รายงานประจำปี2556

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 94

งานแม่และเด็ก
วิเคราะห๑สถานการณ๑ สภาพปญั หาของพ้นื ท่ี

จังหวัดสุพรรณบุรี ได๎ดําเนินงานอนามัยแมํและเด็กตามโครงการสายใยรักแหํงครอบครัว
เพื่อพัฒนาคุณภาพประชากรกลุํมแมํและเด็ก โดยเน๎นการพัฒนาหนํวยบริการสาธารณสุขตาม
กระบวนการคุณภาพ การจัดระบบบริการที่ได๎มาตรฐานเช่ือมโยงสํูครัวเรือน ชุมชนให๎มีสํวนรํวมใน
การดําเนินงานสํงเสริมสุขภาพอนามัยแมํและเด็กในรูปแบบชมรมสายใยรักแหํงครอบครัว โดยเริ่ม
การดูแลสุขภาพของมารดาและทารกตั้งแตํตั้งครรภ๑ คลอด หลังคลอด เพ่ือให๎ลูกเกิดรอดแมํ
ปลอดภัย และดูแลตํอเนื่องไปถึงชํวงปฐมวัยเพ่ือให๎เด็กเติบโตอยํางมีพัฒนาการสมวัยทุกด๎าน รวมท้ัง
สํงเสริมการเลี้ยงลูกด๎วยนมแมํอยํางน๎อย 6 เดือน โดยให๎ชุมชนมีสํวนรํวมในการดูแลสุขภาพมารดา
และทารก มีการจัดตั้งชมรมสายใยรักแหํงครอบครัว ซึ่งมีสถานบริการสาธารณสุขเป็นแมํขําย และ
เพื่อตอบสนองนโยบายของกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ตลอดจนเพ่ือให๎บรรลุเปูาหมายตาม
ตัวชี้วัด และเกณฑ๑มาตรฐานของโรงพยาบาลสายใยรักแหํงครอบครัว จังหวัดสุพรรณบุรี ได๎
ดําเนินการพัฒนาโรงพยาบาลของรัฐในพื้นที่จังหวัดสุพรรณบุรีทั้งหมด จํานวน 10 แหํง จนผําน
เกณฑ๑มาตรฐานโรงพยาบาลสายใยรักแหํงครอบครัวระดับทอง ท้ัง 10 แหํง และผํานเกณฑ๑ประเมิน
ทกุ 3 ปี ดังตารางท่ี 1
ตางรางที่ 1 แสดงผลการประเมนิ มาตรฐานโครงการสายใยรักแหงํ ครอบครัว ผํานเกณฑ๑ ระดบั ทอง

หนํวยงาน/อําเภอ ผลการดาํ เนินงานผาํ นเกณฑ๑ ผาํ นเกณฑ๑ ผํานเกณฑ๑ ผาํ นเกณฑ๑
ระดับทอง (แหงํ ) ประเมินซ้ํา ประเมินซํา้ ประเมินซํ้า
1.โรงพยาบาลศูนยเ๑ จา๎ พระยายมราช
2.โรงพยาบาลสมเดจ็ พระสังฆราชองคท๑ ่ี 17 ปี 51 ปี 52 ปี 53 ปี 54 ปี 55 ปี 56
3.โรงพยาบาลดาํ นชา๎ ง
4.โรงพยาบาลบางปลามา๎ 100 1 0 0
5.โรงพยาบาลศรปี ระจนั ต๑ 100 1 0 0
6.โรงพยาบาลดอนเจดยี ๑ 010 0 1 0
7.โรงพยาบาลสองพ่ีนอ๎ ง 001 0 0 1
8.โรงพยาบาลสามชุก 010 0 1 0
9.โรงพยาลอํทู อง 010 0 1 0
10.โรงพยาบาลหนองหญา๎ ไซ 001 0 0 1
010 0 1 0
รวมทั้งจังหวดั 001 0 0 1
001 0 0 1

244 2 4 4

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 95

จากการดําเนินงานอนามัยแมํและเด็กตามโครงการสายใยรักแหํงครอบครัวในพ้ืนที่จังหวัด

สุพรรณบรุ ีดงั กลาํ ว มีผลการดําเนินงานดูแลสุขภาพหญิงตั้งครรภ๑และทารกหลังคลอด ตามตัวช้ีวัดใน

ปี 2553 - 2556 ดงั นี้

ตารางที่ 2 ข๎อมูลอนามัยแมํและเดก็ ปี 2553-2556 เปรยี บเทยี บเปูาหมาย

ตัวชี้วัด KPI เปูาหมาย ผลการดาํ เนินงาน

2553 2554 2555 2556

กลมุํ หญงิ ตัง้ ครรภ๑

1.อตั ราตายมารดา ไมํเกนิ 18 : 100,000 11.38 00.00 12.26 23.87

การเกดิ มีชพี

2.หญิงต้ังครรภใ๑ นเขตรบั ผิดชอบไดร๎ บั การตรวจ ไมนํ ๎อยกวาํ รอ๎ ยละ 100 100 100 99.42

คัดกรองธาลสั ซเี มยี 80

3.คสํู มรสเสย่ี งธาลสั ซีเมียไดต๎ รวจคัดกรอง ไมํน๎อยกวําร๎อยละ 72 37.5 22.38 40.76 19.76

4.1หญิงมีครรภม๑ ีภาวะโลหติ จางจากการขาด ไมํเกินร๎อยละ 10 20.1 18.73 20.83 17.52

ธาตุเหล็ก (ครั้งท่ี 1) 100 6.14 7.38
56.6
4.2หญงิ มีครรภม๑ ีภาวะโลหิตจางจากการขาด 50.96 100 100 100
42.52 62.67 71.00
ธาตเุ หล็ก (คร้งั ท่ี 2) 19.7
100 51.06 62.67 51.47
5.หญิงต้ังครรภไ๑ ด๎รบั ยาเมด็ เสรมิ ไอโอดนี รอ๎ ยละ 100
88.32 80.76 51.47
6.สัดสวํ นหญิงต้ังครรภม๑ ไี อโอดนี ในปสั สาวะ ไมเํ กินร๎อยละ 50 สมํุ - 21.26 21.33 19.04
100 100 100
น๎อยกวาํ 150 ไมโครกรมั /ลิตร สํารวจปลี ะครัง้
79.48 91.84 93.73
7.อัตราหญงิ ตัง้ ครรภฝ๑ ากครรภ๑ครง้ั แรกกอํ นอายุ ไมํนอ๎ ยกวํารอ๎ ยละ 60
ครรภ๑ 12 สัปดาห๑ 24 4

9.อัตราการฝากครรภ๑ครบ 5 คร้ังตามเกณฑ๑ ไมํน๎อยกวาํ รอ๎ ยละ 80

10.หญงิ อายตุ ํา่ กวํา 20 ปี คลอดบตุ ร ไมํเกนิ ร๎อยละ 10

11.มารดาทเ่ี สยี ชวี ิต ได๎รับการตรวจสอบความ ร๎อยละ 100

ถูกต๎องของขอ๎ มลู และดาํ เนนิ การแก๎ไขสาเหตุ

โดย MCH Board ของจังหวดั

12.ใช๎เกลอื เสรมิ ไอโอดีนทมี่ คี ณุ ภาพ (ปริมาณ ไมํน๎อยกวําร๎อยละ 90

ไอโอดนี มากกวํา 30 ppm) ครวั เรอื น

13.โรงพยาบาลสายใยรกั แหงํ ครอบครัวผําน 2 แหํง รพศ./รพท.

เกณฑ๑ ระดบั ทอง(ประเมินซ้ํา) 4 แหํง รพช.

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 96

ตารางท่ี 2 ข๎อมูลอนามยั แมํและเดก็ ปี 2553-2556 เปรยี บเทยี บเปาู หมาย (ตอํ )

ตัวช้ีวัด KPI เปาู หมาย ผลการดําเนินงาน

2553 2554 2555 2556

กลุํมแมํ 1
10
1.พฒั นาชมุ ชนต๎นแบบแมํและเด็ก 1 แหงํ - - 1
22.84
2.มีชมรมสุขภาพอนามยั แมแํ ละเดก็ ใน 10 ชมรม 10 10 10
50.17
โรงพยาบาลทุกแหํง
10
3.อตั ราการเลี้ยงลูกด๎วยนมแมอํ ยํางเดียว 6 ไมํนอ๎ ยกวาํ ร๎อยละ 60.37 52.28 54.13
4.06:
เดือน รอ๎ ยละ 50 50 1,000

4.หญงิ หลงั คลอดและทารกได๎รบั การเยย่ี มหลัง ไมนํ ๎อยกวาํ ร๎อยละ 100 100 93.10 5.58:
1,000
คลอดตามเกณฑ๑ 90

7.พัฒนามีสนมแมคํ ณุ ภาพ รพ.ละ 1 คน 10 คน 10 10 10

กลมํุ เดก็

1.อตั ราการเกดิ ไร๎ชพี ไมํเกนิ 16.7 : 2.41: 1,000 3.53: 3.70:

1,000 การเกิด 1,000 1,000

ทั้งหมด

2.อัตราตายปรกิ าํ เนดิ ของทารก ไมํเกนิ 9 : 1,000 5.83: 1,000 7.37: 6.20:

การเกิดท้งั หมด 1,000 1,000

3.ทารกแรกเกดิ ขาดออกซเิ จน ไมเํ กิน 30 : 17.34:1,00 16.05:1,0 15.03: 14.32:
4.ทารกแรกเกดิ นน.นอ๎ ยกวาํ 2,500 กรัม 1,000การเกิดมี 0 00 1,000 1,000

ชพี 8.59 8.55 8.27 9.14
ไมํเกินรอ๎ ยละ 7

จากตาราง 1 ข๎อมลู การดาํ เนินงานอนามัยแมํและเด็กตามโครงการสายใยรักแหํงครองครัวใน
พื้นท่ีของจังหวัดสุพรรณบุรีต้ังแตํปีงบประมาณ 2553-2556 ตามรายตัวชี้วัดจะพบวํา การขับเคลื่อน
การดําเนินงานตามตัวช้ีวัดท้ังหมด มีผลการดําเนินงานตํ่ากวําเกณฑ๑เปูาหมายที่กําหนด จํานวน 6
ตัวชี้วัด ได๎แกํ คํูสมรสเส่ียงได๎การตรวจคัดกรองธาลัสซีเมียในหญิงต้ังครรภ๑ หญิงมีครรภ๑มีภาวะโลหิต
จางจากการขาดธาตุเหล็ก หญิงอายุต่ํากวํา 20 ปี คลอดบุตร ทารกแรกเกิด นํ้าหนักน๎อยกวํา 2,500
กรัม และอัตราการฝากครรภ๑ครบ 4 ครั้งตามเกณฑ๑ อัตราหญิงตั้งครรภ๑ฝากครรภ๑คร้ังแรกกํอนอายุ
ครรภ๑ 12 สปั ดาห๑

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 97

ตารางที่ 3 แสดงอัตราการตายของมารดาเม่ือเทยี บกับปที ี่ผํานมา และเทยี บกบั อตั ราระดับประเทศ

หนวํ ยงาน/อาํ เภอ ผลการดําเนนิ งาน ผลการดาํ เนนิ งาน
2555 2556

เปูาหมาย ผลงาน อตั รา:100,000 เปูาหมาย ผลงาน อตั รา:100,000

เจา๎ พระยายมราช 3283 1 12.29 3209 2 23.87

สมเด็จพระสงั ฆราช องคท๑ ี่ 17 944 0 0 1678 0 0
ดํานชา๎ ง 1109 0 0 983 0 0

เดิมบางนางบวช 315 0 0 287 0 0

สามชุก 446 0 0 378 0 0

ศรปี ระจันต๑ 373 0 0 299 0 0

อทํู อง 1069 0 0 1011 0 0

ดอนเจดีย๑ 239 0 0 235 0 0

บางปลามา๎ 239 0 0 216 0 0

หนองหญ๎าไซ 116 0 0 80 0 0

รวมท้งั จงั หวัด 2556 8133 1 12.29 8376 2 23.87
ระดบั ประเทศปี 2553,2554 411,331 78 10.2 414,670 71 8.9

ที่มา จากรายงานแมแํ ละเดก็ ไทย สาํ นกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบรุ ี

ตารางที่ 4 แสดงอัตราตายทารกปริกาํ เนดิ (Perinatal Death) เมือ่ เทยี บกบั อัตราระดับประเทศ

หนวํ ยงาน/อาํ เภอ ผลการดาํ เนนิ งาน 2555 ผลการดาํ เนนิ งาน 2556

เปาู หมาย ผลงาน อตั รา:1,000 เปูาหมาย ผลงาน อัตรา:1,000

เจ๎าพระยายมราช 3300 35 0 3,208 28 8.73

สมเด็จพระสังฆราช องค๑ที่ 17 947 6 0 1,688 3 1.78

ดาํ นชา๎ ง 1105 6 0 984 2 2.03
เดิมบางนางบวช 313 2 0 282 5 17.73

สามชุก 447 0 0 378 0 0.00

ศรีประจนั ต๑ 373 0 0 299 1 3.34

อํูทอง 1069 1 0 1,010 2 1.98
ดอนเจดยี ๑ 239 0 0 235 0 0.00

บางปลาม๎า 239 0 0 216 0 0.00

หนองหญา๎ ไซ 116 0 0 79 2 25.32

รวมทง้ั จงั หวัด ปี 2555 8,153 51 6.26 8,379 47 5.13

ระดับประเทศปี 2553,2554 761,689 2193 2.9 795,031 2199 2.8

ทม่ี า จากรายงาน Birth Asphyxia สาํ นักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบุรี

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 98

ตารางท่ี 5 ขอ๎ มลู สาเหตทุ ารกตายปรกิ ําเนิด ปี 2551-2556

สาเหตุ Asphyxia Prematurity ตายเป่ือยยยุํ Anomaly Specific causes รวม
9 49
ปี 2551 3 4 27 6 9 51
21 63
ปี 2552 2 3 30 7 20 59
11 54
ปี 2553 4 3 29 6 9 43

ปี 2554 1 1 25 12

ปี 2555 5 5 22 11

ปี 2556 3 1 24 6

ทม่ี า จากรายงาน Birth Asphyxia สาํ นกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี

ตารางที่ 6 ร๎อยละการตายทารกปริกําเนิด ปี 2551-2556

ปี พ.ศ. Asphyxia Prematurity ตายเป่อื ยยยุํ Anomaly Specific causes
จํานวน ร๎อยละ จาํ นวน รอ๎ ยละ
จํานวน ร๎อยละ จํานวน รอ๎ ยละ จํานวน รอ๎ ยละ
6 12.24 9 18.37
ปี 2551 3 6.12 4 8.16 27 55.10 7 13.73 9 17.65
6 9.52 21 33.33
ปี 2552 2 3.92 3 5.88 30 58.82 12 20.34 20 33.90
11 20.37 11 20.37
ปี 2553 4 6.35 3 4.76 29 46.03 6 14.29 9 21.43

ปี 2554 1 1.69 1 1.69 25 42.37

ปี 2555 5 9.20 4 7.41 22 40.74

ปี 2556 3 7.14 1 2.38 24 57.14

ที่มา จากรายงาน Birth Asphyxia สาํ นกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบรุ ี

แผนภมู ิท่ี 1 แสดงร๎อยละการตายทารกปริกาํ เนิด ปี 2551-2556

70 58.82 57.14
60 55.1
Asphyxia
50 46.03 42.37 40.74 Prematurity
ตายเปื่ อยยุ่ย
40 33.33 33.9 Anomaly
Specific causes
30 18.37 13.7137.65 6.354.76 9.52 20.34 20.3270.37 21.43
20 6.128.16 12.24 3.925.88 1.691.69 9.27.41 14.29
10 7.14
2554 2.38

0 2552 2553 2555 2556
2551

จากตาราง 6 ขอ๎ มลู สาเหตุทารกตายปรกิ ําเนิดในพ้นื ทจี่ ังหวดั สุพรรณบรุ ี ต้งั แตปํ ีงบประมาณ 2551-
2556 จะพบวํา ทารกตายปรกิ าํ เนดิ สํวนใหญํเกดิ จากการตายเป่ือยยุํย ซงึ่ เป็นการเสยี ชีวติ ตัง้ แตํ
อยใูํ นครรภม๑ ารดา ควรเนน๎ ยํา้ ให๎มารดาเห็นความสําคญั ของการนับการดิ้นของเดก็ ไมํควรปลํอยเด็ก
ไมดํ น้ิ นานแล๎วจึงมาโรงพยาบาลเพราะจะทําใหแ๎ ก๎ไขลาํ บากและอาจทําให๎ทารกเสยี ชีวติ ได๎ ในชํวงไตร

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 99

มาสท่ี 3 ของการตัง้ ครรภ๑เป็นชํวงท่ีสามารถเกิดภาวะเสยี่ งท่มี ผี ลตํอทารกได๎งาํ ยควรเนน๎ ยาํ กบั มารดา

เรอ่ื งอาการผดิ ปกติที่ต๎องมาพบแพทย๑ การนบั ลกู ดนิ้ ท่ีสาํ คัญตอ๎ งคุยกบั มารดาดว๎ ยคําพูดทเ่ี ขา๎ ใจงําย

และตอ๎ งทดสอบกลับดวู าํ มารดาเขา๎ ใจจริงหรือไมํโดยการให๎มารดาได๎อธบิ ายยอ๎ นกลบั สง่ิ สุดทา๎ ยท่คี ดิ

วาํ นําจะมใี นชํวงไตรมาสที่ 3 ของการตัง้ ครรภ๑ ฉะนัน้ ปัจจัยสําคญั ของการดําเนนิ งานก็คือ การนดั

หญิงตง้ั ครรภแ๑ ละสามี เขา๎ โรงเรยี นพอํ แมํอยํางน๎อย 1 ครั้ง เพื่อรับร๎ูในการดูแลตนเองระหวํางตงั้ ครรภ๑

ตารางที่ 7 แสดงจํานวนมารดาและภาวะแทรกซ๎อนหลังคลอด (ตกเลือดหลังคลอด) รายโรงพยาบาล

ปี 2555 ปี 2556

สถานบรกิ าร จาํ นวนมารดา ตกเลือดหลงั ร๎อยละ จํานวนมารดา ตกเลอื ดหลงั รอ๎ ยละ

ท้ังหมด คลอด ท้งั หมด คลอด 0.34
0.24
รพศ.เจา๎ พระยายมราช 3283 4 0.12 3,209 11 1.73
9.41
รพท.สมเด็จพระสังฆราช องค๑ท่ี 17 944 4 0.42 1,678 4 2.38
5.02
รพช.ดาํ นช๎าง 1109 25 2.25 983 17 3.96
5.11
รพช.เดิมบางนางบวช 315 4 1.27 287 27 0.93
2.50
รพช.สามชุก 446 4 0.90 378 9 1.66

รพช.ศรีประจันต๑ 373 18 4.83 299 15

รพช.อูํทอง 1069 29 2.71 1,011 40

รพช.ดอนเจดีย๑ 239 8 3.35 235 12

รพช.บางปลาม๎า 239 7 2.93 216 2

รพช.หนองหญ๎าไซ 116 1 0.86 80 2

ภาพรวมจงั หวดั 8,133 104 1.28 8376 139

ทมี่ า จากรายงาน ก.2 สํานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี

แผนภมู ทิ ่ี 2 แสดงภาวะแทรกซอ๎ นจากการตกเลือดหลงั คลอด รายโรงพยาบาล

10
9
8 9.41
7
6 4.83
รอ้ ยละ 5
4 5.02 2.71 3.35 5.11 2.93 2.59
3
2 1.01 0.3 0.34 0.42 0.24 0.72 1.73 1.27 0.9 3.96
1 1.66 2.38
0.93 2.5

0 รพท ดา่ นชา้ ง เดิมบาง สามชกุ ศรี อ่ทู อง ดอนเจดีย์ บางปลา หนองหญ้า
ประจนั ต์ ม้า ไซ
ภาพรวม รพศ

ปี 2555 1.01 0.3 0.42 0.72 1.27 0.9 4.83 2.71 3.35 2.93 2.59

ปี 2556 1.66 0.34 0.24 1.73 9.41 2.38 5.02 3.96 5.11 0.93 2.5

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 100

ทม่ี า จากรายงาน ก.2 สาํ นกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบุรี

จากตารางที่ 7 และแผนภูมิท่ี 2 ปจั จยั เส่ยี งของภาวะตกเลอื ดหลังคลอดสํวนใหญํได๎แกํ Retained
Placenta (รกค๎าง) ,Uterine Atony (กล๎ามเน้ือมดลูกหดรัดตัวไมํด)ี , Abruptio Placenta (ภาวะรก
ลอกตวั กํอนกาํ หนด) Anemia (ความผดิ ปกติในการสร๎างเมด็ เลอื ดแดง) และผ๎ปู วุ ยทีเ่ คยมีประวัติ
ภาวะตกเลือดหลงั คลอดมากํอน อยํางไรก็ตามภาวะน้ีอาจเกดิ กับมารดาที่ไมมํ ปี ัจจยั เสีย่ งเหลาํ นีไ้ ด๎ สตู ิ
แพทย๑จึงต๎องมีความพร๎อมและระลึกถงึ ภาวะน้ี การหากลยุทธเ๑ พอื่ ลดผลเสียที่เกิดตามหลังภาวะตก
เลอื ดหลงั คลอด การปูองกันการตกเลือดหลงั คลอด เรมิ่ จากการดูแลขณะตง้ั ครรภ๑ พยายามค๎นหา
ปัจจัยเสีย่ งทอ่ี าจทําให๎เกิดการตกเลือดหลงั คลอดได๎ เชนํ เคยมปี ระวตั ติ กเลือดหลังคลอดในการ
ตง้ั ครรภ๑กํอนๆ มีรกเกาะตํา่ ตัง้ ครรภแ๑ ฝด ทารกตวั โต ครรภแ๑ ฝดนา้ํ ฯลฯ ซง่ึ ทาํ ให๎เสยี่ งตอํ การหดรดั
ตัวไมํดขี องมดลูกหลังคลอด ตรวจหาและแก๎ไขภาวะซีด ขณะตัง้ ครรภ๑ซึง่ ทาํ ให๎ผ๎ปู วุ ยทนตอํ การเสยี
เลอื ดได๎น๎อยหญิงตั้งครรภ๑ทุกรายควรไดร๎ ับการให๎สุขศึกษาในการดูแลตวั เองการเตรียมตัวคลอดใน
สถานพยาบาลท่ีมีคุณภาพเตรียมความพร๎อมสําหรบั ภาวะแทรกซ๎อนตาํ งๆ ทีอ่ าจเกดิ ข้ึน รวมถงึ
ครอบครวั และชุมชนต๎องทราบถงึ อาการแสดงท่บี งํ บอกอนั ตราย เชํน การมีเลอื ดออกระหวํางการ
ตั้งครรภ๑ เมอื่ อยูํในระยะรอคลอด ใหพ๎ จิ ารณาให๎ยากระตุ๎นคลอด (oxytocin) อยาํ งถูกตอ๎ งเหมาะสม
ตาม ข๎อบํงช้ดี ว๎ ยความระมัดระวังและเฝูาติดตามดผู ู๎ปวุ ยอยํางใกลช๎ ดิ มีการใช๎ partograph เพอื่
ตดิ ตามการเจบ็ ครรภ๑คลอดเพ่ือปูองกันการเจ็บครรภ๑คลอดที่เนิน่ นาน (prolonged labor) รวมทั้งฟัง
เสียงหวั ใจทารก สมาํ่ เสมอ สงั เกตเลือดออกผิดปกติจากชอํ งคลอดพรอ๎ มจะแก๎ไขได๎เมือ่ เกดิ ความ
ผิดปกติ เชํน ในรายทีม่ มี ดลูกแตก จะสามารถวนิ ิจฉยั ได๎ทันทํวงทีจากการหดรัดตวั ของมดลูกทีม่ าก
ผิดปกตแิ ลว๎ หายไปพร๎อมกบั หัวใจทารกเตน๎ ช๎าลงอยํางมาก
แนวทางแก๎ไข ได๎นาํ Case ที่มีภาวะตกเลือดหลงั คลอด เขา๎ conference case ในการประชมุ
คณะกรรมการระดบั อําเภอและระดับจังหวัด เพื่อหาแนวทางในการดรู วํ มกัน

ตารางที่ 8 แสดงหญงิ อายตุ ่ํากวาํ 20 ปีคลอดบุตร จําแนกรายโรงพยาบาล

หนวํ ยงาน/อําเภอ ผลการดําเนินงาน 2555 ผลการดาํ เนนิ งาน 2556
เปาู หมาย ผลงาน ร๎อยละ เปูาหมาย ผลงาน ร๎อยละ

เจา๎ พระยายมราช 534 3283 16.27 524 3209 16.33
สมเดจ็ พระสงั ฆราช องค๑ท่ี 17 237 944 25.11 311 1678 18.53
ดดาํํานนชช๎า๎างง 249 1109 22.45 198 983 20.14
เดมิ บางนางบวช 76 315 24.13 69 287 24.04
สามชุก 91 446 20.40 58 378 15.34

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 101

ศรปี ระจนั ต๑ 100 373 26.81 72 299 24.08
23.67 191 1011 18.89
อทูํ อง 253 1069 34.73 70 235 29.79
33.89 76 216 35.19
ดอนเจดีย๑ 83 239 26.72 27 80 33.75
21.33 1,596 8,376 19.05
บางปลาม๎า 81 239
ภาพรวม
หนองหญ๎าไซ 31 116 รพศ.
รพท.
รวมจงั หวัด 1,735 8,133 ดา่ นช้าง
เดมิ บาง
ทม่ี า จากรายแมํและเดก็ ไทย สํานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี สามชกุ
ศรีประจนั ต์
แผนภมู ทิ ี่ 3 แสดงร๎อยละหญิงอายตุ ่ํากวาํ 20 ปีคลอดบตุ ร จําแนกรายโรงพยาบาล อ่ทู อง
ดอนเจดีย์
40 35.19 บางปลาม้า
35 34.7333.89 33.75 หนองหญ้าไซ

29.79

30 26.81 26.72
25.11 24.13
25 22.45 23.67 24.04 24.08
20.4
21.33 20.14
18.53
20 19.05 18.89
16.27
16.33 15.34

15

10

5

0 ปี 2556

ปี 2555

ตารางท่ี 9 แสดงการตงั้ ครรภ๑ซาํ้ ในหญงิ อายนุ ๎อยกวํา 20 ปี ของจังหวัดสพุ รรณบุรี ปี 2553-2556

สถานบรกิ าร ปี 2553 ปี 25554 ปี 2555 ปี 2556

จํานวน ซ้ํา ร๎อยละ จํานวน ซ้ํา ร๎อยละ จาํ นวน ซาํ้ รอ๎ ยละ จาํ นวน ซา้ํ รอ๎ ยละ

1.รพศ.เจา๎ พระยายมราช 761 55 7.23 526 57 10.84 491 26 5.30 22 4 18.18
0 0.00
2.รพท.สมเดจ็ พระสงั ฆราชองค๑ที่ 327 83 25.38 336 46 13.69 206 40 19.42 10 4 30.77
317.รพ.ดาํ นช๎าง 1 20.00
223 20 8.97 251 30 11.95 175 20 11.43 13 1 10.00
2 28.57
4.รพ.บางปลาม๎า - - - 73 12 16.44 79 9 11.43 5 1 25.00
0 0.00
5.รพ.ศรปี ระจันต๑ 92 33 35.87 99 14 14.14 59 19 32.20 10 3 13.04

6.รพ.ดอนเจดีย๑ 67 25 37.31 92 11 11.96 65 7 10.77 7

7.รพ.เดิมบางนางบวช 120 31 25.83 94 12 12.77 68 16 23.53 4

8.รพ.สามชุก 65 11 16.92 88 10 11.36 88 15 17.05 8

9.รพ.อูํทอง 176 31 17.61 224 21 9.38 145 24 16.55 23

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 102

10.รพ.หนองหญ๎าไซ 32 6 18.75 49 5 10.20 31 4 12.90 6 0 0.00
131 11 8.40
11. สสอ.เมอื งสพุ รรณบรุ ี 86 7 8.14 98 8 8.16 43 1 2.33 146 18 12.33
79 15 18.99
12. สสอ.สองพนี่ อ๎ ง 74 7 9.46 123 26 21.14 31 2 6.45 52 6 11.54
38 5 13.16
13. สสอ.ดํานช๎าง 88 5 5.68 130 8 6.15 74 7 9.46 55 10 18.18
53 8 15.09
4. สสอ.บางปลาม๎า 34 1 2.94 52 4 7.69 28 9 32.14 34 5 14.71
115 17 14.78
5. สสอ.ศรปี ระจันต๑ 42 4 9.52 60 5 8.33 32 3 9.38 55 5 9.09
866 116 13.39
6. สสอ.ดอนเจดยี ๑ 32 1 3.13 48 2 4.17 18 3 16.67

7. สสอ.เดิมบางนางบวช 64 3 4.69 56 6 10.71 36 1 2.78

8. สสอ.สามชกุ 11 1 9.09 20 1 5.00 3 0 0.00

9. สสอ.อูํทอง 55 3 5.45 103 13 12.62 36 3 8.33

10. สสอ.หนองหญา๎ ไซ 40 3 7.50 37 3 8.11 27 2 7.41

ภาพรวมจังหวดั 2,474 330 13.34 2,248 294 13.08 1,448 211 12.16

ทม่ี า จากโปรแกรม Hos Xp Web WM สาํ นักงานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี

แผนภมู ิท่ี 4 แสดงร๎อยละหญิงต้งั ครรภ๑ท่ี 2 ขึน้ ไป (ตง้ั ครรภ๑ซา้ํ ) จาํ แนกรายโรงพยาบาล

40.00 ศรี ศรี
35.00 ประจนั ประจนั
30.00
25.00 ต์ ต์
20.00
15.00
10.00

5.00
0.00

ภาพรวม รพศ. รพท. ด่านช้าง บางปลา ดอน เดมิ บาง สามชุก อ่ทู อง หนอง สสอ. สองพ่ี ด่านช้าง บางปลา ดอน เดมิ บาง สามชุก อู่ทอง หนอง
ม้า เจดีย์ หญ้าไซ เมอื ง น้อง ม้า เจดีย์ หญ้าไซ

2553 13.34 7.23 25.38 8.97 0 35.87 37.31 25.83 16.92 17.61 18.75 8.14 9.46 5.68 2.94 9.52 3.13 4.69 9.09 5.45 7.5
2554 13.08 10.84
2555 12.16 5.3 13.69 11.95 16.44 14.14 11.96 12.77 11.36 9.38 10.2 8.16 21.14 6.15 7.69 8.33 4.17 10.71 5 12.62 8.11
2556 13.39 18.18
19.42 11.43 11.43 32.2 10.77 23.53 17.05 16.55 12.9 2.33 6.45 9.46 32.14 9.38 16.67 2.87 0 8.33 7.41

0 30.77 20 10 28.5 25 0 13.04 0 8.4 12.33 18.99 11.54 13.16 18.18 15.09 14.71 14.78 9.09

1. หญงิ อายตุ ่ากว่า 20 ปี คลอดบุตร จากการศกึ ษาข๎อมูลแมํวัยรํุนของจงั หวัดสุพรรณบุรี ปี 2556
พบวาํ แมทํ งั้ หมด 8,376 คน แมอํ ายนุ ๎อยกวาํ 20 ปี จาํ นวน 1,596 คน คิดเปน็ รอ๎ ยละ 19.05
อัตราแมํคลอดบุตรวยั รนุํ อายุ ชํวง 15-19 ปี คลอดบุตร จาํ นวน 1,552 (แมํ 15-19 ปี = 29,076) คดิ
เปน็ อัตรา 53.38 การฝากครรภ๑ของแมํท่อี ายุน๎อยกวาํ 20 ปี พบวํา 4 ครัง้ ตามเกณฑ๑ จํานวน 5,183
คดิ เปน็ รอ๎ ยละ 61.86 และฝากครรภ๑ 5 คร้งั ตามเกณฑ๑ จํานวน 4,386 ร๎อยละ 53.40 แตฝํ ากคร้ัง

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 103

แรกไมนํ อ๎ ยกวาํ 12 สปั ดาห๑ จาํ นวน 4,311 รอ๎ ยละ 52.49 คลอดทัง้ หมด 8,376 ร๎อยละ 99.26 และ
แท๎ง จํานวน 62 คน ร๎อยละ 0.74 นาํ้ หนักทารกมากกวํา 2,500 กรัม จํานวน 1,419 คน รอ๎ ยละ
89.25 น้ําหนักน๎อยกวํา 2,500 กรัม จํานวน 180 คน รอ๎ ยละ 11.32 แมํวัยรํนุ อายุตํา่ กวํา 20 ปี
คลอดบุตร มีการตรวจภาวะโลหติ จาง คร้ังที่ 1 (HCT< 33 %) จํานวน 433 ร๎อยละ 28.01 เจาะ
HCT< 33 % ครงั้ ที่ 2 จาํ นวน 146 คน ร๎อยละ 9.44 มีแมํวัยรํนุ อายตุ ํ่ากวาํ 20 ปมี าคลอดบตุ รสวํ น
ใหญํเกนิ เปูาหมาย ร๎อยละ 10 พบวาํ แมํอายตุ า่ํ กวาํ 20 ปี คลอดบุตร มากทสี่ ุดคือ รพช.บางปลาม๎า
ร๎อยละ 35.19 รองลงมา คอื รพช.หนองหญ๎าไซ รอ๎ ยละ 33.75

แนวทางแก๎ไข ในปัจจุบันการแก๎ไขปัญหาแมํวัยรํุนจังหวัดสุพรรณบุรี ดําเนินงานตาม
ยุทธศาสตรท๑ ีผ่ ํานมา มํุงเน๎นไปที่กลุํมเยาวชนทีย่ ังไมํต้งั ครรภ๑ สํวนเยาวชนท่ีต้งั ครรภ๑และคลอดแล๎วน้ัน
ยงั ไมมํ ีระบบการติดตามแมํวยั รนุํ หลังคลอดเพ่ือแก๎ไขปัญหาอยํางเป็นระบบและตํอเน่ือง ซ่ึงหากได๎รับ
การดูแลอาจจะทําให๎แมํวัยรํุนต้ังครรภ๑คร้ังที่ 2 ลดลง ดังน้ันแนวทางในการแก๎ไขปัญหาของงาน
อนามัยแมํและเด็กในปี 2556 คือ การติดตามประเมินและจําแนกกลุํมแมํวัยรํุนท่ีมีปัญหา และไมํมี
ปัญหาให๎ชัดเจน เพื่อให๎การดูแล ชํวยเหลือให๎มีความรู๎และทักษะในการดูแลตนเอง เล้ียงดูลูก และ
การวางแผนครอบครัวมากขึ้น และประสานงานกับหนํวยงานอื่นๆในการให๎การชํวยเหลือท่ีจําเป็น
เชํน พมจ. สวัดิการและแรงงานจังหวัด การศึกษานอกโรงเรียน เพ่ือให๎แมํวัยรุํนสามารถเลี้ยงดูบุตร
และใช๎ชวี ิตอยูํในสังคมไดแ๎ ละปอู งกนั ไมใํ ห๎ ตง้ั ครรภค๑ รงั้ ที่ 2 กํอนอายุ 20 ปี

และในปี 2556 บางพ้ืนที่ อาทิ รพ.ดอนเจดีย๑ จะใช๎วิธีการฝังยาคุมกําเนิดแบบ 3 ปี และ 5
ปี ให๎กับแมํอายุน๎อยกวํา 20 ปีท่ีมาคลอดบุตร กํอนกลับบ๎านทุกราย และใน รพ.สต.ทุกแหํง ของ
จังหวัดก็จะดําเนินการเร่ืองการรณรงค๑ให๎ใช๎ถุงยางอนามัยในกลุํมวัยรุํนในชุมชนให๎มากข้ึน โดยจะมี
การจัดต้ังตู๎ใสํถุงยางอนามัยไว๎ในชุมชนเพิ่มมากขึ้นเพ่ือเป็นสะดวกในใช๎บริการถุงยางอนามัยในวัยรํุน
ระดับจังหวัดมีการผลักดันการคืนข๎อมูลให๎พ้ืนท่ีสามารถวิเคราะห๑ข๎อมูลงานในความรับผิดขอบของ
ตนเอง และวางแผนแกไ๎ ขงานตํอไป

ตารางท่ี 10 แสดงรอ๎ ยละของแมวํ ัยรนํุ อายุต่ํากวาํ 20 ปคี ลอดบุตร ปี 2556 จําแนกรายโรงพยาบาล

หนวํ ยงาน/อําเภอ ผลการดาํ เนนิ งาน 2555 ผลการดาํ เนนิ งาน 2556
เปูาหมาย ผลงาน รอ๎ ยละ เปาู หมาย ผลงาน รอ๎ ยละ

เจ๎าพระยายมราช 3,300 357 10.82 3,209 524 16.33
947 38 4.01 1,678 311 18.53
สมเด็จพระสงั ฆราช องคท๑ ่ี 17 1,105 59 5.34 983 198 20.14
313 29 9.27 287 69 24.04
ดาํ นช๎าง
เดมิ บางนางบวช

สามชกุ 447 25 5.59 378 58 15.34
ศรีประจันต๑ 373 24 6.43 299 72 24.08
อทูํ อง 1,074 103 9.59 1,011 191 18.89
ดอนเจดีย๑ 239 13 5.44 235 70 29.79
บางปลามา๎ 239 19 7.95 216 76 35.19

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 104

หนองหญ๎าไซ 116 7 6.03 80 27 33.75
รวมจังหวดั 8,153 674 8.27 8,376 1,596 19.05

แผนภูมิท่ี 5 แสดงร๎อยละของทารกแรกเกิดน้ําหนักน๎อยกวํา 2,500 กรมั จําแนกรายโรงพยาบาล

14
12 12.62
1100..2822
10 98..1247 4.01 9.27 7.94 6.6493 9.59 9.79 7.95 10.13
8 7.8 5.59 8.12 5.44 4.63 6.05
6
4 5.34
2 3.05

0 รพท. ด่านช้าง เดิมบาง สามชุก ศรี อู่ทอง ดอน บางปลา หนอง
ภาพรวม รพศ. ประจันต์ เจดยี ์ ม้า หญ้าไซ

ปี 2555 8.27 10.82 4.01 5.34 9.27 5.59 6.43 9.59 5.44 7.95 6.05

ปี 2556 9.14 10.22 12.62 3.05 7.8 7.94 6.69 8.12 9.79 4.63 10.13

2. ทารกแรกเกิดน้าหนกั นอ้ ยกวา่ 2,500 กรัม ร๎อยละ 9.14 (เปูาหมาย ร๎อยละ 7) ยังมากกวําเกณฑ๑
เปูาหมาย เม่ือดูเป็นราย รพ.พบวํา รพ.ท่ีมีทารกแรกเกิดนํ้าหนักน๎อยกวํา 2,500 กรัม มากกวําเกณฑ๑
เปูาหมาย ได๎แกํ รพท.สมเด็จพระสังฆราช องค๑ท่ี 17 ร๎อยละ 12.62 และ รพศ. เจ๎าพระยายมราช
สุพรรณบุรี ร๎อยละ 10.22 และ รพช.หนองหญ๎าไซ ร๎อยละ 10.13 แนวทางการดําเนินงานคือ ให๎ อส
ม.ค๎นหาหญิงต้ังครรภ๑ และแนะนําให๎ไปฝากครรภ๑คร้ังแรกอายุครรภ๑กํอน 12 สัปดาห๑ และติดตาม
เยย่ี มหญงิ ตงั้ ครรภ๑ทบี่ ๎านและสอบถามนํา้ หนักชวํ งตงั้ ครรภ๑ทุกเดือนเพื่อประเมินน้ําหนักทารกในครรภ๑
โดยน้ําหนักของมารดาชํวงต้ังครรภ๑ 7 เดือนแรก ควรมีนํ้าหนักเพ่ิม 1 กิโลกรัมตํอเดือน สํวนหญิง
ต้ังครรภ๑อายุครรภ๑มากกวํา 7 เดือน น้ําหนักควรเพ่ิม 2 กิโลกรัมตํอเดือน ตลอดการตั้งครรภ๑ควรมี
น้ําหนักเพิ่ม 10 – 12 กิโลกรัม หากน๎อยกวําน้ี น้ําหนักทารกแรกคลอดอาจไมํถึง 2,500 กรัม และ
หากนาํ้ หนกั มากกวาํ นี้ อาจมีภาวะผดิ ปกตคิ วรไปพบเจ๎าหนา๎ ที่เพอ่ื ตรวจประเมินตํอไป

แนวทางแก๎ไข 1) ระดบั ชมุ ชน อสม./เจ๎าหน๎าที่ รพ.สต. ติดตามเยยี่ มและใหค๎ ําแนะนํา
เก่ียวกับการบรโิ ภคอาหารและการดูแลตนเองกบั มารดาขณะต้งั ครรภแ๑ ละหลงั คลอด

2) รพ.ทุกแหงํ มีโรงเรยี นพํอแมํ มกี ารสอนมารดาขณะตั้งครรภแ๑ ละหลงั
คลอด

3) สสอ./สสจ. กํากับดแู ลให๎ รพ./รพ.สต. ดําเนินงานอนามัยแมํและเด็ก
3. หญิงมคี รรภ๑มีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตเุ หลก็ (ครง้ั ท่ี 1 และ ครงั้ ท่ี 2)

การรับประทานอาหารท่ีมธี าตเุ หล็กไมเํ พยี งพอกับภาวะทรี่ ํางกายต๎องการธาตุเหล็กท่สี งู ข้นึ
การรบั ประทานอาหารทม่ี ตี วั ขดั ขวางการดูดธาตเุ หล็ก เชํน แคลเซียม ไฟเตท ออกซาเลท รับประทาน
อาหารทมี่ ีวิตามินซีต่าํ เพราะธาตเุ หลก็ จะดดู ซมึ ได๎ดเี ม่ือมีอาหารท่ีมวี ิตามนิ ซีสงู ซงึ่ จากการรณรงค๑ให๎มี

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 105

การกนิ ยาเมด็ เสรมิ ไอโอดีน

ตารางที่ 11 หญิงมีครรภ๑มภี าวะโลหติ จางจากการขาดธาตุเหลก็ (คร้งั ท่ี 1 และ ครัง้ ที่ 2) จําแนกราย
โรงพยาบาล

ชื่อโรงพยาบาล แมทํ ่ตี รวจ ปี 2555 แมํตรวจ ปี 2556
Hct. Hct < 33 % Hct. Hct < 33 %
รอ๎ ยละ ครั้งท่ี 2
คร้ังที่ 1 รอ๎ ยละ คร้ังท่ี 1 ร๎อยละ ครั้งท่ี 2 ร๎อยละ

รพท.เจ๎าพระยายมราช 3,286 898 27.33 109 3.32 3,162 606 19.17 117 3.70

รพช.สงั ฆราชองคท๑ ี่ 17 945 131 13.86 96 10.16 1,679 296 17.63 217 12.92

รพช.ดํานชา๎ ง 1,094 190 17.37 54 4.94 982 213 21.69 79 8.04

รพช.เดมิ บางนางบวช 315 28 8.89 16 5.08 285 23 8.07 14 4.91

รพช.สามชกุ 446 28 6.28 11 2.47 376 29 7.71 16 4.26

รพช.ศรปี ระจันต๑ 371 57 15.36 46 12.40 297 18 6.06 24 8.08

รพช.อูํทอง 882 198 22.45 85 9.64 993 159 16.01 73 7.35

รพช.ดอนเจดีย๑ 239 58 24.27 34 14.23 235 58 24.68 44 18.72

รพช.บางปลามา๎ 228 21 9.21 2 0.88 208 26 12.50 9 4.33

รพช.หนองหญ๎าไซ 114 41 35.96 33 28.95 77 25 32.47 19 24.68

รวม 7,920 1,650 20.83 486 6.14 8,294 1,453 17.52 612 7.38

จากตารางท่ี 11 พบวําหญงิ มีครรภ๑มีภาวะโลหติ จางจากการขาดธาตเุ หล็ก คร้ังที่ 1 และ คร้งั
ที่ 2 น่นั จะเหน็ ไดว๎ าํ ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตเุ หล็ก ครัง้ ท่ี 1 คอํ นขา๎ งสงู คือ ร๎อยละ 17.52 แตํ
เมอื่ หญงิ มคี รรภไ๑ ด๎รบั ยาเม็ดวิตามินเสริมธาตุเหลก็ ประกอบกับการได๎รับคาํ แนะนําด๎านโภชนาการ
จากสถานบรกิ ารไปแลว๎ ทําใหห๎ ญงิ มีครรภม๑ ีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตเุ หลก็ ครั้งท่ี 2 ลดลงเหลอื
เพยี งรอ๎ ยละ 7.38 เทํานั่น
ปัจจัยสูคํ วามสาํ เร็จ

1. ผบู๎ รหิ ารทุกระดบั ใหค๎ วามสําคญั และให๎การสนบั สนนุ
2. ไดร๎ บั ความรวํ มมือจากภาคีเครือขํายทั้งหนวํ ยงานภายในและภายนอกเปน็ อยาํ งดี
3. มีนโยบายสําคัญ เชํน โครงการสายใยรกั แหงํ ครอบครัวและ โครงการตําบลนมแมํเพื่อ

สายใยรักแหงํ ครอบครวั
4. มรี ะบบการสอ่ื สารทดี่ ี (IT ของสํานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั )
5. มรี ะบบการประสานงานท่ีดรี ะหวาํ งเครือขําย

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 106

6. ในปงี บประมาณ 2556 จงั หวัดสพุ รรณบุรโี ดยสํานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี ได๎
จัดทํา

โครงการพัฒนามาตรฐานบรกิ ารอนามยั แมํและเด็กตามเกณฑ๑โรงพยาบาลสายใยรักแหงํ ครอบครวั
เพ่ือมุํงสูํมาตรฐาน ANC/LR/WCC คุณภาพ โครงการตําบลนมแมเํ พอื่ สายใยรักแหํงครอบครวั
โครงการล๎อมรว้ั ดว๎ ยรัก ปูองกันท๎องในวัยทนี จังหวัดสุพรรณบุรี โดยมีแผนปฏิบตั ิการฯทเี่ นน๎ ให๎
สถานบรกิ ารทุกแหงํ ดาํ เนนิ การ ดังนี้

1. พัฒนาความรู๎และทกั ษะใหแ๎ กํผู๎ปฏิบตั งิ านดา๎ นแมแํ ละเดก็ ในรพศ./รพท./รพช./สสอ./สอ./
เทศบาล โดยจัดประชุมเชิงปฏิบัติการผ๎ูปฏิบัติงานจัดให๎มีเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนร๎ูในกลุํมเปูาหมาย
จัดระบบรายงานผลการดําเนินงานเชื่อมโยงเครือขํายผู๎ปฏิบัติงานทุกระดับ โดย สสจ.ดําเนินการ
รวบรวม วิเคราะห๑ข๎อมูลและนําเสนอข๎อมูลให๎กับผู๎บริหาร และคณะกรรมการงานอนามัยแมํและเด็ก
ระดับจงั หวัด ( MCH.Board ) ทราบ เพื่อกําหนดนโยบายในการพัฒนาหรือแก๎ไขปัญหาในงานอนามัย
แมแํ ละเดก็

2. พัฒนาโรงพยาบาลตามกระบวนการสํมู าตรฐานโรงพยาบาลสายใยรักแหงํ ครอบครัว ท้ัง10
แหํงผํานโรงพยาบาลสายใยรักแหํงครอบครัวระดับทอง(กรมอนามัย)แล๎วให๎เพ่ิมความเข๎มแข็งและ
ตอํ เนื่องของชมรมสายใยรัก

3. เชื่อมโยงงานบริการอนามัยแมํและเด็กลงสูํชุมชน โดยพัฒนาศักยภาพ แกนนํา“อสม.นม
แมํเพ่ือสายใยรักแหํงครอบครัว”ในตําบลสายใยรักแหํงครอบครัว 20 ตําบลๆละ 5 คน พัฒนาและ
ขยายเครือขาํ ย “ชมรมสายใยรกั แหํงครอบครวั ” เพ่ิมขึ้นจากเดิมอาํ เภอละ 1 ตําบล รวม 10 ตาํ บล

4. เฝาู ระวงั และปฏบิ ัติตามหลักเกณฑว๑ าํ ด๎วยการตลาดอาหารสําหรับทารก/เด็กเล็กและเรื่อง
ผลิตภัณฑท๑ เ่ี กี่ยวข๎องในทุกสถานบรกิ ารและเผยแพรํความรู๎ไปสํู อสม.นมแมเํ พ่ือให๎ชวํ ยกนั เฝูาระวงั

5. การพัฒนาฐานข๎อมูล Teenage Pregnancy และงานอนามยั แมํและเด็ก โดยจัดให๎มี
การประชุมสัมมนาเครือขํายเพ่ือกําหนดรูปแบบฐานข๎อมูล Teenage Pregnancy และงานอนามัย
แมํและเด็กที่มีความจําเป็นต๎องใช๎ เพ่ือให๎เครือขํายนําไปใช๎ประโยชน๑ได๎รํวมกันอยํางสะดวก และ
รวดเร็ว

6. สนับสนุนแผนํ พับ อสม. ในการใหค๎ วามรูแ๎ กํหญงิ ตัง้ ครรภ/๑ หลงั คลอด เรื่องวิธีการปฏิบัติตัว
และประโยชนใ๑ นการเลีย้ งลูกดว๎ ยนมแมํ รวมทั้งแนะนําให๎เลีย้ งลกู ด๎วยนมแมํอยาํ งเดยี ว 6 เดอื น

บทบาทของแตํละดบั
สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบรุ ี ดงั น้ี

1. จดั ทําแผนยุทธศาสตรง๑ านแมแํ ละเด็ก และแมํอายุนอ๎ ยกวํา 20 ปี
2. จดั ทาํ โครงการและแจง๎ ให๎กบั รพ./ สสอ./รพ.สต.และภาคเี ครือขาํ ยทราบ ถงึ แนวทางการ
ดําเนินงาน

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 107

3. ประสานงานกับเจา๎ หน๎าที่ผูร๎ บั ผดิ ชอบเกี่ยวกบั งานแมํและเดก็ และแมํอายนุ ๎อยกวํา 20 ปี
ดําเนินงานตามนโยบาย/แผนงานและโครงการ

4. กาํ กบั ดแู ลเก่ยี วกบั การจัดทํารายงานแมํและเด็ก และแมอํ ายนุ ๎อยกวํา 20 ปี ใหไ๎ ด๎ข๎อมูลถูกตอ๎ ง
ครบถว๎ น และทันเวลา รวบรวมสํงศูนยอ๑ นามยั ท่ี 4 ราชบรุ ,ี กรมอนามยั /สํานักงานปลัดกระทรวง
สาธารณสขุ

5. นเิ ทศ ติดตามงานแมํและเดก็ และอนามยั เจริญพนั ธ๑ใุ นแมํอายุน๎อยกวํา 20 ปี
6. ประเมนิ ผลและสนับสนุนการปฏิบตั งิ านของหนํวยงานสาธารณสุข และภาคีเครือขํายทีเ่ กี่ยวข๎อง
7. สรุปรายงานประจาํ ปี
สาํ นักงานสาธารณสุขอําเภอ /โรงพยาบาล ดงั นี้
1. จัดทําแผนยทุ ธศาสตร๑งานแมํและเด็ก และแมํอายนุ อ๎ ยกวาํ 20 ปี
2. จดั ทําโครงการและแจ๎งให๎กบั หนํวยงานในสังกดั และภาคเี ครือขํายทราบ ถึงแนวทางการ
ดาํ เนนิ งาน
3. ประสานงานกบั เจา๎ หน๎าทผี่ ๎ูรับผิดชอบเกีย่ วกับงานแมํและเดก็ และแมํอายุน๎อยกวํา 20 ปี
4. กํากบั ดแู ลเก่ียวกบั การจัดทํารายงานแมํและเด็ก และแมํอายนุ ๎อยกวํา 20 ปี ให๎ไดข๎ ๎อมลู ถูกตอ๎ ง
ครบถว๎ น และทนั เวลา สงํ ใหส๎ ํานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี
5. นเิ ทศ ติดตามงานแมแํ ละเด็ก และอนามยั เจรญิ พนั ธุ๑ในแมํอายนุ ๎อยกวํา 20 ปี
6. ประเมนิ ผลและสนับสนนุ การปฏิบตั งิ านของหนวํ ยงานสาธารณสุข และภาคีเครอื ขํายทเี่ ก่ยี วข๎อง
ขอ๎ เสนอแนะและโอกาสพฒั นา

1. ปัญหางานอนามัยแมํและเด็ก สาเหตุมาจากหลายปจั จัยทไ่ี มํสามารถดําเนนิ งานได๎
ตามเปาู หมาย อาทิ ปัญหาครอบครัว สงั คม เศรษฐกจิ และสืบเน่ืองจากปจั จบุ ันการ
สอ่ื สารท่สี ามารถเข๎าถึงไดง๎ ํายและรวดเรว็ จงึ ทําให๎การทํางานยุํงยากขึน้ อาทิ สังคม
ออนไลน๑ ส่อื ลามก อ่ืน ๆ มากจนในระดับจังหวัดคงจะดําเนินได๎ยาก

แนวทางแก๎ไข นําจะเปน็ นโยบายระดบั ชาติเร่ืองของการแก๎ไขปัญหา
2. ระบบการศกึ ษาเกี่ยวกับงานอนามัยเจริญพนั ธุ๑ในวัยรํนุ สถานศึกษาบางแหํงยงั ไมํ
เขา๎ ใจในนโยบายเกี่ยวกบั การเรียนการสอนท่ีควรเน๎นทกั ษะปฏเิ สธใหก๎ ับวยั รุํนพร๎อม
ทัง้ การวางแผนครอบครัวและการดูปูองกันตนเองไมํให๎เกิดโรคทางเพศสมั พนั ธ๑

แนวทางแก๎ไข ควรประสานกับกระทรวงศกึ ษา ในเร่ืองของหลักสตู รการเรียนการสอน

สรุปผลการดําเนนิ งานอนามยั เจริญพันธ๑ุ ปี ๒๕๕๖
ปี ๒๕๕๕ พบวา่ การคลอดบุตรของมารดาคลอดบุตรอายุต่ากว่า ๒๐ ปี จังหวัดสุพรรณบุรี อัตรา
๕๙.๖๗ ตอ่ ๑,๐๐๐ ประชากร จังหวัดสพุ รรณบุรี และในปี ๒๕๕๖ พบว่าอตั ราการคลอดบุตรของ
มารดาอายตุ า่ กว่า ๒๐ ปี อตั รา ๕๔.๘๕ ลดลง ๔.๘๒ แต่ยังสูงกว่าตัวชี้วัดท่ีกระทรวงสาธารณสุข
ได้ระบุไว้ที่อัตรา ๕๐ ต่อ ๑๐๐๐ ประชากร ซึ่งอาจมีส่วนมาจากการจัดต้ังศูนย์ให้คาปรึกษา

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 108

คุณภาพในโรงพยาบาล ทีม่ ีการประเมนิ ผ่านตามเกณฑ์มาตรฐาน ของกรมอนามยั ท่ีมีโรงพยาบาล
เข้าร่วมรับการประเมิน จานวน ๕ แห่ง คือ โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ ๑๗,
โรงพยาบาลศรีประจันต์,โรงพยาบาลอู่ทอง,โรงพยาบาลสามชุกและโรงพยาบาลด่านช้าง คิดเป็น
รอ้ ยละ ๕๐ ซ่ึงยงั ต่อพัฒนาให้มีการประเมินมาตรฐานบริการที่เป็นมิตรในโรงพยาบาลที่เหลืออีก
๕ แห่ง ให้เพียงพอกับการแก้ไขปัญหาในวัยรุ่นและเยาวชนในจังหวัดสุพรรณบุรี พร้อมกับ การ
พัฒนาศักยภาพของบุคลากรในด้านต่างเช่น การให้คาปรึกษา,การพัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศ
การจัดการความรู้ ,การเชื่อมต่อเครือข่ายการช่วยเหลือปัญหาที่เกิดขึ้นกับวัยรุ่นและเยาวชน ใน
ระดับจังหวัดสุพรรณบุรี ท่ีนาเอาระบบ OSCC มาให้บริการการช่วยเหลือ ในกลุ่มเสี่ยงกับวัยรุ่น
และเยาวชนทีม่ ารับบรกิ ารให้ไดร้ บั บริการที่มปี ระสทิ ฺธิภาพในส่วนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินควร
มีการใช้งบกองทุนสุขภาพตาบล และงบประมาณปกติขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสนับสนุน
ในโครงการด้านเอดส์ อนามยั การเจริญพันธ์ุ ยาเสพติด และสุขภาพจิต ในวัยรุ่น และเยาวชน ให้
มากข้ึนอย่างน้อย ๓ โครงการต่อปี เพื่อให้เกิด ความยั่งยืนในการดาเนินงานแก้ไขปัญหาวัยรุ่น
และเยาวชนในจังหวัดสุพรรณบุรี เพราะจากการท่ีโรงพยาบาลทั้ง ๕ แห่ง ได้ดาเนินการพัฒนา
ศูนย์บริการท่ีเป็นมิตรให้ผ่านเกณฑ์มาตรฐานบริการท่ีเป็นมิตรสาหรับวัยรุ่นและเยาวชนแล้ว
พบว่าสามารถลดปัญหามารดาคลอดบุตรอายุต่ากว่า ๒๐ ปี ลดลง ได้จริงเพราะการประเมิน ท้ัง
๔ องค์ประกอบของมาตรฐานบริการที่เป็นมิตรสาหรับวัยรุ่นและเยาวชน จะมีการบูรณาการงาน
ของภาคีเครือข่ายเช่น องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน,สถานบริการสุขภาพ,ครู,ผู้นาชุมชน ,อสม.
องค์กรเอกชน,และแกนนาวัยรุ่น ในการแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุดและเหมาะสมกับบริบทของ
ทอ้ งถิน่ นั้นอยา่ งแทจ้ รงิ

ปีงบประมาณ ๒๕๕๕ มารดาอายุ ๑๕ – ๑๙ ปี ทม่ี าคลอดบุตร จานวน ๑,๗๓๕ ราย จาก
มารดาท้ังหมด ๘,๑๓๓ ราย คิดเป็นร้อยละ ๒๑.๓๓ อตั ราการคลอดบตุ รในมารดาอายุ ๑๕ - ๑๙
ปี เทา่ กับ ๕๙.๖๗ ต่อ ๑,๐๐๐ ประชากร (N=๒๙,๐๗๖, n=๑,๗๓๕) และปีงบประมาณ ๒๕๕๖
ได้มกี ารรวบรวมข้อมูลร้อยละของมารดาคลอดบุตรอายตุ ่ากวา่ ๒๐ ปีท่ีมาคลอดบุตรท่ี
โรงพยาบาลของจังหวัดสพุ รรณบุรี ขอ้ มูล ณ วนั ที่ ๑๔ ตลุ าคม ๒๕๕๖ มีมารดาอายุ ๑๕ – ๑๙
ปี ที่มาคลอดบุตร จานวน ๑,๕๙๕ ราย จากมารดาทัง้ หมด ๘,๒๑๓ ราย คดิ เปน็ ร้อยละ ๑๙.๐๓
ลดลง ๒.๓๐
ดงั ตารางที่ ๑

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 109

ตารางที่ ๑ แสดงข้อมูลมารดาท่มี าคลอดบุตรอายตุ ่ากวา่ ๒๐ ปี ที่มาคลอดบตุ รในโ

ชือ่ โรงพยาบาล ปงี บประมาณ ๒๕๕๒ ปีงบประมาณ ๒๕๕๓ ป

อายุ ทั้งหมด ร๎อยละ อายุ ทั้งหมด รอ๎ ยละ อา

< ๒๐ ปี < ๒๐ ปี < ๒๐

รพศ.เจ้าพระยายมราช ๖๐๐ ๓,๐๔๒ ๑๙.๗๒ ๕๕๒ ๓,๑๕๔ ๑๗.๕๐ ๕๓

รพท.สมเด็จพระสงั ฆราชฯ ๓๕๙ ๑,๗๘๐ ๒๐.๑๗ ๓๒๓ ๑,๗๐๔ ๑๘.๙๖ ๓๖

รพช.ดา่ นช้าง ๒๑๔ ๑,๐๐๙ ๒๑.๒๑ ๒๒๐ ๑,๐๑๑ ๒๑.๗๖ ๒๒

รพช.เดมิ บางนางบวช ๑๐๓ ๔๓๑ ๒๓.๙๐ ๑๐๑ ๔๒๔ ๒๓.๘๒ ๘๒

รพช.สามชกุ ๙๔ ๔๔๖ ๒๑.๐๘ ๘๙ ๔๑๙ ๒๑.๒๔ ๙๒

รพช.ศรีประจนั ต์ ๖๙ ๓๕๗ ๑๙.๓๓ ๗๙ ๓๗๘ ๒๐.๙๐ ๙๑

รพช.อู่ทอง ๒๒๑ ๑,๐๐๖ ๒๑.๙๗ ๑๘๓ ๑,๐๐๕ ๑๘.๒๑ ๒๐

รพช.ดอนเจดีย์ ๖๖ ๒๒๘ ๒๘.๙๕ ๗๕ ๒๗๘ ๒๖.๙๘ ๖๖

รพช.บางปลามา้ ๙๑ ๒๖๐ ๓๕.๐๐ ๖๕ ๒๔๗ ๒๖.๓๒ ๗๔

รพช.หนองหญา้ ไซ ๒๗ ๑๒๙ ๒๐.๙๓ ๔๒ ๑๓๘ ๓๐.๔๓ ๓๖

รวม ๑,๘๔๔ ๘,๖๘๘ ๒๑.๒๒ ๑,๗๒๙ ๘,๗๕๘ ๑๙.๗๔ ๑,๗๗

ทีม่ า: ขอ้ มูลจากรายงานมารดาที่มาคลอดบุตรอายตุ ่ากวา่ ๒๐ ปีที่มาคลอดบตุ รใน

สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี

โรงพยาบาลของรัฐ ปีงบประมาณ ๒๕๕๒ – ๒๕๕๖ (ตค ๕๕– กย ๒๕๕๖)

ปงี บประมาณ ๒๕๕๔ ปีงบประมาณ ๒๕๕๕ ปงี บประมาณ ๒๕๕๖

ณ วันท่ี ๑๔ ตลุ าคม ๒๕๕๖

ายุ ทง้ั หมด ร๎อยละ อายุ ท้งั หมด ร๎อยละ อายุ ทง้ั หมด ร๎อยละ

๐ ปี < ๒๐ ปี < ๒๐ ปี

๓๘ ๓,๐๐๐ ๑๗.๙๓ ๕๓๔ ๓,๒๘๓ ๑๖.๒๗ ๕๒๓ ๓๒๑๑ ๑๖.๒๙
๖๗ ๑,๗๔๑ ๒๑.๐๘ ๒๓๗ ๙๔๔ ๒๕.๑๑ ๓๑๑ ๑๖๗๘ ๑๘.๕๓
๒๙ ๙๖๐ ๒๓.๘๕ ๒๔๙ ๑,๑๐๙ ๒๒.๔๕ ๑๙๘ ๙๘๓2 ๒๐.๑๔
๒ ๓๓๒ ๒๔.๗๐ ๗๖ ๓๑๕ ๒๔.๑๓ ๖๙ ๒๘๗ ๒๔.๐๔
๒ ๓๗๘ ๒๔.๓๔ ๙๑ ๔๔๖ ๒๐.๔๐ ๕๘ ๓๗๘ ๑๕.๓๔
๑ ๓๘๒ ๒๓.๘๒ ๑๐๐ ๓๗๓ ๒๖.๘๑ ๗๒ ๒๙๙ ๒๔.๐๘
๐๓ ๙๗๖ ๒๐.๘๐ ๒๕๓ ๑,๐๖๙ ๒๓.๖๗ ๑๙๑ ๑๐๑๑ ๑๘.๘๙
๖ ๒๓๕ ๒๘.๐๙ ๘๓ ๒๓๙ ๓๔.๗๓ ๗๐ ๒๓๕ ๒๙.๗๘ .
๔ ๒๒๕ ๓๒.๘๙ ๘๑ ๒๓๙ ๓๓.๘๙ ๗๖ ๒๑๖ ๓๕.๑๘
๖ ๑๔๖ ๒๔.๖๖ ๓๑ ๑๑๖ ๒๖.๗๒ ๒๗ ๘๐ ๓๓.๗๕
๗๘ ๘,๓๗๕ ๒๑.๒๓ ๑,๗๓๕ ๘,๑๓๓ ๒๑.๓๓ ๑,๕๙๕ ๘,๓๗๘ ๑๙.๐๓
นโรงพยาบาลของรัฐ จงั หวัดสุพรรณบุรี โดยงานสง่ เสริมสุขภาพและรักษาพยาบาล

หน้า 110

ผลการดําเนินงานของจังหวดั สพุ รรณบุรี ณ วันท่ี ๑๔ ตลุ าคม ๒๕๕๖ (Output)
จังหวัดสุพรรณบรุ ี มกี ารจดั ตง้ั ศูนย์ให้คาปรกึ ษาคุณภาพในโรงพยาบาลสังกดั ของรฐั ทุกแห่ง ในปี ๒๕๕๖ มี
การประเมนิ รบั รองตามเกณฑ์มาตรฐานบรกิ ารทีเ่ ป็นมิตรสาหรับวยั รนุ่ และเยาวชน โดยกรมอนามัย ผลการ
ประเมิน จังหวัดสุพรรณบุรีผ่านการรับรองมาตรฐาน จานวน ๕ แห่ง จาก ๑๐ แห่ง คือ โรงพยาบาล
สมเด็จพระสังฆราชองค์ท่ี ๑๗ โรงพยาบาลศรีประจันต์,โรงพยาบาลอู่ทอง,โรงพยาบาลสามชุกและ
โรงพยาบาลด่านช้าง และในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล (รพ.สต.)มีการประเมินตนเองตาม
มาตรฐานบริการสุขภาพที่เป็นมิตรสาหรับวัยรุ่นและเยาวชนของกรมอนามัย ใน ๑๐ อาเภอ เกณฑ์การ
ประเมินตนเองมี ๔ องคป์ ระกอบ แต่ละองค์ประกอบ คะแนนเต็ม ๕ คะแนน ต้องผ่าน ๑.๕ คะแนน ข้ึนไป
ในทุกองค์ประกอบ ผลการประเมนิ ตนเอง ดงั ตารางท่ี ๒

ตารางที่ ๒ ผลการประเมินตนเองตามมาตรฐานบรกิ ารสขุ ภาพท่เี ป็นมติ รสาหรบั วัยรุ่นและเยาวชนของ

โรงพยาบาล และโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตาบล ระดับอาเภอ จังหวัดสุพรรณบรุ ี

จํานวน จํานวน รพ.สต. ผาํ นเกณฑ๑ ผาํ นเกณฑ๑ คดิ เปน็ รอ๎ ย

อาํ เภอ โรงพยาบาล/ผําน ทัง้ หมด การประเมนิ การประเมนิ ละ

สสอ.สองพี่น้อง ๑/๑ ๒๕ ๒๕ ๒๕ ๑๐๐%

สสอ.ศรปี ระจนั ต์ ๑/๑ ๑๔ ๑๔ ๑๔ ๑๐๐%

สสอ.อู่ทอง ๑/๑ ๒๒ ๒๒ ๒๒ ๑๐๐%

สสอ.ดา่ นช้าง ๑/๑ ๑๖ ๑๖ ๑๖ ๑๐๐%

สสอ.สามชกุ ๑/๑ ๑๓ ๑๓ ๑๓ ๑๐๐%

สสอ.ดอนเจดีย์ ๑/๐ ๙ ๖ ๖ ๖๖.๖๖%

สสอ.หนองหญา้ ไซ ๑/๐ ๙ ๗ ๗ ๗๗.๗๗%

สสอ.เดิมบางนางบวช ๑/๐ ๒๐ ๑๒ ๑๒ ๖๐%

สสอ.เมืองสุพรรณบุรี ๑/๐ ๒๙ ๒๐ ๒๐ ๖๘.๙๖%

สสอ.บางปลามา้ ๑/๐ ๑๗ ๑๒ ๑๒ ๗๐.๕๘%

รวม ๑๐/๕ ๑๗๔ ๑๔๗ ๑๔๗ ๘๔.๔๘%

ทีม่ า : รายงานผลการประเมนิ ตนเองจากสานักงานสาธารณสุขอาเภอทกุ อาเภอ

จังหวัดสุพรรณบรุ ี ปี ๒๕๕๖

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 111

จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี มีการเกบ็ ข้อมูล ทกั ษะชีวิต ยาเสพตดิ และเอดส์ มจี านวน ๑๙๒ แหง่ จาก ๔๗๓ แหง่
คิดเป็นร้อยละ ๔๐.๕๙ (ทม่ี า: สพป.๑-๓, สพม.๙, อาชวี ศึกษา) และในเรื่องการสอนเพศศึกษารอบด้าน
(๑๖คาบ/ป)ี , จดั กจิ กรรมให้ความรู้ สรา้ งความตระหนกั , มกี ารสอนทกั ษะชีวติ และการใชร้ ะบบการดแู ล
ชว่ ยเหลือ และรวมขอ้ มูลของสถานศึกษาทม่ี ีการจัดกิจกรรมครบ ๓ ขอ้ ดังตารางท่ี ๓ และมีการประสาน
เครอื ข่ายโรงเรยี นเพ่อื จดั ทาโครงการคเู่ ครอื ข่าย ๑ โรงเรยี น ๑ โรงพยาบาล ในปี ๒๕๕๖ ดังตารางท่ี ๔

ตารางท่ี ๓ รอ้ ยละของการสอนเพศศึกษารอบดา้ น (๑๖คาบ/ป)ี , จดั กจิ กรรมให้ความรู้ สร้างความ

ตระหนกั , มกี ารสอนทักษะชวี ิตและการใช้ระบบการดูแลชว่ ยเหลือ และรวมข้อมูลของสถานศกึ ษาที่มีการ

จัดกจิ กรรมครบ ๓ ข้อ ปี ๒๕๕๖

สอน จัดกจิ กรรม มกี ารสอนทกั ษะ รวม

ประเภทสถานศึกษา เพศศึกษา ให๎ความร๎ู ชวี ติ และการใช๎ สถานศกึ ษาที่

(รวม ๔๗๓ แหงํ ) รอบดา๎ น สรา๎ งความ ระบบการดูแล มกี ิจกรรมครบ

ตระหนัก ชวํ ยเหลอื ๓ ข๎อ

โรงเรยี นประถมศึกษา (จานวน ๓๓๒ ๓๐.๕๔ ๖๓.๔๗ ๑๐๐.๐๐ ๓๐.๕๔

แห่ง)

โรงเรียนขยายโอกาส (จานวน ๘๒ ๗๔.๐๓ ๑๐๐.๐๐ ๑๐๐.๐๐ ๗๔.๐๓

แห่ง)

โรงเรยี นเอกชน (จานวน ๙ แหง่ ) ๑๘.๕๒ ๗๐.๓๗ ๗๗.๗๗ ๑๘.๕๒

โรงเรียนมัธยมศึกษา (จานวน ๓๒ ๕๖.๒๕ ๑๐๐.๐๐ ๘๗.๕๐ ๕๖.๒๕

แห่ง)

วทิ ยาลัย สถาบนั พละ มหาวิทยาลยั ๕๖.๒๕ ๑๐๐.๐๐ ๘๗.๕๐ ๕๖.๒๕

(จานวน ๑๘ แห่ง)

ทีม่ า : แบบตดิ ตามความเส่ียงตามหลกั ธรรมาภบิ าล : โครงการปูองกนั การต้ังครรภใ์ นวัยร่นุ ไมพ่ รอ้ มตาม

แผนการตรวจราชการแบบบรู ณาการ ประจาปีงบประมาณ ๒๕๕๖

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 112

ตารางท่ี ๔ รายช่ือโรงเรียนตามโครงการคู่เครือขา่ ย ๑ โรงเรียน ๑ โรงพยาบาล จังหวัดสุพรรณ

อําเภอ

๑) สามชกุ โรงเรียนสามชุกรตั นโภคาราม ชอ่ื ครู/อาจารย์ผู้ประสานงาน นางจติ ต

ตาแหน่ง ครู เบอร์โทรศัพท์มือถอื ๐

๒) หนองหญา้ ไซ โรงเรยี นหนองหญ้าไซวทิ ยา ชอ่ื คร/ู อาจารย์ผ้ปู ระสานงาน นายปร
ตาแหนง่ ครู เบอร์โทรศัพท์มอื ถือ

๓) เดมิ บางนาง โรงเรียนธรรมโชติศกึ ษาลัย ชื่อครู/อาจารย์ผูป้ ระสานงาน นางเสม
บวช วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีสุพรรณบุรี ตาแหนง่ ครู เบอรม์ ือถือ ๐๘๑-๘
ชอ่ื ครู/อาจารย์ผู้ประสานงาน อาจารย
๔) ด่านช้าง ตาแหน่ง ครูชานาญการพเิ ศษ เบอร์ม

๕) ดอนเจดีย์ โรงเรยี นบรรหารแจม่ ใสวทิ ยา ๑ ชอ่ื คร/ู อาจารยผ์ ปู้ ระสานงาน นายโกศ
ตาแหน่ง ครูชานาญการพิเศษ เ
๖๘๕๕

๖) อู่ทอง ๑) โรงเรียนสระยายโสมวทิ ยา ชอ่ื คร/ู อาจารย์ผู้ประสานงาน นางสพุ

ตาแหน่ง ครู เบอร์ม

๒) วิทยาลัยการอาชีพอู่ทอง ชื่อคร/ู อาจารยผ์ ูป้ ระสานงาน น.ส.จนั

ตาแหนง่ ครู เบอร์ม

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี

ณบุรี ปี ๒๕๕๖ ( 21 พฤษภาคม ๒๕๕๖)

สถานศึกษา

ตม์ นัส กรสุวรรณ ทอ่ี ยู่ โรงเรียน สามชกุ รตั นโภคาราม อ.สามชกุ จ.สพุ รรณบุรี

๐๘๔-๑๕๖-๑๖๙๓ โทรศพั ท์ ๐๓๕-๕๗๑-๒๔๔ โทรสาร ๐๓๕-๕๗๑-๒๕๕

ที่อยู่ หมู่ ๖ ต.หนองหญ้าไซ อ.หนองหญา้ ไซ จ.สุพรรณบุรี

ระจนิ ทบั โชติ ๗๒๒๔๐

อ ๐๘๗-๑๕๙-๔๓๓๖ โทรศัพท์ ๐๓๕-๔๑๑-๑๑๑ โทรสาร ๐๓๕-๔๑๑-๒๒๒

Email:[email protected]

ทอ่ี ยู่ หมู่ ๔ ต.เขาพระ อ.เดมิ บางนางบวช จ.สุพรรณบุรี

มอใจ จนั ละคล ๗๒๑๒๐

๘๕๖-๓๐๓๓ โทรศพั ท์สถานศกึ ษา - โทรสาร -

ย์สมจติ ร เกิดปรางค์ ทอ่ี ยู่ ๒๘๘ หมู่ ๑ ต.ดา่ นชา้ ง อ.ดา่ นช้าง จ.สพุ รรณบุร2ี ๗๒๑๘๐

มือถือ ๐๘๙-๔๐๙-๙๑๗๙ โทรศัพท์ ๐๓๕-๕๙๕-๐๕๖ โทรสาร ๐๓๕-๕๙๕-๐๕๕

Email:[email protected]

ศล จันทรโ์ ชติ ทอ่ี ยู่ ต.ดอนเจดีย์ อ.ดอนเจดีย์ จ.สุพรรณบรุ ี ๗๒๑๗๐

เบอร์มือถือ ๐๘๕-๙๒๐-

โทรศัพท์ ๐๓๕-๕๙๑-๐๑๒ โทรสาร ๐๓๕-๕๙๑-๐๔๒

Email:bj๘๘๘๘๒๐๐๙@hotmail.com

พัฒนา แหวนเพชร ทอี่ ยู่ ตาบลสระยายโสม อาเภออทู่ อง จงั หวดั สุพรรณบุรี

มือถอื ๐๘๙-๘๘๖-๖๗๑๙ โทรศัพท์สถานศกึ ษา ๐๓๕-๕๕๙-๐๐๖ โทรสาร -

Email:supant_๒๕๐๑@hotmail.com

นทนา เจริญวยั ที่อยู่ ตาบลสระยายโสม อาเภออูท่ อง จังหวัดสพุ รรณบุรี

มือถอื ๐๘๗-๓๖๗-๒๑๓๔ โทรศพั ทส์ ถานศกึ ษา - โทรสาร -

หน้า 113

อาํ เภอ วิทยาลยั อาชวี ศึกษาสพุ รรณบุรี ชอื่ ครู/อาจารย์ผปู้ ระสานงาน นางสาว
๗) เมอื ง โรงเรยี นบ่อสุพรรณวทิ ยา (โรงเรียนมัธยม) ตาแหนง่ หน.งานกิจกรรมนกั เรียนนัก
สพุ รรณบรุ ี มอื ถือ ๐๘๑ – ๘๕๕๔๙๘๑
ชอ่ื คร/ู อาจารย์ผูป้ ระสานงาน นายพษิ
๘) สองพี่นอ้ ง ตาแหน่ง ครู คส.๑ เบอรโ์ ทรศัพทม์ อื

๙) บางปลามา้ โรงเรียนหรรษาสุจิตต์วทิ ยา ๒ ช่ือคร/ู อาจารยผ์ ปู้ ระสานงาน นางศรสี
ตาแหนง่ ครชู านาญการพิเศษ มอื ถ

๑๐) ศรปี ระจนั ต์ โรงเรยี นวดั ปาุ พระเจ้า ชือ่ ครู/อาจารย์ผู้ประสานงาน นายปร

ตาแหน่ง ผ้อู านวยการ มือถอื ๐๘๒

ที่มา: จากการประสานงานของคณะกรรมการประสานงานสาธารณสุขระดบั อาเภอทุกอาเภอ จ

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี

สถานศึกษา

Email:chantana๒๐๐๙@hotmail.com

วจันทรา สง่ ศรี ทีอ่ ยู่ ๒๙๗ ถ.พระพนั วษา ต.ท่าพี่เล้ียง อ.เมือง จ.สุพรรณบุรี
กศกึ ษา โทรศัพท์ ๐๓๕ – ๕๑๑๓๕๕ โทรสาร ๐๓๕ – ๕๒๔๐๒๒

ษณุ ศรกี ระกูล ท่อี ยู่ ๑๗๓ ม.๕ ต.บ่อสุพรรณ อ.สองพี่นอ้ ง จ.สพุ รรณบรุ ี
อถอื ๐๘๔ - ๑๕๒๐๗๓๗ โทรศัพท์ ๐๓๕ – ๕๓๐๓๒๘ โทรสาร ๐๓๕ – ๕๓๐๓๒๘
E-mail:TSRIKRAKOOL@ gmail.com
สขุ ชวี ะสขุ านนท์ ท่อี ยู่ ๘๔ ม. ๔ ต.มะขามล้ม อ.บางปลาม้า จ.สพุ รรณบุรี
ถอื ๐๘๑ – ๐๐๗๐๐๗๙ ๗๒๑๕๐

ระสาร พุ่งเข็ม โทรศพั ท์ ๐๓๕ – ๕๓๐๓๒๘ โทรสาร ๐๓๕ – ๕๓๐๓๒2๘
๒ - ๐๕๕๐๙๓๐
จงั หวัดสพุ รรณบุรี ปี ๒๕๕๖ E-mail:[email protected]
ทีอ่ ยู่ ม. ๕ ต.ปลายนา อ.ศรีประจันต์ จ.สพุ รรณบุรี ๗๒๑๔๐
โทรศพั ท์ ๐ ๓๕๔๖ ๓๕๒๗ โทรสาร ๐ ๓๕๔๖ ๓๕๒๗

หน้า 114

การวิเคราะหต๑ ัวช้ีวัดระดบั กระบวนการ (Output)
๑. รอ้ ยละของศนู ยใ์ ห้คาปรกึ ษาคุณภาพ (Psychosocial Clinic) และเชื่อมโยงกบั ระบบช่วยเหลือ
นกั เรยี นในโรงเรียน (ไม่น้อยกว่ารอ้ ยละ ๗๐)

ผลการวิเคราะห๑ ตั้งแต่ปี ๒๕๕๓ จังหวัดสุพรรณบุรี มีการดาเนินการจัดต้ังคลินิกวัยรุ่นตามเกณฑ์
มาตรฐาน YFHS (กรมอนามัย) ท่ีบูรณาการกับ Teen Center (กรมควบคุมโรค) และการบริการให้
คาปรึกษาใน Psychosocial Clinic (กรมสุขภาพจิต) ในโรงพยาบาลของรัฐทุกแห่ง รวม ๑๐ แห่ง
และในปี ๒๕๕๖ ไดม้ กี ารประสานงานโรงเรียนตามโครงการคูเ่ ครือข่าย ๑ โรงเรยี น ๑ โรงพยาบาล เพื่อ
สรา้ งการเชื่อมโยงกบั ระบบชว่ ยเหลือนักเรยี นในโรงเรียน ๑๐ แห่ง เช่ือมโยงกับโรงพยาบาลของรัฐ ๑๐
แห่ง (ดังตารางที่ ๔) คิดเป็นร้อยละ ๑๐๐ และมีการดาเนินงานระดับจังหวัดสุพรรณบุรี ในการสร้าง
ระบบ OSCC ศูนย์ช่วยเหลือสังคมจังหวัดสุพรรณบุรี โดยสถานบริการทุกแห่งจานวน ๑๘๔ แห่ง
สามารถให้บริการให้คาปรึกษาและส่งต่อในวัยรุ่นท่ีพบปัญหาเช่นการตั้งครรภ์ไม่พร้อม ,การค้ามนุษย์,
การถกู คุกคามทางเพศ,การกระทารนุ แรงในเดก็ และสตรีเปน็ ต้น

๒. รอ้ ยละ ๕๐ ของสถานบรกิ ารทีม่ คี ลินกิ วัยร่นุ ผา่ นการประเมนิ รับรองมาตรฐาน YFHS (กรม
อนามยั ) ที่บูรณาการกบั Teen Center (กรมควบคมุ โรค) และการบริการให้คาปรึกษาใน
Psychosocial Clinic (กรมสขุ ภาพจิต)

ผลการวเิ คราะห๑ ในปี ๒๕๕๖ จังหวัดสุพรรณบุรี มีการประเมินรับรองมาตรฐาน YFHS (กรมอนามัย) ท่ี
บูรณาการกบั Teen Center (กรมควบคุมโรค) และการบริการให้คาปรึกษาใน Psychosocial Clinic
(กรมสขุ ภาพจิต) แล้ว จานวน ๕ แหง่ คือ โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ ๑๗ และโรงพยาบาล
ศรีประจันต์, โรงพยาบาลอู่ทอง, โรงพยาบาลสามชุก และโรงพยาบาลด่านช้าง จาก ๑๐ แห่ง คิดเป็น
ร้อยละ ๕๐เปูาหมายปี ๒๕๕๗ จังหวัดสุพรรณบุรี มีการต้ังเปูาการประเมินรับรองมาตรฐาน YFHS
(กรมอนามัย) ที่บูรณาการกับ Teen Center (กรมควบคุมโรค) และการบริการให้คาปรึกษาใน
Psychosocial Clinic (กรมสุขภาพจิต) เพิ่มอีก ๕ แห่ง คือ โรงพยาบาลดอนเจดีย์, โรงพยาบาลเดิม
บางนางบวช ,โรงพยาบาลหนองหญ้าไซ,โรงพยาบาลบางปลาม้าและโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช
เมื่อผ่านการประเมินรับรองมาตรฐานแล้ว มีสถานบริการที่มีคลินิกวัยรุ่นผ่านการประเมินรับรอง
มาตรฐาน YFHS (กรมอนามัย) ที่บูรณาการกับ Teen Center (กรมควบคุมโรค) และการบริการให้
คาปรกึ ษาใน Psychosocial Clinic (กรมสขุ ภาพจติ ) คดิ เป็นรอ้ ยละ ๑๐๐

๓. รอ้ ยละ ๒๐ ของอาเภอผ่านเกณฑป์ ระเมนิ มาตรฐานอาเภออนามัยการเจรญิ พันธ์ุ และอาเภอ
ควบคมุ โรคเขม้ แขง็

ผลการวิเคราะห๑ ในปี ๒๕๕๖ จังหวัดสุพรรณบุรี ประกอบด้วยอาเภอทั้งหมดจานวน ๑๐ อาเภอ ในปี
๒๕๕๕ไดม้ ีการรบั รองมาตรฐานอาเภออนามัยการเจรญิ พันธ์ุ จานวน ๑ อาเภอ คิดเป็นร้อยละ ๑๐ ในปี
๒๕๕๖ ได้มีการประเมินตนเองของ ๔ คือ อาเภอศรีประจันต์ ,อาเภออู่ทอง,อาเภอสามชุก และอาเภอ
ด่านชา้ ง เม่ือผ่านการประเมินอาเภออนามัยการเจริญพันธ์ุ ก็จะมีอาเภออนามัยการเจริญพันธ์ุ ๕ แห่ง

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 115

คิดเป็นร้อยละ ๕๐ และมีการเตรียมความพร้อมของ ๕ อาเภอท่ีเหลือให้เตรียมรับการประเมินอาเภอ
อนามัยเจริญพนั ธ์ุ หลงั จากท่ี โรงพยาบาลดอนเจดีย์, โรงพยาบาลเดิมบางนางบวช ,โรงพยาบาลหนอง
หญ้าไซ,โรงพยาบาลบางปลาม้าและโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช เมื่อผ่านการประเมินรับรอง
มาตรฐานแล้ว ในเดือน พฤษภาคม ๒๕๕๗ ต่อไป

๔. การสร๎างความเข๎มแขง็ ในระบบริการสุขภาพและเครอื ขํายโดยจัดกจิ กรรม ยกยํอง เชิดชูเกียรติให๎กับ
เจ๎าหน๎าท่ีๆมีผลการดําเนินงานด๎านงานอนามัยเจริญพันธุ๑ โดยกิจกรรมจะดําเนินการ “We Love
Teen AIDS Award ๒๐๑๓ .” ในวันที่๑๓- ๑๔ พฤศจิกายน ๒๕๕๖ ณ ห๎องขุนศรีวิชัย โรงแรม
สองพันบุรี อําเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี เพ่ือสร๎างขวัญกําลังใจให๎กับเจ๎าหน๎าท่ีๆปฏิบัติงานใน
ศูนย๑บริการท่ีเป็นมิตรสําหรับวัยรุํนและเยาวชนในสถานบริการระดับ โรงพยาบาล และ ระดับ รพ.
สต

ส่งเสรมิ สุขภาพผู้สูงอายุจังหวัดสุพรรณบุรี ปีงบประมาณ ๒๕๕๖
สถานการณ๑ผู๎สูงอายุในจังหวัดสุพรรณบุรี มีจํานวนและสัดสํวนเพ่ิมมากขึ้นอยํางรวดเร็ว ในปี

๒๕๕๕ ผสู๎ งู อายุจังหวัดมีจํานวน ๑๒๔,๒๗๖ คน จากประชากรทั้งหมด ๘๔๖,๐๕๗คน เทํากับ ๑๔.๖๘
% และร๎อยละ ๑๕.๑๐ ในปี ๒๕๕๖ มีแนวโน๎มเพิ่มขึ้นอยํางตํอเนื่อง การเปล่ียนแปลงของโครงสร๎าง
ประชากรจังหวัดสุพรรณบุรี ขณะนี้เข๎าสูํสังคมผ๎ูสูงอายุ (Aging Society) โดยผ๎ูสูงอายุมีปัญหาสุขภาพ
มากข้ึนตามวัย มีการเจ็บปุวยด๎วยโรคไร๎เชื้อและมีภาวะซึมเศร๎ามากขึ้น ซึ่งสํงผลตํอการดําเนิน
ชีวติ ประจาํ วนั ของผ๎สู ูงอายุ ท่มี ภี าวะพงึ พาต๎องการคนดูแลอยํางตํอเน่ือง เป็นภาระของครอบครัว และเพ่ิม
คําใชจํ ํายในด๎านสขุ ภาพในภาพรวมของประเทศ ในขณะที่แนวโน๎มของผู๎สูงอายุอยํูคนเดียวมีเพิ่มมากข้ึน
สํงผลให๎ผู๎สูงอายุเข๎าถึงบริการสุขภาพได๎น๎อย ไมํสะดวก เน่ืองมาจากปัญหาสุขภาพและขาดผ๎ูดูแล หรือผ๎ูท่ี
จะพามารบั บริการ จากการวิเคราะห๑ปัญหาผ๎ูสูงอายุ พบวํา การคัดกรองและดูแลผู๎สูงอายุท่ีมีปัญหา
สุขภาพยังไมํครอบคลุม ผ๎ูสูงอายุขาดผู๎ดูแลและสํวนใหญํยังไมํสามารถดูแลตนเองให๎มีสุขภาพดีตาม
มาตรฐานที่พึงประสงค๑การมีสํวนรํวมของท๎องถิ่นและภาคีเครือขํายยังขาดความชัดเจนและตํอเนื่อง และ
เป็นลกั ษณะตาํ งคนตํางทาํ

สถานการณผ์ ูส้ งู อายุตามกลุ่มศักยภาพ
โดยจาํ แนกผู๎สูงอายุตามความสามารถในการดําเนินชีวิตประจําวัน(ดัชนีบาร๑เธลเอดีแอล) เป็น ๓

กลุํม ได๎แกํ กลุํม ๑ (ติดสังคม) ร๎อยละ ๘๕.๓๖ กลํุม ๒ (ติดบ๎าน) ร๎อยละ ๑๓.๐๘ และกลํุม ๓ (ติด
เตียง) รอ๎ ยละ ๑.๕๔ ตามตารางท่ี ๑

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี หน้า 116

ตารางที่ ๑ จาํ นวนผู๎สงู อายุรายอําเภอ จําแนกตาม ADLindex กลมุ่ ๒ (ติดบ้าน) กลุ่ม ๓ (ติดเตียง)

อาเภอ ผสู้ ูงอายุ๖๐ ปี กลมุ่ ๑ (ตดิ สังคม) จานวน ร้อยละ จานวน ร้อยละ
จานวน ร้อยละ จานวน รอ้ ยละ ๔,๐๔๗ ๑๖.๐๓ ๕๓๘ ๒.๑๓
๑,๒๙๙ ๙.๗๙ ๒๔๒ ๑.๘๒
เมืองสุพรรณบรุ ี ๒๕,๒๔๖ ๑๔.๗๓ ๒๐,๖๖๑ ๘๑.๘๓ ๕๘๔ ๗.๓๑ ๘๗ ๑.๐๘
เดิมบางนางบวช ๑๓,๒๖๕ ๑๘.๐๒ ๑๑,๗๒๔ ๘๘.๓๘ ๙๖๒ ๗.๓๑ ๒๖๗ ๒.๐๓
๖๓๑ ๕.๙๗ ๑๕๑ ๑.๔๓
ดํานช๎าง ๗,๙๘๕ ๑๒.๐๔ ๗,๓๑๔ ๙๑.๕๙ ๔๕๗ ๖.๖๐ ๙๐ ๑.๓๐
บางปลามา๎ ๑๓,๑๔๕ ๑๖.๘๓ ๑๑,๙๑๖ ๙๐.๖๕ ๑,๐๖๘ ๖.๐๕ ๓๖๐ ๒.๐๔
ศรีประจนั ต๑ ๑๐,๕๕๘ ๑๖.๙๓ ๙,๗๗๖ ๙๒.๕๙
ดอนเจดยี ๑ ๖,๙๒๒ ๑๕.๔๑ ๖,๓๗๕ ๙๒.๐๙ ๙๓๙ ๑๐.๑๓ ๑๐๖ ๑.๑๔
สองพนี่ ๎อง ๑๗,๖๔๗ ๑๓.๗๙ ๑๖,๒๑๙ ๙๑.๙๐
๒,๖๙๕ ๑๕.๘๕ ๒๕๑ ๑.๔๗
สามชุก ๙,๒๖๙ ๑๗.๒๐ ๘,๒๒๔ ๘๘.๗๒ ๑,๔๐๓ ๑๙.๗๕ ๘๔ ๑.๑๘
๑๔,๐๘๕ ๑๐.๙๙ ๒,๑๗๖ ๑.๖๙
อทํู อง ๑๖,๙๙๓ ๑๓.๙๐ ๑๔,๐๔๗ ๘๒.๖๖
หนองหญ๎าไซ ๗,๑๐๓ ๑๔.๘๓ ๕,๖๑๖ ๗๙.๐๖

รวม ๑๒๘,๑๓๓ ๑๕.๑๐ ๑๑๑,๘๗๒ ๘๗.๓๐

ปญั หาสขุ ภาพผู้สูงอายใุ นจงั หวัดสพุ รรณบรุ ี
ด้านภาวะสขุ ภาพของผ้สู ูงอายุ ๖ โรคอนั ดบั แรกคอื โรคความดนั โลหติ สงู รอ๎ ยละ ๓๖.๒๒ โรค
ซมึ เศร๎า รอ๎ ยละ ๓๓.๒๙ โรคเบาหวานร๎อยละ๑๔.๒๑ โรคกระดูกและข๎อร๎อยละ ๑๐.๒๕ โรคไขมนั สงู
รอ๎ ยละ ๘.๙๒ โรคหัวใจ รอ๎ ยละ ๕.๖๖ และโรคหลอดเลอื ดสมอง รอ๎ ยละ ๔.๓๒
ด๎านสภาวะสุขภาพปากและฟัน จากการสํารวจข๎อมูลในผู๎สูงอายุของจังหวัดสุพรรณบุรี ในปี
๒๕๕๕ พบวํา ผ๎ูสูงอายุมีฟันแท๎ใช๎งานได๎อยํางน๎อย ๒๐ ซี่ ร๎อยละ ๓๙ (เกณฑ๑ระดับประเทศร๎อยละ ๕๑)
และมีฟันใช๎เคี้ยวอาหารได๎อยํางเหมาะสม ๔ คูํสบ ร๎อยละ ๖๑เมื่อเทียบกับในรอบ 3 ปี(ปี ๒๕๕๓-๒๕๕๕)
มีแนวโน๎มดีขึ้นตามลําดับท้ังนี้อาจเน่ืองมาจากผ๎ูสูงอายุได๎รับบริการใสํฟันเทียมในโครงการฟันเทียม
พระราชทานแตํปัญหาสุขภาพชํองปากท่ีเป็นปัญหาหลัก คือ การสูญเสียฟัน โรคปริทันต๑ ฟันผุที่รากฟัน ซ่ึงเป็น
สภาวะท่ีสะสมมาจากพฤติกรรมการดูแลสุขภาพชํองปากของผู๎สูงอายุพบวําผ๎ูสูงอายุแปรงฟันกํอนนอนร๎อยละ
๖๙

มาตรการท่ีนามาใชใ้ นการแกไ้ ขปัญหาคือ
๑. จดั ระบบคัดกรอง เฝูาระวังดแู ลรักษาและติดตามเย่ียมผูส๎ งู อายุ กลมํุ เปาู หมายทมี่ ี

ปัญหาสขุ ภาพ ๖โรค (DM/HT, ซึมเศรา๎ ,ข๎อเขาํ เส่ือม,สมองเส่อื ม,สายตา,สุขภาพชอํ งปาก)และ
ประเมินสภาวะ ADL

๒. สงํ เสริมผ๎สู ูงอายุและผูพ๎ ิการแตํละกลุํมให๎มีพฤติกรรมสุขภาพที่ดตี ามมาตรฐานสขุ ภาพ
ทีพ่ งึ ประสงค๑

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 117

๓. พฒั นาคลนิ ิกผสู๎ งู อายุและผพ๎ู กิ ารใน รพ.ให๎มคี ุณภาพและเชือ่ มโยง Home Health
Care คณุ ภาพ จากสถานบริการสูคํ รอบครัวและชมุ ชน

๔. สนับสนุนให๎ทอ๎ งถนิ่ และภาคเี ครือขาํ ยชมรมผูส๎ ูงอายุ,วดั ,ชมุ ชน,องค๑กรภาครฐั และ
เอกชนในพน้ื ทมี่ สี วํ นรํวมในการสํงเสริมสขุ ภาพและดแู ลผ๎ูสูงอายุ/ผ๎ูพิการในชมุ ชน

๓. วิเคราะห์ผลการดาเนินงานในเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ(ผลงานตุลาคม ๒๕๕๕ –
พฤษภาคม ๒๕๕๖)
๑. ตัวช้ีวดั ... ร๎อยละ ๕๐ ของตาํ บลมีกระบวนการดูแลสขุ ภาพผู๎สูงอายุระยะยาว

... ร๎อยละ ๒๐ ของตาํ บลผาํ นเกณฑ๑มาตรฐานการดแู ลสุขภาพผส๎ู ูงอายรุ ะยะยาว
... รอ๎ ยละ ๖๐ ของชมรมผูส๎ ูงอายุผาํ นเกณฑ๑ชมรมคุณภาพ

ตารางท่ี ๑ การดําเนินงานตามกระบวนการตําบลต๎นแบบด๎านการดูแลสุขภาพผู๎สูงอายุระยะยาว( Long

Term Care : LTC ) และการดําเนินงานชมรมผูส๎ ูงอายมุ ีผลการดําเนินงาน ดงั นี้

อาเภอ จานวนตาบลตน้ แบบ ผา่ นเกณฑ์ LTC จานวนชมรม จานวนชมรมผู้สูงอายุ

LTC ผู้สงู อายุ คณุ ภาพ

สองพน่ี อ๎ ง ๘ ตําบล ๘ ตําบล ๔๔ ๒๗

บางปลามา๎ ๗ ตาํ บล ๗ ตําบล ๕๔ ๒๓

เมือง ๑๐ ตําบล ๑๐ ตําบล ๗๐ ๔๙

ศรปี ระจนั ต๑ ๕ ตําบล ๕ ตาํ บล ๖๕ ๔๐

ดอนเจดีย๑ ๓ ตาํ บล ๓ ตําบล ๑๔ ๑๔

สามชกุ ๕ ตาํ บล ๕ ตาํ บล ๑๔ ๑๔

หนองหญา๎ ไซ ๓ ตําบล ๓ ตาํ บล ๑๓ ๑๓

อํูทอง ๘ ตาํ บล ๘ ตําบล ๒๘ ๒๖

เดมิ บางนางบวช ๗ ตําบล ๗ ตาํ บล ๖๖ ๒๘

ดาํ นช๎าง ๗ ตําบล ๗ ตําบล ๕๙ ๕๙

รวม ๖๓ ตําบล ๖๓ ตาํ บล ๔๑๗ ๒๙๓

จากตารางที่ ๑ พบว่า

๑. ตาํ บลตน๎ แบบดา๎ นการดูแลสุขภาพผู๎สูงอายุระยะยาวซ่ึงมีตําบลนํารํอง คือ ตําบลหัวโพธ์ิ อําเภอสอง

พี่น๎องดําเนินการปี ๒๕๕๓ และท่ีตําบลต๎นคราม อําเภอบางปลาม๎า ดําเนินการในปี ๒๕๕๔ ซ่ึงใน

ปีงบประมาณ ๒๕๕๕ ตําบลต๎นแบบด๎านการดูแลผ๎ูสูงอายุระยะยาวดําเนินการครอบคลุมเต็มพ้ืนที่ ทั้ง ๑๐

อําเภอ รวมเป็น ๑๒ ตําบล และในปี ๒๕๕๖ ตําบลต๎นแบบฯ ดําเนินการเพิ่มอีก ๕๑ ตําบล คิดเป็นร๎อยละ

๕๗.๒๗ ตําบลต๎นแบบซึ่งดําเนินการตั้งแตํปี๒๕๕๓ – ๒๕๕๕ จํานวน ๖๓ ตําบล ผํานเกณฑ๑ตําบลต๎นแบบฯ

คิดเป็นร๎อยละ ๑๐๐ ซึง่ มกี ารดําเนนิ งานตาํ บลต๎นแบบด๎านการดูแลผ๎ูสูงอายุระยะยาว ดังน้ี

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 118

- มขี อ๎ มลู ผ๎สู ูงอายุตามกลํุมศักยภาพ ท้งั ๓ กลมํุ
- มีชมรมผ๎ูสูงอายุที่ผาํ นเกณฑค๑ ุณภาพ
- มอี าสาสมคั รดูแลผ๎ูสงู อายุในตําบล
- มีกองทนุ สุขภาพตาํ บลซึ่งสนบั สนนุ กิจกรรมด๎านผ๎ูสงู อายุ
- มีบริการการดูแลสุขภาพผู๎สูงอายุท่ีบ๎านที่มีคุณภาพโดยเจ๎าหน๎าท่ีสาธารณสุข (Home Health
Care) ครบตามเกณฑ๑และมีบริการสํงเสริมปูองกันทันตสุขภาพในระดับตําบล โดยมีกิจกรรมการตรวจสุขภาพ
ชอํ งปากและฟันใหก๎ บั สมาชิกชมรมผส๎ู งู อายุ ตลอดจนการให๎คําแนะนาํ การรักษา และบรกิ ารใสฟํ นั เทยี ม
- สําหรับระบบดูแลผ๎ูสูงอายุ กลํุม ๒ และ กลุํม ๓ มีกิจกรรมสํงเสริมสุขภาพเฉพาะโรคด๎วยการ
บริการให๎คาํ ปรึกษาเฉพาะราย มีบริการ Home visit /Home Health Care โดยดําเนินการรํวมกับทีมสห
วิชาชีพ ด๎วยการจัดระบบสํงตํอภายในเครือขํายและนอกเครือขําย สํวนในระดับปฐมภูมิจะดูแลสุขภาพ
ผูส๎ ูงอายใุ นเขตพ้นื ทร่ี ับผดิ ชอบ กรณีพบรายที่มีปัญหาด๎านสุขภาพ เกินขีดความสามารถก็จะประสาน
และสํงตํอ case ไปยังโรงพยาบาล ภายหลังรับสํงตํอจากโรงพยาบาลถ๎าพบปัญหาที่ต๎องชํวยเหลือจะ
ประสานและนดั หมายกบั ทีมสหวิชาชพี เพ่ือให๎การเย่ยี มบา๎ นเฉพาะราย
๒. จํานวนชมรมผ๎ูสูงอายคุ ณุ ภาพมจี ํานวน ๒๙๓ ชมรมจากจาํ นวนชมรมทั้งหมด ๔๑๗ ชมรม โดย
ทุกชมรมมีการดําเนินกิจกรรมสํงเสริมสุขภาพอยํางน๎อยเดือนละ ๑ คร้ัง เชํน การออกกําลังกาย การให๎
ความรู๎ ในการดูแลสขุ ภาพโดย เจ๎าหนา๎ ทส่ี าธารณสุข การตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต๎น การออกกําลังกาย
ท่ีเหมาะสมการสํงเสริมสุขภาพในชํองปาก การเยี่ยมบ๎านโดยมีองค๑กรปกครองสํวนท๎องถ่ินมีสํวนรํวม
ในการสนบั สนุนงบประมาณในการจดั กิจกรรมสงํ เสรมิ สขุ ภาพผสู๎ งู อายุ
๓ การประสานความรํวมมือกับหนํวยงานอื่น และภาคสํวนตํางๆที่เก่ียวข๎อง สํานักงาน
สาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรีได๎มีการประสานความรํวมมือกับพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย๑ของ
จังหวัด ซึ่งเป็นหนํวยงานท่ีมีบทบาทในด๎านการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู๎สูงอายุโดยตรง โดยสนับสนุนด๎าน
วิชาการ รํวมเป็นวิทยากรในการจัดทําแผนงาน/โครงการที่เก่ียวข๎องกับผ๎ูสูงอายุ และมีการบูรณาการ
ดาํ เนนิ งานสงํ เสริมสุขภาพผส๎ู ูงอายุรํวมกัน
๔. มี Model หรือ good practice ที่เป็นตัวอย่างการดาเนินงานเพ่ือขยายผลตาบลต้นแบบ
ดา้ นการดแู ลสุขภาพระยะยาว จํานวน ๒ แหํง ได๎แกํ โรงพยาบาลบางปลาม๎า ตําบลต๎นคราม อําเภอบาง
ปลาม๎า และโรงพยาบาลสํงเสริมสุขภาพตําบลหัวโพธ์ิรํวมกับโรงพยาบาลสํงเสริมสุขภาพตําบลบ๎านทําไชย
ตําบลหวั โพธิ์ อาํ เภอสองพี่น๎อง ซ่ึงมีการดาํ เนนิ ดงั นี้

โรงพยาบาลบางปลาม้า มกี ารดาเนนิ งาน ๒ รปู แบบ ดังน้ี :-
รูปแบบที่ ๑ การพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพผ๎ูสูงอายุระยะยาว โดยมีการพัฒนาระบบ

ฐานข๎อมูลผ๎ูสูงอายุในพ้ืนที่ มีการพัฒนาระบบการบริการการเยี่ยมบ๎านโดยชุมชนและสังคมมีสํวนรํวม
พฒั นาชมรมผู๎สูงอายุใหเ๎ ข๎มแขง็ และย่ังยนื มีการสํงเสริมสุขภาพชํองปากผ๎ูสูงอายุทุกคน มีการพัฒนาระบบ
การดแู ลผส๎ู งู อายกุ ลุํมที่ ๒ (ตดิ บา๎ น) และกลํุมท่ี ๓ (ติดเตียง) ท่ีได๎มาตรฐาน มีการจัดอบรมอาสาสมัครดูแล

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 119

ผู๎สงู อายุ ซึง่ ในการดาํ เนินการโดยภาคีเครอื ขํายทุกภาคสวํ นมีสํวนรํวม ซึ่งสงํ ผลให๎การพัฒนาระบบการดูแล
ผ๎สู งู อายุระยะยาวเป็นไปอยํางมีประสทิ ธภิ าพ

รูปแบบที่ ๒ ศูนย๑สํงเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตผ๎ูสูงอายุวัดกลาง อําเภอบางปลาม๎า ถือเป็น
ก๎าวสาํ คญั ของจังหวัดสุพรรณบรุ ี เป็นการรเิ ริม่ และเป็นโครงการต๎นแบบ ท่ีรับการสนับสนุนงบประมาณจาก
สภากาชาดไทยในการปรับปรุงกํอสร๎างอาคารสถานที่ ซ่ึงมีหลายภาคสํวนให๎การสนับสนุนและดูแลโดยมี
การดาํ เนนิ งานแบบบูรณาการรวํ มกนั โดยมีลกั ษณะของบรกิ ารดงั นี้

๑. การจดั บรกิ ารแบบอยูํประจาํ
๒. การจัดบรกิ ารแบบไปกลับ
๓. การจัดบรกิ ารผ๎สู ูงอายทุ มี่ ีความพรอ๎ มทางการเงนิ
๔. จัดตงั้ ศนู ย๑ฝกึ อบรมดูแลผ๎ูสูงอายจุ งั หวดั สพุ รรณบุรี
๕. สรา๎ งงานสร๎างอาชพี เสรมิ ใหแ๎ กํผู๎สงู อายทุ ่ีอยใํู นศูนย๑
๖. จัดกิจกรรมปฏบิ ัตธิ รรมเพ่ือจรยิ าวตั รท่ดี งี ามแกํผูส๎ ูงอายุ
เครือขํายทมี่ สี วํ นเกีย่ วข๎องมีการบรู ณาการรํวมกนั ดงั นี้
๑. สภากาชาดไทยสนับสนุนงบประมาณการปรับปรุง/กํอสร๎าง เปน็ เงนิ ๑,๐๗๐,๐๐๐ บาทถว๎ น
๒. เหลํากาชาดจังหวัดสุพรรณบุรี สนบั สนุนงบประมาณการปรับปรงุ /กอํ สร๎าง , งบประมาณด๎าน

สาธารณปู โภค,จัดอบรมผดู๎ แู ลผ๎ูสงู อายุ
๓. หนํวยงานราชการตํางๆ ที่เกี่ยวข๎อง ให๎การสนับสนุนได๎แกํอบจ., เทศบาลตําบลต๎นคราม ,

สถาบันพัฒนาฝีมือแรงงาน , พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย๑ , โรงพยาบาลบางปลา
ม๎า
๔. เจา๎ อาวาสวัดกลาง ตาํ บลตน๎ คราม อาํ เภอบางปลามา๎ บริจาคเงินและทรัพย๑สนิ
๕. ประชาชน สนับสนนุ เงินทุน/แรงงาน , บริจาคทรพั ยส๑ นิ

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลหัวโพธิ์รว่ มกบั โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลบ้านท่าไชย
มีการดาเนินงาน ๒ รปู แบบ ดังน้ี :-

รูปแบบที่ ๑ การพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพผ๎ูสูงอายุระยะยาว โดยมีการพัฒนาระบบ
ฐานข๎อมูลผ๎ูสูงอายุในพ้ืนที่ มีการพัฒนาระบบการบริการการเยี่ยมบ๎านโดยชุมชนและสังคมมีสํวนรํวม
พฒั นาชมรมผ๎ูสูงอายใุ หเ๎ ขม๎ แข็งและยัง่ ยนื มีการสํงเสริมสุขภาพชํองปากผ๎ูสูงอายุทุกคน มีการพัฒนาระบบ
การดูแลผู๎สงู อายกุ ลํมุ ที่ ๒ (ตดิ บ๎าน) และกลํุมที่ ๓ (ติดเตียง) ที่ได๎มาตรฐาน มีการจัดอบรมอาสาสมัครดูแล
ผ๎สู ูงอายุ ซึ่งในการดาํ เนนิ การโดยภาคเี ครอื ขํายทกุ ภาคสํวนมีสํวนรํวม ซ่งึ สํงผลให๎การพัฒนาระบบการดูแล
ผ๎ูสงู อายรุ ะยะยาวเป็นไปอยํางมีประสทิ ธภิ าพ

รูปแบบท่ี ๒ บ๎านพักผู๎สูงอายุบ๎านเกาะแก๎ว ตําบลหัวโพธิ์ อําเภอสองพ่ีน๎อง มีหลายภาคสํวน
ให๎การสนับสนนุ และดูแลโดยมีการดาํ เนินงานแบบบูรณาการรวํ มกนั โดยมลี ักษณะของบรกิ ารดงั น้ี

๑. การจดั บรกิ ารแบบอยูํประจาํ

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 120

๒. การจัดบรกิ ารแบบไปกลับ
๓. สร๎างงานสรา๎ งอาชพี เสรมิ ใหแ๎ กผํ ๎สู งู อายุที่อยใํู นศูนย๑
๔. จดั กิจกรรมปฏิบัติธรรมเพ่อื จรยิ าวัตรทดี่ งี ามแกผํ สู๎ ูงอายุ
เครอื ขา่ ยที่มีส่วนเก่ียวข้องมกี ารบรู ณาการร่วมกัน ดงั นี้
๑. เหลํากาชาดจังหวัดฯ รํวมกับวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีเยี่ยมและเลี้ยงอาหารกลางวัน

ผูส๎ ูงอายุทุกเดอื นๆละ ๑ ครง้ั และมีกิจกรรมสนั ทนาการรํวมกบั ผ๎ูสงู อายุ
๒. หนํวยงานราชการตํางๆ ท่ีเกี่ยวข๎อง ให๎การสนับสนุนได๎แกํ องค๑การบริหารสํวนตําบลหัวโพธิ์

,พัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย๑ , โรงพยาบาลสํงเสริมสุขภาพตําบลหัวโพธ์ิและ
โรงพยาบาลสงํ เสริมสขุ ภาพตาํ บลบา๎ นทาํ ไชย

โรงพยาบาลสํงเสริมสุขภาพตําบลบ๎านทําไชย ได๎รับรางวัลชนะเลิศระดับจังหวัด ในการ
ประกวดนวตกรรมรอกไม๎ไผํหํวงใยสุขภาพ ประหยัดไร๎โรค ในการประกวดนวตกรรมในงานมหกรรม
คณุ ภาพจังหวดั สพุ รรณบุรี ปี ๒๕๕๖ และไดร๎ บั รางวลั รองชนะเลศิ อนั ดบั หนึง่ ระดับเขต ในการประกวดนว
ตกรรมสิ่งประดษิ ฐ๑ในปี ๒๕๕๖ ซึง่ จัดขนึ้ ณ จังหวัดนครปฐม

๒. ตวั ชี้วัด....รอ้ ยละ ๙๐ ของผสู้ ูงอายุและผู้พิการได้รับการคดั กรองเบาหวานและความดันโลหิตสูง

.... รอ้ ยละ ๕๐ ของผ้สู ูงอายุและผ้พู กิ ารได้รบั การคดั กรองภาวะซึมเศร้า

.... รอ้ ยละของผูป้ ุวยโรคซมึ เศร้าเขา้ ถึงบรกิ าร (มากกวา่ หรือเท่ากบั ๓๑)

ตารางที่ ๒ รายงานประชากรอายุ ๖๐ปีข้ึนไปได้รับคัดกรองเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และซึมเศร้า

ของจงั หวดั สพุ รรณบรุ ี (ผลงานตลุ าคม ๒๕๕๕ – กนั ยายน ๒๕๕๖)

จํานวนประชากรอายุ๖๐ปีข้ึนไปได๎รับคดั กรองโรค

ได๎รับ

ลาดับที่ อาเภอ ได๎รับคัด ได๎รับคัด คัด
ประชากร กรอง กรอง กรอง

อายุ ๖๐ปี เบาหวา ร๎อย ความดนั ภาวะ

ขึน้ ไป น ละ โลหิตสูง รอ๎ ยละ ซึมเศรา๎ รอ๎ ยละ

เมอื งสุพรรณบุรี ๒๕,๒๔๖ ๒๑,๘๑ ๘๖.๔ ๒๒,๕๐ ๑๔,๑๙ ๕๖.๒๑
๓ ๐ ๖ ๒
๑ ๘๙.๑๔

เดิมบางนาง ๑๓,๒๖๕ ๑๐,๖๔ ๘๐.๒ ๑๐,๖๔ ๑๐,๕๑ ๗๙.๒๙
๒ บวช ๒ ๒๒ ๘
๘๐.๒๒

๓ ดาํ นชา๎ ง ๗,๙๘๕ ๙๗.๙ ๗,๓๖๙ ๙๒.๒๘
๗,๘๒๑ ๔ ๗,๙๐๑ ๙๘.๙๔

๗๐.๐

๔ บางปลามา๎ ๑๓,๑๔๕ ๙,๒๐๙ ๕ ๘,๙๐๙ ๖๗.๗๗ ๘,๒๘๘ ๖๓.๐๕

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 121

๕ ศรปี ระจันต๑ ๑๐,๕๕๘ ๒๗.๓ ๒,๗๐๓ ๒๕.๖๐
๖ ดอนเจดยี ๑ ๐ ๒,๘๖๒
๗ สองพีน่ ๎อง ๒,๘๘๓ ๒๗.๑๐
๘ สามชุก
๙ อูทํ อง ๖,๙๒๒ ๖๓.๑ ๗๓.๑๐ ๑,๔๙๗ ๒๑.๖๒
๑๐ หนองหญ๎าไซ ๔,๓๗๐ ๓ ๕,๐๖๐

รวม ๑๗,๖๔๗ ๕๔.๔ ๖,๓๓๕ ๖๕.๘๗
๙ ๙,๓๕๒
๙,๖๑๗ ๕๒.๙๙

๙,๒๖๙ ๖๒.๐ ๔,๖๒๑ ๘๐.๒๘
๕,๗๕๖ ๙ ๕,๗๒๙ ๖๑.๘๐

๑๖,๙๙๓ ๑๓,๖๗ ๘๐.๔ ๑๓,๖๗ ๑๐,๕๒ ๗๖.๙๗
๘ ๙๒ ๙
๘๐๔๕

๗,๑๐๓ ๖๒.๗ ๓,๔๙๐ ๔๙.๑๓
๔,๔๕๕ ๑ ๔,๔๘๓ ๖๓.๑๑

๑๒๘,๑๓๓ ๙๐,๒๔ ๗๐.๔ ๙๑,๑๑ ๗๑.๑๑ ๖๙,๕๔ ๕๔.๒๗
๔ ๒ ๖ ๒

จากตารางที่ ๒ ผลการดาํ เนนิ งานคดั กรองโรคเบาหวาน/ความดนั โลหติ สงู และภาวะซมึ เศร๎า ในหนํวยงาน
ของรฐั ของจังหวัดสพุ รรณบรุ ี ได๎ดําเนินการอยํางตํอเน่ืองโดยดําเนินการในผปู๎ ุวยที่มารบั บรกิ ารใน
โรงพยาบาลและเชิงรุกในพื้นที่

จากผลการดาํ เนินงานการคัดกรองเบาหวาน คิดเป็นร๎อยละ ๗๐.๔๒ผลการคัดกรองพบวําปกติ
จํานวน ๖๘,๖๒๑ คน คดิ เป็นรอ๎ ยละ ๗๖.๐๒มีภาวะเสย่ี ง๑๕,๐๖๑ คน คิดเป็นรอ๎ ยละ ๑๖.๖๘ พบ
เปน็ โรคเบาหวาน ๖,๕๖๒ คน คิดเปน็ ร๎อยละ๗.๒๗ และมีการสํงตํอผปู๎ วุ ย จํานวน ๑,๙๕๙ คน
คดิ เปน็ ร๎อยละ ๒.๑

ผลการดําเนินงานการคดั กรองความดนั โลหติ สงู คดิ เป็นร๎อยละ ๗๑.๑๑ ผลการคัดกรองพบวํา
ปกติ จาํ นวน ๕๒,๘๖๗ คน คิดเป็นร๎อยละ ๕๘.๐๒มภี าวะเสยี่ ง ๒๗,๗๒๐ คน คิดเปน็ รอ๎ ยละ
๓๐.๔๒ และพบเปน็ โรคความดันโลหิตสงู ๑๐,๕๒๙ คน คิดเปน็ รอ๎ ยละ๑๑.๕๕
และมีการสงํ ตอํ ผ๎ปู วุ ย จํานวน ๓,๕๒๓ คน คิดเป็น รอ๎ ยละ ๓. ๘๖
ผลการดาํ เนนิ งานการคัดกรองภาวะซึมเศรา๎ ผลการคัดกรองพบวาํ ปกติ จาํ นวน ๖๘,๔๖๗ คน คิด
เปน็ รอ๎ ยละ ๙๘.๔๕ พบภาวะซมึ เศรา๎ ๑,๐๗๕ คน คิดเป็นร๎อยละ๑.๕๔ และมีการสงํ ตํอผ๎ูปุวยจํานวน
๒๐๕ คน

๓.ตวั ชว้ี ัด...ร้อยละ ๒๐ ของวัดทเ่ี ขา้ รว่ มโครงการวดั ส่งเสรมิ สุขภาพ

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 122

ตารางที่ ๑ รายงานผลการดาเนินงานวดั ส่งเสริมสุขภาพจังหวดั สพุ รรณบุรี(ผลงาน

ลาํ ดับ หนวํ ยงาน วดั วดั สงํ เสริม วัดที่ รวมวัด ผํานขน้ั ผาํ นขัน้
1 สสอ.เมอื งฯ
ท้งั หมด ปี ๒๕๔๙- ดาํ เนนิ การ สงํ เสริม พ้นื ฐาน ดเี ดนํ

๒๕๕๕ ในปี สขุ ภาพ

๒๕๕๖

86 6 12 18 5 1

2 สสอ.ศรปี ระจนั ต๑ 32 10 - 10 9 1

3 สสอ.ดอนเจดยี ๑ 27 3 3 62

4 สสอ.บางปลามา๎ 66 1 18 19 1 -

5 สสอ.สามชุก 31 - 18 18 - -

6 สสอ.หนองหญ๎าไซ 26 1 5 61-

7 สสอ.อํทู อง 69 - 14 14 - -

8 สสอ.สองพี่น๎อง 57 2 10 12 1 1

9 สสอ.เดมิ บางฯ 56 2 17 19 2 -

10 สสอ.ดาํ นชา๎ ง 64 3 14 17 2 1

11 รพ.เจ๎าพระยาฯ 10 3 - 321

12 รพ.สมเดจ็ ฯ 3- 1 1- -

13 รพ.อูทํ อง 62 - 211

14 รพ.บางปลาม๎า 8 1 1 21

15 รพ.ดอนเจดยี ๑ 1 - 1-1

16 รพ.ศรปี ระจันต๑ 6 1 12 1

17 รพ.สามชกุ 52 - 22-

18 รพ.เดิมบางฯ 51 - 11-

19 รพ.ดํานชา๎ ง 61 1 2- -

20 รพ.หนองหญา๎ ไซ 9 1 1 21-

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 123

รวม 578 4 116 157 148 9

จากตารางท๑่ี การดําเนนิ งานวดั สํงเสริมสุขภาพในเขตพืน้ ทีจ่ งั หวดั สุพรรณบรุ ี มีการดําเนนิ การมาอยาํ ง
ตอํ เน่ืองตั้งแตปํ ี ๒๕๔๙ จนถึงปจั จุบัน วัดท้ังหมดในจงั หวัดสพุ รรณบรุ ีมีจาํ นวนทง้ั ส้ิน ๕๗๘ วัด เขา๎
รํวมโครงการวัดสํงเสริมสขุ ภาพ จาํ นวน ๑๕๗ วดั (ดําเนินการในปี ๒๕๕๖ จํานวน ๑๑๖ วัด) คิดเป็น
รอ๎ ยละ ๒๗.๑๖ จากการประเมินวัดสํงเสรมิ สขุ ภาพ ผลการประเมนิ ฯวดั ผาํ นเกณฑ๑ข้ันดเี ดํนจํานวน ๙
วดั ผํานเกณฑข๑ ัน้ พน้ื ฐาน จํานวน ๑๔๘ วดั

๔.ตวั ชวี้ ัด...ร้อยละของโรงพยาบาล ๑๒๐เตยี งขึน้ ไป มคี ลินิกผ้สู งู อายคุ ณุ ภาพไม่น้อยกว่ารอ้ ยละ ๗๐

ตารางท่ี ๑ การดาํ เนนิ งานคลินกิ ผ๎ูสงู อายคุ ุณภาพในโรงพยาบาลทม่ี ขี นาด ๑๒๐ เตียงขึน้ ไป

ลําด โรงพยาบาลขนาด ๑๒๐ เตียงขนึ้ ไป ผลการประเมินคลนิ ิก

บ ผสู๎ ูงอายคุ ุณภาพ

๑ รพ.เจ๎าพระยายมราช ผํานเกณฑ๑การประ มินระดับดีมาก

๒ รพ.สมเด็จพระสังฆราชองคท๑ ่ี ๑๗ ผาํ นเกณฑ๑การประเมินระดับดี

๓ รพ.เดิมบางนางบวช อยรูํ ะหวํางดําเนนิ การ

๔ รพ.อํทู อง “

จากตารางท่ี ๑ การดาํ เนินงานคลินกิ ผส๎ู ูงอายุคณุ ภาพจังหวดั สุพรรณบรุ ี มโี รงพยาบาลขนาด ๑๒๐ เตยี ง
จํานวน ๔ แหงํ เขา๎ รวํ มโครงการครบทัง้ ๔ แหํง ทัง้ น้สี ํานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบรุ ี ไดช๎ แ้ี จง
แนวทางตลอดจนเกณฑ๑ในการดาํ เนินงานคลนิ กิ ผ๎สู ูงอายคุ ุณภาพในโรงพยาบาลทั้ง ๔ แหํงเรียบรอ๎ ยแล๎ว
ซ่ึงจากการประเมินฯ ผาํ นเกณฑ๑ ๒ โรงพยาบาล ได๎แกํโรงพยาบาลเจา๎ พระยายมราช และโรงพยาบาล
สมเดจ็ พระสงั ฆราชองคท๑ ี่ ๑๗ คิดเปน็ รอ๎ ยละ ๕๐ สาํ หรับโรงพยาบาลอีก ๒ แหํงอยรูํ ะหวํางการ
ดําเนนิ งานเพื่อใหผ๎ ํานเกณฑ๑มาตรฐานการดาํ เนนิ งานคลินิกผ๎สู ูงอายผุ ูพ๎ ิการคุณภาพ

รางวลั /ประกาศเกียรติคุณที่เคยได้รับ
1. ชมรมผ๎สู ูงอายดุ เี ดนํ ไดร๎ บั โลจํ ากกรมอนามยั จาํ นวน 7 ชมรม ต้งั แตํปี 2548 – ปัจจบุ นั
2. ชมรมผส๎ู ูงอายุอําเภอเดิมบางนางบวช ไดร๎ ับรางวัลชนะเลิศระดบั ประเทศ(ของภาคกลาง)ในการ
ประกวดชมรมผสู๎ ูงอายุดีเดนํ ทบี่ าํ เพ็ญประโยชนต๑ ํอสํวนรวม จดั โดยกระทรวงพัฒนาสงั คมและความ
ม่ันคงของมนษุ ย๑ ซึ่งฯพณฯทําน นายกรฐั มนตรี นางสาวยิ่งลักษณ๑ ชินวตั ร เปน็ ผมู๎ อบโลํเชดิ ชูเกยี รติ
ในปี 2555
3. ตาํ บลตน๎ แบบดา๎ นการดูแลผส๎ู งู อายุระยะยาวตําบลหัวโพธิ์ ไดร๎ บั รางวลั ผลการดาํ เนินงานตาํ บล

ต๎นแบบดา๎ นการดูแลผ๎สู งู อายุระยะยาวดีเดนํ จากกรมอนามยั ในปี 2555

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี หน้า 124

4. โรงพยาบาลเจ๎าพระยายมราช ได๎รับคัดเลือกเปน็ โรงพยาบาลตน๎ แบบและเป็นสถานทีศ่ ึกษาดูงาน
ตามโครงการพัฒนาระบบการดูแลรกั ษาผูส๎ ูงอายใุ นโรงพยาบาลและเครือขาํ ยคลินิกผ๎ูสงู อายุ โดย
สถาบนั เวชศาสตรส๑ มเด็จพระสงั ฆราชญาณสังวรเพื่อผู๎สูงอายุ กรมการแพทย๑ คณะศึกษาดูงาน
ไดแ๎ กํเจ๎าหน๎าทโี่ รงพยาบาลและโรงพยาบาลสํงเสรมิ สุขภาพตาํ บล จากทุกจังหวดั ของประเทศไทย
เมอ่ื วันท่ี 27 มิถุนายน 2555

5. ชมรมผูส๎ งู อายุในระดับตาํ บล , อําเภอ และระดบั จังหวดั ของจังหวัดสพุ รรณบรุ ี มีผลงานเชิง
ประจกั ษ๑ซง่ึ ได๎ให๎การต๎อนรบั ผู๎มาศกึ ษาดงู าน โดยมีการศึกษาดูงานภายในอําเภอและจงั หวดั
เดยี วกนั ตลอดจนคณะศึกษาดงู านจากตาํ งจังหวดั อยํางตํอเน่อื ง

6. ผูส๎ ูงอายใุ นชมรมผู๎สงู อายขุ องจงั หวัดสพุ รรณบุรี เปน็ ผมู๎ คี วามรู๎ ความสามารถ และผลงานเชงิ
ประจักษ๑ สงํ ผลให๎ไดร๎ บั รางวัลจากกระทรวงสาธารณสขุ และหนํวยงานท่เี กย่ี วข๎องอยาํ งตํอเน่อื ง

7. ประธานสาขาสภาผูส๎ งู อายุแหํงประเทศไทยประจาํ จงั หวัดสุพรรณบุรี นายบรรจง มาแสง ไดร๎ บั
รางวลั อาสาสมัครดเี ดํนประจําปี 2554 จากกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนษุ ย๑

8. โรงพยาบาลเจา๎ พระยายมราชไดร๎ บั รางวลั เชดิ ชเู กียรติคลนิ ิกผ๎ูสูงอายุคณุ ภาพ ระดับดีมาก และ
โรงพยาบาลสมเด็จพระสงั ฆราชองคท๑ ่ี 17 ผาํ นการประเมินฯ ในระดบั ดี จากกรมการแพทย๑ ใน
ปีงบประมาณ 2556

9. สํานักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบรุ ี ไดร๎ บั คัดเลือกจากกรมอนามยั มอบโลเํ ชดิ ชเู กียรตใิ นการ

ดําเนินงานสํงเสรมิ สุขภาพผูส๎ ูงอายุ 2 ปตี ํอเนอื่ ง คอื ในปี 2555 และ ปี2556 ดงั นี้

- ปี 2555 โลเํ ชิดชเู กียรตอิ งค๑กรภาครฐั ตน๎ แบบด๎านการสงํ เสรมิ สขุ ภาพผส๎ู งู อายุ ระดับเขต

- ปี 2556 โลเํ ชิดชูเกียรติจังหวัดตน๎ แบบดา๎ นการสงํ เสริมสุขภาพผส๎ู ูงอายุ ระดับเขต

ปัญหาและขอ้ เสนอแนะ
๑. การคัดกรองและดูแลผ๎ูสูงอายทุ ่มี ีปัญหาสขุ ภาพยงั ไมํครอบคลุม เนือ่ งจาก
๑.๑ เจา๎ หนา๎ ท่รี พสต.และรพ.ทกุ แหงํ อยูรํ ะหวํางดําเนินการคดั กรอง
๑.๒ ข๎อคาํ ถามตามแบบคัดกรองมจี ํานวนมากตอ๎ งใช๎เวลานานในการคัดกรองผู๎สูงอายุแตํละ
คน
๑.๓ บุคลากรทค่ี ดั กรองมีจาํ นวนนอ๎ ย
๒. ผู๎สูงอายุขาดผู๎ดูแลและสํวนใหญํยังไมํสามารถดูแลตนเองให๎มีสุขภาพดีตามมาตรฐานท่ีพึง

ประสงค๑
๒.๑ ผ๎ูสงู อายุสํวนใหญํยังขาดความรู๎/ทักษะในการดแู ลตนเอง
๒.๒ ผสู๎ ูงอายุสํวนใหญํขาดคนดแู ลโดยเฉพาะในชวํ งกลางวัน

๓. ทีม Home Health Care มีบุคลากรสหวิชาชีพไมํครบ(สํวนใหญํขาดแพทย๑แผนไทย,นัก
กายภาพบาํ บัด และรพ.สต.บางแหํงยงั ขาดพยาบาลวิชาชีพ)

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 125

๔. การมีสวํ นรวํ มของท๎องถิ่นและภาคเี ครอื ขาํ ยยังขาดการบรู ณาการและขาดตอํ เน่ือง

งานปูองกนั แกไ้ ขปัญหาภาวะอ้วนลงพงุ และสง่ เสริมการออกกาลังกายเพ่ือสขุ ภาพ ปี 2556
วิเคราะหส์ ถานการณ์ สภาพปญั หาของพนื้ ท่ี

การดําเนินชีวิตในปัจจุบันประชาชนมีพฤติกรรมสุขภาพท่ีไมํเหมาะสมได๎แกํการ บริโภค
อาหารท่ีไมํสมดุลและไมํปลอดภัย บริโภคอาหารมากเกินไป ขาดการออกกําลังกายและมีภาวะเครียดจนมี
ผลตํอสุขภาพและเป็นความเส่ียงของการเกิดโรคไมํติดตํอเรื้อรังหรือโรควิถีชีวิตที่มีแนวโน๎มเพ่ิมข้ึนรวดเร็ว
และมีผลตํอการสูญเสียทางเศรษฐกิจ มีสาเหตุมาจากภาวะน้ําหนักเกินและโรคอ๎วน จังหวัดสุพรรณบุรีจึง
เน๎นการสํงเสริมให๎ประชาชนรวมกลํุมทํากิจกรรมสร๎างสุขภาพ เพื่อสนับสนุนและสํงเสริมให๎ประชาชนอายุ
15ปี ขนึ้ ไป มพี ฤติกรรมสุขภาพทีด่ ี ตามหลัก 3 อ. ในการดาํ เนินงานตามยุทธศาสตร๑แก๎ไขปัญหาโรคอ๎วนใน
คนไทย ภายใตโ๎ ครงการภาครี วํ มใจคนไทยไรพ๎ ุง จ.สุพรรณบรุ ี ทาํ ให๎เกดิ ชมุ ชน/องค๑กร และบุคคลต๎นแบบใน
องค๑กร เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ดี เพื่อควบคุมน้ําหนักและรอบเอวให๎อยํูในเกณฑ๑ปกติ เกิด
การส่ือสารเรื่องความรู๎อันตรายของโรคอ๎วนลงพุงให๎กับประชาชนท่ัวไปหลายรูปแบบ เกิดกระแสสังคม
คํานิยม ความตระหนักในการควบคุมนํ้าหนัก และรอบเอวในหนํวยงาน องค๑กร ชุมชน อยํางตํอเนื่อง จาก
การจัดกิจกรรมการรวมกลํุมการออกกําลังกาย การจัดส่ิงแวดล๎อมท่ีเอ้ือตํอสุขภาพ และเกิดนโยบาย
สาธารณะ หรอื ข๎อตกลงในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดโรค เพื่อความเส่ียงตํอภาวะอ๎วนลงพุง โดยการ
เฝูาระวงั วดั รอบเอวใน ประชาชนอายุ15 ปีข้ึนไป และในสมาชิกชมรมสร๎างสุขภาพปีละ 2 ครั้ง พบวํา ในปี
2552-2554 ประชากรชายมีเส๎นรอบเอวน๎อยกวํา 90 เซนติเมตรร๎อยละ 89.04,89.85 และ81.73
ตามลําดับ ประชากรหญิงเส๎นรอบเอวน๎อยกวํา80 เซนติเมตรร๎อยละ78.49,79.74 และ74.50 ตามลําดับ
และในปี 2555 การเฝูาระวังวัดรอบเอวสมาชิกในชมรมสร๎างสุขภาพจํานวน 68,563 คน ได๎รับการวัดรอบ
เอว 65,466 คน คดิ เปน็ ร๎อยละ 95.48 พบวําชายมเี สน๎ รอบเอวปกติ ร๎อยละ 81.43 และหญิงเส๎นรอบเอว
ปกติ ร๎อยละ71.64 ในปี 2556ได๎รับการวัดรอบเอวจํานวน 336,598 คน พบวํา มีรอบเอวเกินเกณฑ๑ ร๎อย
ละ20.13 ในผ๎ูชาย รอ๎ ยละ 10.53 และ ในผ๎หู ญงิ 58.45

วิเคราะห์การบริหารจัดการ กระบวนการ (ยุทธศาสตร์ แผนงาน/โครงการ/กิจกรรมท่ีดาเนินการ/
ทรัพยากร ผลการดาเนินงานแก้ไขปัญหาสาธารณสุขตามหัวข้อการตรวจราชการ หรือนวัตกรรมเด่น
เพ่ือสนับสนนุ ใหบ้ รรลเุ ปาู หมาย)

การดาเนนิ งานภายใตโ้ ครงการบูรณาการสร้างสุขภาพดีวถิ ีชีวิตไทย ลดภัยโรคไม่ติดต่อ
เรื้อรงั ซงึ่ เปน็ การดาเนนิ งานตามแผนยทุ ธศาสตร์สุขภาพดวี ิถชี ีวิตไทย พ.ศ.2554-2563 ดังน้ี

 โครงการมหกรรมสุขภาพดี หํุนสวย เอวบาง สร๎างได๎ด๎วยฮูลาฮูป เพื่อรณรงค๑สร๎างกระแส
การออกกําลังกาย ในรูปแบบการเต๎นฮูลาฮูปพร๎อมกัน 30นาที และสํงเสริมการบูรณาการองค๑ความรู๎ด๎าน
การออกกําลังกายกับการสร๎างสุขภาพด๎วยหลัก 3 อ. 2ส. เผยแพรํสูํประชาชนทุกกลุํมวัย พร๎อมกันท่ัว
ประเทศ ในวันท่ี 12กุมภาพันธ๑ 2556 เวลา 17.00 น. โดยสํวนกลางจัดกิจกรรม ณ สนามกีฬา
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร๑ ศูนยร๑ งั สิต จังหวัดปทุมธานี ท้ังน้ีเพ่ือบันทึกสถิติ Guiness World Record และ

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 126

ถํายทอดสดพร๎อมกันทั่วประเทศ และทุกอําเภอในจังหวัดสุพรรณบุรี ได๎รํวมกันจัดกิจกรรมออกกําลังกาย
มหกรรมสุขภาพดี หํุนสวย เอวบาง สร๎างได๎ด๎วยฮูลาฮูป ให๎กับประชาชน โดยมีผู๎เข๎ารํวมกิจกรรมทั้งหมด
จาํ นวน 2,500 คน

ซึ่งจังหวดั สพุ รรณบรุ ีไดด๎ ําเนนิ งานตอํ เนื่องจาก ปี 2555 โดยสํานักงานสาธารณสุขจังหวัดได๎
จัดการแขํงขันในระดับจังหวัด เพื่อคัดเลือกทีมจากทุกอําเภอให๎เป็นตัวแทนจังหวัดสุพรรณบุรีในวันท่ี 6
กรกฎาคม 2555 ณ โรงยิม 600ที่น่ัง สนามกีฬากลาง จังหวัดสุพรรณบุรี โดยผลการคัดเลือกชนะเลิศได๎แกํ
ทีมเทศบาลตําบลหนองกระทํุม อ.เดิมบางนางบวช ได๎เป็นตัวแทนเข๎ารํวมการแขํงขัน ฮูลาฮูป
ประเภททีมลีลา ในระดับภาค และระดับประเทศ ท้ังน้ีได๎มีการจัดกิจกรรมมาอยํางตํอเนื่อง เพื่อรณรงค๑
การออกกําลังกายให๎กับประชาชนในระดับพ้ืนที่ทุกอําเภอโดยให๎มีการจัดกิจกรรมออกกําลังกายพร๎อมกัน
ท่ัวประเทศในวันที่ 7 มิถุนายน 2555 เพ่ือให๎ประชาชนได๎มีการรวมกลุํมออกกําลังกายด๎วยรูปแบบท่ี
หลากหลายในพื้นที่ ในสนามกีฬา อาคาร ศาลาเอนกประสงค๑ในหมํูบ๎าน/ชุมชน หรือสนามกีฬาของ
หนํวยงานราชการ หรือสนามกีฬาของทอ๎ งถิ่น ตามความเหมาะสม

การดาเนินงานตามมติคณะรัฐมนตรี เม่ือวันท่ี 4 มีนาคม 2546และมตคิ ณะรัฐมนตรีไดอ้ นมุ ตั ิ
หลกั การแผนยทุ ธศาสตรส์ ขุ ภาพดวี ิถชี ีวติ ไทย พ.ศ. 2553-2563 เมื่อวันท่ี 8 มีนาคม 2554

โครงการโรงพยาบาลสํงเสริมสุขภาพทางด๎านโภชนาการ เป็นสํวนหน่ึงของการดําเนินงาน
ตามมติคณะรัฐมนตรี เม่ือวันท่ี 4 มีนาคม 2546 ซึ่งได๎กําหนดให๎อาหารปลอดภัยเป็นนโยบายระดับชาติ
และมอบให๎กระทรวงสาธารณสุขจัดทํายุทธศาสตร๑ กํากับดูแลให๎อาหารท่ีบริโภคภายในประเทศมีความ
ปลอดภัยเพ่ือคมุ๎ ครองสขุ ภาพผ๎ูบรโิ ภค และมติคณะรัฐมนตรีได๎อนุมัติหลักการแผนยุทธศาสตร๑สุขภาพดีวิถี
ชีวิตไทย พ.ศ. 2553-2563 เมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2554 โดยมีเปูาประสงค๑เพื่อให๎ประชาชน ชุมชน สังคม
และประเทศ มีภูมคิ ๎ุมกนั และศกั ยภาพในการสกัดก้ันภัยคุกคามจากโรควิถีชีวิต ซ่ึงเป็นเรื่องของการบริหาร
จัดการอาหารและโภชนาการภายในโรงพยาบาล ตัง้ แตํขนั้ ตอนการเลือกและตรวจสอบวัตถุดิบ สถานที่และ
ผู๎ปรุงอาหารไปจนถงึ ผู๎บรโิ ภค ไปจนถงึ การบรูณาการเรอื่ งอาหารและโภชนาการท้ังหมดภายในโรงพยาบาล
เชํน เมนูสุขภาพร๎านจําหนํายอาหารภายในโรงพยาบาล การให๎อาหารเหมาะสมกับโรคของผ๎ูปุวยที่เข๎ามา
รักษา การสํงเสริมการรับประทานผักและผลไม๎ รวมถึงการจัดทํา Healthy Meeting ทั้งน้ีก็เพ่ือเป็นการ
สํงเสริมความรู๎ความเข๎าใจเก่ียวกับเรื่องอาหารและโภชนาการให๎กับประชาชนท่ีเข๎ามาใช๎บริการกับทาง
โรงพยาบาล

จากการติดตามการประเมนิ ผลโครงการในปี2555พบวาํ โรงพยาบาลในสังกัดสํานกั งานสาธารณสุข
จงั หวัดสพุ รรณบุรีจาํ นวนท้ังสิ้น 10 โรงพยาบาล มีโรงพยาบาลจํานวน 7 แหํงทผี่ ํานเกณฑ๑
การประเมนิ โรงพยาบาลสงํ เสรมิ สขุ ภาพด๎านอาหารและโภชนาการดงั น้ี
-โรงพยาบาลผํานเกณฑม๑ าตรฐานระดบั ดเี ดํนจํานวน 5 แหํง ไดแ๎ กํ โรงพยาบาลเจ๎าพระยายมราช
โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองค๑ท่ี 17 โรงพยาบาลอํทู อง โรงพยาบาลศรปี ระจนั ต๑ และโรงพยาบาล
สามชุก
-โรงพยาบาลทผ่ี ํานเกณฑ๑มาตรฐานระดบั ดีจาํ นวน 1 แหงํ ได๎แกํ สวํ นโรงพยาบาลดอนเจดยี ๑

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 127

-โรงพยาบาลผํานเกณฑร๑ ะดบั การพฒั นาไดจ๎ ํานวน 1 แหํง ไดแ๎ กํ โรงพยาบาลดาํ นช๎าง
-โรงพยาบาลกําลังอยใูํ นชํวงระหวํางการดําเนนิ การพฒั นาจํานวน 3 แหงํ ไดแ๎ กํโรงพยาบาลหนองหญา๎ ไซ
โรงพยาบาลบางปลามา๎ และโรงพยาบาลเดมิ บางนางบวช

ในปี 2556 มีการดาํ เนินงานในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ร๎อยละ 90และ ให๎
มีการประเมินตนเองบันทึกผํานระบบรายงานออนไลน๑ ของสํานักโภชนาการ กรมอนามัยและรับการ
ประเมนิ รบั รองจากคณะกรรมการประเมนิ ระดับจังหวัด ซงึ่ จากการประเมินผล ดังน้ี
- โรงพยาบาลผํานเกณฑ๑มาตรฐานระดับดีเดํนจํานวน 2 แหํง ได๎แกํ โรงพยาบาลเจ๎าพระยายมราช
โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองคท๑ ี่ 17
-โรงพยาบาลที่ผาํ นเกณฑม๑ าตรฐานระดับดจี าํ นวน 4 แหํง ได๎แกํ โรงพยาบาลดอนเจดยี ๑ โรงพยาบาล อูํ
ทอง โรงพยาบาลศรีประจนั ต๑ และโรงพยาบาลสามชุก
-โรงพยาบาลผํานเกณฑ๑ระดบั การพฒั นาได๎จาํ นวน 3แหํง ไดแ๎ กํ โรงพยาบาลดํานช๎าง โรงพยาบาล หนอง
หญา๎ ไซ และโรงพยาบาลบางปลาม๎า
-โรงพยาบาลกําลงั อยํูในชวํ งระหวํางการดาํ เนนิ การพฒั นาจํานวน 1 แหํงไดแ๎ กํ โรงพยาบาลเดิมบางนางบวช

จากการตดิ ตามประเมนิ ผลในปี 2556 โดยไดต๎ ิดตามโรงพยาบาลท่อี ยํูในเกณฑร๑ ะดับการ
พัฒนาได๎และกําลงั อยูํในชวํ งระหวาํ งการดําเนนิ การพฒั นาจํานวน 4 แหํงได๎แกํ โรงพยาบาลดํานช๎าง
โรงพยาบาลหนองหญ๎าไซ โรงพยาบาลบางปลาม๎าและโรงพยาบาลเดมิ บางนางบวช สรุปความกา๎ วหนา๎ ของ
การดําเนนิ งานตามโครงการดังน้ี

จากรายงานประเมินผลซ่ึงแบํงเกณฑ๑ออกเป็น 2 องคป๑ ระกอบ พบวํา ทางโรงพยาบาลได๎มี
การดําเนนิ งานตามเกณฑช๑ วี้ ดั ของแนวทางการดาํ เนินงานโรงพยาบาลสงํ เสรมิ สุขภาพทางด๎านอาหารและ
โภชนาการ ดงั นี้

องค๑ประกอบท่ี 1การบริหารจัดการ พบวาํ มีการดาํ เนนิ งานในขอ๎ นี้ไดค๎ รบถว๎ นตามตัวช้วี ดั
ทัง้ 4ขอ๎ ตามรายละเอยี ด ดงั น้ี

1 . ได๎มกี ารแตํงตัง้ คณะทาํ งานกําหนดนโยบายและมาตรฐานการขบั เคลื่อนภายในโรงพยาบาล
โดยมีหลกั ฐานเปน็ เอกสาร เรื่อง แตงํ ตั้งคณะกรรมการพฒั นาโรงพยาบาลสงํ เสรมิ สุขภาพดา๎ นอาหารและ
โภชนาการ ซง่ึ มกี ารกาํ หนดหนา๎ ทค่ี วามรบั ผดิ ชอบและแนวทางในการดําเนนิ งานโครงการ

2. มีประกาศนโยบายและมาตรการการดําเนินงานโรงพยาบาลสํงเสรมิ สุขภาพด๎านอาหารและ
โภชนาการ พบวาํ มีการทําประกาศโรงพยาบาลและมีการสอื่ สารนโยบายและมาตรการให๎ผเู๎ ก่ียวข๎องและ
ประชาชนทราบ

3. สือ่ สารนโยบายและมาตรการโรงพยาบาลสงํ เสริมสขุ ภาพด๎านอาหารและโภชนาการ ให๎
ผ๎เู กย่ี วข๎องและประชาชนทราบอยํางน๎อยปีละ 1 คร้ัง หลกั ฐานคือ ภาพถํายท่ีนําเสนอในเอกสาร
ประกอบการประเมิน การติดปูายประชาสัมพนั ธ๑

4. มกี ารนํานโยบาย/มาตรการสกูํ ารปฏิบัตแิ ละมีแผนงานรองรบั มีการกาํ หนดแผนงานและ
นโยบายบทบาทและหน๎าทค่ี วามรบั ผิดชอบ

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 128

สรปุ ผลการประเมินองคป๑ ระกอบที่ 1 สํวนใหญมํ ีการแนวทางการดําเนินงานและเอกสารหลกั ฐาน

การดําเนนิ กิจกรรมงานโครงการโรงพยาบาลสงํ เสริมสุขภาพทางด๎านอาหารและโภชนาการครบถว๎ นตาม

ตัวชีว้ ัดทงั้ 4 ข๎อ

องคป๑ ระกอบที่ 2 การดาํ เนินงาน รายละเอียด ดังนี้

1. อาหารปลอดภยั ในโรงครัวของโรงพยาบาล รายละเอียด ดังนี้

1.1 ทางโรงพยาบาลมีการคัดเลือกวัตถดุ บิ จากแหลงํ จาํ หนําย ท่เี ชอื่ ถอื ไดผ๎ ํานการรับรองอาหาร

ปลอดภยั พบวาํ ทางโรงพยาบาลมีรายการการจัดซื้อวัตถุดบิ และเครื่องปรุงของโรงครวั ได๎จดั ซ้ือผลิตภัณฑ๑ท่ี

มเี ครือ่ งหมาย อย.รบั รอง และสารไอโอดีน มีการส่งั ซ้ือไขํไกไํ ขจํ ากฟาร๑มที่ไดร๎ บั การรับรองมาตรฐานจาก

กรมปศุสตั ว๑

1.2 ทางโรงพยาบาลได๎ทําการสุํมตรวจสารปนเปื้อนในวัตถุดิบท่ีนํามาประกอบอาหารภายในโรง

ครัว รวมทั้งจากตลาดสด และร๎านค๎า เป็นประจํา 2 คร้ัง/ปี และหนํวยงานตรวจสอบความปลอดภัยด๎าน

อาหาร จ.นครปฐม ตวั อยาํ งท่สี งํ ตรวจ อยํางละหนึ่งครั้ง โดยสารปนเปื้อนท่ีทําการสุํมตัวอยําง คือ สารฟอก

ขาว ฟอร๑มาลิน สารกันรา และบอแรกซ๑ (เกณฑ๑กําหนดระดับคะแนนความถ่ีในการตรวจสารปนเป้ือนให๎

โรงพยาบาลชุมชนวํา ตรวจสารปนเป้ือนในอาหาร 3 เดือน/คร้ังได๎ 2 คะแนน หากตรวจสารปนเป้ือนใน

อาหารได๎ 1 คะแนน) ยังไมํมีการตรวจสารกําจัดศัตรูพืช เน่ืองจากขาดชุดตรวจ โดย

คณะกรรมการประเมิน ได๎แนะนํา การเขียนโครงการเพื่อที่จะขอจัดสรรงบประมาณสนับสนุนไว๎ในแผน

สขุ ภาพประจําปี

2. สถานทปี่ ระกอบอาหารผู๎ปุวยในโรงพยาบาล

2.1 สถานที่ประกอบอาหารผ๎ูปุวยในโรงพยาบาล ผํานเกณฑ๑ มาตรฐานสุขาภิบาลโรงครัวของ

โรงพยาบาล 30ข๎อ ได๎รับการรับรองมาตรฐานการสุขาภิบาลอาหาร จาก กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

ได๎มีการพัฒนาโรงครัวโรงพยาบาล โดยแยกออกเป็นสัดสํวน 3 สํวน คือ สํวนของการเตรียมวัตถุดิบ สํวน

ปรุงและประกอบอาหาร และสํวนของอาหารท่ีให๎ทางสายยางแยกออกมาตํางหาก และมีชํองทางเข๎า

วัตถดุ บิ และทางออกอาหารปรุงสกุ คนละชํองทางกัน มีเพยี งรพ.ดํานชา๎ งรอย๎ายโรงครวั ใหมํ

2.2 เร่ืองการ ลดการปรงุ อาหาร หวาน มนั เค็ม ได๎มีการบันทกึ เอกสารการจดั ซ้ือเคร่อื งปรงุ

ประเภท หวาน มัน เค็ม และมีการสรปุ อตั ราการใช๎รายเดือน ตามจํานวน(ปริมาณ)/คน/วัน ในระดับหน่งึ ซ่งึ

ยังขาดรายละเอียดขอ๎ มลู เรอื่ งเอกสารในบางประเดน็

2.3 มีการสํงเสรมิ การกนิ ผักและผลไม๎ตามเกณฑ๑ ทางโรงพยาบาลไดด๎ าํ เนินกจิ กรรมสํงเสริมการกนิ

ผกั และผลไม๎ ดว๎ ยการจดั นทิ รรศการสํงเสรมิ การทานผกั และผลไม๎ เชนํ ในชวํ งงานเทศกาล กินปลา กินเห็ด

ของอําเภอดํานชา๎ งซึง่ เปน็ ประจําทกุ ปี สวํ นภายในโรงพยาบาลได๎มกี ารจัดเมนูให๎กบั ผ๎ูปวุ ยตามอตั ราสวํ น ผกั

ผลไมอ๎ ยาํ งน๎อย 1-2 สวํ นตอํ ม้ือ

2.4 อาหารเฉพาะโรค (เบาหวาน ความดันโลหิตสงู ไต เกาต๑ และหลอดเลือดและหัวใจ ฯลฯ) ได๎มี

การวิเคราะห๑สูตรอาหารตามโรคในแตํละมื้อ มีใชว๎ ธิ กี ารคาํ นวณสูตรอาหารจากดว๎ ยโปรแกรมยโู นแคล

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 129

รวมท้งั มีการให๎คําแนะนาํ และใหค๎ วามรูค๎ วามเข๎าใจเร่ืองการรบั ประทานอาหารที่เหมาะสมสําหรบั ผูป๎ วุ ยใน
แตลํ ะโรคให๎กับผปู๎ วุ ยและญาติกํอนทจ่ี ะออกจากโรงพยาบาล

2.5 อาหารเมนูชูสขุ ภาพสาํ หรับผป๎ู ุวยท่ัวไป/เจา๎ หนา๎ ท่ี (เฉพาะโรงพยาบาลท่ีทําอาหารสําหรับ
เจ๎าหน๎าท่ี มีโครงการอาหารกลางวนั ใหบ๎ ริการกับเจ๎าหนา๎ ทีข่ องทางโรงพยาบาลโดยการทําเมนชู ูสขุ ภาพ
รวมทงั้ มีมมุ แนะนําใหค๎ วามร๎ูทางดา๎ นโภชนาการ

2.6 อาหารเพ่ือสขุ ภาพและอาหารปลอดภยั ในร๎านจําหนํายอาหารในโรงพยาบาล บางแหํงไมํมี
รา๎ นอาหารหรอื แผงลอยภายในโรงพยาบาล

2.7 จัดการประชุมตามแนวทาง Healthy Meeting โดยอา๎ งองิ เกณฑ๑เมนอู าหารวาํ งเพ่ือสุขภาพ
อยาํ งน๎อยร๎อยละ 50 ของคร้ังการจดั

3. การสื่อสารและให๎ความรู๎กับผูร๎ บั บริการดา๎ นอาหารและโภชนาการ ตามรายละเอยี ด ดังนี้
3.1 ให๎ความรูเ๎ รอ่ื งโภชนาการที่ดตี อํ สขุ ภาพ เชนํ การบรโิ ภคอาหารลด หวาน มนั เคม็ และการ
สํงเสรมิ การกนิ ผกั ผลไม๎ รวมทงั้ อาหารเฉพาะโรคตาํ งๆ ให๎กับผปู๎ ุวยและญาตผิ ูป๎ ุวยที่มารับบริการ ทางไดม๎ ี
จัดให๎คําปรึกษาเรอื่ งอาหารและโภชนาการ ในคลินิกผูป๎ ุวยนอก (OPD) เปน็ ประจาํ ทุกสปั ดาห๑
3.2 ตดิ ตามเย่ยี มบา๎ นและให๎ความร๎ูทางดา๎ นอาหารและโภชนาการ ได๎มีการออกตรวจเย่ยี มบ๎าน
เป็นทมี สหวชิ าชีพ
3.3 ประเมินพฤตกิ รรมการบริโภคอาหารอยาํ งน๎อยปลี ะ 1 คร้งั ในกลุํมเสยี่ งและผู๎ปุวย
3.4 การให๎ความร๎ูด๎านโภชนาการ จัดนิทรรศการ หรือมีมุมสํงเสริมด๎านโภชนาการ หรือชํองทาง
อนื่ ๆ อยํางนอ๎ ยเดอื นละ 1 ครั้ง โดยทางโรงพยาบาลและรวํ มกับชุมชน ในการจดั กิจกรรมให๎ความรู๎เรื่องการ
รับประทานอาหารที่ถูกต๎องตามหลักโภชนาการให๎กับชุมชน รวมถึงการให๎ความร๎ูเรื่องการรับประทาน
อาหารให๎ถกู ตอ๎ งตามหลกั โภชนาการให๎กบั โรงเรียนในพ้ืนท่เี ขตรับผิดชอบ
3.5 การมีสํวนรํวมของชุมชนโดยอบรมให๎ความรู๎กับ เจ๎าหน๎าที่ สธ. หรือ อส อสม. เป็นแกนนําใน
การเผยแพรํความรู๎ ข๎อมูลขําวสาร เก่ียวกับด๎านโภชนาการและอาหารปลอดภัยอยํางน๎อย 6 เดือน/คร้ัง
โดยมีการจัดดําเนินการในวันรณรงค๑รํวมกับท๎องถิ่น ชุมชน ในเทศกาล วันสําคัญ หรือปฏิทินรณรงค๑ของ
สาธารณสขุ
กลยทุ ธ์ในการดาเนนิ งานปี 2556
สร๎างและพัฒนาองค๑กร/ชุมชนไร๎พุงโดยขยายผลเป็นศูนย๑การเรียนร๎ูให๎แกํภาคีเครือขํายและสร๎าง
กิจกรรมโดยใช๎กระบวนการองค๑กร/ชุมชนไร๎พุง การดําเนินงานในระดับชุมชน (Community Approach)
พฒั นาองคก๑ ร/หมูํบ๎าน/ชมุ ชน/โรงเรียนต๎นแบบไรพ๎ งุ โดยยดึ หลกั 3อ.
โครงการภาครี วมใจคนไทยไรพ๎ งุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี ปี 2556
1.เพือ่ สรา๎ งนโยบายสาธารณะทเ่ี ออ้ื ตํอสขุ ภาพ มาตรการ หรือข๎อตกลง ทั้งในระดับ องค๑กร ชุมชน
ทอ๎ งถ่นิ
2.เพื่อสร๎างส่ิงแวดล๎อมท่ีเอ้ือตํอการสร๎างสุขภาพท้ังในระดับปัจเจกบุคคล ครอบครัว ชุมชน
โรงเรยี น

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี หน้า 130

3. การสร๎างกิจกรรม หมํูบ๎าน/ชุมชน องค๑กร และโรงเรียน ให๎มีความสามารถในการดําเนินงาน
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของสมาชิกในองค๑กร จนบรรลุเปูาหมายตามเกณฑ๑การพัฒนาสูํศูนย๑การ
เรียนรู๎ องค๑กรต๎นแบบไร๎พงุ ใหแ๎ กํภาคีเครอื ขาํ ยได๎ดําเนินงานตํอเน่ืองได๎เอง

4.สํงเสริมสนับสนุนและเพิ่มศักยภาพให๎องค๑การบริการสํวนท๎องถ่ิน หนํวยงานของรัฐ ทุกระดับ มี
สวํ นรํวมในการสรา๎ งสขุ ภาพ
ผลการดาเนินงาน

องค๑กรไร๎พุงท่ีผํานเกณฑ๑กรมอนามัย 7 องค๑ประกอบ เป็นศูนย๑การเรียนรู๎ องค๑กรต๎นแบบ
ไร๎พุง ปี2556 จํานวน 3 แหํง ได๎แกํ 1)โรงเรียนอนุบาลพระบรมราชานุสรณ๑ดอนเจดีย๑ อ.ดอนเจดีย๑
2)โรงเรียนวัดเถรพลาย อ.ศรีประจันต๑ 3)โรงเรียนเทศบาล1 ตลาดบางล่ี (พานิชอุทิศ) อ.สองพี่น๎อง จาก
องค๑กรท่ีสมัครเข๎ารํวมจํานวน 18 แหํงในเขตความรับผิดชอบของโรงพยาบาลและสสอ.ทุกอําเภอ โดย
องค๑กรต๎นแบบไร๎พุง สามารถจัดกิจกรรมดงั นี้
1.สามารถจัดกจิ กรรม การออกกําลังกายให๎กับสมาชกิ ในองค๑กรอยํางตํอเน่ือง
2. มแี ผนการดําเนินงานเพื่อลดโรคอว๎ นลงพุง
3.มนี โยบายด๎านการสํงเสรมิ สุขภาพ การจดั การควบคุมน้ําหนัก
4.มีคณะกรรมการรับผิดชอบการจดั การองค๑กรกรเพือ่ พฒั นาสอํู งค๑กรต๎นแบบไร๎พุง
5.มกี ารสอื่ สารประชาสมั พนั ธ๑ในเรอื่ งโรคอ๎วนลงพุงในองคก๑ ร หมูบํ ๎าน และโรงเรยี น ในรูปแบบตาํ งๆอาทิ ส่อื
ส่ิงพิมพ๑ วิทยุ ส่อื บุคคลต๎นแบบ เสียงตามสาย มกี ารจัดอบรมใหค๎ วามร๎ู และจัดกจิ กรรมคํายปรบั เปลยี่ น
พฤติกรรมเพ่ือใหเ๎ กดิ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอยํางถาวร ในการลดนาํ้ หนกั รอบเอวในชมุ ชน องค๑กร
6.สามารถจัดสรรงบประมาณในการพฒั นาองค๑กร หมบํู า๎ น ในการดําเนินกิจกรรมตาํ งๆ ไดเ๎ อง
วเิ คราะหผ์ ลการดาเนินงาน

1.การดําเนนิ งานเพ่ือแก๎ไขปัญหาโรคอ๎วนและภาวะอ๎วนลงพุงโดยการเฝูาระวังวัดรอบเอว
สมาชิกในชมรมสร๎างสุขภาพปีละ 2 คร้ัง พบวําข๎อมูลย๎อนหลัง 3ปี (ปี 2552-2554) ประชากรชายมีเส๎น
รอบเอวน๎อยกวํา 90 เซนติเมตรและ ประชากรหญิงเส๎นรอบเอวน๎อยกวํา80 เซนติเมตร มีแนวโน๎มลดลง
และในปี 2555 การเฝูาระวังวดั รอบเอวสมาชิกในชมรมสร๎างสุขภาพท่ี ได๎รับการวัดรอบเอว ครอบคลุมร๎อย
ละ 95.48 ซึ่งพบวําท้ังประชากรชายและหญิงมีเส๎นรอบเอวปกติมากกวําคําเปูาหมายท่ีกระทรวง
สาธารณสุขกําหนด แตํในการใช๎ข๎อมูลอ๎างอิงการเกิดโรคซ่ึงต๎องพิจารณาถึงความครอบคลุมประชากร
กลมํุ เปาู หมายทัง้ หมด ซ่ึงในการเฝูาระวังภาวะอ๎วนลงพุงซงึ่ เป็นปัจจัยทีส่ าํ คญั ท่ีมีความเสี่ยงตํอโรคหัวใจและ
หลอดเลือด โดยในการคัดกรองจากการวัดรอบเอวในกลํุมประชากรท่ีมีอายุ 15 ปีข้ึนไปน้ันเพ่ือให๎
ครอบคลุมประชากรในกลุํมนี้จึงต๎องมีการวัดรอบเอวในกลุํมประชากรที่เป็นสมาชิกชมรมสร๎างสุขภาพและ
กลํุมประชากรท่ีไมํได๎เป็นสมาชิก และเน่ืองจากการรวมกลุํมจัดตั้งชมรมสร๎างสุขภาพ เพื่อให๎มีกิจกรรม
สํงเสริมสุขภาพและออกกําลังกายอยํางตํอเน่ืองในแตํละอําเภอน้ันยังไมํสามารถดําเนินการให๎มีความ
ตํอเนื่องได๎ ซ่ึงในทางปฏิบัติได๎มีการเก็บผลงานความครอบคลุมจากการคัดกรองโรคเบาหวาน ความดัน

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 131

โลหิตสูงในประชาชนอายุ 15 ปีข้ึนไปซึ่งมีการวัดรอบเอว ช่ังนํ้าหนัก วัดสํวนสูงในการดําเนินงานอยํางเป็น
ระบบจากฐานข๎อมูลประชากรในรปู แบบการลงข๎อมูลทางระบบโปรแกรมสําเร็จรูป

2.การดําเนินงานโครงการตามนโยบายเรํงรัดของกระทรวงสาธารณสุขซ่ึงมีระยะเวลาใน
การดาํ เนนิ งานจาํ กัดในระยะเวลาอันสั้นทําให๎ไมํเกิดประสิทธิผล และประสิทธิภาพของงานเทําท่ีควรดังน้ัน
เพื่อตอบสนองตํอการแก๎ไขปัญหาหรอื ความตอ๎ งการของประชาชนในแตํละพ้ืนท่ีจึงควรมีโครงการที่สามารถ
ตอบสนองความต๎องการของประชาชนทั้งจากการศึกษาทางระบาดวทิ ยาหรือจากการเฝาู ระวงั

ปญั หาและข้อเสนอแนะ
1.การดําเนนิ งานการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพตอ๎ งใช๎ระยะเวลาและมีความตอํ เน่ืองในการสรา๎ ง
แรงจูงใจ ความตระหนัก ด๎วยวธิ กี ารและรปู แบบท่ีมีความหลากหลายเหมาะสมกับวิถีชีวิตของประชาชนใน
พ้นื ทที่ ําใหก๎ ารดําเนินงานทต่ี ๎องการผลลัพธ๑ทางสุขภาพเชนํ รอบเอวและน้ําหนักท่ีลดลงในระยะเวลา อัน
สั้นทาํ ให๎ไมเํ หน็ การเปลย่ี นแปลงเทําท่คี วรจึงควรใชแ๎ บบประเมนิ การปฏิบตั พิ ฤตกิ รรมสุขภาพในการ
วเิ คราะหค๑ วามเปลี่ยนแปลงระดบั บคุ คล
2.บุคลากรสาธารณสขุ ท่ีมคี วามร๎แู ละทักษะทางดา๎ นโภชนาการประจําโรงพยาบาลทุกแหํงมีจาํ นวนน๎อยซงึ่
ตอ๎ งใช๎ความสามารถในการดําเนนิ งานและถํายทอดสอ่ื สารงานทางด๎านวิชาการเฉพาะด๎านเพือ่ ให๎การ
ดาํ เนินงานตามนโยบายบรรลุเปูาหมายซึ่งควรมีบุคลากรสายงานอน่ื ที่รับผดิ ชอบงานอบรมเพ่มิ องค๑ความร๎ู
ทางดา๎ นโภชนาการเพ่ิมเตมิ
3.นโยบายมีความทับซ๎อนท่ีต๎องดําเนินงานในระดับหมบูํ า๎ น/ชุมชน/หนํวยงานและองคก๑ รจงึ ควรบรู ณาการ
หรือผสมผสานการดําเนินงานเขา๎ ดว๎ ยกันเชํนในการดําเนนิ งานหมบํู า๎ นลดหวาน มัน เคม็ ลดอ๎วน ลดโรค
และหมูบํ า๎ นปรบั เปลยี่ นพฤติกรรมลดโรคฯ

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 132

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 133

งานสร้างเสรมิ ภมู ิคุ้มกนั โรค
เปาู หมาย
1. ร๎อยละความครอบคลุมของการได๎รบั วัคซีน BCG ในกลํมุ เด็กอายุ 0-1 ปไี มํน๎อยกวาํ ร๎อยละ 90
2. ร๎อยละความครอบคลุมของการได๎รับวัคซีน DTP-HB3 ในกลํุมเด็กอายุ 0-1 ปีไมํน๎อยกวําร๎อยละ
90
3. ร๎อยละความครอบคลมุ ของการได๎รบั วัคซนี OPV3 ในกลํุมเด็กอายุ 0-1 ปไี มํน๎อยกวาํ รอ๎ ยละ 90
4. รอ๎ ยละความครอบคลมุ ของการได๎รบั วัคซีน MMR ในกลมุํ เดก็ อายุ 0-1 ปีไมนํ อ๎ ยกวําร๎อยละ 95
5. รอ๎ ยละความครอบคลุมของการไดร๎ ับวัคซีน JE3 ในกลุํมเด็กอายุ 1-5 ปีไมํน๎อยกวํารอ๎ ยละ 90
6. ร๎อยละความครอบคลมุ ของการไดร๎ ับวัคซนี DTP5 ในกลํมุ เดก็ อายุ 1-5 ปไี มํน๎อยกวําร๎อยละ 90
7. รอ๎ ยละความครอบคลุมของการไดร๎ บั วัคซีน OPV5 ในกลุมํ เดก็ อายุ 1-5 ปไี มนํ ๎อยกวํารอ๎ ยละ 90

วิเคราะห์สถานการณ์ ตามสาคญั สภาพปัญหาของพื้นที่ นโยบายทเี่ กีย่ วข้องกับตวั ชีว้ ัด
การสรา๎ งเสริมภมู คิ ม๎ุ กนั โรค นับเป็นวิธีการปูองกันโรคทดี่ ี และมปี ระสิทธิภาพมากที่สุด วิธีหนึ่ง

กระทรวงสาธารณสุขได๎ขยายงานและผสมผสานบูรณาการงานสร๎างเสริมภูมิค๎ุมกันโรค เข๎ากับระบบ
บริการสาธารณสุขในพ้ืนท่ี ในปี พ.ศ. 2520 ทําให๎ความครอบคลุมการได๎รับวัคซีนของประชาชน
กลุํมเปาู หมายเพิม่ สูงข้นึ โรคติดตํอที่ปอู งกนั ได๎ดว๎ ยวคั ซีนท่ีสําคัญๆ ไดแ๎ กํ วัณโรค คอตีบ ไอกรน หัด หัด
เยอรมัน ตับอกั เสบบี และไขส๎ มองอกั เสบเจอี ลดลงอยาํ งเหน็ ได๎ชดั

วัตถุประสงค๑ของแผนปฏิบัติงานโรคติดตํอท่ีปูองกันได๎ด๎วยวัคซีนท่ีสําคัญคือการกวาดล๎างโรค
โปลโิ อใหห๎ มดไป การกําจัดโรคบาดทะยักในทารกแรกเกิดให๎เหลือไมํเกิน 1 ตํอพันเด็กเกิดมีชีพรายอําเภอ
และลดอัตราปุวยด๎วยโรคติดตํอท่ีปูองกันได๎ด๎วยวัคซีน อาทิ คอตีบ ไอกรน หัดทุกกลุํมอายุ และโรคไข๎
สมองอกั เสบเจอี โดยมีกลวิธีหลักคือการรักษาระดับความครอบคลุมการให๎วัคซีนไมํน๎อยกวําร๎อยละ 90 ให๎
ทุกหมูํบ๎าน/ตําบล การรณรงค๑ให๎วัคซีนโปลิโอ การเฝูาระวังผู๎ปุวยกล๎ามเนื้ออํอนแรงเฉียบพลัน พัฒนา
ระบบการเฝูาระวังอาการภายหลังการได๎รับวัคซีน การพัฒนาคุณภาพการให๎บริการให๎ได๎มาตรฐาน และ
การเฝาู ระวัง สอบสวนและควบคมุ โรคเมอื่ มีการระบาด

สําหรับจังหวัดสุพรรณบุรีสามารถรักษาระดับความครอบคลุมของการได๎รับวัคซีนในประชาชน
กลํุมเปูาหมายเกินกวําร๎อยละ 90 ทุกหมํูบ๎าน/ตําบลและเทศบาล มากวํา 10 ปี จังหวัดสุพรรณบุรีมี
รายงานผู๎ปุวยโปลิโอรายสุดท๎ายในปี พ.ศ. 2535 ท่ีอําเภอดอนเจดีย๑ โรคคอตีบรายสุดท๎ายพบท่ีอําเภอ

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 134

เมืองสุพรรณบุรีปี พ.ศ. 2535 และโรคบาดทะยักในเด็กแรกเกิดมีรายงานครั้งสุดท๎ายปี พ.ศ. 2543 ท่ี
อาํ เภอเมอื งสพุ รรณบรุ ี เชํนกัน

ปีงบประมาณ 2554 มผี ปู๎ วุ ยโรคหัดและหัดท่มี โี รคแทรก รวมทงั้ ส้ิน 18 ราย เป็นหัดที่มีโรคแทรก
3 ราย พบสงู สดุ ในเด็กอายุต่าํ กวํา 5 ปี จาํ นวน 10 ราย ไมํมีรายงานโรคไข๎สมองอักเสบ ไมํมีรายงาน
ผู๎ปุวยโปลิโอ คอตีบ ไอกรน และบาดทะยักในเด็กแรกเกิด รวมท้ังไมํมีรายงานการระบาดของโรคท่ี
ปูองกันไดด๎ ๎วยวคั ซนี อื่นๆ ผูป๎ ุวยกล๎ามเนอื้ ออํ นแรงชนิดเฉียบพลัน 1 ราย

ปงี บประมาณ 2555 ในเดก็ อายตุ ่าํ กวาํ 5 ปมี ีผู๎ปวุ ยโรคหัดและหัดท่ีมีโรคแทรก รวมทั้งสิ้น 12 ราย
และเป็นหัดทโี่ รคแทรก 2 ราย ไมมํ รี ายงานโรคไข๎สมองอกั เสบ ไมํมรี ายงานผปู๎ ุวยโปลิโอ คอตีบ ไอกรน และ
บาดทะยักในเด็กแรกเกดิ รวมทั้งไมํมีรายงานการระบาดของโรคที่ปูองกันได๎ด๎วยวัคซีน แตํมีผ๎ูปุวยกล๎ามเนื้อ
อํอนแรงชนิดเฉียบพลัน 2 ราย ในเด็กอายุตํ่ากวํา 14 ปี สถานบริการสาธารณสุขดําเนินการเก็บตัวยํางสํง
ตรวจ สอบสวนโรคและให๎วัคซนี (ORI) ทนั ตามเวลากําหนดและครบตามเกณฑ๑

ปีงบประมาณ 2556 ไมํมีรายงานผู๎ปุวยในเด็กอายุตํ่ากวํา 5 ปีมีผู๎ปุวยโรคหัดและหัดท่ีมีโรคแทรก
ไมํมีรายงานโรคไข๎สมองอักเสบ ไมํมีรายงานผ๎ูปุวยโปลิโอ คอตีบ ไอกรน และบาดทะยักในเด็กแรกเกิด
รวมทง้ั ไมมํ รี ายงานการระบาดของโรคท่ปี ูองกันได๎ด๎วยวคั ซนี

ยทุ ธศาสตร์ แผนงาน/โครงการ/กจิ กรรม/ทรัพยากรดาเนินการ
ปีงบประมาณ 2556 จังหวัดสุพรรณบุรีมีระบบการกระจายวัคซีนด๎วยระบบ VMI โดยมี

โรงพยาบาล 10 แหํงเป็นคลังวัคซีนระดับอําเภอดูแลและบริหารจัดการวัคซีนแกํสถานีอนามัย เทศบาล
และโรงพยาบาลเอกชนในโครงการหลกั ประกันสุขภาพในเขต หลังการให๎บริการวัคซีนในกลํุมเปูาหมาย จะ
บันทึกผลงานในโปรแกรม HosXp ผลงาน ความครอบคลุมการให๎บริการวัคซีน สามารถตรวจสอบได๎จาก
เว็บไซต๑ที่ศูนย๑ข๎อมูลจัดทําไว๎ (DATA CENTER) โดยมีโครงการและกิจกรรมท่ีดําเนินการในปีงบประมาณ
2556 ดังนี้

1. โครงการพัฒนาระบบติดตามเฝูาระวังปูองกันควบคุมการระบาดของโรคคอตีบเชิงรุก
ปีงบประมาณ 2556 โดยมีกิจกรรมประชุมวิชาการเม่ือวันที่ 20 พฤศจิกายน 2555 นิเทศ
ติดตามการสํารวจกลํุมเปูาหมายท่ีไมํได๎รับวัคซีนปูองกันโรคคอตีบเม่ือ 21-27 พฤศจิกายน
2556 งบประมาณ 120,200 บาท

2. โครงการปูองกันและควบคุมโรคติดตํอท่ีปูองกันได๎ด๎วยวัคซีนจังหวัดสุพรรณบุรี มีกิจกรรมจัด
อบรมให๎คว ามร๎ูแกํบุคล ากรผู๎รับปิดช อบงานสร๎างเส ริมภูมิคุ๎มกันโรคของโรงพ ยาบาล ,

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี หน้า 135

สาํ นกั งานสาธารณสขุ อําเภอ และโรงพยาบาลสงํ เสริมสขุ ภาพตาํ บล จาํ นวน 220 คน เมื่อวันท่ี

25 มนี าคม 2556 งบประมาณ 50,000 บาท

3. การเฝาู ระวงั อาการหลงั การไดร๎ บั วัคซนี (AEFI)

4. การเฝูาระวงั ผ๎ปู วุ ยอัมพาตกล๎ามเนือ้ ออํ นแรงเฉยี บพลนั (AFP)

5. การนิเทศติดตามการบริหารจัดการวัคซีนระบบ VMI ที่คลังวัคซีนอําเภอและเครือขํายการ

บันทกึ ข๎อมลู การใหบ๎ รกิ ารวคั ซีนทกุ อําเภออําเภอละ 1 แหํง

ข้อมูลการดาเนนิ งานสร้างเสริมภูมิคุ้มกนั โรค ปีงบประมาณ 2556

ตวั ช้ีวดั KPI เปูาหมาย เปาู หมาย ผลงาน รอ้ ยละ
ผลงาน

1. เด็กอายุ 1 ปีท่ีได๎รับวัคซีนปูองกันโรค ไมนํ ๎อยกวํารอ๎ ยละ 95 5,894 5,040 85.51

หดั

2. เด็กอายุ 1 ปีทไ่ี ด๎รับวคั ซีนBCG ไมํน๎อยกวาํ รอ๎ ยละ 90 5,894 5,852 98.83

3. เดก็ อายุ 1 ปที ่ีได๎รบั วคั ซนี DTH-HB3 ไมนํ อ๎ ยกวําร๎อยละ 90 5,894 5,617 95.30

4. เดก็ อายุ 1 ปที ่ีได๎รบั วคั ซนี OPV3 ไมนํ อ๎ ยกวาํ รอ๎ ยละ 90 5,894 5,616 95.28

5. เดก็ อายุ 2 ปีทไี่ ดร๎ ับวคั ซีนDTP4 ไมนํ อ๎ ยกวํารอ๎ ยละ 90 6,088 5,680 93.30

6. เดก็ อายุ 2 ปที ี่ได๎รับวคั ซีนOPV4 ไมํน๎อยกวาํ ร๎อยละ 90 6,088 5,680 93.30

7. เดก็ อายุ 2 ปีที่ไดร๎ บั วัคซีนJE2 ไมนํ ๎อยกวํารอ๎ ยละ 90 5,894 5,305 87.14

8. เด็กอายุ 3-5 ปที ไี่ ด๎รบั วคั ซีนJE3 ไมนํ ๎อยกวาํ รอ๎ ยละ 90 6,802 5,739 84.37

9. เดก็ อายุ 3-5 ปที ่ไี ด๎รบั วัคซีน DTP5 ไมนํ อ๎ ยกวําร๎อยละ 90 7,321 6,948 94.91

10. เด็กอายุ 3-5 ปที ไี่ ด๎รับวัคซีน OPV5 ไมํนอ๎ ยกวํารอ๎ ยละ 90 7,321 6,944 94.85

ทีม่ า : คลังขอ๎ มลู สาํ นกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบุรี (Data Center)

1. เด็กอายุ 1 ปี เปน็ เดก็ ทเี่ กดิ ระหวาํ ง 1 ตุลาคม 2554 – 30 กนั ยายน 2555

2. เดก็ อายุ 2 ปี เป็นเดก็ ที่เกิดระหวําง 1 ตุลาคม 2553 – 30 กนั ยายน 2554

3. เด็กอายุ 3 ปี เป็นเด็กท่ีเกดิ ระหวําง 1 ตุลาคม 2552 – 30 กันยายน 2553

4. เด็กอายุ 4 ปี เปน็ เดก็ ท่เี กิดระหวาํ ง 1 ตลุ าคม 2550 – 30 กนั ยายน 2551

วเิ คราะหผ์ ลงานของจังหวดั เชงิ คณุ ภาพ
ที่ผํานมา ความครอบคลุมการให๎วัคซีนของจังหวัดสุพรรณบุรีในกลุํมเด็กต่ํากวํา 5 ปี ได๎จากการ

รายงานความครอบคลุมรายไตรมาส รายงานเปน็ รายตาํ บลทุก 3 เดือนพบวํา ทุกหมํูบ๎าน/ตําบลและอําเภอ

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 136

สามารถดาํ เนินงานได๎ครอบคลุมตามเปูาหมายเกินกวาํ รอ๎ ยละ 90 ตั้งแตํปีงบประมาณ 2553 เป็นต๎นมา ได๎
มกี ารปรับเปล่ยี นระบบการประเมินผลการดาํ เนินงาน ดว๎ ยการประมวลผลจากการบันทกึ ข๎อมูลในโปรแกรม
Hosxp แทน พบวําในปีน้ีผลการดําเนินงานต่ํากวําปีท่ีผํานมา ไมํมีอําเภอใดมีผลงานความครอบคลุมการ
ได๎รับวคั ซีนถงึ ร๎อยละ 90

การรณรงคใ๑ ห๎วัคซีนโปลโิ อปี พ.ศ. 2553 มพี ้นื ทเี่ ปาู หมาย จาํ นวน 28 ตาํ บล ให๎บริการหยอดวัคซีน
เด็กไทยอายุตํ่ากวํา 5 ปี 15,313 คน เด็กตํางชาติ 163 คน สามารถดําเนินการหยอดวัคซีน ให๎
กลมํุ เปูาหมาย ครอบคลมุ มากกวาํ ร๎อยละ 90 ท้ังหมด 27 ตําบล มี 1 ตําบลที่มีความครอบคลุม ตํ่ากวําร๎อย
ละ 90 ในการณรงค๑ครงั้ แรก แตกํ ารรณรงค๑คร้ังทส่ี องสามารถดาํ เนนิ การได๎ครบ

ปงี บประมาณ 2554 มีรายงานผ๎ปู วุ ยอมั พาตกล๎ามเนื้ออํอนแรงเฉียบพลัน (AFP) ในเด็กอายุต่ํากวํา
14 ปี รวมท้ังสนิ้ 1 รายทอี่ าํ เภอเมืองสองพนี่ ๎องตํา่ กวําเปูาหมายทค่ี าํ นวณไวค๎ อื 3 ราย สถานบริการสามารถ
ดําเนินการเก็บตัวอยาํ งสํงตรวจสอบสวนโรคและใหว๎ ัคซนี (ORI) ทันตามกาํ หนดเวลาครบตามเกณฑ๑

ปงี บประมาณ 2556 ผลการดาํ เนนิ งานวัคซีนปูองกันโรคในเด็กอายุ 1-5 ปี เมื่อดําเนินการครบตาม
ปีงบประมาณผลงานได๎ครบตามเกณฑ๑ (ไมํน๎อยกวําร๎อยละ 95) มีเพียง 3 ตัวชี้วัดท่ีผล การดําเนินงานไมํ
ผํานเกณฑ๑ คือ เด็กอายุ 1 ปีท่ีได๎รับวัคซีนปูองกันโรคหัดผลงานร๎อยละ 85.51 เด็กอายุ 2 ปีที่ได๎รับวัคซีน
JE2 ผลงานร๎อยละ 87.14 และเด็กอายุ 3-5 ปีทีไ่ ดร๎ ับวัคซีน JE3 ผลงาน ร๎อยละ 84.37

การประเมินมาตรฐานการปฏบิ ัติงานสร้างเสริมภูมคิ ุม้ กนั โรคในระดับหนว่ ยบรกิ าร
การประเมินมาตรฐานการปฏิบัติงานสร๎างเสริมภูมิคุ๎มกันโรคในระดับหนํวยบริการ โดยประเมินใน

ผ๎ูรับผิดชอบการบรหิ ารจัดการวัคซนี ผ๎ใู ห๎บริการวัคซีน และผ๎ูจัดทําทะเบียนรายงาน เนื้อหาประกอบด๎วย 3
ตอน ดงั ตํอไปนี้

1. การบรหิ ารจดั การวคั ซนี และระบบลูกโซํความเย็น
พบวํามักขาดการจดั ทาํ แผนเตรียมความพรอ๎ มกรณีฉุกเฉินในระบบลูกโซคํ วามเย็น อันเนื่องมาจาก
ขาดความเข๎าใจที่ตรงกัน โดยคิดวําการจัดทําแคํแผนผังกํากับระบบลูกโซํความเย็นนั้นก็เพียงพอแล๎ว
รองลงมาคือการบันทึกอุณหภูมิไมํครบถ๎วนโดยเว๎นวันหยุดราการไมํได๎ทําการบันทึก และไมํได๎ลงเวลา
ที่บันทึกจริง สํวนการเก็บรักษาวัคซีนยังเก็บได๎ไมํถูกต๎อง เชํน MMR ไมํได๎ใสํซองทึบแสง และเก็บวัคซีน
BCG ไว๎ใต๎ชํองแชํแข็งซ่ึงพบเพียงบางแหํง สํวนความร๎ูทุกหนํวยบริการผํานเกณฑ๑ประเมินในระดับร๎อยละ
80-90 สวํ นใหญํมีความรู๎ในระดบั ดี ซงึ่ มาจากมกี ารจดั ทําโครงการปูองกัน และควบคุมโรคติดตํอที่ปูองกัน
ไดด๎ ๎วยวคั ซนี EPI
2. การให๎บริการวคั ซนี

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 137

พบวําปัญหาท่ีพบในเกือบทุกหนํวยบริการคือ วัคซีนสามารถตรวจสอบได๎เพียงรํวม lot no. รํวม
ขวดไมสํ ามารถตรวจสอบได๎ เม่ือผู๎รับบริการมีอาการแพ๎วัคซีนเกิดข้ึน ขาดแผงผังชํวยเหลือเบ้ืองต๎นแกํผ๎ูรับ
วคั ซนี กรณเี กิด Anaphylaxis หรือมีอาการภายหลังได๎รับวัคซีนท่ีรุนแรง ขาดแผนผังกํากับการสํงผ๎ูปุวยไป
รับการรักษาตํอ และสามารถสํงตํอผู๎ปุวยได๎ภายใน 15 นาทีหลังเร่ิมมีอาการ และอุปกรณ๑การก๎ูชีพเบื้องต๎น
กรณีฉกุ เฉนิ

3. การบรหิ ารจัดการข๎อมูล
พบวําในภาพรวมของจังหวัดได๎คะแนนการประเมินมาตรฐานการปฏิบัติงานสร๎างเสริมภูมิค๎ุมกัน
โรค คิดเป็นร๎อยละ 93.25 หนํวยบริการของโรงพยาบาลได๎คะแนนการประเมินมาตรฐานการปฏิบัติงาน
สร๎างเสริมภูมิคุ๎มกันโรคคิดเป็นร๎อยละ 93.46 และรพ.สต.การประเมินมาตรฐานการปฏิบัติงานสร๎างเสริม
ภูมิคุ๎มกันโรคคิดเป็นร๎อยละ 92.75 คปสอ.ท่ีได๎คะแนนสูงสุดในการประเมินรวมทั้งหนํวยบริการ
โรงพยาบาลและรพ.สต.คืออําเภอสามชุกร๎อยละ 97.85 รองลงมาคืออําเภอสองพี่น๎อง ร๎อยละ 95.63 และ
อาํ เภอหนองหญ๎าไซร๎อยละ 94.12 ตามลําดับ สวํ นใน คปสอ. อ่นื ๆ น้ันอยใํู นเกณฑร๑ ะดับดีมาก คือ มากกวํา
ร๎อยละ 90 แตเํ ม่ือแยกสํวนการประเมนิ พบวํา หนวํ ยบรกิ ารท่ีคะแนนประเมินมาตรฐานการปฏิบัติงานสร๎าง
เสริมภูมิค๎ุมกันโรคในระดับหนํวยบริการน๎อยกวําร๎อยละ 90 มีเพียง 3 แหํง คือ หนํวยบริการโรงพยาบาล
ของอาํ เภอเมือง ไดร๎ ๎อยละ 98.46 และรพ.สต.ของอาํ เภอ บางปลาม๎าและอํทู อ๎ งไดร๎ ๎อยละ 98.22

ปญั หาและขอ้ เสนอแนะ
1. รายงานความครอบคลุมวัคซีนท่ีประมวญจากโปรแกรม HosXp ที่สถานบริการสํงมาที่ DATA

CENTER ต่ํากวําร๎อยละ 90 เกือบทุกแหํง บางแหํงผลงานเป็นศูนย๑ เมื่อนิเทศติดตามโดย ตรวจสอบข๎อมูล
ของโรงพยาบาลและสุํมรพ.สต.อําเภอละ 1 แหํง ข๎อมูลที่สถานบริการพบวํามีผลงานมากกวําร๎อยละ 90
เกือบทุกแหํง ยกเว๎นโรงพยาบาลเจ๎าพระยายมราชเพราะขาดการนําเข๎าฐานข๎อมูลท่ีถูกต๎อง และ
โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองค๑ท่ี 17 ที่ไมํสามารถตรวจสอบข๎อมูลได๎ เน่ืองจากผ๎ูรับผิดชอบงานถูก
จํากัดสิทธิในการเข๎าถึงข๎อมูลทําให๎ไมํสามารถดูความครอบคลุมได๎ และในระบบไมํมีแบบรายงานความ
ครอบคลุม

2. การให๎บริการวัคซีนในโรงเรียนลําช๎า สาเหตุจากเบิกวัคซีนด๎วยระบบ VMI ลําช๎า วัคซีนไมํพอ
ทําใหก๎ ารฉีดวัคซีนลําชา๎ ไปถงึ เดือนกนั ยายน และลงบันทกึ ขอ๎ มลู ไมทํ ันปงี บประมาณ

3. มีเจ๎าหน๎าท่ีจบใหมํให๎บริการวัคซีนตามแนวทางเวชปฏิบัติท่ีเรียนมาแตํไมํตรงกับแนวทางของ
กรมควบคุมโรค อาจทําใหก๎ ารสร๎างภมู คิ มุ๎ กนั โรคไดไ๎ มเํ พยี งพอ เกิดการแพรํระบาดของโรคท่ีปูองกันได๎ด๎วย

รายงานประจาปี 2556 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 138

วคั ซนี ในภายหลงั นอกจากนี้ปัจจุบันมีความก๎าวหน๎าและการเปล่ียนแปลงเร่ืองของวัคซีนหลายชนิด ฉะนั้น
ควรมีการอบรม/ฟ้ืนฟคู วามรแ๎ู กผํ ู๎ปฏิบตั ิงานทกุ ปี

ข้อเสนอแนะเพ่ือการพัฒนา ปรบั ปรุงแกไ้ ข
1. ควรมีการจดั การอบรมฟื้นฟูความร๎แู กเํ จ๎าหน๎าทท่ี ุกระดบั ในมาตรฐานการปฏิบัติ งานสร๎างเสริม

ภมู ิคุม๎ กันโรคเน่ืองจากผูร๎ ับผดิ ชอบงานในระดับหนวํ ยบริการ มักมีการเปลี่ยนแปลงอยูํเสมอ
2. ควรจัดระบบการสอบเทียบเคร่ืองมือให๎เป็นมาตรฐานเดียวกัน เชํน มอบหมายโรงพยาบาล

รับผิดชอบและประสานมายัง สาธารณสุขอําเภอเม่ือมีการจัดสอบเทียบเคร่ืองมือ เพ่ือให๎โรงพยาบาล
สงํ เสรมิ สขุ ภาพตําบลนาํ เครื่องมือมาสอบเทียบพร๎อมกนั ท้ังหมดในแตํละพน้ื ท่ี

3. ควรทาํ การประเมินมาตรฐานการปฏิบัติงานสร๎างเสริมภูมิค๎ุมกันโรคในระดับหนํวยบริการทุก 6
เดอื น เพราะเมอื่ ขาดการควบคุมกํากบั มักจะละเลย หรือหลงลมื บางประเดน็ ที่สําคัญ

4. ควรเนน๎ ยาํ้ ให๎ตระหนักถงึ ความสาํ คญั ในเรื่องเอกสารรํวมด๎วย แผนผังตําง ๆ ที่เกี่ยวเน่ืองกับการ
ใหบ๎ ริการรวมทง้ั การ print out ทะเบยี นการใหบ๎ รกิ าร เพ่ือปูองกันขอ๎ มลู สูญหาย

5. การบริหารจัดการข๎อมูล การบันทึกข๎อมูล ควรดําเนินการด๎วยความรอบคอบ เชํน การลงรหัส
ใหถ๎ กู ต๎อง การกําหนด type area ฯ เพอื่ ให๎ขอ๎ มลู มคี วามถกู ต๎องครบถว๎ น

การควบคุมและปูองกันโรควัณโรค

๑. วเิ คราะห์สถานการณ์ สภาพปัญหาของพ้นื ที่
วัณโรคเป็นโรคติดตํอท่ีเป็นปัญหาสําคัญของจังหวัดสุพรรณบุรี จากปัญหาการแพรํระบาดซ่ึงมี

แนวโน๎มเพมิ่ สูงขน้ึ ในแตํละปี ในขณะทผี่ ลการดําเนินงานความสาํ เรจ็ ในการรกั ษาคํอนขา๎ งตาํ่ ผ๎ูปุวยบางสํวน
ในชุมชนยังไมํได๎รับการวินิจฉัย มารับการรักษาลําช๎า มาโรงพยาบาลเม่ืออาการเป็นมากแล๎ว ทําให๎
เสียชีวิตกํอนการรักษาครบ บางรายรักษาไมํตํอเน่ืองขาดการรักษา ทําให๎เกิดการด้ือยาและแพรํกระจาย
เชอ้ื วณั โรคในชมุ ชน

สําหรบั การประเมินผลงานควบคุมวัณโรค ปีงบประมาณ ๒๕๕๔ (ประเมินผลงานจาก ผู๎ปุวย ๑
ปีย๎อนหลัง ในชํวงปี ๒๕๕๓) จังหวัดสุพรรณบุรีมีผู๎ปุวยวัณโรครวมทั้งสิ้น ๗๐๓ ราย คิดเป็นอัตราปุวย
๘๓.๐๙ ตอํ ประชากรแสนคน จาํ แนกเปน็ ผป๎ู ุวยวัณโรคปอดรายใหมํเสมหะบวก ๓๘๒ ราย วัณโรค
ปอดเสมหะลบ ๑๘๔ ราย วณั โรคนอกปอด ๑๑๓ ราย และวณั โรคกลบั เปน็ ซาํ้ เสมหะบวก ๒๔ ราย

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 139

รอบปีงบประมาณ ๒๕๕๕ (ประเมินผลงานจากผู๎ปุวย ๑ ปีย๎อนหลัง ในชํวงปี ๒๕๕๔) พบวํา
จากข๎อมูลภาพรวมจังหวัดสุพรรณบุรีมีผ๎ูปุวยวัณโรคทั้งหมด ๖๙๗ ราย คิดเป็นอัตราปุวย ๘๒.๓๘ ตํอ
ประชากรแสนคน เป็นผู๎ปุวยวัณโรคปอดรายใหมํเสมหะพบเช้ือ ๓๙๖ ราย ผ๎ูปุวยวัณโรคปอดเสมหะลบ
๑๘๔ ราย ผู๎ปุวยวณั โรคนอกปอด ๑๑๓ ราย และผู๎ปุวยกลับเป็นซ้ํา ๔ ราย และการรักษาล๎มเหลว ๕ ราย
นอกจากนี้ ยังพบวํามีผปู๎ วุ ยวณั โรคเชื้อด้อื ยาหลายขนาน รวมทงั้ สิน้ ๖ ราย (รพ.เจ๎าพระยายมราช มีจํานวน
๔ ราย และ รพ.สมเด็จพระสังฆราชองคท๑ ่ี ๑๗ มีจํานวน ๒ ราย)

สําหรับการประเมินผลงานรอบปีงบประมาณ ๒๕๕๖ (ประเมินผลงานจากผ๎ูปุวย ๑ ปีย๎อนหลัง
ในชวํ งปี ๒๕๕๕) พบวาํ จากข๎อมูลภาพรวม มีผู๎ปุวยวัณโรคทั้งหมด ๗๓๙ ราย คิดเป็นอัตราปุวย ๘๗.๑๑
ตํอประชากรแสนคน เป็นผู๎ปุวยวัณโรคปอดรายใหมํเสมหะพบเชื้อ ๔๔๕ ราย ผ๎ูปุวยวัณโรคปอดเสมหะลบ
๑๗๔ ราย ผ๎ปู ุวยวัณโรคนอกปอด ๙๕ ราย และผ๎ูปุวยกลับเป็นซํ้า ๒๕ ราย นอกจากนี้ ยังพบวํามีผ๎ูปุวยวัณ
โรคเชอ้ื ดื้อยาหลายขนาน รวมท้ังสน้ิ ๓ ราย จากข๎อมูลภาพรวม ในแตํละปี มรี ายละเอยี ดดังแผนภมู ิ

แผนภมู ิจานวนผู้ปุวยวณั โรคแยกตามประเภทของแตล่ ะปีงบประมาณ

1000

900 816 859 869 806 862 750 777 807 703 697 739 M+
800 M-
700 R
EP
600

500

400

300

200

100

0

2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552 2553 2554 2555 2556

ปี ง บ ป ร ะ ม า ณ ปี ง บ ป ร ะ ม า ณ ปี ง บ ป ร ะ ม า ณ

รายงานประจาปี 2556 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 140