คู่มือครูหนังสือเรียน วิชาทฤษฎีเครื่องมือกล

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

44 ทฤษฎเี คร่ืองมอื กล

13. จงอธิบ�ยวธิ กี �รใชง้ �นเครอ่ื งมือจับยึดง�น ม� 5 ข้อ (5 คะแนน)
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
(แนวท�งก�รตอบ 1. ตรวจสอบเครอื่ งมอื จบั ยดึ ง�นกอ่ นน�ำ ไปใชง้ �น 2. ควรว�งชน้ิ ง�นใหอ้ ยกู่ ง่ึ กล�งของป�กก�จบั ง�น

3. ควรใช้วัสดุอ่อนรองที่ป�กของป�กก�จับง�นเพ่ือไม่ให้เกิดรอยบนช้ินง�น 4. ออกแรงหมุนมือด้วยแรง

ทีเ่ หม�ะสม 5. ห�้ มใช้คอ้ นตอกเพ่ือเพม่ิ แรงจับยึดโดยเดด็ ข�ด หรอื อ่ืนๆ ขน้ึ อยู่กบั ดุลยพินิจของผสู้ อน)

14. จงอธบิ �ยวิธีก�รใช้ง�นตะไบ ม� 5 ข้อ (5 คะแนน)

(แนวท�งก�รตอบ 1. ตรวจสอบตะไบก่อนน�ำ ไปใชง้ �น 2. ห้�มใช้ตะไบท่ีไม่ประกอบด�้ มจบั หรือไมม่ ดี �้ ม 3. เลือกใช้

ตะไบให้เหม�ะสมกับลักษณะง�น 4. ควรใช้แปรงขดลวดขัดเศษผงโลหะออก เพ่ือป้องกันไม่ให้ผิวหนังง�น

เปน็ รอยขดู ขีด 5. ห�้ มใช้ตะไบเค�ะช้ินง�นหรอื ป�กก�จบั ง�น หรอื อ่นื ๆ ขน้ึ อยูก่ ับดุลยพินิจของผสู้ อน)

15. จงอธบิ �ยวธิ ีก�รใชง้ �นเครอ่ื งมือถอดตลบั ลูกปืน ม� 4 ข้อ (4 คะแนน)

(แนวท�งก�รตอบ 1. ตรวจสอบเคร่ืองมือถอดตลับลูกปืนก่อนนำ�ไปใช้ง�น 2. เกี่ยวเหล็กดึงกับวงแหวนนอกของ

ตลับลูกปืนให้มั่นคง 3. หมุนสลักเกลียวเข�้ ไปยันกับเพล�ที่ตลับลูกปืนสวมอยู่ด้วยประแจ 4. แรงดึงจ�กสลักเกลียว

จะทำ�ให้ตลบั ลูกปืนถกู ดึงออกจ�กเพล� หรืออน่ื ๆ ขึน้ อยกู่ บั ดุลยพนิ จิ ของผสู้ อน)

16. จงบอกวิธกี �รบำ�รุงรักษ�ประแจ ม� 3 ข้อ (3 คะแนน)

(แนวท�งก�รตอบ 1. เมื่อเลิกใช้ง�นให้ใช้ผ้�เช็ดทำ�คว�มสะอ�ด 2. จับเก็บไว้ในกล่องหรือแขวนไว้บนแผงไม้

3. ขณะใช้ง�นอย่�ใหป้ ระแจหลน่ กระแทกพ้ืน หรืออื่นๆ ข้นึ อยกู่ ับดุลยพินจิ ของผูส้ อน)



17. จงบอกวิธกี �รบำ�รุงรักษ�คมี ม� 3 ข้อ (3 คะแนน)

(แนวท�งก�รตอบ 1. เมื่อเลิกใชง้ �นใหใ้ ชผ้ ้�เชด็ ท�ำ คว�มสะอ�ด 2. หยดน้ำ�มนั ท่ีสลกั ยดึ เพอื่ ปอ้ งกันสนิม 3. ไมเ่ ก็บคมี

ไว้รวมกับเครื่องมือชนิดอื่น ควรเก็บไว้ในกล่องหรือจัดเก็บไว้บนชั้นว�งโดยเฉพ�ะ หรืออ่ืนๆ ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของ

ผูส้ อน)

18. จงบอกวิธีก�รบ�ำ รุงรักษ�เครอื่ งมือจับยึดง�น ม� 3 ขอ้ (3 คะแนน)

(แนวท�งก�รตอบ 1. เมอื่ เลกิ ใชง้ �นใหใ้ ชแ้ ปรงปดั เศษท�ำ คว�มสะอ�ดเครอ่ื งมอื จบั ยดึ ง�น 2. ชโลมดว้ ยน�้ำ มนั เพอ่ื ปอ้ งกนั

ก�รเกดิ สนิม 3. ไม่ว�งเคร่ืองมอื ทบั ซอ้ นกนั และเก็บไวบ้ นชนั้ ว�งโดยเฉพ�ะเท่�นนั้ หรืออนื่ ๆ ข้ึนอยกู่ ับดุลยพินิจของ

ผูส้ อน)

19. จงบอกวิธีก�รบำ�รุงรกั ษ�ตะไบ ม� 3 ข้อ (3 คะแนน)

(แนวท�งก�รตอบ 1. เม่ือเลิกใช้ง�นให้ใช้แปรงขดลวดทำ�คว�มสะอ�ดร่องคมตัดตะไบ 2. ใช้ผ้�เช็ดทำ�คว�มสะอ�ด

ด้�มตะไบ 3. ไม่ว�งเครื่องมือทับซ้อนกัน และเก็บไว้บนช้ันว�งโดยเฉพ�ะเท่�น้ัน หรืออื่นๆ ข้ึนอยู่กับดุลยพินิจของ

ผสู้ อน)

20. จงบอกวิธีก�รบำ�รงุ รกั ษ�เคร่อื งมอื ถอดตลบั ลกู ปนื ม� 3 ขอ้ (3 คะแนน)

(แนวท�งก�รตอบ 1. เมอ่ื เลกิ ใชง้ �นใหใ้ ชผ้ ้�เชด็ ท�ำ คว�มสะอ�ด 2. ท�ำ คว�มสะอ�ดรอ่ งเกลยี ว 3. หยดนำ�้ มนั เพอ่ื ปอ้ งกนั

ก�รเกิดสนิม หรอื อ่ืนๆ ขนึ้ อยูก่ บั ดลุ ยพินิจของผ้สู อน)



สุดยอดคู่มือครู 50

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครือ่ งมือขนาดเล็ก 45

สรุปผลการทำากจิ กรรม
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
คาํ ชี้แจง ให้ผเู้ รียนประเมินผลการทาํ กจิ กรรม โดยเขยี นเคร่อื งหมาย ✓ลงในช่อง ตามความเป็นจรงิ

ความรู้ (K) ทักษะ (P) คณุ ลกั ษณะ (A) เกณฑก์ ารประเมิน

คว�มร้ ู คว�มเข้�ใจ ก�รปฏิบตั งิ �นทไ่ี ด้รับ ก�รมีมนุษยสัมพนั ธใ์ น ทําเคร่ืองหมาย ✓
ก�รนำ�ไปใช้ ก�รวเิ คร�ะห์ มอบหม�ยเสร็จต�มเวล� ก�รปฏบิ ตั ิกิจกรรม ในแตล่ ะตอน 3 ขอ้
ก�รสงั เคร�ะห ์ ทีก่ ำ�หนด คว�มมีวินัย ตรงต่อเวล� คอื ผา่ นการประเมิน
ก�รประเมนิ ค่� ก�รปฏิบตั งิ �นดว้ ยคว�ม คว�มซ่ือสัตย์สจุ รติ
ก�รศกึ ษ�คน้ คว้� ละเอียด รอบคอบ ปลอดภัย ในก�รทำ�ง�น 1. คว�มร ู้ (K)
เรยี บรอ้ ย สวยง�ม ประพฤติตนด้วยคว�ม ผ�่ น ไมผ่ �่ น
ก�รแสวงห�แหลง่ ข้อมลู คว�มสมบูรณ์ของง�น ถูกตอ้ งต�มศลี ธรรม 2. ทักษะ (P)
และก�รรวบรวมข้อมลู ก�รปฏิบัติง�นท่ที �ำ ให้เกิด อันดีง�ม ผ่�น ไมผ่ ่�น

ก�รแสดงคว�มคดิ เหน็ เจตคติทีด่ ีในก�รปฏบิ ัติ 3. คุณลักษณะ (A)
อย�่ งมีเหตุผล หรอื แสดง สมรรถนะแกผ่ เู้ รียน
ขนั้ ตอนและกระบวนก�ร ทักษะก�รว�งแผน ก�รคิด กิจกรรม ผ�่ น ไมผ่ ่�น

ทำ�กิจกรรม สร้�งสรรค ์ ก�รออกแบบ คว�มพอเพยี งและคว�ม
ก�รห�ประสบก�รณ์ ก�รผลติ พอประม�ณ
คว�มรใู้ หม่ ก�รตัดสินใจในก�รแก้ปญั ห�

หมายเหต ุ เกณฑ์ก�รประเมินผลก�รทำ�กิจกรรมมีวัตถุประสงค์เพ่ือประเมินว่�ผู้เรียนเกิดสมรรถนะจ�กก�รเรียนรู้
ต�มบริบทต่�งๆ หรือไม่ โดยแบ่งเป็นเป็น 3 ด้�น คือ คว�มรู้หรือพุทธิพิสัย = Knowledge (K) ทักษะ
หรอื ทักษะพิสัย = Practice (P) คณุ ลกั ษณะหรอื จิตพสิ ัย = Attitude (A)

51 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต
ผู้สอนให้ผู้เรียนทำ�แบบทดสอบ จากนั้นให้
ผู้เรียนแลกกันตรวจคำ�ตอบ โดยผู้สอน 46 ทฤษฎเี คร่อื งมือกล
เป็นผู้เฉลย
แบบทดสอบ

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดค�ำสง่ั จงท�ำเครื่องหมำยกำกบำท (✗) ทบั ข้อทถ่ี ูกต้องทส่ี ุดเพียงคำ� ตอบเดียว (20 คะแนน)
1. เครือ่ งมอื ชนดิ ใดใชข้ ันหรอื คลำยสลักเกลยี วในพนื้ ที่แคบและลึก

ก. ประแจปำกตำย ข. ประแจแอล

✗ค. ประแจบล็อก ง. ประแจตะขอ

2. เครื่องมอื ชนดิ ใดใช้ขันล็อกแกนเพลำของเคร่อื งกัด

ก. ประแจปำกตำย ข. ประแจแอล

ค. ประแจบล็อก ✗ง. ประแจตะขอ

3. เครื่องมือชนดิ ใดใช้ขนั หรอื คลำยสกรหู ัวฝัง

ก. ประแจปำกตำย ✗ข. ประแจแอล

ค. ประแจบลอ็ ก ง. ประแจตะขอ

4. เคร่ืองมอื ชนดิ ใดใชใ้ นกำรขันทอ่ หรอื จบั ยึดทอ่

ก. ✗ข.

ค. ง.

5. เครือ่ งมือชนดิ ใดใชใ้ นกำรขนั หรือคลำยสกรูหวั ผำ่ ร่องตรง
ก. ✗ข.

ค. ง.

สุดยอดคู่มือครู 52

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่ืองมอื ขนาดเลก็ 47

6. คีมชนิดใดส�ม�รถจับยดึ ช้นิ ง�นแบน ช้นิ ง�นกลม และตัดเสน้ ลวดขน�ดเลก็ ได้
ก. คีมป�กจงิ้ จก ✗ข. คมี ป�กประสม
ค. คมี ตัด ง. คีมล็อก

7. คีมชนิดใดใช้ส�ำ หรับจบั หรือบบี ชนิ้ ง�นขน�ดเล็ก
✗ก. คีมป�กจ้งิ จก ข. คมี ป�กประสม
ค. คมี ตดั ง. คมี ล็อก

8. คมี ชนิดใดมปี �กด�้ นข้�งเอยี งเป็นคมตดั ใช้สำ�หรับตัดเสน้ ลวดขน�ดเลก็ และส�ยไฟฟ�้
ก. คีมป�กจง้ิ จก ข. คีมป�กประสม
✗ค. คีมตัด ง. คีมลอ็ ก

9. เคร่อื งมือชนดิ ใดใชถ้ อด-ประกอบแหวนสปริงล็อกนอก
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
✗ก. ข.

ค. ง.

10. ขอ้ ใดไมใ่ ช่เครื่องมือจบั ยึดง�น
ก. ป�กก�จบั ง�น ข. ซแี คลมป์
ค. แคลมป์ขน�น ✗ง. เครอื่ งมอื ถอดตลบั ลูกปนื
11. ข้อใดไมใ่ ช่ส่วนประกอบของป�กก�จับง�น
ก. ป�กจับคงที่ ข. มือหมุน
✗ค. แป้นยึด ง. สลักเกลยี วส่งก�ำ ลัง
12. ข้อใดไม่ใช่ส่วนประกอบของซีแคลมป์
✗ก. ป�กจบั คงที่ ข. มือหมุน
ค. แปน้ ยดึ ง. สลกั เกลียวส่งก�ำ ลงั
13. ค้อนชนิดใดเหม�ะส�ำ หรับง�นเค�ะเบ�ๆ เพื่อปรับแตง่ ชน้ิ ง�นให้ได้ตำ�แหนง่ บนอุปกรณจ์ ับยึด
ก. ค้อนหัวกลม ✗ข. ค้อนหัวพล�สติก
ค. ค้อนหัวตรง ง. คอ้ นหวั ขว�ง

53 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด48 ทฤษฎเี คร่อื งมือกล

14. ตะไบชนิดใดเหม�ะสำ�หรบั ปรับผิวง�นที่มีรอ่ งเหลย่ี มและบ�่ มมุ ฉ�ก
ก. ตะไบสี่เหล่ยี ม ✗ข. ตะไบส�มเหลี่ยม
ค. ตะไบแบน ง. ตะไบครงึ่ วงกลม

15. ตะไบชนดิ ใดใช้ส�ำ หรับปรับผวิ ฟนั เกลียวหรือแต่งฟันเล่อื ย
ก. ตะไบสเี่ หลย่ี ม ✗ข. ตะไบส�มเหลี่ยม
ค. ตะไบแบน ง. ตะไบคร่ึงวงกลม

16. สกดั ชนดิ ใดมคี มตดั เป็นรูปสี่เหลีย่ มขนมเปยี กปนู ใชใ้ นง�นเซ�ะผวิ ง�นใหเ้ ปน็ ร่องตวั วหี รือรอ่ งส่ีเหลย่ี ม
ก. สกัดป�กแบน ข. สกดั ป�กจ้งิ จก
ค. สกดั ปล�ยมน ✗ง. สกดั ปล�ยตัดรูปเพชร

17. เคร่ืองมือชนิดใดใช้ส�ำ หรบั ตอกเพื่อถอดสลักและหมุดย�้ำ ออกจ�กรู
✗ก. เหล็กส่ง ข. เครื่องมอื ถอดตลบั ลูกปนื
ค. เหล็กนำ�ศูนย์ ง. สกดั ปล�ยมน

18. ดอกต�๊ ปดอกแรกทีใ่ ชใ้ นก�รหมนุ ตัดเกลยี วมชี อ่ื เรียกว่�อย�่ งไร
✗ก. ดอกเรียว ข. ดอกด�ย
ค. ดอกต�ม ง. ดอกน�ำ

19. จ�กภ�พ เปน็ เคร่ืองมือท่เี หม�ะสำ�หรับง�นชนิดใด
ก. ง�นตดั โลหะแผน่ บ�ง แนวตดั ตรง
✗ข. ง�นตัดโลหะแผน่ บ�ง แนวตดั โคง้ ซ้�ย
ค. ง�นตดั โลหะแผน่ บ�ง แนวตัดโคง้ ขว�
ง. ง�นตัดโลหะแผ่นบ�ง แนวตัดตรงและโค้ง

20. จ�กภ�พ เปน็ เครื่องมือทใ่ี ชส้ �ำ หรบั ง�นชนิดใด
ก. ตกแต่งผิวชนิ้ ง�นใหเ้ รยี บ
ข. ทำ�เรยี ว
ค. ท�ำ เกลียวใน
✗ง. ทำ�เกลยี วนอก

สุดยอดคู่มือครู 54

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครื่องมือขนาดเลก็ 49

แบบประเมินตนเอง

คําชแ้ี จง ตอนท ี่ 1 ให้ผู้เรียนประเมนิ ผลการเรียนร้ ู โดยเขยี นเครื่องหมาย ✓ลงในชอ่ งระดบั คะแนน สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
และเตมิ ขอ้ มูลตามความเป็นจริง

ระดบั คะแนนตอนท่ี 1 5 : มากท่ีสุด 4 : มาก 3 : ปานกลาง 2 : นอ้ ย 1 : ควรปรบั ปรุง
ตอนท ี่ 2 ให้ผู้เรยี นนาํ คะแนนจากแบบทดสอบมาเตมิ ลงในช่องว่าง และเขยี นเครอื่ งหมาย ✓

ลงในช่องสรปุ ผล

ตอนที่ 1 (ผลการเรยี นร)ู้ 5 4 3 2 1 ตอนที ่ 2 (แบบทดสอบ)
รายการ แบบทดสอบ

1. ผู้เรยี นมคี ว�มร ู้ คว�มเข�้ ใจในเนือ้ ห� คะแนน
(ขอ้ ละ 1 คะแนน)
2. ผู้เรยี นได้ท�ำ กิจกรรมที่สอดคล้องกบั เนื้อห�และจดุ ประสงค์ สรปุ ผล
ก�รเรยี นรู้
3. ผูเ้ รยี นไดเ้ รียนและท�ำ กจิ กรรมทส่ี ่งเสรมิ กระบวนก�รคดิ 18-20 (ดีม�ก)
เกิดก�รค้นพบคว�มรู้ 15-16 (ด)ี
10-12 (พอใช้)
4. ผู้เรยี นส�ม�รถประยุกตค์ ว�มรเู้ พ่ืีอใชป้ ระโยชน์ในชีวติ ประจำ�วนั ได้ ตำ่�กว�่ 10
(ควรปรับปรุง)
5. ผูเ้ รยี นไดเ้ รียนรอู้ ะไรจ�กก�รเรียน
6. ผเู้ รียนต้องก�รท�ำ ส่งิ ใดเพือ่ พฒั น�ตนเอง
7. คว�มส�ม�รถทีถ่ อื ว�่ ผ่�นเกณฑ์ประเมนิ ของผู้เรียน คือ


55 สุดยอดคู่มือครู

ตารางสรปุ คะแนนการประเมนิ จุดประสงค์การเรียนรู้
และสมรรถนะประจ�ำหน่วย

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 1 เครอ่ื งมือขนาดเล็ก

คะแนนตาม จปส.
รายหนว่ ยการเรยี นรู้
1. สงวนลิข ิสท ิธ์ สำ�นักพิมพ์ บบอก ืช่อและชนิดของเค ่รืองมือขนาดเ ็ลกไ ้ดิรษัท ัพฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำ�กัด
2. บอก ่ืชอและหน้า ี่ท ่สวนประกอบของเค ืร่อง ืมอขนาดเ ็ลกไ ้ดช้นิ งาน/การแสดงออกรวม
3. อธิบายวิธีการใช้งานของเค ่รืองมือขนาดเ ็ลกไ ้ดทกี่ �ำหนดในหน่วยการเรยี นรหู้ รอื หน่วยยอ่ ย
4. ำบ� ุรง ัรกษาเค ่รืองมือขนาดเ ็ลกไ ้ด
ภาระงาน/ชิน้ งานระหว่างเรียน 2 3 2 3 10
1. ผงั กราฟกิ แสดงการเก็บรวบรวมขอ้ มูลเก่ียวกับเคร่ืองมอื ขนาดเลก็ 2 2 3 3 10
2. ผังกราฟิกสรปุ ความรคู้ วามเขา้ ใจเกีย่ วกบั เคร่อื งมอื ขนาดเล็ก 4 4 4 4 16

3. การนำ�เสนอผลการสรุปความรคู้ วามเขา้ ใจเก่ยี วกับเครื่องมอื ขนาดเล็ก 6 6 6 6 24
การประเมนิ รวบยอด 4 6 6 4 20
1. ผลการปฏิบตั ิกจิ กรรมส่งเสริมการเรียนรู้ 4 6 6 4 20
2. ผลการประเมนิ ตนเอง 22 27 27 24 100
3. คะแนนผลการทดสอบ

รวม

สุดยอดคู่มือครู 56

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้

A3. ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Apply4.inขg้ันสth่ือeสาCรoแmลmะนu�ำnเiสcaนtอion Skill 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

pplying and Constructing the Knowledge

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ทักษะชีวิต

ค่านิยมหลัก 12 ประการ กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 2 เคร่อื งเล่ือยกล
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
2หน่วยการเรียนร้ทู ่ี เคร่อื งเล่อื ยกล สาระการเรียนรู้
1. ชนดิ ของเครื่องเลือ่ ยกล (หนังสอื เรียน หน้า 52-53)
สาระสำาคัญ 2. ส่วนประกอบและหน้าท่ีของเคร่ืองเลื่อยกล
เครอื่ งเล่ือยกล (Sawing Machine) เป็นเครอ่ื งมอื กลที่ใช้ ในการเลอื่ ยช้ินงานเพอื่ ตดั แยกวัสดุ
แล้วนำาไปใช้แปรรูป หรือเพ่ือให้สามารถจัดเก็บวัสดุได้ง่าย หรือตัดเซาะร่องเพื่อให้ได้รูปทรงต่างๆ (หนงั สอื เรยี น หนา้ 53-57)
ตามความตอ้ งการ ดงั นนั้ กอ่ นใชเ้ ครอื่ งเลอื่ ยกลจงึ ตอ้ งเรยี นรเู้ กยี่ วกบั ชนดิ สว่ นประกอบ หลกั การทาำ งาน 3. หลักการทำ�งานของเคร่ืองเล่ือยกล (หนังสือเรียน
และการบำารุงรักษาเครื่องเลื่อยกลให้มีความรู้ความเข้าใจ เพ่ือให้สามารถใช้งานได้อย่างถูกต้อง
และปลอดภยั หนา้ 57-60)
4. การบ�ำ รงุ รกั ษาเครอ่ื งเลอ่ื ยกล(หนงั สอื เรยี นหนา้ 61-64)
สาระการเรยี นรู้
1. ชนดิ ของเครอื่ งเลือ่ ยกล สมรรถนะประจ�ำ หน่วย
2. สว่ นประกอบและหน้าทขี่ องเครอื่ งเลื่อยกล 1. แสดงความรเู้ กี่ยวกบั เครอ่ื งเลอ่ื ยกล
3. หลักการทาำ งานของเครือ่ งเลอ่ื ยกล 2. ประยุกต์ใช้ความรู้เกี่ยวกับเครื่องเล่ือยกลในชีวิต
4. การบาำ รุงรกั ษาเครอื่ งเลื่อยกล ประจำ�วันและการประกอบอาชีพได้

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
1. ระบุชนดิ ของเคร่ืองเลอ่ื ยกลได้
2. บอกช่ือและหน้าที่ส่วนประกอบของเคร่ืองเล่ือยกล

แบบชัก เคร่อื งเล่อื ยกลสายพานนอน เคร่อื งเล่ือยกล
สายพานตัง้ และเครื่องเล่ือยวงเดือนได้
3. อธิบายหลกั การทำ�งานของเคร่อื งเลอื่ ยกลได้
4. บอกวธิ ีการจบั ช้ินงานเลือ่ ยรูปทรงตา่ งๆ ได้
5. อธิบายข้ันตอนการใช้งานเคร่ืองเลื่อยกลแบบชัก
เครอ่ื งเลอื่ ยกลสายพานนอน เครอ่ื งเลอื่ ยกลสายพานตงั้
และเครอ่ื งเล่ือยวงเดอื นได้
6. บำ�รุงรักษาเครื่องเลื่อยกลแบบชัก เคร่ืองเล่ือยกล
สายพานนอน เคร่ืองเลื่อยกลสายพานตั้ง และ
เครื่องเล่อื ยวงเดอื นได้

การประเมินผล 3. การนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับ
เคร่อื งเลื่อยกล
ภาระงาน/ชน้ิ งาน/การแสดงออกของผเู้ รยี น
ภาระงาน/ช้นิ งานระหว่างเรยี น ภาระงาน/ชน้ิ งานรวบยอดในหนว่ ยการเรยี นรู้
1. ผงั กราฟกิ แสดงการเกบ็ รวบรวมขอ้ มูลเกยี่ วกบั เคร่อื งเลอื่ ยกล 1. ผลการปฏิบัตกิ จิ กรรมส่งเสรมิ การเรยี นรู้
2. ผังกราฟิกสรปุ ความรู้ความเข้าใจเกีย่ วกบั เคร่ืองเลอ่ื ยกล 2. ผลการประเมินตนเอง
3. คะแนนผลการทดสอบ

57 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

ep 1
St สมรรถนะประจำาหน่วย
1. แสดงความรเู้ ก่ยี วกบั เคร่ืองเลือ่ ยกล
สงวนลิข ิสทธิ์ สำ� ันกพิมพ์ บริษัท ัพฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำ�กัด gGatherinขัน้ รวบรวมข้อมูล 2. ประยุกตใ์ ชค้ วามรเู้ ก่ยี วกับเคร่ืองเลอ่ื ยกลในชวี ติ ประจำาวนั และการประกอบอาชีพได้

1. แบง่ กลมุ่ ผเู้ รยี นรว่ มกนั ศกึ ษาเอกสาร จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
หนงั สอื เรยี นเรอื่ งเครอื่ งเล่อื ยกล 1. ระบุชนดิ ของเครื่องเล่ือยกลได้
2. บอกช่ือและหน้าท่ีส่วนประกอบของเครื่องเล่ือยกลแบบชัก เคร่ืองเลื่อยกลสายพานนอน
2. ตั้งคำ�ถามให้ผู้เรียนเสนอข้อมูล เครอ่ื งเลือ่ ยกลสายพานต้ัง และเครื่องเล่อื ยวงเดือนได้
จากประสบการณ์ของตนเก่ียวกับ 3. อธิบายหลักการทาำ งานของเคร่อื งเล่ือยกลได้
เครอ่ื งเลือ่ ยกล ดงั ตัวอย่าง 4. บอกวธิ กี ารจบั ช้นิ งานเลื่อยรูปทรงตา่ งๆ ได้
5. อธบิ ายข้ันตอนการใชง้ านเคร่อื งเล่อื ยกลแบบชัก เคร่อื งเลื่อยกลสายพานนอน เครอ่ื งเลื่อยกล
2.1 ชนิดของเครอื่ งเลื่อยกล สายพานตัง้ และเครื่องเลอื่ ยวงเดือนได้
• เครื่องเลื่อยกลแบ่งออกเป็น 6. บำารงุ รักษาเครื่องเล่ือยกลแบบชัก เครอ่ื งเลอื่ ยกลสายพานนอน เครือ่ งเล่ือยกลสายพานต้งั
และเครื่องเล่ือยวงเดอื นได้
กชี่ นดิ อะไรบ้าง
• เคร่ืองเล่ือยกลแต่ละชนิด ผังสาระการเรียนรู้

มหี ลกั การท�ำ งานเหมอื นหรอื เครอ่ื งเลอ่ื ยกล ชนิดของเครือ่ งเล่อื ยกล
ตา่ งกนั อย่างไร ส่วนประกอบและหน้าทขี่ องเคร่ืองเลื่อยกล
2.2 ส่วนประกอบและหน้าที่ของ หลักการทาำ งานของเคร่ืองเล่ือยกล
เครื่องเลือ่ ยกล การบาำ รุงรกั ษาเคร่ืองเลือ่ ยกล
• สว่ นประกอบของเครอ่ื งเลอ่ื ยกล
แต่ละชนิดมอี ะไรบา้ ง 3. แตล่ ะกลมุ่ บนั ทกึ ผลการศกึ ษาตามหวั ขอ้ ทกี่ �ำ หนดลงผงั กราฟกิ (เลอื กออกแบบ
• ส่วนประกอบแต่ละชนิด และใช้ผังกราฟิกให้เหมาะสมกับลกั ษณะของข้อมูล) ดังตัวอยา่ ง
มีหน้าทีอ่ ะไร
2.3 หลกั การท�ำ งานของเครอ่ื งเลอ่ื ยกล
• การจับยึดช้ินงานท่ีมีรูปทรง
ตา่ งกันควรท�ำ อยา่ งไร
• การจับยึดชิ้นงานที่มีขนาด
ต่างกนั ควรท�ำ อย่างไร
• การใช้งานเคร่ืองเล ่ื อยกล
แต่ละชนิดมีวิธีกา ร ใช้งาน
อย่างไร
2.4 การบำ�รงุ รกั ษาเครือ่ งเล่ือยกล
• การบ�ำ รงุ รกั ษาเครอื่ งเลอ่ื ยกล
แตล่ ะชนดิ ควรท�ำ อย่างไร

สุดยอดคู่มือครู 58

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

52 ทฤษฎเี คร่ืองมอื กล St ep 3

1. ชนดิ ของเครอ่ื งเลื่อยกล conAstru wldedgeขัน้ ปฏบิ ตั ิและสรุปความรู้
หลงั การปฏบิ ตั ิ
เครื่องเล่อื ยกลท่ีใชใ้ นงานอตุ สาหกรรมการผลติ และโรงฝึกงานในสถานศกึ ษาอาชวี ศึกษา แบง่ ตาม ctpipnlgyitnhge aknno

ขนาด รปู รา่ ง และลกั ษณะการทาำ งานไดห้ ลายชนดิ ดังน้ี
1.1 เครื่องเลอื่ ยกลแบบชกั (Power Hacksaw) ดังภาพท่ ี 2.1
จำ�กัด
เครอ่ื งเลื่อยกลแบบชัก เปน็ เคร่อื งเลือ่ ยกล 1. ผเู้ รยี นน�ำ ขอ้ สรปุ ความรคู้ วามเขา้ ใจทไี่ ดแ้ ลกเปลย่ี นเรยี นรู้
ท่ีนิยมใช้งานอย่างแพร่หลายในโรงงานอุตสาหกรรม
ร่วมกันในชั้นเรียนมาวิเคราะห์ และร่วมกันสรุปแนวคิด
หรือโรงฝึกงานในสถานศึกษา ใช้สำาหรับเล่ือยช้ินงาน

ทั่วไป ได้แก่ เหล็กหน้าตัดกลม ส่ีเหล่ียม หกเหล่ียม เกี่ยวกับเคร่อื งเลื่อยกล (พว.)

เหล็กฉาก และเหล็กตัวซี ฯลฯ มีหลักการทำางาน คือ

อาศัยล้อเฟืองเป็นตัวกลับทิศทางในลักษณะของ 2. ผู้เรียนทำ�กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ (หนังสือเรียน

ข้อเหวี่ยงขับเคล่ือนให้โครงเลื่อยโยกไปด้านหน้า แล้ว

กดใบเล่ือยให้ตัดเฉือนชิ้นงาน และขณะโยกกลับ ภาพที่ 2.1 เครอื่ งเลอ่ื ยกลแบบชัก หน้า 65-70)
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559
จะยกใบเล่ือยข้ึนเล็กน้อยเพ่ือไม่ให้เกิดการตัดเฉือน บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ
ชิน้ งาน
1.2 เครอ่ื งเลอื่ ยกลสายพานนอน (Horizontal
Bandsaw) ดงั ภาพที ่ 2.2
เครื่องเลื่อยกลสายพานนอน มีหลักการ

ทำางาน คือใบเลื่อยจะหมุนวนตัดช้ินงานโดยใช้ระบบ

ไฮดรอลิกในการป้อนตัด และสามารถปรับความเร็ว

ของใบเลอ่ื ยเพอ่ื ใหเ้ หมาะสมกบั วสั ดชุ นดิ ตา่ งๆ ทน่ี าำ มา

ตดั ได้

ภาพที ่ 2.2 เครื่องเลอื่ ยกลสายพานนอน
ทีม่ า: www.normanmachinetool.com

1.3 เครอ่ื งเลอ่ื ยกลสายพานตงั้ (Vertical ภาพท่ ี 2.3 เครอ่ื งเลือ่ ยกลสายพานตงั้ เครอื่ งเล่อื ยกล 53
ที่มา: www.metal.baileighindustrial.com
Bandsaw) ดังภาพที่ 2.3 1.4 เครือ่ งเลื่อยวงเดือน (Circular Saw) ดงั ภาพที่ 2.4

เคร่ืองเลื่อยกลสายพานต้ัง มีหลักการ เคร่ืองเลื่อยวงเดือน เป็นเครื่องเล่ือยท่ีมี
ทำางาน คือใบเลื่อยจะหมุนวนในแนวต้ัง และหมุน ใบเลื่อยเป็นวงกลม มีฟันเลื่อยอยู่ตามแนวเส้นรอบ
รอบตวั เองคลา้ ยสายพาน ใชว้ ธิ กี ารปอ้ นตดั ดว้ ยมอื วงกลมของใบเลื่อย มีหลักการทำางาน คือใช้มอเตอร์
โดยปอ้ นชน้ิ งานเขา้ หาใบเลอ่ื ย นอกจากนยี้ งั สามารถ เป็นต้นกำาลังขับให้ใบเล่ือยหมุนตัดช้ินงานด้วย
ปรับความเร็วของใบเล่ือยเพ่ือให้เหมาะสมกับวัสดุ ความเร็วสูงคล้ายกับเครื่องตัดไฟเบอร์ สามารถตัด
ชนดิ ตา่ งๆ ท่ีนาำ มาตดั ได้ ช้ินงานฉากและเอยี งทำามมุ ตา่ งๆ ได้

ep 2 g ภาพที่ 2.4 เครื่องเลือ่ ยวงเดอื น
ทมี่ า: www.baileighindustrial.co.uk
rocessin สำ�นักพิมพ์
St ขนั้ คดิ วเิ คราะห์
และสรปุ ความรู้

P

1. ผเู้ รยี นรว่ มกนั อภปิ รายเกยี่ วกบั เครอื่ งเลอ่ื ยกลทรี่ วบรวมสงวน ิลข ิสท ์ิธ 2. ส่วนประกอบและหน้าท่ีของเครื่องเลือ่ ยกล
ได้จากการศึกษาค้นคว้าและระดมความคิดของสมาชิก
ร่วมดว้ ย 2.1 ส่วนประกอบและหนา้ ท่ีของเครอ่ื งเล่อื ยกลแบบชกั

2. เชื่อมโยงความคล้ายคลึง/แตกต่างของข้อมูลท่ีนำ�มา เคร่อื งเลือ่ ยกลแบบชักมีสว่ นประกอบท่สี าำ คญั ดงั ภาพท่ี 2.5 โดยมีรายละเอียด ดงั นี้
อภิปราย และร่วมกันสรุปความรู้ตามหัวข้ออภิปราย
จากน้ันบันทึกผลข้อสรุปเป็นความเข้าใจของกลุ่มและ โครงเล่ือย สวิตช์เปิด-ปิด
รายบคุ คล
มอื หมุนปรับใบเลอื่ ย
ปากกาจบั งาน

มอื หมุนปากกาจบั งาน มอเตอร์
ฐานเครอ่ื ง ลอ้ เลอ่ื น

ภาพท ่ี 2.5 ส่วนประกอบของเครอ่ื งเล่อื ยกลแบบชัก
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559

2.1.1 โครงเลอ่ื ย (Saw Frame) ทาำ จากเหลก็ หลอ่ หรือเหลก็ เหนียว ทาำ หน้าที่จับยดึ ใบเลอื่ ย
ทำางานโดยชกั เดินหนา้ และถอยหลงั โดยสง่ กำาลงั จากมอเตอรแ์ ละลอ้ เฟอื ง
2.1.2 มอื หมนุ ปรบั ใบเลอ่ื ย (Hand Wheel) ใชห้ มนุ เพอ่ื ปรบั ใบเลอื่ ยใหต้ งึ หรอื คลายใบเลอ่ื ย
ขณะประกอบ
2.1.3 ปากกาจบั งาน (Vise) ทาำ หน้าท่ีจบั ยึดชน้ิ งานท่ีจะทำาการตัดให้แนน่ และม่นั คง สามารถ
ปรบั มมุ เอียงของปากเพือ่ ตัดงานเอยี งได้

59 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

54 ทฤษฎเี ครื่องมือกล Step 5 ข้ันประเมนิ เพ่อื เพมิ่ คุณค่า
บริการสงั คมและจติ สาธารณะ
2.1.4 มือหมุนปากกาจับงาน (Vise Hand Wheel) ใช้หมุนเพ่ือให้ปากของปากกาจับงาน f-Regulating
เลอื่ นเขา้ จับยดึ ชิน้ งาน
2.1.5 ฐานเคร่ือง (Base) ทำาจากเหล็กหล่อหรือเหล็กเหนียว ทำาหน้าที่รองรับส่วนต่างๆ
ของเครื่องเล่ือยกลแบบชักท้ังหมด ฐานเคร่ืองเลื่อยกลแบบชักบางรุ่น มีล้อเล่ือนเพ่ือความสะดวก
ในการเคลื่อนยา้ ย
2.1.6 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหน้าท่ีเปิด-ปิดการทำางานของเคร่ืองเลื่อยกล
แบบชัก ซึ่งส่วนใหญ่นยิ มใช้สวติ ชแ์ บบเปิด-ปดิ ด้วยมือ
2.1.7 มอเตอร ์ (Motor) ทาำ หนา้ ทเี่ ปน็ ตน้ กำาลงั ของเครอ่ื งเลอ่ื ยกลแบบชกั โดยใชก้ ระแสไฟฟา้
220 โวลต์ หรอื 380 โวลต์

2.2 สว่ นประกอบและหน้าทขี่ องเครือ่ งเลอื่ ยกลสายพานนอน

เครื่องเลอื่ ยกลสายพานนอนมสี ว่ นประกอบท่สี าำ คญั ดงั ภาพท ่ี 2.6 โดยมีรายละเอยี ด ดังนี้
2.2.1 มือหมุนปรับใบเล่ือย (Hand Wheel) ใช้หมุนเพื่อปรับใบเล่ือยสายพานนอนให้ตึง
หรอื คลายใบเลือ่ ย
2.2.2 ปากกาจบั งาน (Vise) ทาำ หน้าทจ่ี ับยดึ ชิ้นงานทจ่ี ะทาำ การตดั
2.2.3 มือหมุนปากกาจับงาน (Vise Hand Wheel) ใช้หมุนเพ่ือให้ปากของปากกาจับงาน
เลือ่ นเข้าจับยึดช้ินงาน
2.2.4 ฐานเคร่ือง (Base) ทำาจากเหล็กหลอ่ หรือเหลก็ เหนียว ทาำ หน้าทร่ี องรับสว่ นต่างๆ ของ
เครื่องเล่ือยกลสายพานนอนทงั้ หมด
2.2.5 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหน้าที่เปิด-ปิดการทำางานของเครื่องเลื่อยกล
สายพานนอน
2.2.6 โครงเล่ือย (Saw Frame) ทำาหน้าท่จี ับยึดใบเล่อื ยกลสายพานนอน
Sel จำ�กัด
1. ผเู้ รยี นแตล่ ะกลมุ่ และรายบคุ คลตรวจสอบความรคู้ วามเขา้ ใจ
Aco ของตนเองหลังจากรบั ฟงั การนำ�เสนอของสมาชกิ กลมุ่ อ่นื(พว.)
ปรบั ปรงุ ชน้ิ งานของกลมุ่ ตนใหส้ มบรู ณแ์ ละบนั ทกึ เพมิ่ เตมิ

2. นำ�ผลงานแสดงในป้ายนิเทศหรือเผยแพร่สู่ห้องเรียนอื่น
หรือสาธารณะ

3. ผเู้ รยี นแตล่ ะคนท�ำ แบบทดสอบ (หนงั สอื เรยี น หนา้ 72-74)
แลกเปล่ียนกันตรวจให้คะแนน จากนั้นประเมินสรุปผล
การทำ�กิจกรรม (หนังสือเรยี น หนา้ 71) ทำ�แบบประเมนิ
ตนเอง (หนังสือเรียน หน้า 75) และกำ�หนดแนวทาง
การพฒั นาตนเอง
มอื หมุนปรับใบเล่ือย สวติ ช์เปิด-ปดิ บริ ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ
โครงเล่ือย
มือหมนุ ปากกา
จับงาน
ปากกาจบั งาน

ฐานเครื่อง เครื่องเล่อื ยกล 55

ภาพท ี่ 2.6 สว่ นประกอบของเครอื่ งเล่ือยกลสายพานนอน มอเตอร์
ท่มี า: www.normanmachinetool.com

kille 2.2.7 มอเตอร์ (Motor) ดังภาพท่ี 2.7
ทาำ หนา้ ทเ่ี ปน็ ตน้ กาำ ลงั ของเครอ่ื งเลอื่ ยกลสายพานนอน
สำ� ันกพิมพ์ โดยใชก้ ระแสไฟฟ้า 220 โวลต ์ หรอื 380 โวลต์
ep 4
St ภาพท ี่ 2.7 มอเตอรส์ ่งกาำ ลังของเครอ่ื งเล่ือยกลสายพานนอน
mmpupnlyicinagtiotnh s ขั้นสอ่ื สารและนำ� เสนอ ที่มา: www.normanmachinetool.com
สงวน ิลข ิสท ์ิธ
1. ผเู้ รยี นแตล่ ะกลมุ่ ออกแบบหรอื หาวธิ นี �ำ เสนอใหผ้ อู้ น่ื รบั รู้ 2.2.8 อุปกรณ์ต้ังความยาวการตัด
และสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยเทคนิควิธี (Equipment Set) ดังภาพที่ 2.8 ใช้ตั้งความยาว
ทเี่ หมาะสม บรู ณาการการใชส้ อ่ื /เทคโนโลย/ี ค�ำ ศพั ทเ์ พมิ่ เตมิ / ชิ้นงานทีต่ ้องการตัด ใหม้ คี วามยาวเทา่ ๆ กัน จำานวน
ส่งิ ทน่ี า่ สนใจแทรกในการรายงาน อุปกรณ์ หลายชน้ิ

2. สุ่มกลุ่มผู้เรียนนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจ ต้ังความยาว
โดยผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันประเมินผลการนำ�เสนอ การตดั
ตามเกณฑท์ ่ีกำ�หนด ภาพที่ 2.8 สว่ นประกอบของเครอ่ื งเลอื่ ยกลสายพานนอน
ท่ีมา: อำานาจ ทองแสน, 2559

2.3 สว่ นประกอบและหนา้ ทขี่ องเคร่อื งเลอ่ื ยกลสายพานตั้ง

เคร่ืองเล่อื ยกลสายพานตัง้ มสี ว่ นประกอบที่สาำ คญั ดงั ภาพที่ 2.9 โดยมีรายละเอียด ดงั น้ี

สวิตช์เปดิ -ปิด หัวเครอ่ื ง
แขนปรบั ความเรว็ รอบ
โคมไฟ
เสาเคร่อื ง ชุดประคองใบเลื่อย
ชดุ ตอ่ ใบเลอ่ื ย โต๊ะงาน

ฐานเครื่อง
ภาพท ี่ 2.9 ส่วนประกอบของเคร่อื งเลอ่ื ยกลสายพานต้ัง

ทม่ี า: www.metal.baileighindustrial.com

สุดยอดคู่มือครู 60

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

56 ทฤษฎเี ครื่องมือกล

2.3.1 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหน้าที่เปิด-ปิดการทำางานของเคร่ืองเลื่อยกล
สายพานตั้ง
2.3.2 แขนปรับความเรว็ รอบ (Spindle Speed Selector) ใชป้ รบั ความเรว็ รอบของใบเลอ่ื ย
2.3.3 เสาเครื่อง (Column) เป็นส่วนท่ีต่อจากฐานเคร่ืองซ่ึงวางในแนวต้ัง ทำาหน้าท่ีรองรับ
หัวเคร่ืองและล้อตามภายในหัวเคร่ืองของเคร่ืองเล่ือย ท่ีด้านหน้าของเสาเครื่องจะติดตั้งชุดตัด ชุดเชื่อม
และชดุ อบอ่อนใบเลอื่ ย
2.3.4 ชุดต่อใบเลื่อย (Butt Welder) ใช้สำาหรับต่อใบเล่ือยในกรณีที่เป็นใบเลื่อยใหม่หรือ
กรณีเลื่อยชิ้นงานที่เป็นรูใน ซึ่งต้องเจาะรูช้ินงานแล้วนำาใบเล่ือยสอดเข้าไปในรู จากน้ันจึงนำาใบเล่ือย
มาเช่ือมตอ่ กัน
2.3.5 หวั เครอื่ ง (Head) ทาำ หนา้ ที่จับยดึ ล้อตามซงึ่ เปน็ ตัวประคองใบเลื่อยและโคมไฟ
2.3.6 โคมไฟ (Area Light) ทำาหนา้ ท่ใี หแ้ สงสวา่ ง เพ่อื ใหม้ องเห็นคลองเลือ่ ยหรอื แนวเลือ่ ย
ไดช้ ดั เจนขณะปฏิบัตงิ าน
2.3.7 ชุดประคองใบเล่ือย (Saw Guide) ทำาหน้าทปี่ ระคองใบเลือ่ ยให้ตรงกบั แนวการเลอื่ ย
และไม่ทำาใหฟ้ นั ของใบเลื่อยเอนเอยี งขณะหมุนตดั
2.3.8 โตะ๊ งาน (Table) ทำาหน้าทรี่ องรบั ชนิ้ งาน สามารถปรับเอียงได้
2.3.9 ฐานเครอ่ื ง (Base) เปน็ สว่ นทยี่ ดึ ตดิ อยกู่ บั พนื้ โรงงาน ทาำ หนา้ ทรี่ องรบั นา้ำ หนกั ทงั้ หมดของ
เครื่องเลื่อยกลสายพานตั้ง ภายในประกอบด้วยระบบส่งกำาลังขับเคล่ือนใบเล่ือยและป๊ัมลม ซึ่งทำาหน้าท่ี
ระบายความร้อนให้ช้ินงานและใบเลื่อย และใช้เป่าเศษโลหะออกจากแนวเล่ือย ทำาให้มองเห็นแนวเล่ือย
ไดช้ ัดเจนย่ิงขนึ้ ขณะทาำ การเลอื่ ย
ใบเล่ือยสายพานเม่ือใช้งานไปในช่วงเวลาหนึ่งจะทำาให้ฟัน ใบเล่ือยทื่อหรือคมตัดสึกหรอ
และอาจทำาให้ใบเลื่อยหักและขาดออกจากกันได้ อย่างไรก็ตามใบเลื่อยสายพานก็สามารถเชื่อมต่อกัน
ให้สามารถนำากลบั มาใชง้ านใหม่ไดอ้ กี ครงั้ โดยใช้ชุดตัดหรือต่อและอบออ่ นใบเลอ่ื ย

2.4 สว่ นประกอบและหน้าท่ีของเครอื่ งเลอื่ ยวงเดอื น

เครือ่ งเล่อื ยวงเดือนมีสว่ นประกอบท่ีสำาคัญดงั ภาพที่ 2.10 โดยมีรายละเอียด ดังนี้
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21

• การทำ�งานเป็นทีม ทีมละ 5-6 คน ฝึกการคิดวิเคราะห์
การแกป้ ญั หา
• การใชส้ ่อื /เทคโนโลย/ี ส่ิงที่นา่ สนใจอื่นๆ

ฝาครอบใบเล่อื ย แขนโยกป้อนตดั
มอเตอร์ มอื หมนุ ปากกาจบั งาน

ปากกาจับงาน

อุปกรณต์ ัง้ แขนโยกปรบั มุมเอยี ง
ความยาวการตัด สวิตชเ์ ปิด-ปดิ

ฐานเคร่อื ง เคร่ืองเลอื่ ยกล 57
ภาพท่ี 2.10 สว่ นประกอบของเคร่อื งเล่อื ยวงเดือน 2.4.1 ฝาครอบใบเลอ่ื ย (Circular Saw Guard) ทาำ หนา้ ทค่ี รอบใบเลอื่ ยเพอ่ื ปอ้ งกนั อนั ตราย
ในขณะใบเลอื่ ยหมนุ ตดั ชิ้นงาน
ทมี่ า: www.baileighindustrial.co.uk 2.4.2 มอเตอร์ (Motor) ทำาหน้าท่ีเป็นต้นกาำ ลังของเครื่องเล่ือยวงเดือน โดยใช้กระแสไฟฟ้า
220 โวลต ์ หรือ 380 โวลต์
การเรียนรู้สู่อาเซียน 2.4.3 ปากกาจับงาน (Vise) ทาำ หนา้ ท่ีจับยดึ ชิ้นงานทจ่ี ะทาำ การตัด
2.4.4 อปุ กรณ์ตัง้ ความยาวการตดั (Equipment Set) ใชต้ ้ังความยาวชิ้นงานทีต่ อ้ งการตดั
asean ใหม้ ีความยาวเทา่ ๆ กัน จาำ นวนหลายชิ้น
2.4.5 แขนโยกปอ้ นตดั (Hand Feed Lever) ใช้โยกกดใหใ้ บเลอื่ ยตัดช้นิ งาน
เรียนรู้คำ�ศัพท์ภาษาอังกฤษท่ีเกี่ยวข้องกับเนื้อหา 2.4.6 มอื หมุนปากกาจบั งาน (Vise Hand Wheel) ใชห้ มุนใหป้ ากของปากกาจับงานเลื่อน
ในบทเรยี นเพมิ่ เตมิ โดยฝกึ ใชค้ �ำ ศพั ทด์ งั กลา่ วในการน�ำ เสนอ เขา้ จบั ยดึ ช้ินงาน
ผลงานในขัน้ ท่ี 4 2.4.7 แขนโยกปรับมุมเอียง (Tilting Adjustment Lever) ใช้โยกปรับมุมเอียงของ
แนวเล่ือย
2.4.8 สวติ ชเ์ ปดิ -ปดิ (Switch ON-OFF) ทาำ หนา้ ทเ่ี ปดิ -ปดิ การทาำ งานของเครอ่ื งเลอื่ ยวงเดอื น
2.4.9 ฐานเครื่อง (Base) ทาำ หนา้ ทร่ี องรบั สว่ นต่างๆ ของเคร่อื งเล่ือยวงเดือนทัง้ หมด

3. หลักการทำางานของเครื่องเลือ่ ยกล
3.1 การจับยดึ ชนิ้ งาน

การจับยึดชิ้นงานท่ีมีรูปทรงแตกต่างกัน จะต้องคำานึงถึงรูปร่างหน้าตัดของช้ินงานที่จะตัด
เพื่อให้จับช้ินงานได้อย่างมั่นคง แข็งแรง เพราะถ้าหากจับช้ินงานไม่ม่ันคง แข็งแรงพอแล้ว ชิ้นงานอาจ
หลุดจากปากกาจบั งาน และทาำ ให้ใบเล่ือยหักได ้ ตวั อยา่ งวิธีการจบั ยดึ ชิน้ งานรปู ทรงตา่ งๆ ด้วยปากกาจับงาน
ดงั ภาพที ่ 2.11



การจบั ยึดเหลก็ แผ่นหนา การจับยึดเหล็กฉาก



การจับยึดเหลก็ สี่เหลยี่ มจตั ุรสั การจบั ยึดเหลก็ เพลากลม

ภาพท่ ี 2.11 การจบั ช้ินงานรูปทรงต่างๆ ดว้ ยปากกาจับงาน
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559

61 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต
58 ทฤษฎเี คร่อื งมือกล

การจับยึดเหล็กหกเหลี่ยม การจับยดึ เหล็กตัวไอ

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด


การจบั ยึดเหล็กตัวซ ี การจับยึดเหลก็ ตัวที ทักษะชีวิต

ภาพท ี่ 2.11 การจับชน้ิ งานรปู ทรงตา่ งๆ ด้วยปากกาจบั งาน (ต่อ) • ศกึ ษาแนวทางหรือวธิ ีการเก่ยี วกับเครอื่ งเลือ่ ยกล
ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559 • การศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจากแหล่งเรียนรู้ต่างๆ เช่น
อนิ เทอรเ์ น็ต หนงั สือ วารสาร
3.2 การจับยึดช้ินงานทีส่ ้นั กวา่ ปากของปากกาจบั งาน ดงั ภาพที ่ 2.12

ในการจบั ยดึ ชน้ิ งานทม่ี คี วามยาวสน้ั กวา่ ปากของปากกาจบั งาน ใหใ้ ชว้ สั ดทุ มี่ คี วามกวา้ งเทา่ กบั
ช้ินงานเสริมเขา้ อีกด้านของปากกาจบั ช้นิ งาน ซึ่งจะทำาให้การจบั ชน้ิ งานไดม้ นั่ คงและแขง็ แรง

วัสดุเสรมิ ชน้ิ งาน

ปากกา

การจับยดึ ชิ้นงานทีไ่ ม่ถูกตอ้ ง การจับยดึ ชิน้ งานทถ่ี ูกตอ้ ง
ภาพท่ี 2.12 การจบั ยดึ ชิน้ งานท่ีมีความยาวส้นั กว่าปากของปากกาจับงาน
ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

3.3 การตดั ช้นิ งานยาว ดงั ภาพที่ 2.13 ช้นิ งาน

ในการตดั ชน้ิ งานทม่ี คี วามยาวมาก ๆ ใหใ้ ช้ เครอ่ื งเล่ือยกล 59
ขาต้ังรองรับชิ้นงานเพื่อให้ได้ระดับเดียวกันกับปากกา
จบั งานของเคร่ืองเลื่อยกล 3.4 การตัดชิ้นงานที่มีความยาวเท่ากัน

ขาต้ังรองรับชน้ิ งาน จำานวนมาก ดังภาพท่ ี 2.14

ภาพที่ 2.13 การใชข้ าตงั้ รองรับชิน้ งานขณะตดั ในการตัดชิ้นงานท่ีมีความยาวเท่ากัน ชน้ิ งาน
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2559 จำานวนมาก ให้ใช้อุปกรณ์ต้ังความยาวการตัด
ตั้งขนาดและปรับแขนตั้งความยาวการตัดให้ชน
กิจกรรมท้าทาย พอดีกับผิวหน้าชิ้นงาน จากน้ันจึงขันล็อกปากกา
จบั งานให้แน่น
• หาขอ้ มูลเพ่มิ เตมิ จากแหลง่ เรียนรู้อื่นๆ
• พูดคุยกับเพ่ือนเก่ียวกับเคร่ืองเล่ือยกลแล้วร่วมกัน อุปกรณ์ตงั้ ความยาวการตัด
วเิ คราะห์
ภาพที ่ 2.14 การใช้อปุ กรณ์ตัง้ ความยาวการตัด
ท่มี า: www.huqinggongju.com

3.5 ข้ันตอนการใชง้ านเครือ่ งเลื่อยกลแบบชกั

3.5.1 เตรียมเครือ่ งมอื และอปุ กรณป์ ระจาำ เครอ่ื งให้พรอ้ ม
3.5.2 ตรวจสอบความพร้อมของเครื่องเลื่อยก่อนปฏิบัติงาน หากพบข้อผิดพลาดให้แจ้งครู
ผคู้ วบคุมทราบทนั ท ี เพื่อทำาการซ่อมบาำ รงุ กอ่ นใช้งาน
3.5.3 ยกโครงเลอื่ ยขนึ้ ค้างไว้ แล้วจบั ยึดชนิ้ งานด้วยปากกาจบั งาน ให้ถูกตอ้ งตามรูปทรงของ
ชิ้นงานแต่ละชนิดโดยที่ยังไมต่ อ้ งขันแน่น เพ่อื ใหช้ ิน้ งานสามารถเล่อื นไป-มาได้
3.5.4 ปรับโครงเลื่อยลงมา โดยใหฟ้ นั ของใบเลอื่ ยห่างจากช้นิ งาน ประมาณ 25 มิลลเิ มตร
3.5.5 ปรับต้ังความยาวช้ินงานท่ีจะตัดโดยใช้บรรทัดเหล็กวัดความยาว แล้วจับยึดชิ้นงาน
ด้วยปากกาจับงานให้แน่นและม่ันคง ถ้าต้องการตัดช้ินงานที่มีความยาวเท่ากันจาำ นวนหลายๆ ชิ้น ให้ใช้
อุปกรณต์ งั้ ความยาวช่วยในการตดั
3.5.6 เปดิ สวิตชใ์ ห้เครอ่ื งเลื่อยทำางาน แล้วปรบั ระบบปอ้ นตัดใหโ้ ครงเลือ่ ยเลือ่ นลงอย่างช้าๆ
3.5.7 รอจนกระท่งั เลือ่ ยตดั ชนิ้ งานขาดออกจากกนั แลว้ จงึ ยกโครงเล่ือยข้นึ ดา้ นบน
3.5.8 ปดิ สวติ ชค์ วบคมุ
3.5.9 ทำาความสะอาดเคร่ืองเลอ่ื ย และชโลมน้ำามันเพ่ือปอ้ งกนั สนิม

3.6 ข้นั ตอนการใช้งานเครื่องเล่อื ยกลสายพานนอน

3.6.1 เตรยี มเคร่ืองมอื และอปุ กรณป์ ระจาำ เครื่องให้พร้อม
3.6.2 ตรวจสอบความพร้อมของเคร่ืองเลื่อยก่อนปฏิบัติงาน หากพบข้อผิดพลาดให้แจ้งครู
ผคู้ วบคุมทราบทันท ี เพือ่ ทาำ การซ่อมบาำ รุงกอ่ นใชง้ าน
3.6.3 กดสวิตช์ปรับยกโครงเลื่อยข้ึนค้างไว้ แล้วจับยึดช้ินงานด้วยปากกาจับงานให้ถูกต้อง
ตามรปู ทรงของชน้ิ งานแต่ละชนิดโดยท่ยี งั ไมต่ อ้ งขันแนน่ เพื่อให้ชน้ิ งานสามารถเลื่อนไป-มาได้

สุดยอดคู่มือครู 62

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

60 ทฤษฎเี ครือ่ งมอื กล สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด ค่านิยมหลัก 12 ประการ
3.6.4 ปรบั โครงเลอื่ ยลงมา โดยใหฟ้ นั ของใบเลอ่ื ยห่างจากชนิ้ งาน ประมาณ 25 มิลลิเมตร
3.6.5 ปรับตั้งความยาวช้ินงานที่จะตัดโดยใช้บรรทัดเหล็กวัดความยาว แล้วจับยึดช้ินงาน • มศี ลี ธรรม รกั ษาความสตั ย์ หวงั ดตี อ่ ผอู้ น่ื เผอื่ แผแ่ ละแบง่ ปนั
ด้วยปากกาจับงานให้แน่นและม่ันคง ถ้าต้องการตัดช้ินงานที่มีความยาวเท่ากันจำานวนหลายๆ ช้ิน ให้ใช้ • ใฝห่ าความรู้ หมั่นศึกษาเลา่ เรียนทงั้ ทางตรงและทางอ้อม
อุปกรณต์ ้งั ความยาวชว่ ยในการตดั • มรี ะเบยี บวินยั เคารพกฎหมาย ผู้น้อยร้จู ักเคารพผู้ใหญ่
3.6.6 เปิดสวิตชใ์ หเ้ ครื่องเลื่อยทาำ งาน แลว้ ปรับระบบปอ้ นตดั ใหโ้ ครงเล่ือยเลอ่ื นลงอยา่ งช้าๆ • มสี ตริ ตู้ วั รคู้ ดิ รทู้ �ำ รปู้ ฏบิ ตั ติ ามพระราชด�ำ รสั ของพระบาท-
3.6.7 เปิดน้าำ หลอ่ เย็นเพ่ือระบายความรอ้ นให้ใบเลอ่ื ยและชิ้นงาน
3.6.8 รอจนกระท่ังเลื่อยตัดชิน้ งานขาดออกจากกนั แล้วโครงเลื่อยจะยกขนึ้ ดา้ นบนอัตโนมตั ิ สมเด็จพระเจา้ อยหู่ วั
3.6.9 ปดิ สวติ ชค์ วบคุม • รู้จักดำ�รงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
3.6.10 ทำาความสะอาดเครือ่ งเลือ่ ย และชโลมน้ำามันเพือ่ ปอ้ งกันสนิม
ตามพระราชดำ�รัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รู้จัก
3.7 ขัน้ ตอนการใช้งานเครื่องเลือ่ ยกลสายพานตั้ง อดออมไว้ใช้เมื่อยามจำ�เป็น มีไว้พอกินพอใช้ ถ้าเหลือ
ก็แจกจ่ายจำ�หน่าย และพร้อมที่จะขยายกิจการเม่ือมี
3.7.1 เตรยี มเคร่ืองมอื และอุปกรณ์ประจาำ เคร่ืองใหพ้ รอ้ ม ความพรอ้ ม เมื่อมีภูมคิ ุ้มกันท่ีดี
3.7.2 ตรวจสอบความพร้อมของเคร่ืองเลื่อยก่อนปฏิบัติงาน หากพบข้อผิดพลาดให้แจ้งครู
ผคู้ วบคุมทราบทนั ท ี เพือ่ ทำาการซ่อมบำารงุ ก่อนใช้งาน เครอ่ื งเลื่อยกล 61
3.7.3 เลือกขนาดใบเลอ่ื ยให้เหมาะสมกับช้นิ งานท่ตี ้องการตดั
3.7.4 ตรวจสอบความตงึ ของใบเลอื่ ย และปรบั ความเรว็ รอบของใบเลอ่ื ย 4. การบาำ รุงรกั ษาเคร่ืองเลอื่ ยกล
3.7.5 รา่ งแบบชิ้นงานตามแบบงานทต่ี ้องการตัด 4.1 การบำารงุ รักษาเครอ่ื งเลื่อยกลแบบชกั ดงั ภาพท่ี 2.15-2.17
3.7.6 เปิดสวติ ช์ใหเ้ ครือ่ งเลอ่ื ยทาำ งาน
3.7.7 วางชน้ิ งานบนโตะ๊ งาน แลว้ ป้อนชนิ้ งานเขา้ หาใบเล่อื ยตามแนวเส้นร่างแบบจนเสรจ็ 4.1.1 ตรวจสอบระบบไฟฟ้า (หมายเลข 1) จุดตอ่ สายไฟฟา้ ให้อย่ใู นสภาพท่สี มบูรณต์ ลอดเวลา
3.7.8 ปดิ สวิตชค์ วบคมุ 4.1.2 ตรวจสอบมอเตอร ์ (หมายเลข 2) โดยการฟงั เสียงของมอเตอรข์ ณะหมุน ว่ามีเสยี งดัง
3.7.9 ทาำ ความสะอาดเครื่องเลอ่ื ย และชโลมนา้ำ มนั เพื่อป้องกันสนิม ผิดปกตหิ รือไม่

3.8 ขัน้ ตอนการใชง้ านเคร่ืองเลือ่ ยวงเดอื น 1

3.8.1 เตรียมเครื่องมอื และอุปกรณป์ ระจำาเครอ่ื งใหพ้ ร้อม
3.8.2 ตรวจสอบความพร้อมของเคร่ืองเลื่อยก่อนปฏิบัติงาน หากพบข้อผิดพลาดให้แจ้งครู
ผูค้ วบคมุ ทราบทนั ท ี เพือ่ ทำาการซ่อมบำารงุ กอ่ นใช้งาน
3.8.3 จับยึดชิ้นงานด้วยปากกาจับงาน ให้ถูกต้องตามรูปทรงของชิ้นงานแต่ละชนิดโดยที่ยัง
ไม่ต้องขนั แนน่ เพอื่ ให้สามารถเลือ่ นไป-มาได้
3.8.4 ปรับตั้งความยาวช้ินงานท่ีจะตัดโดยใช้อุปกรณ์ตั้งความยาว แล้วจับยึดช้ินงานด้วย
ปากกาจับงานใหแ้ น่นและม่นั คง
3.8.5 เปดิ สวติ ชใ์ หเ้ ครอ่ื งเลอื่ ยทาำ งาน และเปดิ นา้ำ หลอ่ เยน็ เพอื่ ระบายความรอ้ นใหใ้ บเลอื่ ยและ
ช้นิ งาน
3.8.6 กดแขนโยกปอ้ นตดั ใหใ้ บเลอ่ื ยตัดชน้ิ งานจนขาดออกจากกัน
3.8.7 ปิดสวติ ชค์ วบคุม
3.8.8 ทำาความสะอาดเคร่ืองเลือ่ ย และชโลมน้าำ มันเพ่อื ปอ้ งกันสนิม

2
ภาพท ่ี 2.15 ตาำ แหนง่ ตรวจสอบระบบไฟฟ้าและมอเตอรข์ องเคร่อื งเลอื่ ยกลแบบชกั

ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2559

4.1.3 หยอดน้ำามันหล่อล่ืนตามจุดต่างๆ ที่มีการเคล่ือนที่ของชิ้นส่วนทุกครั้งก่อนใช้งาน
(หมายเลข 3)
4.1.4 เปลี่ยนถา่ ยนำา้ หลอ่ เยน็ ทกุ สัปดาห ์ (หมายเลข 4)

33

4
ภาพที ่ 2.16 ตำาแหนง่ เปลีย่ นถ่ายนา้ำ หล่อเย็นของเคร่ืองเลื่อยกลแบบชัก

ทีม่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

4.1.5 ตรวจสอบระดับนา้ำ มนั ในกระบอกลูกสบู ไฮดรอลกิ ทกุ สปั ดาห์ (หมายเลข 5)
4.1.6 อัดจาระบเี พ่อื หลอ่ ลืน่ ตามจดุ ตา่ งๆ ทีม่ กี ารหมุนของช้นิ สว่ นทกุ เดือน (หมายเลข 6)

63 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

62 ทฤษฎีเคร่ืองมอื กล

4.1.7 หลังเลิกใช้งานให้ทาำ ความสะอาดและชโลมน้ำามันบางๆ ตามชิ้นส่วนท่ีทาำ จากเหล็กกล้า
เช่น ปากกาจบั งานและโครงของเครอ่ื งเพือ่ ปอ้ งกนั สนิม

6
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
5

ภาพท่ี 2.17 ตำาแหนง่ กระบอกสบู ไฮดรอลกิ และอดั จาระบขี องเครื่องเลื่อยกลแบบชกั

4.2 การบาำ รงุ รกั ษาเครอื่ งเลื่อยกลสายพานนอน ดังภาพท่ ี 2.18-2.20

4.2.1 ตรวจสอบระบบไฟฟา้ (หมายเลข 1) จุดต่อสายไฟฟา้ ให้อยู่ในสภาพที่สมบรู ณต์ ลอดเวลา
4.2.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟังเสยี งของมอเตอรข์ ณะหมุน วา่ มเี สยี งดงั
ผดิ ปกตหิ รอื ไม่
4.2.3 ตรวจสอบระดบั นา้ำ มันในกระบอกสบู ไฮดรอลกิ ทกุ สัปดาห ์ (หมายเลข 3)

1

2

3
ภาพท่ี 2.18 ตำาแหน่งตรวจสอบระบบไฟฟา้ และมอเตอรข์ องเครอ่ื งเลอื่ ยกลสายพานนอน

ที่มา: www.normanmachinetool.com

4.2.4 เปลี่ยนถา่ ยนาำ้ หลอ่ เย็นทุกสปั ดาห์ (หมายเลข 4)

4
ภาพที่ 2.19 ตาำ แหน่งเปลย่ี นถา่ ยน้าำ หลอ่ เยน็ ของเครอ่ื งเลอื่ ยกลสายพานนอน

ทม่ี า: www.normanmachinetool.com

สุดยอดคู่มือครู 64

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครื่องเล่อื ยกล 63

4.2.5 อัดจาระบีเพื่อหล่อลื่นตามจุดต่างๆ ท่ีมีการหมุนของช้ินส่วนทุกเดือน (หมายเลข 5)
ตามคู่มือการใช้งาน
4.2.6 หลังเลิกใช้งานให้ทำาความสะอาดและชโลมนำ้ามันบางๆ ตามช้ินส่วนที่ทำาจากเหล็กกล้า
เช่น ปากกาจับงานและโครงของเครอ่ื งเพอ่ื ปอ้ งกนั สนมิ

5

5
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
5

ภาพท ่ี 2.20 ตำาแหนง่ อัดจาระบขี องเครอ่ื งเลอ่ื ยกลสายพานนอน
ท่ีมา: www.normanmachinetool.com

4.3 การบำารงุ รักษาเครอ่ื งเลือ่ ยกลสายพานตั้ง ดังภาพท ่ี 2.21-2.22

4.3.1 ตรวจสอบระบบไฟฟ้า (หมายเลข 1) จดุ ต่อสายไฟฟ้าให้อย่ใู นสภาพทส่ี มบรู ณ์ตลอดเวลา
4.3.2 ตรวจสอบมอเตอร ์ (หมายเลข 2) โดยการฟงั เสยี งของมอเตอร์ขณะหมนุ วา่ มเี สยี งดัง
ผิดปกติหรือไม่
4.3.3 หลังเลกิ ใช้งานใหท้ ำาความสะอาดและชโลมน้ำามนั บางๆ ตามชิ้นส่วนทท่ี ำาจากเหล็กกลา้
เช่น โตะ๊ งาน เพือ่ ป้องกันสนมิ (หมายเลข 3)

1

3

2 (อยภู่ ายใน)

ภาพท ่ี 2.21 ตาำ แหน่งตรวจสอบระบบไฟฟา้ และมอเตอร์ของเครอ่ื งเลื่อยกลสายพานต้งั
ที่มา: www.metal.baileighindustrial.com

65 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

64 ทฤษฎีเคร่อื งมอื กล

4.3.4 อัดจาระบีเพื่อหล่อล่ืนตามจุดต่างๆ ที่มีการหมุนของช้ินส่วนทุกเดือน (หมายเลข 4)
ตามคมู่ อื การใชง้ าน
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
4

ภาพที ่ 2.22 ตาำ แหนง่ อัดจาระบขี องเครอื่ งเลือ่ ยกลสายพานตงั้
ที่มา: www.metal.baileighindustrial.com

4.4 การบาำ รุงรักษาเคร่ืองเล่อื ยวงเดือน ดังภาพท่ี 2.23-2.24

4.4.1 ตรวจสอบระบบไฟฟ้า (หมายเลข 1) 2
จดุ ตอ่ สายไฟฟ้าให้อยใู่ นสภาพท่ีสมบูรณ์ตลอดเวลา

4.4.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) 1
โดยการฟังเสียงของมอเตอร์ขณะหมุน ว่ามีเสียงดัง

ผดิ ปกติหรอื ไม่ 3
4.4.3 เปลี่ยนถ่ายนำ้าหล่อเย็นทุกสัปดาห์

(หมายเลข 3)

ภาพท่ ี 2.23 ตาำ แหนง่ บาำ รุงรักษาของเคร่ืองเลอื่ ยวงเดือน
ท่ีมา: www.metal.baileighindustrial.com

4 4.4.4 อดั จาระบเี พอ่ื หลอ่ ลนื่ ตามจดุ ตา่ งๆ
5 ท่ีมกี ารหมนุ ของช้นิ สว่ นทุกเดือน (หมายเลข 4)

4.4.5 หลังเลิกใช้งานให้ทำาความสะอาด
และชโลมนำ้ามันบางๆ ตามชิ้นส่วนที่ทำาจากเหล็กกล้า
เช่น ปากกาจบั งานเพื่อป้องกันสนมิ (หมายเลข 5)

ภาพที ่ 2.24 ตาำ แหนง่ บาำ รุงรกั ษาของเครือ่ งเล่ือยวงเดือน
ทมี่ า: www.metal.baileighindustrial.com

สุดยอดคู่มือครู 66

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่อื งเลือ่ ยกล 65 สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ การเรยี นรเู้ ปน็ กจิ กรรมทผ่ี สู้ อน
ให้ผู้เรียนปฏิบัติทุกข้อหรือเลือกปฏิบัติเป็น
กิจกรรมสง่ เสรมิ การเรยี นรู้ บางขอ้ ตามความเหมาะสมโดยผสู้ อนใหค้ ะแนน
การทำ�กิจกรรมตามเกณฑ์ของใบสรุปผล
คำ� ช้แี จง กิจกรรมส่งเสริมกำรเรียนรู้ประกอบด้วยกิจกรรมหลำกหลำยที่ฝึกทักษะทุกด้ำนตำม การทำ�กิจกรรม และสามารถนำ�ผลการทำ�
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรมเพ่ือให้เกิดสมรรถนะในกำรเรียนรู้ สำมำรถปฏิบัติกิจกรรม กิจกรรมไปเทียบกับการให้คะแนนกับตาราง
ทัง้ ในและนอกสถำนทตี่ ำมควำมเหมำะสมของผเู้ รยี นและสง่ิ แวดล้อมของสถำนศกึ ษำ วิเคราะห์ความสอดคล้องของเน้ือหากับ
จุดประสงค์รายวิชา สมรรถนะรายวิชา และ
1. ให้ผู้เรียนแบ่งกลุ่มตำมสำระกำรเรียนรู้ ร่วมกันศึกษำข้อมูลจำกแหล่งเรียนรู้ต่ำงๆ เช่น หนังสือ จดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ รรมได้
วำรสำร อินเทอรเ์ นต็ จัดทำ� สรุปผลกำรศกึ ษำในรปู แบบของเอกสำรแผน่ พับ และร่วมกบั สมำชกิ
กลมุ่ อน่ื น�ำขอ้ มลู ไปจัดป้ำยนเิ ทศ
2. ใหผ้ ู้เรยี นเขียนผังควำมคิดเร่อื งเครื่องเล่ือยกล
3. จงทำ� เคร่ืองหมำย (✓) หน้ำข้อท่ีถูก และเคร่ืองหมำย (✗) หน้ำขอ้ ท่ีผิด (10 คะแนน)

✓ 1. โครงเล่ือยของเครื่องเลอื่ ยกลแบบชัก ทำ�หน�้ ทจ่ี ับยึดใบเล่ือย
✓ 2. ป�กก�จับง�นของเครื่องเล่ือยกลแบบชัก ส�ม�รถปรับมมุ เอียงของป�กได้
✓ 3. ก�รตดั ชิ้นง�นทมี่ คี ว�มย�วม�กๆ ควรใชอ้ ุปกรณ์ตงั้ คว�มย�วช่วยในก�รตดั
✓ 4. โครงเลอ่ื ยของเครอ่ื งเลอ่ื ยกลส�ยพ�นนอน ท�ำ หน�้ ทห่ี มนุ ปรบั ใบเลอื่ ยส�ยพ�นนอนใหต้ งึ
✓ 5. เส�เคร่ืองของเครื่องเลื่อยกลส�ยพ�นต้ัง ทำ�หน้�ท่ีรองรับหัวเคร่ืองและล้อต�มภ�ยใน
หัวเครอ่ื ง
✓ 6. ฐ�นเครอื่ งของเครอ่ื งเลอื่ ยกลแบบชกั ท�ำ หน�้ ทร่ี องรบั สว่ นต�่ งๆ ของเครอ่ื งเลอื่ ยกลทงั้ หมด
✓ 7. มอเตอร์คอื ต้นก�ำ ลงั ของเคร่ืองเลอื่ ยกล
✓ 8. โตะ๊ ง�นของเคร่ืองเลอ่ื ยกลส�ยพ�นตง้ั ส�ม�รถปรบั มุมเอียงได้
✓ 9. ก�รตดั ชนิ้ ง�นทม่ี ีคว�มย�วเท�่ กนั จำ�นวนม�ก ให้ใช้ข�ตง้ั รองรบั ชน้ิ ง�นขณะตดั
✗ 10. ก�รตัดชนิ้ ง�นดว้ ยเครอื่ งเล่อื ยกลส�ยพ�นตงั้ จะตอ้ งปอ้ นใบเลือ่ ยเข�้ ตดั ชิ้นง�น

67 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

66 ทฤษฎเี คร่อื งมอื กล

4. จงตอบค�าถามตอ่ ไปนี ้ (80 คะแนน)
1. จงบอกชื่อและหน้าที่ส่วนประกอบของเคร่ืองเล่ือยกลแบบชัก ตามหมายเลขท่ีกำาหนดให้
ดงั ตอ่ ไปน ้ี (12 คะแนน ขอ้ ละ 1.5 คะแนน)
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
16
2

3 7
45 8

1.1 หมายเลข 1 ชื่อ โครงเลื่อย หนา้ ท ี่ จับยึดใบเล่อื ย
1.2 หมายเลข 2 ชอ่ื มอื หมนุ ปรบั ใบเลอื่ ย
1.3 หมายเลข 3 ชอ่ื ปากกาจบั งาน หน้าที ่ หมุนเพ่ือปรับใบเลื่อยให้ตงึ หรอื คลาย
1.4 หมายเลข 4 ช่อื มอื หมุนปากกาจับงาน
1.5 หมายเลข 5 ชือ่ ฐานเครอ่ื ง หนา้ ท่ี จับยดึ ชิน้ งานทจ่ี ะทาำ การตัด
1.6 หมายเลข 6 ช่ือ สวิตชเ์ ปิด-ปิด
1.7 หมายเลข 7 ชื่อ มอเตอร์ หนา้ ที่ หมนุ เพอ่ื ให้ปากกาจับงานเลอื่ นเขา้ จับยดึ ชน้ิ งาน
1.8 หมายเลข 8 ชอื่ ล้อเลอ่ื น
หน้าท ่ี รองรบั ส่วนตา่ งๆ ของเคร่อื งเลื่อยกลแบบชัก

หน้าท ่ี เปิด-ปดิ การทาำ งานของเครอ่ื งเลือ่ ยกลแบบช ัก

หน้าที่ เปน็ ตน้ กาำ ลังของเครื่องเลื่อยกลแบบชัก

หน้าที่ เคล่ือนย้ายเคร่อื งเล่ือยกลแบบชกั

2. จงบอกชอื่ และหน้าท่ีส่วนประกอบของเครอื่ งเลอื่ ยกลสายพานนอน ตามหมายเลขท่กี าำ หนดให ้
ดังตอ่ ไปน้ี (10.5 คะแนน ขอ้ ละ 1.5 คะแนน)

15

2
36

7

4

สุดยอดคู่มือครู 68

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่ืองเล่อื ยกล 67

2.1 หมายเลข 1 ชื่อ มือหมนุ ปรับใบเลอ่ื ย
หน้าท ่ี หมนุ เพอ่ื ปรับใบเลอ่ื ยสายพานนอนให้ตงึ หรอื คลาย
2.2 หมายเลข 2 ชอ่ื ปากกาจับงาน
หนา้ ท ี่ จบั ยึดช้นิ งานที่จะทาำ การตดั
2.3 หมายเลข 3 ชอ่ื มอื หมุนปากกาจับงาน
หนา้ ท่ี หมนุ เพอื่ ให้ปากกาจับงานเลื่อนเข้าจบั ยัดชนิ้ งาน
2.4 หมายเลข 4 ชื่อ ฐานเครือ่ ง
หนา้ ท่ ี รองรับส่วนตา่ งๆ ของเครื่องเลอื่ ยกลสายพานนอน
2.5 หมายเลข 5 ช่อื สวติ ชเ์ ปดิ -ปดิ
หนา้ ที่ เปดิ -ปิดการทาำ งานของเคร่อื งเลอื่ ยกลสายพานนอน
2.6 หมายเลข 6 ชือ่ มอเตอร์
หน้าท ่ี เปน็ ตน้ กาำ ลังของเครอ่ื งเล่ือยกลสายพานนอน
2.7 หมายเลข 7 ชื่อ อปุ กรณต์ งั้ ความยาวการตดั
หน้าท ่ี ใชต้ ั้งความยาวชนิ้ งานท่ีตอ้ งการตดั ให้มีความยาวเท่าๆ กัน จำานวนหลายช้นิ
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
3. จงบอกช่ือและหน้าท่ีส่วนประกอบของเครื่องเล่ือยกลสายพานตั้ง ตามหมายเลขท่ีกำาหนดให้
ดังตอ่ ไปน้ ี (13.5 คะแนน ข้อละ 1.5 คะแนน)

1 5

2 6
7
3 8
4

3.1 หมายเลข 1 ชือ่ สวิตชเ์ ปิด-ปดิ 9
3.2 หมายเลข 2 ชือ่ แขนปรบั ความเรว็ รอบ
หนา้ ท่ี เปิด-ปิดการทาำ งานของเครื่องเล่ือยกลสายพ านตัง้
หนา้ ที ่ ปรบั ความเร็วรอบของใบเล่ือย

69 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

68 ทฤษฎีเครอ่ื งมอื กล

3.3 หมายเลข 3 ชอ่ื ชดุ ตอ่ ใบเลอื่ ย หน้าท่ ี ใช้ต่อใบเลอ่ื ยใหม่หรือเล่อื ยชิน้ งานทีเ่ ป็นรูใน
3.4 หมายเลข 4 ชอ่ื เสาเครอื่ ง
3.5 หมายเลข 5 ชอ่ื หวั เครอ่ื ง
3.6 หมายเลข 6 ชื่อ โคมไฟ
3.7 หมายเลข 7 ชื่อ ชุดประคองใบเล่อื ย
3.8 หมายเลข 8 ชอ่ื โต๊ะงาน
3.9 หมายเลข 9 ชอ่ื ฐานเคร่ือง
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด หนา้ ท่ี รองรับหวั เคร่ืองและล้อตามของเครื่องเลอ่ื ย

หน้าท ่ี จบั ยดึ ล้อตามซ่งึ เปน็ ตัวประคองใบเลือ่ ยและ โคมไฟ

หน้าท ่ี ใหแ้ สงสวา่ งขณะปฏบิ ตั งิ าน

หน้าท ่ี ประคองใบเล่ือยให้ตรงกบั แนวการเล่ือย

หนา้ ท ่ี รองรับชิน้ งาน

หน้าที่ รองรบั นาำ้ หนกั ท้งั หมดของเครอื่ งเลือ่ ยกลสายพานตงั้

4. จงบอกช่ือและหน้าที่ส่วนประกอบของเครื่องเลื่อยวงเดือน ตามหมายเลขท่ีกำาหนดให้
ดงั ต่อไปน้ี (12 คะแนน ขอ้ ละ 1.5 คะแนน)

15

2 6
3 7

4

8

4.1 หมายเลข 1 ช่ือ ฝาครอบใบเลอ่ื ย หน้าท ่ี ป้องกันอนั ตรายขณะใบเลื่อยหมนุ ตอ่ ชิ้นงาน
4.2 หมายเลข 2 ชอ่ื มอเตอร์
4.3 หมายเลข 3 ชื่อ ปากกาจบั งาน หน้าท ่ี เปน็ ตน้ กาำ ลงั ของเครอื่ งเล่อื ยวงเดอื น
4.4 หมายเลข 4 ชื่อ อุปกรณต์ งั้ ความยาวการตัด
4.5 หมายเลข 5 ชือ่ แขนโยกป้อนตดั หน้าท ่ี จับยึดชนิ้ งานที่จะทำาการตดั
4.6 หมายเลข 6 ชอ่ื มือหมุนปากกาจบั งาน
4.7 หมายเลข 7 ชอ่ื แขนโยกปรบั มุมเอยี ง หน้าท่ี ใช้ตงั้ ความยาวชิน้ งานทต่ี อ้ งการตดั
4.8 หมายเลข 8 ชื่อ ฐานเครอ่ื ง
หนา้ ท่ี ใช้โยกกดใหใ้ บเล่ือยตัดชนิ้ งาน

หน้าที่ หมุนเพอ่ื ใหป้ ากกาจับงานเลอื่ นเขา้ จบั ยึดชิน้ ง าน

หนา้ ที่ ใช้โยกปรบั มุมเอียงของใบเลื่อย

หนา้ ที่ รองรับส่วนตา่ งๆ ของเครอื่ งเล่ือยวงเดอื น

สุดยอดคู่มือครู 70

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด เคร่ืองเลื่อยกล 69

5. จงอธิบายขนั้ ตอนการใชง้ านเครอ่ื งเลอื่ ยกลแบบชัก มาพอเขา้ ใจ (5 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1.เตรียมเคร่ืองมือและอุปกรณ์ประจำาเคร่ืองให้พร้อม 2. ตรวจสอบความพร้อมของเครื่องเล่ือย
ก่อนปฏิบตั ิงาน 3. ยกโครงเล่ือยค้างไว้แลว้ จับยึดชิน้ งานด้วยปากกาจับงาน 4. ปรับโครงเลื่อยลงมา โดยให้ใบเลอื่ ยหา่ งจาก
ชนิ้ งานประมาณ 25 มลิ ลเิ มตร 5. ปรบั ตง้ั ความยาวชนิ้ งานทจี่ ะตดั โดยใชบ้ รรทดั เหลก็ วดั ความยาว แลว้ จบั ยดึ ชนิ้ งานดว้ ยปากกา
จบั งานใหแ้ น่น 6. เปดิ สวติ ช์ให้เครอ่ื งเล่ือยทาำ งานแล้วปรับระบบป้อนตัดให้โครงเลอื่ ยเลื่อนลงช้าๆ 7. รอจนกระทั่งเล่ือยตัด
ชน้ิ งานขาดออกจากกนั แลว้ ยกโครงเลอื่ ยขน้ึ ดา้ นบน 8. ปดิ สวติ ช ์ 9. ทาำ ความสะอาดเครอ่ื งเลอ่ื ย หรอื อนื่ ๆ ขน้ึ อยกู่ บั ดลุ ยพนิ จิ
ของผ้สู อน)

6. จงอธิบายขั้นตอนการใช้งานเครื่องเลือ่ ยกลสายพานนอน มาพอเขา้ ใจ (5 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเคร่ืองมือและอุปกรณ์ประจำาเคร่ืองให้พร้อม 2. ตรวจสอบความพร้อมของเคร่ืองเลื่อย
ก่อนปฏิบัติงาน 3. ยกโครงเลื่อยค้างไว้แล้วจับยึดช้ินงานด้วยปากกาจับงาน 4. ปรับโครงเล่ือยลงมา โดยให้ใบเล่ือยห่างจาก
ชิน้ งานประมาณ 25 มลิ ลิเมตร 5. ปรบั ตงั้ ความยาวชิ้นงานที่จะตดั โดยใชบ้ รรทัดเหล็กวดั ความยาว แล้วจบั ยดึ ชิ้นงานใหแ้ นน่
6. เปิดสวิตช์ให้เครื่องเล่ือยทาำ งาน 7. เปิดน้ำาหล่อเย็นเพ่ือระบายความร้อนให้ใบเลื่อยและชิ้นงาน 8. รอจนกระท่ังเล่ือยตัด
ช้นิ งานออกจากกัน แลว้ โครงเลอื่ ยจะยกขนึ้ ดา้ นบนอตั โนมัติ 9. ปดิ สวติ ช์ หรืออ่นื ๆ ขึ้นอย่กู บั ดลุ ยพนิ ิจของผูส้ อน)


7. จงอธิบายขน้ั ตอนการใช้งานเคร่ืองเลอ่ื ยกลสายพานต้ัง มาพอเข้าใจ (5 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเคร่ืองมือและอุปกรณ์ประจำาเครื่องให้พร้อม 2. ตรวจสอบความพร้อมของเครื่องเลื่อย
ก่อนปฏิบัติงาน 3. เลือกขนาดใบเล่ือยให้เหมาะสมกับช้ินงานท่ีต้องการตัด 4. ตรวจสอบความตึงของใบเลื่อย และปรับ
ความเร็วรอบของใบเล่ือย 5. ร่างแบบช้ินงานตามแบบงานที่ต้องการตัด 6. เปิดสวิตช์ให้เครื่องเล่ือยทำางาน 7. วางช้ินงาน
บนโตะ๊ งานแล้วปอ้ นชน้ิ งานเขา้ หาใบเลอื่ ยตามแนวเส้นร่างแบบจนเสรจ็ 8. ปิดสวติ ช ์ 9. ทำาความสะอาดเครื่องเลอ่ื ย หรืออื่นๆ
ขึ้นอยกู่ ับดลุ ยพนิ จิ ของผู้สอน)


8. จงอธบิ ายข้ันตอนการใช้งานเครอื่ งเลือ่ ยวงเดอื น มาพอเข้าใจ (5 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเคร่ืองเลื่อยและอุปกรณ์ประจำาเครื่องให้พร้อม 2. ตรวจสอบความพร้อมของเครื่องเล่ือย
ก่อนปฏิบัติงาน 3. จับยึดชิ้นงานด้วยปากกาจับงานให้ถูกต้องตามรูปทรงของช้ินงาน 4. ปรับต้ังความยาวชิ้นงานที่จะตัด
โดยใช้อุปกรณ์ตั้งความยาว แล้วจับยึดช้ินงานด้วยปากกาจับงานให้แน่น 5. เปิดสวิตช์ให้เคร่ืองเล่ือยทำางาน และเปิด
น้ำาหล่อเย็นเพื่อระบายความร้อนให้ชิ้นงานและใบเลื่อย 6. กดแขนโยกป้อนตัดให้ใบเลื่อยตัดช้ินงานจนขาดออกจากกัน
7. ปิดสวติ ช์ 8. ทำาความสะอาด หรอื อืน่ ๆ ขึ้นอยกู่ บั ดุลยพนิ ิจของผสู้ อน)


71 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด70 ทฤษฎีเคร่ืองมือกล

9. จงบอกวิธกี ารบำารงุ รกั ษาเคร่อื งเลอ่ื ยกลแบบชัก มา 5 ขอ้ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟ้า จุดต่อสายไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพท่ีสมบูรณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร์
โดยการฟังเสยี งของมอเตอรข์ ณะหมุนวา่ มเี สยี งดงั ผดิ ปกติหรือไม่ 3. หยอดนำ้ามันหล่อลน่ื ตามจดุ ตา่ งๆ ทีม่ ีการเคลอ่ื นที่ของ
ชนิ้ ส่วนทุกครง้ั ก่อนการใชง้ าน 4. เปลย่ี นถ่ายนำา้ หลอ่ เย็นทุกสัปดาห์ 5. ตรวจสอบระดับนำ้ามนั ในกระบอกลูกสูบไฮดรอกลิก
ทกุ สัปดาห ์ หรืออ่นื ๆ ขึ้นอย่กู ับดุลยพนิ ิจของผ้สู อน)



10. จงบอกวิธกี ารบำารงุ รกั ษาเครื่องเลอื่ ยกลสายพานนอน มา 5 ข้อ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟ้า จุดต่อสายไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร์
โดยการฟังเสียงจากมอเตอร์ขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 3. ตรวจสอบระดับน้ำามันในกระบอกสูบไฮดรอกลิก
ทุกสัปดาห์ 4. เปลี่ยนถ่ายนำ้าหล่อเย็นทุกสัปดาห์ 5. อัดจาระบีเพ่ือหล่อล่ืนตามจุดต่างๆ ท่ีมีการหมุนของช้ินส่วน หรืออื่นๆ
ขน้ึ อยู่กับดลุ ยพนิ จิ ของผู้สอน)



11. จงบอกวิธีการบำารงุ รกั ษาเครือ่ งเลอื่ ยกลสายพานต้ัง มา 2 ข้อ (2 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟ้า จุดต่อสายไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร์
โดยการฟังเสียงของมอเตอรข์ ณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ หรืออ่ืนๆ ขนึ้ อยูก่ บั ดุลยพินจิ ของผู้สอน)





12. จงบอกวธิ กี ารบำารุงรกั ษาเครอ่ื งเลอื่ ยวงเดือน มา 3 ขอ้ (2 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1.ตรวจสอบระบบไฟฟ้า จุดต่อสายไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพท่ีสมบูรณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร์
โดยการฟงั เสียงของมอเตอร์ขณะหมุนวา่ มีเสยี งดังผดิ ปกติหรอื ไม่ 3. เปล่ียนถา่ ยนาำ้ หลอ่ เย็นทกุ สัปดาห ์ หรืออ่ืนๆ ขึน้ อยูก่ บั
ดุลยพินจิ ของผสู้ อน)




สุดยอดคู่มือครู 72

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครอื่ งเลือ่ ยกล 71

สรุปผลการทาำ กจิ กรรม

ค�าชแี้ จง ใหผ้ ู้เรยี นประเมนิ ผลการทา� กิจกรรม โดยเขียนเครอื่ งหมาย ✓ลงในช่อง ตามความเปน็ จริงสงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

ความรู ้ (K) ทกั ษะ (P) คณุ ลักษณะ (A) เกณฑก์ ารประเมนิ

ความร ู้ ความเขา้ ใจ การปฏบิ ตั งิ านท่ีได้รับ การมีมนุษยสมั พนั ธใ์ น ทา� เครอ่ื งหมาย ✓
การนำาไปใช้ การวเิ คราะห์ มอบหมายเสรจ็ ตามเวลา การปฏิบตั กิ ิจกรรม ในแต่ละตอน 3 ข้อ
การสังเคราะห ์ ทกี่ าำ หนด ความมวี ินัย ตรงต่อเวลา คอื ผ่านการประเมนิ
การประเมินค่า การปฏบิ ัตงิ านด้วยความ ความซือ่ สตั ยส์ จุ ริต
การศึกษาค้นคว้า ละเอียด รอบคอบ ปลอดภยั ในการทำางาน 1. ความร ู้ (K)
เรียบร้อย สวยงาม ประพฤตติ นดว้ ยความ ผา่ น ไม่ผา่ น
การแสวงหาแหลง่ ขอ้ มลู ความสมบูรณ์ของงาน ถกู ต้องตามศลี ธรรม 2. ทักษะ (P)
และการรวบรวมข้อมลู การปฏบิ ัติงานทที่ าำ ใหเ้ กิด อันดีงาม ผา่ น ไมผ่ ่าน

การแสดงความคิดเห็น เจตคติที่ดีในการปฏิบตั ิ 3. คุณลกั ษณะ (A)
อยา่ งมเี หตุผล หรอื แสดง สมรรถนะแกผ่ ู้เรยี น
ข้นั ตอนและกระบวนการ ทกั ษะการวางแผน การคดิ กจิ กรรม ผ่าน ไม่ผ่าน

ทาำ กจิ กรรม สร้างสรรค์ การออกแบบ ความพอเพียงและความ
การหาประสบการณ์ การผลติ พอประมาณ
ความรูใ้ หม่ การตดั สนิ ใจในการแกป้ ัญหา

หมายเหตุ เกณฑ์การประเมินผลการทำากิจกรรมมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินว่าผู้เรียนเกิดสมรรถนะจากการเรียนรู้
ตามบริบทต่างๆ หรือไม่ โดยแบ่งเป็นเป็น 3 ด้าน คือ ความรู้หรือพุทธิพิสัย = Knowledge (K) ทักษะ
หรอื ทกั ษะพสิ ัย = Practice (P) คณุ ลักษณะหรือจติ พสิ ยั = Attitude (A)

73 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต
ผู้สอนให้ผู้เรียนทำ�แบบทดสอบ จากนั้นให้
ผู้เรียนแลกกันตรวจคำ�ตอบ โดยผู้สอน 72 ทฤษฎีเครือ่ งมือกล
เป็นผู้เฉลย
แบบทดสอบ

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดคำ� สั่ง จงท�ำเคร่อื งหมำยกำกบำท (✗) ทับขอ้ ทถ่ี กู ตอ้ งท่สี ดุ เพยี งค�ำตอบเดียว (20 คะแนน)
1. จำกภำพ คือ เครือ่ งเลื่อยกลชนิดใด

✗ก. เครือ่ งเลอ่ื ยกลแบบชกั
ข. เครอ่ื งเลอ่ื ยกลสำยพำนนอน
ค. เครอ่ื งเลอื่ ยกลสำยพำนตง้ั
ง. เครื่องเลื่อยวงเดือน

2. จำกภำพ คอื เครอื่ งเล่ือยกลชนดิ ใด

ก. เคร่ืองเลอ่ื ยกลแบบชกั
ข. เครอ่ื งเลื่อยกลสำยพำนนอน
✗ค. เครื่องเลื่อยกลสำยพำนตั้ง
ง. เครอ่ื งเลื่อยวงเดอื น

3. จำกภำพ คอื เครื่องเลอ่ื ยกลชนิดใด

ก. เครอ่ื งเลอ่ื ยกลแบบชัก
ข. เครื่องเลอ่ื ยกลสำยพำนนอน
ค. เครอ่ื งเลอ่ื ยกลสำยพำนต้งั
✗ง. เครื่องเลอ่ื ยวงเดือน

4. เคร่ืองเลือ่ ยกลชนดิ ใดใช้วธิ ีเล่ือยโดยกำรป้อนช้นิ งำนเข้ำหำใบเลื่อย

ก. เคร่อื งเลอ่ื ยกลแบบชัก ข. เคร่ืองเลือ่ ยกลสำยพำนนอน

✗ค. เครอื่ งเลอ่ื ยกลสำยพำนตง้ั ง. เครอื่ งเลื่อยวงเดอื น

สุดยอดคู่มือครู 74

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

จากภาพ จงตอบค�าถามในข้อที่ 5-8 เครื่องเล่ือยกล 73

1 3
2 4
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
5. ข้อใดคอื ช่ือของส่วนประกอบหมายเลข 1
✗ก. แขนปรบั ความเรว็ รอบ ข. สวิตช์เปิด-ปิด
ค. เสาเคร่ือง ง. ชดุ ต่อใบเล่ือย

6. ขอ้ ใดคอื ช่ือของส่วนประกอบหมายเลข 2
ก. แขนปรบั ความเร็วรอบ ข. สวติ ชเ์ ปดิ -ปดิ
ค. เสาเครือ่ ง ✗ง. ชุดต่อใบเล่อื ย

7. ขอ้ ใดคือหนา้ ที่ของส่วนประกอบหมายเลข 3
✗ก. ใหแ้ สงสว่างขณะปฏิบตั ิงาน ข. ประคองใบเลอื่ ยให้ตรง
ค. จบั ยดึ ใบเล่อื ย ง. รองรับชิ้นงาน

8. ข้อใดคอื หนา้ ทขี่ องสว่ นประกอบหมายเลข 4
ก. ให้แสงสวา่ งขณะปฏบิ ัติงาน ข. ประคองใบเลื่อยใหต้ รง
ค. จับยึดใบเลือ่ ย ✗ง. รองรบั ชิน้ งาน

9. สว่ นประกอบใดทาำ หนา้ ท่ีเป็นตน้ กาำ ลงั ของเคร่ืองเลื่อยกลแบบชกั
ก. โครงเลื่อย ข. สวิตชค์ วบคมุ
✗ค. มอเตอร ์ ง. ปากกาจับงาน

10. สว่ นประกอบใดของเคร่อื งเลือ่ ยกลแบบชักทใ่ี ชส้ าำ หรบั จับยดึ ใบเล่อื ย
✗ก. โครงเลอ่ื ย ข. สวติ ช์ควบคมุ
ค. มอเตอร์ ง. ปากกาจับงาน
11. สว่ นประกอบใดของเครอ่ื งเล่ือยกลแบบชักทีส่ ามารถปรับมมุ เอยี งได้
ก. โครงเลอ่ื ย ข. สวติ ช์ควบคมุ
ค. มอเตอร์ ✗ง. ปากกาจับงาน

75 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

74 ทฤษฎเี ครอื่ งมอื กล

12. ขอ้ ใดไม่ใช่ส่วนประกอบของเครอื่ งเลือ่ ยกลสายพานนอน
✗ก. เสาเครื่อง ข. สวิตชค์ วบคุม
ค. ฐานเคร่ือง ง. ปากกาจบั งาน
13. ขอ้ ใดไมใ่ ชส่ ว่ นประกอบของเครือ่ งเลอื่ ยกลสายพานตงั้
ก. เสาเครือ่ ง ข. สวิตช์ควบคุม
ค. ฐานเครอ่ื ง ✗ง. ปากกาจับงาน
14. ขอ้ ใดไมใ่ ชส่ ่วนประกอบของเคร่อื งเลื่อยวงเดือน
✗ก. เสาเครอ่ื ง ข. สวิตช์ควบคุม
ค. ฐานเครื่อง ง. ปากกาจบั งาน
15. สว่ นประกอบใดของเครอ่ื งเลอื่ ยกลสายพานตง้ั ทาำ หนา้ ทร่ี องรบั หวั เครอ่ื งและลอ้ ตามภายในหวั เครอื่ ง
✗ก. เสาเครื่อง ข. ชดุ ประคองใบเลอ่ื ย
ค. ฐานเคร่ือง ง. โต๊ะงาน
16. ส่วนประกอบใดของเครื่องเล่ือยวงเดอื นที่ใช้โยกกดใหใ้ บเล่ือยตัดชน้ิ งาน
ก. แขนโยกปรับมมุ เอยี ง ✗ข. แขนโยกปอ้ นตัด
ค. มือหมุนปากกาจบั งาน ง. ฐานเครอ่ื ง
17. อปุ กรณ์ชนดิ ใดชว่ ยในการตัดชนิ้ งานจาำ นวนมากและมีความยาวเทา่ กนั
✗ก. อุปกรณต์ ั้งระยะ ข. ฐานรองรับช้นิ งาน
ค. วัสดเุ สรมิ ง. ปากกาจับงาน
18. ข้อใดคอื หน้าทีข่ องขาต้ังรองรับช้ินงาน
ก. รองรับชน้ิ งานท่มี ีความยาวนอ้ ย ✗ข. รองรบั ช้ินงานทมี่ คี วามยาวมาก
ค. ต้งั ความยาวในการตัดชิน้ งาน ง. รองรบั สว่ นตา่ งๆ ของเคร่ืองเลื่อยกล
19. ขอ้ ใดจบั ยดึ ชนิ้ งานไม่ถูกต้อง
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ก. ข. ค. ✗ง.
20. ข้อใดจับยดึ ชิน้ งานไม่ถกู ต้อง

ก. ✗ข. ค. ง.

สุดยอดคู่มือครู 76

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครือ่ งเลื่อยกล 75

แบบประเมนิ ตนเอง

คา� ช้ีแจง ตอนท่ ี 1 ให้ผเู้ รยี นประเมนิ ผลการเรียนร ู้ โดยเขยี นเครื่องหมาย ✓ลงในชอ่ งระดับคะแนน สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
และเติมข้อมูลตามความเปน็ จรงิ

ระดบั คะแนนตอนท ่ี 1 5 : มากทส่ี ุด 4 : มาก 3 : ปานกลาง 2 : น้อย 1 : ควรปรับปรงุ
ตอนที ่ 2 ใหผ้ ูเ้ รียนนา� คะแนนจากแบบทดสอบมาเติมลงในช่องวา่ ง และเขียนเครอื่ งหมาย ✓

ลงในช่องสรุปผล

ตอนที ่ 1 (ผลการเรยี นรู้) 5 4 3 2 1 ตอนที่ 2 (แบบทดสอบ)
รายการ แบบทดสอบ

1. ผูเ้ รยี นมคี วามร ู้ ความเข้าใจในเน้อื หา คะแนน
(ข้อละ 1 คะแนน)
2. ผเู้ รียนไดท้ ำากิจกรรมทส่ี อดคล้องกับเน้ือหาและจดุ ประสงค์ สรุปผล
การเรยี นรู้
3. ผู้เรยี นไดเ้ รยี นและทำากิจกรรมที่สง่ เสริมกระบวนการคดิ 18-20 (ดีมาก)
เกดิ การคน้ พบความรู้ 15-16 (ด)ี
10-12 (พอใช)้
4. ผเู้ รยี นสามารถประยกุ ต์ความร้เู พ่อืี ใชป้ ระโยชนใ์ นชวี ติ ประจาำ วนั ได้ ต่าำ กว่า 10
(ควรปรับปรงุ )
5. ผ้เู รยี นได้เรียนรอู้ ะไรจากการเรียน
6. ผูเ้ รียนตอ้ งการทำาสิง่ ใดเพือ่ พัฒนาตนเอง
7. ความสามารถที่ถอื ว่าผา่ นเกณฑ์ประเมนิ ของผู้เรยี น คอื


7777 สุดยอดคู่มือครู

ตารางสรุปคะแนนการประเมนิ จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
และสมรรถนะประจ�ำหน่วย

หน่วยการเรียนรทู้ ่ี 2 เครอื่ งเลือ่ ยกล

คะแนนตาม จปส.
รายหนว่ ยการเรยี นรู้
1. ระ ุบชนิดของเค ่ืรองเ ืล่อยกลได้สงวน ิลข ิสทธิ์ สำ� ันกพิมพ์ บ ิรษัท ัพฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำ�กัด
2. บอก ื่ชอและห ้นา ่ทีส่วนประกอบของเค ่ืรองเ ื่ลอยกลแบบ ัชกช้นิ งาน/การแสดงออก รวม
เคร่ืองเ ืล่อยกลสายพานนอน เค ืร่องเ ื่ลอยกลสายพาน ั้ตง และที่ก�ำหนดในหนว่ ยการเรียนร้หู รอื หนว่ ยย่อย
เค ืร่องเลื่อยวงเ ืดอนไ ้ด
3. อ ิธบายห ัลกการ ำท�งานของเค ่ืรองเ ่ืลอยกลไ ้ด
4. บอกวิธีการจับ ิ้ชนงานเ ืล่อยรูปทรง ่ตางๆ ได้
5. อธิบาย ั้ขนตอนการใช้งานเค ่ืรองเลื่อยกลแบบ ัชก เครื่องเ ื่ลอยกล
สายพานนอน เค ืร่องเลื่อยกลสายพาน ้ตัง และเคร่ืองเลื่อยวงเ ืดอนไ ้ด
6. บำ� ุรงรักษาเค ่ืรองเ ืล่อยกลแบบ ัชก เค ืร่องเ ื่ลอยกลสายพานนอน
เค ื่รองเ ่ลือยกลสายพานต้ัง และเค ่ืรองเ ื่ลอยวงเ ืดอนได้
ภาระงาน/ชิ้นงานระหว่างเรียน 3 14
1. ผงั กราฟิกแสดงการเก็บรวบรวมขอ้ มูลเก่ียวกบั เคร่ืองเลอ่ื ยกล 2 2 2 2 3 2 12
4 21
2. ผังกราฟิกสรปุ ความร้คู วามเข้าใจเกี่ยวกบั เครื่องเลอ่ื ยกล 2 2 22 2
4 23
3. การนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจเกย่ี วกบั เคร่อื งเลอ่ื ยกล 3 3 4 4 3 2 10
4 20
การประเมนิ รวบยอด 3 4 44 4 19 100
1. ผลการปฏิบตั กิ ิจกรรมสง่ เสริมการเรยี นรู้ 1.5 1.5 1.5 1.5 2
2. ผลการประเมินตนเอง 3 3 33 4
3. คะแนนผลการทดสอบ 14.5 15.5 16.5 16.5 18

รวม

สุดยอดคู่มือครู 78

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้

A3. ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Apply4.inขgั้นสth่ือeสาCรoแmลmะนu�ำnเiสcaนtอion Skill 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

pplying and Constructing the Knowledge

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ทักษะชีวิต

ค่านิยมหลัก 12 ประการ กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

หน่วยการเรยี นรู้ที่ 3 เคร่ืองเจาะ
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
3หนว่ ยการเรียนรทู้ ่ี เครื่องเจาะ สาระการเรียนรู้
1. ชนิดของเคร่ืองเจาะ (หนงั สือเรียน หนา้ 78-79)
สาระสาำ คญั 2. สว่ นประกอบและหนา้ ทขี่ องเครอ่ื งเจาะ (หนงั สอื เรยี น
เครอ่ื งเจาะ (Drilling Machine) เปน็ เครอื่ งมอื กลที่ใช้ในการเจาะรบู นชนิ้ งาน ซง่ึ หลกั การทาำ งาน
ของเครอื่ งเจาะจะใชด้ อกสวา่ นหมนุ ตดั ลงไปในวสั ดชุ นิ้ งานเพอื่ ทาำ ใหเ้ กดิ รขู นึ้ ดงั นนั้ กอ่ นใชเ้ ครอื่ งเจาะ หนา้ 79-83)
จงึ ต้องศึกษาเกยี่ วกบั ชนิด สว่ นประกอบ หลักการทาำ งาน และการบำารงุ รักษาเครอ่ื งเจาะให้มีความร ู้ 3. หลักการทำ�งานของเครื่องเจาะ (หนังสือเรียน
ความเขา้ ใจ เพ่อื ใหส้ ามารถใชง้ านได้อยา่ งถกู ต้องและปลอดภัย
หน้า 83-88)
สาระการเรยี นรู้ 4. การบำ�รุงรกั ษาเครื่องเจาะ (หนังสือเรยี น หน้า 88-91)
1. ชนิดของเครอ่ื งเจาะ
2. สว่ นประกอบและหน้าทขี่ องเครอ่ื งเจาะ สมรรถนะประจำ�หน่วย
3. หลักการทำางานของเครื่องเจาะ 1. แสดงความรู้เก่ยี วกับเคร่อื งเจาะ
4. การบำารงุ รักษาเครอ่ื งเจาะ 2. ประยกุ ตใ์ ชค้ วามรเู้ กยี่ วกบั เครอื่ งเจาะในชวี ติ ประจ�ำ วนั
และการประกอบอาชีพได้

จุดประสงค์การเรยี นรู้
1. ระบุชนิดของเครือ่ งเจาะได้
2. บอกชอ่ื และหนา้ ทสี่ ว่ นประกอบของเครอ่ื งเจาะตง้ั โตะ๊

เครอื่ งเจาะตง้ั พนื้ เครอื่ งเจาะรศั มี และสวา่ นมอื ไฟฟา้
ได้
3. อธิบายหลักการทำ�งานของเคร่ืองเจาะได้
4. บอกลักษณะการจบั ยดึ ชิ้นงานบนเคร่อื งเจาะได้
5. คำ�นวณความเร็วรอบ ความเร็วตัด และอัตราป้อน
ในงานเจาะได้
6. อธบิ ายขน้ั ตอนการใชง้ านเครอ่ื งเจาะตงั้ โตะ๊ เครอ่ื งเจาะ
ตัง้ พื้น เครื่องเจาะรัศมี และสวา่ นมอื ไฟฟ้าได้
7. บำ�รุงรักษาเคร่ืองเจาะตั้งโต๊ะ เคร่ืองเจาะต้ังพื้น
เคร่ืองเจาะรศั มี และสวา่ นมอื ไฟฟ้าได้

การประเมนิ ผล 3. การนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ
เคร่ืองเจาะ
ภาระงาน/ชนิ้ งาน/การแสดงออกของผเู้ รยี น
ภาระงาน/ชิน้ งานระหวา่ งเรียน ภาระงาน/ชน้ิ งานรวบยอดในหนว่ ยการเรยี นรู้
1. ผงั กราฟกิ แสดงการเกบ็ รวบรวมขอ้ มูลเกยี่ วกบั เครอื่ งเจาะ 1. ผลการปฏิบตั กิ จิ กรรมส่งเสรมิ การเรียนรู้
2. ผังกราฟิกสรปุ ความรู้ความเข้าใจเกีย่ วกบั เครือ่ งเจาะ 2. ผลการประเมินตนเอง
3. คะแนนผลการทดสอบ

79 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

ep 1
St

Gatherinสงวนลิข ิสทธิ์ สำ� ันกพิมพ์ บริษัท ัพฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำ�กัด gขั้นรวบรวมขอ้ มูลสมรรถนะประจาำ หนว่ ย
1. แสดงความรู้เกยี่ วกบั เครื่องเจาะ
1. แบง่ กลมุ่ ผเู้ รยี นรว่ มกนั ศกึ ษาเอกสาร 2. ประยุกต์ใชค้ วามรูเ้ กย่ี วกบั เคร่อื งเจาะในชีวติ ประจาำ วันและการประกอบอาชพี ได้
หนงั สอื เรยี นเรอื่ งเครือ่ งเจาะ
2. ต้ังคำ�ถามให้ผู้เรียนเสนอข้อมูล จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
จากประสบการณ์ของตนเก่ียวกับ 1. ระบชุ นิดของเครือ่ งเจาะได้
เครอื่ งเจาะ ดังตวั อยา่ ง 2. บอกชื่อและหน้าท่ีส่วนประกอบของเครื่องเจาะต้ังโต๊ะ เคร่ืองเจาะตั้งพ้ืน เครื่องเจาะรัศมี
2.1 ชนดิ ของเครือ่ งเจาะ และสว่านมือไฟฟ้าได้
• เครอื่ งเจาะแบง่ ออกเปน็ กช่ี นดิ 3. อธบิ ายหลักการทำางานของเครื่องเจาะได้
อะไรบ้าง 4. บอกลกั ษณะการจบั ยึดชิน้ งานบนเครื่องเจาะได้
2.2 ส่วนประกอบและหน้าที่ของ 5. คำานวณความเร็วรอบ ความเร็วตดั และอตั ราป้อนในงานเจาะได้
เคร่ืองเจาะ 6. อธิบายขั้นตอนการใช้งานเครื่องเจาะตั้งโต๊ะ เครื่องเจาะต้ังพื้น เคร่ืองเจาะรัศมี และ
• สว่ นประกอบของเครอ่ื งเจาะ สว่านมอื ไฟฟา้ ได้
แต่ละชนดิ มอี ะไรบ้าง 7. บาำ รุงรกั ษาเครือ่ งเจาะตัง้ โตะ๊ เครือ่ งเจาะต้ังพื้น เคร่อื งเจาะรศั ม ี และสวา่ นมอื ไฟฟา้ ได้

ผังสาระการเรียนรู้

• ส่วนประกอบแต่ละชนิด
มีหน้าทีอ่ ะไร
2.3 หลกั การท�ำ งานของเครือ่ งเจาะ ชนดิ ของเคร่ืองเจาะ
• การจับยึดช้ินงานควรทำ� สว่ นประกอบและหนา้ ทขี่ องเคร่ืองเจาะ
อย่างไร เคร่ืองเจาะ หลักการทำางานของเครอ่ื งเจาะ
การบำารุงรักษาเครอ่ื งเจาะ
• การประกอบหวั จบั ดอกสวา่ น
เ ข้ า กั บ แ ก น เ พ ล า ข อ ง
เคร่ืองเจาะมีวิธกี ารอย่างไร
• การถอดหัวจับดอกสว่าน
ออกจากแกนเพลาของ
เครือ่ งเจาะมีวธิ ีการอยา่ งไร
• การหาความเรว็ รอบในงานเจาะ
กคคาววรรรหใใาชชคสส้้ วตูตู ารรมใใเดดร็วตัดใน ง า นเจาะ
• 3. แตล่ ะกลมุ่ บนั ทกึ ผลการศกึ ษาตามหวั ขอ้ ทก่ี �ำ หนดลงผงั กราฟกิ (เลอื กออกแบบ
และใชผ้ ังกราฟกิ ให้เหมาะสมกบั ลกั ษณะของขอ้ มูล) ดงั ตัวอย่าง

• การหาอัตราป้อนในงานเจาะ
ควรใชส้ ูตรใด
2.4 การบำ�รงุ รกั ษาเครอื่ งเจาะ
• การบำ�รุงรักษาเครื่องเจาะ
แตล่ ะชนิดควรท�ำ อย่างไร

สุดยอดคู่มือครู 80

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

78 ทฤษฎีเคร่อื งมอื กล St ep 3

1. ชนิดของเครอื่ งเจาะ conAstru wldedgeขน้ั ปฏิบตั แิ ละสรุปความรู้
หลงั การปฏบิ ัติ
เคร่อื งเจาะทีใ่ ชใ้ นงานอตุ สาหกรรมการผลติ และโรงงานฝึกงานในสถานศึกษาอาชีวศึกษา แบง่ ตาม ctpipnlgyitnhge aknno
ขนาด รูปรา่ งและลกั ษณะการทำางานได้หลายชนดิ ดังน้ี จำ�กัด
1. ผเู้ รยี นน�ำ ขอ้ สรปุ ความรคู้ วามเขา้ ใจทไี่ ดแ้ ลกเปลยี่ นเรยี นรู้
1.1 เครื่องเจาะต้ังโต๊ะ (Bench Drilling ร่วมกันในช้ันเรียนมาวิเคราะห์ และร่วมกันสรุปแนวคิด
Machine) ดังภาพท่ ี 3.1 เกย่ี วกบั เครอื่ งเจาะ
(พว.)
เครื่องเจาะต้ังโต๊ะเป็นเครื่องเจาะที่มี 2. ผู้เรียนทำ�กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ (หนังสือเรียน
ขนาดเล็กใช้ในงานเจาะรูท่ัวๆ ไป เครื่องเจาะชนิดนี้
จะติดตั้งอยู่บนโต๊ะงาน เพื่อให้เครื่องเจาะมีความสูง
ที่เหมาะสมในการปฏิบัติงาน และส่วนใหญ่ใช้ระบบ
ส่งกำาลงั ดว้ ยสายพานในการปรบั เปลยี่ นความเรว็ รอบ

ภาพที ่ 3.1 เครอื่ งเจาะตั้งโตะ๊ หนา้ 92-98)
ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559
บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ
ภาพที ่ 3.2 เครือ่ งเจาะตงั้ พ้นื 1.2 เครือ่ งเจาะตั้งพ้นื (Floor Drilling
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559 Machine) ดังภาพท่ี 3.2

เคร่ืองเจาะตั้งพ้ืนเป็นเครื่องเจาะท่ีมี
ขนาดใหญ่กว่าเครื่องเจาะตั้งโต๊ะ ฐานเครื่องเจาะ
จะติดตั้งบนพื้นโรงงาน เคร่ืองเจาะชนิดน้ีใช้ระบบ
ส่งกำาลังด้วยชุดเฟืองทด ซ่ึงสามารถปรับเปล่ียน
ความเร็วรอบไดห้ ลายขนั้ ตามความต้องการ

1.3 เคร่ืองเจาะรัศมี (Radial Drilling เคร่อื งเจาะ 79
Machine) ดงั ภาพท่ ี 3.3
ภาพที ่ 3.3 เครื่องเจาะรัศมี 1.4 สว่านมือไฟฟ้า (Electric Drill)
เครอื่ งเจาะรศั มเี ปน็ เครอื่ งเจาะขนาดใหญ ่ ทม่ี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559
และมีความละเอียดสูงกว่าเครื่องเจาะต้ังพื้น ดงั ภาพที ่ 3.4
เคร่ืองเจาะชนิดนี้มีชุดหัวเครื่องที่สามารถเล่ือน ใ นงานเ จาะรสูทว่ัว่าๆน มไปือ ไขฟนฟา้าดเปขอ็นงเรคูเรจื่อาะงเไจมาเ่ ะกทนิ ่ีน ิย12ม นใช้ิว้
ไป-มาบนแขนรัศมี (Arm) เพ่ือหาตำาแหน่งรูเจาะ หรือ 12.7 มลิ ลิเมตร ใช้กาำ ลังขบั จากมอเตอร์ไฟฟา้
บนชนิ้ งานได้อยา่ งสะดวก จงึ เหมาะสำาหรับการเจาะ และเคล่ือนย้ายได้สะดวก
ชิ้นงานท่ีมีรูเจาะจำานวนมาก และเจาะรูช้ินงาน
ขนาดใหญท่ เี่ คลื่อนยา้ ยชน้ิ งานไดล้ าำ บาก

ep 2 g ภาพที่ 3.4 สวา่ นมอื ไฟฟา้
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559
rocessin สำ�นักพิมพ์
St ขัน้ คดิ วเิ คราะห์ 2. ส่วนประกอบและหนา้ ทข่ี องเครอ่ื งเจาะ
และสรุปความรู้
2.1 ส่วนประกอบและหน้าท่ขี องเครอื่ งเจาะตงั้ โตะ๊
P
เครอ่ื งเจาะต้งั โตะ๊ มสี ่วนประกอบที่สำาคัญดังภาพท ี่ 3.5 โดยมรี ายละเอยี ด ดงั นี้

ฝาครอบสายพาน

1. ผู้เรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับเครื่องเจาะที่รวบรวมสงวน ิลข ิสท ์ิธ มอเตอรข์ บั แขนหมุนป้อนเจาะ
ได้จากการศึกษาค้นคว้าและระดมความคิดของสมาชิก แกนเพลา
ร่วมดว้ ย สวิตช์เปิด-ปดิ หัวจบั ดอกสวา่ น
เสาเคร่ือง
2. เชื่อมโยงความคล้ายคลึง/แตกต่างของข้อมูลที่นำ�มา มือหมุนโต๊ะงาน
อภิปราย และร่วมกันสรุปความรู้ตามหัวข้ออภิปราย โตะ๊ งาน
จากน้ันบันทึกผลข้อสรุปเป็นความเข้าใจของกลุ่มและ
รายบุคคล ฐานเครื่อง

ภาพท ่ี 3.5 ส่วนประกอบของเครอ่ื งเจาะตั้งโต๊ะ
ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

2.1.1 มอเตอร์ขับ (Motor) ทาำ หนา้ ที่เปน็ ตน้ กาำ ลงั ของเคร่ืองเจาะ โดยสง่ กาำ ลังผา่ นสายพาน
ไปยงั แกนเพลา เพื่อให้แกนเพลาท่ปี ระกอบด้วยหวั จบั ดอกสว่านหมนุ เจาะรูชน้ิ งาน
2.1.2 สวติ ชเ์ ปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหน้าท่ีเปดิ -ปดิ การทำางานของมอเตอรข์ บั
2.1.3 เสาเครื่อง (Column) ทำาจากเหล็กหล่อ มีลักษณะเป็นทรงกระบอกกลวงยึดติดกับ
ฐานเครือ่ งเจาะ ทาำ หนา้ ท่ีรองรบั หวั เครื่องเจาะและโต๊ะงาน
2.1.4 โต๊ะงาน (Table) ส่วนใหญ่ทำาจากเหล็กหล่อ ทำาหน้าที่รองรับช้ินงานท่ีจะนำามาเจาะ
หรือปากกาจับงาน มีร่องสำาหรับร้อยสลักเกลียวเพื่อจับยึดช้ินงาน หรืออุปกรณ์ช่วยจับยึดช้ินงานอ่ืนๆ
นอกจากนีโ้ ตะ๊ งานสามารถเล่อื นขึน้ -ลงตามเฟอื งสะพานทต่ี ิดอยดู่ ้านขา้ งของเสาเคร่ืองเจาะได้
2.1.5 ฝาครอบลอ้ สายพาน (Pulley Guard) ทาำ หนา้ ทค่ี รอบลอ้ สายพาน และสายพานสง่ กำาลงั
เพอื่ ปอ้ งกนั อันตรายขณะที่เครอื่ งเจาะทำางาน

81 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

80 ทฤษฎีเคร่ืองมอื กล Step 5 ขนั้ ประเมนิ เพื่อเพม่ิ คุณค่า
บริการสังคมและจติ สาธารณะ
2.1.6 แขนหมุนป้อนเจาะ (Drill Feed Handle) ใช้หมุนให้แกนเพลาเล่ือนข้ึน-ลง เพื่อ f-Regula
ป้อนดอกสวา่ นเจาะรชู ้นิ งาน
Sel 2.1.7 แกนเพลา (Spindle) ภายในเป็นรูเรียว ใช้จับยึดก้านเรียวของหัวจับดอกสว่านหรือ ting

Acoจับก้านเรียวของดอกสวา่ นท่มี ขี นาดโตกวา่ 1/2 น้วิ หรือ 12.7 มลิ ลิเมตร 12 น้วิ หรือ จำ�กัด
2.1.8 หวั จับดอกสวา่ น (Drill Chuck) ใช้จบั ดอกสว่านก้านตรงทีม่ ีขนาดไม่เกนิ
12.7 มิลลิเมตร 1. ผเู้ รยี นแตล่ ะกลมุ่ และรายบคุ คลตรวจสอบความรคู้ วามเขา้ ใจ
2.1.9 มือหมุนโต๊ะงาน (Table Hand Wheel) ใช้หมุนให้โต๊ะงานเลื่อนข้ึน-ลงตามเฟือง ของตนเองหลังจากรับฟังการนำ�เสนอของสมาชิกกลุ่มอ่ืน
สะพานทต่ี ดิ อยดู่ า้ นขา้ งของเสาเครือ่ ง ปรบั ปรงุ ชน้ิ งานของกลมุ่ ตนใหส้ มบรู ณแ์ ละบนั ทกึ เพม่ิ เตมิ
2.1.10 ฐานเครื่อง (Base) ทำาจากเหล็กหล่อ มีหน้าท่ีรองรับน้ำาหนักทั้งหมดของเครื่องเจาะ
โดยยึดตดิ บนโตะ๊ เพ่อื เพิม่ ความสงู ใหเ้ หมาะสมสาำ หรับการปฏิบตั งิ าน 2. นำ�ผลงานแสดงในป้ายนิเทศหรือเผยแพร่สู่ห้องเรียนอ่ืน
หรือสาธารณะ (พว.)
2.2 ส่วนประกอบและหน้าท่ขี องเครื่องเจาะตง้ั พน้ื
เครื่องเจาะต้ังพ้นื มีส่วนประกอบที่สาำ คัญดังภาพท ่ี 3.6 โดยมีรายละเอียด ดังนี้ 3. ผเู้ รยี นแตล่ ะคนท�ำ แบบทดสอบ (หนงั สอื เรยี น หนา้ 100-103)
แลกเปลี่ยนกันตรวจให้คะแนน จากน้ันประเมินสรุปผล
แขนปรับความเรว็ รอบ มอเตอรข์ บั การทำ�กิจกรรม (หนังสือเรียน หน้า 99) ทำ�แบบประเมิน
แกนตงั้ ความลึกปอ้ นเจาะ ตนเอง (หนังสือเรียน หน้า 104) และกำ�หนดแนวทาง
การพัฒนาตนเอง
เสาเครอ่ื ง แขนหมนุ ปอ้ นเจาะ บริ ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ
มือหมนุ โต๊ะงาน
แกนเพลา
โต๊ะงาน

ฐานเคร่ือง เครอ่ื งเจาะ 81
2.2.5 มอเตอร์ขับ (Motor) ทำาหน้าที่เป็นต้นกำาลังของเคร่ืองเจาะ โดยส่งกำาลังผ่าน
ภาพท่ ี 3.6 ส่วนประกอบของเคร่ืองเจาะตงั้ พื้น ชดุ เฟืองทดไปยงั แกนเพลา เพอ่ื ใหแ้ กนเพลาหมนุ ตามความเรว็ รอบทีป่ รบั ตง้ั ไว้
ท่มี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559 2.2.6 แกนตง้ั ความลกึ ป้อนเจาะ (Drill Feed Depth) ใชต้ ัง้ ความลึกในการเจาะรูบนชน้ิ งาน
2.2.7 แขนหมุนป้อนเจาะ (Drill Feed Handle) ใช้หมนุ ใหแ้ กนเพลาเล่ือนขน้ึ -ลง เพอื่ ปอ้ น
2.2.1 แขนปรับความเร็วรอบ (Spindle Speed Selector) ใช้โยกชุดเฟืองทดภายใน ดอกสวา่ นเจาะรูช้นิ งาน
หวั เครื่องเจาะให้ขบกนั เพือ่ ปรับเปลี่ยนความเร็วรอบของแกนเพลา 2.2.8 แกนเพลา (Spindle) ภายในเป็นรูเรียว ใช้จับยึดก้านเรียวของหัวจับดอกสว่าน
2.2.2 เสาเคร่ือง (Column) ทำาจากเหล็กหล่อ มีลักษณะเป็นทรงกระบอกกลวงยึดติดกับ หรือจับกา้ นเรยี วของดอกสวา่ นท่มี ีขนาดโตกวา่ 1/2 น้วิ หรอื 12.7 มิลลเิ มตร
ฐานเคร่ืองเจาะ ทำาหนา้ ทีร่ องรบั ชุดหัวเครื่องเจาะและโตะ๊ งาน 2.2.9 โตะ๊ งาน (Table) สว่ นใหญท่ ำาจากเหลก็ หลอ่ ทำาหนา้ ท่ีรองรับช้นิ งานหรือปากกาจับงาน
2.2.3 มือหมุนโต๊ะงาน (Table Hand Wheel) ใช้หมุนให้โต๊ะงานเลื่อนข้ึน-ลงตามเฟือง มีร่องสำาหรับร้อยสลักเกลียวเพื่อจับยึดชิ้นงาน หรืออุปกรณ์ช่วยจับยึดช้ินงานอ่ืนๆ นอกจากน้ีโต๊ะงาน
สะพานที่ติดอยดู่ ้านข้างของเสาเคร่อื งเจาะ ยังสามารถเล่อื นขึ้น-ลงตามเฟอื งสะพานที่ติดอยดู่ า้ นข้างของเสาเครอ่ื งเจาะได้
2.2.4 ฐานเครื่อง (Base) ทำาจากเหล็กหล่อ มีหน้าที่รองรับนำ้าหนักท้ังหมดของเครื่องเจาะ 2.2.10 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ดังภาพที่ 3.7 ทำาหน้าท่ีเปิด-ปิดการทำางานของ
โดยยดึ ติดกับพ้ืนโรงงานเพ่ือใหม้ ีความม่ันคงแขง็ แรงขณะใช้งาน มอเตอรข์ บั

kille สวิตชเ์ ปดิ -ปดิ

สำ� ันกพิมพ์
Step 4

mmpupnlyicinagtiotnh s ขัน้ สือ่ สารและนำ� เสนอสงวน ิลข ิสท ์ิธ ภาพท่ ี 3.7 สวติ ช์เปิด-ปดิ
ทมี่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559
1. ผเู้ รยี นแตล่ ะกลมุ่ ออกแบบหรอื หาวธิ นี �ำ เสนอใหผ้ อู้ น่ื รบั รู้
และสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยเทคนิควิธี 2.3 สว่ นประกอบและหน้าที่ของเครื่องเจาะรศั มี
ทเ่ี หมาะสม บรู ณาการการใชส้ อ่ื /เทคโนโลย/ี ค�ำ ศพั ทเ์ พม่ิ เตมิ /
สิง่ ท่ีนา่ สนใจแทรกในการรายงาน เครือ่ งเจาะรศั มมี สี ว่ นประกอบทส่ี าำ คญั ดงั ภาพท ่ี 3.8 โดยมรี ายละเอียด ดังน้ี

2. สุ่มกลุ่มผู้เรียนนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจ หัวเครอ่ื งเจาะ
โดยผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันประเมินผลการนำ�เสนอ
ตามเกณฑ์ที่ก�ำ หนด เสาเครอื่ ง มอเตอรข์ ับ
สวิตช์เปิด-ปิด
คันโยกล็อกแขนรศั มี แขนปรับความเรว็ รอบ
แขนหมนุ แกนเพลา แขนรศั มี
มือหมุนป้อนเจาะ
คนั โยก มือหมุนหัวเครอ่ื งเจาะ
แกนเพลา

โตะ๊ งาน

ฐานเครอื่ ง

ภาพท่ ี 3.8 ส่วนประกอบของเครือ่ งเจาะรัศมี
ท่มี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

สุดยอดคู่มือครู 82

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

82 ทฤษฎเี ครือ่ งมอื กล สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดบูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
2.3.1 หัวเคร่ืองเจาะ (Drilling Head) ติดต้ังอยู่บนแขนรัศมี สามารถเลื่อนไป-มาตาม
ความยาวของแขนรศั ม ี เพื่อใหต้ รงตำาแหน่งทต่ี ้องการเจาะ • การทำ�งานเป็นทีม ทีมละ 5-6 คน ฝึกการคิดวิเคราะห์
2.3.2 เสาเครื่อง (Column) ทำาจากเหล็กหล่อ มีลักษณะเป็นทรงกระบอกกลวง ยึดติดกับ การแก้ปญั หา
ฐานเคร่ืองเจาะ ทำาหน้าท่จี บั ยดึ แขนรัศมี • การใช้สือ่ /เทคโนโลยี/สิ่งท่ีนา่ สนใจอื่นๆ
2.3.3 สวติ ช์เปดิ -ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหนา้ ที่เปิด-ปิดการทาำ งานของมอเตอรข์ บั
2.3.4 คนั โยกลอ็ กแขนรศั มี (Radial Arm Lock) ใชโ้ ยกลอ็ กแขนรศั มี ไมใ่ หเ้ คลอื่ นทขี่ น้ึ -ลง เคร่อื งเจาะ 83
ตามเสาเครอ่ื ง
2.3.5 แขนหมุนแกนเพลา (Spindle Hand Wheel) ใช้หมุนให้แกนเพลาเล่ือนขึ้น-ลง 2.4.2 แกนตั้งความลกึ ปอ้ นเจาะ (Drill Feed Depth) ใชต้ งั้ ความลกึ ในการเจาะรบู นชิน้ งาน
เพ่อื ปอ้ นดอกสวา่ นเข้าหาช้ินงาน และโยกล็อกแกนเพลาไม่ให้เลื่อนกลับขณะเคร่ืองทำางาน 2.4.3 ดา้ มจบั (Handle) ใช้จบั และประคองสวา่ นมือไฟฟา้ ขณะเจาะรูบนช้ินงาน
2.3.6 คันโยกล็อกเสาเคร่อื งเจาะ (Column Lock Lever) ใชโ้ ยกลอ็ กไมใ่ หเ้ สาเครอ่ื งหมุน 2.4.4 สวิตช์เปดิ -ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหนา้ ท่เี ปิด-ปิดการทำางานของมอเตอร์
ซ่งึ จะทำาให้แขนรศั มไี ม่สามารถหมนุ รอบเสาเคร่ืองได้ 2.4.5 ป่มุ ล็อกสวติ ชเ์ ปดิ -ปิด (Switch ON-OFF Lock) ใช้ล็อกใหส้ วิตชเ์ ปิดค้างไวซ้ ึง่ ไมต่ อ้ ง
2.3.7 ฐานเครอื่ ง (Base) ทาำ จากเหลก็ หลอ่ มหี นา้ ทร่ี องรบั นา้ำ หนกั ทงั้ หมดของเครอ่ื งเจาะ และ กดสวติ ชค์ ้างตลอดเวลาขณะเจาะรู
ใช้สำาหรับจับยึดโต๊ะงาน ฐานเคร่ืองเจาะจะยึดติดกับพื้นโรงงานเพื่อให้มีความม่ันคงแข็งแรง และภายใน
ฐานเคร่ืองเจาะยงั ใชเ้ ปน็ ทีเ่ กบ็ น้ำาหลอ่ เย็นอกี ด้วย แกนต้งั ความลกึ ป้อนเจาะ
2.3.8 มอเตอรข์ บั (Motor) ทาำ หนา้ ทเี่ ปน็ ตน้ กำาลงั ของเครอ่ื งเจาะ โดยสง่ กำาลงั ผา่ นชดุ เฟอื งทด
ไปยงั แกนเพลา เพอ่ื ให้แกนเพลาหมุนตามความเร็วรอบท่ีปรับต้งั ไว้ หวั จบั ดอกสว่าน ปุม่ ล็อกสวิตช์เปิด-ปดิ
2.3.9 แขนปรบั ความเรว็ รอบ (Spindle Speed Selector) ใชโ้ ยกชดุ เฟอื งทดภายในหวั เครอ่ื ง
เจาะใหข้ บกัน เพื่อปรับเปล่ียนความเรว็ รอบให้แกนเพลาหมนุ ตามความเร็วรอบท่ีปรบั ตง้ั ไว้ ดา้ มจบั ด้ามจับ
2.3.10 แขนรัศม ี (Radial Arm) ทาำ หนา้ ท่ีรองรบั หวั เคร่ืองเจาะ สามารถเลอ่ื นขนึ้ -ลงไดต้ าม สวติ ชเ์ ปดิ -ปิด
เสาเครอ่ื ง และหมนุ รอบเสาเคร่ืองเจาะเพือ่ หาตาำ แหนง่ เจาะรูบนช้นิ งานได้
2.3.11 มือหมุนป้อนเจาะ (Drill Feed Hand Wheel) ใช้หมุนให้แกนเพลาเล่ือนข้ึน-ลง ภาพที ่ 3.9 ส่วนประกอบของสว่านมือไฟฟ้า
เพือ่ ป้อนดอกสวา่ นเจาะรูชนิ้ งาน ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559
2.3.12 มือหมุนหัวเคร่ืองเจาะ (Drilling Head Hand Wheel) ใช้หมุนให้หัวเคร่ืองเจาะ
เลื่อนไป-มาตามความยาวของแขนรศั มี เพือ่ หาตำาแหนง่ เจาะรูบนชิน้ งาน 3. หลกั การทำางานของเคร่ืองเจาะ
2.3.13 แกนเพลา (Spindle) ภายในเป็นรูเรียว ใช้จับยดึ กา้ นเรยี วของหวั จับดอกสว่าน หรอื
จบั ก้านเรยี วของดอกสวา่ นทม่ี ขี นาดโตกวา่ 1/2 นิ้ว หรือ 12.7 มิลลิเมตร 3.1 การจับยึดชิ้นงานบนเครอื่ งเจาะ
2.3.14 โต๊ะงาน (Table) ส่วนใหญ่ทาำ จากเหลก็ หลอ่ ทำาหนา้ ที่รองรบั ช้นิ งานหรือปากกาจับงาน
โดยมรี ่องตัวทีสำาหรบั ร้อยสลกั เกลียวเพื่อจับยดึ ช้นิ งาน หรอื อปุ กรณ์ช่วยจับยดึ ชน้ิ งานอน่ื ๆ การจับยึดชิ้นงานบนเคร่ืองเจาะจะมีลักษณะแตกต่างกันทั้งนี้ขึ้นอยู่กับรูปร่างของช้ินงาน
ดังนั้นผู้ปฏิบัติงานจะต้องเลือกใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ช่วยจับยึดให้ถูกต้องและเหมาะสม เพื่อให้จับยึด
2.4 สว่ นประกอบและหน้าทข่ี องสว่านมอื ไฟฟ้า ชิ้นงานไดม้ ั่นคงแขง็ แรง ดงั ตวั อยา่ งในภาพที ่ 3.10-3.13

สวา่ นมือไฟฟา้ มสี ว่ นประกอบทส่ี ำาคญั ดังภาพที ่ 3.9 โดยมรี ายละเอยี ด ดังนี้ ชิน้ งาน ดอกสว่าน ช้นิ งาน ดอกสวา่ น โสบลลอ็ ตตท์ ี-
2.4.1 หัวจับดอกสว่าน (Drill Chuck) ใช้จบั ดอกสว่านก้านตรง สว่ นใหญ่ใช้จบั ดอกสว่าน ปากกาจบั งาน แผ่นกดช้นิ งาน แทง่ ขนาน
ท่มี ีขนาดไม่เกนิ 1/2 นว้ิ หรือ 12.7 มลิ ลิเมตร
แท่งขนาน โต๊ะงาน
การเรียนรู้สู่อาเซียน

asean

เรียนรู้คำ�ศัพท์ภาษาอังกฤษที่เกี่ยวข้องกับเน้ือหา
ในบทเรยี นเพมิ่ เตมิ โดยฝกึ ใชค้ �ำ ศพั ทด์ งั กลา่ วในการน�ำ เสนอ
ผลงานในข้ันที่ 4

ภาพท่ี 3.10 การจับยึดชิ้นงานเจาะด้วยปากกาจบั งาน ภาพท ี่ 3.11 การจบั ยดึ ช้ินงานด้วยอปุ กรณช์ ว่ ยจบั ยดึ
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559 ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2559

แผน่ กดชิ้นงาน โบลต์ท-ี สล็อต ดอกสว่าน ดอกสว่าน ซีแคลมป์
ชนิ้ งาน แทง่ ฉาก
แทง่ ระดบั ชิ้นงาน สกรูปรับระดบั โต๊ะงาน
โตะ๊ งาน วีบล็อก

ภาพที่ 3.12 การจบั ยึดชิ้นงานดว้ ยอุปกรณ์ช่วยจบั ยดึ ภาพท ่ี 3.13 การจับยึดช้ินงานดว้ ยอุปกรณช์ ว่ ยจบั ยดึ
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559 ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2559

83 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

84 ทฤษฎเี ครือ่ งมือกล

3.2 การประกอบหวั จบั ดอกสว่านเข้ากับแกนเพลาของเครื่องเจาะ ดงั ภาพท ่ี 3.14

ในการประกอบหวั จบั ดอกสวา่ นเขา้ กบั แกนเพลาของเครอื่ งเจาะ กระทาำ ไดโ้ ดยใชม้ อื จบั ทหี่ วั จบั
ดอกสวา่ น แลว้ หมนุ ใหก้ น่ั ตรงกบั รอ่ งแกนเพลา จากนนั้ สวมแกนเพลาหวั จบั ดอกสวา่ นเขา้ ไปในรเู รยี วของ
แกนเพลาเคร่ืองเจาะแล้วออกแรงกระแทกเข้าไปเพื่อให้หัวจับดอกสว่านสวมกันแน่นและทดลองหมุน
เพอ่ื ให้แน่ใจว่าสวมแน่นดีแลว้ จึงใชง้ าน

ร่องแกนเพลา

กน่ั

ภาพท่ ี 3.14 การประกอบหัวจับดอกสวา่ นเขา้ กบั แกนเพลาเครอ่ื งเจาะ

3.3 การถอดหวั จบั ดอกสว่านออกจากแกนเพลาของเคร่ืองเจาะ ดังภาพท ่ี 3.15

ในการถอดหัวจับดอกสว่านออกจากแกนเพลาของเครื่องเจาะ กระทำาได้โดยใช้เหล็กถอด
หัวจบั ดอกสวา่ น (Drill Drift) สอดเข้าไปในรอ่ งแกนเพลาของเคร่อื งเจาะ แล้วใชม้ ือขา้ งท่ีไมถ่ นัดประคอง
หัวจบั ดอกสวา่ น เพือ่ ป้องกนั หวั จับดอกสวา่ นหล่นกระแทกพื้น จากนั้นใช้มอื ข้างทีถ่ นดั จับค้อนเคาะเบาๆ
ท่ีเหล็กถอดดอกสว่าน จนหวั จบั ดอกสวา่ นหลุดออกจากแกนเพลาของเครื่องเจาะ
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดทักษะชีวิต

• ศกึ ษาแนวทางหรือวิธีการเก่ียวกบั เครอ่ื งเจาะ
• การศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจากแหล่งเรียนรู้ต่างๆ เช่น
อนิ เทอร์เน็ต หนงั สอื วารสาร

ค้อนเคาะเบาๆ

เหล็กถอดดอกสวา่ น

ภาพท่ี 3.15 การถอดหวั จบั ดอกสวา่ นเขา้ กับแกนเพลาเครื่องเจาะ เคร่ืองเจาะ 85
ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2559
N = V πÖ Ö1 ,D000
3.4 ความเรว็ รอบ ความเร็วตดั และอัตราปอ้ นในงานเจาะ โดยท่ี

3.4.1 ความเรว็ รอบ (Revolution Per Minute) คอื ความเรว็ ของดอกสวา่ นทห่ี มนุ ครบรอบ N = ความเร็วรอบ (รอบต่อนาท)ี
ในเวลาหน่งึ นาที มสี ูตรในการคาำ นวณ ดังน้ี
V = ความเร็วตัด (เมตรต่อนาท)ี
กิจกรรมท้าทาย
D = ขนาดเสน้ ผ่านศนู ยก์ ลางของดอกสว่าน (มลิ ลิเมตร)
• หาขอ้ มูลเพมิ่ เติมจากแหล่งเรียนรู้อ่นื ๆ
• พดู คยุ กับเพ่อื นเกีย่ วกบั เคร่อื งเจาะแลว้ ร่วมกันวเิ คราะห์ ตวั อย่างท่ ี 3.1 ต้องการเจาะช้ินงานเหล็กกล้า โดยใช้ดอกสว่านขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 10 มิลลิเมตร
ด้วยความเร็วตัด 30 เมตรตอ่ นาที จะต้องใช้ความเร็วรอบเทา่ ใด

วิธีทาำ N = 3 V3.10 πÖ4 Ö 1Ö1 61 ,D0 ,Ö00 0010 0
=

ตอบ N = 954.93 รอบต่อนาที

3.4.2 ความเร็วตัด (Cutting Speed) คือ ความเร็วท่ีดอกสว่านสามารถตัดเฉือนชิ้นงาน
ในเวลาหนง่ึ นาที มสี ตู รในการคำานวณ ดังนี้
V = π Ö1 ,D00 Ö0 N

โดยท่ี

V = ความเรว็ ตดั (เมตรต่อนาที)

N = ความเรว็ รอบของดอกกัด (รอบตอ่ นาท)ี

D = ขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ ลางของดอกสวา่ น (มลิ ลิเมตร)

ตัวอยา่ งท่ ี 3.2 ตอ้ งการเจาะชนิ้ งานเหลก็ เครอ่ื งมอื โดยใชด้ อกสวา่ นขนาดเสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลาง 8 มลิ ลเิ มตร
ด้วยความเร็วรอบ 700 รอบตอ่ นาที จะตอ้ งใชค้ วามเรว็ ตดั เท่าใด

วิธที ำา V = 3π. 1Ö14 ,1D0160 , Ö00Ö 0 N80Ö 7 00
=

ตอบ V = 17.59 เมตรตอ่ นาที

หมายเหต ุ คา่ ความเรว็ รอบและความเรว็ ตดั นน้ั สามารถเลอื กใชไ้ ดจ้ ากตาราง ซง่ึ เปน็ คา่ ทไี่ ดม้ กี ารทดลอง
ใชม้ าอย่างเหมาะสมแลว้ และเป็นคา่ ท่ีสามารถนาำ ไปใชไ้ ด้ ดังตัวอย่างในตารางท ่ี 3.1

สุดยอดคู่มือครู 84

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

86 ทฤษฎเี ครือ่ งมอื กล

ตารางท ่ี 3.1 ความเร็วรอบและความเร็วตัดสาำ หรับดอกสวา่ นเหล็กรอบสูง ค่านิยมหลัก 12 ประการ

ขนาดเส้นผา่ น ความเร็วตดั (เมตร/นาท)ี • มศี ลี ธรรม รกั ษาความสตั ย์ หวงั ดตี อ่ ผอู้ นื่ เผอื่ แผแ่ ละแบง่ ปนั
ศนู ยก์ ลาง • ใฝ่หาความรู้ หม่ันศกึ ษาเลา่ เรยี นทั้งทางตรงและทางอ้อม
เหลก็ เหล็ก เหลก็ หล่อ เหลก็ กล้า ทองเหลอื ง • มรี ะเบยี บวินัย เคารพกฎหมาย ผนู้ ้อยร้จู กั เคารพผูใ้ หญ่
ของดอกสว่าน เหนยี วหลอ่ เคร่ืองมอื ทวั่ ไป และอะลมู เิ นียม • มสี ตริ ตู้ วั รคู้ ดิ รทู้ �ำ รปู้ ฏบิ ตั ติ ามพระราชด�ำ รสั ของพระบาท-

นวิ้ มิลลิเมตร 12 60 สมเดจ็ พระเจา้ อย่หู วั
• รู้จักดำ�รงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
1/16 2 1910 9550
1/8 3 1275 6365 ตามพระราชดำ�รัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รู้จัก
3/16 4 955 4775 อดออมไว้ใช้เมื่อยามจำ�เป็น มีไว้พอกินพอใช้ ถ้าเหลือ
1/4 5 765 3820 ก็แจกจ่ายจำ�หน่าย และพร้อมที่จะขยายกิจการเมื่อมี
5/16 6 635 3180 ความพร้อม เม่อื มีภูมิคมุ้ กันท่ีดี
3/8 7 สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด545 18 25 30 2730
7/16 8 475 2390
1/2 9 425 ความเรว็ รอบ (รอบ/นาที) 2120
5/8 10 350 1735
3/4 15 255 2865 3820 4775 1275
7/8 20 190 955
1 25 150 1910 2545 3185 765

1430 1910 2385

1145 1530 1910

955 1275 1590

820 1090 1365

715 955 1195

635 850 1060

520 695 870

380 510 635

285 380 475

230 305 380

ทม่ี า: Steve F. Krarand and other, 1990 : 269

3.4.3 อตั ราปอ้ นในงานเจาะ (Feed Rate) คือ ความเร็วในการป้อนดอกสวา่ นตดั เฉือนวัสดุ
ชิน้ งานตอ่ การหมนุ ครบหนึ่งรอบ เช่น อัตราป้อนเจาะ 0.1 มลิ ลเิ มตรต่อรอบ หมายถงึ เมื่อดอกสว่านหมุน
ครบหนงึ่ รอบ จะสามารถปอ้ นตดั เฉอื นวสั ดชุ นิ้ งานไดล้ กึ ลงไป 0.1 มลิ ลเิ มตร เปน็ ตน้ ในการปอ้ นตดั เฉอื น
วัสดุช้ินงาน ถ้าอัตราป้อนมากจะทำาให้เศษเจาะมีความหนาและใช้แรงกดเจาะมากตามด้วย ซึ่งอาจ
ส่งผลให้ผิวรูเจาะหยาบหรือดอกสว่านหักได้ ดังนั้นการเลือกความเร็วป้อนจึงต้องเลือกใช้ให้เหมาะสม
กบั ขนาดของดอกสวา่ น ดงั ตวั อยา่ งในตารางท่ี 3.2

เครอื่ งเจาะ 87

ตารางท ี่ 3.2 อตั ราป้อนเจาะของดอกสวา่ นขนาดตา่ งๆ

ขนาดดอกสว่าน อัตราป้อนต่อรอบ

นิ้ว มิลลิเมตร นว้ิ มลิ ลเิ มตร

เลก็ กวา่ ถงึ 1/8 เลก็ กว่าถงึ 3 0.001-0.002 0.02-0.05

1/8-1/4 3-6 0.002-0.004 0.05-0.10

1/4-1/2 6-13 0.004-0.007 0.10-0.18

1/2-1 13-25 0.007-0.015 0.18-0.38

1-1/2 25-38 0.015-0.025 0.35-0.63

ทีม่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2556 : 125

3.5 ขน้ั ตอนการใชง้ านเครื่องเจาะต้งั โต๊ะ เคร่อื งเจาะต้ังพ้ืน และเคร่อื งเจาะรัศมี

3.5.1 เตรียมเคร่ืองมือและอุปกรณป์ ระจาำ เครอ่ื งเจาะให้พร้อม
3.5.2 ตรวจสอบสภาพความพรอ้ มของเครอื่ งเจาะกอ่ นปฏบิ ตั งิ าน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหแ้ จง้
ครผู ู้ควบคุมทราบทันที เพื่อทำาการซ่อมบาำ รงุ กอ่ นใช้งาน
3.5.3 ร่างแบบช้ินงานเพื่อหาจุดศูนย์กลางของรูเจาะ จากน้ันตอกนำาศูนย์ลงบนชิ้นงาน
ตรงตาำ แหนง่ จุดศนู ย์กลางของรเู จาะที่ร่างแบบไว้
3.5.4 จับยึดช้ินงานบนเคร่ืองเจาะให้แน่นและมั่นคง โดยเลือกอุปกรณ์จับยึดท่ีเหมาะสม
กบั รูปทรงของชนิ้ งาน
3.5.5 ประกอบหัวจับดอกสว่านเข้ากับแกนเพลาของเครื่องเจาะ แล้วจับยึดดอกเจาะนำาศูนย์
เขา้ กบั หัวจบั ดอกสว่านให้แน่น
3.5.6 ปรับความเรว็ รอบใหถ้ กู ตอ้ ง จากการคาำ นวณหรือจากตารางความเร็วรอบ
3.5.7 เปิดสวติ ช์เครอื่ งเจาะ แลว้ เจาะนาำ ศูนยล์ งบนตำาแหน่งทต่ี อกนำาศนู ยไ์ ว้
3.5.8 ปดิ สวติ ชเ์ ครอื่ งเจาะ แลว้ เปลย่ี นดอกสวา่ นตามขนาดทตี่ อ้ งการเจาะรู (ในการเจาะรคู วร
เจาะจากดอกสว่านขนาดเลก็ ไปหาดอกสวา่ นขนาดใหญ)่
3.5.9 ปรับความเร็วรอบใหถ้ ูกต้อง
3.5.10 เปิดสวิตช์เคร่ืองเจาะ แล้วทำาการเจาะรูช้ินงานตามความลึกที่ต้องการ (ขณะเจาะรูให้
หล่อเยน็ เพอ่ื ระบายความร้อนให้กับชนิ้ งานและดอกสวา่ น)
3.5.11 ปิดสวติ ชเ์ คร่ืองเจาะ แลว้ ถอดชนิ้ งานและดอกสวา่ นออกจากเคร่ืองเจาะ
3.5.12 ทำาความสะอาดเครือ่ งเจาะ เคร่ืองมอื อปุ กรณ์ และชโลมนา้ำ มนั ปอ้ งกนั สนมิ

85 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

88 ทฤษฎเี ครือ่ งมือกล สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

3.6 ขั้นตอนการใช้งานสว่านมอื ไฟฟา้

3.6.1 เตรียมเคร่อื งมอื และอุปกรณข์ องสวา่ นมอื ไฟฟ้าให้พร้อม
3.6.2 ตรวจสอบสภาพความพรอ้ มของสวา่ นมอื ไฟฟา้ กอ่ นปฏบิ ัตงิ าน หากพบขอ้ ผิดพลาดให้
แจง้ ครูผู้ควบคุมทราบทันที เพ่อื ทำาการซอ่ มบาำ รุงกอ่ นใช้งาน
3.6.3 ร่างแบบช้ินงานเพื่อหาจุดศูนย์กลางของรูเจาะ จากนั้นตอกนำาศูนย์ลงบนชิ้นงาน
ตรงตาำ แหนง่ จดุ ศูนย์กลางของรเู จาะท่ีรา่ งแบบไว้
3.6.4 จบั ยึดดอกสว่านเขา้ กบั หัวจับดอกสว่านให้แนน่
3.6.5 ใช้มือทั้งข้างจับท่ีด้ามจับของสว่านมือไฟฟ้าให้แน่นและมั่นคง จากนั้นจรด
ปลายดอกสว่านลงบนตาำ แหน่งท่ตี อกนาำ ศนู ย์ และใหด้ อกสว่านตั้งฉากกบั ชิ้นงาน
3.6.6 เปิดสวิตช์สว่านมือไฟฟ้า แล้วทำาการเจาะรูช้ินงานพร้อมกับออกแรงกดให้สัมพันธ์กับ
การหมนุ ของหัวจับดอกสวา่ น จนกระท่งั ได้ความลึกของการเจาะตามต้องการ
3.6.7 ปดิ สวิตชส์ วา่ นมอื ไฟฟ้า แล้วถอดชนิ้ งานและดอกสวา่ นออก
3.6.8 ทำาความสะอาดสว่านมือไฟฟ้า แล้วจัดเก็บเครื่องมือและอุปกรณ์ ให้เป็นระเบียบ
เรยี บร้อย

4. การบำารงุ รกั ษาเครอื่ งเจาะ

4.1 การบาำ รุงรกั ษาเครอ่ื งเจาะตั้งโต๊ะและเครือ่ งเจาะตั้งพน้ื ดังภาพท ่ี 3.16-3.17

4.1.1 ตรวจสอบระบบไฟฟ้า (หมายเลข 1) จุดต่อสายไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพท่ีสมบูรณ์
ตลอดเวลา
4.1.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟงั เสียงของมอเตอรข์ ณะหมนุ วา่ มเี สียงดัง
ผดิ ปกตหิ รือไม่
4.1.3 ทาจาระบีที่เฟืองสะพานและแกนเพลาทกุ หกเดอื น (หมายเลข 3)
4.1.4 ปรบั ตึงสายพานไม่ใหห้ ลวมหรือแน่นจนเกินไปทกุ สัปดาห ์ (หมายเลข 4)
4.1.5 ตรวจสอบการคลายตัวของสกรูตำาแหนง่ ที่มีการจับยดึ ทกุ หกเดือน (หมายเลข 5)
4.1.6 หลงั เลกิ ใชง้ านใหท้ าำ ความสะอาดและชโลมนา้ำ มนั บางๆ ตามเสาเครอ่ื งเจาะ โตะ๊ งาน และ
แขนหมนุ ต่างๆ เพอื่ ปอ้ งกันสนิม (หมายเลข 6)

เครือ่ งเจาะ 89

1 4
5 6

2
3

6

6
55

ภาพที่ 3.16 ตาำ แหน่งท่ีตอ้ งบาำ รงุ รกั ษาของเคร่ืองเจาะต้ังโตะ๊
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2559

2
4

1

36
6
55

5
ภาพท ่ี 3.17 ตาำ แหน่งทตี่ ้องบาำ รุงรกั ษาของเครือ่ งเจาะตั้งพ้ืน

ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

สุดยอดคู่มือครู 86

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

90 ทฤษฎเี คร่อื งมอื กล

4.2 การบาำ รงุ รกั ษาเครื่องเจาะรัศมี ดงั ภาพที่ 3.18

4.2.1 ตรวจสอบระบบไฟฟ้า (หมายเลข 1) จุดต่อสายไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพท่ีสมบูรณ์
ตลอดเวลา
4.2.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟงั เสียงของมอเตอร์ขณะหมุน ว่ามเี สียงดัง
ผิดปกติหรอื ไม่
4.2.3 เปล่ยี นถา่ ยนำา้ หลอ่ เย็นทกุ สัปดาห์ (หมายเลข 3)
4.2.4 ทาจาระบีทีแ่ กนเพลาและเกลียวทุกหกเดอื น (หมายเลข 4)
4.2.5 เปลี่ยนถา่ ยน้ำามันหลอ่ ลน่ื ชดุ เฟอื งทดทุกหกเดอื น (หมายเลข 5)
4.2.6 ตรวจสอบการคลายตวั ของสกรตู าำ แหน่งทมี่ กี ารจับยดึ ทุกหกเดอื น (หมายเลข 6)
4.2.7 หลังเลิกใช้งานให้ทำาความสะอาดและชโลมนำ้ามันบางๆ ตามเสาเครื่องเจาะ โต๊ะงาน
รางเลือ่ นและแขนหมนุ ต่างๆ เพ่ือป้องกันสนิม (หมายเลข 7)
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
4 2
1 5

6
7 64 7
36
6

ภาพท ่ี 3.18 ตำาแหน่งทีต่ ้องบาำ รงุ รกั ษาของเคร่อื งเจาะรัศมี
ทมี่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

เคร่ืองเจาะ 91

4.3 การบาำ รุงรกั ษาสว่านมือไฟฟ้า ดงั ภาพท่ี 3.19

4.3.1 ตรวจสอบระบบไฟฟ้า (หมายเลข 1) จุดต่อสายไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์
ตลอดเวลา
4.3.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟงั เสยี งของมอเตอร์ขณะหมุน วา่ มเี สียงดัง
ผดิ ปกตหิ รือไม่
4.3.3 ตรวจสอบการคลายตัวของสกรทู ุกหกเดอื น (หมายเลข 3)
4.3.4 หลงั เลกิ ใชง้ านใหท้ าำ ความสะอาดในซอกมมุ ซง่ึ อาจมเี ศษฝนุ่ ผงจากการเจาะเขา้ ไปตดิ ขดั
กลไกการทาำ งานของสวา่ นมอื ไฟฟา้ ได ้ (หมายเลข 4)
4.3.5 ชโลมน้ำามันบางๆ ตามชนิ้ ส่วนทที่ ำาจากเหล็ก เพอื่ ปอ้ งกันสนมิ (หมายเลข 5)

32

5

3 1
4

ภาพท่ี 3.19 ตาำ แหน่งท่ตี อ้ งบำารงุ รักษาของสวา่ นมอื ไฟฟา้
ทมี่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

87 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต
กจิ กรรมสง่ เสรมิ การเรยี นรเู้ ปน็ กจิ กรรมทผ่ี สู้ อน
ให้ผู้เรียนปฏิบัติทุกข้อหรือเลือกปฏิบัติเป็น 92 ทฤษฎีเครื่องมือกล
บางขอ้ ตามความเหมาะสมโดยผสู้ อนใหค้ ะแนน
การทำ�กิจกรรมตามเกณฑ์ของใบสรุปผล กจิ กรรมสง่ เสรมิ การเรยี นรู้
การทำ�กิจกรรม และสามารถนำ�ผลการทำ�
กิจกรรมไปเทียบกับการให้คะแนนกับตาราง คำ� ชแ้ี จง กิจกรรมส่งเสริมกำรเรียนรู้ประกอบด้วยกิจกรรมหลำกหลำยท่ีฝึกทักษะทุกด้ำนตำม
วิเคราะห์ความสอดคล้องของเนื้อหากับ จุดประสงค์เชิงพฤติกรรมเพื่อให้เกิดสมรรถนะในกำรเรียนรู้ สำมำรถปฏิบัติกิจกรรม
จุดประสงค์รายวิชา สมรรถนะรายวิชา และ ทัง้ ในและนอกสถำนท่ตี ำมควำมเหมำะสมของผู้เรยี นและสิ่งแวดล้อมของสถำนศึกษำ
จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรมได้
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด1. ให้ผเู้ รยี นเขยี นผงั ควำมคิดเรอ่ื งเครอ่ื งเจำะ
2. ให้ผู้เรียนแบ่งกลุ่มตำมสำระกำรเรียนรู้ ร่วมกันศึกษำข้อมูลจำกแหล่งเรียนรู้ต่ำงๆ เช่น หนังสือ
วำรสำร อินเทอร์เน็ต และสรุปผลกำรเรียนรู้ ส่งตัวแทนน�ำเสนอข้อมูลหน้ำช้ันเรียน กลุ่มละ
3-5 นำที
3. จงทำ� เครื่องหมำย (✓) หนำ้ ขอ้ ที่ถกู และเครอื่ งหมำย (✗) หน้ำขอ้ ทีผ่ ดิ (10 คะแนน)

✓ 1. มอเตอรค์ อื ตน้ ก�ำ ลังของเครือ่ งเจ�ะ
✗ 2. เส�เคร่ืองทำ�หน�้ ท่ีรองรบั ฐ�นเคร่ืองและโต๊ะง�น
✗ 3. แกนเพล�ใชจ้ บั ยดึ ก�้ นเรยี วของดอกสว่�นท่ีมขี น�ดคว�มโตไมเ่ กิน 1/2 นิ้ว
✓ 4. ฐ�นเครอ่ื งทำ�หน้�ทรี่ องรบั นำ้�หนกั ทง้ั หมดของเคร่ืองเจ�ะ
✓ 5. แขนหมุนป้อนเจ�ะใชห้ มุนใหแ้ กนเพล�เลื่อนข้นึ -ลง เพ่อื ปอ้ นดอกสว่�นเข้�ห�ชนิ้ ง�น
✗ 6. ก�รถอดหัวจับดอกสว่�นออกจ�กแกนเพล�ของเคร่ืองเจ�ะ ให้ใช้ค้อนเค�ะเบ�ๆ
ที่แกนเพล�ของเครอื่ งเจ�ะ
✗ 7. แขนรัศมีทำ�หน้�ท่ีรองรับเส�เคร่ือง ส�ม�รถเลื่อนข้ึน-ลงได้ต�มเส�เคร่ืองและหมุนรอบ
เส�เครื่องเพอ่ื ห�ตำ�แหน่งเจ�ะรูบนช้ินง�นได้
✗ 8. แกนต้งั คว�มลกึ ปอ้ นเจ�ะใชป้ รบั อตั ร�ปอ้ นในก�รเจ�ะ
✗ 9. หวั จับดอกสว�่ นใชจ้ บั ดอกสว�่ นก้�นเรียวทม่ี ีขน�ดไมเ่ กิน 1/2 นวิ้
✓ 10. ก่อนเจ�ะรดู ว้ ยเครือ่ งเจ�ะต้องร่�งแบบชิ้นง�นเพ่ือห�จดุ ศูนยก์ ล�งของรูเจ�ะกอ่ นเสมอ

สุดยอดคู่มือครู 88

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่อื งเจาะ 93

4. จงตอบคำาถามต่อไปนี้ (80 คะแนน)
1. จงบอกช่ือและหน้าท่สี ว่ นประกอบของเครอ่ื งเจาะต้ังโต๊ะ ตามหมายเลขที่กาำ หนดให้ ดงั ตอ่ ไปนี้
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
(10 คะแนน) 5

16

27
38

9

4

10

1.1 หมายเลข 1 ช่ือ มอเตอร์ขับ
หน้าท ่ี เป็นตน้ กำาลังของเคร่อื งเจาะ
1.2 หมายเลข 2 ชื่อ สวติ ชเ์ ปดิ -ปดิ
หนา้ ที่ เปิด-ปดิ การทาำ งานของมอเตอร์ขับ
1.3 หมายเลข 3 ชอื่ เสาเครือ่ ง
หน้าที่ รองรับหวั เคร่อื งเจาะและโต๊ะงาน
1.4 หมายเลข 4 ชื่อ โต๊ะงาน
หนา้ ท ี่ รองรับช้ินงานทจ่ี ะนาำ มาเจาะหรอื ปากกาจบั งาน
1.5 หมายเลข 5 ชือ่ ฝาครอบสายพาน
หนา้ ท่ี ครอบล้อสายพาน และสายพานส่งกาำ ลงั เพ่อื ปอ้ งกันอนั ตรายขณะทเี่ ครอ่ื งทาำ งาน
1.6 หมายเลข 6 ชอ่ื แขนหมุนปอ้ นเจาะ
หน้าท ่ี ใช้หมุนใหแ้ กนเพลาเลื่อนขึ้น-ลง เพ่อื ป้อนดอกสว่านเจาะรชู ้นิ งาน
1.7 หมายเลข 7 ชื่อ แกนเพลา
หนา้ ท ่ี จบั ยอดกา้ นเรยี วของหวั จบั ดอกสวา่ น หรอื จบั กา้ นเรยี วของดอกสวา่ นทม่ี ขี นาดโตกวา่ 1 /2 นวิ้
1.8 หมายเลข 8 ชือ่ หัวจับดอกสวา่ น
หนา้ ท่ ี ใชจ้ บั ดอกสวา่ นกา้ นตรงทม่ี ขี นาดไมเ่ กนิ 1 /2 นว้ิ หรอื 12.7 มลิ ลเิ มตร
1.9 หมายเลข 9 ชื่อ มือหมุนโต๊ะงาน
หน้าที่ ใช้หมนุ ให้โต๊ะงานเลอ่ื นขึ้น-ลงตามเฟืองสะพานทตี่ ิดอยดู่ ้านขา้ งของเสาเครือ่ ง
1.10 หมายเลข 10 ชื่อ ฐานเครอื่ ง
หน้าที่ รองรบั นำา้ หนักทั้งหมดของเครือ่ งเจาะ

89 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

94 ทฤษฎเี ครื่องมอื กล

2. จงบอกช่ือและหนา้ ทสี่ ่วนประกอบของเครื่องเจาะตง้ั พืน้ ตามหมายเลขทกี่ ำาหนดให้ ดังต่อไปนี้
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
(9 คะแนน) 1 5

6

7
28

9
3

4

2.1 หมายเลข 1 ชื่อ แขนปรับความเรว็ รอบ
หน้าท่ ี ใชโ้ ยกชุดเฟอื งทดภายในหวั เคร่ืองเจาะใหข้ บกนั เพื่อปรบั เปลี่ยนความเร็วรอบของแกนเพลา
2.2 หมายเลข 2 ชื่อ เสาเครือ่ ง
หน้าท ี่ รองรบั ชุดหัวเครื่องเจาะและโตะ๊ งาน
2.3 หมายเลข 3 ชอื่ มือหมนุ โต๊ะงาน
หน้าที่ ใชห้ มุนใหโ้ ต๊ะงานเลื่อนขึ้น-ลงตามเฟืองสะพานที่ตดิ อยดู่ ้านข้างของเสาเครือ่ ง
2.4 หมายเลข 4 ช่อื ฐานเครอ่ื ง
หนา้ ท่ี รองรบั นา้ำ หนักทงั้ หมดของเคร่ืองเจาะ
2.5 หมายเลข 5 ชอ่ื มอเตอรข์ ับ
หนา้ ที่ เปน็ ตน้ กาำ ลังของเครื่องเจาะ โดยส่งกำาลงั ผา่ นชดุ เฟอื งทดไปยงั แกนเพลา
2.6 หมายเลข 6 ชอ่ื แกนตัง้ ความลึกปอ้ นเจาะ
หนา้ ท่ี ใช้ตั้งความลึกในการเจาะรูบนชิน้ งาน
2.7 หมายเลข 7 ชื่อ แขนหมนุ ป้อนเจาะ
หน้าท่ ี ใช้หมุนใหแ้ กนเพลาเลอื่ นข้ึน-ลง เพ่ือปอ้ นดอกสว่านเจาะรชู ิ้นงาน
2.8 หมายเลข 8 ชือ่ แกนเพลา
หนา้ ท ่ี จบั ยึดก้านเรียวของหวั จับดอกสวา่ นหรือจับก้านเรียวของดอกสว่านทม่ี ีขนาดโตกวา่ 1 /2 นิว้
2.9 หมายเลข 9 ช่ือ โต๊ะงาน
หนา้ ที่ รองรบั ชน้ิ งานหรอื ปากกาจับงาน

สุดยอดคู่มือครู 90

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครือ่ งเจาะ 95

3. จงบอกชอ่ื และหน้าท่ีส่วนประกอบของเครื่องเจาะรัศมี ตามหมายเลขที่กำาหนดให้ ดงั ต่อไปน้ี
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
(14 คะแนน) 9

1

32 10
4
11
56 12
7 13

14

8

3.1 หมายเลข 1 ชอ่ื เสาเครอ่ื ง หนา้ ท ี่ จับยึดแขนรศั มี
3.2 หมายเลข 2 ชอื่ หวั เคร่ืองเจาะ
3.3 หมายเลข 3 ชอื่ สวติ ช์เปิด-ปดิ หนา้ ท ี่ เลือ่ นไป-มา เพ่ือใหต้ รงตำาแหน่งท่เี จาะ
3.4 หมายเลข 4 ชอื่ คันโยกล็อกแขนรศั มี
3.5 หมายเลข 5 ชอ่ื แขนหมุนแกนเพลา หนา้ ท ่ี เปดิ -ปิดการทำางานของมอเตอรข์ ับ
3.6 หมายเลข 6 ชอื่ มอื หมนุ หวั เคร่ืองเจาะ
3.7 หมายเลข 7 ชอื่ คันโยกล็อกเสาเคร่อื งเจาะ หนา้ ท ่ี ใชล้ อ็ กแขนรัศมี ไมใ่ ห้เคลอื่ นท่ี
3.8 หมายเลข 8 ชอ่ื ฐานเคร่อื ง
3.9 หมายเลข 9 ชอ่ื มอเตอร์ขับ หนา้ ท ่ี ใช้หมนุ เพื่อป้อนดอกสวา่ นเขา้ หาชิน้ งาน
3.10 หมายเลข 10 ชอ่ื แขนปรบั ความเร็วรอบ
3.11 หมายเลข 11 ชอื่ แขนรศั มี หนา้ ท ่ี เลื่อนไป-มา เพื่อหาตำาแหนง่ เจาะรูบนชิ้นงาน
3.12 หมายเลข 12 ชอ่ื มือหมนุ ป้อนเจาะ
3.13 หมายเลข 13 ชอ่ื แกนเพลา หนา้ ท ่ี โยกลอ็ กไม่ให้เสาของเคร่ืองหมุน
3.14 หมายเลข 14 ชอ่ื โต๊ะงาน
หนา้ ท ่ี รองรับนำ้าหนกั ทงั้ หมดของเครอ่ื งเจาะ

หนา้ ท ่ี เป็นต้นกาำ ลังของเครอ่ื งเจาะ

หนา้ ท ่ี โยกชุดเฟอื งทดให้ขบกนั เพือ่ ปรับความเร็วร อบ

หนา้ ท ี่ รองรับหัวเคร่ืองเจาะ และหาตำาแหนง่ เจาะรบู นงาน

หนา้ ท ี่ ใช้หมุน เพื่อป้องกันดอกสว่านเจาะรชู ้นิ งาน

หนา้ ท ี่ จบั ยดึ กา้ นเรยี วของหัวดอกสวา่ น

หนา้ ท ี่ รองรับชิน้ งานหรือปากกาจบั งาน

91 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

96 ทฤษฎีเครอ่ื งมือกล

4. จงบอกชื่อและหนา้ ท่ีสว่ นประกอบของสวา่ นมือไฟฟ้า ตามหมายเลขทก่ี ำาหนดให้ ดังตอ่ ไปนี ้
(6 คะแนน)
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
1 6
2 5

3
4

4.1 หมายเลข 1 ชอื่ แกนตัง้ ความลกึ ป้อนเจาะ
หนา้ ที ่ ตั้งความลกึ ในการเจาะรบู นช้นิ งาน
4.2 หมายเลข 2 ชือ่ หัวจบั ดอกสว่าน
หน้าท ่ี ใชจ้ บั ดอกสว่านก้านตรง
4.3 หมายเลข 3 ชอ่ื ด้ามจบั
หนา้ ท ่ี ใช้จับและประคองสว่านมือไฟฟ้า ขณะเจาะรบู นชิ้นงาน
4.4 หมายเลข 4 ชื่อ สวติ ช์เปดิ -ปิด
หนา้ ท่ี เปิด-ปิดการทาำ งานของมอเตอร์
4.5 หมายเลข 5 ชอื่ ด้ามจับ
หนา้ ที่ ใชจ้ ับและประคองสวา่ นมอื ไฟฟ้า ขณะเจาะรบู นช้ินงาน
4.6 หมายเลข 6 ช่อื ปมุ่ ล็อกสวติ ชเ์ ปิด-ปิด
หนา้ ที่ ลอ็ กสวติ ชเ์ ปดิ ใหค้ า้ งไว ้ ซง่ึ ไมต่ อ้ งกดสวติ ชค์ า้ งไวต้ ลอดขณะเจาะรบู นชนิ้ งาน

5. ต้องการเจาะชิ้นงานเหล็กหล่อ โดยใช้ดอกสว่านขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 10 มิลลิเมตร

ด้วยความเร็วตัด 24 เมตรตอ่ นาที จะต้องใช้ความเรว็ รอบเทา่ ใด (4.5 คะแนน)

(แนวทางการตอบ วิธที าำ N = V32. 14πÖ4 Ö Ö11 6, 10D,Ö000 0100
=


ตอบ N = 769.94 รอบต่อนาที

หรอื อืน่ ๆ ขึน้ อย่กู บั ดลุ ยพินิจของผสู้ อน)



สุดยอดคู่มือครู 92

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่ืองเจาะ 97

6. ต้องการเจาะชิ้นงานเหล็กเคร่ืองมือ โดยใช้ดอกสว่านขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 15 มิลลิเมตร
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ด้วยความเรว็ รอบ 400 รอบตอ่ นาท ี จะตอ้ งใช้ความเร็วตดั เท่าใด (4.5 คะแนน)

(แนวทางการตอบ วธิ ีทาำ V = 3π. 1Ö14 ,1D0601 Ö 0Ö,0 N0105 Ö 400
= 18.84 เมตรตอ่ นาที
ตอบ V
=

หรอื อน่ื ๆ ขน้ึ อยู่กบั ดุลยพนิ จิ ของผ้สู อน)



7. จงอธิบายขั้นตอนการใช้งานเครื่องเจาะตงั้ โต๊ะ มาพอเขา้ ใจ (4 คะแนน)

(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเคร่ืองมือและอุปกรณ์ประจำาเคร่ืองให้พร้อม 2. ตรวจสอบสภาพความพร้อมของเคร่ืองเจาะ

กอ่ นปฏิบัตงิ าน 3. รา่ งแบบชิ้นงาน จากน้ันตอกนาำ ศนู ย์ลงบนชิ้นงานตรงตาำ แหนง่ จดุ ศนู ย์กลาง 4. จับยึดชนิ้ งานบนเครอ่ื งเจาะ

ให้แน่น 5. ประกอบหัวจับดอกสว่านเข้ากับเพลาของเครื่องเจาะ แล้วจับยึดดอกเจาะนำาศูนย์เข้ากับหัวจับดอกสว่านให้แน่น

6. ปรบั ความเรว็ รอบ 7. เปดิ สวติ ช ์ แลว้ เจาะนาำ ศนู ยล์ งบนตาำ แหนง่ ทตี่ อกนาำ ศนู ยไ์ ว ้ 8. ปดิ สวติ ชแ์ ลว้ เปลย่ี นดอกสวา่ นทตี่ อ้ งการ

เจาะรู 9. ปรับความเรว็ รอบ 10. เปิดสวิตช ์ แลว้ เจาะรชู ิ้นงาน 11. ปิดสวิตช์ หรืออน่ื ๆ ขึ้นอยกู่ ับดลุ ยพนิ จิ ของผูส้ อน)



8. จงอธบิ ายขัน้ ตอนการใช้งานเครอื่ งเจาะตั้งพืน้ มาพอเข้าใจ (4 คะแนน)

(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเคร่ืองมือและอุปกรณ์ประจำาเครื่องให้พร้อม 2. ตรวจสอบสภาพความพร้อมของเครื่องเจาะ

กอ่ นปฏิบัติงาน 3. ร่างแบบช้นิ งาน จากนัน้ ตอกนำาศนู ยล์ งบนชิ้นงานตรงตำาแหนง่ จดุ ศนู ย์กลาง 4. จบั ยดึ ชิน้ งานบนเคร่ืองเจาะ

ให้แน่น 5. ประกอบหัวจับดอกสว่านเข้ากับแกนเพลาของเครื่องเจาะ แล้วจับยึดดอกเจาะนำาศูนย์เข้ากับหัวจับดอกสว่าน

ใหแ้ นน่ 6. ปรบั ความเรว็ รอบ 7. เปดิ สวติ ช ์ แลว้ เจาะนาำ ศนู ยล์ งบนตาำ แหนง่ ทต่ี อกนาำ ศนู ยไ์ ว ้ 8. ปดิ สวติ ช ์ แลว้ เปลย่ี นดอกสวา่ น

ท่ีต้องการเจาะร ู 9. ปรับความเร็วรอบ 10. ปรบั แกนต้ังความลึกในการเจาะ 11. เปิดสวิตช ์ แล้วเจาะรชู ิ้นงาน 12. ปิดสวิตช์

หรอื อน่ื ๆ ขึน้ อยกู่ ับดลุ ยพินิจของผู้สอน)

9. จงอธิบายข้ันตอนการใชง้ านเครอ่ื งเจาะรัศม ี มาพอเข้าใจ (4 คะแนน)

(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเครื่องมือและอุปกรณ์ประจำาเครื่องให้พร้อม 2. ตรวจสอบสภาพความพร้อมของเคร่ืองเจาะ

ก่อนปฏิบัติงาน 3. ร่างแบบชิ้นงาน จากน้ันตอกนำาศูนย์ลงบนชิ้นงานตรงตำาแหน่งจุดศูนย์กลาง 4. จับยึดช้ินงานบน

เครื่องเจาะให้แน่น 5. ประกอบหัวจับดอกสว่านเข้ากับแกนเพลาของเครื่องเจาะแล้วจับยึดดอกเจาะนำาศูนย์เข้ากับหัวจับ

ดอกสวา่ นใหแ้ นน่ 6. ปรบั ความเรว็ รอบ 7. เปดิ สวติ ช ์ แลว้ เจาะนาำ ศนู ยล์ งบนตาำ แหนง่ ทตี่ อกนาำ ศนู ยไ์ ว ้ 8. ปดิ สวติ ซ ์ แลว้ เปลย่ี น

ดอกสวา่ นท่ตี ้องการเจาะร ู 9. ปรบั ความเร็วรอบ 10. เปิดสวิตช์ แล้วเจาะรูชนิ้ งาน 11.ปดิ สวิตช์ หรืออนื่ ๆ ข้ึนอยกู่ ับดุลยพนิ จิ

ของผูส้ อน)

93 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด98 ทฤษฎีเคร่อื งมอื กล

10. จงอธบิ ายขั้นตอนการใช้งานสว่านมือไฟฟ้า มาพอเข้าใจ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรยี มเครอ่ื งมอื และอุปกรณ์ของสวา่ นมือไฟฟ้าให้พรอ้ ม 2. ตรวจสภาพความพรอ้ มของสวา่ นมือไฟฟ้า
ก่อนปฏิบัติงาน 3. รา่ งแบบชนิ้ งานเพ่ือหาจุดศูนยก์ ลางของรูเจาะ จากน้ันตอกนำาศนู ยล์ งบนช้ินงานตรงตาำ แหน่งจดุ ศูนย์กลาง
ที่ร่างแบบไว้ 4. จับยึดดอกสว่านเข้ากับหัวจับดอกสว่านให้แน่น 5. จับด้ามจับของสว่านมือไฟฟ้าให้แน่น จากน้ันจรดปลาย
ดอกสว่านลงบนตำาแหน่งท่ีตอกนำาศูนย์ โดยให้ดอกสว่านตั้งฉากกับช้ินงาน 6. เปิสวิตช์ แล้วเจาะรูชิ้นงานจนได้ความลึก
ตามต้องการ 7. ปดิ สวิตช ์ แลว้ ถอดชิน้ งานและดอกสวา่ นออก 8. ทำาความสะอาด หรืออนื่ ๆ ขน้ึ อยกู่ บั ดลุ ยพนิ ิจของผ้สู อน)


11. จงบอกวธิ กี ารบำารงุ รักษาเครื่องเจาะตัง้ โตะ๊ มา 4 ข้อ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบมอเตอร์ โดยการฟังเสียงขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 2. ทาจาระบีที่เฟืองสะพาน
และแกนเพลาทุกหกเดือน 3. ปรับตึงสายพานไม่ให้หลวมหรือแน่นจนเกินไปทุกสัปดาห ์ 4. ตรวจสอบการคลายตัวของสกรู
ตาำ แหน่งทม่ี กี ารจับยดึ ทกุ หกเดือน หรอื อ่นื ๆ ขึน้ อยกู่ บั ดลุ ยพินจิ ของผสู้ อน)

12. จงบอกวธิ ีการบาำ รงุ รักษาเครื่องเจาะต้ังพน้ื มา 4 ข้อ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟ้า จุดต่อสายไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพท่ีสมบูรณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร์
โดยการฟังเสียงของมอเตอร์ขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 3. ทาจาระบีที่เฟืองสะพานและแกนเพลาทุกเดือน
4. เปลีย่ นถ่ายนา้ำ มันหลอ่ ลื่นชุดเฟืองทดทุกหกเดอื น หรืออ่นื ๆ ข้ึนอยู่กบั ดุลยพินิจของผู้สอน)


13. จงบอกวิธกี ารบำารงุ รกั ษาเครอ่ื งเจาะรัศมี มา 4 ขอ้ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบมอเตอร์ โดยการฟังเสียงของมอเตอร์ขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 2. เปล่ียนถ่าย
นำ้าหล่อเย็นทุกสัปดาห ์ 3. ทาจาระบีท่ีแกนเพลาและเกลียวทุกหกเดือน 4. เปล่ียนถ่ายน้ำามันหล่อลื่นชุดเฟืองทดทุกหกเดือน
หรอื อืน่ ๆ ข้นึ อยู่กับดุลยพินจิ ของผู้สอน)


14. จงบอกวิธีการบำารงุ รกั ษาสวา่ นมือไฟฟา้ มา 4 ข้อ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟ้า จุดต่อสายไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพท่ีสมบูรณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร์
โดยการฟังเสียงขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 3. ตรวจสอบการคลายตัวของสกรูทุกหกเดือน 4. หลังเลิกใช้งาน
ให้ทำาความสะอาดในซอกมุม ซ่ึงอาจมีเศษฝุ่นผงจากการเจาะเข้าไปติดขัดกลไกการทำางานของสว่านมือไฟฟ้าได้ หรืออ่ืนๆ
ข้ึนอยูก่ บั ดลุ ยพินิจของผูส้ อน)


สุดยอดคู่มือครู 94

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่ืองเจาะ 99

สรุปผลการทำากิจกรรม

คาำ ชแ้ี จง ให้ผเู้ รยี นประเมินผลการทาำ กิจกรรม โดยเขียนเคร่ืองหมาย ✓ลงในช่อง ตามความเปน็ จรงิสงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

ความร้ ู (K) ทกั ษะ (P) คณุ ลกั ษณะ (A) เกณฑ์การประเมนิ

ความรู ้ ความเข้าใจ การปฏบิ ัติงานทีไ่ ด้รบั การมีมนษุ ยสัมพนั ธใ์ น ทาำ เคร่อื งหมาย ✓
การนำาไปใช้ การวเิ คราะห์ มอบหมายเสร็จตามเวลา การปฏิบัติกจิ กรรม ในแต่ละตอน 3 ข้อ
การสังเคราะห์ ทีก่ ำาหนด ความมีวินยั ตรงต่อเวลา คือ ผา่ นการประเมนิ
การประเมนิ คา่ การปฏบิ ัตงิ านด้วยความ ความซอื่ สัตยส์ จุ รติ
การศึกษาค้นควา้ ละเอียด รอบคอบ ปลอดภยั ในการทำางาน 1. ความร ู้ (K)
เรยี บรอ้ ย สวยงาม ประพฤตติ นดว้ ยความ ผ่าน ไมผ่ า่ น
การแสวงหาแหล่งข้อมูล ความสมบูรณข์ องงาน ถูกต้องตามศีลธรรม 2. ทักษะ (P)
และการรวบรวมข้อมูล การปฏิบตั งิ านทที่ ำาให้เกดิ อนั ดีงาม ผา่ น ไมผ่ ่าน

การแสดงความคดิ เห็น เจตคตทิ ีด่ ีในการปฏบิ ัติ 3. คุณลักษณะ (A)
อย่างมเี หตผุ ล หรอื แสดง สมรรถนะแกผ่ เู้ รียน
ขน้ั ตอนและกระบวนการ ทักษะการวางแผน การคิด กิจกรรม ผา่ น ไม่ผา่ น

ทาำ กจิ กรรม สร้างสรรค ์ การออกแบบ ความพอเพยี งและความ
การหาประสบการณ์ การผลติ พอประมาณ
ความรใู้ หม ่ การตดั สินใจในการแกป้ ัญหา

หมายเหตุ เกณฑ์การประเมินผลการทำากิจกรรมมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินว่าผู้เรียนเกิดสมรรถนะจากการเรียนรู้
ตามบริบทต่างๆ หรือไม่ โดยแบ่งเป็นเป็น 3 ด้าน คือ ความรู้หรือพุทธิพิสัย = Knowledge (K) ทักษะ
หรือทกั ษะพสิ ยั = Practice (P) คณุ ลักษณะหรือจติ พิสัย = Attitude (A)

95 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต
ผู้สอนให้ผู้เรียนทำ�แบบทดสอบ จากนั้นให้
ผู้เรียนแลกกันตรวจคำ�ตอบ โดยผู้สอน 100 ทฤษฎีเคร่อื งมือกล
เป็นผู้เฉลย
แบบทดสอบ

คำ� สง่ั จงท�ำเครอื่ งหมำยกำกบำท (✗) ทับขอ้ ที่ถูกต้องทสี่ ุดเพียงค�ำตอบเดยี ว (23 คะแนน)
1. จำกภำพ คอื เคร่อื งเจำะชนดิ ใด

✗ก. เครอ่ื งเจำะตงั้ โตะ๊
ข. เครื่องเจำะตง้ั พ้ืน
ค. เคร่อื งเจำะรศั มี
ง. สวำ่ นมอื ไฟฟำ้

2. จำกภำพ คอื เครื่องเจำะชนิดใด
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ก. เคร่ืองเจำะตั้งโต๊ะ
ข. เครื่องเจำะต้ังพืน้
✗ค. เครือ่ งเจำะรัศมี
ง. สว่ำนมือไฟฟ้ำ

3. เครื่องเจำะชนดิ ใดมชี ุดหัวเคร่อื งทสี่ ำมำรถเลือ่ นไป-มำเพอ่ื ให้ตรงตำ� แหนง่ ทีต่ อ้ งกำรเจำะได้

ก. เครอ่ื งเจำะตงั้ โตะ๊ ข. เคร่ืองเจำะตง้ั พ้ืน

✗ค. เครอื่ งเจำะรศั มี ง. สว่ำนมือไฟฟำ้

4. เครือ่ งเจำะชนิดใดใช้ในงำนเจำะรทู ัว่ ไป และเคล่ือนย้ำยไดอ้ ย่ำงสะดวกกว่ำเคร่อื งเจำะชนิดอน่ื ๆ

ก. เครอื่ งเจำะตง้ั โต๊ะ ข. เครื่องเจำะตง้ั พ้นื

ค. เครอื่ งเจำะรศั มี ✗ง. สว่ำนมอื ไฟฟ้ำ

5. ส่วนประกอบใดของเครอ่ื งเจำะตง้ั โตะ๊ ท่ที �ำหนำ้ ที่รองรบั ช้นิ งำน

ก. เสำเครื่อง ✗ข. โต๊ะงำน

ค. ฐำนเครือ่ ง ง. แกนเพลำ

สุดยอดคู่มือครู 96

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่ืองเจาะ 101 สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

6. ส่วนประกอบใดของเครือ่ งเจาะต้งั พนื้ ใชต้ ง้ั ความลกึ ในการเจาะรูบนช้นิ งาน
ก. แกนเพลา ข. แขนปรบั ความเร็วรอบ
✗ค. แกนตั้งความลึกปอ้ นเจาะ ง. แขนหมุนป้อนเจาะ
7. ข้อใดไม่ใชส่ ว่ นประกอบของเครอ่ื งเจาะต้ังพ้ืน
ก. เสาเครอ่ื ง ✗ข. แขนรัศมี
ค. โต๊ะงาน ง. แกนตัง้ ความลกึ ปอ้ นเจาะ
8. ข้อใดไม่ใชส่ ่วนประกอบของเคร่อื งเจาะรัศมี
ก. เสาเคร่อื ง ข. แขนรศั มี
ค. โต๊ะงาน ✗ง. แกนต้งั ความลึกป้อนเจาะ
9. ข้อใดไมใ่ ชส่ ว่ นประกอบของสว่านมอื ไฟฟา้
✗ก. แขนปรับความเร็วรอบ ข. ด้ามจบั
ค. หวั จบั ดอกสวา่ น ง. แกนตงั้ ความลกึ ปอ้ นเจาะ
จากภาพ จงตอบคาำ ถามในข้อท่ี 10-13

1

2

3

4

10. ขอ้ ใดคือหนา้ ที่ของส่วนประกอบหมายเลข 1
✗ก. เป็นต้นกำาลังของเครอ่ื งเจาะ ข. เปดิ -ปิด การทำางานของมอเตอร์ขับ
ค. จับยดึ กา้ นเรียวของหวั จบั ดอกสวา่ น ง. ปรบั เปล่ียนความเรว็ รอบ
11. ขอ้ ใดคือหนา้ ท่ขี องส่วนประกอบหมายเลข 2
ก. เปน็ ต้นกำาลงั ของเคร่อื งเจาะ ข. เปดิ -ปดิ การทำางานของมอเตอรข์ บั
ค. จบั ยดึ ก้านเรยี วของหวั จับดอกสว่าน ✗ง. ปรบั เปลี่ยนความเรว็ รอบ
12. ขอ้ ใดคอื ชื่อของสว่ นประกอบหมายเลข 3
ก. มอเตอรข์ บั ข. แขนปรับความเร็วรอบ
ค. แกนเพลา ✗ง. สวิตชเ์ ปิด-ปดิ

97 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

102 ทฤษฎีเครอ่ื งมือกล

13. ขอ้ ใดคือชื่อของส่วนประกอบหมายเลข 4 ข. แขนปรบั ความเรว็ รอบ
ก. มอเตอรข์ บั ง. สวิตชเ์ ปดิ -ปดิ
✗ค. แกนเพลา
✗ข. รองรับหัวเครื่องเจาะและโต๊ะงาน
14. ข้อใดคอื หนา้ ทขี่ องเสาเครอ่ื ง ง. รองรับชนิ้ งานหรือปากกาจับงาน
ก. หมุนใหแ้ กนเพลาเลอ่ื นขึ้น-ลง
ค. รองรับน้ำาหนักท้งั หมดของเคร่ืองเจาะ ข. รองรับหวั เครอื่ งเจาะและโตะ๊ งาน
ง. รองรบั ช้ินงานหรือปากกาจบั งาน
15. ขอ้ ใดคือหนา้ ทีข่ องฐานเครื่อง
ก. หมุนให้แกนเพลาเลื่อนขนึ้ -ลง
✗ค. รองรบั นำ้าหนักท้ังหมดของเครื่องเจาะ

จากภาพ จงตอบคำาถามในขอ้ ท่ี 16-19
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
1

2
3

4

16. ขอ้ ใดคอื ชอ่ื ของอุปกรณ์ช่วยจับยดึ หมายเลข 1
ก. โบลต์ท-ี สล็อต ✗ข. แผ่นกดชิ้นงาน
ค. วีบล็อก ง. แท่งระดับ

17. ขอ้ ใดคือชอ่ื ของอุปกรณช์ ่วยจับยดึ หมายเลข 2
ก. โบลต์ที-สลอ็ ต ข. แผน่ กดชน้ิ งาน
ค. วีบลอ็ ก ✗ง. แท่งระดับ

18. ข้อใดคือช่ือของอุปกรณช์ ว่ ยจบั ยึดหมายเลข 3
ก. โบลต์ท-ี สล็อต ข. แผ่นกดชนิ้ งาน
✗ค. วีบลอ็ ก ง. แทง่ ระดบั

19. ขอ้ ใดคอื ชื่อของอุปกรณช์ ว่ ยจับยึดหมายเลข 4
✗ก. โบลต์ท-ี สลอ็ ต ข. แผ่นกดช้ินงาน
ค. วีบล็อก ง. แทง่ ระดบั

สุดยอดคู่มือครู 98

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่ืองเจาะ 103

20. ต้องการเจาะรูชิ้นงานขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 10 มิลลิเมตร ด้วยความเร็วตัด 60 เมตรต่อนาที
จะต้องใชค้ วามเร็วรอบเทา่ ใด
ก. 1,500 รอบต่อนาท ี ข. 1,615 รอบตอ่ นาที
ค. 1,835 รอบต่อนาที ✗ง. 1,910 รอบต่อนาที

21. ต้องการเจาะรูชิ้นงานขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 6 มิลลิเมตร ด้วยความเร็วรอบ 600 รอบต่อนาท ี
จะตอ้ งใช้ความเร็วตัดเท่าใด
ก. 13 เมตรต่อนาท ี ข. 12 เมตรต่อนาที
✗ค. 11 เมตรต่อนาท ี ง. 10 เมตรตอ่ นาที

22. เจาะรชู น้ิ งานดว้ ยดอกสวา่ นขนาดเสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลาง 15 มลิ ลเิ มตร ควรเลอื กใชอ้ ตั ราปอ้ นเจาะเทา่ ใด
ก. 0.10-0.18 มลิ ลเิ มตรต่อรอบ ✗ข. 0.18-0.38 มิลลิเมตรตอ่ รอบ
ค. 0.05-0.10 มลิ ลเิ มตรตอ่ รอบ ง. 0.35-0.63 มลิ ลิเมตรต่อรอบ

23. ข้อใดเปน็ การบำารงุ รกั ษาเคร่อื งเจาะท่ถี ูกต้อง
ก. เปล่ียนถา่ ยนำ้าหลอ่ เย็นทกุ วนั
✗ข. เปลย่ี นถ่ายน้าำ หลอ่ เยน็ ทกุ สัปดาห์
ค. เปล่ยี นถ่ายนา้ำ หล่อเยน็ ทกุ เดือน
ง. เปลยี่ นถา่ ยนำ้าหล่อเยน็ ทุกหกเดอื น
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
104 ทฤษฎเี ครื่องมอื กล

แบบประเมนิ ตนเอง

คำาชแ้ี จง ตอนท่ ี 1 ใหผ้ ู้เรียนประเมนิ ผลการเรียนรู้ โดยเขียนเคร่ืองหมาย ✓ลงในชอ่ งระดับคะแนน
และเตมิ ข้อมูลตามความเปน็ จรงิ

ระดับคะแนนตอนท ี่ 1 5 : มากท่สี ดุ 4 : มาก 3 : ปานกลาง 2 : นอ้ ย 1 : ควรปรับปรงุ
ตอนท ่ี 2 ใหผ้ เู้ รียนนาำ คะแนนจากแบบทดสอบมาเตมิ ลงในชอ่ งวา่ ง และเขยี นเครอ่ื งหมาย ✓

ลงในช่องสรุปผล

ตอนท ่ี 1 (ผลการเรยี นรู้) 5 4 3 2 1 ตอนท่ ี 2 (แบบทดสอบ)
รายการ แบบทดสอบ

1. ผูเ้ รียนมคี วามร ู้ ความเขา้ ใจในเนื้อหา คะแนน
2. ผเู้ รยี นได้ทาำ กจิ กรรมท่สี อดคล้องกับเนือ้ หาและจดุ ประสงค์ (ข้อละ 1 คะแนน)
การเรยี นรู้ สรปุ ผล
3. ผู้เรียนไดเ้ รียนและทาำ กิจกรรมที่สง่ เสริมกระบวนการคดิ
เกดิ การค้นพบความรู้ 20-23 (ดีมาก)
16-19 (ด)ี
4. ผเู้ รยี นสามารถประยกุ ต์ความรู้เพืีอ่ ใช้ประโยชนใ์ นชีวติ ประจาำ วนั ได้ 12-15 (พอใช้)
ต่ำากว่า 12
5. ผเู้ รียนไดเ้ รยี นรอู้ ะไรจากการเรยี น (ควรปรบั ปรุง)
6. ผเู้ รยี นต้องการทาำ ส่ิงใดเพื่อพฒั นาตนเอง
7. ความสามารถท่ีถอื วา่ ผา่ นเกณฑ์ประเมินของผเู้ รียน คือ


99 สุดยอดคู่มือครู