g]kfn ;/sf/, lzIff dGqfno, kf7o\ j|md ljsf; s]Gb,|
;fgf]l7dL, eQmk'/åf/f :jLst[ kf7o\ k':ts
gek] ffniLff au}rF f
#sIff
nv] g tyf ;Dkfbg
k|f= 8f= jm' df/k;| fb sfO] /fnf
cgk' df /U] dL
rf?ef l3ld/]
l;Dkmf]gL klAns];g kf| = ln=
sf7df8fF,} g]kfn
Web : www.symphonypub.com
E-mail : [email protected]
gfd M ============================================
sIff M ================= /f]n g=+ M =============
ljifo lzIfs M ================================
ljBfno M ====================================
k':ts M gk] fnL efiff auF}rf sIff #
nv] g tyf ;Dkfbg M k|f= 8f= s'df/k|;fb sf]O/fnf
cgk' df /]UdL
rf?ef l3ld/]
;:+ s/0f M ky| d @)&@, låtLo @)&#, t[tLo @)&$
;jf{lwsf/ M k|sfzsdf
cfj/0f M /fhg dxhg{
lrqf°g M of]uz] dxh{g
Zofdf /Dtn]
u|flkms M /fhg dxh{g
ks| fzs M l;Dkmfg] L klAns;] g kf| = ln=
db' 0| f M sf7df8f“}, g]kfn
ISBN 978-9937-659-07-9
xfdf| ] egfO
g]kfnL efiff au}Frf sIff Psb]lv ;ft;Ddsf ljBfyL{x¿nfO{ g]kfnL efiff
lzIf0f u/fpg] p2]Zon] tof/ kfl/Psf kf7\ok:' tsx¿sf] zª[ v\ nf xf ] . dfte[ fiff
tyf dfWod efiffsf ¿kdf gk] fnL efiff k|ofu] ug{] ljBfyL{x¿sf] eflifs ;Lk
-;'gfO, af]nfO, k9fO / nv] fO_ clejl[ 4 ug{ ck]lIft ;xof]u k¥' ofpg] 5
eGg] ckI] ffn] o;nfO{ tbg'sn" agfpg] ko| Tg ul/Psf] 5 . o;df /flvPsf
kf7o\ ;fduL| sf] ljifoj:t' / ltgsf] ljGof; ljBfyL{x¿sf] pd]/, dgfl] j1fg,
jftfj/0f / k"j1{ fgsf] Vofn /fv/] ul/Psf] 5 . ;fy} k':tsnfO{ ;s];Dd
;d;fdlos, afnf]kofu] L / ke| fjsf/L agfpg] k|of; klg ul/Psf] 5 . o;y{
o;n] ljBfno txdf g]kfnL efiff lzIf0f u/fpg cfwf/et" lzIf0f ;fdu|Lsf]
sfd ug{] 5 eGg] xfdLnfO{ k"0f{ ljZjf; 5 .
k|:t't k':tsdf efiff lzIf0fsf d"n dfGotfnfO{ oyfl] rt cfTd;ft\ ub{}
;s;] Dd dgf/] ~hgk"0f{ l;sfO lqmofsnfk u/fpg] vfnsf ;fdu|L /flvPsf] 5 .
kf7o\ j:ts' f] 5gf6} ubf{ cGt/ljifofTdstf, ljwfut / If]qut ;Gt'ngnfO{
Wofg lbOPsf] 5 . kf7\ok':tsnfO{ g]kfnsf] ;fdflhs ;f:+ sl[ ts kl/bZ[ o ;d]6L
;s;] Dd ;dfjz] L agfOPsf] 5 ;fy} /fli6o« tyf g}lts dN" o / dfGotfnfO{
;d]t ljz]if dxŒj lbOPsf] 5 .
cGTodf, xfdf| ] k|of;nfO{ aU] n} dxŒj / :yfg lbP/ :jLsf/ ug]{ ljBfno, lzIfs,
cleefjs Pjd\ ljBfyL{x¿kl| t cfef/ JoQm ub{} xfdL k':tsaf/] plrt ;Nnfx
/ ;'emfpsf] ckI] ff ub5{ f }F . oxfxF ¿sf] cd"No ;e' mfp xfd|f nflu dfu{bzg{
xg' ]5 .
k|:t't k':tsdf ;dfj]z ul/Psf kf7\o;fduL| sf /rgfsf/x¿, k:' ts tof/ kfg{]
qmddf ;Nnfx, ;e' mfp / xf};nf lbgx' g' ] kf| = 8f= /fdrGb| nD;fn, 8f=
gf/fo0fk|;fb u8\tfn} f / ;ldn{ f dxhg{ tyf ;fduL| ;Íng ug{ ;xofu] ug{]
;ad} f ljzi] f wGojfb 1fkg ub5{ fF } .
l;sfOnfO{ cem ke| fjsf/L agfpgsf lglDt yk lqmofsnfk / ;Gbe{ ;fdu|Lx¿
o; klAns];gsf] j]a;fO6 www.symphonypub.com df klg /flvPsf 5g \ .
n]vs tyf ;Dkfbs
/fli6«o uLt
ljifo ;"rL
PsfO zLifs{ ljwf k]h
^
xfdL ltd|} 5f/] f5f/] L -sljtf_ &
PsfO ! ;fx;L aGgk' 5{ *
@)
kf7 ! ;fx;L bLks -syf_
@!
PsfO @ Ct'x¿
@(
kf7 ! z/b\ -sljtf_ $!
kf7 @ jiff{ Ct ' -lgaGw_ $@
%$
PsfO # ;/+ If0f u/f}F
%%
kf7 ! kfgLsf] ;/+ If0f -;j+ fb_
^)
PsfO $ ;+:sf/ / ;+:s[lt &@
kf7 ! cfdf -sljtf_ &#
*$
kf7 @ gfu/fhsf] ef]6f ] -syf_
*%
PsfO % 1fg
(!
kf7 ! lstfa -lgaGw_ !)!
PsfO ^ /fi6« / /fli6«otf !)@
!!#
kf7 ! gk/fF} eodf -sljtf_
!!$
kf7 @ ;u/dfyf cf/f]xL t]Dafl5/L -hLjgL_
!@)
PsfO & st{Jo !@*
kf7 ! >j0fs'df/ -lrqsyf_ !@(
!$)
PsfO * ks| f]k
!$!
kf7 ! e"sDk -sljtf_
!$&
kf7 @ ;fyLnfO{ lr7L -lr7L_ !%%
!%&
PsfO ( jftfj/0f
kf7 ! nfebfos uf]sL -syf_
PsfO !) oftfoftsf ;fwgx¿
kf7 ! 3f8] f -sljtf_
kf7 @ ;fOsn -lgaGw_
ax'd'vL k|ltefsf] l;4fGtdf cfwfl/t lj|mofsnfk
lj:tt[ ljifo ;"rL
xfdL ltd|} – z}nG] bk' |sfz g]kfn
5f]/f5f]/L
O{Zj/ Û cfpm, xft ;dfpm
pRr 1fgsf] wf/ lknfpm Û
u5f}+{ xfdL ltd}| Wofg
a9b\ } hfcf];\ xfdf| ] 1fg Û
af]N5fF} xfdL dL7f] af]nL
7"nf] aGg] OR5f 5 ef]ln Û
xfdf| ] OR5f k"0f{} xfn] f
ofU] o aGg] 5 xfdf| ] rfn] f Û
xfdL ltd|} 5f/] f5f]/L
u5f}{F Wofg xft oL hf]8L Û
afns xfdL dv" {} hfgL
1fg b]pm x] O{Zj/ Û bfgL Û
1fg} kfO{ v'a /dfO{
a:5f}F xfdL b]z ;hfO{ Û
rlDs/xG5f}F tf/f aGb}
dgdf ltd|} gfd 5 eGb} Û
!PsfO ;fx;L aGgk' 5{ efiff au} Frf – #
cfvF L‰ofn
lrqdf s] b]Vof} < eg M
7
!kf7 ;fx;L bLks
– dl0fj|md/fh zdf{
6ggg=======.
/Gs/] 3G6L aHof ] . sf7] f sf7] faf6 ;fgf7n" f ljBfyLx{ ¿ xn" ub{} aflx/
bfl} 8P . ;a} ljBfyL{ ;nxsf] ufn] f] emF} vfhf vfg] 7fplF t/
x?' ? lg:s ] .
efiff aur} F f – # bLks ;ae} Gbf kl5 a;} fvLdf e'mNb}
aflx/ lgl:sof ] . pm a;} fvL 6o\ fs6\ofs
ahfb}{ wf/flg/ k'Uof] / cfk"mn] NofPsf]
vfhf vfof ] . p;n] cFh'nL yfk/]
wf/fdf 6Gg kfgL vfof] . cfˆgf
;fyLx¿ sxfF 5g\ eg]/ otfplt x]¥of ] .
p;sf ;fyLx¿ k/ rf/} df Sof/d
vN] b} lyP .
p;nfO{ klg Sof/d v]nf}Fvn] fF} nfUof] .
pm l56f]l56f] a};fvL rfn]/ ToxLF
kU' of] . p;n] eGof], æd klg Sof/d vN] 5' .Æ
zAb / c {y ;nx – afnL vfP/ phf8 kfg]{ ls/f ]
a};fvL – sfvLdf Rofk]/ 6S] g] n¶L
8
wL/hn] lvNnL p8fpFb} eGof,] ænf} x]/, bLks klg Sof/d vN] g]
/] ÛÆ ;a} unNn xf;F ], t/ xfF;f]sf] jf:tf gu/L bLksn] eGof], æxf,]
d klg v]N5' ÛÆ
/f]zgn] lh:Sofof] æoxfF a9L lsrlsr gu/\ Û hf g pM ToxfF
s]6Lx¿;Fu vn] \ .Æ ;a} km] l/ unNn xfF;] .
bLksn] b/f] :j/df eGof,] ægfO,F d oxLF ltdLx¿;Fu vN] 5 ' .Æ
æklxnf uP/ v'§f] 7Ls kf//] cfOh, clg xfdL;uF v]n\Æ wL/hn]
p;nfO{ hf8] n] wsl] nlbof] .
bLkssf xftaf6 Pp6f a};fvL otf / csf]{ kv,{ ;fr] / eg M
ptf pl5l§of] . p;n] cfkm" nfO{ ;dfNg ca bLksn] s] unf{ <
;s]g . pm rf/ xft k/ /xs] f] lxnfsf] vf8ndf k¥of ] . p;sf] lhp
/ n'uf lxnfdf dl' 5of ] . pm ?g yfNof ] .
zAb / c {y
efiff a }u Frf – #
:j/ – cfjfh
vf8n – vfN6f]
9
efiff aur} F f – # p;sf ;fyLx¿ vN] g 5f8] L bf8} /] cfP / vf8nsf jl/kl/ pleP/
yk8L lk6\b} p;nfO{ lh:SofP .
zAb / c {y/f]zgn] eGof], æP bLks,] Sof/d v]Ng] xf]Og <Æ
wL/hn] eGof,] ævN] g] eP em§ cfOh ÛÆ
xl/n] eGof], æcfxf Û d'vdf lxnf] nfu/] bLks] Sof /fdf| ] b]lvPsf] ÛÆ
k|zfGtn] eGof], ælxnfdf Eofut' f] ;dft\ g Û Eofut' f] ÛÆ
bLksn] w?' w'? /mbF } vf8naf6 lgl:sg] sf]l;; ul//Xof ] .
6ggg=========.
km] l/ /Gs]/ 3G6L aHof] . vfhf vfg] ;do ;lsPsf] x'Fbf ;a}
ljBfyL{ sIfflt/ v'?/{ bfl} 8P .
bLks vf8ndf g} lyof ] . pm cf;F ' k5' b\ } vf8naf6 aflx/ lgl:sof] .
pm ;a}eGbf kl5 sIffdf k'Uof] . pm ;ae} Gbf kl5Nnf] a]Grdf uP/
a:of] .
æ;k{ ÛÆ PSsf;L wL/h cŒfflnP/ s/fPsf] cfjfhn] sIffsf7] f yls{of] .
;a} ljBfyL{sf cfFvf d'G6f] p7fP/ 9f]sf 5]s]/ a;s] f] sfnf,] df6] f] /
nfdf] ;kd{ fly k/ ] . ;a} 8/fP/ s/fpFb} aG] r / 8:] sdfly plSnP .
;asf ;a ;ftf] uP/ kxFn] f / km' ;|f eP .
bLks a};fvLsf] e/df cufl8 a9\of] / lg8/ eP/ ;ks{ f] ;fd'Gg]
k'Uof] . cfˆgf cufl8 a};fvL b]v]/ ;kn{ ] l/;fP/ …ˆjfFÚ u¥of] /
;ftf] – xf;] r]tgf
lg8/ – g8/fpg], ;fx;L
10
8/fof ] . ;k{n] la:tf/} dG' 6f] p7fof] . bLksn] bfofF xftsf] a};fvL
;ks{ f cufl8 grfof] / ePe/sf] an nufO{ a;] /L eO' dF f ahf¥of] .
a};fvL hf8] n] ahfl/Psf] x'Fbf ;k{ t;/{] km/Ss kmls{of ] . ;k{
;nanfpbF } aflx/ lgl:sof] .
;k;{ uF tl;{Psf ljBfyL{n] nfdf] ;f; k]m/] . pgLx¿ bLkssf] ;fx;
b]v/] tLg 5Ss k/ ] . pgLx¿ 6fpsf] lgx'¥ofP/ bLkssf 5p] df cfP .
p;;Fu g/fd|f] Jojxf/ u/]sfdf dfkmL dfu ] .
bLksn] …;a}nfO{ dfkm u/ÚF] eGof] . of] ;G' gf;fy ;a}n] p;nfO{ h?' Ss
sfFwdf af]s] clg sIffsIffdf 8n' fP . cfˆgf] al' 4 / ;fx;n] bLks
;as} f] Kof/f] eof ] .
;fx; – cfF6, sl7g sfd ug{ ;Sg] Ifdtf
11
zAb / c {y
efiff a }u Frf – #
z4' pRrf/0f Jojxf/ Sof/d
sfFw cQflnP/
lbPsf zAb ;'g / eg M
cFh'nL xf;F f] a;} fvL
Eofu'tf] Kof/f] ;nanfpFb}
efiff aur} F f – # afw] / cleJolQm
!= s;n] egs] f] xf] < nv] .
s= ;fyL xf,] d klg Sof/d vN] g ] .
v= nf} x]/, bLks klg Sof/d vN] g] /] Û
u= hf p M ToxfF uP/ s]6Lx¿;uF v]n\ Û
@= kf7sf cfwf/df vfnL 7fpF e/ M
s_ bLks a;} fvLdf em' Nb} =========================== lgl:sof ] .
v_ wL/hn] ============================ nfO{ wsl] nlbof] .
u_ bLks ;a}eGbf kl5 ========================= df k'Uof ] .
3_ ;k{;Fu tl;P{ sf ========================= x¿n] nfdf] ;f; km] /] .
ª_ ;a}n] bLksl;t =========================dfu ] .
#= lbPsf kZ| gsf] pQ/ n]v M
s= bLksnfO{ lsg Sof/d vn] fF}vn] fF} nfUof] <
v= wL/hn] ws]lnlbPkl5 bLksnfO{ s] eof] <
u= ;a} ljBfyLs{ f cfFvf s]dfly k/] <
12
3= bLksn] ;kn{ fO{ s;/L t;fo{ f] < efiff au} Frf – #
ª= ;fyLn] bLksnfO{ cGTodf s] u/] <
$= 36gfjm| d ldnfpm M
s= bLks a;} fvLsf] e/sf cufl8 a9o\ f] .
v= bLks ;a}sf] Kof/f] eof ] .
u= ;k{;uF tl;P{ sf ljBfyLx{ ¿n] nfdf] ;f; km] /] .
3= bLksnfO{ Sof/d v]nf}vF ]nf}F nfUof ] .
%= xfdLn] bLksh:tf ;fyLkl| t s:tf] Jojxf/ ug{k' 5{ <
cfŠgf cge' j ;f6f;f6 u/ M
ltdLn] ckfËx¿nfO{ s:tf] ;xof]u u/s] f 5f} <
?
;f]r / eg M
wL/hh:tf s]6fs]6LnfO{ ;xL af6fdf Nofpg s] ugk{' nf{ <
>l' t n]vg
lbPsf zAb ;'g / nv] M
a};fvL lg8/ lvNnL yk8L Eofut' f]
r:df Sof/d Kof/f] h'?Ss ;k{
13
z'4 nv] g
kf7 x/] ]/ z'4 agfO{ sf]7fdf n]v M
j};fvL ch'ln sf];Lz
j/Lk/L gL8/ cuf8L
j];l/ ;k{ k5LNnf]
zAbe08f/
efiff aur} F f – # != hf]8f ldnfpm M aHg'
lg:sg'
x'?? kmsg{ '
6gGg xf:F g'
unNn lx8F g\ '
km/Ss pk|mg'
a'?Ss 3'Dg'
km6fkm6 xfF:g'
d;' 'Ss
kmgGg
@= zAbsf] cGTosf] cIf/af6 b;j6f zAb agfpm M
pbfx/0f M ;nx xnf] nfe] esf/L
=================================================================================
14
#= zAbhfnaf6 kf7df ko| fu] ePsf cf7j6f zAb vf]h M efiff au} Frf – #
Eof u' tf] u' a} Eof nf]
;f ; n x ;f lx km
vf 8 n ;f vL ; 0ff
a] Gr vf yL w k{ x
$= pbfx/0f x]/L lbPsf zAbaf6 jfSo agfpm M
pbfx/0f M
vf8n – bLks vf8ndf k¥of] .
yk8L, k'm;|f], dfkm dfUg,' sf]l;;, vfhf
;d"x sfo{
rf/j6f ;dx" agfpm . kT| os] ;dx" sf] k|ltlglw 5fg . 5nkmn
u/L …a};fvLÚ zAbsf] cGTosf] cIf/af6 aGg] Pp6f zAb nv] .
o;sf] klg cGTosf] cIf/af6 ;?' xg' ] csf{] zAb n]v . o;} u/L
kT| o]s zAbsf] cGTosf] cIf/af6 zAb agfpFb} hfpm . kGw| ldg6] kl5
n]Vg 5f]8 . cfcfˆgf] ;dx" n] hDdf sltj6f zAb agfof} ug .
;dx" sf] kl| tlglw cufl8 hfpm . cfˆgf] ;d"xn] agfPsf zAb
kfn}kfnf] k9/] sIffdf ;g' fpm .
15
sfo{d"ns Jofs/0f
!= lbPsf jfSo k9 M
s= ljBfyLx{ ¿ x'?? aflx/ lg:s ] .
v= pm l56f]l56f] a};fvL rfn]/ ToxLF kU' of ] .
u= ;k{ km/Ss kmls{of] .
3= PSsf;L wL/h cflQP/ s/fof] .
dflysf jfSodf ePsf x?' ?, l56fl] 56f], km/Ss, PSsf;L
ljm| ofofu] L xg' \ .
efiff aur} F f – # @= ldNg] lj|mofofu] L /fvL jfSo k"/f u/ M aflx/
hf]8 w'?w'? la:tf/} unNn cufl8
s= bLks ================== ?G5 .
v= wL/hn] p;nfO{ ================== n] ws]lnlbof] .
u= ;fyLx¿ ================== xfF; ] .
3= u?' sIffdf ================== cfpg'eof ] .
ª= bLks lxnf]af6 ================== lgl:sof ] .
r= ljBfyLs{ f ================== ;k{ lyof] .
16
nv] g cEof; efiff au} Frf – #
cgn' v] g
!= lbPsf jfSo h:tfsf] To:t} sfkLdf ;f/ M
s= bLksn] eGof,] æxf,] d klg vN] g ] .Æ
v= /fz] gn] eGof,] æP bLks], Sof/d v]Ng] xf]Og <Æ
u= bLksn] vfN8f]af6 lg:sg] sfl] ;; u¥of ] .
3= ;k{n] l/;fP/ …ˆjfFÚ u¥of] .
ª= a;} fvL hf8] n] ahfl/Psf] x'bF f e'FOsf] ;k{ ;nanfpbF } aflx/
uof] .
@= lbPsf] cgR' 5]b h:tfsf] To:t} sfkLdf ;f/ M
of] ;;+ f/ ljzfn 5 . oxfF yk' }| dflg; a;fj] f; u5{g \ .
;al} ;t Ifdtf xG' 5 . ;a}sf] Ifdtf km/skm/s xG'\ 5 . ltgLx¿sf]
:jefj klg km/s xG' 5 . ;an} ] c;n u0' f, c;n :jefj ePsf
dflg;nfO{ dg k/fp5F g \ . dflg;nfO{ bof, dfof, k]|d /
;be\ fjn] dxfg\ agfp5F . p;sf] af}l4s Ifdtf / sfon{ ]
kl/lrt u/fpF5 . bLksh:tf dflg; afl} 4s ¿kdf ;an
xG' 5g\ . pgLx¿nfO{ dfof ugk'{ 5{ . xf;} nf k|bfg ug'k{ 5 { .
17
l;h{gfTds n]vg
ldNbf] zAb /fvL syf k/" f u/ M
;do :ofn ufpF ljrf/ dflg; 3/ bof
vfN8f] a"9L vgs] f] pkxf/ cfsfz n'sfObp] m
s'g} ufpFdf Pp6f ===========================
======== a:Yof] . Tof] dflg; ul/a lyof ] .
p;n] 5§' ================= l;t
ldt nufPsf] lyof] . Ps lbg
5§' :ofnn] ldtnfO{ ;xof]u ug]{
================= u¥of ] . :ofn csf]{
=====================df uof ] .
efiff aur} F f – # :ofnn] Pp6f ==================
bV] of ] . 3/df Pp6L d"v{ ====================== a:yL . a9" Ln] b]Vg] 7fpFdf
:ofnn] =================== vGof ] . a9" Ln] :ofnnfO{ ;fw] L, æ:ofn efO,
vfN8f] lsg =================< :ofnn] eGof,] æcfh ================== v:5 c/] Û
To;}n] oxL vfN8fdf n's]/ a:g vg]sf] .Æ æcf]xf] efO Û To;f]
eP klxn] dnfO{ vfN8fdf ======================, clg ltdL nS' g]
csf{] vf8n vgÆ a"9Ln] egL . æxG' g cfd,} csf{] vf8n vGg
================ g} 5g} Æ :ofnn] eGof ] . æ:ofn efO, To;f] geg, d
a9" Ldfly ================= u/Æ a9" Ln] :ofnnfO{ egL . ænf} xG' 5 t
lgÆ eg]/ :ofnn] a"9LnfO{ vfN8fdf k'l/lbof] / a"9Lsf] 3/ ldtnfO{
================== lbof] .
18
vN] bfv]Nb} efiff au} Frf – #
lrq x]/ / 5nkmn u/ M
19
efiff aur} F f – # @PsfO Ctx' ¿
cfFvL‰ofn
lrq / Ct' hf8] f ldnfpm M
u|Lid
j;Gt
z/b\
jiff{
lzlz/
x]dGt
20
!kf7 z/b\
c;fh] sflQs z/b\ Ct ' – u'xgfy kf}8]n
km' Ng] dvdnL
km"n}kmn" df u/fF} ls SofzAb / c {y
d rF} 9nLdnL . efiff a }u Frf – #
udL{ 5}g hf8f] 5g}
5g} 3fdkfgL
u'lgnf] g} /Ú} 5 z/b\
xf] ls x}g gfgL <
jiff{ laTof] afbn x6\of]
cfsfz 5 ;kmf
z/bsf] hg" x]bf{
nfU5 ;f/} dhf .
;l' s;Sof] lxnf]d}nf]
wn' f] p8o\ f 5g}
lxF8\bf 8'Nbf ;u' Gw 5
a:gnfO{ rg} .
9nLdnL – ;'t]/ n8La'8L ug{] sfd ul' gnf] – u'g ePsf], c;n :jefjsf]
dhf – ;'v, cfgGb, ;u' Gw – dL7f] af:gf r}g – cfgGb, ;'ljwfoQ' m
21
efiff aur} F f – # vfn] f5p] , kf]v/Ldf
sdn k'mNg yfNof]
zAb / c {yv]tel/ ;'g} kmNof] eh' f – eft
wfg} e'mNg nfUof ] ..
b;}F cfof] lkª vN] g]
rfrfx'OF ;// .
dL7f] vfg] /fd|f] nfpg]
k'¥ofpg] /x/ .
gf/} yfsf gj} lbg
b]jL kh' L xfdL
lgwf/df l6sf 6f;F L
dfdf3/ hfgL .
ltxf/ cfof] e}nf] bp] ;L
k~rsGof kh" f
sfu, s's'/, ufO{, uf]?
;a}nfO{ e'hf ..
nIdLk"hf aQL afNg]
;n] /f]6L vfg]
efO6Lsf lbbLag} L
e]6g\ nfO{ hfg ] ..
gf/} yf – b;}Fsf gf} lbg
k~rsGof – kfrF sGofx¿sf] ;d"x
22
z'4 pRrf/0f
lbPsf zAb ;'g / eg M
Ct' ;f/} p8\of e'mNg nIdLk"hf
rfrfx'OF 6fF;L k~rsGof sflQs ;l' s;Sof]
afw] / cleJolQm
!= kf7sf] sljtf no xfn]/ k9 .
@= sljtf k/" f u/ M lbPsf] sljtf no xfn]/ k9 M efiff au} Frf – #
udL{ 5g} hf8f] 5}g gbLsf t6sf] jf;
==================================== 8Ë' fsf] e/ uf; 5
u'lgnf] g} /}Ú5 z/b\ cfwf ?e]m/ kfs/]
===================================== axfgfleq ;f; 5 ..
jiff{ laTof] afbn x6o\ f] kfl/ tf5{' ;of}F ofq'
====================================== cfkm} F tg{ d ;lSbgF
z/b\sf] hg" xb] f{ sltsf dfu{ ;fe] m\ofPF
=====================================.. dfu{ d/] } d b]lVbgF ..
#= PsPs jfSodf pQ/ nv] M
s= z/b\ Ct' s'gs'g dlxgfdf kb{5 <
v= z/b\ Ct'df s'gsg' rf8 kb5{ g\ <
u= sdn sxfF km' Ng yfNof] <
23
$= tflnsfaf6 jfSo agfpm M lxnf]d}nf] km' N5 .
dvdnL ;S' 5 .
z/b\ Ct'df x65\ .
udL{ xFb' }g .
%= kfrF jfSodf pQ/ n]v M afbn e'mN5 .
s= b;F}df s]s] ul/G5 < jiff{ laT5 .
v= ltxf/df s]s] ul/G5 < wfg
efiff aur} F f – # ?
;fr] / egM
ltdLnfO{ s'g Ct' dgk5{ < Tof] Ct' lsg dg k/]sf] xf] <
>l' t n]vg ;'uGw rfrfxO' F
b]p;L efOl6sf
lbPsf zAb ;g' / n]v M
Ct' sflQs udL{
k~rsGof nIdLk"hf lbbLalxgL
24
z4' n]vg
kf7 z'4 agfO{ sf]7f nv] M
w"nf ] kmn' kf]vl/
;u" Gw Ct" b]pl;
b]lj xfld h'g
uld{
zAbe08f/
!= hf]8f ldnfpm M kmn" kftL efiff au} Frf – #
klxnf] lbg 36:yfkgf
;ftf}F lbg gjdL
cf7f}F lbg ci6dL
gjf}F lbg sfh] fut| kl" 0f{df
b;fF} lbg ljhof bzdL
clGtd lbg
@= afs;af6 p:t} cy{ cfpg] zAb vf]h]/ n]v M bj] L
rGb|df
af:gf ;o" { uug bx
k'ik d3] em/L cfgGb
25
pbfx/0f M 3fd ;"o{
;'uGw ====================
kfv] /L ====================
cfsfz ====================
km"n ====================
eujtL ====================
jiff{ ====================
afbn ====================
h"g ====================
rg} ====================
efiff aur} F f – # #= ;d"xdf gldNg] zAbdf uf]nf] 3/] f nufpm M
pbfx/0f M ;n] , gf}/yf, b;}F, hd/f
s= km"nkftL, ltxf/, b]p;L, e}nf]
v= vf]nf, bx, kxf8, kf]v/L
u= lrKnf,] lxnf], jiff,{ u|Lid
3= ;okqL, wfg, dvdnL, sdn
ª= hf8f,] udL,{ 3fd, kl;gf
$= lbPsf zAb /fv/] jfSo agfpm M
lgwf/ M =======================================================================
bj] L M =========================================================================
ltxf/ M =======================================================================
bp] ;L M =======================================================================
b;}F M ==========================================================================
26
nv] g cEof; efiff au} Frf – #
cg'n]vg
lbPsf] sljtf h:tfsf] To:t} sfkLdf ;f/ M
vfn] f5]p kfv] /Ldf
sdn k'mNg yfNof]
v]tel/ ;g' kmNof]
wfg} e'mNg nfUof ] .
l;hg{ fTds nv] g
gofF jif{, ljhof bzdL h:tf cj;/df z'esfdgf lbgk' 5 { . lbPsf]
ze' sfdgf kq k9 . To:t} z'esfdgf kq agfpm / ;fyLnfO{ b]pm .
ze' sfdgf kq
>L an/fd P]/
s[i0fk/' – @, s~rgk/'
a8f b;}F @)&! sf] pknIodf ;'v, zflGt /
ku| ltsf] nflu ze' sfdgf
JoQm ub5{ ' .
/Ltf ldhf/
27
efiff aur} F f – # yk cEof;
leQk] fqf] x]/ / ;f]lwPsf k|Zgsf] pQ/ b]pm M
s= of] slt ;fn sg' dlxgfsf] leQk] fqf] xf] <
v= o; ;fnsf] 36:yfkgf sg' af/ k/]sf] 5 <
u= ljhof bzdL slt ut] k/s] f] 5 <
3= o; dlxgfdf slt lbg labf k/s] f 5g\ <
ª= o; dlxgfdf slt lbg 5g\ <
28
@kf7 jiff{ Ct'
jif{el/sf] ;donfO{ df;} d k]ml/g] cfwf/df 5 efudf afF l8Psf] 5 .
tL kT| o]s efunfO{ Ct' elgG5 . b'Ob{ O' { dlxgfsf Ct' x'G5g\ .
r}t j}zfv dlxgfdf j;Gt Ct' kb5{ . of] klxnf] Ct' xf] . o;nfO{
…Ct'x¿sf] /fhfÚ elgG5 . h7] c;f/ dlxgfdf u|Lid Ct' kb5{ . of]
bf];f| ] Ct' xf] . ;fpg ebf} dlxgfdf jiff{ Ct' kb{5 . of] t;] f| ] Ct' xf] .
zAb / c {y
efiff a }u Frf – #
df;} d – xfjfkfgLsf] l:ylt k|Tos] – x/s]
29
efiff aur} F f – # c;fh] sflQs dlxgfdf z/b\ Ct' kb{5 . of] rfy} f] Ct' xf] . dª\l;/
k'; dlxgfdf xd] Gt Ct' kb{5 . of] kfFrfF} Ct' xf] . df3 / kmfug'
dlxgfdf lzlz/ Ct' kb5{ . of] 56} f}F tyf clGtd Ct' xf ] .
logLx¿dWo] ;fpg / ebf} dlxgfdf kg]{ jiff{ Ct'df w]/} udL{ x'G5 .
of] Ct'df kfgL kl//xG5 . kfv] /L, tfn, gbL / ;d'b|sf] kfgL rsf{]
3fdn] afkm eP/ p85\ . kfgLsf] oxL afkm lr;f] xfjf;uF ldl;P/
afbn aG5 clg kfgL k5 { . jiff{ Ct'df w/] } kfgL k/]kl5 udL{ x6/]
zLtn x'G5 . jiff{ ePkl5 u|Lid Ct'df p8]sf] w'nf] kvflnG5 .
hldgsf] kmfx] f/] dn} f x6\5 . emf/kft pld|G5g \ . af6] la?jf
dfn} fp5F g \ . hËn xl/of] xG' 5 . r/fr?' ËLsf] lr/la/n] k|sl[ tnfO{
/dfOnf] agfpF5 . k|s[ltn] gofF hLjg kfp5F .
30
g]kfn sl[ ifkw| fg b]z xf ] . oxfF vt] L ug{ jiffs{ f] kfgLdf e/ kg{k' 5{ .
;dodf jiff{ ePg eg] afnL nufpg kfObF g} . sts} t} nufPsf]
afnL klg ;lkFb| }g . cGg kmNbg} . cGg gkmn] clgsfn k5 { .
dflg;n] ef]sefs] } a:g'kg]{ xG' 5 . To;}n] jiff{ Ct' g]kfnsf nflu
cToGt cfjZos 5 .
jiff{ Ctn' ] dflg;nfO{ xflg klg u5{ . jiff{ Ct'df em/L k5{ . htftt}
lxnf] x'G5 . af6f] lrKnf] xG' 5 . dflg;nfO{ lxF88'n ug{ cK7\of/f] xG' 5 .
gbLgfnfdf kfgL a95\ . af9L cfpF5 . slxn]sfxLF af9L klx/fn]
af6f]3f6f] aGb ul/lbG5 . ofqLx¿ cnkq k5g{ \ . slxn]sfxLF af9Ln]
3/ klg aufp5F . ufpaF :tL g} aUg] / 8A' g] 8/ xG' 5 . o;n] w/] }
wghgsf] Iflt u/fpF5 .
kw| fg – kd| 'v, dV' o
zAb / c {y
efiff a }u Frf – #
clgsfn – cGg gkfP/ xg' ] xfxfsf/, cGgsf] cefj
cfjZos – vfrF f,] rflxg ] xflg – 3f6f, se' nf]
em/L – a;ft{ \, jiff{ cK7\of/f] – c;lhnf,] uf/f]
Iflt – gfS] ;fgL, 3f6f, gfz
z4' pRrf/0f sl[ if uL| id cnkq
Iflt ;lkFb| }g cK7\of/f]
lbPsf zAb ;'g / eg M
k|Tos] kw| fg
r/fr'?ËL ks| [lt
31
afw] / cleJolQm
!= 7Ls a]7Ls 5'6\ofpm M
s= tLg–tLg dlxgfsf] Ps Ct' x'G5 .
v= j;Gt Ct'nfO{ Ct'x¿sf] /fhf elgG5 .
u= w/] } kfgL k/]kl5 udL{ x6]/ zLtn xG' 5 .
3= jiff{ Ct'df udL{ x'bF }g .
ª= jiffn{ ] ks| l[ tdf gofF hLjg NofpF5 .
r= af9L klx/fn] af6f] aGb ub}g{ .
efiff aur} F f – # @= kf7 x/] ]/ vfnL 7fpF e/ M
s= jiff{ ePkl5 =================df p8s] f] wn' f] kvflnG5 .
v= ;dodf jiff{ ePg eg] ================= kfObF }g .
u= jiff{ Ct' =================cToGt cfjZos 5 .
3= w/] } jiff{ eof] eg] =================df kfgL a95\ .
ª= af9Ln] ufpFa:tL g} ================8/ xG' 5 .
#= hf8] f ldnfpm M ljz]iftf
Ct ' rsf]{ 3fd nfUg]
sf]OnL s/fpg]
j;Gt rf8kj{ cfpg]
uL| id w]/} kfgL kg]{
jiff { ¿vsf kft emg]{
z/b\ s'lx/f] nfUg]
xd] Gt
lzlz/
32
$= lbPsf k|Zgsf] pQ/ n]v M efiff au} Frf – #
s= jife{ l/sf] ;donfO{ ss] f] cfwf/df aflF 8Psf] 5 <
v= gk] fndf s;/L jiff{ x'G5 <
u= s]n] ks| l[ tnfO{ /dfOnf] agfp5F <
3= ;dodf jiff{ geP s] xG' 5 <
ª= w/] } jiff{ eof] eg] s] x'G5 <
cfŠgf cg'ej ;f6f;f6 u/M
ltdL slxNo} jiff{sf] kfgLdf ?e]msf 5f} < kfgLdf ?‰bf s:tf]
x'bF f]/x]5 ;fyLnfO{ eg .
?
;f]r / eg M
jif{el/ Ct' gk]ml/g] ePsf] eP s] x'GYof] <
>'lt n]vg j}zfv af9L afnL
af6f]3f6f] xfjf aGb
lbPsf zAb ;'g / n]v M
j;Gt jiff{
af]6la?jf afkm
33
efiff aur} F f – # ;d"x sfo{
kfrF j6f ;dx" df a; . kf7af6 cfwf cIf/ ePsf b;j6f zAb
vfh] . tL zAb sfkLdf nv] . sfkL ;f6f;f6 u/ . ;dx" sf] kl| tlglwn]
csf{] ;dx" af6 cfPsf zAb kfnk} fnf] eGb} hfpm . ;dx" sf cGon]
nV] b} hfpm . ;an} ] nv] /] ;sk] l5 sfkL ;f6f;f6 u/ . cfkm" n] kfPsf]
sfkL lstfa x/] /] hfrF . z4' zAb nv] s] f] eP -_ / cz4' nv] s] f]
eP -_ lrXg nufpm . csf{] ;dx" sf sfkLdf sltj6f zAb cz4'
eP ug . uNtL ePsf ;ªV\ of klg nl] vbp] m . csf{] ;dx" sf ;fyLsf]
sfkLdf sltj6f zAb cz4' eP ug . uNtL ePsf] ;ªV\ of klg
nl] vbp] m . csf]{ ;dx" sf] sfkL lkmtf{ u/ . cfˆgf] sfkL kfPkl5
;fyLn] a7] Ls -_ lrXg nufPsf 7fpdF f lstfa x/] /] ;Rofpm .
;aeGbf sd uNtL ug{] ;fyLnfO{ ;an} ] awfO{ bp] m .
z4' nv] g
kf7 x]//] z'4 agfO{ sf7] fdf n]v M
dpzd k|ts]
j}zfv azGt
lifl;/ l;tn
lsl| ; a;f{
cfa:os ;d"Gb |
34
zAbe08f/
!= hf8] f ldnfpm M
Ct ' dlxgf
j;Gt h7] c;f/
uL| id r}t j}zfv
jiff { c;f]h sflQs
z/b \ ;fpg ebf}
xd] Gt df3 kmfug'
lzlz/ dªl\ ;/ k';
@= pN6f] cy{ cfpg] zAb afs;af6 vfh] ]/ n]v M
zLtn xfr] f k'/fgf] g/dfOnf] clGtd efiff au} Frf – #
;w}F cgfjZos xflg ;lhnf] cGTo
;dx" …sÚ ;dx" …vÚ
klxnf] clGtd
cUnf
udL{
/dfOnf]
gofF
nfe
cK7o\ f/f]
cfjZos
;'?
slxn]sfxLF
35
efiff aur} F f – # #= pN6f] kfl/Psf cIf/nfO{ ;N' 6f] kf/ M
pbfx/0f M ;fk} M k;} f
sTo]k| M =============== gwf ===============
d;df} M =============== lifs[ ===============
ltIf M =============== /Lem ===============
$= lbPsf zAb /fvL jfSo agfpm M
hldg, clgsfn, af9L, emf/kft, ;d'b|
sfo{d"ns Jofs/0f
!= lbPsf] ;j+ fb k9 M
bfh' M alxgL ltdL s] ub}{ 5\of} <
alxgL M d …j;Gt' CtÚ' kf7sf]
ux[ sfo{ ub{} 5 ' .
bfh' M j;Gt Ct' sg' dlxgfdf
k5{, ltdLnfO{ yfxf 5 <
alxgL M of] Ct' rt} , jz} fv dlxgfdf
k5{ lg Û
bfh ' M ltdLx¿nfO{ of] kf7 s;n] k9fpg'eof] <
alxgL M hubLz u?' n] k9fpg'eof] .
bfh ' M pxfFn] j;Gt Cts' f af/]df s]s] l;sfpg'eof] <
alxgL M pxfFn] xfdLnfO{ of] Ct'df htftt} k"mn km' N5g\ eg]/
l;sfpge' of ] .
36
bfh' M sf]OnL r/fn] uLt ufp5F eg/] rflxF l;sfpge' Pg < efiff au} Frf – #
alxgL M l;sfpg'eof] bfh,' tkfOn{+ fO{ j;Gt Ct'nfO{ …Ct'x¿sf]
/fhfÚ lsg elgPsf] xf] yfxf 5 <
bfh' M of] Ct'df htftt} xl/ofnL x'G5 . 9sdSs kmn" k'mN5g\ .
kxf8df u'/f;F km' N5 . htftt} km"n k'mnk] l5 /dfOnf] x'G5 .
sf]OnL r/fsf] sx' 'sx' ' ;'Gg kfOG5 . w]/} hf8f] klg xb'F g}
w]/} udL{ klg x'bF }g . To;}n] o;nfO{ …Ct'x¿sf] /fhfÚ
elgPsf] xf] .
dflysf] ;j+ fbdf ko| fu] ePsf ltdL, ltdLx¿, d, tkfO,+{ xfdL, pxf,F
of,] Tof,] ;jg{ fd zAb xg' \ . To:t} pgL, pgLx¿, pm, xh/' , klg
;jg{ fd zAb xg' \ . ;jg{ fd zAbn] k?' ifnfO{ klg hgfp5F g \ .
@= ldNg] ;jg{ fd /fv]/ lbPsf] ;+jfb k"/f u/ M
pm pgL pgLx¿ of]
d xfdL pxfF xh'/
hl/gf M a'af Û cfdf vfO] t <
aa' f M ===================wfg sf6\g vt] df uPsL 5g \ .
hl/gf M wfg sf6g\ ] an] f eof] / <
a'af M clxn] xd] Gt Ct' xf] . ls;fgx¿ uL| id Ct'df /f]ks] f] wfg
x]dGt Ct'df sf6\g] u5g{ \ . cyjf ===================== n]
c;f/df /fk] s] f] wfg dª\l;/df sf6\5g\ lg Û
hl/gf M P xf] t . clg aa' f, efO vf]O t <
a'af M ============= wfg sf6s] f] xg] { uof] .
hl/gf M ============= lsg hfg'ePg t <
37
efiff aur} F f – # aa' f M dnfO{ clns ;Grf] 5g} .
To;n} ] =================
uOgF .
hl/gf M xh/' cfdf rflxF stf
hfg'eP5 <
a'af M ============== ehg ;'Gg
hfge' Psf] 5 .
hl/gf M efl] n ============= ;a}
hgf vt] df hfg] x} Û
aa' f M x'G5, xG' 5 hfcfFn} f .
nv] g cEof;
cg'n]vg
!= kf7sf] bf;] f| ] cg'R5]b h:tfsf] To:t} ;f/ .
@= lbPsf] cg'R5]b h:tfsf] To:t} ;f/ M
jife{ l/ df};d km] l/G5 . o; cfwf/df ;donfO{ 5 efudf
afFl8Psf] 5 . tL efunfO{ Ct' elgG5 . r}t j}zfvdf j;Gt
Ct', h]7df c;f/df uL| id Ct,' ;fpg / ebfd} f jiff{ Ct',
c;f]h / sflQsdf z/b\ Ct', dªl\ ;/ k;' df x]dGt Ct,' df3,
kmfu'gdf lzlz/ Ct' kb5{ g\ . df;} dsf] km/skm/s ljz]iftf
xG' 5 . jiff{ Ctd' f w/] } kfgL k5{ . xfdL jiff{ Ct'df afnL nufp5F f F} .
38
z/b\ Ctd' f b;,F} ltxf/, 57h:tf kjx{ ¿ k5{g\ . z/b\ Ctd' f efiff au} Frf – #
hf8f] klg x'bF g} . udL{ klg xF'bg} . b'Ob{ 'O{ dlxgfdf Ct' kl/jt{g
eO/xG5 . Ct' kl/jtg{ ePsf sf/0f kf| 0fLnfO{ afRF g ;lhnf]
ePsf] xf ] .
l;hg{ fTds nv] g
ldNg] zAb /fvL cg'R5]b k/" f u/ M
-j;Gt Ct,' udL,{ kfn'jf, kxf8, sfO] nL, uLt, P];F n] ,' sfkmn_
================== df w]/} hf8f] xF'b}g / w/] } ===================== klg x'Fbg} . o;
Ctd' f ¿vx¿df ===================== knfpF5 . ========================df
u/' fF; km' N5 . ================ n] dL7f] :j/df =========================
ufpF5 . jgdf ===================== / ============================== kfSb5g\ .
yk cEof;
!= ;"rgf k9 / ;f]lwPsf k|Zgsf] pQ/ n]v M
;"rgf
o; jif{ udL{ lgs} a9s] fn] xh} f, emf8f, kvfnf h:tf ;?jf
/f]ux¿ km}lng yfns] f 5g\ . To;n} ] ;?jf /f]uaf6 aRg ;fjwfgL
ckgfpg'xf;] \ . lemFuf eGs]sf], af;L / ;8u] n]sf lrh gvfg'xf]; \ .
hxfF kfof,] ToxLF ksfPsf] vfgf gvfgx' f]; \ . vfgf vfg' /
v'jfpg'cl3 ;fag' kfgLn] /fd/| L xft wg' 'xf;] \ .
s= ;?jf /fu] x¿ s] sf/0fn] kml} ng yfn]sf xg' \ <
v= ;?jf /fu] af6 aRg s]s] ugk{' 5{ <
u= ss] ] ugc{' l3 ;fag' kfgLn] xft wg' 'k5{ <
39
vN] bfv]Nb}
lbPsf] sf7] k] b x]/ / To:t} tl/sfsf] csf]{ sf7] k] b k"/f u/ M
!s @n #d
@ n x gf
# d gf ª
!= xfdL o;sf] ;xfotfn] sfkLdf n]V5f}F
@= …efUo ef]uÚ ae' mfpg] # cIf/sf] zAb
#= gk] fnsf] sg' } Ps lxdfnL lhNnf
!s @ #
efiff aur} F f – # @
#
!= …kl| t1fÚ hgfpg] # cIf/sf] csf]{ zAb
@= ;a} hgfpg] # cIf/sf] csf]{ zAb
#= 3fp vl6/f cfpFbf nufpg] Ps
k|sf/sf] cfi} fwL
40
#PsfO ;/+ If0f u/fF} efiff au} Frf – #
cfvF L‰ofn
kfgLsf ;f| t] kQf nufO{ ufn] f] 3/] f nufpm M
; 9' b| ; d gf ; d' b| b' g ; 9'
wf wf /f O vf] b| d' a' /f b| x d' Ë]
d' vf] g g / d" n wf s' jf s' d" wf
v nf jf bL x nf Ë] g ; b| /f vf] /f
vf] nf kf] s' O vf] s' n kf] v kf] d' jf
/ v gf b' gf g /L kf] x Ë] v ; vf]
x s' bL g / /f d" O / gf /L vf] /f
g x / ; /L /f ; v /L kf] x / wf
s] ltdf| ] 7fpFdf kfgLsf ;f| ]tx¿ kofK{ t 5g\ <
41
efiff aur} F f – # !kf7 kfgLsf] ;+/If0f
-h]7sf] dlxgf 5 . xh'/af, gflt / gfltgL 3/ 5]psf] rf}tf/fdf
a;s] f 5g \ . rf}tf/f]glhs} 9Ë' ]wf/f] 5 . wf/fdf dflg;x¿ kfgLsf
ef8F f lnP/ nfddf a;s] f 5g \ ._
gfltgL M xh/' af, olt w]/} dflg;x¿ lsg nfddf a;s] f xg' \ <
xh/' af M logLx¿ kfgL eg{ a;]sf xg' \ .
gfltgL M kNnf] ufpsF L 7n' Lcfdf klg lsg oxL wf/fdf kfgL lng
cfpg'ePsf] t <
xh'/af M pxfsF f] 3/ 5p] sf] 9'Ëw] f/f ;'Sof] / ] .
gflt M ;G' b/L lbbL klg xg' x' G' 5 lg <
42
xh/' af M pxfsF f] 3/ glhss} f] wf/fdf klg kfgL cfpg 5f8] \of] /] .
gfltgL M lsg o;/L wdfwd 9'Ë]wf/fx¿ ;'Sb} 5g\ t <
xh/' af M klxnfklxnf o; ;x/df dflg;x¿ sd lyP . 3/x¿ klg
sd lyP . la:tf/–} la:tf/} c¿ 7fpFsf dflg;x¿ lzIff,
:jf:Yo / /fh] uf/Lsf nflu oxfF cfP . o;/L oxfF a:g]
dflg;sf] ;ª\Vof a9\of] .
gflt M dflg;x¿sf] ;ªV\ of a9]/ kfgL ;'S5 t <
xh/' af M dflg; a9g\ l] alQs} kfgLsf] cfjZostf klg a9\5 . yf]/}
dflg;nfO{ vfgf ksfpg, gx' fpg, n'uf w'g k'Ug] kfgLn]
w/] } dflg;nfO{ k'Ubg} lg Û
gflt M c¿ s]s] xG' 5 xh/' af <
xh'/af M dflg; a:g] 3/ a9\5g \ . hldgsf] efu sd x'G5 . jiffd{ f
k/s] f] kfgL hldgd'lg hfg kfpbF g} . ;do laTb} hfbF f ;a}
kfgLsf dx' fg ;S' 5g \ .
gfltgL M kfgLsf dx' fg ;'Sg glbg s] ug'{k5{ xh/' af <
xh'/af M kfgLsf] dx' fgglhs} 3/ agfpgx' 'bF }g . 3/jl/kl/sf]
hldgsf] efu Knf:6/ ugx'{ 'Fbg} . 3/jl/kl/ lxnf] gxf;] \
eg]/ ba' f] /fK] gk' 5 { . 9'Ëf 5fk] klg x'G5 . hldgdl' gaf6 w/] }
kfgL lgsfNg'x'bF }g .
gflt M hldgd'lgaf6 kfgL lgsfNof] eg] rflxF s] xG' 5 xh'/af <
/fh] uf/L – Ond, hLljsf
Knf:6/ – l;dG] 6, lu6L, afnj' f ld;fP/ hldg 5f]Kg'
43
zAb / c {y
efiff a }u Frf – #
efiff aur} F f – # xh/' af M hldgdl' gaf6 w]/} kfgL lgsfNof] eg] hldgdl' gsf] kfgLsf]
;tx 365\ . o;/L kfgL 36b\ } uof] eg] kl5Nnf] k:' tfsf
zAb / c {ynflu kfgL afFsL /xFb}g .
gfltgL M hldgd'lgsf] kfgL klg o;/L ;lsG5 t <
xh/' af M ;lsG5 lg Û kfgL ;lsg] dfq sxfF xf] / < pkTosfsf]
hldg efl;G5 . hldg ;Fu;Fu} 3/x¿ klg efl;G5g\ . 3/
efl;Pkl5 hLjhGt' / dflg; klg efl;G5g\ lg Û
gfltgL M cfx] f] Û w]/} gf]S;fg kf] xg' ] /x5] .
xh'/af M xf] t Û To;}n] xfdLn] kfgLsf ;|f]tx¿ hf]ufpg hyfefjL
af]6la?jf sf6g\ x' 'Fb}gÙ jI[ f/fk] 0f ug{'k5{ . ofh] gf agfP/
k':tf – ;Gtfg ofh] gf – kj" t{ of/L
pkTosf – kxf8n] 3]l/Psf] aLrsf] ;dy/ e"ld
;f| t] – kfgL lg:sg] 7fpF, dx' fg
jI[ f/f]k0f – ¿vla?jf /fK] g] sfd
44
dfq 3/x¿ agfpgk' 5 { . w]/} glhsglhs 3/ agfpgx' 'Fbg} .
3/jl/kl/ vfnL hldg /fVgk' 5{ .
gflt M olt u/k] l5 kfgLsf] ;/+ If0f x'G5 t <
xh/' af M olt dfq xf]Og . cgfjZos wf/f vfn] ]/ 5f8] g\ x' Fb' g} .
kfgLsf] sfd ;lsPkl5 wf/f aGb ug{k' 5 { . t/sf/L
kvfns] f] kfgL, n'uf wfP] sf] kfgL af]6la?jfdf xfNgk' 5{ .
gfltgL M c¿ s]s] pkfo 5g\ t, xh'/af <
xh'/af M kfgLsf] ;|ft] glhs} lb;flk;fa ugx{' 'Fb}g, gbLgfnfdf 9n
ld;fpg'xF'b}g . cfsfzaf6 k/]sf] kfgL ;Íng u/]/ ko| f]u
ug'k{ 5{ .
gflt M cfsfzaf6 k/]sf] kfgL af6f, aflN6gdf /fv]/ ;wnF} fO{ kU' 5
t<
xh/' af M cfsfzaf6 v;]sf] kfgL l;w} Ogf/df v;fn/] cfjZos
k/s] f] a]nf lgsfn]/ ko| f]u ug{ ;lsG5 .
bj' } M xfdLn] a'‰ofF} xh'/af, ca xfdL oL s/' fx¿ xfd|f ;a}
;fyLnfO{ klg ae' mfp5F f} x} Û
xh/' af M x'G5, x'G5 . lxF8, ca 3/ hfcfF } .
gfltgL M xG' 5, xh/' af hfcfF} g t .
-;a} hgf 3/lt/ nfU5g\ ._
;+/If0f – ;'/Iff, lxkmfht
cgfjZos – g rflxg,] cfjZos gePsf ]
;Íng – ;uF fn/] /fVg] sfd, hDdf ug]{ sfd
45
zAb / c {y
efiff a }u Frf – #
z4' pRrf/0f :jf:Yo 9'Ë]wf/f cfjZostf
j[If/fk] 0f k|bl" ift cgfjZos
lbPsf zAb ;g' / eg M
;ª\Vof lzIff
pkTosf ;f| t]
efiff aur} F f – # afw] / cleJolQm
!= 7Ls jfSo dfq sfkLdf ;f/ M
s= dflg; lzIff, :jf:Yo / /f]huf/Lsf nflu ;x/ hfG5g\ .
dflg; lzIff, :jf:Yo / /fh] uf/Lsf nflu ufpF hfG5g \ .
v= w]/} 3/ agk] l5 hldgsf] efu a9\5 .
w]/} 3/ ag]kl5 hldgsf] efu 36\5 .
u= hldgdl' gaf6 hlt kfgL lgsfn] klg x'G5 .
hldgd'lgaf6 w/] } kfgL lgsfNg'xF'b}g .
3= kfgLsf ;|ft] hf]ufpg hyfefjL af6] la?jf sf6\gx' F'b}g .
kfgLsf ;|ft] hlt af]6la?jf sf6] klg hfl] uG5g\ .
ª= gbLdf 9n ld;fPkl5 kfgL ;kmf x'G5 .
gbLdf 9n ld;fPkl5 kfgL bl" ift xG' 5 .
@= kf7sf cfwf/df vfnL 7fpF e/ M
s= dflg; a9g\ ]lalQs} ================== klg a95\ .
46
v= 3/jl/kl/sf] hldgsf] efu ================== ug{'xFb' g} .
u= hldg ================== 3/x¿ klg efl;G5g\ .
3= ofh] gf ============= dfq ================== agfpgk' 5 { .
ª= t/sf/L ================== kfgL ================== df xfNgk' 5 { .
#= tflnsfaf6 ^ j6f jfSo agfpm M
9'Ëw] f/fx¿ ;f]l;g lbg'k5 { .
kfgLsf] jiffs{ f] kfgL ;S' g lbg'xb'F }g .
;/+ If0f
ug{ cfsf;] kfgL w/] } lgsfNg'xF'bg} .
hldgdl' gsf] kfgL ;Íng ug{k' 5 { .
kfgLsf] dx' fgjl/kl/ k'gM ko| fu] ug'k{ 5 { .
3/df k|of]u ePsf] kfgL 3/ agfpg'x'Fb}g .
$= lbPsf k|Zgsf] pQ/ nv] M efiff au} Frf – #
s= ;x/df s;/L dflg;sf] ;ªV\ of a9o\ f] <
v= dflg;nfO{ ss] ] ug{ kfgLsf] cfjZostf k5{ <
u= kfgLsf] d'xfg ;'Sg glbg s]s] ug{k' 5{ <
3= hldgleqsf] kfgL w/] } lgsfNof] eg] s] xG' 5 <
ª= cfsfzaf6 k/s] f] kfgL s;/L k|of]u ug{ ;lsG5 <
cfŠgf cg'ej ;f6f;f6 u/ M
ltdL ltdf| ] wf/fdf kfgL gcfP/ ;fj{hlgs wf/fdf kfgL yfKgsf
nflu nfddf a:g uPsf 5f} < To;an] f ltdLnfO{ s:tf] nfUof] <
47
?
;f]r / eg M
kfgL geP s] xG' 5 xf]nf <
>'lt nv] g
lbPsf zAb ;g' / nv] M
;ª\Vof :jf:Yo /fh] uf/L lzIff hyfefjL
;+/If0f jI[ f/fk] 0f kb| i" f0f ;Íng Knf:6/
efiff aur} F f – # z'4 n]vg
kf7 x]/]/ z4' agfO{ sf]7f nv] M
;+Vof zx/ k'Ztf
hdLg kb| i' fLt bLzf
lkzfa a[If/fk] 0f dfgLz
;dP jf6] la?jf kn} fkn} f
zAbe08f/
!= kf7af6 cy;{ Fu ldNg] zAb vfh] ]/ n]v M
pbfx/0f M 9'Ëfsf] wf/f ] 9'Ë]wf/f]
48
s= kfgLsf] dn" =======================
v= k"hf ubf{ k|ofu] x'g] emf/ =======================
u= hldgleqsf] kfgL lgsfNg] 7fp F =======================
3= kmf]xf/] kfgL aUg] sn' ;] f ] =======================
ª= kY[ jLdflysf] vN' nf 7fp F =======================
@= pN6f] cy{ cfpg] zAb afs;af6 vfh] ]/ nv] M
ljgfz hldg k/ dfem gfkmf
pbfx/0f M cfsfz hldg
gf]S;fg ======================
;+/If0f ======================
glhs} ======================
5]pm ======================
#= vfnL sf7] fdf cIf/ /fvL kfgLsf ;f| ]t hgfpg] cf7j6f zAb efiff au} Frf – #
agfpm M
v s'
tf
bL b b|
vf]
pF ;
49