36, 3ID9 U, ม.ิ ย.38, 41 IDU, มิ.ย.42, 3ID8 U, มิ.ย.44, 38

IDU, มยิ .37, 32 IDU, ม.ิ ย.45, 28
ชายตรวชจาSยTตIร,วจมิ.SยT.3I8,,ม2.ิ3ย.2.319, 25.7

ชายตรวจ STI, มยิ .37, ช14า.ย2ต8รวชจาSยTตIร,วชจมา.ิSยยT.ต4Iร0,ว,ชจม1ายิ8Sย.T4ต1Iร,,วช1จม3า.ิSยยT.ต4Iร2,ว,ชจม1าิ.6SยยT.ต4Iร3,ว,ชจม1าิ.1SยIย.DT5.ต4IรU4,ว,ชจ,ม9าิ.ม.SยI8ย.ิDT.ตย4Iร.U54,ว,6ชจ,ม2,าิ.มS8ยIยD.ิT.ตย4Iร.U64,ว,7ชจ,ม4,า.ิมS1ยIยยิD3T.ต4..I6ร4U7,ว8,ชจ,ม,7า1ยิม.SI7ย0.ิ.DT4ตย8Iร.U4,,ว9ช1จ,ม,1า.ิมS2ย.Iย4.ิD.Tชตย74าIร.U95,ยวชช,0จต,มาา2,รยยิ.ม.S0ยI3วตตDิ..T.จย45รรI.Uวว0IS5,Dจจ,1TI,ม1,DSSUIิ.ม01ย,TT.U.ิ.,8.ยม45IIม,,..ิ15ย.ิ,มม2ย.55,..ิิ ยย560..546,55,045320.,,3.001462
ชายตรวชจาSยTตIร,วจมิ.SยT.3I4,,ม6ิ.ย.35, 5.7 0
ชายตรวจ STI, มยิ .33, ช1.า8ยตรวจ STI, ม.ิ ย.36,

ชายตรวจ STI IDU

รูปที่ 5 อตั ราความชุกการติดเช้ือเอช็ ไอวี กลุ่ม ผตู้ ิดยาเสพติดและชายท่ีมาตรวจกามโรค จงั หวดั สุพรรณบุรี พ.ศ.2537-
2556

3. สรปุ สถานการณ์โรคติดตอ่ ทางเพศสัมพนั ธ์
สถานการณโ๑ รคตดิ ตํอทางเพศสัมพันธ๑ของจงั หวดั สุพรรณบรุ ี ปี พ.ศ. 2555 มีอัตราปุวย 7.9 ตํอ

ประชากรแสนคน (ปี พ.ศ. 2556 ผลงาน 9 เดือน ตั้งแตํมกราคม – กันยายน 2556 มีอัตราปุวย 3.8 ตํอ
ประชากรแสนคน) และเมื่อพิจารณาแนวโน๎ม 5 ปีย๎อนหลัง พบวํา ชํวง ปี 2551-2555 มีแนวโน๎มไมํคงท่ี
คอื อตั รา 8.4 , 8.0 8.0 ,7.7 และ 7.9 ตํอประชากรแสนคน เมอื่ พิจารณาเป็นรายโรค 5 โรค ได๎แกํ ซิฟิลิส
,หนองใน ,แผลริมอํอน , กามโรคของตํอมและทํอน้ําเหลือง และหนองในเทียม พบวํา โรคหนองในมีอัตรา
ไมคํ งท่เี ชนํ กัน คืออตั รา 6.1 ,5.6 , 5.2 , 4.8 และ 5.2 ตอํ ประชากรแสนคน ตามตารางท่ี 2 และ รปู ที่ 6

ตารางที่ 2 จํานวนและอัตราปุวยตํอแสนประชากร ด๎วยโรคติดตํอทางเพศสัมพันธ๑ จําแนกตามชนิดโรค 5

โรค ปีงบประมาณ 2551-2555 จังหวดั สพุ รรณบุรี

ปีงบประมาณ

ชนดิ โรคตดิ ตอํ 2551 2552 พ.ศ.2553 พ.ศ.2554 พ.ศ.2555

ทางเพศสัมพนั ธ๑ จาํ นวน อัตรา จาํ นวน อัตรา จาํ นวน อตั รา จํานวน อัตรา จํานวน อัตรา

หนองใน 51 6.1 47 5.6 44 5.2 41 4.8 44 5.2

ซฟิ ิลิส 11 1.3 17 2.0 12 1.4 17 2.0 9 1.1

หนองในเทียม 7 0.8 2 0.2 3 0.3 2 0.2 6 0.7

แผลรมิ อํอน 0 0 0 0 9 1.1 5 0.6 3 0.3

ก า ม โ ร ค ข อ ง 2 0.2 2 0.2 0 0 1 0.1 5 0.6

ตอํ มตอํ ม ฯ

รวม 71 8.4 68 8.0 68 8.0 66 7.7 66 7.9

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 157

ท่ีมา รง.ก1,ก2 ปี งบประมาณ 2551 – 2552,ปี พ.ศ.2553 – 2555 จากรายงาน 506 (รายงานเป็นปี พ.ศ.)

อตั ราต่อแสน

10 หนองใน
8 ซฟิ ลิ สิ
6 หนองในเทยี ม
4 แผลริมออํ น
2 กามโรคของตอํ มฯ
0 กามโรครวม

2551 2552 2553 2554 2555

รูปท่ี 6 อัตราปวุ ยตํอแสนประชากร ดว๎ ยโรคกามโรค จําแนกตามชนิด และภาพรวม
ปีงบประมาณ 2551 – 2552 และปี พ.ศ. 2553 - 2555 จังหวดั สพุ รรณบุรี

4.สถานการณด์ า้ นพฤติกรรมทส่ี ัมพันธก์ บั การติดเชือ้ เอ็ชไอวี
การเฝาู ระวงั พฤติกรรมทส่ี ัมพันธ๑กบั การตดิ เช้ือเอชไอวีวยั รนุํ จังหวัดสุพรรณบุรี พ.ศ.2550 - 2555

ทําการสํารวจพฤติกรรม(Cross sectional Survey) ในกลุํมประชากร 6 กลํุม ได๎แกํ กลุํมนักเรียนชายและ
หญิงช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 2 กลุํมนักเรียนชายและหญิงช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5 และกลํุมนักเรียนอาชีวศึกษา
ชายและหญิงประกาศนียบัตรวิชาชีพช้ันปีท่ี2 (ปวช.2) การคัดเลือกตัวอยํางใช๎วิธีการสุํมตัวอยํางแบบงําย
(Simple Random Sampling) ในทุกกลํุมประชากร จํานวนตัวอยํางใช๎กลุํมละ 380- 600 ตัวอยําง ผล
การเฝูาระวังพฤติกรรมฯ รอบ 6 ปีที่ผํานมา (2550 -2555 ) และในปี 2556จังหวัดสุพรรณบุรีได๎ทําการ
สํารวจนักเรียนชาย/หญิง ทุกคนที่กําลังเรียนในระดับช้ันมัธยมปีที่ 5 (ชาย 2,203 คน หญิง 2,466คน)
และระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ชั้นปีที่ 2 (ปวช 2) (ชาย 1,863 คน หญิง 1,541คน) สํวนในนักเรียนช้ัน
มัธยมศึกษาปีที่ 2ทั้งชายและหญิงไมํได๎สํารวจ เนื่องจากมีแนวโน๎มการเปลี่ยนแปลงคํอนข๎างต่ํา จึงทําการ
สํารวจปีเว๎นปี(ข๎อมูลจากสํานักระบาดวิทยา) ซึ่งผลการสํารวจในปี 2556 จังหวัดสุพรรณบุรี พบวํา การมี
เพศสัมพันธ๑คร้ังแรกของเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 5 กลํุมนักเรียนชายม.5 มีแนวโน๎มสูงข้ึนจากปี 2555 จาก
ร๎อยละ 31.0 เพ่ิมขึ้นเป็น ร๎อยละ 39.7 กลุํมนักเรียนหญิงม.5 คงท่ีในปี 2552 และ 2553 แตํเพ่ิมข้ึนในปี
2554- 2556 (ร๎อยละ 22 ,22 ,24 , 25 , และ 31.0 ตามลําดับ) , นักเรียนอาชีวศึกษา(ปวช.ปี 2) กลุํม
นักเรียนชายมีแนวโน๎มสูงขึ้น ในปี 2550 –ปี 2555 ซ่ึงเห็นได๎ชัดในปี 2556 คือ เพิ่มขึ้นเป็น ร๎อยละ
71.2 กลํุมนักเรียนหญิงอาชีวศึกษา(ปวช.ปี 2) มีแนวโน๎มของการมีเพศสัมพันธ๑สูงขึ้นเชํนกันถึงปี 2556

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 158

ยกเว๎นในปี 2555 ลดลงจากปี 2554ร๎อยละ 53.0 เป็นร๎อยละ 52.0 ซ่ึงในปี 2556เพิ่มสูงข้ึนเป็นร๎อยละ
63.5 ดงั รูปที่ 7

อายุเฉลี่ยของการมีเพศสัมพันธ๑คร้ังแรก ในปี 2556 พบวํา นักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5 ชาย
และหญิง และนักเรียนอาชีวศึกษา ปวช.ปีท่ี 2 ท้ังชายและหญิง อยํูที่อายุ 14 ปี เทํากับปีที่ผํานมาทั้งสอง
กลุํม ดังรปู ที่ 7

ร้อยละ

ชาย ปวช.2, 2556, 71.2

ชาหยญปิงวชป.ว2ช, 2.25,5245, 5548,ช5า3ย ปวช.2, 2555ห, ญ59งิ .6ปวช.2, 2556, 63.5
หญิง ปวช.2, 2555, 52

ชาหยญปงิวชป.ว2ช, 2.25,525, 5420, ช40าหยญปงิวชป.ว2ช, 2.25,5235, 5430, 40 ชาย ม.5, 2556, 39.7

ชาหยญปิงวชป.ว2,ช2.25,5205, 5207, ช2ม7า.ห5ย,ญป2ิง5ว5ชป1.ว2, ช,129.25,5215,ช52า17หย, ญ2ม7.ิง5ม, 2.55,5225,5127, ชาหยญม.งิ 5ม, 2.55,5245,5247, 24 ชาย ม.5, 2555, 31 25 หญงิ ม.5, 2556, 31
ม.5, 2550, 21 ชาย หญงิ ม.5, 2555,
ชาย 22 ชาหยญม.งิ 5ม, 2.5,5235,5232, 22

หญงิ ม.5, 2550, 5 หญงิ ม.5, 2551, 11

ชาย ม.2 หญิง ม.2 ชาย ม.5 หญิง ม.5 ชาย ปวช.2 หญิง ปวช.2

รูปท่ี 7 ร๎อยละของการมีเพศสัมพันธ๑ครั้งแรกของกลุํมนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 2 ชาย /หญิง,นักเรียนช้ัน
มัธยมศกึ ษา ปี 5 ชาย/หญงิ นักเรียนอาชีวศึกษา ปวช.2 ชาย/หญิง จ.สพุ รรณบุรี 2552-2556

ร้อยละ

ชาย ม .2, หญิง ปวช.2, 2550, 15หญิง ปวช.2, 2551, 15หญิง ปวช.2, 2ม5.522,,2155ห53ญ, ิง13ปวชช.า2ย, 2ม5.523,,2154ห54ญ, ิง12ปวชช.า2ย, 2ม5.524,,2154ห55ญ, ิง13ปวช.2, 2ห55ญ5ิง, 1ป4วช.2, 2556, 14
2550, 13 ชาย ม .2, 2551, 13 ชาย ม .2, 2552, 13 ชาย

ชาย ม .2, 2556, 0

ชาย ม .2 หญิง ม.2 ชาย ม .5 หญิง ม.5 ชาย ปวช .2 หญิง ปวช.2

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 159

รูปท่ี 8 รอ๎ ยละของอายุเฉลย่ี การมเี พศสมั พันธ๑ครงั้ แรกของกลมํุ นักเรยี นช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี 2 ชาย /หญิง,
นักเรยี นชนั้

มัธยมศกึ ษาปที ี่ 5 ชาย/ หญงิ นกั เรียนอาชีวศึกษา ปวช.2 ชาย/หญิง จ.สุพรรณบุรี 2550 -2556

คํูนอนในรอบปีที่ผํานมาปี 2556 พบวํา มากกวําร๎อยละ 60 เป็นคูํนอนท่ีเป็นแฟนหรือคนรัก
รองลงมาเปน็ หญิงอนื่ และชายอื่น ดังรปู ท่ี 9

ร้อยละ แฟนคนรัก, หญิง ม .5, 84

แฟนคนรัก, ชาย ม .5, 72 แฟนคนรัก, ชาย ปวช .2, 63 แฟนคนรัก, หญิง ปวช.2, 70

หญิงอ่ืน, ชาย ม .5, 16 หญหิงญมิงอ.5ผื่น,้ชู ,0าหยญอ่ืนิง ,มห.ญ5,ิง5หมญ.5ิง,บ1ร1ิการ, หญิงอื่น, ชาย ปวช .2, 20 หผญ้ชู ิงาอยื่นอ,่ืนห,ญหิญง ปิงวปชว.2ช,.21,218
.5,ผ5้ชู ายอ่ืน, ชาย ม .5, 7 ชาย ปวช .2, 12 ปหวญช ิง.2บ,ร5ิการ, หญิง ปวช.2, 0
หญิงบริการ, ชาย ม หญิงบริการ,
ผ้ชู ายอื่น, ชาย

หญิงบริการ แฟนคนรัก หญิงอ่ืน ผ้ชู ายอ่ืน

รูปท่ี 9 ร๎อยละของคูํนอนในการมีเพศสัมพนั ธค๑ รงั้ แรก นกั เรยี นชั้นมธั ยมศึกษาปที ี่ 5 ชาย/หญงิ นกั เรยี น
อาชีวศกึ ษา ปวช. 2 ชาย/ หญงิ จ.สุพรรณบุรี ปี 2556

อตั ราการใชถ๎ งุ ยางอนามยั ในรอบปีท่ีผ่านมา กับแฟน/คนรักของการสํารวจ 7 รอบ พบวํา อัตรา
การใช๎ถุงยางอนามัยในรอบปี 2556 ลดลงจากรอบปีท่ีผํานมาในนักเรียนหญิงช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5 และทั้ง
นักเรียน ชายและหญิงชั้นประกาศนียบัตรวิชาชีพ(ปวช.2) (ร๎อยละ35, ร๎อยละ48 และ ร๎อยละ 50
ตามลําดับ) สํวนนักเรียนชายชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 5 มีอัตราการใช๎ถุงยางอนามัยเพิ่มสูงข้ึนจากร๎อยละ 56
เป็นรอ๎ ยละ 60 ดงั รูปท่ี 10

ร้อยละ

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 160

รปู ท่ี10 อตั ราการใช๎ถุงยางอนามยั กบั แฟนคนรักครง้ั ลําสุด ของกลํุมนักเรียน ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 2 ชาย /หญงิ
นกั เรียนช้นั มัธยมศกึ ษา ปี 5 ชาย/หญิง นักเรียนอาชีวศกึ ษา ปวช.2 ชาย/หญงิ จ.สุพรรณบุรี 2550 - 2556

อัตราการใช๎ถงุ ยางอนามยั ในรอบปที ผ่ี าํ นมาครง้ั ลําสดุ กบั ทกุ คนํู อน พบวาํ นักเรยี นหญิงทั้ง2 กลุํม
มีอัตราการใช๎ถุงยางอนามัยลดลง โดยนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 5 ลดลงจาก ร๎อยละ48 เป็นร๎อยละ 35
และนักเรยี นหญิงช้ันปวช.ปี 2 ลดลงจาก ร๎อยละ56 เป็น ร๎อยละ50 สําหรับกลุํมนักเรียนชาย ทั้ง 2 กลุํม มี
อตั ราการใชถ๎ งุ ยางอนามัยเพิ่มสูงขน้ึ โดยนกั เรียนชายช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5 มีอัตราการใช๎ถุงยางเพ่ิมข้ึนจากปี
ที่ผํานมาร๎อยละ 38.0 เป็นร๎อยละ 52.0 (ตัวชี้วัดระดับกระทรวงในกลุํมวัยรํุนไมํต่ํากวําร๎อยละ 50) สํวน
นักเรยี นชายชน้ั ปวช.2 เพิม่ ข้นึ จาก ร๎อยละ 58 เป็นร๎อยละ 64 ดังรูปท่ี 11
ร้อยละ

หญิง ม.2, 2551, 73 หญิง ม.2, 2554, 71 หญิง ม.2, 2555, 73

ชาย มช.า2ยห, ญช2ม5าิง.ย5ห5ม0ญ,ป,.25วิง45,ช5ป52.0ว52,ช5ช,2.0า226,ย5,452ม505ช,.5า240ยห,3,ญช2ม4า5ิง1.ย5ห5ม1ญ,ป,.25วิง55,ช0ป52.1ว52,ช5ช,5.1า227,ยห5,45ญ2ม015ชิง,.5า25ม1ยห,4,.ญช2ม25า5,ิง4.ย5ห25ม25ญ,ป,.525วิง525,ช2,ป52.42ว524,ช5ช,5.2า221,ยห5,55ญ2ม125ชิง,.5า26ม2ยห,1,.ญช2ม245า,ิง3.ย5ห25ม3ญ5,ป,.525วิง635,ช3,ป52.63ว521,ช5ช,3.3า226,ย5,252ม635ช,.5า243ยห,0,ญช2ม2า5ิง9.ย5ห5ม4ญ,ป,.25วิง45,ช8ป52.4ว52,ช5ช,4.4า224,ย5,652ม445ช,.5า234ยห,3,ญช2ม4า5ิง6.ย5ห5ม5ญ,ป,.25วิง55,ช9ป52.5ว52,ช5,3.5228,5,452855หช,5าญ55หย8ิ,งยญป5ปิงม6ววชมช.5...522,,,,2222555555556666,,,,53562504

หญิง ม.2, 2550, 0

ชาย ม .2 หญิง ม.2 ชาย ม .5 หญิง ม.5 ชาย ปวช .2 หญิง ปวช.2

รปู ท่ี 11 อัตราการใชถ๎ ุงยางอนามยั ครงั้ ลาํ สุดกบั ทุกคํูนอนในรอบปี ของกลํุมนักเรียนชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี 2 ชาย
/หญงิ , นักเรียนชัน้ มธั ยมศกึ ษาปี 5 ชาย/หญงิ นกั เรยี นอาชวี ศึกษา ปวช.2 ชาย/หญิง จ.สุพรรณบรุ ี 2550-2556

ความรู๎เรื่องโรคเอดส๑ พบวํา ทุกกลํุมตัวอยํางสามารถตอบข๎อคําถามถูกครบทุกข๎อ(6 ข๎อ) มี
สดั สํวนคอํ นข๎างตํา่ ไมเํ กนิ รอ๎ ยละ 30 กลุมํ นกั เรียนชั้นมธั ยมศึกษาปที ่ี 2 มีสัดสํวนตอบถูกครบทุกข๎อตํ่าที่สุด
แตํในภาพรวมทุกกลุํมตัวอยํางสามารถตอบข๎อคําถามถูกครบทุกข๎อ(6 ข๎อ) เพิ่มข้ึนจากรอบสํารวจของปีท่ี
ผาํ นมา ดังรูปท1่ี 2

ในปี 2556 มกี ารปรบั ปรุงแบบสอบถามข้นึ ใหมํ และยงั คงใชค๎ าํ ถามตามหลักสากล (UNGASS) ซ่ึงมี
5 ข๎อคําถามทเ่ี ป็นตัววัดความรู๎เรอื่ งเอดส๑ในทั่วโลก พบวําการตอบคาํ ถามถูกต๎องครบ 5 ข๎อมีอัตราการตอบ
ถูกสูงขนึ้ ในจากในปที ่ผี ํานมาทกุ กลุํมเปาู หมาย แตํกย็ งั ไมํผาํ นเกณฑข๑ องสํานักโรคเอดส๑ ฯ ที่ต๎องตอบถูกต๎อง
ทุกขอ๎ ไมนํ อ๎ ยกวาํ ร๎อยละ 50 ดังรูปที่ 13

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 161

ร้อยละ

ชายหญมชิาง.2ยหม,ญม.ช225าิง,.ห55ย2มญ,05ป.2,55ิงว55,0ชป52,0ว57.2,ช5ช,1.02า24,,ย5ห125ญ7ม5ช05ิาง,.20ยห8ม,,ญชม.212า5ิง5,.ยห552มญ,1ป5.2,55วิง54,1ชป52,.1ว572,ช5,ช1.122า6,5ห,ย25ญ201ม5ชิง,5า.12มยห5,,.ญชม221า,5ิง5.ยห255ม5ญ,2ป.52,5วิง259,ช,ป521.2ว521,ช5ช,1.2า228,ย5ห,25ญ2ม225ชิง,.5า21ม2ยห,6,.ญช2ม225า,ิง2.5ยห25ม35ญ,ป,.525วิง135,ช1,ป521.3ว525,ช5ช,1.3า228,ย5ห,25ญ2ม335ชิง,.5า21ม3ยห,8,.ญช2ม225า,ิง9.5ยห25ม45ญ,ป,.525วิง145,ช2,ป521.4ว527,ช5ช,1.4า229,ย5ห,25ญ2ม545ชิง,.5า22ม4ยห,4,.ญช2ม235า,ิง0.5ยห25ม55ญ,ป,.525วิง255,ช0,ป522.5ว523,ช5,2.5228,5,35225ห5ชช,5าาญ2ห5ยยิ6ง,ญปม3ปิงว3.วช5มช,...22525,,, 52226555,5556366,,2, 333085
ชายหญมิง.2ม,.25,5265,506, 0

ชาย ม .2 หญิง ม.2 ชาย ม .5 หญิง ม.5 ชาย ปวช .2 หญิง ปวช.2

รปู ท่ี12 ร๎อยละความร๎ูเรื่องโรคเอดส๑ตอบถูกครบ5ข๎อของกลุํมนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 2 ชาย/หญิง นักเรียน
ช้นั

มธั ยมศกึ ษาปีที่ 5 ชาย/ หญิง นักเรียนอาชีวศกึ ษา ปวช.2 ชาย/หญิง จ.สพุ รรณบุรี 2550 – 2556

ร้อยละ 2556, หญิง ปวช.2, 28 2556, หญิง กศน., 26

2556, ชาย ม .5, 19 2556, หญิง ม.5, 23 2556, ชาย ปวช .2, 21 2556, ชาย กศน., 22

รูปที่ 13 ร๎อยละความร๎ูเร่ืองโรคเอดส๑ตอบถูกครบ 9 ข๎อ ของกลํุม นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปี 5 ชาย/หญิง
นักศกึ ษาปวช. 2 ชาย/หญิง และ นักเรยี นนอกระบบการศึกษา (กศน.)ชาย/หญิง จ.สุพรรณบรุ ี ปี 2556

ตารางท่ี 3 ความร๎ูเรื่องโรคเอดส๑ตอบถูกครบ 9 ข๎อ ของกลุํม นักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปี 5 ชาย/หญิง
นักเรยี น อาชีวศึกษา ปวช.2 ชาย/หญิง และนกั เรยี นนอกระบบการศึกษา (กศน.)ชาย/หญงิ จ.สุพรรณบุรี
ปี 2556

ข้อท่ี คาถาม คาตอบ

1 การใชถ้ ุงยางอนามัยสามารถปอู งกนั การติดเชื้อเอดส์ได้ ใช่หรือไม่  1. ใช่ 2 .
2 การมีคู่นอนเพยี งคนเดียวที่ไม่มีเช้ือเอดส์เป็นวธิ หี นึ่งทีส่ ามารถปอู งกนั การตดิ เชือ้ เอดสไ์ ด้ใช่หรอื ไม่  1. ใช่ ไม่ใช่
3 ยุงสามารถเป็นพาหะนาเชือ้ เอดสม์ าสู่คนได้ ใช่หรือไม่  1. ใช่
2 .
รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี ไมใ่ ช่

2 .
ไมใ่ ช่

หน้า 162

4 การกินอาหารรว่ มกับผู้ติดเช้ือเอดส์สามารถตดิ เช้อื เอดส์ได้ ใช่หรือไม่  1. ใช่ 2 .
5 คนทเ่ี รามองเห็นว่ามีสุขภาพรา่ งกายแข็งแรงดี อาจจะเปน็ คนทมี่ ีเช้ือเอดสไ์ ด้ ใช่หรอื ไม่  1. ใช่ ไมใ่ ช่
6 โรคเอดส์เป็นแล้วรกั ษาให้หายขาดได้  1. ใช่
7 ยาคมุ ฉุกเฉนิ สามารถใชป้ ูองกันโรคเอดส์ได้  1. ใช่ 2 .
8 โรคเอดสม์ วี ัคซนี ในการปอู งกนั  1. ใช่ ไม่ใช่
9 การลา้ งอวยั วะเพศหลงั การมีเพศสัมพันธ์ ปอู งกนั การตดิ เช้ือเอดส์ได้  1. ใช่
2 .
ไม่ใช่

2 .
ไม่ใช่

2 .
ไมใ่ ช่

2 .
ไม่ใช่

พฤติกรรมการเข๎าถึงสื่อลามกอนาจารในกลุํมสื่อตํางๆจากการให๎ประวัติของนักเรียนที่ตอบ
แบบสอบถามในทุกกลํุมจํานวนมากกวํา 6,000 ตัวอยําง โดยสามารถตอบได๎มากกวํา 1 ข๎อ โดย แยกออก
ตามสอ่ื ตํางๆที่เข๎าถึงสื่อที่วัยรํุนในสถานศึกษาทั้งชายและหญิงเข๎าได๎งํายสุดในปี 2556 คือ คลิปมือถือ ร๎อย
ละ 92.3 รองลงมาคือ เว็ปไซด๑ ร๎อยละ 89.0 ดังรูปท่ี 14 และ พฤติกรรมของการใช๎สารเสพติดในกลํุม
นกั เรียนที่ใหป๎ ระวตั ิวาํ มีการใช๎สารเสพตดิ แล๎ว รอ๎ ยละ 79.7 สํวนใหญํ เคยใช๎ บุหร่ี ร๎อยละ 81.4 รองลงมา
คือเครื่องด่ืมแอลกอฮอร๑ ร๎อยละ 60.2 มีการใช๎ยาบ๎า ร๎อยละ 21.7 แตํมีการใช๎แอลกอฮอล๑ในปี 2556
เพ่มิ ขนึ้ จากปีท่ีผํานมาถึง รอ๎ ยละ 20 ดังรูปที่ 15

ร้อยละ

2555, เว2็บ5ไ5ซ6ด,์, เ8ว3็บไซด์, 89 2555, ค2ล5ิป5ม6,อื คถือล,ิป8ม9อื ถือ, 92.3
2555, ว2ดี 5ีโ5อ6/ซ,ีดวี,ดี 7ีโอ4/ซีดี, 67.3

2555, หนงั สอื โป๊ , 35 2555,2ก5า5ร6์ต,นู กลาารม์ตกนู ,ล2า8มก, 23.2
2556, หนงั สอื โป๊ , 28

2555 2556

รูปท่ี 14 ร๎อยละ ของนักเรียนชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 2 นักเรยี นช้ันมธั ยมศึกษาปี 5 และนกั เรยี นอาชวี ศึกษาฯ ปวช.
2 ท่ีพบวําเข๎าถึงสอ่ื ลามกอนาจาร ปี 2556

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 163

ร้อยละ

2555, บหุ รี, 722.8556, บหุ รี, 77.4 2556, แอลกอฮอร์, 73.7
2555, แอลกอฮอร์, 54.3

2555, ยาบ้า, 2215.456, ยาบ้า, 24.3

2555 2556

รปู ท่ี 15 ร๎อยละ ของนกั เรยี นชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 2 นักเรยี นชนั้ มธั ยมศึกษาปี 5 และนกั เรยี นอาชีวศึกษาฯปวช.

2 ทใี่ ห๎ประวัติวําเคยใชส๎ ารเสพตดิ แลว๎ ปี 2555 - 2556

การสํารวจพฤติกรรมที่สัมพันธ๑กับการติดเช้ือเอชไอวีในกลุํมนักเรียนซ่ึงอยํูในการศึกษานอกระบบ

(กศน.) ปี 2554 – 2556 โดยเร่มิ ทาํ การเกบ็ คร้งั แรกในปี 2554 โดยทําการสํารวจในกลํุมนักเรียนท่ีอยํูนอก

ระบบการศึกษาทั้งชาย และหญิง ที่กําลังศึกษาอยํูในดับมัธยมศึกษา อายุระหวําง 15 – 25 ปี จากในศูนย๑

การเรยี นทงั้ หมด 10 อาํ เภอ 42 ศูนย๑ จํานวนตวั อยํางที่เกบ็ เปน็ นักเรยี นชาย 480 คน สวํ นในกลํุมนักเรียน

หญิง 540 คน โดยวธิ ีการเกบ็ ไมํตอ๎ งระบุช่อื – สกุล แตํใหต๎ อบตามความจริงท่ีปฏิบัติ แล๎วนําแบบสอบถาม

ทไ่ี ดม๎ าบันทึกลงในโปรแกรม AIDS BSS 2013 และ ผลของการวเิ คราะหเ๑ ปน็ ดงั น้ี

ประวัติของการมีเพศสัมพันธ๑แล๎วในกลํุมนักเรียนชายมีแนวโน๎มเพิ่มข้ึนจากปีที่ผํานมา จากร๎อยละ

86 เปน็ ร๎อยละ 94 และ นักเรยี นหญิง จากรอ๎ ยละ 81 เปน็ รอ๎ ยละ 92.0 ดังรูปที่ 16

อายุเฉล่ียของการมีเพศสัมพันธ๑ในกลํุมนักเรียนชายและนักเรียนหญิงลดลงจากปี 2555 คืออายุ 14

ปี เป็นอายเุ ฉลย่ี อยทํู ่ี 13 ปี ดังรูปที่ 17

ร๎อยละ

กศน.ชาย, 255ก5ศ, น86.หญิง, 2555, 81 กศน.ชาย, 255ก6ศ, น94.หญิง, 2556, 92

กศน.ชาย, 255ก4ศ, น64.หญิง, 2554, 70

กศน.ชาย กศน.หญิง

รูปที่ 16 ร๎อยละของการมีเพศสัมพันธ๑คร้ังแรกของกลํุมนักเรียนนอกระบบการศึกษา ชาย /หญิง จ.สุพรรณบุรี
2554 -2556

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 164

ร้อยละ

กศน.หญิง, 2554, 15

กศน.ชาย, 2554, 14 กศน.ชาย, 255ก5ศ,น1.4หญิง, 2555, 14

กศน.ชาย, 255ก6ศ,น1.3หญิง, 2556, 13

กศน.ชาย กศน.หญิง

รูปที่ 17 ร๎อยละ ของอายุเฉล่ียของการมีเพศสัมพันธุ๑คร้ังแรก ในกลํุมนักเรียนการศึกษานอกระบบ ชาย /หญิง
จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2554 – 2556

ประวัตขิ องคูนํ อนทกี่ ลุํมนักเรียนให๎ประวัติในการมีเพศสัมพันธ๑ในรอบปีที่ผํานมา โดยเลือกตอบได๎
มากกวํา 1 ประเภทคูํนอน ในกลุํมนักเรียนชาย พบคูํนอนท่ีเป็นพนักงานบริการหญิง ร๎อยละ 76
รองลงมาเป็นคํูนอนประเภทแฟน คนรัก หญิงอ่ืน และผ๎ูชายด๎วยกัน ( ร๎อยละ 58, 50, และ 24
ตามลาํ ดบั ) สวํ นในกลุํมนักเรียนหญิงพบวํา คํูนอนที่เป็นแฟนคนรักสูงสุด ร๎อยละ 78 รองลงมาเป็นคูํนอน
ประเภทชายอืน่ และเพศหญงิ ด๎วยกัน ( รอ๎ ยละ 45 และ 18 ตามลาํ ดับ) ดงั รูปที่ 18

ประวัติของการใช๎ถุงยางอนามัยยังคงคํอนข๎างต่ําไมํถึงร๎อยละ 50 ในกลุํมของแฟนและคนรัก
สํวนในคนูํ อนที่มเี ปน็ พนกั งานบริการหญิงมีอัตราการใช๎ถุงยางอนามัยทุกครั้งสูงถึง ร๎อยละ 94 และในกลํุม
ทไี่ มํพบการใชถ๎ งุ ยางอนามยั คอื กลมํุ หญงิ ทมี่ เี พศสมั พนั ธ๑กบั หญิงดว๎ ยกัน ดงั รปู ท่ี 19

ร้อยละ กศน.หญิง, แฟนคนรัก, 78

กศน.ชาย, หญิงขายบริการ, 76

กศน.ชาย กศน.หญิง
กศน.ชาย, หญิงกอศื่นน/.ชหาญยอิง,ื่นห, ญ50ิงอ่ืน/ชายอ่ืน, 45
กศน.ชาย, แฟนคนรัก, 58

กศน.ชาย, ผ้ชู าย/ผ้หู ญิง, 24
กศน.หญิง, ผ้ชู าย/ผ้หู ญิง, 18

กศน.หญิง, หญิงขายบริการ, 0

รูปที่ 18 ร๎อยละ ของคูํนอนของการมีเพศสัมพันธ๑ในรอบปีที่ผํานมา ในกลํุมนักเรียนการศึกษานอกระบบ
ชาย /หญงิ จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2555

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 165

ร้อยละ กศน.ชาย กศน.หญิง

กศน.ชาย, หญิงขายบริการ, 94

กศน.ชาย, ผ้ชู าย/ผ้หู ญิง, 84

กศน.ชาย, หญิงอื่น/ชายอ่ืน, 76

กศน.หญิง, หญิงอ่ืน/ชายอื่น, 65

กศน.ชาย, แฟนคนรัก, 43
กศน.หญิง, แฟนคนรัก, 36

กศน.หญิง, หญิงขายบริการ, 0 กศน.หญิง, ผ้ชู าย/ผ้หู ญิง, 0

รูปที่ 19 ร๎อยละ ของการใช๎ถุงยางอนามัยทุกครั้งกับคูํนอนครั้งลําสุด ของการมีเพศสัมพันธ๑ ในกลุํม
นักเรยี น การศกึ ษานอกระบบ ชาย /หญงิ จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2556

การเฝูาระวังในกลุํมที่เข๎าถึงยาก คือพนักงานบริการหญิง บริการตรง และบริการแฝง โดยการ
ตอบแบบสอบถามพฤติกรรมที่สัมพันธ๑กับการติดเชื้อเอ็ชไอวีในกลุํมพนักงานบริการหญิง ปี 2556 ของ
สํานักระบาด กรมควบคุมโรค โดยการตอบแบบสอบถามด๎วยตนเองโดยไมํต๎องระบุช่ือและสกุลและร๎านที่
ทาํ งานในแบบถามดงั กลาํ วพบวาํ คูํนอนสํวนใหญเํ ปน็ แขกท่ีมาใช๎บริการจร ร๎อยละ 58.7 รองลงมาเป็นแขก
ประจํา ร๎อยละ 31.3 และคํูนอนที่เป็นสามี ร๎อยละ 10.0 จํานวนคร้ังเฉลี่ย ของการรับแขก 4 คร้ัง ตํอคน
(ต่ําสุด 1 สูงสุด 13 คร้ัง) รายได๎เฉลี่ยตํอเดือน 20,000 บาท อายุเฉลี่ยของพนักงานบริการ 22 ปี
(ต่าํ สดุ 17 สงู สดุ 46 คน)และอายุเฉล่ียของการมีเพศสัมพันธ๑คร้ังแรก 14 ปี ระยะเวลาของการขายบริการ
3 – 5 ปี ประวัติของการใช๎สารเสพติด ร๎อยละ 100 มีการใช๎ เหล๎า เบียร๑ ไวน๑ กํอนการรับแขก มีร๎อยละ
18.4 ใชบ๎ หุ ร่รี ํวมด๎วย และร๎อยละ 3.2 มีการใชย๎ าบ๎า ยาไอซ๑ ร๎อยละ 43.6 ได๎รับการตรวจเลือด 4 คร้ังตํอ
ปี และได๎รับความร๎ูในการปูองกันโรคเอดส๑และโรคติดตํอทางเพศสัมพันธ๑ อัตราการใช๎ถุงยางอนามัยทุก
ครั้งในการมีเพศสัมพันธ๑กับทุกคูํนอนในกลํุมพนักงานบริการตรง ร๎อยละ 97.7 และพนักงานบริการแฝง
ร๎อยละ 92.2 ความรู๎และความตระหนักในเร่ืองของโรคเอดส๑และโรคติดตํอทางเพศสัมพันธ๑ จํานวน 10
ขอ๎ คําถาม มีการตอบถูกทุกข๎อ ร๎อยละ 20.4 ในกลํุมพนักงานบริการตรง และในกลุํมพนักงานบริการแฝง
รอ๎ ยละ 14.7 ข๎อทีต่ อบไมํถูกต๎องมากที่สุดคือการรํวมเพศกับแฟน/คนรักที่นําไว๎ใจโดยไมํสวมถุงยางอนามัย
ไมํทําให๎ติดเชื้อเอดส๑ ตอบถูกเพียง ร๎อยละ 47.4 ดังตารางท่ี 3 แสดงข๎อคําถามในกลํุมพนักงานบริการปี
2556

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 166

ตารางท่ี 4 แสดงข๎อคําถามจํานวน 10 ข๎อท่ีใช๎วัดความรู๎เร่ืองของโรคเอดส๑และโรคติดตํอทางเพศสัมพันธ๑

ในกลมํุ พนกั งานบรกิ ารทางเพศปี 2556

ข้อท่ี คาถาม คาตอบ

1 การใชถ้ ุงยางอนามัยสามารถปอู งกนั การตดิ เชอ้ื เอดส์ได้ ใช่หรอื ไม่ 1 . 2 .
ใช่ ไม่ใช่

2 การมีคู่นอนเพียงคนเดียวที่ไม่มีเชื้อเอดส์เป็นวิธีหน่ึงท่ีสามารถปูองกันการติดเชื้อเอดส์ได้ ใช่  1 .  2 .

หรอื ไม่ ใช่ ไม่ใช่

3 ยุงสามารถเป็นพาหะนาเชอื้ เอดสม์ าสู่คนได้ ใชห่ รอื ไม่ 1 . 2 .
ใช่ ไม่ใช่

4 การกนิ อาหารรว่ มกับผู้ติดเชอื้ เอดส์สามารถติดเช้อื เอดส์ได้ ใชห่ รอื ไม่ 1 . 2 .
ใช่ ไมใ่ ช่

5 คนท่เี รามองเห็นวา่ มีสุขภาพรา่ งกายแขง็ แรงดี อาจจะเป็นคนที่มีเชือ้ เอดส์ได้ ใชห่ รือไม่ 1 . 2 .
ใช่ ไมใ่ ช่

6 ในปจั จุบนั มยี าท่ีสามารถยบั ย้ังเช้อื เอดส์(ยาต๎านไวรัส) ไดใ๎ ชํหรือไมํ 1 . 2 .
ใช่ ไมใ่ ช่

7 การสมั ผสั ตวั ผตู้ ิดเชอื้ เอดส์ทาใหเ้ ปน็ เอดสไ์ ด้ ใชํหรอื ไมํ 1 . 2 .
ใช่ ไม่ใช่

8 การรว่ มเพศขณะมีประจาเดือนไม่ทาใหต้ ดิ เอดสไ์ ด้ใช่หรือไม่ 1 . 2 .
ใช่ ไม่ใช่

9 การสวนลา้ งช่องคลอดหลงั การมเี พศสัมพันธ์ ปูองกนั การตดิ เช้ือเอดสไ์ ด้ 1 . 2 .
ใช่ ไม่ใช่

10 การร่วมเพศกบั แฟน/คนรักทน่ี ่าไว้วางใจโดยไม่สวมถุงยางอนามยั ไม่ทาใหต้ ดิ เช้อื เอดส์ 1 . 2 .
ใช่ ไมใ่ ช่

จากสภาพปัญหาเอดส๑ การเฝูาระวังพฤติกรรม ท่ีสัมพันธ๑กับการติดเช้ือเอ็ชไอวี และการเฝูา
ระวงั โรคเอดสเ๑ ฉพาะพนื้ ท่ี ปี 2556 ทําให๎ทราบวาํ ประชากรสวํ นหนึง่ มพี ฤตกิ รรมท่ีเสี่ยงตํอการติดเชื้อเอ็ชไอ
วี โดยเฉพาะวัยรุํนท่ีมีเพศสัมพันธ๑ตั้งแตํอายุยังน๎อย และยังมีการเปลี่ยนคํูนอนบํอยๆโดยเฉพาะในปี 2556
พบวาํ ในรอบปี ท้ังนักเรียนหญิงและนักเรียนชายช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5 และระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ 2
(ปวช.2 ) มีคูํนอนเฉล่ียมากกวํา 3 คน โดยคํูนอนต่ําสุด1 คน และสูงสุด 11 คน ในรอบปี สํวนใหญํยังไมํ
นิยมการใช๎ถุงยางอนามัยในกลุํมแฟนและคนรัก สํวนการใช๎ถุงยางอนามัยกับหญิงอ่ืนก็ยังไมํถึงร๎อยละ 80
สวํ นตัวชีว้ ดั ของการใช๎ถงุ ยางอนามัยในกลมุํ วัยรนุํ โดยใชน๎ กั เรียนชาย ม,5 เป็นตัวแทนเรื่องของการใช๎ถุงยาง
อนามัยครั้งลําสุดกับทุกคูํนอนในรอบปี ต๎องไมํต่ํากวําร๎อยละ 50 จังหวัดสุพรรณบุรี อยูํที่ร๎อยละ 52 ซ่ึง
สอดคล๎องกับปัญหาของการแพรํระบาดโรคเอดส๑ในปัจจุบัน มีความร๎ูเรื่องโรคเอดส๑คํอนข๎างต่ํา นอกจาก
พฤติกรรมเหลํานี้ยังพบวัยรํุนในกลุํมน้ียังคงใช๎สารเสพติดรํวมกับการมีเพศสัมพันธ๑สูงถึง ร๎อยละ 20.4 และ
พบอัตราการต้ังครรภ๑ในวัยรํุนที่กําลังศึกษาเพ่ิมข้ึน นอกจากน้ีปัจจัยแวดล๎อมที่ทําให๎มีอารมณ๑ทางเพศได๎

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 167

จากการเข๎าถึงสื่อลามกอนาจารของนักเรียนกลุํมนี้ก็สูงข้ึนด๎วยโดยเฉพาะการใช๎ส่ือสารท่ีทันสมัย เชํน
โทรศัพท๑มือถอื

การปอู งกนั และควบคุมโรคเอดสใ๑ นพื้นที่อีกหน่ึงกลุํมท่ีต๎องดําเนินการอยํางเข๎าถึงคือกลํุมหญิง
ขายบริการทางเพศ โดยเฉพาะหญิงขายบริการทางเพศแฝง ในปีน้ีพบอัตราการติดเชื้อเอ็ชไอวี สูงขึ้น และ
อตั ราการใช๎ทุกยางอนามยั ในกลมุํ น้กี ย็ งั คงไมํถงึ ร๎อยละ 100 (ตามตัวช้วี ดั ) ดงั น้ัน จะต๎องสร๎างความรู๎ ความ
เขา๎ ใจท่ถี ูกตอ๎ ง เพราะการประเมินความรู๎ของกลุมํ นีค้ งยังคอนขา๎ งตํา่ ไมํถึงร๎อยละ 30 ในการตอบถูกทุกข๎อ
และอีกลํุมหน่ึงที่ทําการสํารวจและเป็นกลํุมที่เข๎าถึงยากน้ันคือกลํุมชายที่มีเพศสัมพันธ๑กับชายของจังหวัด
สุพรรณบรุ โี ดยการทําแบบสอบถามพฤติกรรมที่สัมพันธ๑กับการติดเช้ือเอ็ชไอวีคํูกับการเจาะโลหิตของผ๎ูที่ให๎
ประวัติของการมีเพศสัมพันธ๑กับเพศเดียวกัน จังหวัดสุพรรณบุรีปี 2556 พบการติดเชื้อ ร๎อยละ 13;6 ซ่ึง
การทํางานในกลุํมนี้ถือวําเป็นกลุํมท่ีท๎าทายและเป็นกลุํมที่มรการติดตํอของเชื้อได๎สูงสุดเพราะการมี
เพศสัมพันธ๑ทางทวารหนักและทางชํองปากซึ่งเป็นชํองทางท่ีมีการฉีกขาดได๎งํายและเป็นเน้ือเยื่อที่บาง อีก
โรคหน่งึ ทม่ี โี อกาสเกิดไดค๎ อื มะเรง็ ท่ปี ลายลําไส๎ใหญํ บุคคลกลุํมนี้ต๎องมีการตรวจมะเร็ง ทวารหนักรํวมด๎วย
ทุกครง้ั ทม่ี ารับบริการในคลนิ กิ กามโรค

ดังน้นั ประชาชนทกุ กลุํมควรไดร๎ ับความร๎ูและการปอู งกันอยํางท่ัวถึง โดยเฉพาะกลํุมวัยรํุนให๎
มคี วามรู๎เรอ่ื งเอดส๑ อนามัยการเจรญิ พนั ธุ๑ และการไมํมีเพศสัมพันธ๑กํอนถึงวัยอันควร อยํางตํอเนื่อง เพ่ือลด
ปัญหาการต้ังครรภ๑ที่ไมํพึงประสงค๑ การต้ังครรภ๑อายุน๎อย การทําแท๎งแบบผิดๆ หรือการที่มีสถิติทารกที่
คลอดและถูกทอดทิ้งสงู ข้นึ รวมถึง ลดการติดโรคติดตํอทางเพศสัมพันธแ๑ ละ เอช็ ไอวี ของจงั หวดั สุพรรณบรุ ี
5. ผลการดาเนินงานการดูแลรกั ษาผ้ตู ิดเช้ือเอชไอว/ี ผู้ปวุ ยเอดส์

จังหวัดสุพรรณบุรีดําเนินการดูแลรักษาผู๎ติดเช้ือเอ็ชไอวี/ผู๎ปุวยเอดส๑ด๎วยยาต๎านไวรัส ภายใต๎
การบริหารจัดการกองทุนเอดส๑ สํานักงานหลักประกันสุขภาพแหํงชาติตํอเน่ืองมาโดยตลอด ซึ่งใน
ปงี บประมาณ 2556 มีผลงานการใหบ๎ ริการดูแลรักษาผ๎ูติดเช้อื เอ็ชไอวีและผู๎ปุวยเอดส๑ ดังนี้ ผู๎ติดเชื้อเอ็ชไอวี
และผ๎ูปุวยเอดส๑ ท่ีเข๎าเกณฑ๑รับยาใหมํ จํานวน 198 ราย และผู๎ติดเช้ือเอ็ชไอวีและผู๎ปุวยเอดส๑ท่ีกินยาต๎าน
ไวรัส จาํ นวน 194 ราย คิดเป็นรอ๎ ยละ 97.98 ซ่ึงเมื่อพิจารณาเป็นภาพรวมของจังหวัดสุพรรณบุรี พบวํา
ผาํ นเกณฑ๑ คือ รอ๎ ยละ 97.98 (ผตู๎ ดิ เช้ือเอชไอวี/ผู๎ปุวยเอดส๑ท่ีเข๎าเกณฑ๑รับยาต๎องได๎รับยาต๎านไวรัส ไมํน๎อย
กวําร๎อยละ 9) แตํเม่ือพิจารณาเป็นรายโรงพยาบาล พบวํา โรงพยาบาลท่ียังไมํผํานเกณฑ๑ 2 โรงพยาบาล
ดงั นี้ โรงพยาบาลเจา๎ พระยายมราช รอ๎ ยละ 91.67และโรงพยาบาลดอนเจดยี ๑ รอ๎ ยละ 83..33 ดงั ตารางที่ 5
ตารางท่ี 5 ร๎อยละของผ๎ูติดเชื้อเอ็ชไอวีและผู๎ปุวยเอดส๑ท่ีได๎รับยาต๎านไวรัส ปีงบประมาณ 2556 จังหวัด
สุพรรณบรุ เี ปน็ รายโรงพยาบาล

ตวั ช้วี ดั เกณฑ์ โรงพยาบาล ผลการดาเนนิ งาน
เปูาหมาย ผลงาน
รอ๎ ยละของผตู๎ ิดเชอื้ ไมํ รพ.เจา๎ พระยายมราช 24 22 รอ๎ ยละ
รพ.สมเดจ็ ฯ 30 30 91.67
เอ็ชไอวีและผู๎ปุวยเอดส๑ได๎รับ นอ๎ ยกวํา รพ.อํทู อง 34 34 100.00
100.00
การดแู ลรักษาด๎วยยาต๎านไวรัส ร๎อยละ95

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 168

เอดส๑ รพ.ดอนเจดยี ๑ 12 10 83.33
รพ.บางปลาม๎า 2 2 100.00
ท่ีมา : รง.520 รพ.ศรปี ระจนั ต๑ 13 13 100.00
รพ.เดมิ บางนางบวช 24 24 100.00
รพ.สามชกุ 18 18 100.00
รพ.ดํานชา๎ ง 33 33 100.00
รพ.หนองหญ๎าไซ 8 8 100.00

รวม 198 194 97.98

ซึ่งการทํางานด๎านแก๎ไขปัญหาเอดส๑ต๎องเรํงดําเนินการรณรงค๑ประชาสัมพันธ๑ให๎กลํุมเส่ียงได๎เข๎าถึง
ระบบบริการดูแลรกั ษาดว๎ ยยาตา๎ นไวรสั เอดส๑ใหม๎ ากย่งิ ขนึ้ และตอ๎ งดาํ เนินการอยํางตํอเน่ือง ซึ่งกลยุทธ๑ท่ีทํา
ให๎การเข๎าถึงการบริการดูแลรักษาผู๎ติดเช้ือเอ็ชไอวีและผู๎ปุวยเอดส๑ คือ การเข๎าถึงบริการปรึกษาเพื่อการ
ตรวจหาเช้อื เอ็ชไอวีโดยความสมัครใจ(VCT) เพ่ือกระต๎ุนให๎กลํุมที่ปุวยแล๎วได๎รับการรักษาได๎เร็วขึ้นซึ่งจะทํา
ให๎ยดื อายใุ หย๎ นื ยาวขน้ึ และกลํมุ ทยี่ ังไมปํ ุวยก็จะไดป๎ ูองกนั ไมํให๎เกดิ การตดิ เช้อื เอช็ ไอวีตอํ ไป (ตารางที่ 6)

ตารางที่ 6 ผลการดําเนินงานการให๎บริการปรึกษาและตรวจเลือดหาการติดเชื้อเอ็ชไอวีโดยความสมัครใจ
(VCT) แยกเป็นรายโรงพยาบาล ปงี บประมาณ 2556

รายชอ่ื โรงพยาบาล กิจกรรม ไ ด๎ รั บ ก า ร ต ร ว จ พบการติดเช้ือ รอ๎ ยละของ
ประชาชน,หญงิ ต้งั ครรภ๑ Anti-HIV HIV ก า ร ติ ด เ ช้ื อ
รพศ.เจา๎ พระยายมราช เลือดบริจาค HIV
รพท.สมเด็จพระสงั ฆราช ไดร๎ บั การปรึกษาฯ 10515 53 0.50
รพ.อูํทอง 10515 4806 52 1.08
รพ.ดอนเจดยี ๑ 7005 2221 46 2.07
รพ.บางปลาม๎า 2233 1042 2 0.19
รพ.ศรีประจันต๑ 1042 378 4 1.06
380 448 29 6.47
448

รพ.เดมิ บางนางบวช 2926 2702 23 0.85
รพ.สามชุก 1650 1650 19 1.15

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 169

รพ.ดาํ นชา๎ ง 2075 2075 47 2.27
รพ.หนองหญา๎ ไซ 870 346 12 3.47

รวม 29144 26183 287 1.09
ท่ีมา : รง.520

6. โครงการสง่ เสรมิ การใช้ถงุ ยางอนามัย เพือ่ ปอู งกันโรคเอดส์และโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พันธ์

1. กระจายถุงยางอนามยั ฟรีแกปํ ระชากรกลุํมตําง ๆ ได๎แกํ นักเรียน/นักศึกษา ผ๎ูติดเชื้อเอชไอ
วี ผ๎ูติดยาเสพติดพนักงานบริการทางเพศ สถานประกอบการโรงแรม ประชาชนทั่วไป และ MSM พบวํา
ภาพรวมการกระจายถุงยางอนามัยฟรีสนับสนุนแกํกลํุมประชากรดังกลําว มีจํานวนลดลงเกือบทุก
กลุํม ยกเว๎น กลุํม MSM (ตารางท่ี 7)เนื่องจาก ปีงบประมาณ 2556 สํานักงานปูองกันควบคุมโรคที่4
จังหวดั ราชบุรี ได๎สนับสนนุ ถงุ ยางอนามัยทั้ง 3 ขนาด (ขนาด 49 , 52และ54) ลดลงมาก ดังตารางที่ 8

ตารางที่ 7 จํานวนการกระจายถุงยางอนามัยฟรีแกํประชากรกลํุม ตําง ๆ เพ่ือปูองกันโรคเอดส๑และ
โรคตดิ ตอํ ทางเพศสัมพนั ธ๑ ปงี บประมาณ 2552-2556 จังหวดั สพุ รรณบรุ ี จาํ แนกตามกลํุมประชากร

กล่มุ ประชากร 2552 2553 2554 2555 2556

พนักงานบรกิ ารทางเพศ 258,487 277,613 261,095 188,600 55,058
- - - 11,160 3,410
ชายที่มีเพศสัมพันธ๑กับ
ชาย 64,383 78,445 55,656 22,209

วัยรํนุ /เยาวชน 87,391 373,582 412,096 384,264 86,884

กลุํมท่ีมีพฤติกรรมเสี่ยง 530,216 - - - 4,360
และไมเํ ปดิ เผย 715,578 751,636 639,680 172,002

สถานศกึ ษา -
รวม 876,094

ท่มี า : รง.ตอ.100

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 170

ตารางที่ 8 จาํ นวนความต๎องการถงุ ยางอนามัยขนาดใหญํ (ขนาด 52) เพ่ือปูองกนั โรคเอดส๑และโรคตดิ ตํอ
ทางเพศสัมพันธ๑ ปงี บประมาณ 2552-2556 จงั หวดั สุพรรณบรุ ี จําแนกตามกลํมุ ประชากร

กลมุ่ ประชากร 2552 2553 2554 2555 2556

พนักงานบรกิ ารทางเพศ 94870 54000 45125 98130 20148
ช/ญ

ชายที่มีเพศสัมพันธ๑กับ - - - 4840 2350
ชาย

วัยรุนํ /เยาวชน 15130 8900 20620 33460 8220

สถานศึกษา - - - - 2250

กลุํมที่มีพฤติกรรมเสี่ยง 77060 39540 79745 144470 39410
และไมเํ ปิดเผยสถานะ

รวม 187060 102440 145490 280900 72648

ท่ีมา : รง.ตอ.100

7. โครงการจดั ระบบบรกิ ารท่ีเป็นมติ รสาหรับเยาวชน กลุม่ ชายทมี่ ีเพศสัมพนั ธก์ บั ชาย กลุ่มหญิงบรกิ าร

จงั หวัดสุพรรณบุรี

สํานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี ไดด๎ ําเนินงานจดั ต้ังศนู ย๑บริการทเ่ี ปน็ มิตรสาํ หรบั เยาวชน

(Teen Center) ในระดับโรงพยาบาล 10 แหํง และโรงพยาบาลสงํ เสรมิ สุขภาพตาํ บล 174 แหํง คิดเป็น

รอ๎ ยละ 100ต้ังแตปํ ีงบประมาณ 2552 มาจนถึงปจั จบุ นั โดยใช๎แนวทางมาตรฐานบรกิ ารสุขภาพทีเ่ ปน็ มิตร

สาํ หรับวยั รุํนและเยาวชน โดยสํานกั อนามัยการเจริญพนั ธุ๑ กรมอนามัย และแนวทางการจัดบรกิ ารท่เี ปน็

มติ รสาํ หรับเยาวชน พนกั งานบรกิ ารหญงิ และชายทม่ี ีเพศสมั พนั ธ๑กบั ชาย โดยสาํ นกั โรคเอดส๑ วัณโรคและ

โรคตดิ ตอํ ทางเพศสมั พันธ๑ กรมควบคุมโรค

ตารางที่ 9 การดาเนินงานการจัดต้ังศูนย์บริการที่เป็นมิตรสาหรับเยาวชน (Teen Center) จังหวัด

สุพรรณบรุ ี ดงั นี้

อาเภอ ปงี บประมาณ 2552 ปีงบประมาณ 2553 ปงี บประมาณ 2554 ปีงบประมาณ 2555

รพ. รพ.สต. รวม รพ. รพ.สต. รวม รพ. รพ.สต. รวม รพ. รพ.สต. รวม

สองพีน่ อ๎ ง 1 25 26 1 25 26 1 25 26 1 25 26

ศรปี ระจันต๑ 14 5 1 10 11 1 14 15 1 14 15

อํูทอง 15 6 1 17 18 1 22 23 1 22 23

ดํานช๎าง 14 5 1 12 13 1 16 17 1 16 17

สามชุก 15 618 9 1 13 14 1 13 14

บางปลามา๎ 14 5 1 13 14 1 17 18 1 17 18

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 171

เดิมบางนางบวช 15 6 1 15 16 1 20 21 1 20 21
ดอนเจดีย๑ 15 614 5 19 10 1 9 10
หนองหญา๎ ไซ 14 515 6 19 10 1 9 10
เมืองสุพรรณบรุ ี 14 515 6 19 10 1 29 30
รวม 10 65 75 10 114 124 10 154 164 10 174 184

7.1 มีการติดตามนเิ ทศโรงพยาบาลและโรงเรียนคํเู ครือขํายเพ่ือพัฒนามาตรฐานบริการโรงพยาบาล
ท่ีเป็นมติ รสําหรับวัยรนํุ และเยาวชน (เกณฑม๑ าตรฐานของกรมอนามัย)

- 25 มิถุนายน 2556 โรงพยาบาลอํูทอง และโรงเรยี นอํทู องศึกษาลยั
- 26 มถิ นุ ายน 2556 โรงพยาบาลสามชุก และโรงเรยี นสามชกุ รัตนโภคาราม
- 27 มถิ ุนายน 2556 โรงพยาบาลดํานชา๎ ง และวิทยาลยั เกษตรและเทคโนโลยีส่ พุ รรณบรุ ี
- การลงพืน้ ท่เี พ่ือนิเทศและติดตามผลการดาํ เนนิ งาน ตามแนวทางมาตรฐานบรกิ ารสขุ ภาพท่ี
เป็นมิตรสาํ หรับวัยรํุนและเยาวชน โดยสํานักอนามยั การเจริญพนั ธุ๑ กรมอนามัย และแนวทางการจัดบริการ
ท่เี ปน็ มิตรสําหรับเยาวชน พนกั งานบริการหญงิ และชายที่มเี พศสมั พันธ๑กับชาย โดยสํานกั โรคเอดส๑ วณั โรค
และโรคติดตํอทางเพศสัมพันธ๑
- 5 กนั ยายน 2556 ณ โรงพยาบาลดอนเจดยี ๑ และโรงพยาบาลสํงเสริมสขุ ภาพตาํ บลชํองพิกลุ
- 6 กนั ยายน 2556 ณ โรงพยาบาลหนองหญา๎ ไซ และโรงพยาบาลสงํ เสริมสุขภาพตําบลบา๎ นโคง๎
บํอแรํ
- 12 กันยายน 2556 ณ โรงพยาบาลดาํ นช๎าง
- 13 กนั ยายน 2556 ณ โรงพยาบาลเดิมบางนางบวช และโรงพยาบาลสงํ เสริมสขุ ภาพตาํ บลหัว
เขา
- 16 กันยายน 2556 ณ โรงพยาบาลบางปลาม๎า
- 17 กันยายน 2556 ณ โรงพยาบาลเจา๎ พระยายามราช
7.2 การดาเนนิ งานโครงการขบั เคล่ือนงานด้านการปอู งกันเอดส์ในสถานศกึ ษา
7.2.1 อาํ เภอสามชกุ ได๎แกํ โรงเรยี นสามชกุ รตั นโภคาราม, โรงเรียนบรรหารแจํมใสวทิ ยา 6 และ
โรงเรียนทงํุ แฝกพิทยาคม
7. 2.2 อําเภอดํานชา๎ ง ไดแ๎ กํ วิทยาลยั เกษตรและเทคโนโลยส่ี ุพรรณบุรี
7.2.3 อําเภอหนองหญ๎าไซ ได๎แกํ โรงเรียนหนองหญ๎าไซวิทยา, โรงเรียนวัดหนองทราย และ
โรงเรยี นบา๎ นสระเตย
7. 2.4 อําเภอเดมิ บางนางบวช ไดแ๎ กํ โรงเรยี นธรรมโชติศึกษาลัย

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 172

7.2.5 อําเภอดอนเจดีย๑ ไดแ๎ กํ โรงเรยี นบรรหารแจํมใสวทิ ยา 1
7.2.6 อําเภออูํทอง ได๎แกํ โรงเรียนสระยายโสมวิทยา, โรงเรียนอูํทอง, โรงเรียนอํูทองศึกษาลัย
และ วิทยาลัยการอาชีพอํทู อง
7. 2. 7 อําเภอเมืองสุพรรณบรุ ี ได๎แกํ วิทยาลยั อาชวี ศึกษาสพุ รรณบรุ ี
7. 2.8 อาํ เภอสองพี่นอ๎ ง ได๎แกํ โรงเรยี นบํอสุพรรณวิทยา, โรงเรียนบางลวี่ ิทยา, โรงเรียนหนองวลั ย๑
เปรียงวทิ ยา, โรงเรยี นบรรหารแจํมใสวทิ ยา 5 และ โรงเรยี นวัดทองประดิษฐ๑
7. 2.9 อาํ เภอบางปลามา๎ ไดแ๎ กํ โรงเรียนหรรษาสุจิตต๑วิทยา 2
7. 2.10 อาํ เภอศรปี ระจันต๑ ไดแ๎ กํ โรงเรียนวัดปุาพระเจ๎า, โรงเรียนศรีประจันต๑ "เมธีประมุข" และ
โรงเรยี นสรวงสุทธาวิทยา
7.3 ช่องทางกิจกรรมในการกระจายถงุ ยางอนามัยในกลุ่มเยาวชนอายุ 12 – 24 ปี ของหน่วยบรกิ าร
สาธารณสขุ เป็นดังนี้คอื
7. 3. 1 กจิ กรรมการใหค๎ วามร๎ูและคําปรกึ ษาผํานเครอื ขํายศนู ย๑บรกิ ารที่เป็นมติ รสาํ หรบั เยาวชน
(Teen Center) จํานวน 11 หนํวยบรกิ าร ไดแ๎ กํ โรงพยาบาลเจา๎ พระยายมราช, สมเดจ็ พระสังฆราชองค๑ท่ี
17, ศรปี ระจันต๑, อํทู อง, สามชุก, เดมิ บางนางบวช, ดอนเจดยี ,๑ สาํ นักงานสาธารณสขุ อําเภออูํทอง, ดํานชา๎ ง
, เดมิ บางนางบวช และดอนเจดีย๑)
7. 3. 2 กจิ กรรมการรณรงคใ๑ หข๎ ๎อมูลความร๎ู จาํ นวน 4 หนํวยบรกิ าร ได๎แกํ โรงพยาบาลบางปลา
ม๎า, หนองหญ๎าไซ, สํานกั งานสาธารณสขุ อําเภอศรีประจันต๑ และสามชุก
7. 3. 3 กจิ กรรมการอบรมโดยตรง จาํ นวน 3 หนํวยบรกิ าร ได๎แกํ โรงพยาบาลดํานช๎าง,
สาํ นกั งานสาธารณสขุ อาํ เภอสองพ่นี ๎อง และบางปลาม๎า
7. 3. 4 กิจกรรมการใหข๎ ๎อมูลความรเ๎ู ปน็ รายบคุ คลหรือรายกลํุม จํานวน 2 หนวํ ยบรกิ าร ได๎แกํ
สํานกั งานสาธารณสขุ อาํ เภอเมอื งสุพรรณบุรี และหนองหญ๎าไซ
4. ตวั ช้ีวดั หลักของโครงการ
4.1. เปาู หมายรอ๎ ยละ 30 ของเยาวชน อายุ 12-24 ปี 48,322 = 14,497 ราย ตอ๎ งไดร๎ บั ความร๎ู
ในการปรบั พฤติกรรมปอู งกนั การตดิ เชอื้ เอชไอวี และไดร๎ ับบริการปรกึ ษาเพ่ือเขา๎ ถึงบริการสุขภาพดา๎ นสุข
ภาวะทางเพศในพนื้ ที่รบั ผดิ ชอบได๎อยาํ งตํอเนื่องและมปี ระสิทธผิ ล ผลงานทีไ่ ด๎ เทาํ กบั 29,560 ราย คดิ
เป็นร๎อยละ 61.17
4.2. ร๎อยละ 6.5 ของเยาวชน อายุ 12-24 ปี 48,322 = 3,141 รายตอ๎ งไดร๎ ับบรกิ ารให๎คาํ ปรึกษา
เบ้อื งต๎นจากแกนนําเยาวชน อาสาสมัคร เจา๎ หน๎าที่ ครู ร๎านขายยา หรอื เครือขํายอ่ืนๆ ได๎รับการสงํ ตํอเขา๎ สูํ
บรกิ ารที่เป็นมติ รสําหรับเยาวชน ผลงานที่ได๎ 5084 ราย คิดเป็นรอ๎ ยละ10.52

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 173

4.3. รอ๎ ยละ 50 ของเยาวชน อายุ 12-24 ปี 3,141 = 1,507 ราย ตอ๎ งได๎รับบริการให๎คําปรึกษา

เพ่ือเขา๎ ถงึ บรกิ ารสุขภาพดา๎ นสขุ ภาวะทางเพศ ไดร๎ ับตรวจหาการตดิ เชอ้ื เอชไอวี ผลงานท่ีได๎ 3,511 คดิ เปน็

ร๎อยละ 116.49

4.4. รอ๎ ยละ 10 ของเยาวชน อายุ 12-24 ปี 3,141 = 314 รายตอ๎ งได๎รับบรกิ ารให๎คําปรึกษาเพ่ือ

เขา๎ ถึงบริการสุขภาพด๎านสุข ภาวะทางเพศ ได๎รบั การตรวจรกั ษาโรคตดิ ตํอทางเพศสมั พันธ๑ ผลงานท่ีได๎

1,531 คดิ เปน็ ร๎อยละ 48.76

4.5. ร๎อยละ 0.5 ของเยาวชน อายุ 12-24 ปี 1,570 = 8 รายต๎องท่ีได๎รับการตรวจหาการติดเชื้อ
ทราบผลเลอื ด และไดร๎ ับการดูแลและรักษาตัง้ แตเํ รม่ิ ต๎น ผลงานทไ่ี ด๎ 27 ราย คดิ เป็นรอ๎ ยละ 1.7
8. โครงการพัฒนากลไกประสานงานระดับจงั หวดั (PCM)รอบผนกึ รวม (SSF) โดย ศูนยป๑ ระสานประชาคม
เอดส๑จงั หวัดสุพรรณบุรี: ศปอจ.สพุ รรณบรุ ี

โครง กา รได๎รั บ งบ ปร ะมาณสนั บ สนุ นจ ากศูน ย๑ อํา นว ยการ บริ ห าร จัด กา รปั ญห า เอดส๑ แหํ งช า ติ
กระทรวงสาธารณสุข โดยมีวัตถุประสงค๑เพื่อพัฒนาศักยภาพกลไกประสานงานระดับจังหวัด ให๎สามารถ
จัดการปัญหาเอดสใ๑ นพื้นที่ไดด๎ ว๎ ยตนเอง ในประเดน็ ดังนี้

1. การประสานการเช่ือมโยงบริการเชิงรุกของภาคประชาสังคมกับบริการของสถานบริการ

ภาครัฐโดยการจัดระบบการสํงตํอบริการ และจัดระบบบริการที่เป็นมิตรกับกลํุมประชากร

เปูาหมาย

2. การประสานสํงเสรมิ สภาพแวดลอ๎ มท่ีเออื้ ตํอการดําเนนิ งาน

3. การพัฒนาระบบข๎อมูลเชิงยุทธศาสตร๑และนํามาใช๎ในการติดตามผลการดําเนินงานและแก๎ไข

ปัญหาอุปสรรคอยํางเปน็ ระบบ

4. การจัดทาํ แผนยทุ ธศาสตร๑จังหวัดโดยใช๎ข๎อมูลท่ีครอบคลุมทั้งเร่ืองสถานการณ๑ ปัญหาและการ

ดาํ เนินงานเอดส๑ของพืน้ ที่

5. การสํงเสริมการเป็นเจา๎ ของรํวมกัน และพฒั นาศกั ยภาพขององค๑กรปกครองสํวนท๎องถิ่นในการ

จดั ทาํ แผนและใช๎ทรพั ยากรในทอ๎ งถ่นิ ดาํ เนนิ การปูองกนั และแกไ๎ ขปัญหาเอดส๑ในท๎องถนิ่

เปูาหมายของโครงการ
1. จัดประชุมเพ่ือวางแผนการทํางานด๎านเอดส๑และการดําเนินงานด๎านอนามัยเจริญพันธ๑ุจังหวัด

สุพรรณบุรี
2. ประชุมประสานแผนการดาํ เนนิ งานเพ่อื ปอู งกันแกไ๎ ขปัญหาเอดส๑และการดําเนินงานด๎านอนามัย

เจริญพนั ธจ๑ุ ังหวัดสพุ รรณบรุ ี
3. ประชุมเพื่อสรา๎ งความเป็นเจา๎ ของและพฒั นาศักยภาพในการจัดทําแผนเอดสใ๑ นท๎องถ่นิ
4. ประชุมเพื่อช้ีแจงการทํางานด๎านเอดส๑และการดําเนินงานด๎านอนามัยเจริญพันธุ๑จังหวัด

สุพรรณบรุ ี

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 174

5. ประชุมเพื่อสรุปการทํางานของคณะทํางานศูนย๑ประสานประชาคมและการดําเนินงานด๎าน
อนามัยเจริญพนั ธุ๑จังหวดั สุพรรณบุรี

สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ได๎มีการดําเนินกิจกรรม และผลการดําเนินงานเพ่ือให๎ได๎
วัตถุประสงค๑ ดงั นี้

1. จัดประชุมเพ่ือวางแผนการทํางานด๎านเอดส๑และการดําเนินงานด๎านอนามัยเจริญพันธุ๑จังหวัด
สุพรรณบุรีโดยคณะอนุกรรมการปูองกันและแก๎ไขปัญหาเอดส๑และการพัฒนาอนามัยเจริญพันธ๑ุ
จงั หวัดสุพรรณบรุ ีวันที่ 21 มนี าคม 2556ณ โรงแรมสองพันบรุ ี

2. จดั ประชุมประสานแผนการดําเนนิ งานเพ่อื ปอู งกันแก๎ไขปัญหาเอดส๑และการดาํ เนินงานด๎านอนามัย
เจริญพันธ๑ุจังหวัดสุพรรณบุรี โดย คณะทํางานศูนย๑ประสานประชาคมเอดส๑จังหวัดสุพรรณบุรี:
ศปอจ.สพุ รรณบรุ ี วันท่ี 22 มนี าคม 2556ณ โรงแรมสองพันบุรี

3. จัดประชุมเพื่อสร๎างความเป็นเจ๎าของและพัฒนาศักยภาพในการจัดทําแผนเอดส๑ในท๎องถิ่น “การ
สร๎างความเป็นเจ๎าของและพัฒนาศักยภาพการจัดทําแผนเอดส๑ในองค๑กรปกครองสํวนท๎องถิ่น
ภายในจังหวัดสุพรรณบุรี” วันท่ี 20 มิถุนายน 2556ณห๎องประชุมชั้น ๒ สํานักงานสาธารณสุข
จงั หวัดสุพรรณบรุ ี

4. ประชุมเพ่ือช้ีแจงการทํางานด๎านเอดส๑และการดําเนินงานด๎านอนามัยเจริญพันธ๑ุจังหวัดสุพรรณบุรี
วันท่ี 18 กรกฎาคม 2556ณ โรงแรมสองพนั บรุ ี

5. จัดประชุมเพ่ือสรุปการทํางานของคณะทํางานศูนย๑ประสานประชาคมและการดําเนินงานด๎าน
อนามัยเจริญพันธุ๑จังหวัดสุพรรณบุรี: ศปอจ.สุพรรณบุรี วันที่ 24 กันยายน 2556 ณ โรงแรมสอง
พนั บรุ ี

รายละเอียดกจิ กรรมและตวั ช้ีวัดผลผลิต

กจิ กรรมหลกั ตัวชวี้ ดั ผลผลติ งบประมาณท่ี รหัสกจิ กรรม
ผลผลติ ใช้ 670 /M&E
42คน/
1.ประชุมเพ่ือวางแผนการทํางานด๎านเอดส๑ 40คน/คร้งั ครั้ง 1 วัน 18,900

และการดําเนินงานด๎านอนามัยเจริญพันธ๑ุ 1 วัน

จงั หวดั สุพรรณบรุ ี

2.ประชุมประสานแผนการดําเนินงานเพ่ือ คณะทํางานฯจ. 63คน/ 41,558 669/M&E
ปอู งกันแกไ๎ ขปัญหาเอดส๑และการดําเนินงาน สพุ รรณบรุ เี ข๎า ครง้ั 1 วัน
ด๎านอนามัยเจริญพันธุ๑จงั หวดั สพุ รรณบุรี รํวมประชมุ 60 หน้า 175
คน/คร้ัง 1 วัน

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี

3.จัดประชุมเพื่อสร๎างความเป็นเจ๎าของและ 40คน/คร้งั 41คน/ 25,000 649/training
พัฒนาศักยภาพในการจัดทําแผนเอดส๑ใน 1 วัน ครงั้ 1 วนั
ท๎องถน่ิ

4 . ป ร ะ ชุ ม เ พ่ื อ ช้ี แ จ ง ก า ร ทํ า ง า น ข อ ง 40คน/ครงั้ 40คน/ 18,868 670 /M&E
คณะทํางานด๎านเอดส๑และการดําเนินงาน 1 วนั ครงั้ 1 วนั 670 /M&E
ด๎านอนามยั เจริญพันธุจ๑ งั หวัดสุพรรณบรุ ี
5 . ป ร ะ ชุ ม เ พื่ อ ส รุ ป ก า ร ทํ า ง า น ข อ ง 40คน/ครัง้ 40 คน/ 16,000
คณะทํางานศูนย๑ประสานประชาคมและการ 1 วนั ครง้ั 1 วัน
ดําเนินงานด๎านอนามัยเจริญพันธุ๑จังหวัด
สุพรรณบุรี

100% 100%

ตวั ชีว้ ดั โครงการ
1.จํานวนอปท.ในจังหวัดสุพรรณบุรีท่ีรายงานผลการดําเนินงานด๎านเอดส๑ จํานวน 49 แหํง จากจํานวน
อปท.ทงั้ หมด 127 แหํง คิดเป็นร๎อยละ 38.5
2.จํานวนโรงเรียนมัธยมศึกษาในจังหวัดสุพรรณบุรีที่สอนเพศศึกษารอบด๎าน จํานวน 43 แหํงจากท้ังหมด
96 แหงํ คดิ เป็นรอ๎ ยละ 44.79

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี หน้า 176

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 177

งานควบคมุ โรคโรคไมํตดิ ตํอและสขุ ภาพจิต

สถานการณโ์ รคไม่ติดต่อเรือ้ รัง
โรคไมํติดตํอเป็นปญั หาสาธารณสขุ ท่สี ําคญั ระดับประเทศ ซง่ึ ปจั จุบันไดท๎ วีความรนุ แรงมากขน้ึ โดย

สงํ ผลตํอสุขภาพวิถีชวี ิตความเปน็ อยํู ตลอดจนสภาพแวดลอ๎ มของประชากรเปน็ อยาํ งมาก เน่อื งจากเป็นโรค
ที่เป็นสาเหตกุ ารตาย การเจ็บปวุ ย ที่สําคัญท้งั ในเขตเมืองและชนบท ไมวํ าํ จะเปน็ โรคเบาหวานความดนั
โลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลอื ด ซงึ่ กลมํุ โรคเรอ้ื รังเหลําน้อี าจมีปัจจัยเสี่ยงรํวมหนึ่งปัจจัยหรือมากกวํา
ได๎แกํ การสบู บุหร่ี ดม่ื สุราเกนิ ขนาด การบริโภคอาหารท่ีไมํถกู สัดสํวนและปริมาณไมเํ หมาะสม ขาด
การออกกําลงั กาย ภาวะอว๎ น

สาํ หรบั แนวโนม๎ การปวุ ยดว๎ ยโรคไมํตดิ ตํอเร้ือรงั ได๎แกํกลุมํ โรค โรคเบาหวาน โรคความดนั โลหติ
สูง โรคโรคหลอดเลือดสมอง โรคหวั ใจขาดเลอื ด และไตวายเรอ้ื รงั ของจงั หวดั สพุ รรณบุรี พบวาํ ทุกโรคมี
แนวโน๎มสงู ข้ึนอยํางตํอเน่ืองตั้งแตํปี พ.ศ. 2544 เปน็ ต๎นมาจนถึงปัจจบุ นั ดงั รปู ที่ 1

อตั ราต่อแสน ความดนั โลหติ สูง
2000 เบาหวาน
หัวใจขาดเลือด
1500 หลอดเลอื ดสมองใหญํ
ไตวายเรื้อรัง
1000

500

0

พ.ศ.

รูปท่ี 1 อตั ราปุวยตอํ ประชากร 100,000 คน ของผป๎ู ุวยในดว๎ ยโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน
โรคหวั ใจขาดเลอื ด โรคหลอดเลือดสมองใหญํ และไตวายเร้อื รัง จ.สพุ รรณบุรี
ปี พ.ศ. 2542-2553

และเม่ือเปรียบเทยี บแน๎วโน๎มการปุวยดว๎ ยกลมุํ โรคความดันโลหิตสงู โรคเบาหวาน โรคหวั ใจขาด
เลือด โรคหลอดเลือดสมองใหญํ และไตวายเรื้อรัง ของจังหวัดสุพรรณบุรกี บั ประเทศไทย ตั้งแตํปี พ.ศ.
2542-2552 ทําให๎พบวาํ แนวโนม๎ ของการปวุ ยด๎วยกลมุํ โรคดังกลําวท้ังของจงั หวดั สพุ รรณบุรกี ับประเทศมี
ลักษณะเดียวกัน คือมีแนวโน๎มเพม่ิ ขนึ้ อยํางตํอเนื่องตั้งแตปํ ี พ.ศ. 2544 เป็นตน๎ มา และท่ีสาคัญคือ
แนวโน้มการปวุ ยของจังหวดั สุพรรณบรุ ีทง้ั 5 กลุ่มโรค สูงกวา่ ภาพรวมในระดบั ประเทศเปน็ อยา่ งมาก
(รปู ท่ี 2-6)

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 178

อัตราตอ่ แสน สุพรรณบุรี
1200 ประเทศไทย
1000
800
600
400
200
0
2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552

รปู ท่ี 2 อัตราปวุ ยต่อประชากร 100,000 คน ของผู้ปวุ ยใน ดว้ ยโรคเบาหวาน
จ.สุพรรณบรุ ี และประเทศไทย ปี พ.ศ. 2542-2552

อตั ราตอ่ แสน สุพรรณบรุ ี
ประเทศไทย
1600
1400
1200
1000
800
600
400
200

0
2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552

รูปที่ 3 อตั ราปวุ ยตอ่ ประชากร 100,000 คน ของผู้ปวุ ยใน ด้วยโรคความดนั โลหิตสงู
จ.สุพรรณบรุ ี และประเทศไทย ปี พ.ศ. 2542-2552

อัตราตอ่ แสน สพุ รรณบุรี
ประเทศไทย
500
450
400
350
300
250
200
150
100
50

0
2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552

รปู ที่4อัตราปุวยตอ่ ประชากร 100,000 คน ของผ้ปู วุ ยใน ด้วยโรคหัวใจขาดเลือด
จ.สพุ รรณบรุ ี และประเทศไทย ปี พ.ศ. 2542-2552

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 179

อตั ราต่อแสน สพุ รรณบุรี
ประเทศไทย
400
350
300
250
200
150
100
50

0

2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552

รูปท่ี5 อัตราปุวยตอ่ ประชากร 100,000 คน ของผ้ปู วุ ยในด้วยโรคหลอดเลือดสมองใหญ่
จ.สุพรรณบุรี และประเทศไทย ปี พ.ศ. 2542-2552

อัตราต่อแสน สุพรรณบุรี
ประเทศไทย
400
350
300
250
200
150
100
50

0

2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552

รปู ท่ี6 อตั ราปุวยต่อประชากร 100,000 คน ของผูป้ ุวยในดว้ ยโรคไตวายเรอื้ รงั
จ.สพุ รรณบุรี และประเทศไทย ปี พ.ศ. 2542-2552

ผลการดาเนินงานคัดกรองโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสงู ปีงบประมาณ 2553
จากสถานการณ๑ดังกลําว สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี จึงได๎ดําเนินมาตรการการปูองกัน

และควบคุมโรคไมตํ ิดตํอเรื้อรัง โดยจัดต้ังคณะกรรมการการดําเนินงานปูองกันควบคุมโรค ไมํติดตํอเร้ือรัง
จงั หวดั สุพรรณบุรี มีการจัดทํานโยบายและแผนปฏิบัติงานปูองกันควบคุมโรคไมํติดตํอเรื้อรัง การดําเนินงานมี
ระบบเฝูาระวังและส่ือสารเตือนภัยในชุมชน การเพิ่มคุณภาพการปูองกันและควบคุมความเส่ียงในชุมชมการ
ดําเนินการลดปัจจัยเสี่ยงเพื่อลดโรค โดยการจัดทําโครงการหมูํบ๎านสุขภาพดีวิถีไทย เปูาหมายอําเภอละ 1
หมํูบ๎าน การเพ่ิมคุณภาพการดูแลรักษาโรคเร้ือรัง เพ่ือลดภาวะแทรกซ๎อน โดยการตรวจจอประสาทตาและ
ตรวจประเมินภาวะแทรกซ๎อนที่เท๎าในผู๎ปุวยเบาหวาน เพ่ือปูองกันและค๎นหาผู๎ปุวยเบาหวานที่มี
ภาวะแทรกซ๎อน ให๎ได๎รับการรักษาท่ีเหมาะสม รวมทั้งเพ่ิมประสิทธิภาพการคัดกรองให๎มีการดําเนินงานอยําง
มีระบบ การดําเนินงานคัดกรองเบาหวานในภาพรวมของจังหวัด พบวําคัดกรองได๎ ร๎อยละ 86.07 อยํูในกลํุม

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 180

ปกติจาํ นวน 311,057 คน คิดเป็นร๎อยละ 83.83กลุํมเสี่ยง จํานวน 40,711 คน คิดเป็นร๎อยละ 10.97 กลํุม
ฝ

+ปุวย จํานวน 19,284 คน คิดเป็นรอ๎ ยละ 5.20 และการดําเนินงานคัดกรองความดันโลหิต
ในภาพรวมของจังหวดั พบวํา คัดกรองได๎ร๎อยละ 87.50 อยํูในกลุํมปกติจํานวน 293,317 คน
คิดเป็นร๎อยละ 77.76 กลํุมเส่ียง จํานวน 56,504 คน คิดเป็นร๎อยละ 14.98 กลํุมปุวย จํานวน
27,375 คน คิดเป็นร๎อยละ 7.26 โดยประชาชนท่ีอยูํในกลํุมเสี่ยงได๎รับคําแนะนําในการปฎิบัติตัว
เพื่อลดภาวะเสี่ยง เข๎าคํายปรับเปล่ียนพฤติกรรมสุขภาพ และกลํุมปุวยได๎รับการสํงตํอเพื่อไปรับการ
ตรวจวินจิ ฉยั และรักษาจากแพทยท๑ ่ีโรงพยาบาล ตามตารางท่ี 1-2

ตารางที่ 1 ผลการดาํ เนินงานคัดกรองโรคเบาหวาน ปงี บประมาณ 2553 จ.สพุ รรณบรุ ี

หนํวยงาน/อาํ เภอ ประชากรเปาู หมาย ผลการดําเนนิ งาน ร๎อยละ
83,350 ผลงาน 79.47
เมืองสพุ รรณบรุ ี 40,854 66,235 81.18
เดมิ บางนางบวช 30,036 33,166 92.63
ดาํ นช๎าง 42,370 27,821 86.57
บางปลาม๎า 34,414 36,678 91.83
ศรปี ระจันต๑ 23,503 31,603 81.96
ดอนเจดยี ๑ 61,318 19,262 82.20
สองพ่นี ๎อง 30,235 50,403 93.20
สามชุก 60,096 28,178 92.17
อทํู อง 24,921 55,388 89.55
หนองหญ๎าไซ 431,097 22,318 86.07
รวมท้ังจงั หวดั 371,052

ตารางที่ 2 ผลการดาํ เนนิ งานคัดกรองความดนั โลหติ สงู ปงี บประมาณ 2553 จ.สุพรรณบุรี

หนวํ ยงาน/อําเภอ ผลการดาํ เนนิ งาน

ประชากรเปาู หมาย ผลงาน รอ๎ ยละ
79.95
เมืองสุพรรณบรุ ี 83,350 66,638 81.18
93.46
เดมิ บางนางบวช 40,854 33,166 86.57
91.83
ดํานช๎าง 30,036 28,071 82.94
91.12
บางปลาม๎า 42,370 36,678 93.20
91.83
ศรีประจันต๑ 34,414 31,603

ดอนเจดยี ๑ 23,503 19,493

สองพนี่ ๎อง 61,318 55,872

สามชกุ 30,235 28,178

อูทํ อง 60,096 55,189

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 181

หนองหญา๎ ไซ 24,921 22,308 89.51
รวมทั้งจังหวดั
431,097 377,196 87.50

นอกจากมาตรการดําเนนิ งานคดั กรองโรคเบาหวานและความดนั โลหติ สงู ในกลํมุ ประชากร

เปูาหมาย แล๎ว ได๎มมี าตรการตรวจคัดกรองภาวะแทรกซอ๎ นในผูป๎ ุวยเบาหวาน ได๎แกกํ ารตรวจคดั กรอง
จอประสาทตา (diabetic retinopathy) และคดั กรองภาวะแทรกซ๎อนทเี่ ทา๎ ในผป๎ู วุ ยเบาหวาน (foot
examination) (ตารางที่ 3-4) โดยผลการตรวจคัดกรองจอประสาทตามีดงั น้ี

 ภาวะ No DR นดั 1 ปี จาํ นวน 12,915 ราย คิดเปน็ รอ๎ ยละ 86.1

 ภาวะ Mild NPDR นัด 6 เดอื น จาํ นวน 465 ราย คดิ เป็นรอ๎ ยละ 3.1

 ภาวะ Moderate NPDR นดั 3 เดือน จํานวน 1,005 ราย คิดเปน็ รอ๎ ยละ 6.7

 ภาวะ Severe NPDR สํงจกั ษแุ พทย๑ จาํ นวน 330 ราย คิดเปน็ ร๎อยละ 2.2

 ภาวะ PDR สงํ จักษุแพทย๑ จํานวน 285 ราย คิดเป็นรอ๎ ยละ 1.9

สําหรบั ผลการตรวจคัดกรองภาวะแทรกซ๎อนทเี่ ท๎าในผปู๎ ุวยเบาหวาน มีดังน้ี

 ภาวะ Low risk จํานวน 10,995 ราย คดิ เปน็ รอ๎ ยละ 73.3

 ภาวะ Moderate risk จํานวน 3,210 ราย คดิ เป็นร๎อยละ 21.4

 ภาวะ High risk จํานวน 795 ราย คดิ เป็นร๎อยละ 5.3

ตารางท่ี 3 การตรวจคัดกรองจอประสาทตา (diabetic retinopathy) ในผ๎ปู วุ ยเบาหวาน
จ.สุพรรณบุรี ปีงบประมาณ 2553 จาํ แนกรายโรงพยาบาล

ลาํ ดบั โรงพยาบาล เปาู หมาย (ราย) ผลงาน (ราย) รอ๎ ยละ

1 เจา๎ พระยายมราช 3,754 3,754 100
2 สมเดจ็ ฯ 2,399 2,399 100

3 อํทู อง 2,490 2,490 100

4 เดมิ บางนางบวช 1,838 1,838 100

5 ศรปี ระจนั ต๑ 937 937 100

6 สามชกุ 664 664 100

7 บางปลาม๎า 823 823 100

8 ดอนเจดยี ๑ 653 653 100

9 หนองหญ๎าไซ 350 350 100

10 ดํานชา๎ ง 1,092 1,092 100

รวม 15,000 15,000 100

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 182

ตารางท่ี 4 การตรวจคัดกรองภาวะแทรกซ๎อนที่เท๎า (foot examination)) ในผป๎ู ุวยเบาหวาน
จ.สุพรรณบุรี ปีงบประมาณ 2553 จําแนกรายโรงพยาบาล

ลาํ ดบั โรงพยาบาล เปาู หมาย (ราย) ผลงาน (ราย) รอ๎ ยละ

1 เจา๎ พระยายมราช 3,754 3,754 100
2 สมเดจ็ ฯ 2,399 2,399 100

3 อํูทอง 2,490 2,490 100

4 เดิมบางนางบวช 1,838 1,838 100

5 ศรปี ระจนั ต๑ 937 937 100

6 สามชุก 664 664 100

7 บางปลามา๎ 823 823 100

8 ดอนเจดยี ๑ 653 653 100

9 หนองหญ๎าไซ 350 350 100

10 ดํานชา๎ ง 1,092 1,092 100

รวม 15,000 15,000 100

แผนงาน/โครงการท่สี าคญั ในการแกไ้ ขปญั หาโรคไม่ตดิ ต่อเร้อื รงั
สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ได๎จัดทําโครงการหมูํบ๎านสุขภาพดีวิถีไทย จังหวั ด

สพุ รรณบรุ ขี ึ้น โดยมวี ตั ถุประสงคเ๑ พอื่ เพ่ือให๎มหี มบํู า๎ นต๎นแบบสุขภาพดีวิถีไทย อําเภอละ 1 แหํง ประชาชนใน
หมบํู า๎ นมีการปรบั เปลี่ยนพฤติกรรมออกกําลังกายสม่าํ เสมอสัปดาห๑ละอยาํ งน๎อย 3-5 วัน วันละอยํางน๎อย 30
นาที และรับประทานผกั และผลไมส๎ ดวันละอยํางน๎อยครึง่ กิโลกรัมขึ้นไป หรือกินผักคร่ึงหน่ึงอยํางอื่นคร่ึงหนึ่ง
และลดอาหารไขมัน โดยการดําเนินงานในโครงการมีการรณรงค๑ให๎ความรู๎และแจ๎งขําวสารเตือนภัยแกํ
ประชาชนท่ัวไป รวมท้ังรู๎จักแนวทางปฎิบัติในการปูองกันและควบคุมโรคไมํติดตํอเรื้อรัง และประชาชนกลํุม
เส่ียงโดยเฉพาะอายุ 35 ปีขึ้นไป ได๎รับบริการคัดกรองความเสี่ยงเบ้ืองต๎นตํอการเป็นโรคเบาหวาน ความดัน
โลหิตสูง และโรคหลอดเลือดสมอง (อัมพฤกษ๑ อัมพาต) ประชาชนกลํุมเส่ียงได๎รับคําแนะนําในการปฎิบัติตัว
เพ่ือลดภาวะเสี่ยง และเข๎าคํายปรับเปล่ียนพฤติกรรมสุขภาพ และ กลํุมผ๎ูปุวยได๎รับการสํงตํอเพื่อไปรับการ
ตรวจวินิจฉัยละรักษาจากแพทย๑ที่โรงพยาบาล โดยมีกลยุทธ๑การดําเนินงานปูองกันและควบคุมโรคไมํติดตํอ
เรือ้ รงั ดังนี้

1. ด๎านนโยบายและแผนการปฎบิ ัติงาน
- สํานักงานสาธารณสุขจงั หวัดและเครอื ขาํ ยสถานบรกิ ารทุกแหํง มแี ผนการปฎบิ ตั กิ าร
ปอู งกนั และควบคุมโรคไมตํ ดิ ตอํ เร้ือรังครบถ๎วน
- มีการพฒั นาระบบข๎อมูล โดยมีระบบรายงานผลการดําเนินงานไตรมาสละ 1 คร้ัง

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 183

- มกี ารสํงตํอและติดตามผ๎ูปวุ ยเป็นรูปแบบเดียวกัน และเชื่อมโยงในระดบั ตาํ บล อําเภอและ
จงั หวัด
2. การเฝูาระวงั โรคไมํติดตํอเรื้อรัง
- สํานกั งานสาธารณสุขจังหวัดรวบรวมข๎อมูลสถานการณโ๑ รคปัจจัยเสย่ี งตอํ การเกิดโรค
- วเิ คราะห๑และแปลผลการกระจายของการระบาดในประชากรในระดับอาํ เภอ จังหวดั
- เผยแพรํผลการวเิ คราะหแ๑ กํสถานบรกิ ารสาธารณสุขทกุ ระดบั
- มกี ารประชุมเชิงปฏิบตั ิการเพ่อื เฝาู ระวงั โรคไมํตดิ ตํอเร้อื รัง
3. การปอู งกันการระบาดของโรคและควบคุมปัจจัยเสี่ยงตํอการเกิดโรคไมํติดตํอเร้ือรัง
- ประชาสัมพันธร๑ ณรงค๑ สื่อสาร เตอื นภยั สรา๎ งความตระหนกั ในการปูองกนั ควบคุมโรค
ไมตํ ิดตอํ เร้อื รัง
- สนบั สนุนการดําเนนิ งานบงั คับใชต๎ ามมาตรการและกฎหมายท่เี กยี่ วข๎อง
4. การควบคมุ การระบาดของโรคไมํติดตํอเร้อื รัง
- เฝูาระวงั การเปลี่ยนแปลงสถานการณ๑ของโรค
- ประชุมพฒั นาระบบการจดั เก็บ/วิเคราะห๑ข๎อมูล การจดั ทําทะเบยี นคดั กรอง ทะเบียนผ๎ูปุวย
การเชอ่ื มโยงระบบรายงาน ระดบั จังหวัด/อําเภอ/ตาํ บล

ผลการดาเนินงานด้านสุขภาพจติ

สถานการณ์

จากรายงานการใหบ๎ ริการผูป๎ ุวยนอกจิตเวช (8 โรค) ปงี บประมาณ 2553 ของโรงพยาบาลทกุ แหงํ
ในจงั หวัดสุพรรณบุรี พบวาํ มีผปู๎ ุวยที่มารับบริการท้งั สน้ิ 17,605 คน โดยโรคและปัญหาท่ีมีผรู๎ ับบริการท่ีมา
รบั บริการสงู สดุ 3 อันดับแรกได๎แกํ โรคจติ (ร๎อยละ 36.50 ) ปญั หาสุขภาพจติ อน่ื ๆ (รอ๎ ยละ 20.49 )
และโรคซึมเศร๎า (ร๎อยละ 17.06 ) รายละเอียดดงั ตารางที่ 5

และจากการรวบรวมรายงาน 506.DS ปีงบประมาณ2553 (ต.ค 52- ก.ย 53 )พบวํา ประชาชนท่ีมี
ภูมิลาํ เนาในจงั หวดั สพุ รรณบุรี ทท่ี ําร๎ายตวั เองท้ังหมด มจี ํานวน 648 คน คดิ เป็นอตั ราการทําร๎ายตนเอง
76.15 ตํอแสนประชากร โดยอําเภอดอนเจดีย๑มีอตั ราการทําร๎ายตนเองสงู สดุ (187.44ตํอแสนประชากร)
รองลงมาคอื อําเภอเดมิ บางนางบวช (103.63 ตํอแสนประชากร) ต่ําที่สุดคือ อําเภอสามชุก (34.56 ตํอแสน
ประชากร) เมื่อพจิ ารณาแนวโน๎มการทํารา๎ ยตวั เองโดยภาพรวมของจังหวัด ตง้ั แตปํ ีงบประมาณ 2549-2553
พบวาํ มแี นวโน๎มสงู ขึน้ และในปีงบประมาณ 2553 พบวาํ อตั ราการฆาํ ตัวตายสาํ เรจ็ ตํอแสนประชากรใน
ภาพรวมจังหวดั เทาํ กับ 6.81 ซ่ึงอําเภอดอนเจดีย๑ มีอัตราฆาํ ตัวตายสาํ เร็จสงู สดุ คอื 10.89 ตํอแสน
ประชากร รองลงมาคือ อําเภอเดมิ บางนางบวช มีอัตราฆําตวั ตายสําเร็จเทํากบั 10.76 ตํอแสนประชากร
รายละเอียดดังตารางท่ี 6

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี หน้า 184

ตารางที่ 5 รายงานการให๎บริการผป๎ู ุวยนอกจิตเวช (8 โรค) ปงี บประมาณ 2553

หนวํ ยงาน โรคจติ โรควติ กกังวล โรคซึมเศร๎า ปญั ญาอํอน ออทิสตกิ (พูดชา๎ ) ลมชัก ผู๎ตดิ สารเสพติด ปัญหา
(F40-45, F48 ) (F84 ) คน ครงั้ คน ครัง้ สขุ ภาพจติ
รพ.เจา๎ พระยายม (F20-25, F28-29 ) คน คร้ัง (F30-34, F38-39 ) (F30-34, F38-39 )
ราช* คน ครงั้ อ่ืน ๆ
รพ.สังฆราช ฯ คน คร้งั คน ครัง้ คน คร้งั
รพ.อูทํ อง 20 - 2019
รพ.ดอนเจดีย๑ 4206 - 81 - 2269 - 75 - 20 - 24 - 155 - 108
รพ.บางปลาม๎า 305 - 372 - 82 - 3- 0- - -- 557 - 285
รพ.ศรปี ระจันต๑ 263 - 191 - 76 - 18 - 0- -- 34 - 1170
รพ.สามชุก 87 - 134 - 189 - 7- 0- 38 - 288 - 0
รพ.เดิมบางนาง 393 - 358 - 71 - 33 - 0- -- 0 - 0
บวช 153 - 347 - 117 - 9- 4- -- 56 - 24
รพ.หนองหญา๎ ไซ 168 - 507 - 59 - 7- -- 59 -
รพ.ดํานชา๎ ง 0- 0
149 - 325 - 96 - 3- 0- 47 - 77 - 0
รวม 0- 0- - 21 - 0
ร๎อยละ 23 - 252 - 42 - 8- 44 - - - 118 - 3606
163 - 0.25 - 109 - 1365 - 20.49
679 - 321 - 3 - 0.93 - 0.62 - 7.75 -

6426 - 2888 - 3004 -

36.50 - 16.4 - 17.06 -

ตารางท่ี 6 ข๎อมูลการทํารา๎ ยตนเอง และการตดิ ตามเย่ยี มแยกรายอาํ เภอ ปีงบประมาณ 2553

ประชากร จาํ นวนผ๎ทู ี่ทํารา๎ ยตนเอง ผูท๎ ําร๎ายตนเองท่ีไมสํ าํ เร็จ
กลางปี ไดร๎ บั การเยี่ยม
อําเภอ (คน) สาํ เรจ็ ไมํสาํ เร็จ รวม (คน) ร๎อยละ
เมืองสุพรรณบรุ ี
167,273 (คน) อตั ราตอํ (คน) อัตราตอํ แสน (คน) อัตราตอํ 105 95.45
แสน ปชก.
แสน ปชก. ปชก.
122 72.93
12 7.17 110 65.76

เดมิ บางนางบวช 74,301 8 10.76 69 92.86 77 103.63 62 89.85

ดํานชา๎ ง 65,195 6 9.20 41 62.88 47 72.09 36 87.80

บางปลามา๎ 80,477 4 4.97 43 53.43 47 58.40 35 81.39

ศรีประจันต๑ 63,395 5 7.88 45 70.98 50 78.87 42 93.33

ดอนเจดยี ๑ 45,880 5 10.89 81 176.54 86 187.44 74 91.35

สองพน่ี ๎อง 129,025 7 5.42 101 78.27 108 83.70 92 91.08

สามชุก 54,970 4 7.27 15 27.28 19 34.56 13 86.66

อูํทอง 122,188 4 3.27 62 50.74 66 54.01 55 88.70

หนองหญา๎ ไซ 48,217 3 6.22 23 47.70 26 53.92 20 86.95

รวมทง้ั จงั หวัด 850,921 58 6.81 590 69.33 648 76.15 534 90.50

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 185

กจิ กรรมท่ดี าเนนิ การ

กระบวนการดําเนนิ งานสุขภาพจิต ของสํานักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี ปงี บประมาณ
2553 ตามประเด็นในการกํากบั / ตดิ ตาม ของกรมสขุ ภาพจติ ท่ี 4 จาํ นวน 4 ประเด็นหลกั รายละเอยี ด
ดังน้ี
ประเดน็ ที่ 1. การเพมิ่ การเข้าถึงบริการของผ้ปู ุวยโรคซมึ เศร้ามากกว่าร้อยละ 5 จากตัวเลขของปีที่

ผ่านมา (หน่วยนับ-ราย)
สาํ นกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบุรี ไดจ๎ ัดทําโครงการเฝาู ระวังภาวะซึมเศร๎าและลดอตั ราการ
ฆําตวั ตาย จงั หวัดสพุ รรณบุรี ปงี บประมาณ 2553 ซึ่งไดร๎ ับเงินงบประมาณจาก งบ PP Area Based
service เปน็ จาํ นวนเงิน 178,650 บาท มีกิจกรรมการดําเนนิ งาน คอื
1. พัฒนาระบบงานสขุ ภาพจิต
2. พัฒนาศกั ยภาพบคุ ลากร

1. พฒั นาระบบงานสุขภาพจิต
1.1 ใชโ๎ ปรแกรมการคัดกรองเฝาู ระวังภาวะซมึ เศรา๎

ซง่ึ มจี าํ นวนประชากรที่เปน็ กลํมุ เปาู หมาย รวม ทง้ั สิน้ 88,431 คน ทาง สํานักงานสาธารณสุขจงั หวัด
สพุ รรณบุรี โดยงานควบคมุ โรคไมํตดิ ตํอและสุขภาพจติ พรอ๎ มด๎วย ศนู ยส๑ ารสนเทศ ซงึ่ เป็นผูด๎ แู ลระบบการ
ใชง๎ านโปรแกรมดูแล เฝูาระวัง โรคซมึ เศร๎า ไดอ๎ อกนิเทศติดตามการดําเนนิ งานในพืน้ ที่ ซึ่งพบวําสวํ นใหญํ
เจ๎าหนา๎ ท่ี ทป่ี ฏิบตั งิ านในพื้นทีย่ ังขาดความร๎ู ความเขา๎ ใจ ในการใชโ๎ ปรแกรม ตลอดจนรายละเอยี ดตําง ๆ
ในการบันทึกข๎อมลู ทาํ ให๎ไมํสามารถบนั ทึก และสงํ ข๎อมูล เพอื่ เข๎าโปรแกรมได๎ จากปัญหาดงั กลาํ วทาง
สาํ นักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบุรี จงึ ได๎ลงพืน้ ที่ชีแ้ จงรายละเอยี ดแกํผู๎ปฏิบตั งิ าน ในทกุ อาํ เภอ เพื่อให๎
เกิดความเข๎าใจมากขึ้น และ ได๎จัดทําคํูมือ ขั้นตอนการตดิ ตัง้ โปรแกรม การสํงออก -นาํ เขา๎ ข๎อมลู และการ
บนั ทึกข๎อมูลตาํ ง ๆ ไว๎อยาํ งละเอียดเพ่ือใหผ๎ ป๎ู ฏบิ ตั ิงานได๎เข๎าใจ สํงผลใหม๎ ีการบันทึกข๎อมลู ลงในโปรแกรม
การใชง๎ าน เพ่ิมขน้ึ นอกจากน้ี ยังไดม๎ ีการจดั ระบบการสงํ ตํอในเบ้ืองตน๎ เพือ่ ใหผ๎ ูร๎ บั บริการได๎เข๎าถงึ บริการ
ได๎อยาํ ง รวดเร็ว และมกี ารส่อื สารข๎อมลู การสงํ ตํอเบ้ืองตน๎ ใหท๎ ราบโดยการจดั ทาํ “ แบบบนั ทึกสําหรบั การ
สํงตํอเพ่ือประเมนิ ภาวะ Depression “ และมผี ลการดําเนินงานดังรปู กราฟดา๎ นลําง

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 186

รูปท่ี 7 จํานวนผปู๎ วุ ยโรคซึมเศรา๎ ของจงั หวดั สุพรรณบุรี แยกรายอาํ เภอ ปี 2553

รปู ที่ 8 จาํ นวนผ๎ปู ุวยโรคซมึ เศร๎าของจังหวดั สุพรรณบรุ ี แยกตามชวํ งอายุ ปี 2553

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 187

รูปที่ 9 จํานวนผปู๎ วุ ยแยกตามระดับคะแนน 9Q ปี 2553

รูปท่ี 10 จาํ นวนผ๎ปู วุ ยแยกตามระดบั คะแนน 8Q ปี 2553

รปู ที่ 11 จํานวนผป๎ู วุ ยแยกตามสถานะและระยะการดูแล ปี 2553

หมายเหตุ : * ขอ๎ มลู จากการรายงานของโปรแกรมยังมขี อ๎ ผดิ พลาดในเรอื่ งการประมวลผลในบางสวํ น ซึง่ ผร๎ู บั ผดิ ชอบงานสขุ ภาพจติ ของสํานกั งาน
สาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี ไดป๎ ระสานงานกบั ผ๎ดู แู ลโปรแกรมการใชง๎ าน ของ รพ. พระศรมี หาโพธิ์ เพอื่ รับทราบและหาแนวทางแก๎ไขตอํ ไป

1.2 การบงั คบั ใชพ๎ ระราชบัญญตั ิสุขภาพจติ พ.ศ ๒๕๕๑

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 188

ตามทกี่ รมสุขภาพจิตได๎จัดทาํ พระราชบญั ญัติสขุ ภาพจติ พ.ศ ๒๕๕๑ และมีผลบงั คับใชต๎ ั้งแตํ

วนั ที่ ๒๑ กมุ ภาพนั ธ๑ ๒๕๕๑ ซึง่ พระราชบัญญัตสิ ขุ ภาพจิตนี้เปน็ กฎหมายที่คม๎ุ ครองผู๎ทม่ี ปี ัญหาสขุ ภาพจติ

ใหไ๎ ดร๎ บั การบําบัดรักษา รวมทงั้ เป็นการปูองกันอันตราย อันเกดิ จากผู๎ปวุ ยจิตเวช ทีม่ ีท้ังตอํ ตนเอง ผ๎อู ่นื

และสังคม สํานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ใี นฐานะเลขานุการคณะอนุกรรมการประสานงานเพอื่

การบังคับใชพ๎ ระราชบญั ญตั ิสุขภาพจิต พ.ศ ๒๕๕๑ ของจงั หวดั สพุ รรณบรุ ีจึงได๎ทําการแตงํ ตัง้

คณะอนกุ รรมการประสานงานเพอ่ื การบังคับใช๎พระราชบัญญตั สิ ุขภาพจติ พ.ศ ๒๕๕๑ระดับจงั หวดั ขน้ึ เพื่อ

สงํ เสริม สนับสนนุ และกํากับใหผ๎ ๎ทู ี่เก่ียวข๎องไดป๎ ฏิบตั งิ านตามภารกจิ ที่กาํ หนดไว๎ ซ่งึ ได๎ช้แี จงให๎

คณะอนกุ รรมการทกุ ทําน ได๎รบั ทราบ เป็นทเ่ี รยี บรอ๎ ยแลว๎

2. พัฒนาศกั ยภาพบุคลากร ให๎มคี วามรูค๎ วามสามารถ ในการใหค๎ ําปรึกษา
2.1 จัดอบรมหลักสตู ร Basic Counseling แกํเจ๎าหนา๎ ทผี่ ๎ูปฎิบตั ิงานของโรงพยาบาล , สํานกั งาน

สาธารณสุขอําเภอ และสถานีอนามยั ทุกแหํง (100%) ท่ยี ังไมํผํานการอบรม กลมุํ เปูาหมายจํานวน 140
คน โดยแบํงการอบรมเป็น 2 รุนํ คือ

- รนุํ ท่ี 1 วันท่ี 18-19 สิงหาคม 2553 ผ๎เู ข๎าอบรม จํานวน 70 คน
- รนํุ ท่ี 2 วนั ท่ี 30-31 สิงหาคม 2553 ผู๎เข๎าอบรม จาํ นวน 70 คน
2.2 อบรมหลกั สตู ร การปฐมพยาบาลทางจิตใจ แกํบคุ ลากรในโรงพยาบาล และในระดบั สถานี
อนามัย จาํ นวน 70 คน โดยไดร๎ ับการสนับสนนุ งบประมาณการจดั ประชุม ตลอดจนวทิ ยากรจาก ศนู ย๑
สขุ ภาพจติ ที่ 4 กรมสุขภาพจิต

ประเด็นท่ี 2. การเฝูาระวังปัญหาสุขภาพจิต โดยใช้แบบประเมนิ สขุ ภาพจติ คนไทยฉบบั ส้นั 15 ข้อ
ของกรมสขุ ภาพจิต (ฉบับปี พ.ศ. 2550) ซึ่งจะเป็นการเสริมศักยภาพของพื้นทใ่ี นระยะยาว

สาํ นกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี จดั ทํากจิ กรรม ประเมนิ ความผาสขุ ของประชากรใน
จังหวัดสพุ รรณบุรี ปี 2553 ทัง้ น้ี โดยใชแ๎ บบประเมนิ สุขภาพจติ คนไทยฉบับสนั้ 15 ขอ๎ คําถาม ของศูนย๑
สุขภาพจิตที่ 4 กระทรวงสาธารณสุข เป็นเครือ่ งมือในการจัดเกบ็ ข๎อมูล ในชํวงเดอื น มิถุนายน 2553 ซึง่
ผลการสํารวจดัชนีชี้วัดความสขุ คนไทยใน จังหวดั สุพรรณบุรี จาํ นวน 1,084 ราย พบวาํ มีคะแนนเทาํ กับ
76.32 % ซ่งึ อยํใู นระดับดีกวําคนปกติทั่วไป ( คําร๎อยละของดชั นีช้วี ัดความสขุ ของคนปกติ อยูํชวํ ง 25
% - 75% ) รายละเอยี ดข๎อมูลดงั ตารางท่ี 7

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 189

ตารางที่ 7 ผลการประเมนิ ความผาสขุ ของประชากรในจงั หวดั สพุ รรณบรุ ี ปี 2553 (n = 1,084)

ขอ๎ คําถาม คะแนนภาพรวม

(ร๎อยละ )

1 ทํานรส๎ู ึกพึงพอใจในชีวิต 71.08

2 ทํานรูส๎ กึ สบายใจ 70.75

3 ทํานรู๎สึกเบือ่ หนํายทอ๎ แท๎กบั การดาํ เนนิ ชีวิตประจําวัน 82.54

4 ทํานรส๎ู กึ ผดิ หวงั ในตัวเอง 86.98

5 ทาํ นรสู๎ กึ วําชวี ิตของทํานมแี ตํความทุกข๑ 85.14

6 ทํานสามารถทําใจยอมรบั ได๎สําหรบั ปญั หาทยี่ ากจะแกไ๎ ข ( เมือ่ มีปัญหา) 63.16

7 ทาํ นม่นั ใจวาํ จะสามารถควบคุมอารมณไ๑ ดเ๎ ม่ือมีเหตุการณค๑ ับขนั หรอื ร๎ายแรง 64.78

8 ทํานมน่ั ใจทจี่ ะเผชิญเหตุการณร๑ ๎ายแรงที่เกดิ ขึน้ ในชวี ิต 66.47

9 ทํานรู๎สกึ เหน็ อก เหน็ ใจ เมื่อผ๎ูอ่นื มที ุกข๑ 72.25

10 ทาํ นรส๎ู ึกเปน็ สุขในการชํวยเหลือผอู๎ น่ื ทม่ี ีปัญหา 75.31

11 ทํานใหค๎ วามชวํ ยเหลือแกผํ ๎ูอื่นเม่ือมโี อกาส 74.22

12 ทาํ นรู๎สกึ ภูมิใจในตนเอง 79.44

13 ทาํ นรส๎ู ึกม่ันคง ปลอดภัยเม่ืออยูใํ นครอบครวั 83.65

14 หากทาํ นปุวยหนัก ทํานเชื่อวําครอบครวั จะดแู ลทาํ นเปน็ อยํางดี 82.92

15 สมาชกิ ในครอบครวั มีความรกั และผกู พนั ตํอกนั 86.04

รวม 76.32

ประเด็นท่3ี . การคน้ หาปัญหาสุขภาพจติ ในชมุ ชนและการแก้ปัญหาสขุ ภาพจิตท่สี าคัญในชมุ ชน
3.1 สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ดําเนินการจัดทําโครงการ บูรณาการเครือขําย

สขุ ภาพจิต ในชมรมผส๎ู งู อายุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี ปงี บประมาณ 2553 (จํานวน 8 อําเภอ ไดแ๎ กอํ ําเภอเมือง
สุพรรณบุรี, อําเภอดอนเจดีย๑ ,อําเภอสามชุก ,อําเภอสองพี่น๎อง , อําเภอบางปลาม๎า , อําเภอศรีประจันต๑ ,
อําเภออํูทอง และอําเภอดํานช๎าง) ได๎รับเงินงบประมาณจากกรมสุขภาพจิตที่ 4 กระทรวงสาธารณสุข
อาํ เภอละ 3,500 บาท รวมเปน็ จํานวนเงนิ 28,000 บาท (สองหม่ืนแปดพนั บาทถ๎วน) มีวัตถุประสงค๑เพื่อ
พัฒนาระบบการดูแลผู๎สูงอายุ ของครอบครัวและชุมชน เปน็ หมูบํ า๎ นต๎นแบบ ให๎ผู๎สูงอายุได๎รับการดูแล เฝูา
ระวัง วินิจฉัยโรค/รักษาโรคซึมเศร๎า ตลอดจนได๎รับการติดตามปูองกันการกลับเป็นซํ้า จํานวน
กลํมุ เปูาหมายจํานวน 300 คน โดยมีกิจกรรมการดําเนินงาน ได๎แกํ การจัดประชุมเพื่อเสริมสร๎างความร๎ู
ด๎านสุขภาพจิตในกลํุมประชาชนผ๎ูสูงอายุ เร่ืองโรคภาวะซึมเศร๎า และเพิ่มศักยภาพผู๎ดูแลผ๎ูสูงอายุ ให๎มี
ความรคู๎ วามสามารถในการให๎คาํ ปรึกษา

3.2 การเยียวยาสขุ ภาพกาย สุขภาพจิตแกํผไ๎ู ดร๎ ับผลกระทบทางการเมอื ง สืบเนอื่ งจากการเกิด
สถานการณ๑ความรนุ แรงทางการเมือง ซึ่งเหตกุ ารณด๑ งั กลาํ วไดส๎ ํงผลกระทบตอํ ประชาชน เกดิ ความวุํนวาย

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 190