3. SINIF 8. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
YAPILARINA GÖRE SÖZCÜKLER
Yapılarına göre sözcükler üçe ayrılır.
Basit Sözcükler Türemiş Sözcükler Birleşik Sözcükler
Bir sözcüğün sonundaki eki attığımızda geriye kalan anlamlı kısmı köktür. Kök durumun-
daki bütün sözcüklere basit sözcük denir.
1. Aşağıdaki cümlelerde bulunan türemiş sözcükleri bulup karşısına yazınız.
• Kırtasiyede silgi satılıyor. ➔ Melda’nın çok esnek bir vücudu var.
• Annem çiçeklik almış. ➔
• Öğrenciler top oynuyorlar. ➔
• Tatlının yanında çay da var. ➔
• Köylüler pancar topluyorlar. ➔
2. Aşağıdaki türemiş sözcükleri basit sözcük olarak yazınız.
Türemiş Sözcük Basit Sözcük Türemiş Sözcük Basit Sözcük
ormancı orman güneşlik güneş
Atatürkçü Atatürk kitapçı kitap
biletçi bilet parasız para
demirci demir sütçü süt
ağaçlık ağaç şekerli şeker
bulutsuz bulut tuzlu tuz
gözlük göz kokulu koku
51
DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM 8. HAFTA
YAPILARINA GÖRE SÖZCÜKLER
Sözcüklerden yeni sözcük türeten (-ci, -li, -lik, - siz, -gi ...) eklere yapım ekleri denir.
Böyle eklerle türemiş olan yeni sözcüklere türemiş sözcükler denir.
1. Aşağıdaki cümlelerdeki türemiş sözcükleri bulup karşılarına yazınız.
• Sofraya tuzluk koymayı unutmuş. ➔ tuzluk
• Elif ipekli elbise almış. ➔ ipek
• Yeni bir silgi almalıyım. ➔ silgi
• Her gün sütlü kahve içerdi. ➔ sütlü
• Yaz sıcağında susuz kalmayalım. ➔ susuz
• Kediler odunlukta yuva yapmışlar. ➔ odunluk
2. Aşağıdaki basit sözcüklere uygun yapım ekleri getirerek türemiş sözcükler yapıp
karşılarına yazınız.
Basit Sözcük Türemiş Sözcük Basit Sözcük Türemiş Sözcük
kış kışlık buz buzluk
odun oduncu göz gözcü
kalem kalemlik çiçek çiçekçi
su suluk simit simitçi
sev sevgi iş işçi
Birden çok sözcüğün birleşip kaynaşmasıyla oluşan ve tek bir anlam bildiren sözcüklere
birleşik sözcük denir.
3. Tablodaki sözcüklerle birleşik sözcük oluşturup yazınız.
çanak bahçe Çanakkale
fener dağ Fenerbahçe
kara taş Karadeniz
ulu deniz Uludağ
beşik kale Beşiktaş
52
3. SINIF 8. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE YENİ NESİLE HAZIRLIK Sınıfı: ......................................
Tablodaki kelimeleri inceleyiniz. Basit kelimeleri sarıya, türemiş kelimeleri maviye,
birleşik kelimeleri yeşile boyayınız.
Okul Kalemlik Galatasaray Çiftlik Karahisar
Kitaplık Kalem Gözlük Gaziantep Elma
Beşiktaş Simitçi Göz Sözlük Şanlıurfa
Çilek Fenerbahçe Gözlükçü Kitap Gelinlik
Eskişehir Çiftçi Kalemtıraş Polislik Manav
53
BECERİ TEMELLİ YENİ NESİL SORULAR 8. HAFTA
1. Ahmet, büyülü ormanda neşe içinde yol alırken etrafta çok fazla mantar olduğu dik-
katini çekti. Birden aklına bu mantarlardan biraz toplayıp annesine götürme fikri geldi.
Bazı mantarların zehirli olabileceğini duymuştu. Mantar toplama hakkında yeterince
bilgi sahibi değildi. Fakat yine de birkaç mantar toplamaktan zarar gelmeyeceğini
düşündü ve başladı gördüğü mantarları toplamaya. Toplamak için mantarlara yak-
laştığında her bir mantarın üzerinde bazı sözcükler yazdığı dikkatini çekti. Bir miktar
mantar toplayan Ahmet keyifle eve doğru yol aldı. Ahmet’in topladığı mantarlar ve
üzerinde yazan sözcükler şöyleydi:
Sarmaşık Baykuş Buzdolabı Karamsarlık Sivrisinek Ayakkabı
Ahmet’in topladığı mantarları gören annesi, üzerinde birleşik sözcüklerin yer
aldığı mantarların zehirsiz olduğunu ve bunları mantar çorbası yapmak için
kullanabileceklerini söyledi. Ahmet’ten üzerinde birleşik sözcüklerin yer aldığı
mantarları seçmesini istedi. Ahmet kaç mantar seçmelidir?
A. 3 B. 4 C. 5
2. Zeynep, Türkçe dersinde öğrendiği konu ile alakalı olarak önce bir tablo hazırladı. Tab-
loya karışık halde yapılarına göre, değişik türden 12 tane sözcüğü rastgele yerleştirdi.
Sonra bu sözcükleri hazırladığı grafikle türlerine ve sayılarına göre ayrılmış biçimde
gösterdi.
5
hacıyatmaz bahar yolculuk 4
görevli kitaplık düğün 3
kediler kapıcı pazartesi 2
1
sevgi saat uyurgezer 0
Zeynep’in yazdığı tablodaki sözcükler dikkate alındığında grafikte gösterilen
renklere ait sözcük grupları hangi seçenekteki gibi olur?
Sarı Mavi Kırmızı
A. türemiş basit birleşik
B. basit türemiş birleşik
C. birleşik basit türemiş
54
3. SINIF 9. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE OKUMA ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
HAZIRIZ!
Hakan ile Kağan her zamanki gibi antrenman yapıyordu. Maça çıkana kadar da çalışmaya
devam ettiler. Maç başlar başlamaz karşı takım ilk sayısını attı. Hakan hemen Kağan’a bağırdı:
— Merak etme, bu kez biz kazanacağız.
Kağan, arkadaşını duyunca birden hızlandı. Po-
tanın altına kadar koşup birden topu fırlattı. Top,
tam potadan içeri girecekken karşı takımdan bir
oyuncu topu eliyle durdurdu. Tabii ki bu durumu
gören Kağan çok üzüldü. Oyuna devam etse de
bir türlü kendini oyuna veremedi. Sonuç olarak dört
sayı fark ile yenildiler.
Ertesi gün Hakan arkadaşının yanına koştu. Baktı
ki Kağan çok üzgün, hemen ona seslendi:
— Neler oluyor? Neden bu kadar üzgünsün?
— Artık hiç maç kazanamayacağız. Sana de-
miştim, basketbol bize göre bir oyun değil..
Hakan bir süre arkadaşına baktı. Sonra da konuşmaya başladı:
— Neden bize göre bir oyun olmasın ki? Hemen kendini bırakma. Aslında gayet güzel oy-
nadık. Sadece birkaç kez hata yaptık. Hatalarımızı gözden geçirirsek kısa sürede kazanmaya
başlarız. Bence çalışmaya devam etmeliyiz. Hadi, yeniden başlayalım!
Hakan konuşmasını bitirince topu alıp sahaya koştu. Bir süre sonra Kağan da onu izledi. O
gün akşama kadar çalıştılar. Aradan geçen bir hafta içinde de yılmadan çalıştılar. Nihayet maç
günü geldiğinde Hakan son kez arkadaşına seslendi:
— Bu kez kazanacağız!
İlk sayıyı bu kez Kağan attı. Sonra da art arda pek çok sayı attı. Maçın sonuna gelindiğinde
karşı takım sadece iki sayı öndeydi. Maçın bitmesine de saniyeler kalmıştı. Kağan topu alınca
birden üç sayı çizgisinde durdu. Sonra aniden Hakan’a baktı. Sonra da topu fırlatıp bağırdı:
— Kazanacağız!
Sonra ne mi oldu? Kağan, son saniyede takımını öne geçirdi. O sezon tüm maçları kazandılar.
İkisi de çalışmayı hiç bırakmadı...
55
ANL AMA - YORUML AMA ETKİNLİĞİM 9. HAFTA
A. Soruları metne göre cevaplayınız. 5. Kim, son saniyede takımını öne geçir-
miş?
1. Sizce metnin ana fikri ne olabilir? A. Hakan
A. Mutluluk B. Kağan
B. Azim C. Karşı takımın oyuncusu
C. Şampiyonluk B. Aşağıdaki cümleleri okuyalım. Doğruy-
sa “D“ harfinin altındaki kutuyu, yanlış-
2. Oynadıkları oyun hangisidir? sa “Y“ harfinin altındaki kutuyu işaret-
A. leyiniz
D Y Cümle
Maça çıkar çıkmaz ilk sayıyı Ha-
✔
B. kan atmış.
Top, tam potadan içeri girecek-
✔
ken Hakan topu durdurmuş.
Kağan, basketbolun kendileri için
C. ✔ uygun bir spor olmadığını düşünü-
yormuş.
Hatalarını gözden geçirip yeni-
✔
den çalışmaya başlamışlar.
Hakan ile Kağan sık sık antren-
✔
man yapıyormuş.
3. İlk maçta ilk sayıyı kim atmış?
✔ O hafta durmadan çalışmışlar.
A. Karşı takım
Maça çıktıklarında ilk sayıyı Ka-
B. Kağan
✔ ğan atmış.
C. Hakan
Karşı takım maçın sonlarına doğru
✔
4. Son maçta, karşı takım kaç sayı öndey- üç sayı öndeymiş.
miş? Son sayıyı Kağan atınca maçı ka-
✔
A. İki zanmışlar.
B. Üç O sezon sadece bir kez maç
✔
C. Dört kazanmışlar.
56
3. SINIF 9. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
İSİM (AD) BİLGİSİ
Canlı, cansız tüm varlıkları karşılayan sözcüklere isim (ad) denir.
Ad (İsim)
Varlıklara verilişlere göre Varlıkların sayılarına göre
Özel ad Tür (Cins) adı Tekil ad Çoğul ad Topluluk adı
Ayşe Sıra Balık Kalemler Deste
Aşağıdaki cümlelerdeki adların altını çiziniz.
• Köpeğim Karabaş bütün gün havladı.
• Düğünde yeni ayakkabımı giydim.
• Eve gelince hemen sofraya oturdu.
• Kahvaltıda zeytin, peynir ve bal yedim.
• Ağaçlar, fidanlar çiçek açtı.
• Telefonu elinden bırakmıyor.
• Ercan ve Erdinç ayrı okullarda okuyorlarmış.
• Parası az olduğu için şeker alamadı.
• Çorba çok tuzlu olmuş.
• Pantalonun üzerine turuncu kazak giymiş.
57
DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM 9. HAFTA
ÖZEL ADLAR VE TÜR ADLARI
1. Aşağıdaki sözcüklerden özel ad olanları maviye, tür adı olanları kırmızıya boyayı-
nız.
Kitap Manisa Türk Cuma
Telefon Lise Züleyha Meyve
Vatan Kuş Ankara Akdeniz
Defter Masa Çanta Türkiye
Anadolu Gazete Minnoş Domates
2. Aşağıdaki cümlelerde geçen tür adlarını karşılarına yazınız.
• Amcam araba almış. ➔ Amcam, araba
• Kahvaltıda zeytin, peynir yedim. ➔ Kahvaltı, zeytin, peynir
• Çocuk sokakta oynuyormuş. ➔ Çocuk, sokak
• Berkay oyuncaklarını topladı. ➔ Oyuncak
• Caddeler bayraklarla doluydu. ➔ Cadde, bayrak
3. Aşağıdaki özel adlara getirilen ekleri kesme işareti ile uygun yerden ayırıp tekrar
yazınız.
• İzmirden ➔ İzmir’den • Sevimin ➔ Sevim’in
• Karadenize ➔ Karadeniz’e • Japonyaya ➔ Japonya’ya
58
3. SINIF 9. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE YENİ NESİLE HAZIRLIK Sınıfı: ......................................
Tablodaki isimleri inceleyiniz. Soruları cevaplayarak robotu cevaba ulaştırınız.
Ali Maviş Bursa Silgi Kedi Balık 3 4 5
Gün Boncuk Esma Amca Hasan Rize 8 6 9
Antalya Ayşe Baba Arda Bal Musa 17
Ağaç Eymen Zengin Keçi Ankara Şeker 1 11
Ahmet Peynir İstanbul Ecrin Amca Elif 15
Kırmızı Ramazan Kazak Uludağ Sarı Minnoş 20 10 4
1. Tabloda kaç tane özel isim vardır?
1¬ 2¯
2. Tabloda kaç tane hayvana verilmiş özel isim vardır?
1® 3ª 2¬
3. Tabloda kaç tane yer adı vardır?
1® 2ª 1¬
4. Tabloda kaç tane kız / erkek ismi vardır?
1¬ 2¯ ®
59
BECERİ TEMELLİ YENİ NESİL SORU 9. HAFTA
1.
Nermin, babasının kendisine hediye ettiği kasa kumbarada, uzun zamandır hayalini
kurduğu oyuncağı almak için para biriktiriyor. Nermin, kendisinden başka kimsenin
kumbarayı açamaması için sıra dışı bir yöntemle üç aşamalı bir şifre belirledi. Kum-
barayı açabilmek için belirlediği yöntem ve kural şu şekildeydi:
Macera Kalp Kapadokya
Bülent Mars Öğretmen
Pinokyo Dondurmacı Avrupa
• Yukarıdaki tabloda yer alan sözcükler dikkate alınarak şu üç adımda belirtilen
sözcükler sırasıyla bulunmalı ve şifre olarak tuşlanmalıdır.
1. Tabloda yer alan özel adlardan tek heceli olanı bul ve tuşla.
2. Tabloda yer alan tür adlarından alfabe sırasına göre son sırada yer alan söz-
cüğü bul ve tuşla.
3. Tabloda yer alan özel adlardan hece sayısı en fazla olanı bul ve tuşla
Buna göre Nermin’in kumbarayı açmak için belirlediği şifreyi çözmek adına
izlenmesi gereken yol, tuşlanması gereken sözcükler hangi seçenekte doğru
biçimde gösterilmiştir?
1 2 3
A. Mars Pinokyo Öğretmen
B. Kalp Macera Dondurmacı
C. Mars Öğretmen Kapadokya
60
3. SINIF 10. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE OKUMA ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
TAŞINMA GÜNÜ
Hakanlar yeni evlerine taşınmışlardı. Aslında yeni taşındıkları ev, eski evlerine yakındı. Bu
yüzden kısa sürede eşyalar yeni eve taşındı. Hakan’ın yeni odası biraz daha genişti. Yeni eş-
yalar da alınmıştı. Tek başına işleri bitirmesi mümkün değildi. Ailesi de evin diğer kısımları ile
ilgileniyordu. Onların daha fazla yorulmasını da istemiyordu. Peki ama ne yapacaktı? Her yer
eşya ile doluydu.
Hakan kara kara ne yapacağını düşünürken birden pencereden gelen sesi duydu:
— Hakan! Hakan!
Hakan pencereye koşunca çok şaşırdı. Arkadaşlarının hepsi yardıma gelmişti. Altı arkadaşı
da pencerenin önünde bekliyordu. Hakan hemen onlara seslendi:
— Burada ne işiniz var?
Aysun hemen cevap verdi:
— Sana yardım etmeye geldik.
Bu sırada Kağan da bağırdı:
— Arkadaşlar böyle günler için vardır. Kapıyı aç! Annem mis gibi kek yaptı. Hemen yiyelim.
Çocuklar içeri girince önce afiyetle keki yediler. Sonra da odayı toplamaya başladılar. Ka-
ğan ile Aysun kitapları dizmeye başladı. Hakan ile diğer iki arkadaşı da halıları serdiler. Diğer-
leri de kalan işleri bitirdiler. Çok geçmeden de işlerin hepsi bitti. Odanın her yanı düzenlenmişti.
Hakan, arkadaşlarının yardımına gelmesine çok sevindi. Hemen onlara seslendi:
— Siz olmasaydınız, bu kadar işi nasıl bitirirdim? İyi ki geldiniz. Hepinize çok teşekkür ederim.
61
ANL AMA - YORUML AMA ETKİNLİĞİM 10. HAFTA
A. Soruları metne göre cevaplayınız. B. Olayları baştan sona doğru sıralaya-
lım. Yanlarına birden başlayıp numara
1. Kim, yeni bir eve taşınmış? verelim.
A. Hakan
B. Aysun 8 Kağan ile Aysun’un kitapları dizmeye
C. Kağan başlaması.
4 Altı arkadaşın, pencerenin önünde dur-
ması.
2. Hakan pencereden kimleri görmüş?
A. Komşuları 2 Hakan’ın, odasında kara kara ne yapa-
B. Arkadaşlarını cağını düşünmesi
C. Ailesini
10 Hakan’ın arkadaşlarına teşekkür etmesi.
3. Hakan’a yardım etmek için kaç tane 1 Hakanların yeni bir eve taşınması.
arkadaşı gelmiş?
A. Altı 6 Afiyetle kek yemeleri.
B. İki
C. Dört 7 Odayı toplamaya başlamaları.
3 Hakan’ın pencereden gelen sesi duyması.
4. Metnin ana fikri hangisi olabilir?
A. Yardımlaşma 9 Hakan ile iki arkadaşının halıları sermeye
B. Taşınma başlaması.
C. Eğlence
5 Arkadaşlarının Hakan’a yardım etmek
için eve girmesi.
5. Kimler kitapları dizmeye başlamış?
A. Hakan ile Aysun
B. Kağan ile Aysun
C. Hakan ile Kağan
62
3. SINIF 10. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
TEKİL, ÇOĞUL VE TOPLULUK ADLARI
Varlıkların sayılarına göre isimler üçe ayrılır.
Ad (İsim)
Tekil İsim Çoğul İsim Topluluk İsmi
ağaç ağaçlar orman
kalem kalemler düzine
masa masalar sürü
Not: Özel isimlere çoğul eki (-lar, -ler) getirildiğinde kesme işareti ile ayrılmaz. (Ay-
şeler, Ardalar, Elifler)
1. Aşağıdaki çoğul adları tekil ad yapıp cümlede kullanınız.
• çocuklar ➔ çocuk ➔
• masalar ➔ masa ➔
• köpekler ➔ köpek ➔
• kuşlar ➔ kuş ➔
2. Aşağıdaki tekil adları çoğul ad, çoğul adları da tekil ad yapıp karşılarına yazınız.
• ceviz ➔ cevizler • kapılar ➔ kapı
• sandalye ➔ sandalyeler • resimler ➔ resim
• bahar ➔ baharlar • gözler ➔ göz
• limon ➔ limonlar • koyunlar ➔ koyun
3. Aşağıdaki cümlelerde geçen topluluk adlarını bulup karşılarına yazınız.
• Ormanda pek çok hayvan yaşıyor. ➔ orman
• Anneme bir demet çiçek almış. ➔ demet
• Türk ordusu kahramandır. ➔ ordu
• Çantamda üç düzine kalemim var. ➔ düzine
63
DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM 10. HAFTA
TEKİL, ÇOĞUL VE TOPLULUK ADLARI
1. Aşağıdaki adların sayılarına göre türünü karşısına yazınız. (tekil ad, çoğul ad, toplu-
luk adı)
• rüya ➔ tekil • göz ➔ tekil
• kediler ➔ çoğul • koru ➔ topluluk
• ayakkabı ➔ tekil • çobanlar ➔ çoğul
• düzine ➔ topluluk • futbolcu ➔ tekil
• kuzular ➔ çoğul • meclis ➔ topluluk
• çiçekler ➔ çoğul • sabahlar ➔ çoğul
• alay ➔ topluluk • isimler ➔ çoğul
• balık ➔ tekil • grup ➔ topluluk
2. Aşağıdaki tabloyu verilen adların özelliklerine göre doldurunuz.
Sözcük Özel İsim Tür İsmi Tekil İsim Çoğul İsim Topluluk İsmi
Tabaklar ✔ ✔
Atatürk ✔ ✔
Ağaç ✔ ✔
Mahalle ✔ ✔
Elmalar ✔ ✔
Koltuk ✔ ✔
Sınıf ✔ ✔
Kardeşler ✔ ✔
Ayak ✔ ✔
Küme ✔ ✔
64
3. SINIF 10. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE YENİ NESİLE HAZIRLIK Sınıfı: ......................................
1. Tablodaki varlıkları sayılarına göre inceleyiniz. Tekil isimleri yeşile, çoğul isimleri
maviye, topluluk isimlerini kahverengiye boyayınız.
çalışmalar tatlılar gözler silgi gözlükler simitler içecekler
yemekler renkler kalem defter tostlar sınıflar
öğretmenler çanta kitap kâğıt sulu boya flüt kapılar
makas tahta iğne ağaç öğrenci
kuzu keçi koyun tablet bilgisayar televizyon gözlük
ağaçlar kuzular deste sürü orman öğrenciler dolaplar
silgiler toplar takım ordu düzine kitaplar kalemler
65
BECERİ TEMELLİ YENİ NESİL SORULAR 10. HAFTA
1. Bilgisayar programlamayı öğrenen Burak, bu alanda neler yapabileceğini gördükçe
çok mutlu oluyordu. Üzerinde çalıştığı konu Türkçe dersinde öğrendiği tekil, çoğul ve
topluluk adları idi. Burak, bilgisayara bir cümle yazdığında bilgisayarda yaptığı prog-
ram o cümle içindeki tekil, çoğul ve topluluk adlarını tespit ediyor ve her bir sözcük
için belirli puanlar veriyordu. Program her bir tekil ad için 1, çoğul ad için 2 ve topluluk
adı için 3 puan vermekteydi.
Burak, bilgisayara sırasıyla şu üç cümleyi yazdı :
• Ormandaki ağaçların bilinçsizce kesildiğini görmek beni çok üzüyor.
• Televizyonda akşam, haberleri izledim.
• Sürüden ayrılan koyun kaybolmuştu.
Bu cümleleri bilgisayarındaki programa yazan Burak’ın bilgisayar ekranında
gördüğü puan hangisi olur?
A. 13 B. 15 C. 12
2. Zeynep, Türkçe dersinde varlıkların sayılarına göre farklı biçimde isimlendirildiğini
öğrenmiştir. Bu konuyu pekiştimek maksadıyla kendince farklı bir çalışma planlamıştır.
Bunun için önce aşağıdaki gibi üç farklı kutu hazırlamıştır. Daha sonra üç farklı renkte
kâğıtlara tekil, çoğul ve topluluk adlarına örnek teşkil edecek şekilde sözcükler yaz-
mıştır. Bu sözcükleri doğru biçimde uygun kutulara atarak sınıflandırmak istemektedir.
Tekil Çoğul Topluluk
Zeynep’in hazırladığı sözcükler ise şu şekildedir:
orman futbol ekip demet düzine meclis
kuş günler aylar yıllar uykular sözcükler
gezegen aile maymun sayılar gazete balık
Zeynep, hazırladığı yeşil renkli kâğıtları 3. kutuya, sarı renkli kâğıtları 2. kutuya
ve mavi renkli kâğıtları da 1. kutuya atmıştır. Daha sonra yaptığı çalışmayı göz-
den geçiren Zeynep bazı sözcükleri uygun kutulara atmadığını fark etmiştir. Zey-
nep, bu sınıflandırma sırasında kaç sözcüğü yanlış kutuya atarak hata yapmıştır?
A. 4 B. 5 C. 6
66
3. SINIF 11. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE OKUMA ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
CEVİZ AĞACI
Hakanların bahçesinde hararetli bir çalışma vardı. Yeni bir fidan gelmişti. Bahçenin tam kö-
şesine dikilecekti. Bu yüzden de Hakan’ın babası hemen Hakan’a seslendi:
— Hakan, bana yardım eder misin?
— Tabii ki ederim.
— Bu fidanı birlikte dikelim. Şimdi toprağı
biraz kaz.
Hakan yavaşça toprağı kazdı. Bir miktar
çukurlaşınca da kazma işlemini bıraktı. Sonra
da fidanı alıp toprağın içine koydu. Babası da
fidanı dik tutuyordu. Hakan fidanın her yanını
toprak ile doldurunca da dikim işlemi bitti. Tam
da bu anda Hakan’ın arkadaşları geldi. Onlar
da fidana su verdi. Böylece ceviz fidanı bahçe-
deki yerini aldı.
Hakan da arkadaşları da fidanla her gün ilgilendi. Hatta aşılamasını bile birlikte yaptılar.
Gübresini verdiler. Suyunu ihmal etmediler. Zamanı gelince budamasını da yaptılar. Çok geç-
meden ceviz fidanı büyüdü. Kocaman bir ağaç oldu. Bahçenin köşesini tamamen kapladı.
Bir gün Hakan, ağaca bakınca yeşil yeşil meyveler gördü. Çok şaşırdı. Yeşil bir ceviz hiç
görmemişti. Hemen babasına koştu. Olanları anlattı. O da cevizin yeşil olduğunu, kuruyunca
koyu bir renk aldığını anlattı. Hakan birkaç gün boyunca cevizlerin bir bir çıkmasını izledi. Tabii
ki arkadaşlarına da durumu anlattı. Günler geçti, cevizlerin toplanma zamanı geldi. Babası ile
cevizleri toplayan Hakan, birçok kap getirdi. Babası hemen ona seslendi:
— Peki ama bu kadar çok kabı neden getirdin? Sadece yirmi tane ceviz çıktı. Ceviz ağaçları
ilk seferinde çok az meyve verir.
— Yirmi tane meyve de olsa paylaşmalıyız. Bu yüzden her arkadaşım için bir kap ayırdım.
Böylece eşit miktarda paylaşmış olacağız. Herkese beşer tane ceviz düşüyor.
Cevizleri, her defasında paylaştılar. Birlikte büyüttüler, meyvelerini de paylaşıp birlikte ye-
diler.
67
ANL AMA - YORUML AMA ETKİNLİĞİM 11. HAFTA
A. Soruları metne göre cevaplayınız. 4. Çocuklar, fidan ile ilgili hangisini yap-
mamış?
3 2
1. A. Budama
1 B. Gübreleme
C. Satın alma
5. Her kişi için kaç ceviz düşüyormuş?
A. 20
B. 5
Ceviz ağacı bahçenin neresine dikile- C. 4
cekmiş?
A. 1
B. 2
C. 3 B. Bulmacada saklanmış sözcükleri bulu-
nuz.
F İ D A N
2. Fidanı dikmek için toprağı kim kazmış? C T Ğ Ö B
A. Hakan
E O G T A
B. Hakan’ın babası
C. Hakan’ın arkadaşları V P Ü F H
İ R B G Ç
Z A R T E
T K E Ğ A
3. Fidana ilk suyu kim vermiş? Ö F Ğ A B
A. Hakan
B. Hakan’ın babası
C. Hakan’ın arkadaşları
68
3. SINIF 11. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
ADIN DURUMLARI
Adların cümledeki görevlerine göre girdiği biçimler adın durumları, bu değişimi sağlayan
eklere de durum ekleri denir. Adlar cümlede 5 durumda bulunur.
Yalın durumu: (Ek almaz) Ev, çocuk, silgi ...
Belirtme durumu: (-ı, -i, -u, -ü) Evi, çocuğu, silgiyi ...
Yönelme durumu: (-e, -a) Eve, çocuğa, silgiye ...
Bulunma durumu: (-de, -da) Evde, çocukta, silgide ...
Ayrılma durumu: (-den, -dan) Evden, çocuktan, silgiden ...
1. Aşağıdaki yalın durumda verilen adları durum ekleriyle yazarak tabloyu dolduru-
nuz.
Yalın Durumu Belirtme Durumu Yönelme Durumu Bulunma Durumu Ayrılma Durumu
Okul okulu okula okulda okuldan
üzüm üzümü üzüme üzümde üzümden
kedi kediyi kediye kedide kediden
Ayşe Ayşe’yi Ayşe’ye Ayşe’de Ayşe’den
ekmek ekmeği ekmeğe ekmekte ekmekten
sınıf sınıfı sınıfa sınıfta sınıftan
2. Aşağıda verilen metindeki noktalı yerleri uygun durum ekleriyle doldurup okuyu-
nuz.
a
ya
Cihan, okul...... giderken yol...... yaralı bir kuş yavrusu gördü. Yavru...... yaklaşıp baktı. Yavru
da
yürüyemiyordu.
a
Çünkü kanad...... yaralanmıştı. Önce yavruyu duvarın üzerine koydu. Okul...... gidip öğretme-
ı
ta
a
a
den
i
nin...... yardım istedi. Öğretmen ...... Cihan’ ...... yardım etti. Sınıf ...... yavru kuş ...... iyileşinceye
yu
kadar baktılar. İyileşen yavru ...... uçurdular.
69
DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM 11. HAFTA
3. Aşağıdaki adlara getirilen eklerin hangi durum eki olduğunu altlarına yazınız.
çocuklardan yaprağa soruyu
belirtme
ayrılma
yönelme
............................................... ............................................... ...............................................
pikniğe sütte okulu
yönelme
belirtme
bulunma
............................................... ............................................... ...............................................
yemek arkadaşlara Balıkesir’den
ayrılma
yönelme
yalın
............................................... ............................................... ...............................................
4. Aşağıdaki adların, adın hangi durumunda kullanıldıklarını tabloda işaretleyiniz.
Yalın Belirtme Yönelme Bulunma Ayrılma
Adlar
Durumu Durumu Durumu Durumu Durumu
kardeş ✔
Ayça’dan ✔
yoldan ✔
doktoru ✔
gözü ✔
Engin’e ✔
çayı ✔
ağaçta ✔
bahçeden ✔
pencereye ✔
evden ✔
kuşu ✔
70
3. SINIF 11. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE YENİ NESİLE HAZIRLIK Sınıfı: ......................................
Yalın halde verilen isimlerin durum ekleri almış halini tablodan bulup, belirtilen yere
konumunu yazınız.
1 2 3 4 5 6 7
A Ödevde Okuldan Çileğe Evi Okulu Sınıftan Çileği
B Sınıfı Kalemden Okulda Ödeve Sınıfa Evden Eve
C Ödevi Çilekten Kalemi Çilekte Göze Gözde Gözü
D Gözden Okula Sınıfta Evde Kalemde Ödevden Kaleme
Yalın Belirtme Yönelme Bulunma Ayrılma
Okul A5 D2 B3 A2
Ödev C1 B4 A1 D6
Sınıf B1 B5 D3 A6
Ev A4 B7 D4 B6
Çilek A7 A3 C4 C2
Göz C7 C5 C6 D1
Kalem C3 D7 D5 B2
71
BECERİ TEMELLİ YENİ NESİL SORULAR 11. HAFTA
1.
Pencere Süt
Telefon Uçak
İzmir Bulut
Handan Öğretmen, tahtaya üzerinde sözcüklerin yer aldığı bu tabloyu çiziyor. Daha
sonra Ceren, Derya ve Zehra’yı çağırıyor. Bu öğrencilerden belirttiği sözcüğü bulma-
larını ve adın durumlarına göre çekimlemeyerek ifade etmelerini istiyor.
• Ceren’den kalın ünlü harf ile başlayan sözcüğü bularak adın durumlarına göre hal
eklerini getirerek çekimlemesini istiyor.
• Derya’dan tablodaki sözcükler arasından alfabe sırasına göre ilk sırada yer alan
sözcüğü bulmasını ve adın durumlarına göre hâl eklerini getirerek çekimlemesini istiyor.
• Zehra’dan üç heceli kelimelerden sözlükte daha sonra yer alan sözcüğü bulmasını ve
adın durumlarına göre hâl eklerini getirerek çekimlemesini istiyor.
Öğrenciler, sırayla öğretmenin kendilerinden istediklerini yapmaya gayret edi-
yorlar. Hangi öğrenci öğretmenin isteklerini yerine getirirken bir yanlışlık yap-
mıştır?
A. Yalın Durumu Uçak B. Yalın Durumu Bulut
Belirtme Durumu Uçağı Belirtme Durumu Bulutu
Yönelme Durumu Uçağa Yönelme Durumu Buluta
Bulunma Durumu Uçakta Derya Bulunma Durumu Bulutta
Ceren Ayrılma Durumu Uçaktan Ayrılma Durumu Buluttan
C. Yalın Durumu Pencere
Belirtme Durumu Pencereye
Yönelme Durumu Pencereyi
Bulunma Durumu Pencerede
Zehra
Ayrılma Durumu Pencereden
72
3. SINIF 12. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE OKUMA ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
ÜÇ DOST
Hakan ile Kağan bahçede kara kara düşünüyordu. Peki ama ne olmuştu? Bu durumu gören
Aysun hemen onlara seslendi:
— Neler oluyor? Nedir bu suratınızın hali? Neden bu kadar üzgünsünüz?
İlk konuşan Hakan oldu:
— Matematik!
Aysun çok şaşırdı:
— Matematik mi? Şimdi anladım. Sen matematikten düşük not aldın. Kağan da fen bilimle-
rinden düşük not aldı. Bu durum için neden bu kadar üzülüyorsunuz ki? Daha çok çalışırız. Kısa
sürede her dersten yüksek not alırız.
Bu sırada Kağan da söze girdi:
— Aysun doğru söylüyor. Biz her zaman birbirimize yardım ederiz. Ben fen bilimlerinden
düşük not aldım ama sen de aynı dersten yüksek not aldın. Aysun hem matematikten hem de fen
bilimlerinden yüksek not aldı. Sen de Türkçe dersinden yüksek not aldın.
Aysun da Hakan da Kağan’ın
ne demek istediğini anlamamıştı.
Bu yüzden Kağan yeniden ko-
nuştu:
— Hangimiz bir dersten yük-
sek not alırsa diğerlerine yardım
etsin. Böylece üçümüz de tüm
derslerden yüksek not alırız.
Kağan haklıydı. Kim hangi
derste başarılıysa diğerlerine
ders vermeye başladı. Kısa süre
sonra bir de baktılar ki notlar
yükseliyor. Üç arkadaş, birbirlerine yardım ederek notlarını yükseltmişti. Artık üçü de tüm ders-
lerde oldukça başarılı oluyordu.
Yıl sonu gelince de hepsinin notu aynı oldu: Yıldızlı Pekiyi!
73
ANL AMA - YORUML AMA ETKİNLİĞİM 12. HAFTA
A. Soruları metne göre cevaplayınız. B. Soruları yanıtlayınız.
1. Kim matematikten düşük not almış? 1. Sizce dostlarımıza yardım etmek ne-
A. Hakan den önemlidir?
B. Kağan
C. Aysun
2. Fen bilimlerinden düşük not alan kim-
miş?
A. Kağan
B. Hakan
C. Aysun 2. Sizce metnin diğer başlığı ne olmalı-
dır?
3. Aysun hangi derslerden yüksek not alı-
yormuş?
A. Fen bilimleri — Türkçe
B. Matematik — Türkçe 3. Sizce metnin konusu nedir?
C. Fen bilimleri — Matematik
4. Üç arkadaş, neden birbirlerine yardım 4. Derslerden düşük not almaya başlar-
etmişler? sak ne yapmalıyız?
A. Çünkü dostlar birbirine yardım edermiş.
B. Çünkü yarışmak önemliymiş.
C. Çünkü en yüksek not almak çok kolay-
mış. 5. Arkadaşlarınızı üzgün görseniz, ne ya-
pardınız?
5. Metnin ana fikri hangisi olamaz?
A. Arkadaşlık
B. Yardımlaşma
C. Yarışma
74
3. SINIF 12. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
ADIN YERİNE KULLANILAN SÖZCÜKLER
Ad olmadıkları hâlde varlıkların adlarının yerine kullanılan sözcük veya eklere adıl denir.
Ben, sen, o, biz, siz, onlar, bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar ... adıllardan bazılarıdır.
1. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri verilen adıllardan uygun olanlarıyla
doldurunuz.
siz
ben
• ....................................... yatmadan önce dişlerimi fırçalarım. şunları
• Dışarıdan gelen sesleri ..................................de duydunuz mu? onları
siz
bunları
• ....................................... sana daha önce anlatmıştım. bunları
sen
• .......................................de bizimle sinemaya gelir misin? ben
biz
• ....................................... bahçede top oynayacağız.
o
• ....................................... benim kuzenimdir. bunları
onları
• .......................................masaya bırakır mısın? sen
sen
• .......................................de bizimle top oynar mısın? o
şunları
bunları
• .......................................çekmeceye, ....................................... da masaya bırak.
biz
2. Aşağıdaki cümlelerde renkli yazılan adların yerine kullanılması gereken adılı seçerek
işaretleyiniz.
Kitapları alır mısın? Şu kalemleri verir misin?
o onları onu onu sizi şunları
✔
✔
Bu ödevimi yapamadım. Tuzluğu uzatır mısın?
bu bunu bunları o onlar onu
✔
✔
Köpeği dışarıya çıkardım. Ablam ve kardeşim okula gittiler.
o buna onu onlar şu bu
✔
✔
75
DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM 12. HAFTA
3. Aşağıdaki cümlelerde geçen adılları bulup karşılarına yazınız.
• Doğrusu onun sözüne güvenmiyorum. ➔ onun
• Bu elbiseyi sana aldım. ➔ sana
• Arkadaşım bu yaz tatilini bizde geçirecek. ➔ biz
• Bence sınavın sonucu çok önemli değil. ➔ Bence
• Sen iyi bir öğrencisin. ➔ Sen
• Onlar kardan adam yapıp, kızakla kayıyorlar. ➔ Onlar
• Fatma bunları bizde unutmuşsun. ➔ bunları, biz
• Dedem gelecek, onu çok özledim. ➔ onu
4. Adıllarda adın durum eklerini alabilirler. Aşağıdaki tabloyu örnekteki gibi tamamla-
yınız.
Yalın durumu Belirtme Durumu Yönelme Durumu Bulunma Durumu Ayrılma Durumu
ben beni bana bende benden
sen seni sana sende senden
o onu ona onda ondan
biz bizi bize bizde bizden
siz sizi size sizde sizden
onlar onları onlara onlarda onlardan
76
3. SINIF 12. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE YENİ NESİLE HAZIRLIK Sınıfı: ......................................
Cümlelerde kırmızı renkle yazılan isimlerin yerine gelecek sözcükleri tablodan bu-
lunuz. Sözcüğü yazınız. Robotun izlemesi gereken yolu belirtiniz.
bunları onu onları sizi şunu
onlar ben biz şunları
ben siz sen o
1. Kalemimi verir misin?
Onu 1® 2ª
2. Ben ve ablam pazardan elma aldık.
Biz 3® 1ª
3. Öğretmen Hasan ile Mehmet’i çağırdı.
Onları 2® 2ª Sizi 3® 2ª
4. Bu oyuncakları kim toplayacak?
Bunları 1® 2ª 1¬
5. Esma, Rana, Betül gelecek mi?
Onlar 1® 1ª
77
BECERİ TEMELLİ YENİ NESİL SORULAR 12. HAFTA
1. sana onlarla ben seni biz sizinle
Aşağıda cümlelerde sembollerle gösterilen boşluklar yukarıdaki adıllardan uygun
olanlarla doldurulacaktır.
• Hafta sonu .............................. göremeyince çok kaygılandım.
s
• Sen de .............................. birlikte mi hareket edeceksin?
l
• Bu konu hakkında .............................. bilgi paylaşmam mümkün değil.
n
• Onunla .............................. adeta bir elmanın iki yarısı gibiydik. H
H
s ➙
➙
n ➙
Şifre
l ➙
Bu sembollerin yerine getirilecek adıllar yandaki bulmacada yerlerine yerleş-
tirildiğinde oluşan şifre hangi seçenekteki gibi olur?
A. OBEZ B. SOBE C. AZİL
2. Hasan Öğretmen, Türkçe dersinde öğrendikleri ‘adın yerine kullanılan sözcükler’
konusunu pekiştimek amacıyla öğrencileriyle küçük bir oyun oynamaya karar veriyor.
Öğrencilerinden birer cümle kurmalarını ve kurdukları cümlelerin içinde mümkün
olan en çok sayıda adılı kullanmalarını istiyor. En çok adılı cümle içinde kullanan
öğrenciye kullandığı adıl sayısı kadar kalem hediye edeceğini söylüyor. İki dakikalık
süre sonunda öğrencilerin verdikleri yanıtları dinliyor. Sınıftaki öğrencilerden Şükran,
Sibel ve Erdi’nin kurdukları cümleler şu şekildedir:
O, yaptığımız Ne sen bunu O ve Suna, her
işten sana hiç görmezden sabah oradan
Sibel Erdi Şükran
söz etmedi mi? gelebilirsin ne okula yürüye-
de ben. rek geliyorlar.
Yukarıdaki öğrencilerden hangisi oyunda galip gelmiştir ve kaç kalem hediye
kazanmıştır?
A. Sibel ➙ 3 kalem B. Erdi ➙ 3 kalem C. Şükran ➙ 4 kalem
78
3. SINIF 13. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE OKUMA ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
GİZLİ BİR KANAL
Hakan da arkadaşları da çok he-
yecanlıydı. Bugün, Mimar Sinan’ın en
önemli eserlerinden biri olan Süleyma-
niye Külliyesi’ne gelmişlerdi. En çok da
Kağan heyecanlıydı. Çünkü o bir mimar
olmak istiyordu. Bu yüzden gelmeden
önce bu eser ile ilgili her türlü bilgiyi
öğrenmek için çalışmıştı. Şimdi de ilk
içeri giren Kağan oldu. Hemen etrafta
dolaşmaya başladı. Aysun onun bu du-
rumunu görünce çok şaşırdı:
— Kağan, neden içeri girmiyoruz? Neden dışarıda dolaşıyoruz?
— Çünkü gizli bir kanal arıyoruz.
Bu sırada Hakan da söze girdi:
— Gizli bir kanal mı?
— Gelmeden önce pek çok kitap okudum. Mimar Sinan, külliyeyi inşa etmeden önce büyük
bir kanal düzeneği yaptırmış. Bu kanallar binanın su almasını önlüyormuş. Yazdıklarına göre,
bu kanallarda biriken sular Haliç’e dökülüyormuş. Buradan Haliç’e kadar giden bir başka kanal
daha varmış.
Çocuklar çok şaşırmıştı. En çok da Aysun:
— Peki ama bu kanallar hala duruyor mu?
— Tabii ki duruyor. Bak! İşte burada!
Kağan eliyle bir taşı işaret etti. Çok geçmeden de yeniden konuştu:
— İşte bu taş bir kapaktır. Taşın altında kanal var. Ne kadar ilginç değil mi? Günümüzden
yüzlerce yıl önce böyle bir inşaat yapmışlar. Belki ben de bir gün Mimar Sinan gibi bir bina
inşa ederim.
Çocuklar uzun saatler dolaşıp bol bol resim çektiler. Kağan ne mi yaptı? O hala kanalın ne
kadar uzun olduğunu hesaplamaya çalışıyordu.
79
ANL AMA - YORUML AMA ETKİNLİĞİM 13. HAFTA
A. Soruları metne göre cevaplayınız. 5. Kağan’ın gösterdiği kapak neyden ya-
pılmış?
1. Kim mimar olmak istiyormuş? A. Tahta
A. Hakan B. Taş
B. Kağan C. Metal
C. Aysun
B. Bulmacada saklanmış sözcükleri bulu-
nuz.
2. Mimar Sinan’ın yaptığı kanallar ne işe
yarıyormuş? M İ M A R S
A. Binanın su almasını engelliyormuş. İ H Ğ T K İ
B. Binayı daha güzel gösteriyormuş.
C. Havayı temizliyormuş. N A Ö Ğ A N
Ş L B İ N A
A İ Ğ F A N
A Ç P T L A
3. Kağan, Süleymaniye’ye gelmeden önce T Ğ T P F G
ne yapmış?
A. Kitap okumuş.
B. Gezip dolaşmış.
C. Arkadaşları ile oyunlar oynamış.
4. Mimar Sinan, Süleymaniye Külliyesi’ni
ne zaman yapmış?
A. Yüzlerce yıl önce
B. Binlerce yıl önce
C. Yüzyıl önce
80
3. SINIF 13. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
VARLIKLARIN NİTELİKLERİNİ BİLDİREN SÖZCÜKLER
Varlıkların rengini, şeklini, durumunu ve sayısını belirten sözcüklere ön ad(sıfat) denir. Ön
adlar her zaman adlardan önce gelirler.
1. Aşağıdaki görsellere uygun ön adlar yazınız.
................................................. ev ................................................. elma ................................................. pasta
................................................ ev ................................................ elma ................................................ pasta
................................................ ev ................................................ elma ................................................ pasta
................................................ araba ............................................. şemsiye ................................................. elbise
................................................ araba ............................................. şemsiye ................................................ elbise
................................................ araba ............................................. şemsiye ................................................ elbise
2. Aşağıda verilen ön adların, adların hangi özelliğini (renk, şekil, durum, sayı) belirttiğini
karşılarına yazınız.
• kırmızı ayakkabı ➔ renk • on bir kalem ➔ sayı
• çalışkan öğrenci ➔ durum • kare masa ➔ şekil
• çilekli pasta ➔ durum • sarı yaprak ➔ renk
• üçgen saat ➔ şekil • yaramaz bebek ➔ durum
• taze ekmek ➔ durum • eski kitap ➔ durum
81
DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM 13. HAFTA
3. Aşağıdaki cümlelerdeki ön adların altını çizip kelimeyi karşısına yazınız.
• Bakkaldan kakaolu bisküvi aldım. ➔ kakaolu
• Kurnaz tilki kargayı yine kandırmış. ➔ kurnaz
• Bugün mavi kazağımı giyeceğim. ➔ mavi
• Küçük kız, koşarak yanımıza geldi. ➔ küçük
• Karşıdaki büyük evde oturuyoruz. ➔ büyük
• Bu akşam on beş problem çözeceğim. ➔ on beş
• Metehan uzun boylu bir çocuktur. ➔ uzun, bir
• Oya, kıvırcık saçlarına yeşil tokasını takmış. ➔ kıvırcık, yeşil
4. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere uygun ön adları yazınız.
siyah
• Kağan, ......................................pantolonunu giyerek okuluna gitti.
• ...................................... soruları bile kısa sürede çözebiliyorum.
Zor
• Marketten ......................................süt ile ...................................... bisküvi aldık.
bir kilo
beş
Mavi
• ...................................... çorabımın eşini bulamıyorum.
• Kardeşim ...................................... yaşına girecek.
on
• Bahçedeki ......................................güller mis gibi kokuyor.
kırmızı
82
3. SINIF 13. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE YENİ NESİLE HAZIRLIK Sınıfı: ......................................
Tabloda ismi niteleyen sözcüklere yer verilmiştir. Verilen görsellere uygun ön ad-
ların (sıfatların) konumlarını yazınız.
1 2 3 4 5
A mavi siyah kırmızı pembe beyaz
B eski yeni ekşi tatlı uzun
C iki üç dört beş bir
D üçgen kare yuvarlak taze dikdörtgen
83
BECERİ TEMELLİ YENİ NESİL SORULAR 13. HAFTA
1. Pamuk Prenses, zehirli elmayı yedikten sonra amansız bir hastalığa yakalandı. 7
cüceler prensesin amansız hastalıktan kurtulup uyanabilmesi için çareler arıyorlardı.
Bilge Prens’e danışıp ondan yardım istediler. Bilge Prens, Pamuk Prenses’in durumuna
baktı ve şu öneride bulundu:
“Şimdi size varlıkları çeşitli yönlerden niteleyen sözcüklerden oluşan bir tablo hazır-
layacağım. Eğer tablodaki 7 sözcüğün varlıkları hangi yönlerden nitelediğini doğru
biçimde tespit ederseniz prenses amansız hastalıktan kurtulacak.“
Bilge Prens derhal sözünü ettiği tabloyu hazırladı. Tablo şu şekildeydi:
Yedi Cüceler birlikte, kafa kafaya verip tabloyu incelediler ve tablodaki sözcük-
lerin varlıkları hangi yönden nitelediklerini doğru biçimde tespit ettiler. Bu sayede
Pamuk Prenses de hastalıktan kurtulup tekrardan sağlığına kavuştu.
Varlıkları Niteleyen Sözcükler Hangi Yönden
1 Zehirli elma ?
2 Yedi Cüceler ?
3 Mavi gökyüzü ?
4 Amansız hastalık ?
5 Beçinci Sözcük ?
6 Yuvarlak masa ?
7 Bilge Prens ?
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Yedi Cüceler’in doldurduğu tablo yer
almaktadır?
A. B. C.
Hangi Yönden Hangi Yönden Hangi Yönden
1 Durum 1 Şekil 1 Durum
2 Sayı 2 Sayı 2 Sayı
3 Durum 3 Durum 3 Renk
4 Şekil 4 Durum 4 Durum
5 Sıra 5 Sıra 5 Sıra
6 Şekil 6 Şekil 6 Şekil
7 Sıra 7 Sayı 7 Durum
84
3. SINIF 14. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE OKUMA ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
ULUĞ BEY
Timur’un torunu olan Uluğ Bey, dedesi gibi asker
olmayı tercih etmedi. Bunun yerine bilim ile ilgilenme-
ye karar verdi. Çocukluğundan beri gökyüzüne me-
raklıydı. Henüz dedesinin yanında ülke ülke dolaşırken
bir rasathane görmüştü. Yıkılmış olan bu rasathane
çok güzel bir tepenin üstündeydi. Buradan yıldızlar
gözleniyordu. Bu yüzden Uluğ Bey de yıldızları gözle-
mek istedi. Dedesi, onun bir komutan olmasını istiyordu.
Aradan geçen yıllar boyunca Uluğ Bey hep gökyüzü-
nü merak etti. Bir gün koskoca bir devlete lider oldu-
ğunda bile bu merakından vazgeçmedi. Bir süre sonra
da sadece bilim ile ilgilenmeye karar verdi. Liderliği
bile bu yüzden başka birine devretti.
Uluğ Bey kafasındaki rasathaneyi kurmak için dün-
yanın her yanındaki ünlü bilginleri ülkesine davet etti.
Sonra da devasa rasathaneyi kurmaya başladı. O kadar büyük makineler yapıldı ki halk bu ma-
kinelerin ne işe yaradığını bir türlü anlamıyordu. Bu makineler, yıldızları gözlemek için yapılmıştı.
Uluğ Bey, rasathanede geceler boyu çalıştı. Aylarca hiç durmadan gökyüzünü izledi. Çok
büyük bir amacı vardı. Bir gün yanındaki öğrencisi Ali Kuşçu’ya şöyle seslendi:
— Yıldızlar Kitabı yazmak istiyorum. Gökyüzündeki yıldızların hepsinin özelliklerini bu kitapta
toplamak istiyorum. Eğer bu işi bitiremezsem sen devam et. İşimizi yarım bırakma.
Aradan yıllar geçti. Uluğ Bey, Yıldızlar Kitabı’nın yazımına devam etti. Sonra aniden hayatını
kaybetti. Rasathane de yıkıldı. O günden sonra hiç gökyüzüne bakamadı. Şimdi orada sadece
boş bir tepe bulunuyor.
Peki Yıldızlar Kitabı’na ne mi oldu? Ali Kuşçu kitabı sakladı. Sonra da kitabı İstanbul’a getirdi.
Burada bir rasathane kurup çalışmalara devam etti. Yıldızlar Kitabı, uzun yıllar gök bilimcilere
kaynak oldu. Uluğ Bey de amacına ulaşmış oldu.
85
ANL AMA - YORUML AMA ETKİNLİĞİM 14. HAFTA
A. Soruları metne göre cevaplayınız. 5. Yıldızlar Kitabı’nı kim saklamış?
A. Ali Kuşçu
1. Dedesi, kimin bir komutan olmasını isti- B. Timur
yormuş? C. Uluğ Bey
A. Timur’un
B. Uluğ Bey’in B. Olayları baştan sonra doğru sıralayalım.
C. Ali Kuşçu’nun Birden başlayarak numaralandıralım.
9 Ali Kuşçu’nun kitabı saklaması.
2. Uluğ Bey’in çocukken gördüğü rasat-
hane nasıl bir tepenin üstündeymiş? 6 Uluğ Bey’in Yıldızlar Kitabı’nı yazmaya
A. Yıkılmış başlaması.
B. Yepyeni
C. Güzel 4 Rasathane için büyük makinelerin inşa
edilmesi.
3. Rasathanede ne yapılırmış? 5 Rasathanenin çalışmaya başlaması.
A. Makine inşa edilirmiş.
B. İnşaat malzemesi üretilirmiş. 2 Uluğ Bey’in liderliği bir başkasına devret-
C. Gökyüzü izlenirmiş. mesi.
4. Uluğ Bey’in yaptığı iş, hangi işe benze- 10 Yıldızlar Kitabı’nın İstanbul’a gelmesi.
mektedir?
A. 7 Uluğ Bey’in hayatını kaybetmesi.
3 Uluğ Bey’in ülkesine dünyadan bilginler
B. çağırması.
1 Uluğ Bey’in çocukken bir rasathane gör-
C. mesi.
8 Rasathanenin yıkılması.
86
3. SINIF 14. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
DEYİMLER
Genellikle gerçek anlamından farklı bir anlamda kullanılan, kendine özgü anlam taşıyan
kalıplaşmış söz gruplarına deyim denir. Deyimler en az iki sözcükten oluşur.
1. Aşağıdaki görsellere uygun deyimi işaretleyip cümle içinde kullanınız.
Kulak kesilmek Sır tutmak
✔ Karnı zil çalmak Baltayı taşa vurmak
Etekleri tutuşmak ✔ İki gözü iki çeşme
ağlamak
Cümle: .................................................................................... Cümle: ....................................................................................
........................................................................................................ ........................................................................................................
Göz gezdirmek ✔ Çene çalmak
Kafa tutmak Ateşle oynamak
✔ Ayağı yerden ke- Kulak kabartmak
silmek
Cümle: .................................................................................... Cümle: ....................................................................................
........................................................................................................ ........................................................................................................
2. Aşağıdaki deyimleri anlamlarıyla eşleştiriniz.
1 Buluttan nem kapmak. ..... 3 Önem vermemek, beğenmemek.
2 Kulağına küpe olmak ..... 4 Çok korkmak.
3 Burun kıvırmak ..... 2 Başına gelen kötü bir işten ders çıkarmak.
4 Ödü patlamak ..... 1 Çok alıngan olmak.
87
DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM 14. HAFTA
3. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Deyimlerin altını çizip, deyim kullanılan cümlelerin
kutusunu boyayınız.
Yaz tatilini dört gözle bekliyordu.
Bahçede, babamla sohbet ettik.
Annesini ikna etmek için çok dil döktü.
Parka gidemeyince çok üzüldü.
Kadın ailesi için saçını süpürge etmiş.
Ali okuldan gelirken karnı zil çalıyordu.
4. Aşağıdaki cümleleri uygun deyimlerle tamamlayınız.
göz kulak olmak kulak asmamak yük olmak
ağzı açık kalmak burun kıvırmak kök salmak
• Dedem kimseye ....................................................................................... istemiyor.
yük olmak
• Annesinin sözlerine hiç ....................................................................................... .
kulak asmıyordu
ağzı açık kaldı
• Duydukları karşısında ....................................................................................... .
burun kıvırdı
• Ece gelen hediyeye ....................................................................................... .
göz kulak oldu
• Engin parkta kardeşine ....................................................................................... .
kök saldı
• Dedem Erzurum’dan gelip, İstanbul’a ....................................................................................... .
88
3. SINIF 14. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE YENİ NESİLE HAZIRLIK Sınıfı: ......................................
Resfebelerle verilen deyimleri bulup anlamlarını araştırınız.
1. NI ÇM
KARNI ZİL ÇALMAK
Anlamı:
2.
X
ÜSTÜNE TUZ BİBER EKMEK
Anlamı:
RM İ
3.
ÇAM DEVİRMEK
Anlamı:
89
BECERİ TEMELLİ YENİ NESİL SORULAR 14. HAFTA
1. Eymen, deyimler konusunda öğretmeninin söylediği sözü anımsadı. Öğretmen duyu or-
ganlarıyla alakalı, içinde duyu organlarının geçtiği deyimlerin hayli fazla olduğunu söy-
lemişti. Eymen bu bilgiyle alakalı olarak ‘Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü’nden işitme
duyu organı olan kulakla alakalı deyimleri araştırmaya koyuldu. Dört tane deyim oldukça
ilgisini çekti. Bu dört deyimi ve anlamlarını karışık olarak şu şekilde defterine not etti:
1 Kulak kabartmak Bir şeyi duymazdan gelmek.
2 Kulak asmamak. Başa gelen durumdan alınan dersi hiç unutmamak.
3 Kulak tıkama. Belli etmemeye çalışarak dinlemek.
4 Kulağına küpe olmak. Önem vermemek, umursamamak.
Eymen, daha sonra bu numaralandırdığı deyimleri anlamlarıyla aynı renge bo-
yamaya karar verdi. Boyama işlemini bitirdiğinde baştaki deyimlerin görünümü
hangi seçenekteki gibi olacaktır?
A. B. C.
2.
yüreği ezilmek küçük dilini yutmak
eli ayağına dolanmak fareler cirit atmak
kabak tadı vermek pabucu dama atmak
Murat öğretmen, tahtaya deyimlerle ilgili yukarıdaki tabloyu astı. Öğrencilerinden
renklerine göre seçim yapmalarını istedi. Seçilen deyimlerin anlamları üzerinde ör-
nekler vererek konuştular ve bu sayede deyimlerin anlamlarını öğrenmeye çalıştılar.
4 öğrenci seçim yaptıktan sonra Murat Öğretmen, tabloda kalan son iki deyimin de
“çok şaşırmak“ anlamına geldiğini fark etti.
Buna göre tabloda sona kalan iki deyime ait görünüm hangi seçenekteki gibi
olur?
A. B. C.
90
3. SINIF 15. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE OKUMA ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
DEDEMİN ÖYKÜSÜ
Hakan erkenden kalkmıştı. Hemen
mutfağa koştu. Karnı çok acıkmıştı.
Mutfağa girdiğinde çok şaşırdı. Tam
karşısında dedesi duruyordu. Hakan
hemen dedesinin boynuna atladı. Ona
sıkı sıkı sarıldı. Dedesini çok özlemişti.
Dedesi çok uzakta yaşıyordu. Oraya
gitmek arabayla bile neredeyse on
saat sürüyordu. Bu yüzden tatilden
tatile dedesini görebiliyordu. Oysaki
şimdi tam karşısındaydı. Hemen ona
seslendi:
— Dede, neden aramadın? Geleceğini neden söylemedin?
— Hep sen mi sürpriz yapacaksın? Bu kez de ben yaptım. Neler getirdim neler!
Hakan hemen masanın üstündekilere baktı. Dedesi onun için meyveler getirmişti. Tabii Ha-
kan’ın merak ettiği başka şeyler de vardı:
— Dede, Şanslı nasıl? Peki Sarıkız iyi mi? Tabii bizim İnatçı’yı da merak ediyorum. Hadi,
hepsini anlat!
Dedesi hemen konuşmaya başladı:
— Sarıkız, her gün süt veriyor. Bol bol da saman yiyor. Şanslı çok büyüdü. Havlaması diğer
köyden duyuluyor. Tabii İnatçı da durmadan inat ediyor. Bir keçiden de bu beklenir.
Hakan bu arada kahvaltıyı bile unutmuştu. Annesi hemen ona seslendi:
— Hakan, kahvaltıya başlamalısın. Dedeni görünce yemeği de unuttun.
Bu sırada babası da Hakan’a çay verdi. Hep birlikte kahvaltı yapıp sohbet ettiler. Sonra
da dedesinin getirdiği meyveleri yediler. Kayısılar, elmalar, üzümler, erikler o kadar tazeydi ki
Hakan hepsinden de yedi. Kahvaltı bitince de bahçeye çıkıp oyunlar oynadılar. Hakan sürekli
olarak çiftlikteki hayvanları soruyordu. Onları çok merak ediyordu. Onların yanına gidene kadar
da merak edecekti. Şimdilik onların ne yaptıklarını dedesinin öykülerinden dinleyebilecekti.
91
ANL AMA - YORUML AMA ETKİNLİĞİM 15. HAFTA
A. Soruları metne göre cevaplayınız. 5. Dedesinin getirdiği meyveler arasında
hangisi yokmuş?
1. Hakan mutfağa gidince karşısına kim A. Muz
çıkmış? B. Elma
A. Annesi C. Kayısı
B. Dedesi
C. Babası B. Aşağıdaki cümleleri okuyalım. Doğruy-
sa “D“ harfinin altındaki kutuyu, yanlış-
2. Hakan, dedesini görünce ne yapmış? sa “Y“ harfinin altındaki kutuyu işaret-
A. Çok şaşırmış. leyiniz
B. Sıkı sıkı sarılmış.
C. Boynuna atlamış. D Y Cümle
Hakan’ın babası çok uzakta yaşı-
✔
3. Dedesi, Hakan’a ne getirmiş? yormuş. .
A. Hakan, dedesini görünce boynuna
✔
atlamış.
B. ✔ Sarıkız bir keçiymiş.
SÜT
✔ İnatçı saman yiyormuş.
C.
✔ Şanslı bir köpekmiş.
Hakan’a kahvaltısını annesi hatır-
✔
4. Sarıkız hangisi olabilir? latmış.
A. ✔ Hakan’a çayı babası vermiş.
Kahvaltıdan sonra bahçeye çık-
✔ mışlar.
B.
✔ Dedesi erik,elma,kayısı getirmiş.
Hakan, çiftlikteki hayvanları çok
✔ merak ediyormuş.
C.
Dedesinin oturduğu yer, Hakanla-
✔ ra çok yakınmış.
92
3. SINIF 15. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
ATASÖZLERİ
Atalarımızın uzun deneyim ve gözlemleri sonucunda ortaya çıkan kısa, özlü, eğitici ve
öğretici kalıplaşmış sözlere atasözü denir.
1. Aşağıda anlamı verilen atasözlerini eşleştiriniz.
Büyük ve sorumlu işlerin başında bu-
1 lunanların tasaları da ona göre büyük 3 Dost acı söyler.
olur.
Kötü gününde yanında olan gerçek
2 1 Büyük başın derdi büyük olur.
dosttur.
Gerçek dost kusurlarımızı söyleyendir.
3 Bu sözler bize acı gelir ama kendimizi 5 Az veren candan, çok veren maldan.
düzeltmemiz için gereklidir.
En ufak bir işte bile sosyal yardım-
4 2 Dost kara günde belli olur.
laşma önemlidir.
Armağanın azı çoğu olmaz. Önemli
5 4 Komşu komşunun külüne muhtaçtır.
olan içtenlikle verilmiş olmasıdır.
2. Aşağıdaki atasözlerinin kutusunu kırmızıya , deyimlerin kutusunu maviye boyayınız.
Ağaç yaşken eğilir.
Ağzında bakla ıslanmamak.
Sakla samanı gelir zamanı.
Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
Bir elin nesi var, iki elin sesi var.
93
DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM 15. HAFTA
3. Aşağıda sözcükleri karışık olarak verilmiş atasözlerini yazınız.
• düşen / yılana / denize / sarılır
• Denize düşen yılana sarılır
• gelir / başına / komşuna / gülme
• Gülme komşuna gelir başına
• ne / biçersin / ekersen / onu
• Ne ekersen onu biçersin
• baka / kararır / üzüm / baka / üzüme
• Üzüm üzüme baka baka kararır
• bağ / bakmazsan / dağ / olur / bakarsan
• Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur
4. Aşağıda yarım bırakılan atasözlerini eşleştirerek tamamlayınız.
1 Davulun sesi 3 yorganına göre uzat.
2 Öfkeyle kalkan 5 fırtına biçer
3 Ayağını 1 uzaktan hoş gelir.
4 Güvenme varlığa 4 düşersin darlığa
5 Rüzgar eken 2 zararla oturur.
6 Yalancının mumu 6 yatsıya kadar yanar.
94
3. SINIF 15. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE YENİ NESİLE HAZIRLIK Sınıfı: ......................................
1. Yarım kalan atasözlerini tamamlamak için hangi komutu takip etmeliyiz.
Sakla samanı kara gün
içindir.
1® 6¯ 4®
Bir elin nesi var
doğar.
2® 2¯ 3®
Yazın başı pişenin
iki elin sesi
var.
3® 4¯ 2®
Ak akçe
gelir zamanı
4® 6ª 1®
El elden
kışın aşı pişer
1® 2¯ 4®
Birlikten kuvvet
üstündür
2® 8ª 3®
95
BECERİ TEMELLİ YENİ NESİL SORULAR 15. HAFTA
1. Merhaba çocuklar. Bugün size
kısa bir öykü anlatmak istiyorum.
Akılsız Çomar’ın öyküsünü...
Yasemin Hanım, derse bu sözlerle girdi ve şu kısa öyküyü anlattı:
“Çomar, kocaman bir kemik parçası bulmuştu. Sevinçle kulübesine gidiyordu. Kulübeye
gitmek için bir dereden geçmesi gerekiyordu. Derenin kıyısına geldi. Suya baktı. Orada
kendi görüntüsünü ve ağzındaki kemiği gördü. Bunun başka bir köpek olduğunu sandı.
Onun ağzındaki kemiği de almak için ağzını açtı. Ağzını açınca ağzındaki kemik suya
düştü, kayboldu.“
Öyküyü bitirdiğinde öğrencilerine bu öyküde verilmek istenen mesaja uygun
olarak hangi atasözünün kullanılabileceğini sordu. Hangi öğrenci bu öyküde
anlatılmak istenene uygun bir atasözünü dile getirmemiştir?
A. B. C.
Aza kanaat et- Dimyat’a pirince Açın karnı doyar,
meyen çoğu bu- giderken evdeki gözü doymaz.
lamaz. bulgurdan olmak..
2. Akif Öğretmen sınıfa elinde bir kavanozla geldi. Kavanozun içindeki kâğıtlarda çeşitli
atasözlerinin bulunduğunu belirtti. Öğrencilerden birkaçını yanına çağırıp sırayla kava-
nozdan birer kâğıt çekmelerini ve kâğıtta yazan atasözünün üzerinde düşünmelerini iste-
di. Daha sonra kâğıtta yazan atasözlerinden hangisinin “öfke ile yapılan işler sonucunda
genellikle zarar görme ihtimalinin bulunduğu“ ile ilgili nasihat ettiğini bulmalarını istedi.
Hangi öğrencinin kavanozdan çektiği kâğıtta yazan atasözü öğretmenin sözünü
ettiği nasihati verir niteliktedir?
A. B. C.
Keskin sirke kü- Abanın kıymeti Ağaç ne kadar
püne zarar. yağmurda bilinir. uzasa göğe er-
mez.
96
3. SINIF 16. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE OKUMA ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
DEV BİR HEYKEL
Kağan çok heyecanlıydı. En çok görmek is-
tediği yere gelmişti. Hakan ve Aysun da yanın-
daydı. Hep birlikte Hatay’a gelmişlerdi. Hatay’ın
lezzetli yemeklerinden bolca yiyip künefesinin
de tadına bakmışlardı. Yemekten hemen sonra
da müzeye gelmişlerdi. Bu müze çok büyüktü.
Binası kocamandı. İçinde de çok değerli eserler
bulunuyordu. Dünyanın her yerinden bu eserleri
görmek için gelenler vardı. Zaten Kağan da bu
yüzden burayı çok merak etmişti. İçeri girdikle-
rinde ilk konuşan da o oldu:
— Çocuklar burada çok sayıda mozaik var.
Yakın zamanda dünyadaki en büyük mozaik mü-
zesi burası olacakmış. Birçok eser henüz sergi-
lenmemiş. Şimdi en meşhur eserin yanına gide-
lim. Beni izleyin!
Kağan birden koşunca çocuklar da onun peşinden koştular. Sonra birden durdular. Neden mi
durdular? Çünkü karşılarına kocaman bir heykel çıkmıştı. Tam da müzenin orta yerinde duruyor-
du. Kağan, arkadaşlarının bu halini görünce hemen onlara seslendi:
— Size demiştim. İşte en meşhur eser, Kral 2. Şuppi heykeli. Aslında ismi çok uzun ama ben
biraz kısalttım. Kendisi Hitit kralıdır. Hititler, Anadolu’da yaşamış çok önemli bir medeniyettir.
Biliyor musunuz, bu heykeli bir yol çalışması sırasında bulmuşlar. Boyu 1.5 metre, ağırlığı da 1.5
tonmuş. Sırtında da kralın tam ismi yazıyor. Ne kadar da ilginç....
Üçü de heykeli inceleyip bilgi aldılar. Sonra da bütün müzeyi gezdiler. Hatay’ı da müzeyi de
çok sevdiler.
97
ANL AMA - YORUML AMA ETKİNLİĞİM 16. HAFTA
A. Soruları metne göre cevaplayınız. B. Kelimeleri, anlamlarıyla eşleştiriniz.
1. Hatay’ı en çok görmek isteyen kimmiş? 1 Mozaik
A. Hakan 2 Müze
B. Kağan 3 Heykel
C. Aysun 4 Ton
5 Künefe
2. Müze binası hangisine daha çok benze- 6 Meşhur
yebilir? 7 Medeniyet
A. B.
3 Taş, tunç, bakır, kil, alçı vb. maddeler-
den yontularak, kalıba dökülerek veya
yoğrulup pişirilerek biçimlendirilen eser,
C. yontu, statü
5 Sıcak yenilen bir tür peynirli tel kadayıf.
3. Tam da müzenin orta yerinde ne gör- 7 Uygarlık
müşler?
A. Bina 1 Türlü renklerde, küçük küp biçiminde
B. Heykel mermer, taş veya pişmiş toprak parça-
C. Mozaik larının yan yana getirilmesiyle yapılan
resim ve bezeme işi.
4. Hangisi bir kral ismiymiş?
A. Hatay 4 Bin kilogramlık ağırlık birimi.
B. Hitit
C. Şuppi 2 Sanat ve bilim eserlerinin veya sanat
ve bilime yarayan nesnelerin saklandığı,
5. Heykelin sırtında ne yazıyormuş? halka gösterilmek için sergilendiği yer
A. Boyu veya yapı
B. Ağırlığı
C. İsmi 6 Ünlü, tanınmış, herkesçe bilinen,
98
3. SINIF 16. HAFTA Adı: ............................................
Soyadı: ...................................
TÜRK ÇE DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM Sınıfı: ......................................
CÜMLE BİLGİSİ
Bir duyguyu, bir düşünceyi, bir dileği, bir haberi, bir isteği tam olarak anlatmaya yara-
yan kelime dizisine cümle (tümce) denir. Cümle en az bir kelimeden oluşur.
• Gideceğim. • Okula gideceğim. • Yarın okula gideceğim.
1. Aşağıdakilerden cümle olanları işaretleyiniz.
✔ Başarmak için çalışmalıyım Sabah kahvaltı
Bu sabah saat sekiz ✔ Tavuklara yem verdim
✔ Az konuşup çok dinlemeli ✔ Okuyorum
✔ Fotoğraf çekmek istemiyorum Kitaplarımı çantama
2. Aşağıdaki cümlelerin sözcük sayılarını kutucuklara yazınız.
• Parka gidemediğim için çok üzüldüm. 5
• Süt içmek kemikleri güçlendirir. 4
• Ağaçtan erik topladık. 3
• Yeni aldığın mor eteği çok beğendim. 6
• Topladık. 1
3. Aşağıda kelime sayısı verilen cümleler yazınız.
1
3
5
6
99
DİLBİLGİSİ ETKİNLİĞİM 16. HAFTA
CÜMLE OLUŞTURMA
1. Aşağıdaki sözcük gruplarını tamamlayıp anlamlı cümleler oluşturunuz.
• Her yemekten sonra dişlerimi fırçalarım.
• Gereksiz yanan lambaları söndürün.
• Annem yemek yapmış.
• Yeşil ışıkta geçiniz.
• Dün sınıfta şiir okudum.
• Bahçedeki güller açmış.
2. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümlenin neyi ifade ettiğini yanına yazınız. (duygu,
düşünce, haber, dilek, istek ...)
• Akşam bize gelsene. ➔ istek
• Hayvanları çok seviyorum. ➔ duygu
• Ali bugün okula gitmedi. ➔ haber
• Akşam sinemaya gidelim. ➔ istek
• Dışarda kar yağıyor. ➔ haber
• Sınavda çok heyecanlandım. ➔ duygu
• Haydi birlikte oynayalım. ➔ istek
100
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search