หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ห ลั ก สู ต ร ส ถ า น ศึ ก ษ า
ในกลุ่มสาระการเรียนรู้

สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช ๒๕๕๑ ฉบับปรับปรุง 2560




โรงเรียนวัดนางบวช อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 3
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
กระทรวงศึกษาธิการ

หลกั สตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม ๑
ประจำปีการศึกษา 2565

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช

กลุม่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ก
ประจำปีการศกึ ษา 2565

คำนำ

โรงเรียนวดั นางบวช ได้ดำเนนิ การจัดทำหลักสูตรสถานศึกษาในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา
ศาสนา และวัฒนธรรม เพื่อให้สถานศกึ ษาใชเ้ ป็นแนวทางในการจดั การเรยี นการสอนกล่มุ สาระการเรียนรู้
สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โดย การวิเคราะห์สาระ และมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด สาระการ
เรียนรู้แกนกลาง จัดทำคำอธิบายรายวิชา หน่วยการเรียนรู้ เพื่อให้สถานศึกษาได้นำไปปรับปรุงหลักสตู ร
สถานศึกษาของโรงเรียนได้ตามความเหมาะสม

โรงเรยี นวดั นางบวช ขอขอบคุณกลุม่ นเิ ทศ ตดิ ตามและประเมนิ ผลการจัดการศึกษา คณะทำงาน
ปรับปรุงหลักสูตร และผู้เกี่ยวข้องที่ได้ดำเนินการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคม
ศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม จนสำเร็จ ซึ่งสถานศึกษาสามารถนำไปจัดการเรียนการสอน ในแต่ละ
ระดับชั้น เพอ่ื พัฒนาผเู้ รยี นใหม้ คี ุณภาพตามมาตรฐานการเรยี นรูแ้ ละตัวช้วี ัดทกี่ ำหนดไว้

อดศิ ร กล้าหาญ
ผจู้ ัดทำ

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้นั พ้ืนฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรียนรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม ข
ประจำปกี ารศึกษา 2565

สารบญั

เรอ่ื ง หน้า

สว่ นท่ี ๑ ส่วนนำ 1
ความนำ 2
วิสยั ทศั น์ 4
เป้าประสงค์ 4
คา่ นยิ ม 4
พนั ธกจิ 5
เปา้ หมาย 5
สมรรถนะสำคัญของผู้เรยี น 5
คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ 6
จุดมงุ่ หมายของหลักสูตร 6

ส่วนที่ ๒ กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 7
ทำไมต้องเรียนสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 8
เรยี นรู้อะไรในสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม 8
สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ 10
คุณภาพผเู้ รยี น 11
ตัวชว้ี ัดและสาระการรยี นรู้ 12
โครงสร้างหลักสูตรแกนกลาง 56
โครงสร้างหลกั สูตรสถานศึกษา 57
โครงสร้างหลักสูตรกลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 58

ส่วนที่ ๓ คำอธิบายรายวิชา 59

สว่ นท่ี ๔ หน่วยการเรยี นรู้ 96

ส่วนที่ ๕ การจดั การเรียนรู้ และการวดั และการประเมินผล 137
แนวทางการจัดการเรยี นรู้ 138
การวดั และการประเมินผลการเรยี นรู้ 141

ภาคผนวก 146
อภธิ านศพั ท์ 163
บรรณานุกรม

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรงุ ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1
ประจำปีการศกึ ษา 2565

ส่วนที่ 1 ส่วนหนา้

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 2
ประจำปีการศกึ ษา 2565

ความนำ
กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑

ให้เป็นหลักสูตรแกนกลางของประเทศ เมื่อวันที่ ๑๑ กรกฎาคม ๒๕๕๑ เริ่มใช้ในโรงเรียนต้นแบบการใช้
หลกั สตู ร และโรงเรยี นที่มีความพรอ้ ม ในปกี ารศึกษา 2552 และเริ่มใช้ในโรงเรยี นทัว่ ไปในปีการศึกษา
2553 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยสำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา ได้
ดำเนินการติดตามผลการนำหลักสูตรไปสู่การปฏิบัติอย่างต่อเนื่องในหลายรูปแบบ ทั้งการประชุมรับฟัง
ความคิดเห็น การนิเทศติดตามผลการใช้หลักสูตรของโรงเรียน การรับฟังความคิดเห็นผ่านเว็บไซด์ของ
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา รายงานผลการวิจัยของหน่วยงานและองค์กรที่เกี่ยวข้องกับ
หลักสูตรและการใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ผลการศึกษาพบว่า
หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 มีข้อดีในหลายประการ เช่น กำหนด
เป้าหมายการพัฒนาไว้ชัดเจน มีความยืดหยุ่นเพียงพอให้สถานศึกษาบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษา
ได้ สำหรับปัญหาที่พบส่วนใหญ่เกิดจากการนำหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช
2551 สกู่ ารปฏิบตั ใิ นสถานศึกษาและในหอ้ งเรียน

นอกจากนี้ การศึกษาข้อมูล เกี่ยวกับ ทิศทาง กรอบยุทธศาสตร์ แผนแม่บท และกฎหมายที่
เกี่ยวข้องกับการพัฒนาประเทศ พบว่า ประเด็นสำคัญเพื่อแปลงแผนไปสู่การปฏิบัติให้เกิดผลสัมฤทธิ์ได้
อย่างแท้จริง คือ การเตรียมพร้อมด้านกำลังคน และการเสริมสร้างศักยภาพของประชากรในทุกช่วงวัย
มุ่งเน้นการยกระดับคุณภาพทุนมนุษย์ของประเทศ โดยพัฒนาคนให้เหมาะสมตามช่วงวัย เพื่อให้เติบโต
อย่างมีคุณภาพ การพฒั นาทักษะทีส่ อดคล้องกับความต้องการในตลาดแรงงานและทักษะที่จำเป็นต่อการ
ดำรงชีวิตในศตวรรษที่ 21 ของคนในแต่ละช่วงวัยตามความเหมาะสม การเตรียมความพร้อมของ
กำลังคนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่จะเปลี่ยนแปลงในอนาคต ตลอดจนการยกระดับคุณภาพ
การศึกษาสู่ความเป็นเลิศ ดังนั้นการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติเพื่อเตรียมความพร้อมคนให้สามารถ
ปรับตัวรองรับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงได้อย่างเหมาะสม กระทรวงศึกษาธิการจึงกำหนดเป็น
นโยบายสำคญั และเร่งดว่ นให้มกี ารปรับปรุงหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551
ในกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และสาระภูมิศาสตร์ ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคม
ศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม รวมทั้งสาระเทคโนโลยี โดยมอบหมายให้สถาบันส่งเสริมการสอน
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ดำเนินการปรับปรุง กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ กลุ่มสาระ
การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ และสาระเทคโนโลยีและมอบหมายให้สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา
ขนั้ พืน้ ฐานดำเนนิ การปรับปรุงสาระภมู ิศาสตร์ในกลมุ่ สาระการเรียนรูส้ ังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

การปรับปรุงหลักสูตรครงั้ น้ี ยังคงหลกั การและโครงสรา้ งเดิมของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น
พื้นฐาน พุทธศักราช 2551 คือ ประกอบด้วย 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ ได้แก่ กลุ่มสาระการเรียนรู้
ภาษาไทย คณติ ศาสตร์ วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม สขุ ศึกษาและพล
ศึกษา ศิลปะ การงานอาชีพ และภาษาต่างประเทศ แต่มุ่งเน้นการปรับปรุงเนื้อหาให้มีความทันสมัยทัน
ต่อการเปลี่ยนแปลงและความเจริญก้าวหน้าทางวิทยาการต่าง ๆ คำนึงถึงการส่งเสริมให้ผูเ้ รียนมีทักษะท่ี
จำเป็นสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 เป็นสำคัญ เตรียมผู้เรียนให้มีความพร้อมที่จะเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ
พร้อมที่จะประกอบอาชีพเมื่อจบการศึกษา หรือจบการศึกษา หรือสามารถศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น
สามารถแขง่ ขนั และอย่รู ว่ มกับประชาคมโลกได้

ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 3
ประจำปีการศึกษา 2565

กรอบในการปรับปรุง คือ ให้มีองค์ความรู้ที่เป็นสากลเทียบเท่านานาชาติ ปรับมาตรฐานการ
เรียนรู้และตัวชี้วัดให้มีความชัดเจน ลดความซ้ำซ้อน สอดคล้องและเชื่อมโยงกันภายในกลุ่มสาระการ
เรยี นรู้และระหว่างกล่มุ สาระการเรยี นรู้ ตลอดจนเชื่อมโยงองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ คณติ ศาสตร์ และ
เทคโนโลยีเข้าด้วยกัน จดั เรียงลำดับความยากงา่ ยของเน้ือหาในแตล่ ะระดับชน้ั ตามพัฒนาการแต่ละช่วง
วัยให้มีความเชื่อมโยงความรู้และกระบวนการเรียนรู้ โดยให้เรียนรู้ผ่านการปฏิบัติที่ส่งเสริมให้ผู้เรียน
พฒั นาความคิดสาระสำคัญของการปรบั ปรงุ หลกั สตู ร มีดงั นี้

1. กลุม่ สาระการเรยี นรคู้ ณติ ศาสตร์และวิทยาศาสตร์
1.1 จัดกลุ่มความรู้ใหม่ และนำทักษะกระบวนการไปบูรณาการกับตัวชี้วัด เน้นให้

ผู้เรยี นเกิดการคิดวเิ คราะห์ คิดแก้ปัญหา และมที กั ษะในศตวรรษที่ 21
1.2 กำหนดมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดสำหรับผู้เรียนทุกคนที่เป็นพื้นฐานท่ี

เก่ยี วขอ้ งกับชีวิตประจำวนั และเป็นพื้นฐานสำคัญในการศึกษาต่อระดับท่ีสงู ขนึ้
1.3 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 กำหนดตัวชี้วัด เป็นรายปี เพื่อเป็นแนวทางให้

สถานศึกษาจัดตามลำดบั การเรยี นรู้ อย่างไรก็ตามสถานศกึ ษาสามารถพิจารณาปรับเลือ่ นไหลระหว่างปี
ไดต้ ามความเหมาะสม

2. กลมุ่ สาระการเรียนรูว้ ทิ ยาศาสตร์ ได้เพิ่มสาระเทคโนโลยี ซึ่งประกอบด้วยการออกแบบและ
เทคโนโลยี และวิทยาการคำนวณ ทั้งนี้เพื่อเอื้อต่อการจัดการเรียนรู้บูรณาการสาระทางคณิตศาสตร์
วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี กบั กระบวนการเชิงวศิ วกรรม ตามแนวคิดสะเต็มศกึ ษา

3. สาระภูมิศาสตร์ ซึ่งเป็นสาระหนึ่งในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และ
วัฒนธรรมได้ปรับมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี่วัดให้มีความชัดเจน สอดคล้องกับพัฒนาการตามช่วงวยั
มอี งค์ความร้ทู ีเ่ ป็นสากล เพมิ่ ความสามารถ ทกั ษะ และกระบวนการทางภูมิศาสตรท์ ี่ชัดเจนขึ้น

โรงเรียนวัดนางบวช จึงได้ทำการปรับปรุงมาตรฐานการเรียนรู้และตัวช้ีวัด กลุ่มสาระการเรียนรู้
คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และสาระภูมิศาสตร์ในกลุม่ สาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
(ฉบับปรับปรุง พ.ศ.๒๕๖๐) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ในกลุ่ม
สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และสาระภูมิศาสตร์ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา
ศาสนา และวัฒนธรรม เพื่อนำไปใช้ประโยชน์และเป็นกรอบในการวางแผนและพัฒนาหลักสูตรของ
สถานศึกษาและจัดการเรียนการสอน โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ให้มีกระบวนการนำ
หลกั สูตรไปสกู่ ารปฏิบตั ิ โดยมกี ารกำหนดวสิ ัยทัศน์ จุดหมาย สมรรถนะสำคญั ของผู้เรียน คุณลักษณะ
อนั พึงประสงค์ มาตรฐานการเรียนรแู้ ละตัวชวี้ ดั โครงสรา้ งเวลาเรยี น ตลอดจนเกณฑ์การวัดประเมินผล
ให้มีความสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ เปิดโอกาสให้โรงเรียนสามารถกำหนดทิศทางในการจัดทำ
หลกั สูตรการเรยี นการสอนในแตล่ ะระดบั ตามความพร้อมและจุดเน้น โดยมีกรอบแกนกลางเป็นแนวทาง
ที่ชัดเจนเพื่อตอบสนองนโยบายไทยแลนด์ ๔.๐ มีความพร้อมในการก้าวสู่สังคมคุณภาพ มีความรู้อย่าง
แทจ้ ริง และมที ักษะในศตวรรษท่ี ๒๑

มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดที่กำหนดไว้ในเอกสารน้ี ช่วยทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในทุก
ระดบั เห็นผลคาดหวังที่ต้องการในการพัฒนาการเรียนรู้ของผเู้ รียนท่ชี ัดเจนตลอดแนว ซ่ึงจะสามารถช่วย
ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในระดับท้องถิ่นและสถานศึกษาร่วมกันพัฒนาหลักสูตรได้อย่างมั่นใจ ทำให้การ
จัดทำหลักสูตรในระดับสถานศึกษามีคุณภาพและมีความเป็นเอกภาพยิ่งขึ้น อีกทั้งยังช่วยให้เกิดความ
ชดั เจนเรื่องการวัดและประเมนิ ผลการเรียนรู้ และช่วยแกป้ ัญหาการเทยี บโอนระหว่างสถานศึกษา ดังน้ัน

ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 4
ประจำปีการศึกษา 2565

ในการพัฒนาหลักสูตรในทุกระดับตั้งแต่ระดับชาติจนกระทั่งถึงสถานศึกษา จะต้องสะท้อนคุณภาพตาม
มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชี้วัดที่กำหนดไวใ้ นหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขัน้ พื้นฐาน รวมทั้งเป็นกรอบ
ทิศทางในการจัดการศึกษาทุกรูปแบบ และครอบคลุมผู้เรียนทุกกลุ่มเป้าหมายในระดับการศึกษาขั้น
พนื้ ฐาน

การจัดหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานจะประสบความสำเร็จตามเป้าหมายที่คาดหวังได้ ทุกฝ่าย
ที่เกี่ยวข้องทั้งระดับชาติ ชุมชน ครอบครัว และบุคคลต้องร่วมรับผิดชอบ โดยร่วมกันทำงานอย่างเป็น
ระบบ และตอ่ เน่ือง ในการวางแผน ดำเนินการ สง่ เสริมสนบั สนนุ ตรวจสอบ ตลอดจนปรบั ปรงุ แก้ไข เพื่อ
พัฒนาเยาวชนของชาติไปส่คู ุณภาพตามมาตรฐานการเรียนร้ทู ่กี ำหนดไว้

วิสยั ทศั น์
จัดการศึกษาให้นักเรียนมีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาแห่งชาติ โดยเน้นนักเรียนมีระเบียบ

วินัย มีมารยาท มีสัมมาคารวะ และมีวัฒนธรรมไทย มีแหล่งเรียนรู้ร่มรื่น สวยงาม สมรรถนะสำคัญของ
ผูเ้ รียนและคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์

ในการพัฒนาผู้เรียนตามหลักสูตรสถานศึกษา โรงเรียนวัดนางบวช พุทธศักราช ๒๕64
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ มุ่งเน้นพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณภาพตาม
มาตรฐานท่กี ำหนด ซึง่ จะช่วยใหผ้ เู้ รยี นเกิดสมรรถนะสำคัญและคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ดงั น้ี

เปา้ ประสงค์ (Corporate objective)
๑. นักเรยี นมีผลสมั ฤทธ์ทิ างการศกึ ษา และด้านคุณธรรม จรยิ ธรรมไดม้ าตรฐานการศึกษา
๒. ครู ผู้บริหาร มศี กั ยภาพ และสมรรถนะต่อการจัดการศึกษาทเี่ นน้ ผูเ้ รียนเป็นสำคญั
๓. นกั เรยี นมีระเบยี บวินยั มสี มั มาคารวะ มีมารยาทท่ดี ี
๔. โรงเรียนพฒั นาภูมิทศั นแ์ ละแหลง่ เรยี นรู้เพื่อเอือ้ ต่อการจัดการเรยี นการสอน มภี มู ทิ ัศน์ร่มร่ืน

และเปน็ แหลง่ เรียนรู้

ค่านิยม (Value)
1. ความรกั ชาติ ศาสนา พระมหากษตั รยิ ์
2. ซ่อื สตั ย์ เสียสละ อดทน มอี ดุ มการณ์ในสงิ่ ทด่ี งี ามเพ่ือส่วนรวม
3. กตญั ญูตอ่ พ่อแม่ ผูป้ กครอง ครบู าอาจารย์
4. ใฝห่ าความรู้ หมัน่ ศึกษาเล่าเรยี นทัง้ ทางตรง และทางอ้อม
5. รักษาวฒั นธรรมประเพณีไทยอนั งดงาม
6. มศี ีลธรรม รกั ษาความสัตย์ หวังดีต่อผอู้ น่ื เผ่ือแผ่และแบง่ ปนั
7. เข้าใจเรียนรูก้ ารเปน็ ประชาธิปไตย อนั มีพระมหากษัตริยท์ รงเป็นประมขุ ที่ถกู ต้อง
8. มรี ะเบียบวนิ ัย เคารพกฎหมาย ผู้น้อยรจู้ ักการเคารพผใู้ หญ่
9. มสี ติรูต้ ัว รู้คดิ ร้ทู ำ รูป้ ฏบิ ัติตามพระราชดำรสั ของพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ วั
10. รจู้ กั ดำรงตนอยโู่ ดยใชห้ ลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี งตามพระราชดำรัสของ
พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั รู้จักอดออมไวใ้ ชเ้ ม่ือยามจำเปน็ มไี วพ้ อกนิ พอใช้ ถา้ เหลือก็
แจกจา่ ยจำหน่าย และพร้อมทจี่ ะขยายกิจการเมอื่ มคี วามพรอ้ ม เมื่อมภี ูมคิ ุ้มกันที่ดี

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขน้ั พื้นฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรียนวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 5
ประจำปกี ารศึกษา 2565

11. มีความเข้มแข็งทงั้ ร่างกาย และจิตใจ ไม่ยอมแพ้ตอ่ อำนาจฝ่ายตำ่ หรือกเิ ลส มีความละอาย
เกรงกลวั ต่อบาปตามหลกั ของศาสนา
12. คำนงึ ถงึ ผลประโยชนข์ องส่วนรวม และของชาติมากกวา่ ผลประโยชนข์ องตนเอง

พนั ธกิจ (Mission)
๑. พัฒนาระบบการบริหารจดั การศกึ ษา โดยท้องถ่ินมีส่วนร่วม
๒. พัฒนาหลักสตู ร กระบวนการเรยี นรู้ มุ่งเน้นนักเรยี นเปน็ สำคัญ และการประกันคุณภาพ

การศึกษา
๓. ส่งเสรมิ คณุ ธรรม จริยธรรม และเสริมสรา้ งสุขภาพนกั เรยี นอยา่ งต่อเน่ือง
๔. สง่ เสรมิ ความมีระเบยี บวินยั มสี ัมมาคารวะ มมี ารยาทดี
๕. พฒั นาภมู ทิ ศั นแ์ ละแหล่งเรยี นรู้

สมรรถนะสำคัญของผูเ้ รียนและคุณลกั ษณะอันพึงประสงค์
ในการพัฒนาผู้เรียนตามหลักสูตรสถานศึกษา โรงเรียนวัดนางบวช พุทธศักราช ๒๕64 ตาม

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ มุ่งเน้นพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณภาพตาม
มาตรฐานที่กำหนด ซึ่งจะช่วยให้ผ้เู รยี นเกดิ สมรรถนะสำคัญและคุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ดังน้ี

สมรรถนะสำคัญของผู้เรยี น

หลกั สตู รโรงเรียนวดั นางบวช พทุ ธศักราช ๒๕64 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้น

พ้ืนฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕๑ มุ่งใหผ้ เู้ รยี นเกิดสมรรถนะสำคัญ ๕ ประการ ดังน้ี

๑. ความสามารถในการสอ่ื สาร เป็นความสามารถในการรับและสง่ สาร มีวฒั นธรรม
ในการใช้ภาษาถ่ายทอดความคิด ความรู้ความเข้าใจ ความรู้สึก และทัศนะของตนเองเพื่อแลกเปล่ี ยน
ข้อมูลข่าวสารและประสบการณ์อันจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาตนเองและสังคม การเลือกรับหรือไม่
รับข้อมูลข่าวสารด้วยหลักเหตุผลและความถูกตอ้ ง ตลอดจนการเลือกใช้วิธีการส่ือสาร ที่มีประสิทธิภาพ
โดยคำนึงถงึ ผลกระทบทมี่ ีต่อตนเองและสงั คม

๒. ความสามารถในการคิด เป็นความสามารถในการคิดวิเคราะห์ การคิดสังเคราะห์ การคิด

อย่างสร้างสรรค์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการคิดเป็นระบบ เพื่อนำไปสู่การสร้างองค์ความรู้หรือ

สารสนเทศเพ่ือการตัดสนิ ใจเกีย่ วกับตนเองและสังคมได้อยา่ งเหมาะสม

๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา เป็นความสามารถในการแก้ปัญหาและอุปสรรคต่าง ๆ

ที่เผชิญได้อย่างถูกต้องเหมาะสมบนพื้นฐานของหลักเหตุผล คุณธรรมและข้อมูลสารสนเทศ เข้าใจ

ความสมั พนั ธแ์ ละการเปล่ียนแปลงของเหตกุ ารณต์ า่ ง ๆ ในสังคม แสวงหาความรู้ ประยกุ ต์ความร้มู าใช้ใน

การป้องกัน และแก้ไขปัญหา และมีการตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพโดยคำนึงถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อ

ตนเอง สังคม และสิง่ แวดล้อม

๔. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต เป็นความสามารถในการนำกระบวนการต่าง ๆ ไปใช้ใน

การดำเนินชีวิตประจำวัน การเรียนรูด้ ้วยตนเอง การเรียนรู้อย่างตอ่ เน่ือง การทำงาน และการอยู่ร่วมกนั

ในสังคมด้วยการสร้างเสริมความสัมพนั ธ์อนั ดรี ะหวา่ งบุคคล การจัดการปัญหาและความขัดแย้งตา่ ง ๆ อย่า

เหมาะสม การปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมและสภาพแวดล้อม และการรู้จักหลีกเลี่ยง

พฤตกิ รรมไม่พงึ ประสงค์ท่ีส่งผลกระทบต่อตนเองและผู้อืน่

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พื้นฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุม่ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 6
ประจำปกี ารศึกษา 2565

๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี เป็นความสามารถในการเลือก และใช้ เทคโนโลยี ด้านต่าง
ๆ และมีทักษะกระบวนการทางเทคโนโลยี เพื่อการพัฒนาตนเองและสังคม ในด้านการเรียนรู้ การสื่อสาร
การทำงาน การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ ถูกตอ้ ง เหมาะสม และมคี ณุ ธรรม

คณุ ลักษณะที่พึงประสงค์
หลักสตู รโรงเรยี นวดั นางบวช พทุ ธศกั ราช ๒๕64 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ัน

พื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เพื่อให้สามารถอยู่ร่วมกับ
ผอู้ ืน่ ในสงั คมได้อยา่ งมีความสขุ ในฐานะพลเมืองไทยและพลโลก ดังน้ี

1. รกั ษช์ าติ ศาสน์ กษตั รยิ ์
2. ซื่อสัตย์สุจริต
3. มีวนิ ัย
4. ใฝ่เรียนรู้
5. อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง
6. มงุ่ มัน่ ในการทำงาน
7. รกั ความเปน็ ไทย
8. มีจติ เปน็ สาธารณะ

จดุ ม่งุ หมายของหลกั สูตร
๑. มีคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่พึงประสงค์ เห็นคุณค่าของตนเอง มีวินัยและปฏิบัติตน

ตามหลกั ธรรมของพระพทุ ธศาสนา หรอื ศาสนาทีต่ นนับถือ ยดึ หลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
๒. มีความรู้ ความสามารถในการสื่อสาร การคิด การแก้ปัญหา การใช้เทคโนโลยีและมีทักษะ

ชีวิต
๓. มีสุขภาพกายและสขุ ภาพจติ ทีด่ ี มีสุขนสิ ัย และรักการออกกำลังกาย
๔. มีความรักชาติ มีจิตสำนึกในความเป็นพลเมืองไทยและพลโลก ยึดมั่นในวิถีชีวิตและการ

ปกครองตามระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษตั ริยท์ รงเปน็ ประมุข
๕. มีจิตสำนึกในการอนุรักษว์ ัฒนธรรมและภูมปิ ัญญาไทย การอนุรกั ษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อม มี

จติ สาธารณะทม่ี งุ่ ทำประโยชน์และสรา้ งส่ิงทีด่ งี ามในสังคม และอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างมีความสขุ

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้นั พ้นื ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรียนวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 7
ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

สว่ นท่ี 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา
และวัฒนธรรม

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พืน้ ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 8
ประจำปีการศกึ ษา 2565

ทำไมตอ้ งเรยี นสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม

สังคมโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วตลอดเวลา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา
และวัฒนธรรม ช่วยให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ ว่ามนุษย์ดำรงชีวิตอย่างไร ทั้งในฐานะปัจเจกบุคคล
และการอยู่ร่วมกันในสังคม การปรับตัวตามสภาพแวดล้อม การจัดการทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด
นอกจากนี้ ยังช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจถึงการพัฒนา เปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย กาลเวลา ตามเหตุปัจจัยต่างๆ
ทำให้เกิดความเข้าใจในตนเอง และผู้อื่น มีความอดทน อดกลั้น ยอมรับในความแตกต่าง และมีคุณธรรม
สามารถนำความรู้ไปปรับใช้ในการดำเนินชวี ิต เป็นพลเมืองดีของประเทศชาติ และสงั คมโลก

เรียนรู้อะไรในสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมว่าด้วยการอยู่ร่วมกันในสังคม ที่มีความ
เชื่อมสัมพันธ์กัน และมีความแตกต่างกันอย่างหลากหลาย เพื่อช่วยให้สามารถปรับตนเองกับบริบท
สภาพแวดล้อม เป็นพลเมืองดี มีความรับผิดชอบ มีความรู้ ทักษะ คุณธรรม และค่านิยมที่เหมาะสม
โดยได้กำหนดสาระต่างๆไว้ ดังนี้

• ศาสนา ศีลธรรมและจริยธรรม แนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม
หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ การนำหลักธรรมคำสอนไปปฏิบัติในการพัฒนา
ตนเอง และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข เป็นผู้กระทำความดี มีค่านิยมที่ดีงาม พัฒนาตนเองอยู่เสมอ
รวมทงั้ บำเพ็ญประโยชนต์ ่อสังคมและสว่ นรวม

• หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิต ระบบการเมืองการปกครองในสังคม
ปัจจบุ ันการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยท์ รงเป็นประมุข ลกั ษณะและความสำคัญ
การเป็นพลเมืองดี ความแตกต่างและความหลากหลายทางวฒั นธรรม ค่านิยม ความเชื่อ ปลูกฝังค่านิยม
ด้านประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข สิทธิ หน้าที่ เสรีภาพการดำเนินชีวิตอย่างสันติ
สขุ ในสังคมไทยและสงั คมโลก

• เศรษฐศาสตร์ การผลิต การแจกจ่าย และการบริโภคสินค้าและบริการ การบริหารจัดการ
ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดอย่างมีประสิทธิภาพ การดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ และการนำหลัก
เศรษฐกจิ พอเพียงไปใช้ในชวี ติ ประจำวัน

• ประวัติศาสตร์ เวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ วิธีการทางประวัติศาสตร์ พัฒนาการ
ของมนุษยชาติจากอดีตถึงปัจจุบัน ความสัมพันธ์และเปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์ต่างๆ ผลกระทบที่เกิด
จากเหตุการณ์สำคัญในอดีต บุคคลสำคัญที่มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงต่างๆในอดีต ความเป็นมาของ
ชาตไิ ทย วฒั นธรรมและภูมปิ ัญญาไทย แหล่งอารยธรรมท่สี ำคญั ของโลก

• ภูมิศาสตร์ การรู้เรื่องภูมิศาสตร์ เป็นความรู้พื้นฐานของผู้เรียนในศตวรรษที่ ๒๑ ในการ
แสวงหาความรู้ และตอบคำถามที่เกี่ยวข้องกับทำเลที่ตั้งหรือความสัมพันธ์ของสิ่งต่างๆ บนพื้นผิวโลก
การพฒั นาให้ผ้เู รยี นสามารถดำรงตนอยใู่ นวิถขี องการเป็นพลเมืองโลกท่ีดีตลอดจนเข้าใจการเปลี่ยนแปลง
ของสง่ิ แวดลอ้ มไดอ้ ย่างถูกตอ้ งนัน้ จำเป็นอยา่ งย่ิงทจ่ี ะต้อง ทำให้ผู้เรยี นตระหนักในการรู้เรอ่ื ง ภมู ิศาสตร์
ผู้สอนควรจะสอดแทรกการรู้เรื่องภูมิศาสตร์ในระหว่างการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน การรู้เรื่อง
ภูมิศาสตร์เป็นลักษณะที่แสดงความสามารถในการใช้ความเข้าใจเชิงภูมิศาสตร์ ( ability to use
geographic understanding) และการให้เหตุผลทางภูมิศาสตร์ (geographic reasoning) เพื่อการ
ตัดสินใจเชิงภูมิศาสตร์อย่างเป็นระบบ (systematic geographic decision) ในการแก้ไขปัญหาและ

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศึกษาโรงเรียนวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรยี นรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 9
ประจำปีการศกึ ษา 2565

วางแผนในอนาคต (problem solving and future planning) โดยอาศัย องค์ประกอบท่ีสำคัญ ๓
ประการ คือ ความสามารถทางภมู ิศาสตร์ กระบวนการทางภูมศิ าสตร์ และทกั ษะทางภูมิศาสตร์

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พื้นฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 10
ประจำปีการศึกษา 2565

สาระและมาตรฐานการเรยี นรู้

สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม
มาตรฐาน ส ๑.๑ รู้ และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือ

ศาสนาที่ตนนับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตาม
หลักธรรม เพือ่ อยู่ร่วมกนั อย่างสันตสิ ุข
มาตรฐาน ส ๑.๒ เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษา
พระพุทธศาสนาหรอื ศาสนาทตี่ นนับถือ

สาระที่ ๒ หน้าทีพ่ ลเมือง วฒั นธรรม และการดำเนินชวี ติ ในสังคม
มาตรฐาน ส ๒.๑ เขา้ ใจและปฏิบตั ติ นตามหนา้ ทขี่ องการเปน็ พลเมืองดี มีค่านิยมท่ดี งี าม และ

ธำรงรักษาประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทย และ
สังคมโลกอยา่ งสันตสิ ขุ
มาตรฐาน ส ๒.๒ เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธา และธำรง
รักษาไว้ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ ทรงเป็น
ประมขุ

สาระท่ี ๓ เศรษฐศาสตร์
มาตรฐาน ส.๓.๑ เข้าใจและสามารถบริหารจดั การทรัพยากรในการผลติ และการบรโิ ภคการใช้

ทรัพยากรทมี่ ีอยูจ่ ำกัดไดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธิภาพและค้มุ ค่า รวมทัง้ เข้าใจ
หลกั การของเศรษฐกจิ พอเพียง เพ่อื การดำรงชีวิตอย่างมดี ุลยภาพ
มาตรฐาน ส.๓.๒ เขา้ ใจระบบ และสถาบันทางเศรษฐกิจตา่ ง ๆ ความสมั พนั ธท์ างเศรษฐกิจ
และความจำเป็นของการรว่ มมอื กนั ทางเศรษฐกจิ ในสงั คมโลก

สาระท่ี ๔ ประวัติศาสตร์
มาตรฐาน ส ๔.๑ เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลาและยคุ สมัยทางประวตั ิศาสตร์ สามารถ

ใชว้ ธิ กี ารทางประวัติศาสตรม์ าวเิ คราะหเ์ หตุการณต์ า่ งๆ อยา่ งเป็นระบบ
มาตรฐาน ส ๔.๒ เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ในด้านความสัมพันธ์

และการเปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเนื่อง ตระหนักถึงความสำคัญและ
สามารถ วเิ คราะห์ผลกระทบทเี่ กดิ ข้ึน
มาตรฐาน ส ๔.๓ เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก
ความภมู ใิ จและธำรงความเป็นไทย

สาระที่ ๕ ภมู ิศาสตร์
มาตรฐาน ส ๕.๑ เขา้ ใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพนั ธข์ องสรรพสิ่งซ่ึงมีผลต่อ

กันใชแ้ ผนท่ีและเครอื่ งมือทางภมู ศิ าสตรใ์ นการคน้ หา วเิ คราะห์ และสรุป
ขอ้ มูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภมู สิ ารสนเทศอยา่ งมี
ประสิทธภิ าพ
มาตรฐาน ส ๕.๒ เขา้ ใจปฏิสมั พันธร์ ะหว่างมนษุ ยก์ ับสิง่ แวดลอ้ มทางกายภาพท่ีกอ่ ให้เกิดการ
สร้างสรรคว์ ิถกี ารดำเนินชวี ติ มีจติ สำนกึ และมีสว่ นรว่ มในการจัดการ
ทรัพยากรและสงิ่ แวดล้อมเพ่อื การพัฒนาท่ียัง่ ยนื

ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรงุ ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุม่ สาระการเรียนรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 11
ประจำปีการศึกษา 2565

คุณภาพผู้เรยี น

จบชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี ๓
- มีความรูเ้ กี่ยวกับลักษณะทางกายภาพของสงิ่ ต่างๆ ที่อย่รู อบตวั และชมุ ชน และสามารถ
ปรับตัวเท่าทันการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ และมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากร
และส่งิ แวดล้อมใกล้ตวั
- ผเู้ รยี นได้รบั การพัฒนาใหม้ ที ักษะกระบวนการ และมีขอ้ มูลที่จำเป็นต่อการพัฒนาให้
เป็น ผู้มีคุณธรรม จริยธรรม ประพฤติปฏิบัติตามหลักคำสอนของศาสนาที่ตนนับถือ
มีความเป็นพลเมอื งดี มคี วามรับผดิ ชอบ การอย่รู ว่ มกันและการทำงานกับผู้อ่ืน มสี ว่ น
รว่ มในกจิ กรรมของห้องเรียน และได้ฝึกหัดในการตัดสินใจ
- ไดศ้ กึ ษาเรื่องราวเกย่ี วกับตนเอง ครอบครัว โรงเรยี น และชมุ ชนในลกั ษณะการบรู ณา
การ ผูเ้ รยี นได้เขา้ ใจแนวคดิ เกีย่ วกบั ปัจจบุ ันและอดตี มคี วามรพู้ นื้ ฐานทางเศรษฐกิจได้
ข้อคิดเก่ียวกับรายรับ-รายจ่ายของครอบครวั เขา้ ใจถึงการเปน็ ผผู้ ลิต ผู้บริโภค รู้จักการ
ออมขัน้ ตน้ และวิธีการเศรษฐกจิ พอเพียง
- ได้รบั การพัฒนาแนวคดิ พ้นื ฐานเกยี่ วกับศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม หนา้ ทพ่ี ลเมอื ง
เศรษฐศาสตร์ ประวัติศาสตร์ และภูมิปัญญา เพื่อเป็นพื้นฐานในการทำความเข้าใจในข้ั
นทส่ี งู ตอ่ ไป

จบชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๖
- ไดเ้ รียนรู้เรื่องของจังหวัด ภาค และประทศของตนเอง ท้ังเชงิ ประวัตศิ าสตร์ ลกั ษณะ
ทางกายภาพ สังคม ประเพณี และวัฒนธรรม รวมทั้งการเมืองการปกครอง สภาพ
เศรษฐกจิ โดยเนน้ ความเป็นประเทศไทย
- ไดร้ บั การพฒั นาความรแู้ ละความเข้าใจ ในเร่อื งศาสนา ศีลธรรม จรยิ ธรรม ปฏบิ ตั ติ น
ตามหลกั คำสอนของศาสนาที่ตนนับถอื รวมทงั้ มีส่วนรว่ มศาสนพธิ ี และพธิ กี รรมทาง
ศาสนามากยง่ิ ขน้ึ
- ไดศ้ กึ ษาและปฏิบตั ิตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิหน้าทีใ่ นฐานะพลเมอื งดขี องทอ้ งถ่ิน
จงั หวัด ภาค และประเทศ รวมทง้ั ได้มสี ว่ นร่วมในกจิ กรรมตามขนบธรรมเนยี มประเพณี
วฒั นธรรม ของทอ้ งถิน่ ตนเองมากย่ิงขึน้
- มคี วามรเู้ ก่ยี วกบั ลกั ษณะทางกายภาพ ภยั พบิ ตั ิ ลกั ษณะกิจกรรมทางเศรษฐกจิ และ
สงั คมในจังหวดั ภาค และประเทศไทย สามารถเตรียมพร้อมเพือ่ รบั มอื กบั การ
เปลย่ี นแปลงทางกายภาพกบั ภยั พิบตั ติ า่ งๆ ในประเทศไทย และหาแนวทางในการ
จัดการทรัพยากรและสง่ิ แวดลอ้ ม

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุม่ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 12
ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

ตวั ชี้วดั / ผลการเรยี นรูแ้ ละสาระการเรยี นรู้

สาระท่ี ๑ ศาสนา ศลี ธรรม จริยธรรม

มาตรฐาน ส ๑.๑ รู้ และเข้าใจประวัติ ความสำคญั ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนา
ที่ตนนับถือและศาสนาอ่ืน มีศรทั ธาทถ่ี ูกตอ้ ง ยดึ ม่นั และปฏิบัตติ ามหลกั ธรรม
เพือ่ อยู่ร่วมกันอยา่ งสันติสุข

ชนั้ ตัวช้วี ัด สาระการเรียนร้แู กนกลาง

ป.๑ ๑. บอกพุทธประวัติ หรือประวัติของ - พทุ ธประวตั ิ

ศาสดาที่ตนนบั ถือโดยสังเขป - ประสูติ

- ตรสั รู้

- ปรินิพพาน

๒. ชื่นชมและบอกแบบอย่างการดำเนิน - สามเณรบัณฑิต

ชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก/ - วณั ณปุ ถชาดก

เรื่องเล่าและศาสนิกชนตัวอย่างตามที่ - สวุ ัณณสามชาดก

กำหนด - พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ ัวภมู พิ ลอดลุ ยเดช

- เจา้ พระยาสธุ รรมมนตรี (หนพู รอ้ ม)

๓. บอกความหมาย ความสำคัญ และ - พระรตั นตรัย

เคารพพระรัตนตรัย ปฏิบัติตามหลักธรรม - ศรัทธา พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์

โอวาท ๓ในพระพุทธศาสนา หรอื หลกั ธรรม - โอวาท ๓

ของศาสนาที่ตนนับถอื ตามท่กี ำหนด - ไมท่ ำชวั่

- เบญจศีล

- ทำความดี

- เบญจธรรม

- สังคหวัตถุ ๔

- กตญั ญูกตเวทตี อ่ พอ่ แม่ และครอบครัว

- มงคล ๓๘

- ทำตัวดี

- ว่างา่ ย

- รับใชพ้ อ่ แม่

- ทำจติ ให้บรสิ ุทธิ์ (บรหิ ารจติ และเจริญปญั ญา)

- พทุ ธศาสนสุภาษติ

- อตฺตา หิ อตตฺ โน นาโถ ตนแลเป็นท่ีพ่งึ ของตน

- มาตา มิตตฺ ํ สเก ฆเร มารดาเป็นมิตรในเรือนของตน

๔. เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มี - ฝกึ สวดมนต์และแผ่เมตตา

ส ต ิ ท ี ่ เ ป ็ น พ ื ้ น ฐ า น ข อ ง ส ม า ธ ิ ใ น - รู้ความหมายและประโยชนข์ องสติ

พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตาม - ฟังเพลง เล่นและทำงานอยา่ งมสี ติ

แนวทางของศาสนาที่ตนนับถือตามท่ี - ฝึกให้มสี ตใิ นการฟงั การอ่าน การคิด การ

กำหนด ถามและการเขยี น

ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขัน้ พนื้ ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรียนรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 13
ประจำปกี ารศึกษา 2565

ชัน้ ตวั ชี้วดั สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ป.๒ ๑. บอกความสำคญั ของพระพทุ ธศาสนา - พระพุทธศาสนาเป็นเอกลกั ษณ์ของ ชาตไิ ทย

หรอื ศาสนาทตี่ นนับถือ

๒. สรุปพุทธประวัติตั้งแต่ประสูติจนถึงการ - สรปุ พทุ ธประวัติ

ออกผนวชหรือประวัติศาสดาที่ตนนับถือ - ประสูติ

ตามทกี่ ำหนด - เหตุการณห์ ลังประสูติ

- แรกนาขวัญ

- การศึกษา

- การอภเิ ษกสมรส

- เทวทตู ๔

- การออกผนวช

๓. ชื่นชมและบอกแบบอย่างการดำเนิน - สามเณรราหลุ

ชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก/ - วรณุ ชาดก

เรื่องเล่าและศาสนิกชนตัวอย่างตามที่ - วานรนิ ทชาดก

กำหนด - สมเด็จพระญาณสังวร (ศขุ ไกเ่ ถ่ือน)

- สมเด็จพระญาณสงั วร สมเด็จพระสังฆราช

(เจริญ สุวฑฒฺ โน)

๔. บอกความหมาย ความสำคัญ และ - พระรัตนตรัย

เคารพพระรัตนตรัย ปฏิบัติตามหลักธรรม - ศรทั ธา

โอวาท ๓ ในพระพุทธศาสนา หรอื หลกั ธรรม - โอวาท ๓

ของศาสนาที่ตนนบั ถอื ตามทกี่ ำหนด - ไมท่ ำชั่ว

- เบญจศีล

- ทำความดี

- เบญจธรรม

- หริ ิ-โอตตปั ปะ

- สงั คหวตั ถุ ๔

- ฆราวาสธรรม ๔

- กตัญญูกตเวทีตอ่ ครู อาจารย์ และโรงเรยี น

- มงคล ๓๘

- กตัญญู

- สงเคราะห์ญาติพนี่ อ้ ง

- ทำจิตให้บริสุทธ์ิ (บริหารจิตและเจรญิ

ปญั ญา)

- พทุ ธศาสนสุภาษติ

- นิมิตฺตํ สาธุรูปานํ กตญฺญ กตเวทิตา

ความกตญั ญ กตเวทเี ปน็ เคร่ืองหมายของคนดี

- พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร มารดาบิดาเป็น

พรหมของบตุ ร

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรียนวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 14
ประจำปีการศกึ ษา 2565

ช้ัน ตวั ชีว้ ัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ป.๒ ๕. ชื่นชมการทำความดีของตนเอง บุคคล - ตวั อยา่ งการกระทำความดขี องตนเองและ

(ตอ่ ) ในครอบครัวและในโรงเรียน ตามหลัก บคุ คลในครอบครัว และในโรงเรยี น (ตาม

ศาสนา สาระในขอ้ ๔)

๖. เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา - ฝกึ สวดมนตไ์ หวพ้ ระและแผ่เมตตา

มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิในพระพุทธ- - รู้ความหมายและประโยชน์ของสติและ

ศาสนา หรือการพัฒนาจิตตามแนวทาง สมาธิ

ของศาสนาท่ตี นนบั ถอื ตามทก่ี ำหนด - ฝกึ สมาธิเบอ้ื งต้น

- ฝึกสติเบื้องต้นดว้ ยกิจกรรมการเคล่ือนไหว

อย่างมสี ติ

- ฝึกให้มสี มาธิในการฟงั การอา่ น

การคิด การถาม และการเขยี น

๗. บอกชือ่ ศาสนา ศาสดา และความสำคัญ - ชื่อศาสนา ศาสดา และคัมภีรข์ องศาสนาตา่ ง ๆ
ของคัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับถือและ - พระพทุ ธศาสนา
- ศาสดา พระพทุ ธเจ้า
ศาสนาอ่ืนๆ
- คมั ภีร์ พระไตรปฎิ ก

- ศาสนาอสิ ลาม

- ศาสดา มฮุ ัมมัด

- คัมภีร์ อัลกุรอาน

- คริสต์ศาสนา

- ศาสดา พระเยซู

- คัมภรี ์ ไบเบิล

- ศาสนาฮินดู

- ศาสดา ไมม่ ีศาสดา

- คมั ภีร์ พระเวท พราหมณะ อุปนษิ ัท

อารัณยกะ

ป.๓ ๑. อธิบายความสำคัญของพระพุทธศาสนา - ความสมั พนั ธข์ องพระพุทธศาสนากบั การ

หรือศาสนาที่ตนนับถือ ในฐานะที่เป็น ดำเนินชีวิตประจำวนั เชน่ การสวดมนต์ การ

รากฐานสำคญั ของวัฒนธรรมไทย ทำบุญ ใสบ่ าตร การแสดงความเคารพ การใช้

ภาษา

- พระพุทธศาสนามีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์

ผลงานทางวัฒนธรรมไทยอันเกิดจากความ

ศรทั ธา เชน่ วัด ภาพวาด พระพุทธรูป วรรณคดี

สถาปัตยกรรมไทย

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม 15
ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

ชัน้ ตวั ช้ีวัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

ป.๓ ๒. สรุปพุทธประวัติตั้งแต่การบำเพ็ญเพียร - สรปุ พทุ ธประวัติ (ทบทวน)

(ต่อ) จนถึงปรินพิ พาน หรือประวัตขิ องศาสดาที่ - การบำเพญ็ เพยี ร

ตนนับถอื ตามท่กี ำหนด - ผจญมาร

- ตรสั รู้

- ปฐมเทศนา

- ปรนิ พิ พาน

๓. ชื่นชมและบอกแบบอย่างการดำเนิน - สามเณรสงั กิจจะ
ชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก/ - อารามทสู กชาดก
เรื่องเล่าและศาสนิกชนตัวอย่าง ตามที่ - มหาวาณิชชาดก
กำหนด - สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหมฺ รํสี)

- สมเดจ็ พระเจา้ ตากสนิ มหาราช

๔. บอกความหมาย ความสำคัญของ - ความสำคัญของพระไตรปิฎก เช่น เป็นแหล่ง
พระไตรปิฎก หรือคัมภีร์ของศาสนาที่ตน อา้ งองิ ของหลักธรรมคำสอน
นบั ถอื

๕. แสดงความเคารพพระรัตนตรัย และ - พระรัตนตรยั

ปฏิบัติตามหลักธรรมโอวาท ๓ ใน - ศรทั ธา

พระพุทธศาสนา หรอื หลักธรรมของศาสนา - โอวาท ๓

ที่ตนนบั ถอื ตามทกี่ ำหนด - ไมท่ ำชั่ว

- เบญจศีล

- ทำความดี

- เบญจธรรม

- สติ-สัมปชัญญะ

- สงั คหวตั ถุ ๔

- ฆราวาสธรรม ๔

- อตั ถะ ๓ (อตั ตัตถะ, ปรัตถะ, อภุ ยตั ถะ)

- กตญั ญูกตเวทตี ่อชมุ ชน, สิง่ แวดลอ้ ม

- มงคล ๓๘

- รจู้ กั ให้

- พูดไพเราะ

- อยู่ในสงิ่ แวดล้อมท่ีดี

- ทำจิตให้บรสิ ุทธ์ิ (บริหารจติ และเจรญิ ปัญญา)

- พทุ ธศาสนสุภาษิต

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 16
ประจำปกี ารศึกษา 2565

ชัน้ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรูแ้ กนกลาง

- ททมาโน ปิโย โหติ ผใู้ ห้ยอ่ มเป็นที่รัก

ป.๓ - โมกฺโข กลยฺ าณิยา สาธุ
(ตอ่ ) - เปลง่ วาจาไพเราะให้สำเร็จประโยชน์

๖. เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มี - ฝกึ สวดมนต์ ไหวพ้ ระ สรรเสริญคุณ

ส ต ิ ท ี ่ เ ป ็ น พ ื ้ น ฐ า น ข อ ง ส ม า ธ ิ ใ น พระรัตนตรยั และแผ่เมตตา

พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตาม - รคู้ วามหมายและประโยชนข์ องสติและสมาธิ

แนวทางของศาสนาที่ตนนับถือตามที่ - รู้ประโยชนข์ องการฝึกสติ

กำหนด - ฝึกสมาธเิ บื้องต้นดว้ ยการนบั ลมหายใจ

- ฝึกการยนื การเดนิ การนงั่ และ การนอน

อย่างมีสติ

- ฝึกใหม้ ีสมาธิในการฟงั การอา่ น การคิด

การถาม และการเขียน

๗. บอกชื่อ ความสำคัญและปฏิบัติตน - ชอื่ และความสำคัญของศาสนวตั ถุ
ไ ด ้ อ ย ่ า ง เ ห ม า ะ ส ม ต ่ อ ศ า ส น ว ั ต ถุ ศาสนสถานและ ศาสนบุคคล ใน
ศาสนสถาน และศาสนบุคคลของศาสนา พระพุทธศาสนา ศาสนาอิสลาม
อนื่ ๆ คริสต์ศาสนา ศาสนาฮนิ ดู การปฏิบัตติ นที่

เหมาะสมต่อศาสนวัตถุ ศาสนสถานและศาสน
บุคคลในศาสนาอื่น ๆ

ป.๔ ๑. อธิบายความสำคัญของพระพุทธศาสนา - พระพุทธศาสนา ในฐานะที่เป็น เครื่องยึด

หรือศาสนาที่ตนนับถือ ในฐานะเป็นศูนย์ เหนย่ี วจิตใจ

รวมจิตใจของศาสนิกชน - เปน็ ศูนย์รวมการทำความดี และพฒั นาจติ ใจ

เชน่ ฝึกสมาธิ สวดมนต์ ศกึ ษาหลกั ธรรม

- เป็นทป่ี ระกอบศาสนพธิ ี (การทอดกฐิน การ

ทอดผ้าปา่ การเวียนเทยี น การทำบุญ)

- เปน็ แหล่งทำกจิ กรรมทางสังคม เชน่ การจัด

ประเพณที ้องถ่นิ การเผยแพร่ขอ้ มูลขา่ วสาร

ชมุ ชน และการสง่ เสริมพัฒนาชมุ ชน

๒. สรุปพุทธประวัติตั้งแต่บรรลุธรรมจนถงึ - สรุปพุทธประวตั ิ (ทบทวน)
ประกาศธรรม หรอื ประวตั ิศาสดาท่ีตนนับ - ตรสั รู้
ถอื ตามท่กี ำหนด - ประกาศธรรม ได้แก่

- โปรดชฎลิ
- โปรดพระเจา้ พมิ พิสาร
- พระอคั รสาวก
- แสดงโอวาทปาฏิโมกข์

ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศึกษาโรงเรียนวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 17
ประจำปีการศกึ ษา 2565

ชัน้ ตวั ช้ีวดั สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

ป.๔ ๓. เห็นคุณคา่ และปฏิบัตติ นตามแบบอย่าง - พระอรุ เุ วลกสั สปะ
(ตอ่ ) การดำเนนิ ชวี ิตและข้อคิดจากประวัติสาวก - กฏุ ิทสู กชาดก
ชาดก/เรื่องเล่าและศาสนิกชนตัวอย่าง - มหาอกุ กสุ ชาดก
ตามที่กำหนด - สมเดจ็ พระมหติ ลาธเิ บศร อดุลยเดชวกิ รม
พระบรมราชชนก
- สมเดจ็ พระศรีนครินทราบรมราชชนนี

๔. แสดงความเคารพ พระรัตนตรัย - พระรตั นตรัย
ปฏิบัติตามไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท - ศรัทธา ๔
๓ ในพระพุทธศาสนา หรือหลักธรรมของ
ศาสนาที่ตนนับถือตามทีก่ ำหนด - พระพทุ ธ
- พุทธคุณ ๓

- พระธรรม

- หลักกรรม

- พระสงฆ์

- ไตรสิกขา

- ศีล สมาธิ ปญั ญา

- โอวาท ๓

- ไมท่ ำชั่ว

- เบญจศีล

- ทุจริต ๓

- ทำความดี

- เบญจธรรม

- สจุ ริต ๓

- พรหมวหิ าร ๔

- กตัญญูกตเวทตี ่อประเทศชาติ

- มงคล ๓๘

- เคารพ

- ถ่อมคน

- ทำความดีใหพ้ ร้อมไวก้ อ่ น

- ทำจิตให้บรสิ ทุ ธิ์ (บรหิ ารจติ และเจริญปญั ญา)

- พทุ ธศาสนสภุ าษิต

- สุขา สงฺฆสสฺ สามคคฺ ี ความพรอ้ ม

เพรียงของหมู่ให้เกิดสุข

- โลโกปตถฺ มฺภิกา เมตฺตา เมตตาธรรม

ค้ำจุนโลก

ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม 18
ประจำปกี ารศึกษา 2565

ชน้ั ตวั ช้ีวดั สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

ป.๔ ๕. ชื่นชมการทำความดีของตนเอง บุคคล - ตัวอย่างการกระทำความดขี องตนเองและ
(ตอ่ ) ในครอบครัว โรงเรียนและชุมชนตามหลัก บุคคลในครอบครวั ในโรงเรียน และในชุมชน

ศาสนา พร้อมทั้งบอกแนวปฏิบัติในการ

ดำเนนิ ชีวิต

๖. เห็นคณุ ค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา - สวดมนต์ไหวพ้ ระ สรรเสรญิ คุณ

ม ี ส ต ิ ท ี ่ เ ป ็ น พ ื ้ น ฐ า น ข อ ง ส ม า ธ ิ ใ น พระรัตนตรัยและแผ่เมตตา

พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตาม - รู้ความหมายของสติสมั ปชญั ญะ สมาธิ

แนวทางของศาสนาที่ตนนับถือตามท่ี และปัญญา

กำหนด - รวู้ ิธปี ฏบิ ัติของการบริหารจิตและเจรญิ

ปัญญา

- ฝึกการยนื การเดิน การนั่ง และการนอน

อย่างมีสติ

- ฝกึ การกำหนดรูค้ วามรู้สึก เมอ่ื ตาเหน็ รปู

หฟู งั เสียง จมกู ดมกล่ิน ล้ินลิม้ รส กายสมั ผสั ส่ิง

ท่มี ากระทบ ใจรับรธู้ รรมารมณ์

- ฝกึ ใหม้ ีสมาธิในการฟงั การอ่าน การคดิ

การถาม และการเขยี น

๗. ปฏิบัตติ นตามหลกั ธรรมของศาสนาที่ - หลกั ธรรมเพอ่ื การอยู่ร่วมกันอย่าง
ตนนับถอื เพอื่ การอยรู่ ่วมกนั เป็นชาตไิ ด้ สมานฉนั ท์
อยา่ งสมานฉันท์
- เบญจศีล – เบญจธรรม
- ทจุ ริต ๓ – สจุ ริต ๓
- พรหมวหิ าร ๔
- มงคล ๓๘
- เคารพ ถอ่ มตน
- ทำความดใี หพ้ ร้อมไวก้ ่อน
- พุทธศาสนสภุ าษิต ความพร้อมเพรยี งของ
หมู่ใหเ้ กิดสขุ เมตตาธรรมคำ้ จุนโลก
- กตญั ญกู ตเวทตี ่อประเทศชาติ

ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 19
ประจำปกี ารศึกษา 2565

ชนั้ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

ป.๔ ๘. อธบิ ายประวตั ศิ าสดาของศาสนาอนื่ ๆ - ประวัตศิ าสดา

(ต่อ) โดยสังเขป - พระพทุ ธเจา้

- มุฮัมมดั

- พระเยซู

ป.๕ ๑. วเิ คราะห์ความสำคัญของพระ พุทธ - มรดกทางวฒั นธรรมทไี่ ดร้ บั จาก

ศาสนาหรือศาสนาทต่ี นนบั ถือ ในฐานะท่ี พระพุทธศาสนา

เปน็ มรดกทางวฒั นธรรมและหลักในการ - มรดกทางดา้ นรูปธรรม เชน่ ศาสนสถาน

พัฒนาชาติไทย โบราณวัตถสุ ถาปตั ยกรรม

- มรดกทางด้านจิตใจ เช่น หลกั ธรรมคำส่งั

สอน ความเชอื่ และคุณธรรม

- การนำพระพทุ ธศาสนาไปใชเ้ ป็นแนวทาง

ในการพัฒนาชาติไทย

- พัฒนาด้านกายภาพ และสง่ิ แวดล้อม เชน่

ภาวนา ๔ (กาย ศลี จิต ปัญญา) ไตรสกิ ขา (ศลี

สมาธิ ปัญญา) และอรยิ สจั สี่

- พัฒนาจติ ใจ เชน่ หลักโอวาท ๓

(ละความช่ัว ทำดี ทำจิตใจให้บรสิ ุทธิ)์

และการบริหารจิตและเจริญปัญญา

๒. สรปุ พทุ ธประวตั ิตัง้ แตเ่ สด็จ - สรปุ พุทธประวัติ (ทบทวน)

กรุงกบิลพัสดุ์จนถึงพุทธกิจสำคัญ หรือ - โปรดพระพุทธบิดา (เสดจ็ กรุงกบลิ พัสด)์ุ

ประวัตศิ าสดาท่ีตนนับถือตามท่ีกำหนด - พุทธกิจสำคัญ ไดแ้ ก่ โลกัตถจริยา

ญาตัตถจริยา และพุทธัตถจริยา

๓. เห็นคุณค่า และประพฤติตนตาม - พระโสณโกฬวิ ิสะ

แบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจาก - จูฬเสฏฐชิ าดก

ประวัติสาวก ชาดก/เรื่องเล่าและ - วัณณาโรหชาดก

ศาสนิกชนตัวอยา่ ง ตามที่กำหนด - สมเดจ็ พระสังฆราช (สา)

- อาจารย์เสถียร โพธินนั ทะ

๔. อธิบายองคป์ ระกอบ และความสำคัญ - องคป์ ระกอบของพระไตรปิฎก

ของพระไตรปฎิ ก หรอื คัมภรี ์ของศาสนาท่ี - พระสุตตนั ตปฎิ ก

ตนนบั ถอื - พระวนิ ยั ปฎิ ก

- พระอภิธรรมปิฎก

- ความสำคัญของพระไตรปฎิ ก

๕. แสดงความเคารพพระรตั นตรยั - พระรัตนตรยั

และปฏิบัติตามไตรสิกขาและหลกั ธรรม - ศรทั ธา ๔

โอวาท ๓ ในพระพุทธศาสนาหรือ - พระพทุ ธ

หลกั ธรรมของศาสนาทตี่ นนับถอื - พุทธจรยิ า ๓

ตามท่กี ำหนด - พระธรรม

- อรยิ สจั ๔

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้นั พ้นื ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุม่ สาระการเรียนรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 20
ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

ชั้น ตวั ชวี้ ัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ป.๕ - หลกั กรรม

(ตอ่ ) - พระสงฆ์

- ไตรสิกขา

- ศลี สมาธิ ปญั ญา

- โอวาท ๓

- ไม่ทำช่วั

- เบญจศลี

- อบายมขุ ๔

- ทำความดี

- เบญจธรรม

- บุญกิรยิ าวัตถุ ๓

- อคติ ๔

- อทิ ธิบาท ๔

- กตญั ญูกตเวทตี ่อพระพุทธศาสนา

- มงคล ๓๘

- ใฝ่รู้ ใฝเ่ รียน

- การงานไมอ่ ากลู

- อดทน

- ทำจิตให้บริสทุ ธ์ิ (บรหิ ารจติ และเจรญิ

ปญั ญา)

- พทุ ธศาสนสุภาษติ

- วริ เิ ยน ทกุ ขฺ มจฺเจติ คนจะล่วงทุกข์ได้

เพราะความเพียร

- ปญญฺ า โลกสมฺ ิ ปชโฺ ชโต ปญั ญา คือ

แสงสวา่ งในโลก

๖. เหน็ คณุ ค่าและสวดมนตแ์ ผเ่ มตตา - สวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระ

ม ี ส ต ิ ท ี ่ เ ป ็ น พ ื ้ น ฐ า น ข อ ง ส ม า ธ ิ ใ น รัตนตรยั และแผ่เมตตา

พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตาม - รู้ความหมายของสติสัมปชัญญะ สมาธิ

แนวทางของศาสนาที่ตนนับถือตามที่ และปัญญา

กำหนด - รู้วิธีปฏิบัติและประโยชน์ของ การบริหาร

จิตและเจรญิ ปัญญา

- ฝึกการยืน การเดนิ การนงั่ และ การนอน

อย่างมีสติ

- ฝึกการกำหนดรู้ความรู้สึก เมื่อตา

เห็นรูป หูฟังเสียง จมูกดมกลิ่น ลิ้นลิ้มรส

กายสมั ผัสสิง่ ทมี่ ากระทบใจรบั ร้ธู รรมารมณ์

- ฝึกให้มีสมาธิในการฟัง การอ่าน การคิด

การถามและการเขียน

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 21
ประจำปกี ารศึกษา 2565

ชน้ั ตัวช้วี ดั สาระการเรียนรู้แกนกลาง
- โอวาท ๓ (ตามสาระการเรยี นรขู้ ้อ ๕)
ป.๕ ๗. ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนาท่ี
(ต่อ) ตนนับถือ เพื่อการพัฒนาตนเองและ

สิง่ แวดลอ้ ม

ป.๖ ๑. วิเคราะห์ความสำคัญของพระพุทธ- - พระพุทธศาสนาในฐานะเป็นศาสนา

ศาสนาในฐานะเป็นศาสนาประจำชาติ ประจำชาติ เช่น เป็นเอกลักษณ์ของชาติไทย

หรือความสำคัญของศาสนาท่ตี นนับถือ เป็นรากฐานทางวัฒนธรรมไทย เป็นศูนย์รวม

จิตใจ เป็นมรดกทางวัฒนธรรมไทย และเป็น

หลัก ในการพัฒนาชาตไิ ทย

๒. สรุปพุทธประวัติตั้งแต่ปลงอายุสังขาร - สรุปพุทธประวตั ิ (ทบทวน)

จนถึงสังเวชนียสถาน หรือประวัติศาสดาที่ - ปลงอายสุ ังขาร
ต น น ั บ ถ ื อ ต า ม ท ี ่ ก ำ ห น ด - ปจั ฉมิ สาวก
- ปรินพิ พาน
- การถวายพระเพลิง
- แจกพระบรมสารรี ิกธาตุ
- สงั เวชนียสถาน ๔

๓. เห็นคุณค่าและประพฤติตนตาม - พระราธะ

แบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจาก - ทีฆตี โิ กสลชาดก

ประวัติสาวก ชาดก/เรื่องเล่า และ - สัพพทาฐชิ าดก

ศาสนกิ ชนตัวอย่างตามที่กำหนด - พอ่ ขนุ รามคำแหงมหาราช

- สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรม-

๔. วเิ คราะหค์ วามสำคญั และเคารพ พระปรมานชุ ติ ชโิ นรส
พระรัตนตรัย ปฏิบัติตามไตรสิกขาและ - พระรตั นตรยั
หลกั ธรรมโอวาท ๓ ในพระพุทธศาสนา
หรือหลกั ธรรมของศาสนาที่ตน - ศรทั ธา ๔
นบั ถือตามทกี่ ำหนด - พระพทุ ธ
- พุทธกจิ ๕
- พระธรรม
- อรยิ สัจ ๔
- หลกั กรรม
- พระสงฆ์
- ไตรสิกขา
- ศีล สมาธิ ปญั ญา
- โอวาท ๓
- ไม่ทำชว่ั
- เบญจศลี

- อบายมุข ๖

- อกุศลมูล ๓

- ทำความดี

- เบญจธรรม

- กุศลมูล ๓

- พละ ๔

- คารวะ ๖

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรยี นรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 22
ประจำปกี ารศึกษา 2565

ชั้น ตวั ชวี้ ัด สาระการเรียนร้แู กนกลาง

ป.๖ - กตัญญกู ตเวทีต่อพระมหากษตั ริย์

(ตอ่ ) - มงคล ๓๘
- มวี นิ ัย
- การงานไม่มีโทษ
- ไมป่ ระมาทในธรรม
- ทำจิตใหบ้ ริสทุ ธิ์ (บริหารจติ และเจรญิ

ปัญญา)

- พุทธศาสนสุภาษิต

- สจเฺ จน กติ ฺตึ ปปฺโปติ คนจะไดเ้ กยี รติ

ด้วยสจั จะ

- ยถาวาที ตถาการี พูดเช่นไร ทำเช่นน้ัน

๕. ชื่นชมการทำความดีของบุคคลใน - ตวั อยา่ งการกระทำความดีของบุคคลใน
ประเทศตามหลักศาสนา พร้อมทั้งบอก ประเทศ
แนวปฏิบัติในการดำเนนิ ชีวติ

๖. เห็นคุณค่าและสวดมนต์แผ่เมตตา และ - สวดมนตไ์ หว้พระสรรเสริญคุณ

บริหารจิตเจริญปัญญา มีสติที่เป็นพื้นฐาน พระรตั นตรยั และแผเ่ มตตา

ของสมาธิในพระพุทธศาสนา หรือการ - รู้ความหมายของสติสัมปชัญญะ สมาธิ

พัฒนาจิตตามแนว ทางของศาส น า และปัญญา

ที่ตนนับถอื ตามทก่ี ำหนด - รวู้ ธิ ีปฏบิ ตั ิและประโยชนข์ อง

การบริหารจิตและเจริญปัญญา

- ฝึกการยนื การเดิน การนงั่ และ

การนอนอยา่ งมสี ติ

- ฝึกการกำหนดรู้ความรู้สึกเมื่อตาเห็นรูป

หูฟังเสียง จมูกดมกลิ่น ลิ้นลิ้มรส กายสัมผัส

ส่ิงทม่ี ากระทบ ใจรบั รธู้ รรมารมณ์

- ฝึกให้มีสมาธิในการฟัง การอ่าน การคิด

การถาม และการเขยี น

๗. ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนา - หลักธรรม : อรยิ สจั ๔ หลกั กรรม

ท่ีตนนับถอื เพอ่ื แกป้ ญั หาอบายมุขและ สิ่ง - โอวาท ๓ เบญจศีล เบญจธรรม

เสพตดิ อบายมุข ๖ อกศุ ลมูล ๓ กุศลมลู ๓

๘. อธิบายหลกั ธรรมสำคัญของศาสนาอื่นๆ - หลกั ธรรมสำคญั ของศาสนาต่าง ๆ

โดยสังเขป - พระพุทธศาสนา อรยิ สัจ ๔ โอวาท ๓

- ศาสนาอสิ ลาม หลกั ศรทั ธา หลกั ปฏิบัติ

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พน้ื ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 23
ประจำปีการศึกษา 2565

ชัน้ ตัวชี้วดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

ป.๖ หลกั จริยธรรม

(ต่อ) - ครสิ ตศ์ าสนา บัญญตั ิ ๑๐ ประการ

๙. อธิบายลักษณะสำคัญของศาสนพิธี - ศาสนพิธีของศาสนาต่าง ๆ

พิธีกรรมของศาสนาอื่นๆ และปฏิบัติตนได้ - พระพทุ ธศาสนา

อย่างเหมาะสมเมือ่ ต้องเขา้ รว่ มพิธี - ศาสนพิธีที่เป็นพุทธบัญญัติ เช่น บรรพชา

อุปสมบท

- ศาสนพิธีที่เกี่ยวเนื่องกับพระพุทธศาสนา

เช่น ทำบญุ พธิ ีเน่ือง ในวันสำคญั ทางศาสนา

- ศาสนาอสิ ลาม เชน่ การละหมาด

การถอื ศลี อด การบำเพ็ญฮัจญ์ ฯลฯ

- ครสิ ตศ์ าสนา เช่น ศีลลา้ งบาป

ศีลอภัยบาป ศลี กำลงั ศีลมหาสนิท

- ศาสนาฮินดู เช่น พิธีศราทธ์ พิธี

บูชา

เทวดา

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขัน้ พื้นฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 24
ประจำปีการศึกษา 2565

สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จรยิ ธรรม

มาตรฐาน ส ๑.๒ เข้าใจ ตระหนักและปฏิบตั ติ นเป็นศาสนกิ ชนทดี่ ี และธำรงรกั ษาพระพุทธศาสนา
หรอื ศาสนาท่ตี นนบั ถือ

ช้นั ตวั ชว้ี ดั สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

ป.๑ ๑. บำเพ็ญประโยชน์ต่อวัด หรือศาสน - การบำเพ็ญประโยชนต์ ่อวัด หรือศาสน

สถานของศาสนาท่ตี นนบั ถือ สถาน

- การพฒั นาทำความสะอาด

- การบรจิ าค

- การรว่ มกิจกรรมทางศาสนา

๒. แสดงตนเป็นพุทธมามกะ หรอื แสดงตน - การแสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะ

เป็นศาสนกิ ชนของศาสนาท่ีตนนับถือ - ขั้นเตรียมการ

- ข้นั พิธีการ

๓. ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรม และวัน - ประวตั โิ ดยสงั เขปของวันสำคญั ทาง

สำคญั ทางศาสนา ตามท่กี ำหนดไดถ้ กู ตอ้ ง พระพุทธศาสนา

- วนั มาฆบชู า

- วนั วิสาขบูชา

- วนั อาสาฬหบูชา

- วันอัฏฐมบี ชู า

- การบูชาพระรตั นตรยั

ป.๒ ๑. ปฏิบัติตนอย่างเหมาะสมต่อสาวกของ - การฝึกปฏบิ ัตมิ รรยาทชาวพุทธ
ศาสนาท่ตี นนบั ถือ ตามที่กำหนดไดถ้ กู ตอ้ ง - การพนมมือ
- การไหว้
- การกราบ
- การนั่ง
- การยนื การเดิน

๒. ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรม และ - การเขา้ ร่วมกจิ กรรมและพิธกี รรม ที
วันสำคัญทางศาสนา ตามที่กำหนดได้ เกี่ยวเน่ืองกับวนั สำคญั ทางพุทธศาสนา
ถูกต้อง - ระเบยี บพธิ กี ารบูชาพระรัตนตรัย

- การทำบญุ ตักบาตร

ป.๓ ๑. ปฏิบัติตนอย่างเหมาะสมต่อสาวก - ฝกึ ปฏบิ ัติมรรยาทชาวพทุ ธ

ศาสนสถาน ศาสนวัตถุของศาสนาท่ีตนนบั - การลกุ ข้นึ ยนื รบั

ถือ ตามท่ีกำหนดได้ถกู ตอ้ ง - การตอ้ นรับ

- การรบั – สง่ ส่งิ ของแก่พระภกิ ษุ

- มรรยาทในการสนทนา

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขัน้ พน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม 25
ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

ชน้ั ตวั ชว้ี ัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

- การสำรวมกริ ยิ ามารยาท การแต่งกาย
ป.๓ ทเ่ี หมาะสมเม่ือ

(ต่อ) - อยู่ในวัดและพุทธสถาน
- การดแู ลรกั ษาศาสนวตั ถุและ ศาสน

สถาน

๒. เห็นคุณค่า และปฏบิ ตั ติ นในศาสนพธิ ี - การอาราธนาศีล
พิธีกรรม และวนั สำคัญทางศาสนา ตามที่ - การสมาทานศีล

กำหนดได้ถูกต้อง - เคร่ืองประกอบโตะ๊ หมู่บูชา การจดั โตะ๊
หมูบ่ ชู า

๓. แสดงตนเป็นพุทธมามกะ หรือแสดงตน - ความเปน็ มาของการแสดงตนเป็นพทุ ธ

เป็นศาสนิกชนของศาสนาทีต่ นนับถือ มามกะ

- การแสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะ

- ขั้นเตรียมการ

- ข้นั พธิ ีการ

ป.๔ ๑. อภิปรายความสำคัญ และมีส่วนร่วมใน - ความร้เู บื้องต้นและความสำคญั ของ

การบำรุงรักษาศาสนสถานของศาสนาที่ ศาสนสถาน

ตนนับถือ - การแสดงความเคารพต่อศาสนสถาน

- การบำรุงรกั ษาศาสนสถาน

๒. มีมรรยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดี - การปฏิบัติตนท่ีเหมาะสมต่อพระภกิ ษุ

ตามท่กี ำหนด - การยืน การเดิน และการน่งั ท่ี

เหมาะสมในโอกาสตา่ ง ๆ

๓. ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรมและวนั - การอาราธนาศีล

สำคญั ทางศาสนา ตามท่กี ำหนดได้ถกู ต้อง - การอาราธนาธรรม

- การอาราธนาพระปริตร

- ระเบียบพธิ แี ละการปฏิบตั ิตนในวนั

ธรรมสวนะ

ป.๕ ๑. จัดพิธีกรรมตามศาสนาท่ตี นนับถืออย่าง - การจดั พิธกี รรมที่เรยี บง่าย ประหยดั มี

เรยี บงา่ ย มปี ระโยชน์ และปฏิบัติตนถูกตอ้ ง ประโยชน์ และถูกต้องตามหลักทางศาสนาท่ี

ตนนบั ถอื

๒. ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรม และวัน - การมีส่วนร่วมในการจัดเตรียมสถานท่ี

สำคัญทางศาสนา ตามที่กำหนด และ ประกอบศาสนพิธี พิธกี รรมทางศาสนา

อภิปรายประโยชน์ที่ได้รับจากการเข้าร่วม - พิธถี วายสงั ฆทาน เครอ่ื งสงั ฆทาน

กิจกรรม - ระเบยี บพิธีในการทำบุญงานมงคล

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรียนวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 26
ประจำปีการศกึ ษา 2565

ชั้น ตัวชีว้ ัด สาระการเรียนร้แู กนกลาง

- ประโยชน์ของ การเข้าร่วมศาสนพิธี
ป.๕ พธิ ีกรรมทางศาสนา หรอื กจิ กรรม ใน

(ต่อ) วนั สำคัญทางศาสนา

๓. มีมรรยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดี - การกราบพระรัตนตรัย

ตามที่กำหนด - การไหว้บดิ า มารดา ครู/อาจารย์ ผูท้ ่ี
เคารพนับถอื

- การกราบศพ

ป.๖ ๑. อธิบายความรู้เกี่ยวกับสถานที่ต่างๆ - ความรเู้ บอื้ งต้นเกยี่ วกบั สถานทต่ี า่ ง ๆ
ในศาสนสถาน และปฏิบัติตนได้อย่าง ภายในวัด เชน่ เขตพุทธาวาส สงั ฆาวาส

เหมาะสม - การปฏบิ ัติตนทีเ่ หมาะสมภายในวัด

๒. มีมรรยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดี - การถวายของแก่พระภิกษุ

ตามท่ีกำหนด - การปฏบิ ตั ติ นในขณะฟงั ธรรม
- การปฏิบตั ิตนตามแนวทางของ

พทุ ธศาสนกิ ชน เพื่อประโยชน์ต่อศาสนา

๓. อธิบายประโยชน์ของการเข้าร่วมใน - ทบทวนการอาราธนาศีล อาราธนา

ศาสนพิธี พิธีกรรม และกิจกรรมใน ธรรม และอาราธนาพระปรติ ร

วันสำคัญทางศาสนา ตามที่กำหนด และ - พิธที อดผ้าป่า

ปฏิบัติตนได้ถูกตอ้ ง - พิธีทอดกฐนิ

- ระเบียบพิธีในการทำบุญงานอวมงคล

- การปฏบิ ตั ิตนทถ่ี ูกตอ้ งในศาสนพธิ ี

พธิ กี รรม และวันสำคัญทางศาสนา เชน่ วนั

มาฆบูชา วนั วิสาขบูชา วนั อัฐมีบูชา วนั

อาสาฬหบูชา วนั ธรรมสวนะ

- ประโยชน์ของการเข้ารว่ มในศาสนพิธี/

พิธีกรรม และวันสำคัญทางศาสนา

๔. แสดงตนเป็นพุทธมามกะ หรือแสดงตน - การแสดงตนเปน็ พุทธมามกะ

เปน็ ศาสนิกชนของศาสนาทีต่ นนบั ถือ - ขนั้ เตรียมการ

- ขั้นพธิ กี าร

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรงุ ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 27
ประจำปีการศึกษา 2565

สาระที่ ๒ หนา้ ทพ่ี ลเมอื ง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวติ ในสงั คม
(บูรณาการวิชาหน้าทพี่ ลเมือง)

มาตรฐาน ส ๒.๑ เขา้ ใจและปฏิบตั ติ นตามหนา้ ทีข่ องการเป็นพลเมืองดี มคี ่านิยมท่ดี ีงามและธำรง
รกั ษาประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชวี ติ อยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสงั คมโลกอย่าง
สันตสิ ุข

ชัน้ ตัวชี้วัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

ป.๑ ๑. บอกประโยชน์และปฏิบัติตนเป็น - การเปน็ สมาชกิ ท่ีดีของครอบครัวและ

สมาชิกทดี่ ีของครอบครัวและโรงเรียน โรงเรยี น เชน่

- กตัญญกู ตเวทีและเคารพรับฟงั

คำแนะนำของพ่อแม่ ญาติผู้ใหญ่ และครู

- รู้จกั กลา่ วคำขอบคุณ ขอโทษ การ

ไหว้ผู้ใหญ่

- ปฏบิ ัตติ าม ขอ้ ตกลง กติกา กฎ

ระเบยี บ ของครอบครัวและโรงเรยี น

- มีส่วนรว่ มในกจิ กรรมของครอบครัว

และโรงเรียน

- มเี หตผุ ลและยอมรับฟงั ความคดิ เห็น

ของผู้อนื่

- มีระเบยี บ วนิ ัย มนี ้ำใจ

- ประโยชน์ของการปฏิบัติตนเป็นสมาชกิ

ที่ดีของครอบครวั และโรงเรยี น

๒. ยกตัวอย่างความสามารถและความดี - ลกั ษณะความสามารถและลกั ษณะ

ของตนเอง ผู้อื่นและบอกผลจากการ ความดขี องตนเองและผู้อื่น เช่น

กระทำน้นั - ความกตญั ญูกตเวที

- ความมีระเบยี บวนิ ยั

- ความรบั ผิดชอบ

- ความขยัน

- การเอ้อื เฟื้อเผ่ือแผ่และชว่ ยเหลือผูอ้ น่ื

- ความซ่อื สัตยส์ จุ รติ

- ความเมตตากรุณา

- ผลของการกระทำความดี เช่น

- ภาคภูมใิ จ

- มคี วามสขุ

- ได้รับการชนื่ ชม ยกย่อง

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 28
ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

ชั้น ตัวชวี้ ดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

ป.๒ ๑. ปฏิบัติตนตามข้อตกลง กติกา กฎ - ข้อตกลง กติกา กฎ ระเบียบ หน้าที่ท่ี

ระเบียบและหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติใน ต้องปฏิบัติในครอบครัว โรงเรียน สถานที่

ชวี ติ ประจำวัน สาธารณะ เช่น โรงภาพยนต์ โบราณสถาน

ฯลฯ

๒. ปฏบิ ัตติ นตนตามมารยาทไทย - มารยาทไทย เช่น การแสดงความเคารพ

การยืน การเดนิ การนงั่ การนอน การทักทาย

การรับประทาน

๓. แสดงพฤติกรรมในการยอมรับความคิด - การยอมรับความแตกต่างของคนใน

ความเชื่อและการปฏิบัติของบุคคลอื่นท่ี สังคม ในเรื่อง คว ามคิด คว ามเ ชื่ อ

แตกตา่ งกันโดยปราศจากอคติ ความสามารถและการปฏิบัติตนของบุคคลอ่ืน

ที่ แตกตา่ งกนั เชน่

- บุคคลยอ่ มมคี วามคิดที่มเี หตผุ ล

- การปฏิบตั ติ นตามพิธกี รรมตามความ

เชื่อของบคุ คล

- บุคคลยอ่ มมีความสามารถแตกต่างกัน

- ไมพ่ ดู หรือแสดงอาการดูถกู รงั เกยี จ

ผอู้ ื่น ในเรื่องของรปู ร่างหนา้ ตา สผี ม สผี ิว ท่ี

แตกต่างกนั

๔. เคารพในสทิ ธิ เสรภี าพของผ้อู ืน่ - สิทธิส่วนบุคคล เช่น

- สิทธิแสดงความคิดเห็น

- สิทธเิ สรภี าพในรา่ งกาย

- สิทธิในทรัพยส์ ิน

ป.๓ ๑. สรุปประโยชน์และปฏิบัติตนตาม - ประเพณแี ละวัฒนธรรมในครอบครัว

ประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวและ เช่น การแสดงความเคารพและการเชือ่ ฟัง

ท้องถิน่ ผู้ใหญ่ การกระทำกิจกรรมรว่ มกนั ใน

ครอบครัว

- ประเพณีและวฒั นธรรมในทอ้ งถน่ิ เชน่

การเขา้ ร่วมประเพณที างศาสนา ประเพณี

เก่ยี วกบั การดำเนินชีวิต ประโยชน์ของการ

ปฏิบตั ติ นตามประเพณีและวฒั นธรรมใน

ครอบครัวและท้องถ่นิ

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพ้นื ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรยี นรู้ สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม 29
ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

ชั้น ตัวชว้ี ัด สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

๒. บอกพฤติกรรมการดำเนินชีวิตของ - พฤติกรรมของตนเองและเพื่อน ๆ

ตนเอง และผู้อื่นที่อยู่ในกระแสวัฒนธรรม ในชวี ิตประจำวัน เช่น การทักทาย การ

ที่หลากหลาย ทำความเคารพ การปฏิบัติตาม ศาสน

พิธี การรับประทานอาหาร การใช้ภาษา

(ภาษาถิ่นกับภาษาราชการ และภาษาอื่นๆ

ฯลฯ )

- สาเหตุท่ีทำใหพ้ ฤตกิ รรมการดำเนินชวี ติ

ในปัจจบุ นั ของนักเรียน และผูอ้ นื่ แตกต่างกนั

๓. อธิบายความสำคัญขอวันหยุดราชการ - วนั หยดุ ราชการทีส่ ำคญั เชน่

ทสี่ ำคัญ - วันหยดุ เก่ียวกบั ชาตแิ ละ

พระมหากษัตรยิ ์ เช่น วนั จกั รี วนั รฐั ธรรมนญู

วันฉัตรมงคล วันเฉลมิ พระชนมพรรษา

- วนั หยุดราชการเก่ยี วกับศาสนา เช่น

วันมาฆบูชา วนั วิสาขบชู า วนั อาสาฬหบูชา

วันเข้าพรรษา

- วนั หยดุ ราชการเก่ียวกับประเพณีและ

วัฒนธรรม เช่น วนั สงกรานต์ วันพชื มงคล

๔. ยกตัวอย่างบุคคลซึ่งมีผลงานที่เป็น - บุคคลทม่ี ผี ลงานเปน็ ประโยชนแ์ ก่ชุมชน

ประโยชนแ์ ก่ชมุ ชนและทอ้ งถิ่นของตน และท้องถิ่นของตน

- ลกั ษณะผลงานท่ีเปน็ ประโยชน์แก่

ชุมชนและทอ้ งถ่นิ

ป.๔ ๑. ปฏบิ ตั ิตนเป็นพลเมืองดีตามวถิ ี - การเข้าร่วมกิจกรรมประชาธิปไตยของ

ประชาธิปไตยในฐานะสมาชิกที่ดีของ ชมุ ชน เชน่ การรณรงคก์ ารเลือกตงั้

ชมุ ชน - แนวทางการปฏิบัตติ นเป็นสมาชิกทดี่ ี

ของชมุ ชน เชน่ อนุรกั ษส์ งิ่ แวดล้อม สาธารณ

สมบัติ โบราณวตั ถแุ ละโบราณสถาน การ

พัฒนาชมุ ชน

๒. ปฏิบัติตนในการเปน็ ผู้นำและผูต้ าม ที่ - การเปน็ ผนู้ ำและผตู้ ามที่ดี

ดี - บทบาทและความรบั ผิดชอบของผนู้ ำ

- บทบาทและความรับผิดชอบของผู้

ตามหรือสมาชกิ

- การทำงานกลุ่มให้มีประสิทธิผลและ

ประสิทธิภาพ และประโยชน์ของการทำงาน

เป็นกลุ่ม

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พืน้ ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรียนวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 30
ประจำปีการศึกษา 2565

ชัน้ ตัวช้ีวดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

๓. วเิ คราะหส์ ิทธิพนื้ ฐานทเ่ี ดก็ ทกุ คน พงึ - สิทธิพน้ื ฐานของเด็ก เชน่ สทิ ธิท่ีจะมี

ไดร้ บั ตามกฎหมาย ชวี ิต สทิ ธิท่จี ะไดร้ ับการปกป้อง สิทธิ ทีจ่ ะ

ไดร้ บั การพัฒนา สิทธทิ ่จี ะมี ส่วนร่วม

๔. อธิบายความแตกต่างทางวัฒนธรรม - วัฒนธรรมในภาคตา่ งๆ ของไทย ที่

ของกลุ่มคนในท้องถิ่น แตกตา่ งกนั เชน่ การแตง่ กาย ภาษา อาหาร

๕. เสนอวิธีการที่จะอยู่ร่วมกันอย่าง - ปัญหาและสาเหตุของการเกิดความ

สนั ติสขุ ในชวี ิตประจำวนั ขดั แยง้ ในชีวิตประจำวัน

- แนวทางการแก้ปัญหาความขัดแย้งด้วย

สันตวิ ธิ ี

ป.๕ ๑. ยกตัว อย่างและปฏ ิบัติตนตา ม - สถานภาพ บทบาท สิทธเิ สรีภาพ

สถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ และ - หน้าทขี่ องพลเมืองดี เชน่ เคารพ เทิดทูน

หน้าท่ใี นฐานะพลเมอื งดี สถาบนั ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์

อนรุ กั ษท์ รพั ยากรธรรมชาติ อนุรักษ์

ศิลปวัฒนธรรม ปฏิบตั ิตามกฎหมาย

- คณุ ลักษณะของพลเมอื งดี เช่น เห็นแก่

ประโยชนส์ ่วนรวมมากกว่าประโยชนส์ ว่ น

ตน มคี วามรบั ผดิ ชอบ เสียสละ

๒. เสนอวิธีการปกป้องคุ้มครองตนเอง - เหตกุ ารณ์ทล่ี ะเมิดสทิ ธิเด็กในสังคมไทย

หรือผอู้ ืน่ จากการละเมดิ สทิ ธเิ ด็ก - แนวทางการปกป้องคุ้มครองตนเองหรือ

ผอู้ นื่ จากการละเมิดสิทธเิ ดก็

- การปกปอ้ งคุ้มครองสิทธเิ ดก็ ใน

สังคมไทย

๓. เห็นคุณค่าวัฒนธรรมไทยที่มีผลต่อการ - วฒั นธรรมไทย ทมี่ ผี ลตอ่ การดำเนนิ ชีวิต

ดำเนนิ ชีวิตในสังคมไทย ของคนในสงั คมไทย

- คณุ ค่าของวฒั นธรรมกับการดำเนินชวี ิต

๔. มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และเผยแพร่ - ความสำคญั ของภมู ปิ ัญญาท้องถิ่น

ภมู ปิ ัญญาทอ้ งถ่ินของชุมชน - ตวั อย่างภมู ปิ ญั ญาท้องถ่ินในชมุ ชน

ของตน

- การอนรุ ักษแ์ ละเผยแพร่ภมู ปิ ญั ญา

ทอ้ งถ่นิ ของชุมชน

ป.๖ ๑. ปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ - กฎหมายท่ีเก่ียวข้องกับชีวิตประจำวัน

ชีวิตประจำวนั ของครอบครวั และชมุ ชน เช่น

- กฎหมายจราจร

- กฎหมายทะเบยี นราษฎร

- กฎหมายยาเสพตดิ ให้โทษ

- เทศบัญญตั ิ ข้อบัญญตั ิ อบต. อบจ.

- ประโยชน์ของการปฏิบัตติ นตาม

กฎหมายดงั กล่าว

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 31
ประจำปกี ารศึกษา 2565

ช้นั ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

๒. วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรม - ความหมายและประเภทของวัฒนธรรม

ตามกาลเวลาและธำรงรักษาวฒั นธรรม อัน - การเปลี่ยนแปลงวฒั นธรรมตาม

ดีงาม กาลเวลา

ที่มผี ลต่อตนเองและสงั คมไทย

- แนวทางการธำรงรกั ษาวัฒนธรรมไทย

๓. แสดงออกถึงมารยาทไทยได้เหมาะสม - ความหมายและสำคัญของมารยาทไทย

ถกู กาลเทศะ - มารยาทไทยและมารยาทสังคม เช่น

การแสดงความเคารพ การยืน การเดนิ การ

น่งั การนอน การรบั ของสง่ ของ การ

รับประทานอาหาร การแสดงกิริยาอาการ

การทักทาย การสนทนา การใชค้ ำพดู

๔. อธบิ ายคุณคา่ ทางวฒั นธรรมที่แตกต่าง - ประโยชนแ์ ละคณุ ค่าทางวฒั นธรรม

กนั ระหว่างกลุ่มคนในสงั คมไทย - ความแตกต่างทางวัฒนธรรมระหวา่ ง

กลุ่มคนภาคต่างๆ ในสงั คมไทย

- แนวทางการรักษาวฒั นธรรม

๕. ติดตามข้อมูล ข่าวสาร เหตุการณ์ต่าง ๆ - ขอ้ มูล ขา่ วสาร เหตกุ ารณต์ ่าง ๆ เชน่

ในชีวิตประจำวัน เลือกรับและใช้ข้อมูล วิทยโุ ทรทศั น์ หนังสอื พมิ พ์ แหลง่ ข่าวตา่ ง ๆ

ข่าวสารในการเรยี นรไู้ ดเ้ หมาะสม สถานการณ์จรงิ

- ประโยชน์จากการตดิ ตามขอ้ มลู ขา่ วสาร

เหตุการณ์ตา่ งๆ

- หลกั การเลอื กรบั และใช้ข้อมลู ข่าวสาร

จากส่อื ตา่ งๆ รวมทง้ั สอื่ ทีไ่ ร้พรมแดน

ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขน้ั พน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศึกษาโรงเรียนวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรียนรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม 32
ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

สาระท่ี ๒ หนา้ ทีพ่ ลเมอื ง วัฒนธรรม และการดำเนนิ ชีวติ ในสงั คม

มาตรฐาน ส ๒.๒ เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน ยึดมัน่ ศรัทธาและธำรงรักษา
ไว้ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษตั ริยท์ รงเปน็ ประมขุ

ช้ัน ตวั ชีว้ ดั สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ป.๑ ๑. บอกโครงสร้าง บทบาทและหน้าที่ของ - โครงสร้างของครอบครัวและความสมั พนั ธ์

สมาชกิ ในครอบครวั และโรงเรียน ของบทบาท หนา้ ที่ของสมาชิกในครอบครัว

- โครงสรา้ งของโรงเรยี น ความสัมพนั ธข์ อง

บทบาท หนา้ ที่ของสมาชิกในโรงเรยี น

๒. ระบุบทบาท สิทธิ หน้าที่ของตนเองใน - ความหมายและความแตกต่างของอำนาจ

ครอบครัวและโรงเรยี น ตามบทบาท สทิ ธิ หน้าทใ่ี นครอบครัวและ

โรงเรยี น

- การใชอ้ ำนาจในครอบครวั ตามบทบาท

สิทธหิ นา้ ที่

๓. มีส่วนร่วมในการตัดสินใจและทำ - กจิ กรรมตามกระบวนการประชาธปิ ไตยใน

กิจกรรมในครอบครัวและโรงเรียนตาม ครอบครัว เชน่ การแบ่งหน้าทีค่ วามรับผดิ ชอบ

กระบวนการประชาธปิ ไตย ในครอบครวั การรับฟงั และแสดงความคดิ เห็น

- กจิ กรรมตามกระบวนการประชาธปิ ไตยใน

โรงเรียน เชน่ เลอื กหัวหนา้ หอ้ ง ประธานชมุ นมุ

ประธานนกั เรยี น

ป.๒ ๑. อธิบายความสัมพันธ์ของตนเอง และ - ความสมั พนั ธ์ของตนเอง และสมาชกิ ใน

สมาชิกในครอบครัวในฐานะเป็นส่วนหน่ึง ครอบครัวกับชมุ ชน เช่น การช่วยเหลือกจิ กรรม

ของชมุ ชน ของชุมชน

๒. ระบุผู้มีบทบาท อำนาจในการตัดสินใจ - ผมู้ ีบทบาท อำนาจในการตัดสนิ ใจใน

ในโรงเรยี น และชมุ ชน โรงเรยี น และชุมชน เช่น ผู้บรหิ ารสถานศึกษา

ผนู้ ำทอ้ งถนิ่ กำนัน ผใู้ หญ่บา้ น

ป.๓ ๑. ระบุบทบาทหน้าที่ของสมาชิกของ - บทบาทหนา้ ทข่ี องสมาชิกในชุมชน

ชุมชนในการมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ - การมสี ว่ นร่วมในกจิ กรรมต่าง ๆ ตาม

ตามกระบวนการประชาธิปไตย กระบวนการประชาธิปไตย

๒. วเิ คราะห์ความแตกต่างของกระบวนการ - การออกเสยี งโดยตรงและการเลือก

การตดั สินใจในชัน้ เรยี น/โรงเรยี นและชุมชน ตัวแทนออกเสียง

โดยวิธีการออกเสียงโดยตรงและการเลือก

ตวั แทนออกเสยี ง

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรียนวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 33
ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

ชัน้ ตัวชว้ี ดั สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

๓. ยกตวั อยา่ งการเปล่ยี นแปลงในชั้นเรียน/ - การตดั สินใจของบคุ คลและกลุ่มที่มผี ลต่อ

โรงเรียนและชุมชนที่เป็นผลจากการ การเปลี่ยนแปลงในชั้นเรยี น โรงเรียน และ

ตดั สนิ ใจของบุคคลและกล่มุ ชุมชน

- การเปล่ียนแปลงในช้นั เรียน เชน่

- การเลือกหัวหน้าห้อง การเลือก

คณะกรรมการหอ้ งเรียน

- การเปลีย่ นแปลงในโรงเรียน เช่น เลอื ก

ประธานนกั เรยี น เลือกคณะกรรมการนักเรียน

- การเปล่ยี นแปลงในชุมชน เชน่ การเลือก

ผู้ใหญ่บ้าน กำนนั สมาชิก อบต. อบจ.

ป.๔ ๑. อธิบายอำนาจอธิปไตยและความสำคัญ - อำนาจอธิปไตย

ของระบอบประชาธปิ ไตย - ความสำคญั ของการปกครองตามระบอบ

ประชาธิปไตย

๒. อธิบายบทบาทหน้าที่ของพลเมืองใน - บทบาทหน้าท่ขี องพลเมืองในกระบวนการ

กระบวนการเลอื กตง้ั เลือกตั้ง ทั้งก่อนการเลือกต้ัง ระหว่างการ

เลอื กต้ัง หลงั การเลอื กตงั้

๓ . อ ธ ิ บ า ย ค ว า ม ส ำ ค ั ญ ข อ ง ส ถ า บั น - สถาบันพระมหากษตั ริยใ์ นสงั คมไทย

พระมหากษัตริย์ตามระบอบประชาธิปไตย - ความสำคัญของสถาบันพระมหากษัตริย์

อนั มีพระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข ในสังคมไทย

ป.๕ ๑. อธิบายโครงสร้าง อำนาจ หน้าที่และ - โครงสร้างการปกครองในท้องถิ่น เช่น

ความสำคญั ของการปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ อบต. อบจ. เทศบาล และการปกครองพิเศษ

เช่น พัทยา กทม.

- อำนาจหน้าที่และความสำคัญของ

การปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ

๒. ระบุบทบาทหน้าที่ และวิธีการเข้าดำรง - บทบาทหน้าที่ และวิธีการเข้าดำรง

ตำแหนง่ ของผู้บรหิ ารทอ้ งถนิ่ ตำแหน่งของผู้บริหารท้องถิ่น เช่นนายก อบต.

นายกเทศมนตรี นายก อบจ. ผ้วู า่ ราชการ กทม.

๓. วเิ คราะหป์ ระโยชนท์ ่ีชุมชน จะได้รับจาก - องคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่ินกบั บริการ

องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน สาธารณประโยชน์ในชุมชน

ป.๖ ๑. เปรยี บเทียบบทบาท หน้าทีข่ ององค์กร - บทบาท หนา้ ที่ ขององคก์ รปกครองสว่ น

ปกครองส่วนทอ้ งถิน่ และรฐั บาล ทอ้ งถิ่นและรฐั บาล

๒. มีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆ ที่ส่งเสริม - กจิ กรรมต่างๆ เพ่ือสง่ เสริม ประชาธปิ ไตย

ประชาธิปไตยในท้องถน่ิ และประเทศ ในทอ้ งถิน่ และประเทศ

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรียนรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม 34
ประจำปกี ารศึกษา 2565

ช้ัน ตวั ช้ีวัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ป.๖ ๓. อภิปรายบทบาท ความสำคัญในการใช้ - การมีส่วนในการออกกฎหมาย ระเบยี บ

(ตอ่ ) สิทธิออกเสียงเลือกตั้งตามระบอบ กติกา การเลือกต้ัง

ประชาธปิ ไตย - สอดสอ่ งดูแลผมู้ ีพฤติกรรมการกระทำผิด

การเลือกตั้ง และแจ้งต่อเจ้าหน้าท่ีผรู้ ับผดิ ชอบ

- ตรวจสอบคุณสมบตั ิ

- การใชส้ ิทธอิ อกเสียงเลือกต้ังตามระบอบ

ประชาธิปไตย

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 35
ประจำปีการศึกษา 2565

สาระท่ี ๓ เศรษฐศาสตร์ (บูรณาการวิชาต้านทจุ รติ ศึกษา)

มาตรฐาน ส ๓.๑ เข้าใจและสามารถบริหารจดั การทรัพยากรในการผลติ และการบรโิ ภค การใช้

ทรพั ยากร ทีม่ ีอยูจ่ ำกัดได้อย่างมีประสิทธภิ าพและคมุ้ ค่า รวมทัง้ เขา้ ใจหลักการของ

เศรษฐกิจพอเพยี ง เพ่ือการดำรงชีวิตอยา่ งมีดลุ ยภาพ

ชั้น ตัวชวี้ ดั สาระการเรียนร้แู กนกลาง

ป.๑ ๑. ระบุสินค้าและบริการที่ใช้ประโยชน์ใน - สินคา้ และบริการทใี่ ชอ้ ย่ใู นชีวิตประจำวนั

ชวี ิตประจำวนั เช่น ดินสอ กระดาษ ยาสฟี นั

- สินค้าและบริการทีไ่ ด้มาโดยไม่ใชเ้ งิน เช่น

มีผู้ให้หรอื การใชข้ องแลกของ

- สินค้าและบรกิ ารที่ได้มาจากการใช้เงินซือ้

- ใช้ประโยชน์จากสนิ ค้าและบรกิ ารให้คมุ้ คา่

๒. ยกตัวอย่างการใช้จ่ายเงินในชีวิต - การใชจ้ ่ายเงนิ ในชวี ติ ประจำวนั เพ่ือซอ้ื

ประจำวันที่ไม่เกินตัวและเห็นประโยชน์ สินคา้ และบริการ

ของการออม - ประโยชนข์ องการใชจ้ ่ายเงนิ ที่ไม่เกนิ ตัว

- ประโยชนข์ องการออม

- โทษของการใช้จา่ ยเงนิ เกินตวั

- วางแผนการใชจ้ ่าย

๓. ยกตัวอย่างการใช้ทรัพยากรใน - ทรัพยากรท่ีใช้ในชวี ิตประจำวัน เชน่ ดินสอ

ชวี ิตประจำวันอย่างประหยดั กระดาษ เส้อื ผ้า อาหาร

- ทรัพยากรสว่ นรวม เช่น โต๊ะ เกา้ อี้ นกั เรียน

สาธารณูปโภคตา่ ง ๆ

- วธิ ีการใชท้ รพั ยากรท้ังของสว่ นตัวและ

- ส่วนรวมอย่างถูกต้อง และประหยัดและ

ค้มุ คา่

ป.๒ ๑. ระบุทรัพยากรที่นำมาผลิตสินค้าและ - ทรพั ยากรทน่ี ำมาใช้ในการผลติ สินค้าและ

บรกิ ารทใี่ ช้ในชวี ติ ประจำวัน บรกิ ารทีใ่ ช้ในครอบครวั และโรงเรยี น เช่น

ดินสอและกระดาษท่ผี ลิตจากไม้ รวมทัง้

เครอื่ งจักรและแรงงานการผลิต

- ผลของการใช้ทรัพยากรในการผลิตท่ี

หลากหลายทม่ี ีต่อราคา คุณค่าและประโยชนข์ อง

สนิ คา้ และบริการ รวมทง้ั สิ่งแวดลอ้ ม

๒. บอกที่มาของรายได้และรายจ่ายของ - การประกอบอาชพี ของครอบครัว

ตนเองและครอบครัว - การแสวงหารายได้ที่สุจรติ และเหมาะสม

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้นั พ้ืนฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 36
ประจำปีการศกึ ษา 2565

ชน้ั ตวั ชวี้ ัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

- รายได้และรายจา่ ยในภาพรวมของ
ป.๒ ครอบครัว
(ตอ่ ) - รายได้และรายจ่ายของตนเอง

๓. บันทกึ รายรับรายจ่ายของตนเอง - วธิ กี ารทำบญั ชีรายรับรายจ่ายของตนเอง

อยา่ งง่าย ๆ

- รายการของรายรบั ที่เป็นรายได้ที่เหมาะสม

และไม่เหมาะสม

- รายการของรายจา่ ยท่ีเหมาะสมและไม่

เหมาะสม

๔. สรุปผลดีของการใช้จ่ายที่เหมาะสมกับ - ทมี่ าของรายได้ท่ีสุจรติ

รายได้และการออม - การใช้จา่ ยทีเ่ หมาะสม

- ผลดขี องการใช้จ่ายท่ีเหมาะสมกบั รายได้

- การออมและผลดีของการออม

- การนำเงินท่เี หลือมาใช้ใหเ้ กดิ ประโยชน์

เชน่ การช่วยเหลอื สาธารณกศุ ล
ป.๓ ๑. จำแนกความต้องการและความจำเป็น - สินค้าทจ่ี ำเป็นในการดำรงชวี ิตที่ เรียกวา่

ในการใช้สินค้าและบริการในการดำรง ปจั จยั ๔

ชีวติ - สนิ คา้ ทเี่ ป็นความต้องการของมนษุ ย์อาจ

เป็นสนิ คา้ ทจี่ ำเปน็ หรือไม่จำเปน็ ตอ่ การ

ดำรงชวี ิต

- ประโยชนแ์ ละคุณค่าของสินค้าและบริการ

ที่สนองความต้องการของมนุษย์

- หลักการเลอื กสนิ ค้าที่จำเป็น

- ความหมายของผู้ผลิตและผูบ้ ริโภค

๒. วิเคราะห์การใชจ้ า่ ยของตนเอง - ใชบ้ ญั ชีรบั จ่ายวเิ คราะห์การใช้จา่ ยที่จำเปน็

และเหมาะสม

- วางแผนการใชจ้ ่ายเงนิ ของตนเอง

- วางแผนการแสวงหารายไดท้ ่สี ุจรติ และ

เหมาะสม

- วางแผนการนำเงนิ ที่เหลอื จ่ายมาใชอ้ ย่าง

เหมาะสม

๓.อธิบายได้ว่าทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดมีผล - ความหมายของผผู้ ลิตและผู้บรโิ ภค
ต่อการผลติ และบริโภคสินค้าและบริการ - ความหมายของสินคา้ และบรกิ าร

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพนื้ ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรงุ ๒๕๖๐

ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 37
ประจำปีการศกึ ษา 2565

ช้ัน ตวั ชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

- ปัญหาพน้ื ฐานทางเศรษฐกจิ ทเี่ กิดจากความ

ป.๓ หายากของทรพั ยากรกับความตอ้ งการของมนษุ ยท์ ่มี ี

(ตอ่ ) ไม่จำกดั

ป.๔ ๑. ระบุปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกซื้อสินค้า - สินคา้ และบรกิ ารที่มอี ยู่หลากหลายในตลาด

และบริการ ทีม่ คี วามแตกต่างด้านราคาและคุณภาพ

- ปจั จัยท่มี ีผลต่อการเลือกซื้อสนิ ค้าและ

บริการทมี่ ีมากมาย ซงึ่ ขึน้ อยู่กับผ้ซู อื้ ผ้ขู าย และ

ตวั สินคา้ เชน่ ความพึงพอใจของผู้ซ้ือ ราคา

สนิ คา้ การโฆษณา คณุ ภาพของสนิ คา้

๒ . บ อ ก ส ิ ท ธ ิ พ ื ้ น ฐ า น แ ล ะ ร ั ก ษ า - สทิ ธิพ้ืนฐานของผ้บู ริโภค

ผลประโยชน์ของตนเองในฐานะผ้บู รโิ ภค - สนิ ค้าและบริการทมี่ เี ครื่องหมายรบั รอง

คุณภาพ

- หลักการและวิธกี ารเลอื กบรโิ ภค

๓. อธิบายหลักการของเศรษฐกิจพอเพียง - หลักการของเศรษฐกิจพอเพยี ง

และนำไปใช้ในชวี ติ ประจำวันของตนเอง - การประยกุ ตใ์ ช้เศรษฐกิจพอเพียงในการ

ดำรงชวี ติ เช่น การแตง่ กาย การกนิ อาหาร การใช้

จา่ ย

ป.๕ ๑. อธบิ ายปัจจยั การผลิตสนิ ค้าและบริการ - ความหมายและประเภทของปจั จัยการผลติ

ประกอบดว้ ย ทีด่ ิน แรงงาน ทุนและ

ผปู้ ระกอบการ

- เทคโนโลยใี นการผลิตสนิ ค้าและบริการ

- ปัจจยั อื่น ๆ เช่น ราคานำ้ มัน วัตถุดบิ

- พฤตกิ รรมของผู้บรโิ ภค

- ตวั อย่างการผลติ สนิ ค้าและบรกิ ารท่ีมีอยู่ใน

ท้องถนิ่ หรือแหลง่ ผลิตสนิ คา้ และบริการใน

ชมุ ชน

๒. ประยุกต์ใช้แนวคิดของปรัชญาของ - หลกั การปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

เศรษฐกิจพอเพียงในการทำกิจกรรม - การประยุกตใ์ ช้ปรัชญาของเศรษฐกจิ

ตา่ ง ๆ ในครอบครัว โรงเรยี นและชุมชน พอเพียงในกจิ กรรมต่าง ๆ ในครอบครวั โรงเรยี น

และชุมชน เชน่ การประหยดั พลงั งานและ

ค่าใช้จ่ายในบ้าน โรงเรียน การวางแผนการผลิต

สินค้าและบริการเพื่อลดความสูญเสียทกุ ประเภท

การใช้ภิปัญญาท้องถ่น

- ตวั อยา่ งการผลติ สนิ คา้ และบริการในชุมชน

เช่น หนง่ึ ตำบลหน่ึงผลติ ภณั ฑห์ รอื โอทอ๊ ป

๓. อธิบายหลักการสำคัญและประโยชน์ - หลกั การและประโยชนข์ องสหกรณ์

ของสหกรณ์ - ประเภทของสหกรณโ์ ดยสงั เขป

- สหกรณ์ในโรงเรียน (เนน้ ฝกึ ปฏิบัตจิ รงิ )

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขน้ั พืน้ ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรงุ ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุม่ สาระการเรยี นรู้ สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม 38
ประจำปีการศกึ ษา 2565

ช้ัน ตวั ชี้วดั สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

- การประยุกตห์ ลกั การของสหกรณ์มาใชใ้ น

ป.๕ ชวี ิตประจำวัน

(ตอ่ )

ป.๖ ๑. อธิบายบทบาทของผู้ผลิตที่มีความ - บทบาทของผผู้ ลติ ทม่ี คี ุณภาพ เช่น

รบั ผิดชอบ คำนงึ ถึงสิ่งแวดลอ้ ม มจี รรยาบรรณ ความ

รบั ผดิ ชอบต่อสังคม วางแผนก่อนเริม่ ลงมือทำ

กิจกรรมต่าง ๆ เพื่อลดความผิดพลาดและการ

สญู เสีย ฯลฯ

- ทัศนคตใิ นการใชท้ รัพยากรอยา่ งมี

ประสทิ ธภิ าพและประสทิ ธิผล

- ประโยชน์ของการผลิตสินคา้ ที่มีคุณภาพ

๒. อธบิ ายบทบาทของผบู้ รโิ ภคที่รู้เท่าทัน - คณุ สมบตั ขิ องผบู้ ริโภคท่ดี ี

- พฤติกรรมของผู้บริโภคท่บี กพร่อง

- คุณค่าและประโยชนข์ องผบู้ ริโภคที่รเู้ ทา่ ทนั

ท่มี ตี ่อตนเอง ครอบครัวและสังคม

๓. บอกวิธีและประโยชน์ของการใช้ - ความหมาย และความจำเปน็ ของทรพั ยากร

ทรพั ยากรอย่างยัง่ ยืน - หลกั การและวธิ ีใช้ทรัพยากรใหเ้ กดิ

ประโยชน์สงู สดุ (ลดการสญู เสยี ทุกประเภท)

- วิธกี ารสรา้ งจติ สำนกึ ให้คนในชาติรคู้ ณุ คา่

ของทรพั ยากรทม่ี อี ยูจ่ ำกัด

- วางแผนการใช้ทรัพยากร โดยประยุกตเ์ ทคนิค

และวธิ ีการใหม่ ๆ ใหเ้ กดิ ประโยชน์แกส่ งั คมและ

ประเทศชาติ และทนั กบั สภาพทางเศรษฐกิจและ

สงั คม

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรียนวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 39
ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

สาระท่ี ๓ เศรษฐศาสตร์

มาตรฐาน ส ๓.๒ เข้าใจระบบและสถาบนั ทางเศรษฐกิจตา่ ง ๆ ความสมั พนั ธ์ทางเศรษฐกจิ และความ
จำเปน็ ของการรว่ มมือกันทางเศรษฐกิจในสงั คมโลก

ชั้น ตัวชว้ี ดั สาระการเรียนรูแ้ กนกลาง

ป.๑ ๑. อธิบายเหตุผลความจำเป็นที่คนต้อง - ความหมาย ประเภทและความสำคัญ

ทำงานอยา่ งสจุ ริต ของการทำงาน

- เหตุผลของการทำงาน

- ผลของการทำงานประเภทต่าง ๆ ท่ีมีต่อ

ครอบครวั และสังคม

- การทำงานอย่างสุจริตทำให้สังคมสงบสุข

ป.๒ ๑. อธิบายการแลกเปลี่ยนสินค้าและ - ความหมายและความสำคญั ของการ

บรกิ ารโดยวิธตี ่าง ๆ แลกเปล่ยี นสินค้าและบรกิ าร

- ลักษณะของการแลกเปล่ียนสนิ คา้ และ

บรกิ ารโดยไมใ่ ช้เงิน รวมทงั้ การแบ่งปัน

การชว่ ยเหลือ

- ลักษณะการแลกเปล่ียนสนิ ค้าและ

บริการโดยการใช้เงนิ

๒. บอกความสัมพันธ์ระหว่างผู้ซื้อและ - ความหมายและบทบาทของผ้ซู อ้ื และ

ผขู้ าย ผ้ขู าย ผผู้ ลติ และผูบ้ รโิ ภคพอสังเขป

- ความสมั พันธ์ระหวา่ งผู้ซอ้ื และผ้ขู ายใน

การกำหนดราคาสนิ คา้ และบริการ

- ความสมั พันธ์ระหวา่ งผ้ซู ้ือและผขู้ าย

ทำให้สังคมสงบสขุ และประเทศมัน่ คง

ป.๓ ๑. บอกสินค้าและบริการที่รัฐจัดหาและ - สนิ ค้าและบรกิ ารท่ีภาครฐั ทุกระดบั

ใหบ้ รกิ ารแก่ประชาชน จัดหาและให้บริการแก่ประชาชน เชน่ ถนน

โรงเรียน สวนสาธารณะ การสาธารณสุข การ

บรรเทาสาธารณภยั

๒. บอกความสำคัญของภาษีและบทบาท - ความหมายและความสำคญั ของภาษีที่

ของประชาชนในการเสียภาษี รัฐนำมาสรา้ งความเจริญและให้บริการแก่

ประชาชน

- ตวั อยา่ งของภาษี เชน่ ภาษีรายไดบ้ ุคคล

ธรรมดา ภาษีมูลคา่ เพ่มิ ฯลฯ

- บทบาทหนา้ ท่ีของประชาชนในการเสยี

ภาษี

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กล่มุ สาระการเรียนรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 40
ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

ช้นั ตวั ชวี้ ัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

ป.๓ ๓. อธบิ ายเหตุผลการแข่งขนั ทางการค้า ท่ี - ความสำคญั และผลกระทบของการ

(ตอ่ ) มผี ลทำใหร้ าคาสนิ คา้ ลดลง แขง่ ขันทางการค้าท่ีมผี ลทำให้ราคาสินคา้

ลดลง

ป.๔ ๑. อธิบายความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจของ - อาชีพ สินค้าและบริการต่าง ๆ ที่ผลิต

คนในชุมชน ในชมุ ชน

- การพงึ่ พาอาศยั กนั ภายในชมุ ชนทาง

ดา้ นเศรษฐกิจ เชน่ ความสัมพันธร์ ะหว่างผู้

ซือ้ ผขู้ าย การกู้หนย้ี ืมสิน

- การสร้างความเข้มแขง็ ให้ชมุ ชนด้วย

การใชส้ ง่ิ ของทผี่ ลติ ในชมุ ชน

๒. อธบิ ายหน้าที่เบอ้ื งตน้ ของเงิน - ความหมายและประเภทของเงิน

- หน้าทเ่ี บื้องต้นของเงนิ ในระบบ

เศรษฐกิจ

- สกลุ เงนิ สำคัญทใ่ี ชใ้ นการซอ้ื ขาย

แลกเปลี่ยนระหว่างประเทศ

ป.๕ ๑. อธิบายบทบาทหน้าที่เบื้องต้นของ - บทบาทหนา้ ทข่ี องธนาคารโดยสงั เขป

ธนาคาร - ดอกเบยี้ เงนิ ฝาก และดอกเบ้ยี ก้ยู มื

- การฝากเงนิ / การถอนเงิน

๒. จำแนกผลดแี ละผลเสียของการกู้ยมื - ผลดีและผลเสียของการก้ยู ืมเงินท้ังนอก

ระบบและในระบบท่ีมตี ่อระบบเศรษฐกจิ

เชน่ การเสียดอกเบ้ีย การลงทุน การซ้ือของ

อปุ โภคเพม่ิ ข้ึน ท่ีนำไปสคู่ วามฟุ้งเฟ้อ

ฟุ่มเฟอื ย เปน็ ต้น

ป.๖ ๑. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิต - ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งผู้ผลิต ผู้บรโิ ภค

ผบู้ ริโภค ธนาคาร และรัฐบาล ธนาคาร และรฐั บาล ทีม่ ีต่อระบบเศรษฐกิจ

อยา่ งสังเขป เช่นการแลก เปล่ยี นสินคา้ และ

บรกิ าร รายได้และรายจา่ ย การออมกับ

นาคาร การลงทุน

- แผนผังแสดงความสมั พนั ธข์ อง

หน่วยเศรษฐกิจ

- ภาษแี ละหนว่ ยงานที่จดั เกบ็ ภาษี

- สทิ ธิของผบู้ รโิ ภค และสทิ ธขิ องผ้ใู ช้

แรงงานในประเทศไทย

- การหารายได้ รายจ่าย การออมการ

ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรงุ ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรียนวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 41
ประจำปีการศึกษา 2565

ชนั้ ตัวชว้ี ดั สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

ป.๖ ลงทนุ ซง่ึ แสดง ความสมั พันธ์ระหว่างผู้ผลติ

(ต่อ) ผู้บรโิ ภค และรฐั บาล

๒. ยกตัวอย่างการรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจ - การรวมกลมุ่ เชิงเศรษฐกจิ เพ่อื ประสาน

ภายในท้องถิ่น ประโยชนใ์ นทอ้ งถิ่น เช่น กลมุ่ ออมทรพั ย์

กลมุ่ แมบ่ า้ น กองทุนหมบู่ ้าน

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบับปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรียนวดั นางบวช กลุม่ สาระการเรยี นรู้ สังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 42
ประจำปีการศกึ ษา 2565

สาระท่ี ๔ ประวัติศาสตร์

มาตรฐาน ส ๔.๑ เขา้ ใจความหมาย ความสำคัญของเวลา และยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถ
ใช้วิธกี ารทางประวตั ิศาสตร์มาวิเคราะห์เหตกุ ารณต์ ่าง ๆ อย่างเปน็ ระบบ

ชัน้ ตัวช้วี ดั สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ป.๑ ๑.บอกวัน เดือน ปี และการนับช่วงเวลา - ชือ่ วัน เดือน ปี ตามระบบสรุ ิยคติท่ี

ตามปฏิทนิ ทใ่ี ช้ในชีวติ ประจำวัน ปรากฏในปฏทิ ิน

- ช่อื วัน เดือน ปี ตามระบบจันทรคตใิ น

ปฏทิ ิน

- ชว่ งเวลาท่ใี ช้ในชีวิตประจำวนั เช่น เช้า

วันนี้ ตอนเย็น

๒. เรียงลำดับเหตุการณ์ในชีวิตประจำวัน - หตุการณท์ ี่เกดิ ขึน้ ในชีวิตประจำวันของ

ตามวนั เวลาทีเ่ กิดขึ้น นกั เรยี น เช่น รบั ประทานอาหาร ตืน่ นอน เข้า

นอน เรยี นหนงั สอื เลน่ กีฬา ฯลฯ

- ใชค้ ำบอกช่วงเวลา แสดงลำดบั เหตกุ ารณ์

ทีเ่ กดิ ขน้ึ ได้

๓. บอกประวัติความเป็นมาของตนเองและ - วิธีการสืบค้นประวัติความเป็นมาของ

ครอบครัวโดยสอบถามผู้เก่ยี วขอ้ ง ตนเองและครอบครวั อย่างงา่ ย ๆ

- การบอกเล่าประวัติความเป็นมาของ

ตนเองและครอบครวั อยา่ งสั้น ๆ

ป.๒ ๑. ใช้คำระบุเวลาที่แสดงเหตุการณ์ในอดีต - คำที่แสดงช่วงเวลาในอดีต ปัจจุบัน และ

ปจั จบุ ัน และอนาคต อนาคต เช่น วันนี้ เมื่อวานนี้ พรุ่งนี้ เดือนนี้

เดอื นหน้า เดือนก่อน

- วันสำคัญที่ปรากฏในปฏิทินที่แสดง

เหตกุ ารณส์ ำคัญในอดตี และปจั จุบนั

- ใช้คำบอกช่วงเวลา อดีต ปัจจุบัน อนาคต

แสดงเหตกุ ารณ์ได้

๒. ลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในครอบครัว - วิธกี ารสืบคน้ เหตุการณ์ที่ผ่านมาแล้วที่เกิด

หรือในชีวติ ของตนเองโดยใชห้ ลักฐาน ขึ้นกับตนเองและครอบครัว โดยใช้หลักฐานท่ี

ทีเ่ ก่ยี วขอ้ ง เกีย่ วขอ้ ง เช่น ภาพถา่ ย

- สตู ิบตั ร ทะเบียนบา้ น

- ใช้คำที่บอกช่วงเวลาแสดงเหตุการณ์

ทเ่ี กดิ ขน้ึ ในครอบครวั หรอื ในชวี ิตตนเอง

- ใชเ้ สน้ เวลา (Time Line) ลำดบั เหตุการณ์

ท่เี กดิ ขึน้ ได้

ป.๓ ๑. เทียบศักราชที่สำคัญตามปฏิทินที่ใช้ใน - ที่มาของศักราชที่ปรากฏในปฏิทิน เช่น

ชีวิตประจำวนั พุทธศักราช คริสต์ศักราชอย่างสังเขป (ถ้าเป็น

มสุ ลมิ ควรเรยี นฮิจเราะห์ศักราชดว้ ย )

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 43
ประจำปกี ารศึกษา 2565

ชัน้ ตัวช้วี ดั สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

- วิธีการเทียบ พ.ศ. เป็น ค.ศ. หรือ ค.ศ.

เปน็ พ.ศ.

- ตัวอย่างการเทียบศักราช ในเหตุการณ์

ที่เกี่ยวข้องกับนักเรียน เช่น ปีเกิดของนักเรียน

เป็นตน้

๒. แสดงลำดบั เหตุการณส์ ำคญั ของโรงเรียน - วิธีการสืบค้นเหตุการณ์สำคญั ของโรงเรียน

และชมุ ชนโดยระบุหลักฐานและแหล่งข้อมูล และชุมชนโดยใช้หลักฐาน และแหล่งข้อมูล ท่ี

ที่เกยี่ วข้อง เกยี่ วขอ้ ง

- ใชเ้ สน้ เวลา (Time Line) ลำดับเหตุการณ์

ทเ่ี กิดขนึ้ ในโรงเรยี นและชมุ ชน

ป.๔ ๑. นับช่วง เวลา เป็นทศวรรษ ศตวรรษ และ - ความหมายและช่วงเวลาของทศวรรษ

สหัสวรรษ ศตวรรษ และสหสั วรรษ

- การใช้ทศวรรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษ

เพื่อทำความเข้าใจช่วงเวลาในเอกสารเช่น

หนังสอื พิมพ์

๒. อธิบายยุคสมัยในการศึกษาประวัติของ - เกณฑ์การแบ่งยุคสมัยในการศึกษา

มนุษยชาตโิ ดยสังเขป ประวัติศาสตร์ที่แบ่งเป็นยุคก่อนประวัติศาสตร์

และยคุ ประวัติศาสตร์

- ยุคสมัยที่ใช้ในการศึกษาประวัติศาสตร์

ไทยเช่นสมัยก่อนสุโขทัย สมัยสุโขทัย สมัย

อยุธยา สมยั ธนบรุ ี และสมยั รตั นโกสินทร์

๓. แยกแยะประเภทหลักฐานที่ใช้ใน - ประเภทของหลักฐานทางประวัติศาสตร์

การศึกษาความเปน็ มาของท้องถน่ิ ทีแ่ บ่งเปน็ หลักฐานช้ันต้น และหลักฐานชั้นรอง

- ตัวอย่างหลักฐานที่ใช้ในการศึกษา

ความเป็นมาของทอ้ งถนิ่ ของตน

- การจำแนกหลักฐานของท้องถิ่นเป็น

หลักฐานชั้นต้นและหลักฐานชนั้ รอง

ป.๕ ๑. สืบค้นความเป็นมาของท้องถิ่นโดยใช้ - วิธกี ารสบื คน้ ความเปน็ มาของท้องถิ่น

หลกั ฐานที่หลากหลาย - หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่มีอยู่ใน

ท้องถิ่นที่เกิดขึ้นตามช่วงเวลาต่างๆ เช่น

เครื่องมือเครื่องใช้ อาวุธ โบราณสถาน

โบราณวัตถุ

- การนำเสนอความเป็นมาของท้องถิ่นโดย

อ้างอิงหลักฐานที่หลากหลายด้วยวิธีการต่าง ๆ

เช่น การเล่าเรื่องการเขียนอย่างง่าย ๆ การจัด

นทิ รรศการ

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขัน้ พื้นฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

หลักสตู รสถานศึกษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุม่ สาระการเรยี นรู้ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 44
ประจำปีการศกึ ษา 2565

ชนั้ ตัวช้ีวัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

๒. รวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ เพื่อ - การตั้งคำถามทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับ

ป.๕ ตอบคำถามทางประวัติศาสตร์ อย่างมี ความเป็นมาของท้องถิ่น เช่น มีเหตุการณ์ใด

(ต่อ) เหตผุ ล เกิดขึ้นในช่วงเวลาใด เพราะสาเหตุใดและมี

ผลกระทบอย่างไร

- แหล่งข้อมูลและหลักฐานทาง

ประวัติศาสตร์ในท้องถิ่นเพื่อตอบคำถาม

ดังกล่าว เช่น เอกสาร เรื่องเล่า ตำนานท้องถ่ิน

โบราณสถาน โบราณวัตถุ ฯลฯ

การใช้ข้อมูลที่พบเพื่อตอบคำถามได้อย่างมี

เหตผุ ล

๓. อธิบายความแตกต่างระหว่าง ความจริง - ตัวอย่างเรื่องราวจากเอกสารต่างๆ ท่ี

กับขอ้ เทจ็ จริงเกย่ี วกบั เรอ่ื งราว สามารถแสดงนัยของความคิดเห็นกับข้อมลู เช่น

ในท้องถนิ่ หนังสือพิมพ์ บทความจากเอกสารต่าง ๆ เป็น

ตน้

- ตัวอย่างข้อมูลจากหลักฐานทาง

ประวัติศาสตร์ ในท้องถิ่นที่แสดงความจริงกับ

ข้อเทจ็ จรงิ

- สรุปประเด็นสำคัญเกี่ยวกับข้อมูลใน

ท้องถ่นิ

ป.๖ ๑. อธิบายความสำคัญของวิธีการทาง - ความหมายและความสำคัญของวิธีการ

ประวัติศาสตร์ในการศึกษาเรื่องราวทาง ทางประวัติศาสตร์อย่างง่าย ๆ ที่เหมาะสมกับ

ประวตั ศิ าสตร์อยา่ งง่าย ๆ นักเรยี น

- การนำวิธีการทางประวัติศาสตร์ไปใช้

ศึกษาเรื่องราวในท้องถิ่น เช่น ความเป็นมาของ

ภมู นิ ามของสถานท่ีในทอ้ งถ่นิ

๒. นำเสนอข้อมลู จากหลกั ฐานที่หลากหลาย - ตัวอย่างหลักฐานที่เหมาะสมกับนักเรยี นที่

ในการทำความเขา้ ใจเรอ่ื งราวสำคญั ในอดีต นำมาใช้ในการศึกษาเหตุการณ์สำคัญใน

ประวัติศาสตร์ไทย สมัยรัตนโกสินทร์ เช่น

พระราชหตั ถเลขาของรชั กาลท่ี ๔ หรอื รัชกาลท่ี

๕ กฎหมายสำคัญ ฯลฯ ( เชื่อมโยงกับ มฐ. ส

๔.๓ )

- สรุปข้อมูลที่ได้จากหลักฐานทั้งความจริง

และขอ้ เทจ็ จริง

- การนำเสนอข้อมูลที่ได้จากหลักฐาน

ทางประวัติศาสตร์ด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น การ

เล่าเร่อื ง การจัดนิทรรศการ การเขยี นรายงาน

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

ปรับปรุง ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 45
ประจำปีการศึกษา 2565

สาระท่ี ๔ ประวัตศิ าสตร์

มาตรฐาน ส ๔.๒ เขา้ ใจพัฒนาการของมนุษยชาตจิ ากอดีตจนถึงปัจจบุ ัน ในด้านความสมั พันธ์และ

การเปลย่ี นแปลงของเหตกุ ารณอ์ ยา่ งต่อเนอ่ื ง ตระหนกั ถงึ ความสำคัญและสามารถ

วเิ คราะห์ผลกระทบทเี่ กิดขึน้

ช้ัน ตัวชวี้ ัด สาระการเรียนร้แู กนกลาง

ป.๑ ๑. บอกความเปล่ียนแปลงของสภาพ - ความเปล่ียนแปลงของสภาพแวดล้อม

แวดล้อม สง่ิ ของ เครือ่ งใช้ หรอื การดำเนิน ส่ิงของ เครือ่ งใช้ หรอื การดำเนินชีวิตของ

ชีวิตของตนเองกับสมัยของพ่อแม่ ปู่ย่า อดีตกับปัจจุบันท่ีเป็นรูปธรรมและใกล้ตัว

ตายาย เด็ก เชน่ การใชค้ วาย ไถนา รถไถนา เตารดี

ถนน เกวยี น – รถอแี ต๋น

- สาเหตุและผลของการเปลี่ยนแปลงของ

สิ่งต่างๆ ตามกาลเวลา

๒. บอกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีต - เหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในครอบครัว

ท่มี ีผลกระทบตอ่ ตนเองในปจั จุบนั เช่น การย้ายบ้าน การหย่าร้าง การสูญเสีย

บคุ คลในครอบครัว

ป.๒ ๑. สืบค้นถึงการเปลี่ยนแปลง ในวิถี - วธิ กี ารสืบค้นขอ้ มูลอย่างง่าย ๆ เชน่

ชีวิตประจำวันของคนในชุมชน ของตน การสอบถามพอ่ แม่ ผรู้ ู้

จากอดตี ถึงปจั จบุ นั - วิถีชีวติ ของคนในชุมชน เชน่ การ

ประกอบอาชีพ การแตง่ กาย การสอื่ สาร

ประเพณใี นชุมชนจากอดตี ถงึ ปัจจบุ นั

- สาเหตขุ องการเปล่ยี นแปลงวถิ ชี วี ิตของ

คนในชมุ ชน

๒. อธบิ ายผลกระทบของการเปลยี่ นแปลง - การเปลยี่ นแปลงของวถิ ชี ีวิตของคนใน

ที่มีต่อวถิ ชี วี ติ ของคนในชุมชน ชมุ ชนทางด้านต่าง ๆ

- ผลกระทบของการเปลีย่ นแปลงทีม่ ีต่อ

วถิ ชี ีวิตของคนในชมุ ชน

ป.๓ ๑. ระบุปัจจัยที่มีอิทธิพลตอ่ การต้ังถ่นิ ฐาน - ปจั จัยการตัง้ ถน่ิ ฐานของชมุ ชนซึง่ ขนึ้ อยู่

และพฒั นาการของชุมชน กับปจั จยั ทางภูมศิ าสตรแ์ ละปจั จัยทางสังคม

เช่น ความเจริญทางเทคโนโลยี การคมนาคม

ความปลอดภัย

- ปัจจัยท่มี อี ทิ ธิพลต่อพฒั นาการของ

ชมุ ชนทง้ั ปจั จยั ทางภมู ิศาสตร์ และปจั จัยทาง

สังคม

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขัน้ พ้นื ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรับปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรงุ ๒๕๖๐

หลกั สตู รสถานศกึ ษาโรงเรยี นวดั นางบวช กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 46
ประจำปีการศึกษา 2565

๒ . ส ร ุ ป ล ั ก ษ ณ ะ ท ี ่ ส ำ ค ั ญ ข อ ง - ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรม

ขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรม ชมุ ชนของตนทเ่ี กดิ จากปัจจยั ทางภูมิศาสตร์

ของชุมชน และปัจจัยทางสังคม

๓. เปรียบเทียบความเหมือนและความ - ขนบธรรมเนยี มประเพณี และวัฒนธรรม

ต่างทางวัฒนธรรมของชุมชนตนเองกับ ของชุมชน อ่นื ๆ ที่มีความเหมือนและความ

ชมุ ชนอน่ื ๆ ตา่ งกบั ชมุ ชนของตนเอง

ป. ๔ ๑. อธิบายการตั้งหลักแหล่งและ - พัฒนาการของมนุษย์ยุคกอ่ น

พ ั ฒ น า ก า ร ข อ ง ม น ุ ษ ย ์ ย ุ ค ก ่ อ น ประวัติศาสตร์และยุคประวตั ศิ าสตร์ ใน

ประวัติศาสตร์และยุคประวัติศาสตร์ ดินแดนไทย โดยสงั เขป

โดยสงั เขป - หลักฐานการตั้งหลักแหล่งของมนุษย์

๒.ยกตัวอย่างหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ยุคก่อนประวัติศาสตร์ในดินแดนไทย

ที่พบในท้องถิ่นที่แสดงพัฒนาการของ โดยสังเขป

มนษุ ยชาติ - หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่พบใน

ท้องถิ่นที่แสดงพัฒนาการของมนุษยชาติใน

ดินแดนไทยโดยสงั เขป

ป.๕ ๑. อธิบายอิทธิพลของอารยธรรมอินเดีย - การเขา้ มาของอารยธรรมอินเดียและจีน

และจีนที่มีต่อไทย และเอเชียตะวันออก ในดนิ แดนไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออก

เฉยี งใต้ โดยสังเขป เฉียงใต้โดยสงั เขป

- อทิ ธพิ ลของอารยธรรมอนิ เดยี และจนี

ท่ีมตี ่อไทย และคนในภูมิภาคเอเชีย

ตะวนั ออกเฉียงใต้ เช่น ศาสนาและความเช่อื

ภาษา การแต่งกาย อาหาร

๒. อภิปรายอิทธิพลของวัฒนธรรม - การเข้ามาของวัฒนธรรมตา่ งชาติใน

ต่างชาติที่มีต่อสังคมไทย ปัจจุบัน สังคมไทย เชน่ อาหาร ภาษา การแตง่ กาย

โดยสงั เขป ดนตรี โดยระบุลักษณะ สาเหตุและผล

- อทิ ธพิ ลท่หี ลากหลายในกระแสของ

วฒั นธรรมต่างชาติต่อสังคมไทยในปจั จุบัน

ป.๖ ๑. อธิบายสภาพสังคม เศรษฐกิจและ - ใช้แผนที่แสดงทต่ี ้งั และอาณาเขตของ

การเมืองของประเทศเพ่ือนบ้านในปจั จบุ ัน ประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออก

เฉยี งใต้

- สภาพสงั คม เศรษฐกจิ และการเมืองของ

ประเทศเพื่อนบ้านของไทยโดยสังเขป

- ตวั อยา่ งความเหมือนและ ความตา่ ง

ระหวา่ งไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ภาษา

ศาสนา การปกครอง

ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพ้นื ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕1 ฉบบั ปรบั ปรุง ๒๕๖๐

ปรบั ปรุง ๒๕๖๐