19 9 คนของพระราชา

๑๙

๙

คนของพระราชา

๑๙ ๙ คนของพระราชา

1!

๑๙ ๙ คนของพระราชา

มหาวทิ ยาัลยราชภัฏอุดรธานี
พมิ พค์ รง้ั เผยแพร่ครงั้ แรก มกราคม 2560

ข้อมูลทางบรรณานกุ รม
มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั อุดรธานี
๑๙ ๙ คนของพระราชา

อุดรธานี : ศนู ย์การเรยี นรพู้ ุทธศลิ ป์ถน่ิ อีสาน, 2560.
199 หน้า : ภาพประกอบ .
1. 19 โครงการ - 9 ชิ้นงาน - คนของพระราชา
I. ชื่อเรอ่ื ง
ISBN 978-616-8097-00-7

ผจู้ ดั การ: ศูนยก์ ารเรียนรพู้ ุทธศลิ ป์ถ่ินอสี าน
บรรณาธิการ: ผูช้ ว่ ยศาสตราจารย์ เชดิ ชาย บุตดี
ศลิ ปกรรม: ศูนยก์ ารเรยี นรู้พทุ ธศิลปถ์ น่ิ อีสาน
พิสูจน์อักษร: ผูช้ ่วยศาสตราจารย์ ศศิพงษ์ ศรสี วสั ดิ์
จัดพิมพ์โดย: มหาวิทยาลยั ราชภัฏอดุ รธานี
สำนกั พมิ พ:์ ศนู ยก์ ารเรียนรพู้ ุทธศิลปถ์ น่ิ อีสาน
พมิ พท์ ่:ี โรงพิมพ์บ้านเหล่าการพมิ พ์ 333 ถนนบา้ นเหลา่ ตำบลหมากแข้ง อำเภอเมือง จังหวัดอดุ รธานี
โทรศพั ท์ 042-325-938


2!

คำนิยม




ชาวราชภัฏอุดรธานีทุกคน ต่างสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุด
มไิ ด้ ที่พระบาทสมเด็จพระเจา้ อย่หู วั ภมู พิ ลอดุลยเดช รชั การท่ี 9 ซง่ึ ได้พระราชทาน
นาม “ราชภัฏ” ที่มคี วามหมายว่า “คนของพระราชา” ใหแ้ ก่ชาวภัฏ และเพ่ือสำนึก
ในพระมหากรณุ าธิคณุ น้ี คณาจารยก์ ลุม่ หนึ่งของมหาวิทยาลยั ราชภัฏอดุ รธานี ได้จัด
ทำหนงั สอื ๑๙ ๙ คนของพระราชา และจัดแสดงนทิ รรศการ ผลงานทางวิชาการ
เพ่อื เผยแพรพ่ ระเกยี รตคิ ณุ ของพระองค์ท่านท่มี ตี ่อวงการศึกษาไทย

ในนามของมหาวิทยาลัยราชภฏั อดุ รธานี ขอขอบคุณ และชื่นชมยินดี
กับผลงานของคณาจารย์ที่ได้จัดทำขึ้นครั้งนี้ และเชื่อมั่นว่าผลงานนี้จะมีคุณค่าและ
เป็นประโยชนใ์ ห้กบั วงการการศกึ ษาและประชาชนทกุ คน

นายณัติเทพ พทิ ักษานรุ ตั น์
อธิการบดี

3!

ถ้อยแถลง

๑๙ ๙ เปน็ หนงั สือท่ีคณาจารย์และนกั ศึกษามหาวิทยาลยั ราชภฏั
อดุ รธานี ไดจ้ ัดทำข้นึ เพอ่ื รวบรวมผลงานสรา้ งสรรค์และงานวจิ ยั ทีส่ อดคลอ้ ง
กับพระราชดำริ ของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอย่หู วั ภมู ิพลอดลุ ยเดช รชั กาล
ท่ี 9 ทไ่ี ดจ้ ดั แสดงในวันครบรอบ 100 วัน ของการสวรรคตของพระบาท
สมเด็จพระเจา้ อยหู่ วั รัชกาลท่ี 9 ในหนังสอื เล่มน้ีมผี ลงาน 19 กลุ่มมีผลงาน
ยอ่ ย 9 ช้ินงาน

หนังสือเล่มนี้จะเป็นเอกสารที่มีคุณค่าและเป็นหลักฐานทาง
วิชาการท่สี ำคัญ ที่เกดิ จากความรว่ มมอื ร่วมใจของคณาจารย์และนกั ศกึ ษาที่
แสดงให้เห็นว่าได้นำแนวทางตามพระราชดำริมาจัดเป็นผลงานตามศาสตร์
ของแต่ละสาขาวิชา แล้วนำมาจัดแสดงเป็นนิทรรศการและรวบรวมจัดทำ
เปน็ หนงั สือ ขอใหค้ วามตงั้ ใจและความเพยี รพยายามจงสง่ ผลใหค้ ณาจารย์
และนกั ศกึ ษาที่เขา้ ร่วมโครงการ จงประสบความสำเรจ็ ในหนา้ ทกี่ ารงานตาม
ทีม่ ุง่ หวงั ไว้และขอใหม้ คี วามสุขกายสุขใจตลอดไป

รองศาสตราจารย์ สมชาย ช่นื วฒั นาประณธิ ิ
รองอธกิ ารบดี
ประธานจัดงาน

!4

ปณธิ าน

๑๙ ๙ คนของพระราชา ในหนังสือเลม่ น้ี คอื 19 โครงการซึง่
เปน็ งาานเกย่ี วข้องกับพอ่ อย่หู ัวในรัชกาลที่ 9 โดยผ่าน 9 ชน้ิ งานของเหล่า
คณาจารย์และนักศึกษา ได้ช่วยกันสร้างสรรค์กันขึ้นมาใหม่ เพื่อเป็นการ
ระลึกถึงและร่วมไวอ้ าลัยในงาน พระราชกศุ ลสตมวาร 100 วนั

มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั อดุ รธานี เป็นหนึ่งในมหาวิทยาลยั ทสี่ ำนกึ ใน
พระมหากรุณาธิคุณจนหาที่สุดมิได้ โดยเฉพาะการพระราชทานนาม
“ราชภฏั ” ท่แี ปลวา่ คนของพระราชา และทสี่ ดุ ยิ่งใหญค่ ือการพระราชทาน
พระราชลัญจกรประจำรชั กาลของพระองค์ท่าน ให้กับมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั
ทว่ั ประเทศ เป็นรปู พระที่น่ังอัฐทศิ อทุ มุ พรราชอาสน์ ประกอบด้วยวงจกั ร
กลางวงจกั รมอี ักขระเปน็ "อ"ุ หรอื "เลข 9" รอบวงจักรมีรัศมีเปล่งออกโดย
รอบ เหนอื จกั รเปน็ รูปเศวตฉัตร 7 ชั้น ฉตั รตั้งอยู่บนพระท่ีนั่งอฐั ทศิ แปล
ความหมายวา่ มีพระบรมเดชานภุ าพในแผน่ ดิน

ดงั นั้น ๑๙ ๙ คนของพระราชา จึงเปรยี บเสมือนบันทกึ หนา้
ประวัติศาสตร์สำหรบั คณาจารย์และนกั ศึกษา ได้มโี อกาสทำงานเพือ่ ให้เปน็
ประโยชนแ์ กว่ งการวชิ าการในแต่ละสาขาวชิ า

“…การศกึ ษาทใ่ี หท้ ัง้ วชิ าการและวธิ ใี ชว้ ิชาโดยถกู ตอ้ งเชน่ น้ี
จงึ จะเปน็ การศกึ ษาทด่ี ี ทที่ ำให้บุคคลและการงานของเขา
เจรญิ ก้าวหนา้ ไดอ้ ยา่ งแทจ้ รงิ ...”

รองศาสตราจารย์ ดร.ชวลติ อธปิ ัตยกลุ
ประธานศูนยก์ ารเรยี นรพู้ ทุ ธศิลป์ถิน่ อีสาน

5!

สารบญั

คำนำ ๙ ภาพวาดในหลวง หน้า
ถ้อยแถลง ๙ ภาพถ่ายพอเพียง 3
ปณธิ าน ๙ งานกราฟคิ ของพ่อ 4
๑๙ ๑ ๙ ไอที ของพระราชา 5
๑๙ ๒ ๙ ชุมชน ยดึ หลกั ปรชั ญา 7
๑๙ ๓ ๙ ประวัติศาสตร์ 17
๑๙ ๔ ๙ เกจิอาจารย์ 27

๑๙ ๕ ๙ อาหารของพ่อ 37
๑๙ ๖ ๙ เบเกอรี่ 47
๑๙ ๗ ๙ ขนมไทย 57
๑๙ ๘ ๙ งานแกะสลกั 67
๑๙ ๙ ๙ ของเลน่ ตามพอ่ สอน 77
๑๙ ๑๐ ๙ ทู บี นัมเบอร์วัน 87
๑๙ ๑๑ ๙ ดนตรสี ากล 97
๑๙ ๑๒ ๙ บทกลอนรำลกึ
๑๙ ๑๓ ๙ นาฏศิลป์ 107
๑๙ ๑๔ ๙ ศาสตรข์ องพระราชา 117
๑๙ ๑๕ ๙ ผนื ผา้ แหง่ พื้นถ่ินอีสาน 127
๑๙ ๑๖ ๙ การออกแบบผลิตภณั ฑเ์ พือ่ ความยั่งยนื 137
๑๙ ๑๗ 147
๑๙ ๑๘ 157
๑๙ ๑๙ 165
175
185

6!

๑๙ ๙ คนของพระราชา

๑

ภาพวาดในหลวง

!7

๑๙ ๙ คนของพระราชา

นายสงิ ขร ภักดี
อาจารยป์ ระจำ
หลักสูตรศิลปบัณฑติ
สาขาวชิ าทศั นศลิ ป์ (ศล.บ.)
คณะมนษุ ยศาสตร์และสังคมศาสตร์
ชือ่ ผลงาน : ทรงเสดจ็ สสู่ วรรคาลยั
เทคนิค : สีอะคริลกิ บนผา้ ใบ

ขนาด : 120 x 150 ซม.
แนวความคิด

ผูส้ ร้างสรรค์ได้นำ 12 นกั ษตั ร มาสร้างผลงาน เพราะประชาชนชาวไทยกว่า 70 ล้านคน ล้วนแต่เกิดในปี 12
นกั ษตั รคอื ปชี วด (หน)ู ฉลู (วัว) ขาล (เสอื ) เถาะ (กระต่าย) มะโรง (มังกร) มะเส็ง (งู) มะเมีย (มา้ ) มะแม (แพะ) วอก (ลิง) ระกา (ไก่)
จอ (สนขุ ) กุน (สุกร) น้ี โดยมปี เี ถาะ (กระต่าย) เป็นปีเกิดและ ปวี อก (ลิง) เปน็ ปสี วรรคตของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหา
ภูมพิ ลอดลุ ยเดช

!8

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ศักด์สิ ิทธิ์ บวั คำ
ช่อื ผลงาน : ธ สถติ ในดวงใจ
เทคนคิ : สอี ะคริลิกบนผ้าใบ
ขนาด : 40 X 60 ซม.

!9

๑๙ ๙ คนของพระราชา

นายอมั รนิ ทร์ บพุ ศิริ
ชื่อผลงาน : รชั กาลที่ 9
ขนาด : 28 x 20 ซม.
เทคนคิ : วาดเส้นดินสอบนกระดาษ

!10

๑๙ ๙ คนของพระราชา

นายเรืองศักด์ิ ปัดถาวะโร
ชอื่ ผลงาน : “รอยทางพอ่ ”

ขนาด : 120 x 150 ซม.
เทคนิค : สนี ำ้ มันบนผา้ ใบ

1! 1

๑๙ ๙ คนของพระราชา

นางสาวพรรษา แสนวัง
ชอ่ื ผลงาน : “ ร . ๙ ”
ขนาด : 100 x 120 ซม.
เทคนคิ : สนี ้ำมันบนผา้ ใบ

!12

๑๙ ๙ คนของพระราชา

จรุ ัรตั น์ โยธะคง
ชอ่ื ผลงาน : ต้นไม้ของพอ่

ขนาด : 80 x 60 ซม.
เทคนิค : สอี ะครีลิก
แนวคิด : “ต้นไม้ทพี่ ่อปลกู
เปรียบเสมอื นคำทีพ่ ่อสอน
แม้จะผ่านไปนานสักกปี่ ี
ต้นไม้จะยังคงงดงาม "

1! 3

๑๙ ๙ คนของพระราชา

นายพศนิ เวียงแกว้
ชื่อผลงาน : King & Cat
ขนาด : 56 x 76 ซม.
เทคนคิ : เกรยองบนกระดาษ
แนวคิด "ผู้ให้ ผู้เมตตา"

!14

๑๙ ๙ คนของพระราชา

Nguyen Ti Tu Quyen
ชือ่ ผลงาน : The King
เทคนคิ : สีอะคริลกิ บนผา้ ใบ
ขนาด : 60 X 80 ซม.

1! 5

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ช่ือผลงาน : ข้าพเจ้าได้น้อมนำพระบรมราโชวาท มาใช้ในการ
“The picture in every home” ดำเนนิ ชีวติ การทำงาน การสร้างสรรค์งานศิลปะ ไมว่ า่ จะกระทำ
ขนาด : 130 x 150 ซม. สงิ่ ใดต้องมคี วามเพียร ความขยนั อดทน ตอ่ อุปสรรค ผลงาน
เทคนิค : วสั ดุผสม สร้างสรรค์ชุดนี้ได้นำเรื่องราวมุมหนึ่งภายในบ้านของข้าพเจ้ามา
เปน็ แรงบนั ดาลใจในผลงานทม่ี ีชอ่ื วา่ “The picture in every
นางสาวธดิ ารตั น์ ชุม่ จังหรดี home” โดยผา่ นกระบวนการดดั โครงลวด ถักเส้นลวดทองแดง ให้
เกิดโครงสร้างเสมือนจริงของพระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาท
สมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เพื่อแสดงความอาลัย
และน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันล้นพ้นที่ทรงมีต่อพสกนิกร
ชาวไทย ตลอดเวลา 70 ปี

1! 6

๑๙ ๙ คนของพระราชา

๒

ภาพถ่ายพอเพยี ง

1! 7

๑๙ ๙ คนของพระราชา

แนวความคดิ วิถชี นบท
เปน็ การดำรงชวี ิตของผคู้ นในชนบท เป็นการฝัดขา้ วของคนไทยสมยั ก่อนเปน็ การทำความ
สะอาดข้าวท่ีได้จากการสี อาจจะมีขา้ วเปลอื ก หรอื เมล็ดพชื ชนิดต่างๆ ปนเปือ้ นมา หรือคดั ปลายขา้ ว
ออก เพื่อให้ขา้ วทีจ่ ะหุงสวยสะอาด และมกี ารละเล่นพืน้ บ้าน ของเด็กๆ เป็นการใชช้ วี ติ แบบพอเพียง
ของผูค้ นในชุมชน ตามพระราชดำรสั ของพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ ัว
นายศริ ริ าช สามารถ
สาขาออกแบบผลติ ภณั ฑ์
คณะมนุษยศาสตรแ์ ละสังคมศาสตร์

!18

๑๙ ๙ คนของพระราชา

แนวความคดิ
ถา่ ย Landscape เพอื่ ท่ีจะสอื่ ให้เห็นถงึ สภาพแวดล้อม
การเป็นอย่ขู องคนทใ่ี ช้ชีวิตอย่างพอเพียง เลอื กเวลาถ่ายประมาณ 6
โมงเชา้ เพ่อื ให้ไดแ้ สงอาทติ ย์และหมอกในยามเชา้ จะไดค้ วามร้สู ึก
คิดถงึ อบอนุ่ และแสดงถงึ ความสขุ ทยี่ ่งั ยนื

นายอตเิ ทพ โพธศ์ิ รีทอง
สาขาออกแบบผลติ ภัณฑ์
คณะมนุษยศาสตรแ์ ละสงั คมศาสตร์

!19

๑๙ ๙ คนของพระราชา

แนวความคิด
เศรษฐกิจพอเพยี งทหี่ ล่อเลยี้ งชวี ติ เจอวิกฤติแก้ไขได้ทุกปัญหา จงดำเนินทาง
สายกลางชแ้ี นวทางปรัชญา ท่ไี ดม้ าตามแนวพระราชดาํ ริของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ ัว
นายธรี ะศักด์ิ ละครบุญ
สาขาออกแบบผลติ ภัณฑ์
คณะมนุษยศาสตร์และสงั คมศาสตร์

2! 0

๑๙ ๙ คนของพระราชา

แนวความคดิ พ่อคนเดยี วกัน
อยากสอ่ื ถึงวา่ ถงึ ฐานะคนเราจะไม่เหมอื นกัน การใชช้ ีวติ ความ
เปน็ อยู่ อาชีพแตกตา่ งกัน แต่สิ่งทเ่ี ราทุกคนมเี หมือนกนั คอื เรามคี วามจงรกั
ภักดีมีความรักตอ่ พอ่ คนน้เี พราะเรามีพ่อคนเดียวกนั “ในหลวง"

นายนภเกตน์ ดีเพง็
สาขาออกแบบผลิตภณั ฑ์
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์

!21

๑๙ ๙ คนของพระราชา

แนวความคิด เดก็ หญงิ
“ปญั หาทกุ อยา่ งไม่วา่ เล็กหรอื ใหญ่ มีทางแกไ้ ขได้ ถา้ รู้จกั คิดให้
ดี ปฏบิ ัตใิ หถ้ ูก การคิดไดด้ นี นั้ มิใชก่ ารคดิ ไดด้ ว้ ยลูกคิด หรอื ดว้ ยสมองกล
เพราะโลกเราในปจั จบุ นั จะววิ ฒั นาการไปมากเพยี งใดก็ตาม กย็ ังไมม่ ีเครอ่ื ง
มอื อันวเิ ศษชนดิ ใด สามารถขบคดิ แก้ไขปญั หาต่างๆไดอ้ ยา่ งสมบรู ณ์ การ
ขบคดิ วินิจฉยั ปญั หา จึงต้องใช้สตปิ ญั ญา คือคดิ ดว้ ยสตริ ู้ตัวอยู่เสมอ เพ่ือ
หยุดยงั้ และป้องกันความประมาทผิดพลาด และอคติตา่ งๆ มใิ หเ้ กิดขนึ้ ช่วย
ใหก้ ารใช้ปญั ญาพิจารณาปญั หาตา่ งๆ เป็นไปอยา่ งเทย่ี งตรง ทำใหเ้ หน็ เหตุ
เห็นผลที่เกี่ยวเนื่องกันเป็นกระบวนการได้กระจ่างชัด ทุกขั้น
นายเอกลกั ษณ์ แสงอรุณ ตอน” (พระบรมราโชวาท ในพิธี พระราชทานปรญิ ญาบตั ร มหาวิทยาลัย
สาขาออกแบบผลิตภณั ฑ์ ธรรมศาสตร์ 1 สงิ หาคม 2539)
คณะมนุษยศาสตร์และสงั คมศาสตร์

!22

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ชอ่ื -นามสกุล นางสาวกมลวรรณ ไชยเลศิ
ชอ่ื ผลงาน ความสุขในความพอดี
แนวความคดิ

บางทคี วามสขุ ทแี่ ท้จรงิ อย่ใู กล้แคเ่ ออื้ ม ทำสง่ิ ที่ตวั เองทำแลว้ คดิ ว่ามคี วามสขุ พอใจในส่งิ ที่
ตวั เองมี รักในงานทตี่ ัวเองทำไม่ไปเบยี ดเบยี นคนอื่น แค่น้ชี ีวติ กม็ ีความสุข

!23

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ชอ่ื -นามสกลุ นายฐติ ินนั ท์ ปัญญาทา
ชื่อผลงาน ภูมใิ จ
แนวความคิด

รู้สึกโชคดีท่ไี ด้เกิดมาเปน็ คนไทย ได้เกิดมาเปน็ ประชาชนของพระองค์ “...ลงุ ติดทุกคนั คนั
เก่าก็ตดิ คนั ใหมก่ ต็ ิด...” คณุ ลงุ คนขับสามลอ้ พดู ถึงสติกเกอรร์ ูปในหลวงที่ติดอยู่บริเวณกระจกหนา้ รถ
สามล้อของตน พรอ้ มกับใบหน้าท่ีเตม็ ไปด้วยรอยยิ้ม เห็นไดช้ ัดวา่ พระองคท์ รงเป็นความภาคภมู ใิ จของ
ปวงชนชาวไทยทกุ คนเสมอมา และตลอดไป

2! 4

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ชอ่ื -นามสกุล นายรุง่ โรจน์ เทพมณี
ช่ือผลงาน ความศรทั ธา
แนวความคดิ

ความศรัทธาทีม่ ตี อ่ พระองค์ทา่ นท่ีย่งิ ใหญแ่ ล้วน้ันไมว่ ่าพระองคท์ ่านสธติ อยู่ ณ แหง่ ใด
พระองคก์ ค็ ือพระผทู้ รงยิ่งใหญ่อยเู่ หนอื หวั พระผู้ทรงงานเพือ่ พสกนิกรเสมอมา

!25

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ช่ือ-นามสกลุ นายอรรถพล เฮา้ รัง
ชื่อผลงาน king of my memory
แนวความคดิ

พระราชาในความทรงจำของผม เปน็ พระราชาท่ที รงงานหนักเพื่อบรรเทาความทกุ ขข์ อง
ประชาชนมาเน่นิ นาน แตถ่ งึ พระองคท์ รงงานหนักมากเพียงใด พระองคย์ ังไมเ่ คยละเลยพสกนกิ รของ
พระองค์ และนน่ั จึงเป็นเหตผุ ลว่าทำไมพระองค์จงึ เปน็ king of my memory ของผม

2! 6

๑๙ ๙ คนของพระราชา

๓

งานกราฟิคของพอ่

!27

๑๙ ๙ คนของพระราชา



ชือ่ ผลงาน : ราชภฏั คนของพระราชา รัชกาลท่ี ๙
นักออกแบบ : ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.กนษิ ฐา เรืองวรรณศักด
ิ์
แนวคดิ ราชภัฎคนของพระราชารัชกาลที่ ๙ เพอ่ื ต้องการจะส่อื ไปถึงพน่ี อ้ งชาวราชภฏั และมหา
วทิ ยาลยั อ่นื ๆ ทวั่ ประเทศอยากใหท้ ุกทา่ นสำนกึ ในใจอยเู่ สมอว่าเรามหี น้าที่อุทิศตนทำงานทกุ
อยา่ งเพื่อเปน็ บทพสิ ูจนค์ วามจงรกั ภักดแี ละเทิดทูนใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท และลน้ เกล้าล้นกระ
หม่อมทกุ ๆ พระองค์อย่างหาทีส่ ุดมไิ ด้
ขนาด : 20 x 30 ซม.
เทคนิค : Silk screen บนเสื้อยดื

2! 8

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ชือ่ ผลงาน : คดิ ถงึ คนบนฟา้
นกั ออกแบบ : ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.กนษิ ฐา เรอื งวรรณศักด
ิ์
แนวคิด คิดถงึ คนบนฟา้ " เพราะมีความเชือ่ ที่วา่ พระองคไ์ ม่ได้

จากเราไปไหน ยงั คงมองประชาชนชาวไทยมาจากบนฟา้ ดงั่
พระราชหฤทัยของพระองคท์ ่วี ่า "ถ้าประชาชนไม่ทิ้งขา้ พเจ้าแล้ว

ข้าพเจา้ จะท้ิงประชาชนอย่างไรได้
ขนาด : 20 x 30 ซม.

เทคนิค : Silk screen บนเสื้อยืด

!29

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ชือ่ ผลงาน : ฉันเกิดในรชั กาลที่ ๙
นักออกแบบ : นางสาวมารญิ า ทรงปญั ญา

แนวคดิ คนธรรมดาทีเ่ กดิ ในรชั สมยั ของกษัตริยท์ ่ยี ิ่งใหญ่
ขนาด : 20 x 30 ซม.
เทคนิค : Flex screen บนเสอ้ื ยืด

3! 0

๑๙ ๙ คนของพระราชา



ช่ือผลงาน : กาลครั้งหนึ่งตราตรงึ ตลอดไป
นักออกแบบ : นางสาวศลิสา พวงจนั ทร
์

แนวคิด คร้ังหนึง่ พระราชาพระองค์หนง่ึ พระองคท์ รงครองแผน่ ดินโดยธรรม เคยทำเพ่ือ
ประชาชนของพระองคโ์ ดยไมห่ วังสงิ่ ใดตอบแทนแคใ่ หป้ ระชาชนของพระองคม์ ีคุณภาพชวี ิต

ที่ดขี ึน้ และส่งิ ที่พระองค์ไดใ้ ห้แก่ประชาชนนนั้ จะตราตรึงในใจของพวกเขาไปตลอดไป
ขนาด : 20 x 30 ซม.

เทคนิค : Flex screen บนเส้อื ยืด

!31

๑๙ ๙ คนของพระราชา



ชือ่ ผลงาน : ตราบนิรันดร์
นักออกแบบ : นางสาวเจนจริ า ต้นอาษา

แนวคดิ สามคั คีเปน็ น้ำหนง่ึ ใจเดยี วกนั
ขนาด : 24 x 24 ซม.
เทคนคิ : Flex screen บนเสื้อยืด

!32

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ชือ่ ผลงาน : ความคิด
นักออกแบบ : นายภบู ดี พรมโท

แนวคิด โครงการความคดิ หรือโครงการในพระราชดำริใน พระบาทสมเด็จ
พระเจา้ อยู่หัวภูมพิ ลอดลุ ยเดช เป็นโครงการท่ีเกิดจากพระราชดำรขิ องพระองค์
เพื่อเป็นพฒั นา ช่วยเหลอื ให้ความร้แู ก่ปวงประชาชนชาวไทย

ขนาด : 20 x 30 ซม.
เทคนิค : Flex screen บนเสื้อยดื

!33

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ช่ือผลงาน : พอเพียงตามพอ่ สอน
นกั ออกแบบ : นางสาวจณิ ห์ญาดา ดวงเพชร
ขนาด : 20 x 30 ซม.
เทคนิค : Flex screen บนเส้อื ยดื

!34

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ช่อื ผลงาน : BELOVED KING
นกั ออกแบบ : นายฉตั รดนัย ฤกษฤ์ ทธริ์ ณ


แนวคดิ พระมหากษัตริย์ผู้เปน็ ที่รัก
ขนาด : 20 x 30 ซม.

เทคนคิ : Flex screen บนเสอื้ ยดื

3! 5

๑๙ ๙ คนของพระราชา

ชอื่ ผลงาน : 70 ปี สามัคคี ประเทศไทย
นักออกแบบ : นายประจักษ์ ทองมณี
ขนาด : 20 x 30 ซม.
เทคนิค : Flex screen บนเส้อื ยืด

!36

๑๙ ๙ คนของพระราชา

๔

ไอที ของพระราชา

3! 7

๑๙ ๙ คนของพระราชา

พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ วั ภูมพิ ลอดุลยเดช (รัชกาลท่ี 9) กบั เทคโนโลยี
พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ วั ภูมิพลอดลุ ยเดช (รชั กาลที่ 9) ถูกขนานนามว่า

“พระบดิ าแห่งเทคโนโลยขี องไทย” เพอื่ เปน็ การเทดิ พระเกยี รตพิ ระองค์ ไดม้ กี ารกำหนดให้
วันท่ี 19 ตุลาคมของทุกปีเป็น “วันเทคโนโลยีของไทย” ดงั ท่ปี ระกาศสำนักนายกรัฐมนตรี
ในราชกจิ จานุเบกษา หน้า 1 วันที่ 22 มกราคม 2544 ภาพที่ 1

อ.มงคล ทะกอง ภาพที่ 1 ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี ในราชกิจจานุเบกษา “วันเทคโนโลยีของไทย”
อ.อรอนงค์ ทองหลอ่ ทะกอง (ทม่ี า: http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2544/E/005/1.PDF)

เมอ่ื ปี พ.ศ. 2544 กระทรวงวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและสิ่งแวดลอ้ ม ได้รบั มอบ
หมายให้เป็นหน่วยงานหลักในการจัดกิจกรรมเทิดพระเกียรติ เพื่อให้พสกนิกรชาวไทยทั้ง
หลายได้รำลึกถงึ พระมหากรณุ าธิคณุ ทพ่ี ระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั ภูมิพลอดุยเดช (รัชกาล
ที่ 9) ทา่ นไดท้ รงคดิ ค้นเทคโนโลยแี ละมีพระราชดำรติ ่างๆ ในการใชเ้ ทคโนโลยเี ปน็ เครอื่ งมือ
เพื่อชว่ ยพัฒนาประเทศ ยกระดบั คุณภาพชวี ิตพสกนกิ รเพ่ือช่วยบรรเทาสาธารณภยั ตา่ งๆ ดงั
เหตุการณ์เมอ่ื วนั ที่ 19 ตุลาคม พ.ศ. 2515 หรอื เมือ่ 45 ปีท่ีแล้ว ทรงอำนวยการสาธิต
ฝนเทียมสูตรใหม่ครั้งแรกของโลกด้วยพระองค์เอง ด้วยพระปรีชาสามารถของพระองค์ท่าน
ในการคน้ คว้าทดลองและเหตุการณต์ ่างๆ ทเ่ี กดิ ขนึ้ พระองค์ทา่ นทรงเป็นพ่อของแผน่ ดนิ ทที่ ำ
เพ่อื พสกนิกรชาวไทยมาโดยตลอดจวบจนถงึ ปัจจบุ ัน

การดำเนินงานโครงการพระราชดำริทรงใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือในการพัฒนา
และยกระดับคุณภาพชวี ิตของพสกนิกร ดว้ ยความซาบซึง้ ในพระมหากรณุ าธคิ ุณหาที่สดุ มไิ ด้
ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ท่ีทรงนําเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการ
ดำรงชีวิตและเสริมสร้างความร่มเย็นแก่พสกนิกร ผู้เรียบเรียงจะขอกล่าวพระอัจฉริยภาพ
๙9เรื่องราวของพระองคก์ บั เทคโนโลยีดงั นี้

!38

๑๙ ๙ คนของพระราชา

รัชกาลที่ 9 กับพระอัจฉริยภาพทางด้านการทำฝนเทยี ม
เม่อื วนั ที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2498 พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยูห่ วั ภมู พิ ลอดลุ ยเดช ทรงพบว่า

พสกนิกรในประเทศได้รับความเดือดร้อนจากเหตุการณ์ฝนแล้งและน้ำท่วมทำให้พืชผลของเกษตรกรเสีย
หายเกิดความลำบากอย่างยิ่งในการดำเนินชีวิต พระองค์ทรงเกิดแนวคิดในการแก้ปัญหาทุกข์ร้อนของ
ราษฎรอย่างฉับพลันในขณะน้ันว่า สมควรที่จะสร้างฝายหรือเขื่อนขนาดเล็กและอ่างเก็บน้ำจำนวนมาก
ขวางทางน้ำ เพื่อป้องกันหรือลดความรุนแรงการไหลบ่าและเก็บกักน้ำไว้ในฤดูแล้งซึ่งเป็นการบรรเทา
สภาวะแหง้ แลง้ ได้ทางหนึง่ พระองคท์ รงเกดิ ประกายความคิ ดดว้ ยความมน่ั พระทยั วา่ นา่ จะนำ กระบวนการ
ทางวิทยาศาสตร์มาช่วยทำให้เกิดฝนได้ และน่าจะมีวิธีการที่จะรวมเมฆที่กระจายอยู่ในท้องฟ้าแต่ลอยผ่าน
พื้นที่แห้งแล้งไปหมดดังที่ทรงสังเกตเห็น ในขณะนั้นให้เมฆเหล่านั้นรวมตัวกันเกิดเป็นฝนตกลงสู่พื้นที่แห้ง
แลง้ ดงั กล่าวได้ อันเปน็ ต้นกำเนิดของแนวพระราชดำริท่ไี ดม้ กี ารพฒั นาอยา่ งต่อเน่ืองมาจนเป็น โครงการ
พระราชดำรฝิ นหลวง จนถงึ ปัจจุบัน ดังภาพท่ี 2 พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ภูมิพลอดุลยเดชทรงตรสั กบั
ข้าราชการเรอื่ งโครงการพระราชดำริฝนหลวง

ภาพท่ี 2 พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยูห่ ัวภมู ิพลอดลุ ยเดชทรงตรัสกบั ขา้ ราชการทมี่ าเฝา้ รบั เสดจ็

(ทีม่ า: http://huahin.royalrain.go.th/prabidaday.php)

ในปี พ.ศ. 2512 มกี ารทดลองปฏิบตั ิการในทอ้ งฟา้ เป็นคร้ังแรกและได้ปฏิบตั กิ ารทำฝนหวงั ผล
กภู้ ัยแล้งใหแ้ ก่เกษตรกรตามการทูลเกลา้ ฯ ถวายฎกี าควบคูก่ ับการปฏิบตั กิ ารค้นควา้ ทดลองพัฒนากรรมวธิ ี
โดยมกี ารเลือกพ้นื ทว่ี นอุทยานเขาใหญ่เป็นพน้ื ที่ทดลองแห่งแรก ทดลองหยอดก้อนน้ำแขง็ แหง้ ขนาดไม่เกนิ
1 ลูกบาศก์นิ้วเข้าไปในยอดเมฆสูงไม่เกิน 10,000 ฟุต ที่ลอดกระจายทำให้กลุ่มเมฆเหล่านั้นมีการ
เปล่ยี นแปลงทางฟสิ กิ สเ์ กิดการรวมตัวกันหนาแนน่ พระองค์ทรงสรุปกรรมวิธกี ารทำฝนหลวง 3 ขน้ั ตอน คือ
(1) ข้ันกอ่ กวนหรือก่อเมฆ (2) ข้ันเลีย้ งใหอ้ ้วน (3) ขน้ั โจมตี พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ ัวทรงภมู ิพลอดุลย
เดชบริหารโครงการด้วยพระองค์เองอย่างใกล้ชดิ โดยทรงตัง้ ศูนย์อำนวยการซ่ึงตอ่ มาทรงเรยี กว่า ศูนยฝ์ น
หลวงและทรงเรียกโดยย่อว่า ศฝล. ขึ้น เพื่อทรงใช้เป็นศูนย์บัญชาการถ่ายทอดพระราชกระแสและข้อ
แนะนำทางเทคนิคพระราชทานในการวิจัย การค้นคว้าทดลองเพิม่ เตมิ

!39

๑๙ ๙ คนของพระราชา

รัชกาลที่ 9 กับพระอัจฉรยิ ภาพทางดา้ นการคดิ คน้ กังหนั นำ้ ชัยพัฒนา
พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ ัวภูมพิ ลอดลุ ยเดชไดท้ รงประดษิ ฐ์คดิ ค้น เครือ่ งกลเตมิ อากาศท่ีผิวนำ้

หมุนชา้ แบบทุ่นลอย หรือ กงั หนั ชยั พัฒนา เพ่อื ทำหน้าท่เี ติมออกซิ เจน (H2O) ลงไปในน้ำ เปน็ การลด
มลภาวะทางน้ำถอื ไดว้ า่ เปน็ ประวตั ิศาสตร์ของการออกสิทธบิ ตั รแกส่ ิ่งประดิษฐข์ องไทย

จากปญั หาและความรนุ แรงของนำ้ เสียท่ีเกิดขนึ้ พระองคท์ รงห่วงใยต่อพสกนกิ รทตี่ ้องเผชญิ ในเรือ่ ง
ดงั กลา่ วเมอื่ วนั ท่ี 24 ธนั วาคม 2531 ไดพ้ ระราชทานพระราชดำรใิ นการแกไ้ ขปัญหาน้ำเสีย ด้วยการใช้
เคร่อื งกลเตมิ อากาศ โดยพระราชทานรูปแบบส่ิงประดษิ ฐ์ท่ีเรียบง่าย แต่มีประสทิ ธิภาพสงู ในการบำบัดน้ำเสีย
ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในชื่อกังหันน้ำชัยพัฒนา และนำมาใช้ในการปรับปรุงคุณภาพน้ำตามสถานที่ต่างๆ ทั่วทุก
ภมู ภิ าค

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชพระราชทานรูปแบบต้นแบบติดตั้งและทดลองใช้
บำบัดน้ำเสยี ทีภ่ ายในบรเิ วณโรงพยาบาลพระมงกฎุ เกล้าและวัดบวรนิเวศวิหาร และพระราชดำริหลักสำคัญใน
การแก้ไขปัญหาน้ำเสยี คือการเตมิ ออกซิเจนในน้ำการเติมอากาศลงในน้ำเสีย มี 2 วธิ ีคือ (1) ใช้อากาศอดั เข้าไป
ตามทอ่ เป่าลงไปใต้ผวิ น้ำแบบกระจายฟอง และ (2) ใช้กังหันวิดน้ำวดิ ตกั ขึ้นไปบนผิวนำ้ แล้วปล่อยให้ตกลงไป
ยงั ผิวนำ้ ตามเดมิ โดยทก่ี ังหันน้ำดงั กล่าวจะหมนุ ช้า ด้วยกำลงั ของมอเตอรไ์ ฟฟา้ ขนาดเล็กหรอื อาจจะใชพ้ ลงั น้ำ
ไหลก็ได้ แสดงใหเ้ หน็ ในภาพท่ี 3 เปน็ เครอื่ งกลเตมิ อากาศที่ผวิ นำ้ แบบหมนุ ช้า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัว
ภมู ิพลอดุลยเดชทรงเสดจ็ พระราชดำเนนิ ทอดพระเนตรการทำงานของเครื่องกงั หนั นำ้ ชยั พฒั นา

ภาพท่ี 3 เครอ่ื งกลเตมิ อากาศท่ผี วิ นำ้ แบบหมนุ ชา้
(ทม่ี า: http://www.chaipat.or.th/

site_content/19-248/18-chaipattana-
water-turbine-development.html)
เมื่อวนั ท่ี 2 กมุ ภาพันธ์ 2536 เครื่องกังหันนำ้ ชยั พฒั นาไดร้ ับสทิ ธบิ ตั รจากกรมทรัพย์สินทางปัญญา
และได้รบั รางวัลเหรยี ญทองจาก The Belgian Chamber of Inventor องค์กรทางดา้ นนวตั กรรมท่เี ก่าแก่
ของเบลเยยี่ ม ในงาน “Brussels Eureka 2000” ซึ่งเปน็ งานแสดงส่ิงประดษิ ฐใ์ หม่ของโลกวทิ ยาศาสตร์ ณ
กรุงบรสั เซลส์ ประเทศเบลเยีย่ ม

!40

๑๙ ๙ คนของพระราชา


 รชั กาลที่ 9 กบั พระอจั ฉริยภาพทางด้านวิทยุส่อื สาร
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชทรงสังเกตุเรื่องพึ่งพาตนเองจากพื้นฐานการติดต่อ

สื่อสาร ซึ่งประเทศไทยยังขาดอุปกรณ์ในการติดต่อสื่อสารสำหรับสถานที่ที่ห่างไกลทุรกันดาร พระบาท
สมเด็จพระเจา้ อยูห่ ัวภมู ิพลอดลุ ยเดชทรงวิทยุส่ือสาร และพบปัญหาสัญญาคลนื่ รบกวนกนั ระหวา่ งเครือข่าย
ทำให้ไม่อาจตดิ ตอ่ ทางวิทยุสื่อสารได้ ทรงมีพระราชดำรวิ า่ สายอากาศน่าจะเป็นตัวแปรสำคัญ และพระองค์
ทรงอาศัยพ้ืนฐานทางวิทยาศาสตรท์ ่เี คยศึกษา ได้ทรงค้นควา้ เพมิ่ เติมและมีพระราชปฏิสันถารกบั ผรู้ ู้ ดังภาพ
ท่ี 4 พระบาทสมเด็จพระเจา้ อย่หู ัวภมู พิ ลอดุลยเดชทรงวทิ ยตุ ิดต่อสอ่ื สาร
ภาพท่ี 4 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หวั ภูมพิ ลอดลุ ยเดชทรงวิทยุตดิ ตอ่ สือ่ สาร
(ทม่ี า: http://huahin.royalrain.go.th/technologythaiday.php)

พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ภมู พิ ลอดลุ ยเดชทรงเรม่ิ ตน้ ทดลองงานสายอากาศดว้ ยพระองคเ์ อง ดงั ภาพท่ี
5 มกี ารปรบั คา่ ตา่ งๆ จนไดส้ ายอากาศท่มี ปี ระสทิ ธภิ าพท้งั ในการสง่ และการรบั สายอากาศท่ดี ที ่สี ดุ ท่ที รงทดลอง
ได้น้ันนอกจากสัมพันธ์กับเคร่ืองรับส่งวิทยุและสายส่งแล้ว ยังมีค่าสะท้อนกลับของคล่ืนวิทยุหรือท่ีเรียกว่า
“Standing Wave Ratio (SWR)” ท่ไี ดม้ าตรฐานสงู กวา่ มาตรฐานสากลซ่งึ นกั วทิ ยุ ส่อื สารไดป้ รบั ใชก้ นั ทว่ั ไป
พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อย่หู วั ภมู พิ ลอดลุ ยเดชทรงคน้ ควา้ และทดลองสายอากาศดว้ ยพระองคเ์ องเปน็ เบ้อื งตน้
แลว้ จงึ มพี ระราชดำรวิ า่ เปน็ เทคโนโลยที น่ี า่ จะสามารถพฒั นาข้นึ เพอ่ื ใชง้ านไดเ้ องภายในประเทศ

ภาพท่ี 5 พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ภมู พิ ลอดลุ ยเดชทรงคน้ ควา้
และทดลองสายอากาศดว้ ยพระองคเ์ อง
(ทีม่ า: http://huahin.royalrain.go.th/technologythaiday.php)

ในปี พ.ศ. 2512 พระบาทสมเด็ จพระเจา้ อย่หู วั ภมู พิ ลอดลุ ยเดช ทรงได้ ให้กองทัพและนกั วทิ ยาศาสตร์
ไทยร่วมกันค้นคว้าวิจัย ท่ามกลางแดดจัดยามบ่ายพระองค์ทรงประทับบนดาดฟ้าพระตําหนักจิตรลดา
รโหฐานพระราชทานกระแสพระราชดำรสั เกีย่ วกบั สายอากาศตามพระราชประสงคจ์ ำนวนกว่า 20 รายการ
จนกระทง่ั สายอากาศเหลา่ นน้ั ไดร้ บั พระราชทาน โดยรองศาสตราจารย์ ดร.สธุ ี อกั ษรกติ ต์ิ และพล.ต.ต.สชุ าติ
เผือกสกนธ์ ซึ่งทั้งสองท่านถวายตัวรับใช้ใต้เบื้องพระยุคลบาทแด่องค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพล
อดุลยเดช เพอื่ น้อมรับพระราชดำริในการออกแบบสร้างสายอากาศให้เป็นไปตามพระราชประสงค์ โดยนำ
มาออกแบบและสร้างสายอากาศถวายตามพระราชประสงค์ สายอากาศเหล่านั้นได้รับพระราชทานชื่อ
สุธี 1, สธุ ี 2, สุธี 3, สธุ ี 4 และไสก้ รอกหลวง เป็นตน้

!41

๑๙ ๙ คนของพระราชา

รชั กาลท่ี 9 กบั พระอัจฉริยภาพการพฒั นาโปรแกรมคอมพวิ เตอร์เพอื่ การศึกษาพระไตรปิฎก
พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชไดท้ รงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ บรจิ าคทรพั ยส์ ่วนพระองค์

จำนวน 1,472,900 บาท ในเดือนพฤษภาคม 2534 ให้มหาวิทยาลยั มหดิ ลจัดทำโครงการพัฒนาโปรแกรม
คอมพิวเตอร์เพื่อการศกึ ษาพระไตรปฎิ ก และอรรถกถาต่อเน่อื งจากโครงการพระไตรปฎิ กฉบับคอมพิวเตอร์
เดมิ ท่ีมหาวิทยาลัยมหดิ ลพัฒนาเสร็จแลว้ และได้ทลู เกล้าฯ ถวายเพอ่ื ร่วมเฉลมิ ฉลองเนื่องในวโรกาสรัชมัง
คลาภเิ ษก 2 กรกฎาคม 2531 ทรงเห็นว่ าโครงการนี ค้ วรได้รวบรวมเอาชดุ อรรถกถาและฎีกาเข้าไว้ด้วยกัน
นับเป็นโครงการที่นำวิทยาการชั้นสูงมาประยุกต์ใช้กับข้อมูลเนื้อหาทางด้านพุทธศาสนา ซึ่งพระบาทสมเด็จ
พระเจา้ อยหู่ ัว ไดท้ รงศึกษาพระไตรปฎิ กและอรรถกถาฉบับคอมพวิ เตอร์นดี้ ว้ ยพระองคเ์ อง และมพี ระบรม
ราชวนิ ิจฉยั และพระราชวิจารณใ์ นการออกแบบโปรแกรมสำหรับใชใ้ นการสืบคน้ ข้อมลู ในฐานะแห่งองคเ์ อก
อัครศาสนูปถมั ภก เปน็ การสบื ต่อพระพุทธศาสนาให้ยั่งยืนยาวนานสบื ไปในอนาคต

สำหรับโครงการพัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษาพระไตรปิฎกและอรรถกถาตามพระ
ราชดำรนิ ี้ได้พัฒนาแล้วเสรจ็ ในเดือนพฤศจิกายน 2534 ในชือ่ “BUDSIR IV” โดยพัฒนาต่อเนอ่ื งจาก
โปรแกรม BUDSIR (อ่านออกเสยี งว่า บดุ เซอร์) มาจากคำวา่ Buddhist Scriptures Information
Retrieval สำหรับประวตั ิของ BUDSIR น้นั BUDSIR I สามารถค้นหา คำทุกคำ ศัพท์ทกุ ศัพท์ ทุกวลี ทุก
พุทธวจนะ ทีม่ ปี รากฏในพระไตรปฎิ ก จำนวน 45 เล่ม ไดร้ ับการบนั ทึกในคอมพวิ เตอรไ์ ด้อยา่ งรวดเรว็ ถกู
ตอ้ ง และครบถ้วนสมบรู ณ์ ต่อมาพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั ภมู ิพลอดุลยเดชทรงมพี ระราชดำริ ใหจ้ ัดทำ
ขอ้ มูลพระไตรปิฎกและอรรถกถา บันทึกลงแผน่ CD เปน็ ครง้ั แรก ในปี พ.ศ. 2549 เปน็ การใช้บนระบบ
ปฏบิ ตั กิ าร Windows เรยี กวา่ BUDSIR IV For Windows ดงั แสดงในภาพที่ 6

ภาพท่ี 6 แผน่ พระพระไตรปฎิ กและอรรถกถา
(ทมี่ า: http://www.siamrath.co.th/n/4879)

4! 2

๑๙ ๙ คนของพระราชา

รชั กาลที่ 9 กบั พระอจั ฉริยภาพทรงพฒั นาโปรแกรมคอมพิวเตอร์อักษรเทวนาครี
เมื่อ พ.ศ. 2530 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงศึกษาตัวอักษรเทวนาครีด้วย

พระองค์เองจากพจนานุกรมและตำราภาษาสันสกฤตเพื่อเป็นการสร้างตัวอักษรเทวนาครีหรือตัวอักษรแขก
ประดิษฐข์ ึน้ มาใหม่ และทรงสอบถามจากผเู้ ชยี่ วชาญด้านภาษาบาลีสกฤต ดังแสดงตวั อยา่ งตัวอักษรเทวนาครี
หรอื ตวั อกั ษรแขกในภาพที่ 7

ภาพท่ี 7 อักษรเทวนาครหี รอื ตวั อักษรแขก
(ท่ีมา: กัญดา ธรรมมงคล, 2530: 14)

ในปีทีจ่ ฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั ไดจ้ ดั งานจฬุ าวิชาการ 30 พระบาทสมเด็จพระเจา้ อย่หู ัวภูมพิ ลอดลุ ยเดช
เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรงานบนศาลาพระเกี้ยวแล้ว ทางมหาวิทยาลัยได้จัดคอมพิวเตอร์เพื่อทรง
คอมพิวเตอร์ตามคำกราบบังคมทูลของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในวันนั้น พระองค์ทรงนำโปรแกรม
คอมพิวเตอรท์ ่ีบรรจอุ ยู่ในแผน่ จานแมเ่ หลก็ ซงึ่ ทรงใช้ช่อื รหสั ว่า Devwrit Test และ Devwrit Temp สิง่ ที่
ปรากฏบนจอขนาดใหญ่ ซึ่งต่อจากเครอ่ื งคอมพวิ เตอรน์ ั้น เรมิ่ ด้วยตวั อกั ษร Chulalongkorn University โดย
ทรงประดิษฐใ์ ห้มตี วั อกั ษรขนาดตา่ งๆ ลดหลนั่ ตามขนาดของ font และทรงพมิ พ์ชอ่ื มหาวทิ ยาลัยเป็นภาษาสัน
กฤตและตามดว้ ยตัวอักษรเทวนาครี ทรงพมิ พ์พระนามสมเดจ็ พระเทพรัตนราชสดุ าฯ สยามบรมราชกุมารดี ้วย
ตวั อกั ษรเทวนาครี ตามด้วยอกั ษรโรมัน ซงึ่ ออกเสียงแบบสันสกฤต และอักษรไทยตามลำดับ ดงั ภาพที่ 8
แสดงตัวอย่างอักษรประกอบไปดว้ ยตัว phonetic อกั ษรโรมนั อกั ษรเทวนาครี และอักษรไทย

ภาพที่ 8 อักษรประกอบไปดว้ ยตวั phonetic
อกั ษรโรมัน อักษรเทวนาครี และอกั ษรไทย
(ทมี่ า: กญั ดา ธรรมมงคล, 2530: 17)

!43

๑๙ ๙ คนของพระราชา

รชั กาลที่ 9 พระอจั ฉรยิ ภาพกับการศกึ ษาทางไกลผ่านวังไกลกงั วล
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอย่หู วั ภูมิพลอดลุ ยเดช ทรงตระหนักถึงความสำคญั ของการศึกษาเปน็ พนื้ ฐานสำคัญ

ในการพฒั นาชวี ติ มนษุ ย์ โดยพระองค์ได้พระราชทานทุนประเดิม 50 ลา้ นบาท กอ่ ตงั้ มูลนธิ กิ ารศกึ ษาทางไกลผ่าน
ดาวเทียมขน้ึ โดยมวี ตั ถปุ ระสงคเ์ พ่ือแก้ปญั หาการขาดแคลนครู ปญั หาขาดแคลนครทู ี่มีวุฒกิ ารศึกษาตรงสาขาวิชา
เป็นตน้ จงึ ทำให้ปี พ.ศ.๒๕๓๙ ไดก้ ่อต้ังมลู นธิ ิการศึกษาทางไกลผา่ นดาวเทียม เพ่ือเฉลิมพระเกียรตใิ นมหามงคล
วโรกาสท่ีพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัวภมู พิ ลอดลุ ยเดชทรงครองสริ ริ าชสมบัติครบรอบ 50 ปี และไดร้ ว่ มกบั กรม
สามญั ศึกษากระทรวงศกึ ษาธกิ ารจัดการเรยี นการสอนทางไกลผ่านดาวเทยี มถา่ ยทอดสดหลักสตู ร มัธยมศกึ ษาให้
แก่โรงเรยี นในสังกัดกรมสามัญศกึ ษา และสงั กดั หนว่ ยงานอ่ืน ๆ จำนวน 3,000 โรงเรียนท่ัวประเทศ ทางชอ่ ง 11 -
16 (UBC) โดยกองทัพบก องคก์ ารโทรศัพทแ์ ห่งประเทศไทย และหนว่ ยงานตา่ ง ๆ ร่วมกนั โดยเสดจ็ พระราชกศุ ล
เป็นการพระราชทานการศึกษาไปสู่ปวงชน และกำลังดำเนินการขยายไปสู่โรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะ
กรรมการการประถมศกึ ษาแหง่ ชาติตามลำดบั ภาพที่ 9 แสดงการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม

ภาพท่ี 9การศึกษาทางไกลผา่ นดาวเทยี ม
(ท่มี า: http://www.weloveroyalty.com/main/th/project/detail/โรงเรยี นวงั ไกลกงั วล/3.html)
เมื่อ พ.ศ.2548 เพื่อเป็นการเฉลมิ พระเกยี รติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หวั ภูมพิ ลอดุลยเดช ทางสมาคม
โทรคมนาคมแหง่ ประเทศไทย ได้จดั การเรียนการสอนทางไกลผ่านอินเทอร์เนต็ ควบคูไ่ ปกับการจดั การศกึ ษาทาง
ไกลผ่านดาวเทยี มของมลู นิธกิ ารศกึ ษาทางไกลผ่านดาวเทยี ม จดั ทำระบบ e-learning ในการดำเนินงานมหี นว่ ย
งานรว่ มมือระหว่างองคก์ ารโทรศัพท์แหง่ ประเทศ สถาบันสง่ เสรมิ การสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี (สสวท.)
บริษทั แอ๊ดว้านซ์วชิ ั่นซสิ เทม็ ส์ จำกัด บรษิ ทั เทเลแซท คอร์ปอเรชัน่ จำกดั และบรษิ ัท ซิสโก้ ซิสเตม็ ส์
(ประเทศไทย) จำกัด มอบใหแ้ กม่ ูลนธิ กิ ารศกึ ษาทางไกลผา่ นดาวเทยี ม ระบบ e-learning สามารถใช้ประโยชน์
จากการเรียนการสอนจากการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมผ่านอินเทอร์เน็ตได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ในปี พ.ศ.
2552 กระทรวงศกึ ษาธิการสนบั สนนุ งบประมาณให้จัดทำโครงการระบบ eLearning เพ่อื พัฒนาอาชพี ที่นำ
เน้อื หาท่สี อนออกอากาศจากวทิ ยาลยั การอาชีพวงั ไกลกังวลมาแปลงเปน็ eLearning บนระบบออนไลน์ ปีพ.ศ.
2554 มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมร่วมกับโครงการเทคโนโลยีสารสนเทศฯ จัดทำโครงการระบบ
eLearning เฉลมิ พระเกียรติเน่อื งในโอกาส มหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธนั วาคม 2554 “eDLTV
ระดบั ประถมศึกษา” โดยกระทรวงศึกษาธกิ ารให้การสนับสนนุ งบประมาณ สามารถเรยี นออนไลน์ได้ท่ี http://
edltv.dlf.ac.th และเรียนแบบออฟไลน์ (off line) ได้โดยโรงเรยี นบนั ทกึ ขอ้ มลู ในเครื่องคอมพิวเตอร์แมข่ า่ ยหรอื
ฮาร์ดดิสก์แบบพกพานำไปใช้กับเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์อย่างสะดวก รวดเร็ว พระมหากรุณาธิคุณและ
พระอจั ฉริยภาพกับในการศึกษาทางวงั ไกลกงั วล ช่วยลดปญั หาขาดแคลนครูทำใหค้ รตู อ้ งสอนหลายวิชา ปัญหา
สอนไม่ทนั ปัญหาขาดแคลนส่อื การสอนมาจนถงึ ปัจจุบนั

4! 4

๑๙ ๙ คนของพระราชา

รัชกาลที่ 9 กับพระอจั ฉรยิ ภาพทางด้านการถา่ ยภาพ
พระบาทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหาภมู พิ ลอดลุ ยเดช ทา่ นทรงมีความสนใจในศลิ ปะด้านการถา่ ยภาพ โดย

พระราชอัธยาศัยโปรดการถ่ายภาพนี้ ทรงได้ต้นแบบมาจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงพก
กลอ้ งถา่ ยภาพ และมอี ริ ิยาบถของนกั ถา่ ยภาพ ประชาชนชาวไทยมักจะเหน็ ภาพของพระองค์มกี ล้องข้างพระ
กายอยู่เสมอทกุ ครง้ั ทเ่ี สด็จพระองคท์ รงใช้ในการบันทึกภาพทง้ั บคุ คลและสภาพภูมิประเทศ ทรงศกึ ษาด้วยตัว
เอง จนเป็นนกั ถา่ ยรปู ผู้มีพระปรชี าสามารถยิง่ ไมว่ า่ จะเป็น กลอ้ งธรรมดาหรอื กลอ้ งถา่ ยภาพยนตร์ พระองค์
ทรงเชยี่ วชาญแม้กระทั่งการล้างฟลิ ม์ การอดั ขยายภาพทงั้ ภาพขาวดำและภาพสี พระองคท์ รงมีห้องลา้ งฟิลม์
ทีบ่ รเิ วณช้นั ล่างอาคารสถานีวิทยุ อ.ส.เปน็ ห้องมืดสำหรับล้างฟลิ ม์ และอดั ขยายภาพ ตามพระราชประสงค์ที่
จะทรง “สรา้ งภาพ” ใหเ้ ปน็ ศิลปะถูกต้อง และรวดเรว็ ดว้ ยพระองค์เอง

ภาพท่ี 10 พระบาทสมเดจ็ พระปรมนิ ทรมหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชทรงบันทึกภาพ
(ทมี่ า: http://review.thaiware.com/1029.html)

จากภาพที่ 10 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงบันทึกภาพและทรงฝึกด้วย
พระองค์เอง ในระยะเริม่ แรกเป็นกล้องทไ่ี มม่ ีเคร่อื งวัดแสงในตวั จึงตอ้ งใช้พระราชวจิ ารณญาณอยา่ งรอบคอบ
และละเอยี ดถี่ถว้ น พระราชประสงค์ทีจ่ ะทรง สร้างภาพ ใหเ้ ปน็ ศิลปะ ด้วยเทคนิคใหมๆ่ จะสังเกตไดว้ า่ ไมว่ า่
พระองค์จะเสด็จฯ ไปทรงเยีย่ มราษฎร ณ จงั หวดั ใด กจ็ ะทรงมีกลอ้ งถ่ายภาพตดิ พระองค์ไปดว้ ยเสมอ โปรด
ถ่ายภาพสถานท่ีทกุ แห่งเพือ่ ทรงเกบ็ ไวเ้ ป็นหลักฐานประกอบงานท่ีไดท้ รงปฏบิ ัตภิ าพถา่ ยฝีพระหัตถเ์ หลา่ นี้ จึง
มกั เป็นภาพถ่ายแบบฉับพลันทนั เหตุการณ์ ซึง่ ถ่ายได้ครง้ั เดียวด้วยไหวพริบไม่มีเวลาจอ้ งหามุมถา่ ย แต่ดว้ ย
พระปรีชาสามารถปวงชนชาวไทยจึงได้เห็นภาพฝีพระหัตถ์อันคมชัดและมีศิลปะในการจัดองค์ประกอบของ
ภาพ

!45

๑๙ ๙ คนของพระราชา

รชั กาลที่ 9 กับพระอัจฉริยภาพทางดา้ นพลังงานทดแทน
พระบาทสมเดจ็ พระปรมนิ ทรมหาภูมพิ ลอดลุ ยเดชมสี ายพระเนตรอนั ยาวไกล เพ่อื รองรบั ปญั หาทจ่ี ะเกดิ ข้ึนจาก

การพ่งึ พาพลงั งานนำเขา้ จึงมพี ระราชดำริใหเ้ ตรียมรับกับปัญหาดา้ นพลงั งานมากวา่ 40 ปี เม่อื พ.ศ. 2540 ทรงมี
พระราชดำริใหน้ ำพชื ผลการเกษตรมาผลติ เป็นพลงั งานทดแทน เพ่อื ใหค้ นไทยพ่ึงตัวเองได้ รวมทั้งรองรับปญั หาราคา
พืชผลการเกษตรตกตำ่ ทีอ่ าจจะเกิดขน้ึ โครงการพฒั นาพลังงานทดแทนทมี่ กี ารใช้งานและพฒั นาจนถงึ ปัจจุบนั

1. การพฒั นาแก๊สโซฮอล์ ในปี พ.ศ. 2528 ทรงมีพระราชดำรสั ให้ศกึ ษาการผลิตเอทานอลจากอ้อยเพือ่ แก้
ปญั หาภาวะขาดแคลนน้ำมนั และราคาอ้อยตกต่ำ

2. ผลิตไบโอดีเซลจากน้ำมันพืชเพื่อใช้ทดแทนน้ำมันดีเซล โดยทรงมีพระราชดำริให้มหาวิทยาลัยสงขลา
นครินทร์ สร้างโรงงานสกดั นำ้ มันปาลม์ ขนาดเลก็ ที่สหกรณน์ คิ มอ่างลึก จงั หวัดกระบี่ และทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ
ให้สร้างโรงงานสกัดน้ำมันปาล์มบริสุทธิ์ขนาดเล็ก พระปรีชาสามารถในการประดิษฐ์คิดค้นโครงการพัฒนาน้ำมัน
ปาล์มเพ่อื ใช้กบั เครื่องยนตด์ เี ซลน้ี ทรงไดร้ บั การทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลเหรียญทอง ในโครงการน้ำมันไบโอดีเซลสตู ร
สกัดจากน้ำมันปาล์ม ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ได้นำไปจัดแสดงในงาน  “Brussels
Eureka  2001” ซึง่ เปน็ นทิ รรศการสงิ่ ประดิษฐ์นานาชาตปิ ระจำปี 2544 ณ กรงุ บรสั เซลส์ ประเทศเบลเยียม อกี ทัง้
โครงการดังกล่าวยังไดร้ บั สทิ ธบิ ัตรในพระปรมาภไิ ธยจากกระทรวงพาณชิ ย์ ภาพที่ 11 พระบาทสมเดจ็ พระปรมินทร
มหาภูมิพลอดุลยเดชพร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีได้เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิด
อาคารโครงการคน้ ควา้ น้ำมนั เช้ือเพลิงและเรมิ่ ผลิตเอทานอลจากอ้อย

ภาพที่ 11 โคงการค้นควา้ น้ำมันเช้ือเพลิง
(ทมี่ า: http://www.tgcontrol.com/news/articles/ในหลวงกับพระอัจฉริยภาพ/)

!46

๑๙ ๙ คนของพระราชา

๕

ชมุ ชน ยดึ หลักปรชั ญา

4! 7

๑๙ ๙ คนของพระราชา

พวนชว่ ยพวน: สำนึกทางชาตพิ นั ธุ์กับการสรา้ งชุมชนเข้มแข็ง

ในอดตี บ้านหมอ้ ชมุ ชนชายแดนในลมุ่ น้ำโขง จงั หวัดหนองคาย เคยดกอุดมไปดว้ ย “ฉนั อยากเห็นคนพวนรกั กัน มีความ
ทรัพยากร ดิน นำ้ ปา่ ที่สอดประสานเข้ากับวิถีชีวิตของกล่มุ ชาตพิ นั ธ์ุ “พวน” จนกอ่ รูปเป็น ผกู ผนั สามัคคี อยดู่ กี ินดี ตุ้มโฮม ฮัก
วฒั นธรรมเศรษฐกิจท่ีเอ้อื เฟอ้ื ตอ่ การดำรงชีวิตของผ้คู นมาหลายช่วั อายุคน ทวา่ หกทศวรรษท่ีผ่านมา
การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจสังคมอันรวดเร็ว ส่งผลให้วิถีชีวิตคนบ้านหม้อมีความแตกต่างหลาก แพงแบ่งปนั เหมือนเมอ่ื ก่อน”
หลายภายในอย่างลึกซ้ึง ครวั เรอื นจำนวนหนง่ึ ท่ไี มส่ ามารถปรับตวั ไดเ้ ทา่ ทันต้องเคลอ่ื นตวั ไปอยชู่ าย ...แมค่ ูมนสั ดา บวั นอ้ ย...
ขอบของสงั คมและเผชญิ กับความยากลำบากในการดำรงชพี อันหนักหน่วง
ผู้เขยี น : สนุ ิต เหมนิล
สำนึกความเปน็ “พวน” พลังแห่งการเปลีย่ นแปลง
ความทุกข์ระทมของพี่น้องร่วมชาติพันธุ์กลายเป็นตัวจุดชนวนการสานสัมพันธภาพของ ผูเ้ ขยี น : ฐากรู สรวงศ์สริ ิ
ชาวพวนบ้านหมอ้ โครงการ “พวนช่วยพวน” กอ่ ตวั ขน้ึ ชว่ งปี 58 จากการร่วมแรงร่วมใจกนั ของกล่มุ สำนกั วชิ าศึกษาทั่วไป
ครู อาจารย์ และกลมุ่ ผนู้ ำท้องถนิ่ ซง่ึ ท้งั หมดล้วนเป็นกลุ่มชาตพิ ันธุ์พวนทป่ี ระสบความสำเรจ็ ใน
หนา้ ท่กี ารงาน มตี น้ ทนุ ทางเศรษฐกิจสังคมหนุนเสริมการขบั เคลื่อนงานท่ีเข้มแข็ง เจตนารมณอ์ นั ลุ่ม
ลึกของ “พวนชว่ ยพวน” คอื การช่วยเหลอื ลกู หลานชาวพวนผู้ดอ้ ยโอกาส ให้ได้รับโอกาสที่ดี การ
ขับเคลื่อนงานในระยะแรกจึงเน้นแนวทางสังคมสงเคราะห์เป็นหลัก ทว่าในระยะต่อมาการดำเนิน
กิจกรรมแบบเดิมกลับพบข้อจำกัดหลายประการที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเยาวชน โดยเฉพาะ
ความยั่งยืนด้านความช่วยเหลือและการพัฒนาพวกเขาให้สามารถลุกขึ้นมาดูแลตัวเองได้ในระยะยาว
แนวทางการทำงานจึงหักเหมาสู่การส่งเสริมให้เยาวชนรวมกลุ่มต่อยอดอาชีพบนรากฐาน
เกษตรกรรมชุมชน
โรงเรือนเหด็ ขอนขาวเปล่ยี นชีวติ และจติ วิญญาณ
กิจกรรรมปลูกเห็ดขอนขาวในโรงเรือนกลายเป็นหมดุ หมายใหมข่ อง “พวนช่วยพวน” ใน
การเปล่ียนชีวติ จิตใจของหน่มุ สาวเยาวชนพวนกวา่ สบิ ชวี ติ ในทกุ ๆ โมงยามทว่ี ่างเวน้ จากการเรยี น
พวกเขาจะผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันมาบำรุงรักษาและเก็บเกี่ยวผลผลิตส่งให้พ่อค้าอย่าง
กระตอื รอื ร้น รายได้จากการขายผลผลิตจะถูกแบ่งสรรปันสว่ นกนั ตามความมากน้อยของการทำงาน
แม้เบ้ยี หวดั จะมิได้ปรากฏอยา่ งเปน็ กอบเป็นกำ แตบ่ ทเรยี นจากการทำงานแบบรวมหมกู่ ลับสอนส่ัง
ให้พวกเขารู้จกั การอดออม พ่ึงพาตนเองและพงึ่ กนั เองแทนการรอคอยความช่วยเหลอื จากภายนอก
ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงที่ขับเน้นความงดงามของชีวิตบนฐานความสมัครสมานสามัคคีและสำนึก
ของหนุ่มสาวผู้กลา้ เปล่ียนแปลง

4! 8

๑๙ ๙ คนของพระราชา

“ออมดิน ออมน้ำ เครือขา่ ยเกษตรผสมผสาน อำเภออุบลรตั น์ จังหวดั ขอนแกน่
ออมต้นไม้ ออมสัตว์ เครือข่ายเกษตรผสมผสานอำเภออุบลรัตน์เติบโตจากการหนุนเสริมของโครงการพัฒนาชุมชน
สัง่ สมกัลยาณมติ ร อยา่ งย่งั ยนื เพ่อื ชวี ติ ดี จงั หวดั ขอนแกน่ และมลู นธิ พิ ฒั นาชมุ ชนอยา่ งย่งั ยนื เพ่อื ชวี ติ ดี จงั หวดั ขอนแกน่
ทางสายกลางบนวถิ ี (Sustainable Community Development Foundation-SCDF) อนั เปน็ ตวั อยา่ งหน่งึ ของการผสานความ
แห่งการพึง่ พาตนเอง รว่ มมอื ระหวา่ งชาวบา้ นในชมุ ชน เครอื ขา่ ยปราชญช์ าวบา้ นภาคอสี าน และแพทยช์ นบท การสง่ เสรมิ เครอื ขา่ ย
และพึ่งพากันเอง” เกษตรผสมผสานเปน็ หมดุ หมายสำคญั ของมลู นธิ ฯิ ในการแกไ้ ขปญั หาชมุ ชนทอ้ งถน่ิ ในอำเภออบุ ลรตั น์ ดว้ ยขณะ
นน้ั ชาวบา้ นสว่ นใหญก่ ำลงั เผชญิ กบั ปญั หารมุ เรา้ อยา่ งรอบดา้ น ทง้ั ปญั หาหนส้ี นิ การเกษตร ปญั หารายไดไ้ มเ่ พยี ง
พอกบั รายจา่ ย นอกจากน้ยี งั ประสบปญั หาความแหง้ แลง้ ดนิ เลว และพน้ื ทป่ี า่ ไมถ้ กู บกุ รกุ ทำลายกระทบตอ่
แหลง่ อาหารตามธรรมชาตขิ องชมุ ชน เหลา่ นล้ี ว้ นโยงใยส่ปู ญั หาสขุ ภาวะชมุ ชนในอกี หลายมติ ิ
กระบวนการเสริมสรา้ งความเข้มแข็งภายในเครือขา่ ยชมุ ชน
ภายใต้กระบวนการเสริมสร้างความเข้มแข็งภายในชุมชนท้องถิ่น มีการเสริมสร้างการรวมกลุ่ม
เกษตรผสมผสานระดบั หม่บู า้ น และพฒั นาผนู้ ำกล่มุ หรือเกษตรกรต้นแบบ ผ่านหลกั สตู ร วปอ. ภาค
ประชาชน” ซง่ึ ขับเนน้ การซึมซับหลกั ปรชั ญาการดำรงชีวิตแบบทางสายกลาง จติ วิญญาณของเกษตรผสม
ผสานท่ีเช่อื มโยงคนกบั ธรรมชาติ การพฒั นาศักยภาพผู้นำในการพ่ึงพาตนเอง และการนำพาผอู้ ื่นให้รอดพน้
จากสภาพปญั หาการดำรงชีพทีก่ ำลังเผชญิ อยู่ นอกจากน้ี ในแตล่ ะเดือน เกษตรต้นแบบ จะเปน็ ตวั แทน
สะท้อนบทเรียนการทำเกษตรของหมู่บ้านในวงแลกเปลี่ยนระดับตำบล และนำข้อมูลย้อนกลับมาสร้างการ
เรยี นรใู้ นหมูบ่ า้ นของตนเอง กระบวนการเหลา่ นี้จึงเปน็ กระบวนการพฒั นาวิถเี กษตรผสมผสานบนฐาน ความ
รู้ และเครือข่าย ซึ่งร้อยรัดครัวเรือนเกษตรกรให้สามารถพัฒนาทุนการดำรงชีพที่หลากหลายสู่การพึ่งพา
ตนเองและพ่ึงพากันเองไดอ้ ย่างย่งั ยืน
ออมนำ้ ออมดิน ออมต้นไม้ ออมสตั ว์ : หวั ใจแหง่ เกษตรผสมผสาน
หัวใจการทำการเกษตรผสมผสานของเครือข่ายอุบลรัตน์อยู่ที่การสร้างความหลากหลายบนพื้นที่
ขนาดจำกดั ใหเ้ กดิ ประโยชน์สงู สุด และเอือ้ อำนวยใหเ้ กิดการเกอ้ื กลู กันเองของ คน พชื สตั ว์ อนั เปน็ หลกั การ
พน้ื ฐานสำคญั ท่ีก่อให้เกิดเสถียรภาพ ความยงั่ ยนื และประสทิ ธิภาพการผลติ ภายใต้เงื่อนไขของการพงึ่ ตนเอง
หลักการสำคญั 4 ประการ ประกอบดว้ ย การออมน้ำ สะสมทุนกายภาพประเภทแหล่งนำ้ ให้มีใช้อยา่ งพอ
เพียงกับกจิ กรรมทางการเกษตร การออมดนิ รักษาพืน้ ท่เี กษตรกรรมควบคู่ไปกบั การบำรงุ ความหลากหลาย
ทางชีวภาพอันเป็นปจั จยั พน้ื ฐานในการผลติ การออมตน้ ไม้ เนน้ การรักษาตน้ ไม้พ้นื ถิน่ ตามธรรมชาติ สอด
แทรกดว้ ย พันธ์ไุ มป้ ระเภทกนิ ดอกใบ ไมก้ นิ ผล ไม้ใชส้ อย เชน่ สะเดา ขีเ้ หลก็ กระถนิ มะม่วง มะพรา้ ว ประดู่
สกั แดง มะคา่ ยางนา ผสมรวมกบั การปลกู กลว้ ย สับปะรด หวาย เปน็ แนวตามร่องตน้ ไม้ หลกั การดังกล่าว
เป็นการปรับสมดุลใหก้ ับระบบนิเวศ และเพ่ิมพูนแหลง่ อาหารตามธรรมชาติใหอ้ ย่างตอ่ เน่ือง ลงท้ายดว้ ยการ
ออมสัตว์ ผสมผสานการเพาะเลี้ยงสองระบบทั้งแบบฟาร์มและปล่อยลงสู่ธรรมชาติ สัตว์และพืชจะทำงาน
สอดประสานเก้ือกูลกนั และกัน หลักการทง้ั 4 จงึ รอ้ ยรัดวถิ ีคน วถิ เี กษตร และวถิ ธี รรมชาติ

!49