คู่มือครูหนังสือเรียน วิชาทฤษฎีเครื่องมือกล

ตารางสรุปคะแนนการประเมนิ จุดประสงค์การเรียนรู้
และสมรรถนะประจ�ำหน่วย

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 3 เครื่องเจาะ

คะแนนตาม จปส.
รายหน่วยการเรยี นรู้
1. ระ ุบชนิดของเค ่รืองเจาะได้สงวน ิลข ิสทธ์ิ สำ� ันกพิมพ์ บริ ัษท ัพฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำ�กัด
2. บอก ่ืชอและหน้า ่ีทส่วนประกอบของเค ่รืองเจาะ ้ตังโต๊ะ เคร่ืองเจาะชิ้นงาน/การแสดงออก รวม
ตั้ง ื้พน เค ่ืรองเจาะรัศ ีม และสว่านมือไฟ ้ฟาได้ทกี่ �ำหนดในหนว่ ยการเรียนรู้หรือหนว่ ยย่อย
3. อธิบายห ัลกการทำ�งานของเค ่รืองเจาะไ ้ด
4. บอก ัลกษณะการจับยึด ิช้นงานบนเค ื่รองเจาะไ ้ด
5. ำค�นวณความเ ็รวรอบ ความเ ็รวตัด และ ัอตราป้อนในงานเจาะไ ้ด
6. อธิบายขั้นตอนการใ ้ชงานเค ืร่องเจาะ ั้ตงโต๊ะ เคร่ืองเจาะ ้ัตง ้ืพน
เครื่องเจาะรัศ ีม และส ่วานมือไฟ ้ฟาไ ้ด
7. ำบ�รุง ัรกษาเค ่ืรองเจาะ ้ตังโต๊ะ เค ่รืองเจาะตั้ง ื้พน เคร่ืองเจาะรัศมี
และสว่านมือไฟ ้ฟาได้
ภาระงาน/ชนิ้ งานระหวา่ งเรียน 2 2 224 3 3 18
1. ผังกราฟิกแสดงการเกบ็ รวบรวมข้อมลู เกี่ยวกับเคร่อื งเจาะ 2 2 223 2 2 15
2. ผังกราฟิกสรุปความรคู้ วามเขา้ ใจเกย่ี วกบั เครอ่ื งเจาะ 3 3 334 3 3 22

3. การนำ�เสนอผลการสรปุ ความรู้ความเข้าใจเก่ียวกบั เครอื่ งเจาะ 3 3 335 4 4 25
การประเมินรวบยอด 1.5 1.5 1.5 1.5 2 1.5 1.5 10
1. ผลการปฏบิ ตั ิกจิ กรรมส่งเสริมการเรียนรู้ 1.5 1.5 1.5 1.5 2 1.5 1.5 10
2. ผลการประเมนิ ตนเอง 12 12 13 13 20 15 15 100
3. คะแนนผลการทดสอบ

รวม

สุดยอดคู่มือครู 100

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้

A3. ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Apply4.inขgั้นสthื่อeสาCรoแmลmะนu�ำnเiสcaนtอion Skill 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

pplying and Constructing the Knowledge

บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ทักษะชีวิต

ค่านิยมหลัก 12 ประการ กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

4หน่วยการเรยี นร้ทู ่ีสงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดเครอ่ื งกลงึ หนว่ ยการเรียนรูท้ ี่ 4 เครอื่ งกลงึ

สาระสำาคญั สาระการเรียนรู้
เครื่องกลึง (Lathe) เป็นเคร่ืองมือกลที่ใช้ในการแปรรูปชิ้นงานโดยมีหลักการทำางาน 1. ชนดิ ของเครอ่ื งกลึง (หนงั สือเรยี น หนา้ 107-108)
คือ ให้ชิ้นงานหมุนรอบแกนด้วยความเร็วคงท่ี แล้วใช้เคร่ืองมือตัดเคล่ือนที่เข้าตัดเฉือนช้ินงาน 2. สว่ นประกอบและหนา้ ทข่ี องเครอื่ งกลงึ (หนงั สอื เรยี น
การใช้งานส่วนใหญ่นิยมใช้ขึ้นรูปงานทรงกระบอก เช่น งานกลึงปอก งานกลึงปาดหน้า งานกลึง
ตกรอ่ ง งานกลงึ เกลยี ว งานกลึงเรยี ว งานกลงึ คว้าน งานกลึงโคง้ งานพมิ พล์ าย งานเจาะร ู เปน็ ตน้ หน้า 109-121)
ดงั นน้ั กอ่ นใชเ้ ร่อื งกลึงจงึ ตอ้ งศึกษาเกีย่ วกับชนิด ส่วนประกอบ หลักการทาำ งาน และการบำารงุ รกั ษา 3. หลักการทำ�งานของเคร่ืองกลึง (หนังสือเรียน
เครื่องกลงึ ใหม้ คี วามร้คู วามเขา้ ใจ เพื่อให้สามารถใชง้ านไดอ้ ย่างถูกตอ้ งและปลอดภัย
หนา้ 121-129)
สาระการเรียนรู้ 4. การบ�ำ รงุ รกั ษาเครอ่ื งกลงึ (หนงั สอื เรยี น หนา้ 129-133)
1. ชนิดของเคร่ืองกลึง
2. สว่ นประกอบและหน้าท่ีของเคร่อื งกลึง สมรรถนะประจ�ำ หนว่ ย
3. หลักการทำางานของเคร่อื งกลงึ 1. แสดงความร้เู กีย่ วกบั เคร่อื งกลงึ
4. การบำารุงรักษาเครือ่ งกลึง 2. ประยกุ ตใ์ ชค้ วามรเู้ กยี่ วกบั เครอ่ื งกลงึ ในชวี ติ ประจ�ำ วนั
และการประกอบอาชีพได้

จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1. ระบชุ นิดของเครือ่ งกลงึ ได้
2. บอกชื่อและหน้าท่ีส่วนประกอบของเคร่ืองกลึง

ยนั ศนู ย์ เครอ่ื งกลงึ เทอรเ์ รต็ เครอ่ื งกลงึ หนา้ จาน และ
เครอื่ งกลงึ แนวต้งั ได้
3. อธบิ ายหลักการทำ�งานของเครือ่ งกลึงยนั ศูนย์ได้
4. บอกลกั ษณะการจับยึดชิ้นงานบนเครือ่ งกลงึ ได้
5. อธิบายวิธีการกลึงปาดหน้า การกลึงปอก การเจาะรู
ยันศนู ย์ และการเจาะรูดว้ ยดอกสว่านได้
6. คำ�นวณความเร็วรอบ ความเร็วตัด และอัตราป้อน
ในงานกลงึ ได้
7. อธบิ ายขน้ั ตอนการใชง้ านเครอื่ งกลงึ ยนั ศนู ย์เครอ่ื งกลงึ
เทอรเ์ รต็ เครอื่ งกลงึ หนา้ จาน และเครอ่ื งกลงึ แนวตงั้ ได้
8. บอกวธิ กี ารบ�ำ รงุ เครอื่ งกลงึ ยนั ศนู ย์เครอ่ื งกลงึ เทอรเ์ รต็
เครอื่ งกลงึ หนา้ จาน และเครอ่ื งกลงึ แนวต้งั ได้

การประเมนิ ผล 3. การนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ
เคร่ืองกลงึ
ภาระงาน/ชนิ้ งาน/การแสดงออกของผเู้ รยี น
ภาระงาน/ชนิ้ งานระหวา่ งเรยี น ภาระงาน/ชน้ิ งานรวบยอดในหนว่ ยการเรยี นรู้
1. ผังกราฟกิ แสดงการเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู เกย่ี วกบั เครอื่ งกลงึ 1. ผลการปฏิบัตกิ ิจกรรมส่งเสริมการเรยี นรู้
2. ผงั กราฟกิ สรุปความรคู้ วามเขา้ ใจเกีย่ วกบั เครื่องกลึง 2. ผลการประเมนิ ตนเอง
3. คะแนนผลการทดสอบ

101 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

ep 1
St

สงวนลิข ิสทธิ์ สำ� ันกพิมพ์ บริษัท ัพฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำ�กัด gGatherinขน้ั รวบรวมข้อมูลสมรรถนะประจาำ หนว่ ย
1. แสดงความรเู้ กย่ี วกับเครอ่ื งกลึง
1. แบ่งกลุ่มผู้เรียนร่วมกันศึกษาเอกสาร 2. ประยุกตใ์ ช้ความรเู้ กี่ยวกับเครื่องกลึงในชวี ติ ประจำาวันและการประกอบอาชีพได้
หนังสือเรียนเร่ืองเครื่องกลงึ
2. ต้ั ง คำ � ถ า ม ใ ห้ ผู้ เ รี ย น เ ส น อ ข้ อ มู ล จุดประสงค์การเรยี นรู้
จ า ก ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ ข อ ง ต น เ กี่ ย ว กั บ 1. ระบชุ นิดของเครื่องกลึงได้
เคร่อื งกลงึ ดังตวั อยา่ ง 2. บอกชื่อและหน้าท่ีส่วนประกอบของเคร่ืองกลึงยันศูนย์ เคร่ืองกลึงเทอร์เร็ต เคร่ืองกลึง
2.1 ชนดิ ของเครอื่ งกลงึ หนา้ จาน และเคร่อื งกลึงแนวต้ังได้
• เคร่ืองกลึงแบ่งออกเป็นกี่ชนิด 3. อธิบายหลกั การทำางานของเคร่ืองกลงึ ยันศนู ยไ์ ด้
อะไรบ้าง 4. บอกลกั ษณะการจับยดึ ชิ้นงานบนเครือ่ งกลึงได้
• เคร่ืองกลึงแต่ละชนิดเหมาะกับ 5. อธบิ ายวธิ กี ารกลึงปาดหนา้ การกลงึ ปอก การเจาะรูยนั ศูนย์ และการเจาะรูดว้ ยดอกสวา่ นได้
งานชนิดใด 6. คำานวณความเร็วรอบ ความเร็วตดั และอัตราปอ้ นในงานกลึงได้
2.2 ส่ ว น ป ร ะ ก อ บ แ ล ะ ห น้ า ที่ ข อ ง 7. อธิบายขั้นตอนการใช้งานเคร่ืองกลึงยันศูนย์ เครื่องกลึงเทอร์เร็ต เคร่ืองกลึงหน้าจาน และ
เครือ่ งกลึง เครื่องกลึงแนวต้ังได้
• ส่วนประกอบของเคร่ืองกลึง 8. บอกวธิ กี ารบำารงุ เครอ่ื งกลึงยันศูนย์ เคร่อื งกลงึ เทอร์เร็ต เครื่องกลึงหนา้ จาน และเครอื่ งกลงึ
แต่ละชนิดมอี ะไรบา้ ง แนวตั้งได ้
• ส่วนประกอบแต่ละชนิดมีหน้าที่
ผงั สาระการเรียนรู้

อะไร
2.3 หลกั การท�ำ งานของเครอื่ งกลึง
• การเลือกใช้หัวจับในการจับยึด ชนิดของเคร่อื งกลงึ
ชิ้นงานบนเคร่ืองกลึงมีกี่แบบ สว่ นประกอบและหนา้ ท่ขี องเคร่อื งกลึง
อะไรบ้าง เครื่องกลงึ หลักการทำางานของเครอ่ื งกลงึ
การบาำ รงุ รักษาเครื่องกลงึ
• การตงั้ ศนู ยช์ นิ้ งานบนเครอื่ งกลงึ
สามารถท�ำ ไดก้ ว่ี ธิ ี อะไรบา้ ง
• การจับยึดมีดกลึงบนป้อมมีด
ควรท�ำ อย่างไร
• การหาความเร็วรอบในงานกลึง
ควรใช้สูตรใด
• การหาความเร็วตัดในงานกลึง
ควรใชส้ ูตรใด
• การหาอัตราป้อนในงานกลึง
กกคาาวรรรกกใชลล้สงึึงปปตู าอรดใกดหคนือ้าอคะือไรอะ ไ ร
• 3. แต่ละกลุ่มบันทึกผลการศึกษาตามหัวข้อท่ีกำ�หนดลงผังกราฟิก (เลือกออกแบบ
• และใชผ้ งั กราฟิกใหเ้ หมาะสมกบั ลักษณะของขอ้ มูล) ดงั ตัวอย่าง
• การเจาะรูยันศนู ยค์ ืออะไร
• การเจาะรูด้วยดอกสว่านควรทำ�
อยา่ งไร
2.4 การบำ�รงุ รกั ษาเครอื่ งกลึง
• ก า ร บำ � รุ ง รั ก ษ า เ ค รื่ อ ง ก ลึ ง
แต่ละชนิดควรทำ�อยา่ งไร

สุดยอดคู่มือครู 102

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่อื งกลงึ 107 St ep 3

1. ชนดิ ของเครือ่ งกลงึ conAstru wldedgeข้ันปฏบิ ัตแิ ละสรปุ ความรู้
หลังการปฏิบตั ิ
เคร่อื งกลงึ ทีใ่ ชใ้ นงานอุตสาหกรรมการผลติ และโรงงานฝึกงานในสถานศกึ ษาอาชีวศึกษา แบง่ ตาม ctpipnlgyitnhge aknno
ขนาด รูปรา่ ง และลักษณะการทำางานไดห้ ลายชนดิ ดงั นี้ จำ�กัด
1. ผเู้ รยี นน�ำ ขอ้ สรปุ ความรคู้ วามเขา้ ใจทไ่ี ดแ้ ลกเปลย่ี นเรยี นรู้
1.1 เครอ่ื งกลึงยันศูนย ์ (Engine Lathe) ดงั ภาพท ่ี 4.1 ร่วมกันในชั้นเรียนมาวิเคราะห์ และร่วมกันสรุปแนวคิด

เครื่องกลึงยันศูนย์เป็นเคร่ืองกลึงท่ีนิยมใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมการผลิตและโรงฝึกงาน
ท่ัวไป ใช้กลึงขึ้นรูปช้ินงานท่ีมีความโตหรือเส้นผ่านศูนย์กลางไม่ใหญ่จนเกินไป มีชุดท้ายแท่น ใช้สำาหรับ
ยันศนู ยห์ รือเจาะชน้ิ งานในขณะกลึงขึน้ รูป

เก่ียวกับเครอื่ งกลึง (พว.)
2. ผู้เรียนทำ�กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ (หนังสือเรียน
หนา้ 134-141)
บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ
ภาพท่ี 4.1 เคร่ืองกลงึ ยนั ศูนย์
ทม่ี า: อำานาจ ทองแสน, 2559

1.2 เครือ่ งกลึงเทอร์เร็ต (Turret Lathe) ดังภาพที่ 4.2

เคร่ืองกลึงเทอร์เร็ตเป็นเครื่องกลึงท่ีมีป้อมจับมีดกลึงและเครื่องมือตัดหลายหัว สามารถจับ
เครอื่ งมอื ตดั ไดห้ ลายชนดิ พรอ้ มกนั เชน่ มดี กลงึ ดอกสวา่ น ดอกเจาะนาำ ศนู ย ์ ดอกควา้ นเรยี บ ฯลฯ สามารถ
กลึงชิ้นงานท่ีมขี นาดและรปู ทรงเดยี วกนั จาำ นวนมากได้อยา่ งรวดเร็ว

ภาพท ่ี 4.2 เครอ่ื งกลงึ เทอร์เรต็ 108 ทฤษฎีเครือ่ งมือกล
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2559
1.3 เคร่อื งกลงึ หนา้ จาน (Facing Lathe) ดังภาพที่ 4.3
ep 2 g
เครอื่ งกลงึ หนา้ จานเปน็ เครอื่ งกลงึ ทม่ี หี วั จบั ขนาดใหญ่ ใชก้ ลงึ ปาดหนา้ ชน้ิ งานทม่ี คี วามโตของ
rocessin สำ�นักพิมพ์ เสน้ ผ่านศนู ย์กลางขนาดใหญ่ เชน่ ชนิ้ งานหน้าแปลนขนาดใหญ ่ และลอ้ รถไฟ เป็นต้น
St ขนั้ คิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้ ภาพท ี่ 4.3 เครอ่ื งกลึงหน้าจาน
ท่มี า: www.qdyonglong.en.alibaba.com
P
1.4 เครอื่ งกลึงแนวต้งั (Vertical Turret Lathe) ดังภาพท ่ี 4.4
1. ผู้เรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับเครื่องกลึงที่รวบรวมสงวน ิลข ิสท ์ิธ
ได้จากการศึกษาค้นคว้าและระดมความคิดของสมาชิก เคร่ืองกลึงแนวต้ังเป็นเคร่ืองกลึงที่มีป้อมมีดอยู่ในแนวต้ัง สามารถจับเคร่ืองมือตัดได้
ร่วมดว้ ย หลายชนิดพร้อมกัน ใช้สำาหรับงานกลึงปาดหน้า งานกลึงปอก งานเจาะรู และงานคว้านรูชิ้นงานที่มี
ขนาดใหญ่
2. เช่ือมโยงความคล้ายคลึง/แตกต่างของข้อมูลท่ีนำ�มา
อภิปราย และร่วมกันสรุปความรู้ตามหัวข้ออภิปราย ภาพที ่ 4.4 เครอ่ื งกลงึ แนวตัง้
จากนั้นบันทึกผลข้อสรุปเป็นความเข้าใจของกลุ่มและ ทม่ี า: www.gtech-machinery.com
รายบุคคล

103 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เครอื่ งกลึง 109 Step 5 ขัน้ ประเมินเพื่อเพิม่ คุณคา่
บรกิ ารสงั คมและจติ สาธารณะ
2. ส่วนประกอบและหน้าท่ขี องเครือ่ งกลึง f-Regulating
Sel
2.1 ส่วนประกอบและหนา้ ทขี่ องเครื่องกลงึ ยนั ศูนย์
Aco
เครอ่ื งกลึงยนั ศูนยม์ ีส่วนประกอบท่สี าำ คญั ดังภาพที่ 4.5 โดยมีรายละเอียด ดงั น้ี

ชุดหวั เครอ่ื ง ชุดแทน่ เลือ่ น จำ�กัด
1. ผเู้ รยี นแตล่ ะกลมุ่ และรายบคุ คลตรวจสอบความรคู้ วามเขา้ ใจ
ระบบสง่ กำาลัง ชดุ ทา้ ยแทน่ ของตนเองหลังจากรับฟังการนำ�เสนอของสมาชิกกลุ่มอ่ืน(พว.)
ระบบป้อน สะพานแทน่ เครอ่ื ง ปรบั ปรงุ ชนิ้ งานของกลมุ่ ตนใหส้ มบรู ณแ์ ละบนั ทกึ เพม่ิ เตมิ

สวิตชเ์ ปิด-ปิด 2. นำ�ผลงานแสดงในป้ายนิเทศหรือเผยแพร่สู่ห้องเรียนอื่น
หรือสาธารณะ
ฐานเครื่อง
3. ผเู้ รยี นแตล่ ะคนท�ำ แบบทดสอบ (หนงั สอื เรยี น หนา้ 143-148)
ภาพที่ 4.5 ส่วนประกอบของเครือ่ งกลึงยันศนู ย์ แลกเปล่ียนกันตรวจให้คะแนน จากนั้นประเมินสรุปผล
ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559 การท�ำ กิจกรรม (หนังสือเรยี น หน้า 142) ท�ำ แบบประเมนิ
ตนเอง (หนังสือเรียน หน้า 149) และกำ�หนดแนวทาง
2.1.1 ชดุ หวั เคร่อื ง (Headstock) ทาำ หนา้ ทีข่ ับเคลือ่ นใหห้ วั จบั ช้ินงานหมนุ ด้วยความเร็วรอบ การพฒั นาตนเอง
ตามที่ปรับต้งั ไว้ ประกอบด้วยแขนโยกชดุ เฟอื งทดตา่ งๆ และชุดเฟืองทด (Gears) ซงึ่ ทำาหนา้ ที่ปรับเปลย่ี น บริ ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ
ความเรว็ รอบ ชุดเฟืองทดแบง่ ออกเปน็ สองส่วน คอื ชุดเฟอื งทดภายนอกและชุดเฟอื งทดภายในหวั เครือ่ ง
ดังภาพท ี่ 4.6

ชุดเฟอื งทดภายนอกหัวเครอื่ ง ชุดเฟืองทดภายในหัวเครื่อง 110 ทฤษฎีเครือ่ งมอื กล
ภาพท่ี 4.6 ชดุ เฟอื งทดหวั เคร่ืองกลงึ
ทม่ี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559 แขนปรับความเร็วรอบ

สำาหรบั สว่ นประกอบภายนอกของชดุ หวั เคร่ืองดงั ภาพท ่ี 4.7 โดยมีรายละเอียด ดังน้ี
1) แขนปรับความเร็วรอบ (Spindle Speed Selector) ใช้โยกชุดเฟืองทดภายใน
หวั เคร่อื งใหข้ บกัน เพ่อื ปรบั ความเรว็ รอบ
2) แกนเพลาหวั เครอ่ื ง (Spindle) เปน็ เพลาทรงกระบอกกลวง ทาำ หนา้ ทจี่ บั ยดึ หวั จบั
ชิ้นงาน โดยสามารถสอดช้ินงานท่ีมีความยาวมากๆ ผ่านได้ หากช้ินงานท่ีมีความยาวต้องมีชุดประคอง
เพอ่ื ความปลอดภยั ปกตจิ ับช้ินงานยาวไม่เกินเพลาหัวเคร่อื ง

Step 4kille แกนเพลาหัวเคร่ือง แขนโยกเพลาปอ้ น
และเพลานาำ
สำ� ันกพิมพ์ แขนโยกทิศทางการหมนุ
เพลาปอ้ นและเพลานำา

mmpupnlyicinagtiotnh s ขั้นส่ือสารและนำ� เสนอสงวน ิลข ิสท ์ิธ ภาพที่ 4.7 สว่ นประกอบภายนอกของชุดหัวเคร่อื ง
ทมี่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559
1. ผู้เรียนแต่ละกลุ่มออกแบบหรือหาวิธีนำ�เสนอให้ผู้อ่ืนรับรู้
และส่ือสารได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยเทคนิควิธี 3) แขนโยกทศิ ทางการหมนุ เพลาปอ้ นและเพลานำา (Adjust Arm Rotation Direction)
ทเ่ี หมาะสม บรู ณาการการใชส้ อื่ /เทคโนโลย/ี คำ�ศพั ทเ์ พมิ่ เตมิ / ทาำ หน้าท่ีควบคมุ การทาำ งานของเพลาป้อน และเพลานำาให้หมุนตามหรอื หมุนทวนเขม็ นาฬิกา เพื่อควบคุม
สง่ิ ท่นี ่าสนใจแทรกในการรายงาน การเคลอ่ื นท่ขี องแท่นเลือ่ นให้เลอ่ื นไป-กลบั ตามแนวยาวของสะพานแทน่ เคร่อื ง และควบคุมการเคลอื่ นที่
ของแทน่ เลอ่ื นขวางใหเ้ ล่อื นเขา้ -ออกตามแนวขวาง
2. สุ่มกลุ่มผู้เรียนนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจ 4) แขนโยกเพลาป้อนและเพลานำา (Shaft Lever) ทำาหน้าที่ควบคุมการทำางาน
โดยผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันประเมินผลการนำ�เสนอ ของเพลาป้อนสำาหรับงานกลงึ อัตโนมตั ิ และเพลานำาสาำ หรบั งานกลึงเกลียว
ตามเกณฑท์ ่ีก�ำ หนด 2.1.2 ระบบส่งกาำ ลัง (Transmission) ดงั ภาพท ี่ 4.8 เครือ่ งกลงึ ยันศนู ย์มรี ะบบสง่ กำาลงั ขบั
ด้วยมอเตอร์ โดยส่งกำาลังผ่านสายพานลิ่ม (V-Belt) ไปยังชุดเฟืองทดท่ีอยู่ภายในหัวเครื่องกลึง เพ่ือ
สง่ กาำ ลังไปขบั แกนเพลาหวั เครอื่ งทีป่ ระกอบกับหวั จับงานอกี ด้านหนงึ่ ให้หมนุ ดว้ ยความเรว็ รอบท่ตี ัง้ ไว ้

แกนเพลาหวั เครื่อง

สายพานลิ่ม

มอเตอร์ (อยู่ภายใน) มอเตอร์

ภาพที ่ 4.8 ระบบส่งกำาลงั ของเคร่อื งกลึงยนั ศนู ย์
ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559

2.1.3 ระบบปอ้ น (Feed Mechanism) เครอื่ งกลงึ ยนั ศนู ยม์ รี ะบบปอ้ นมดี กลงึ เพอ่ื ใหส้ ามารถ
กลึงอัตโนมัติและกลึงเกลียวได้ทั้งระบบเมตริกและระบบอังกฤษ นอกจากนี้ยังสามารถปรับอัตรา
ปอ้ นกลงึ หยาบหรือละเอียดได้ตามแนวยาวและแนวขวาง ดงั ภาพท ่ี 4.9 โดยมีรายละเอียดดังน้ี

สุดยอดคู่มือครู 104

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครื่องกลึง 111

แขนโยกชดุ เฟอื งป้อน

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดเพลานาำ

ชดุ เฟืองขบั เพลาปอ้ น
ชดุ เฟอื นปอ้ น
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
(อยภู่ ายใน) แขนโยกชดุ เฟอื งปอ้ น
• การทำ�งานเป็นทีม ทีมละ 5-6 คน ฝึกการคิดวิเคราะห์
ภาพท่ ี 4.9 ส่วนประกอบระบบปอ้ นของเครื่องกลึงยันศูนย์ การแก้ปญั หา
ท่ีมา: อำานาจ ทองแสน, 2559 • การใช้สอ่ื /เทคโนโลย/ี สิ่งทน่ี ่าสนใจอืน่ ๆ

1) ชุดเฟืองขบั (Driver Gear) ทำาหนา้ ท่ีสง่ กำาลงั ขับไปยงั ชดุ เฟืองป้อนท่ีอย่ภู ายใน
2) ชุดเฟืองป้อน (Feed Gear) ทำาหน้าท่ีตัดและส่งกำาลังจากชุดเฟืองขับไปยัง
เพลาป้อนและเพลานาำ เพื่อใช้ในงานกลึงอตั โนมัตแิ ละงานกลึงเกลียว
3) แขนโยกชดุ เฟอื งปอ้ น (Feed Gear Lever) ทาำ หนา้ ทโี่ ยกชดุ เฟอื งปอ้ นทอี่ ยภู่ ายใน
เพือ่ ปรบั อัตราการปอ้ นใหม้ คี วามหยาบหรอื ละเอยี ดทีใ่ ชใ้ นงานกลึงเกลยี ว
4) เพลานำา (Lead Screw) เป็นเพลาเกลียวส่ีเหล่ียมคางหมูหรือเกลียวส่ีเหล่ียม
ซง่ึ เช่อื มต่อระหว่างชดุ เฟอื งปอ้ นและชดุ แท่นเลื่อน เพ่อื ใชส้ าำ หรบั งานกลึงเกลียว
5) เพลาป้อน (Feed Shaft) เป็นเพลากลมมีร่องล่ิมตลอดความยาวของเพลา
เชือ่ มต่อระหวา่ งชุดเฟืองป้อนและชดุ แท่นเลือ่ น ใชส้ าำ หรบั งานกลงึ อตั โนมตั ิ

2.1.4 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ดังภาพท่ี 4.10 ทำาหน้าท่ีเปิด-ปิดระบบไฟฟ้า
ของเคร่อื งกลงึ รวมทั้งมอเตอรห์ ัวเครือ่ งกลงึ และมอเตอรป์ ัม๊ นำา้ หลอ่ เยน็

สวิตช์เปดิ -ปิดระบบไฟฟ้า

สวิตช์เปิด-ปดิ ปัม๊ น้าำ หลอ่ เย็น 112 ทฤษฎเี คร่อื งมือกล

ภาพท่ี 4.10 สวิตช์เปดิ -ปิดระบบไฟฟ้าของเคร่อื งกลึง 2.1.5 ชุดแท่นเล่ือน (Carriage) ประกอบ/วาง/ประกบติดอยู่บนสะพานแท่นเครื่อง
ทม่ี า: อำานาจ ทองแสน, 2559 สามารถเคลื่อนที่ไป-กลับ ตามแนวยาวของสะพานแท่นเคร่ืองได้ โดยการหมุนด้วยมือและอัตโนมัติ
เพ่ือใช้ในงานกลงึ ปอก และงานกลงึ เกลียว มสี ่วนประกอบท่สี ำาคญั ดงั ภาพท่ ี 4.11 และภาพท ่ี 4.12 โดยมี
รายละเอียด ดังนี้

ปอ้ มมดี แทน่ เล่อื นบน

แท่นปรับมมุ แท่นเลือ่ นบน มือหมุนแทน่ เลื่อนบน
แทน่ เลือ่ นขวาง แท่นเล่ือน

มือหมนุ แท่นเลื่อนขวาง

การเรียนรู้สู่อาเซียน ภาพท่ ี 4.11 สว่ นประกอบของชุดแท่นเลอ่ื น
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2559
asean
1) ป้อมมีด (Tool Post) ทำาหน้าท่ีจับยึดมีดกลึงหรือด้ามจับเครื่องมือขึ้นรูปอ่ืนๆ
เรียนรู้คำ�ศัพท์ภาษาอังกฤษที่เก่ียวข้องกับเนื้อหา เพื่อใชใ้ นการตดั เฉือนเน้อื วัสดุหรือข้ึนรปู ชิน้ งาน
ในบทเรยี นเพม่ิ เตมิ โดยฝกึ ใชค้ �ำ ศพั ทด์ งั กลา่ วในการน�ำ เสนอ 2) แท่นปรับมุมแท่นเล่ือนบน (Compound Rest) ทำาหน้าที่ปรับมุมแท่นเลื่อนบน
ผลงานในขน้ั ที่ 4 เพอื่ ใช้ในงานกลงึ เรียว สามารถปรบั มุมได ้ 360 องศา
3) แทน่ เลอ่ื นขวาง (Cross Slide) เปน็ ส่วนทยี่ ึดขวางอย่บู นแท่นเล่ือน ทาำ หนา้ ทเ่ี คลอื่ นท ี่
เขา้ -ออกตามแนวขวางของสะพานแทน่ เครือ่ ง และทาำ ให้ป้อมมีดเคลือ่ นที่ไปตามแทน่ เลอ่ื นขวางด้วย
4) มือหมุนแท่นเลอื่ นขวาง (Cross Slide Hand Wheel) ใช้หมุนให้แท่นเลอื่ นขวาง
เคล่อื นที่เขา้ -ออกตามแนวขวางของสะพานแท่นเครือ่ ง โดยมีขดี สเกลเพ่อื บอกระยะการเคลอื่ นท่ี
5) แท่นเลื่อนบน (Top Slide) ทำาหน้าท่ีเป็นฐานรองรับป้อมมีด สามารถเคล่ือนที่
ไป-กลบั ไดใ้ นระยะส้ันๆ ใชง้ านร่วมกบั แท่นปรับมมุ แท่นเลือ่ นบน สาำ หรบั งานกลงึ เรยี ว
6) มอื หมนุ แทน่ เลอ่ื นบน (Top Slide Hand Wheel) ใชห้ มนุ ใหแ้ ทน่ เลอ่ื นบนเคลอ่ื นที่
ไป-กลบั ได้ในระยะสั้นๆ โดยมขี ีดสเกลเพือ่ บอกระยะการเคลอื่ นที่
7) แท่นเล่ือน (Saddle) เป็นส่วนท่ียึดอยู่บนสะพานแท่นเครื่อง ทำาหน้าท่ีเคลื่อนที่
ไป-กลบั ตามแนวยาวของสะพานแท่นเครอ่ื ง และทาำ ให้ป้อมมดี เคลื่อนทไ่ี ปตามแทน่ เลอื่ นด้วย
8) แขนโยกกลึงอัตโนมัติ (Feed Lever) ใช้โยกให้แท่นเล่ือนและแท่นเล่ือนขวาง
เคลอ่ื นท่โี ดยอัตโนมตั ิ

105 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เคร่ืองกลึง 113

แขนโยกกลึงอตั โนมัติ ชุดกลอ่ งเฟือง
แขนโยกกลงึ เกลยี ว มือหมนุ แทน่ เลื่อน

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดแขนโยกเปิด-ปิดเครอื่ ง

ภาพท ี่ 4.12 สว่ นประกอบของชุดแทน่ เลือ่ น
ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559

9) แขนโยกกลึงเกลยี ว (Lead Seven Engagement Lever) ใช้โยกใหเ้ ฟืองของ ทักษะชีวิต
แท่นเลือ่ นขบกบั เพลานาำ เพ่ือใช้ในงานกลึงเกลยี ว
10) ชุดกล่องเฟือง (Gear Box) ทำาหน้าที่บรรจุเฟืองทดไว้ภายใน เพื่อใช้ในงานกลึง • ศกึ ษาแนวทางหรือวิธีการเกย่ี วกับเคร่อื งกลึง
อัตโนมตั ิ • การศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจากแหล่งเรียนรู้ต่างๆ เช่น
11) มือหมุนแท่นเลื่อน (Saddle Hand Wheel) ใช้หมุนให้แท่นเล่ือนเคลื่อนท่ี อนิ เทอร์เน็ต หนงั สือ วารสาร
ไป-กลบั ตามแนวยาวของสะพานแทน่ เครื่อง
12) แขนโยกเปิด-ปิดเครอ่ื งกลงึ (ON-OFF Lever) ใชโ้ ยกให้มอเตอร์ทีช่ ดุ หัวเครื่อง
ทาำ งานและหยุดทำางาน เพ่อื ใหห้ วั จับหมุนด้วยความเร็วรอบที่ปรบั ต้งั ไว้

2.1.6 ชดุ ทา้ ยแทน่ (Tailstock) ประกอบ/วางอย/ู่ เคลอื่ นทอี่ ยบู่ นสะพานแทน่ เครอ่ื ง สามารถ
เคลอื่ นทไ่ี ป-กลบั ตามแนวยาวของสะพานแทน่ เครอ่ื งได ้ ทาำ หนา้ ทป่ี ระกอบเขา้ กบั ยนั ศนู ยเ์ ปน็ เพอื่ ประคอง
ชิ้นงานที่มีความยาวมากๆ และใช้ประกอบเข้ากับหัวจับดอกสว่านหรือดอกสว่านก้านเรียว เพ่ือใช้กับงาน
เจาะรูดว้ ยเครอ่ื งกลงึ ชุดท้ายแท่นมสี ว่ นประกอบทีส่ าำ คญั ดังภาพท่ ี 4.13 โดยมรี ายละเอยี ด ดงั นี้

แขนล็อกแกนเพลาทา้ ยแท่น แขนล็อกชดุ ท้ายแท่น
มือหมุนปอ้ นแกนเพลา
แกนเพลาทา้ ยแท่น
โครงชดุ ท้ายแทน่ สกรูปรับ

ภาพท่ี 4.13 ส่วนประกอบของชดุ ท้ายแทน่ 114 ทฤษฎีเคร่อื งมือกล
ทีม่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559
1) แขนล็อกแกนเพลาทา้ ยแทน่ (Spindle Clamp) ใชโ้ ยกลอ็ กแกนเพลาทา้ ยแทน่
ไม่ให้เคล่อื นท่ี
2) แกนเพลาทา้ ยแทน่ (Tailstock Quill) ใช้ประกอบเขา้ กับยันศนู ยเ์ ป็น เพ่ือประคอง
ช้ินงานท่มี ีความยาวมากๆ
3) โครงชดุ ทา้ ยแทน่ (Frame) ทาำ หนา้ ทเ่ี ปน็ โครงยดึ สว่ นประกอบตา่ งๆ ของชดุ ทา้ ยแทน่
4) แขนลอ็ กชดุ ทา้ ยแทน่ (Frame Clamp) ใชโ้ ยกลอ็ กชดุ ทา้ ยแทน่ ใหย้ ดึ ตดิ กบั สะพาน
แทน่ เคร่ือง
5) มือหมุนป้อนแกนเพลา (Tailstock Hand Wheel) ใช้หมุนป้อนให้แกนเพลา
ท้ายแท่นเคลื่อนที่เข้า-ออกจากโครงชุดท้ายแท่น
6) สกรูปรับ (Adjusting Screw) ใช้ขันปรับแนวศูนย์ชุดท้ายแท่นให้ตรงกับแนวศูนย์
หัวเครือ่ งกลึง หรือใชข้ นั ปรับแนวศูนยช์ ดุ ทา้ ยแท่นให้เย้ืองศนู ยก์ ับแนวศูนย์หวั เครอ่ื งกลึง
2.1.7 สะพานแทน่ เครอื่ ง (Bed) ดังภาพที ่ 4.14 มีลกั ษณะเป็นสะพานรปู หนา้ ตดั คลา้ ยตวั วี
และสะพานผวิ ราบเรยี บ ทาำ หนา้ ทเี่ ปน็ ฐานรองรบั ชดุ แทน่ เลอ่ื นและชดุ ทา้ ยแทน่ ใหส้ ามารถเคลอื่ นทไี่ ป-กลบั
ตามแนวยาวของสะพานแทน่ เคร่อื ง

กิจกรรมท้าทาย สะพานรปู ตัววี สะพานผวิ ราบเรยี บ

• หาขอ้ มลู เพมิ่ เติมจากแหลง่ เรยี นรู้อน่ื ๆ
• พดู คุยกบั เพอ่ื นเกย่ี วกับเครอื่ งกลึงแล้วร่วมกนั วเิ คราะห์

ภาพที่ 4.14 สะพานแท่นเคร่ือง
ทมี่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

2.1.8 ฐานเคร่ือง (Base) ดังภาพที่ 4.15 ทำาจากเหล็กหล่อ จะยึดติดแน่นกับพ้ืนโรงงาน
เพ่ือให้มีความมั่นคง แข็งแรง ไม่สั่นสะเทือนขณะใช้งาน ทำาหน้าท่ีรองรับนำ้าหนักทั้งหมดของเคร่ืองกลึง
นอกจากน้ีฐานเคร่ืองยังติดต้ังเบรกแบบเท้าเหยียบ (Pedal Brake) ใช้สำาหรับเหยียบเพื่อหยุดการหมุน
ของหวั จับ

เบรก ฐานเคร่อื ง
ภาพท่ ี 4.15 ฐานเครื่อง

ท่ีมา: อำานาจ ทองแสน, 2559

สุดยอดคู่มือครู 106

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่ืองกลึง 115

2.2 สว่ นประกอบและหน้าทข่ี องเคร่ืองกลึงเทอร์เรต็ ค่านิยมหลัก 12 ประการ

เคร่อื งกลึงเทอร์เรต็ มสี ว่ นประกอบทีส่ ำาคัญดังภาพที่ 4.16 โดยมีรายละเอยี ด ดังน้ี • มศี ลี ธรรม รกั ษาความสตั ย์ หวงั ดตี อ่ ผอู้ นื่ เผอื่ แผแ่ ละแบง่ ปนั
• ใฝ่หาความรู้ หมั่นศึกษาเลา่ เรียนทงั้ ทางตรงและทางออ้ ม
ชดุ หัวเคร่อื ง ปอ้ มมดี หกเหล่ยี ม • มรี ะเบยี บวินยั เคารพกฎหมาย ผนู้ อ้ ยรู้จกั เคารพผู้ใหญ่
ชุดส่งกำาลงั แคร่เลือ่ น • มสี ตริ ตู้ วั รคู้ ดิ รทู้ �ำ รปู้ ฏบิ ตั ติ ามพระราชด�ำ รสั ของพระบาท-
ชุดแท่นเลอื่ น สะพานแท่นเครอ่ื ง
แขนหมุนป้อมมีดหกเหล่ียม สมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัว
แขนปรับความเรว็ รอบ • รู้จักดำ�รงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

ตามพระราชดำ�รัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รู้จัก
อดออมไว้ใช้เม่ือยามจำ�เป็น มีไว้พอกินพอใช้ ถ้าเหลือ
ก็แจกจ่ายจำ�หน่าย และพร้อมที่จะขยายกิจการเม่ือมี
ความพรอ้ ม เมอ่ื มภี มู คิ ้มุ กันท่ดี ี
สวติ ชเ์ ปดิ -ปิดสงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดฐานเคร่ือง

ภาพท ี่ 4.16 ส่วนประกอบของเคร่อื งกลงึ เทอร์เร็ต
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559

2.2.1 ชดุ หวั เคร่อื ง (Headstock) ทำาหน้าทข่ี บั เคล่ือนให้หัวจับช้ินงานหมนุ ด้วยความเรว็ รอบ
ตามท่ปี รับต้งั ไว้ มีสว่ นประกอบทีส่ ำาคัญดังภาพที ่ 4.17 โดยมรี ายละเอียด ดงั นี้

แขนโยกหวั จบั

แกนเพลาหวั เครอ่ื ง

แขนโยกปรบั ความเรว็ 116 ทฤษฎเี คร่อื งมือกล

ภาพท ่ี 4.17 ส่วนประกอบของชดุ หัวเครื่อง
ทม่ี า: อำานาจ ทองแสน, 2559

1) แขนโยกหวั จบั (Collets Chuck Lever) ใช้โยกใหห้ วั จบั บบี จบั ชิ้นงาน
2) แกนเพลาหัวเครื่อง (Head Spindle) เป็นเพลาทรงกระบอกกลวง ทำาหน้าท่ี
จบั ยึดหัวจบั ช้ินงานและสามารถสอดชิ้นงานทม่ี คี วามยาวมากๆ ผ่านได้
3) แขนโยกปรบั ความเรว็ (Speed Selector Lever) ใชโ้ ยกใหม้ อเตอรท์ ช่ี ดุ หวั เครอื่ ง
ทาำ งานและหยดุ ทำางาน เพ่อื ให้หวั จับหมุนดว้ ยความเร็วรอบทป่ี รับต้งั ไว้
2.2.2 ระบบสง่ กาำ ลงั (Transmission) ดังภาพท่ี 4.18 เคร่ืองกลึงเทอร์เรต็ มรี ะบบส่งกาำ ลังขบั
ด้วยมอเตอร์ ซึ่งส่งกำาลังขับไปยังชุดเฟืองทดท่ีอยู่ภายในฐานเคร่ืองกลึงผ่านสายพานล่ิม ส่งกำาลังไปยัง
แกนเพลาหัวเคร่อื งท่ีประกอบกบั หัวจับงานอีกด้านหนึง่ ให้หมนุ ด้วยความเร็วรอบทีต่ ั้งไว้

แกนเพลาหัวเครือ่ ง
สายพานล่มิ

ชุดเฟอื งทด

มอเตอร์

ภาพที่ 4.18 ระบบสง่ กาำ ลังของเคร่ืองกลึงเทอรเ์ รต็
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2559

2.2.3 แขนปรบั ความเรว็ รอบ (Spindle Speed Selector) ทาำ หนา้ ทโี่ ยกชดุ เฟอื งทดใหข้ บกนั
เพื่อปรับความเร็วรอบ
2.2.4 ชุดแท่นเล่อื น (Carriage) ยดึ ติดอย่บู นสะพานแทน่ เครื่อง สามารถเคล่ือนทไ่ี ป-กลับ
ตามแนวยาวของสะพานแทน่ เคร่ืองได ้ โดยการหมนุ ด้วยมอื เพอ่ื ใชใ้ นงานกลึงปอก งานกลึงปาดหน้า และ
งานกลึงตกร่อง มสี ่วนประกอบทสี่ ำาคัญดังภาพท ่ี 4.19 โดยมรี ายละเอยี ด ดังน้ี

ปอ้ มมดี

มือหมนุ แทน่ เลอ่ื น แคร่เลอ่ื น
แทน่ เลอ่ื นขวาง

มอื หมุนแทน่ เลื่อนขวาง

ภาพท่ ี 4.19 สว่ นประกอบของชุดแท่นเลอื่ น
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559

1) ป้อมมีด (Tool Post) ทำาหน้าที่จับยึดมีดกลึงหรือด้ามจับเคร่ืองมือข้ึนรูปอื่นๆ
เพ่ือใช้ในการตดั เฉือนเนือ้ วสั ดหุ รือขน้ึ รูปชนิ้ งาน
2) แท่นเลื่อน (Saddle) เป็นส่วนท่ียึดอยู่บนสะพานแท่นเครื่อง ทำาหน้าที่เคล่ือนที่
ไป-กลับตามแนวยาวของสะพานแทน่ เคร่ือง และทำาให้ป้อมมีดเคลอ่ื นที่ไปตามแท่นเลื่อนดว้ ย
3) มอื หมนุ แทน่ เลอ่ื น (Saddle Hand Wheel) ใชห้ มนุ ใหแ้ ทน่ เลอื่ นเคลอื่ นทไ่ี ป-กลบั
ตามแนวยาวของสะพานแท่นเครอื่ ง

107 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เคร่อื งกลงึ 117

4) แทน่ เลอ่ื นขวาง (Cross Slide) เปน็ สว่ นทย่ี ดึ ขวางอยบู่ นแทน่ เลอื่ น ทาำ หนา้ ทเ่ี คลอ่ื นที่
เข้า-ออกตามแนวขวางของสะพานแทน่ เครอื่ ง และทำาใหป้ ้อมมดี เคล่อื นท่ไี ปตามแท่นเล่อื นขวางด้วย
5) มือหมนุ แท่นเล่อื นขวาง (Cross Slide Hand Wheel) ใชห้ มนุ ใหแ้ ทน่ เลอ่ื นขวาง
เคลื่อนท่ีเข้า-ออกตามแนวขวางของสะพานแทน่ เคร่ือง โดยมขี ดี สเกลเพ่ือบอกระยะการเคลอ่ื นท่ี
2.2.5 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหน้าที่เปิด-ปิดระบบไฟฟ้าของเครื่องกลึง
รวมทัง้ มอเตอร์หวั เครือ่ งและมอเตอรป์ ม๊ั นำา้ หล่อเย็นดว้ ย
2.2.6 ป้อมมีดหกเหลี่ยม (Hexagon Turret) ทำาหน้าที่จับยึดเคร่ืองมือตัดชนิดต่างๆ
ตามลกั ษณะของการขน้ึ รูป เชน่ ดอกสว่าน ดอกเจาะนำาศนู ย ์ ดอกฝายปากรู และดอกควา้ นเรียบ ฯลฯ
2.2.7 แครเ่ ลอื่ น (Ram) ทาำ หนา้ ทเี่ ลอ่ื นปอ้ มมดี หกเหลย่ี มไป-กลบั เพอื่ ใหเ้ ครอื่ งมอื ตดั เคลอื่ นท่ี
เขา้ ไปตัดเฉอื นช้นิ งาน
2.2.8 สะพานแทน่ เครอื่ ง (Bed) มลี กั ษณะเป็นสะพานผวิ ราบเรียบ ทาำ หน้าที่เป็นฐานรองรับ
ชุดแท่นเลอ่ื น ใหส้ ามารถเคล่ือนทีไ่ ป-กลับตามแนวยาวของสะพานแทน่ เครอ่ื ง
2.2.9 แขนหมนุ ปอ้ มมดี หกเหลย่ี ม (Turnstile) ทำาหน้าทหี่ มนุ ใหแ้ ครเ่ ลอ่ื นเคล่ือนทีไ่ ป-กลบั
ในระยะส้นั ๆ และหมนุ เพื่อเปลี่ยนตำาแหน่งเคร่ืองมือตดั ของปอ้ มมีดหกเหลย่ี ม
2.2.10 ฐานเครอ่ื ง (Base) ดงั ภาพท ่ี 4.20 ทาำ หนา้ ทร่ี องรบั นา้ำ หนกั ทง้ั หมดของเครอ่ื งกลงึ ภายใน
ฐานเคร่ืองใช้เป็นที่เก็บนำ้าหล่อเย็น นอกจากน้ีฐานเครื่องยังติดต้ังเบรกแบบเท้าเหยียบ ใช้สำาหรับเหยียบ
เพือ่ หยุดการหมุนของหัวจับ
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ป๊ัมนาำ้ หล่อเย็น
ถังนา้ำ หล่อเย็น

เบรก
ภาพท่ี 4.20 ฐานเครอ่ื ง

ท่มี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

118 ทฤษฎเี คร่อื งมอื กล

2.3 ส่วนประกอบและหน้าที่ของเครือ่ งกลงึ หนา้ จาน
เครอ่ื งกลึงหน้าจานมีส่วนประกอบที่สำาคญั ดังภาพที ่ 4.21 โดยมีรายละเอยี ด ดงั นี้

แขนปรบั ความเรว็ รอบ หน้าจาน

สวติ ชเ์ ปดิ -ปิด

มอเตอร์ ชุดแทน่ เล่ือน

ฐานเคร่ือง

ภาพท ี่ 4.21 ส่วนประกอบของเครอื่ งกลงึ หนา้ จาน
ทม่ี า: www.qdyonglong.en.alibaba.com

2.3.1 แขนปรับความเร็วรอบ (Spindle Speed Selector) ทาำ หน้าที่โยกชดุ เฟอื งทดภายใน
หวั เคร่ืองให้ขบกนั เพื่อปรับความเร็วรอบ
2.3.2 มอเตอร์ (Motor) ทำาหน้าท่ีเป็นต้นกำาลัง โดยส่งกำาลังขับผ่านสายพานล่ิมไปยัง
ชุดเฟืองทดที่อยู่ภายนอกและภายในหัวเครื่องกลึง เพ่ือส่งกำาลังไปขับเพลาหัวเคร่ืองที่ประกอบกับ
หวั จับชนิ้ งานอีกดา้ นหน่ึงใหห้ มุนด้วยความเรว็ รอบที่ต้ังไว้
2.3.3 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหน้าที่เปิด-ปิดระบบไฟฟ้าของเคร่ืองกลึง
รวมท้งั มอเตอรห์ ัวเคร่อื งและมอเตอรป์ ๊ัมนาำ้ หล่อเย็น
2.3.4 ชุดแท่นเลื่อน (Carriage) ยึดติดอยู่บนฐานเครื่องท่ีมีลักษณะเป็นสะพานรูปหน้าตัด
คล้ายตัววี และสะพานผิวราบเรียบ สามารถเคล่ือนที่ไป-กลับตามแนวยาวของสะพาน ฐานเครื่อง
มสี ่วนประกอบทส่ี ำาคญั ดงั ภาพท่ ี 4.22 โดยมีรายละเอยี ด ดงั น้ี

ปอ้ มมดี

แทน่ เลื่อนขวาง แทน่ เล่อื นบน
มือหมนุ แท่นเล่อื นบน

มอื หมุนแทน่ เลอ่ื นขวาง แขนโยกเปดิ -ปดิ เคร่ือง
แทน่ เล่อื น

ภาพท่ี 4.22 ส่วนประกอบของชุดแท่นเลื่อน
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

สุดยอดคู่มือครู 108

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครื่องกลงึ 119

1) ป้อมมีด (Tool Post) ทำาหน้าที่จับยึดมีดกลึงหรือด้ามจับเครื่องมือขึ้นรูปอื่นๆ
เพ่อื ใช้ในการตัดเฉือนเน้ือวัสดหุ รือขึ้นรูปช้นิ งาน
2) แท่นเล่ือนบน (Top Slide) ทำาหน้าท่ีเป็นฐานรองรับป้อมมีด สามารถเคลื่อนที่
ไป-กลับในระยะส้นั ๆ ได้
3) มอื หมนุ แทน่ เลอ่ื นบน (Top Slide Hand Wheel) ใชห้ มนุ ใหแ้ ทน่ เลอื่ นบนเคลอื่ นท่ี
ไป-กลบั ในระยะสนั้ ๆ โดยมขี ีดสเกลเพอื่ บอกระยะการเคล่ือนท่ี
4) แทน่ เลอื่ นขวาง (Cross Slide) เป็นส่วนทยี่ ดึ ขวางอย่บู นแทน่ เลอื่ น ทำาหน้าที่เคลอ่ื นที่
เขา้ -ออกตามแนวขวางของสะพานแท่นเคร่ือง และทำาใหป้ อ้ มมีดเคลอ่ื นทีไ่ ปตามแทน่ เลอื่ นขวางดว้ ย
5) มอื หมุนแท่นเล่อื นขวาง (Cross Slide Hand Wheel) ใชห้ มนุ ใหแ้ ท่นเลอื่ นขวาง
เคลือ่ นทเี่ ขา้ -ออกตามแนวขวางของสะพานแทน่ เคร่ือง โดยมีขีดสเกลเพือ่ บอกระยะการเคลื่อนท่ี
6) แท่นเล่ือน (Saddle) เป็นส่วนที่ยึดอยู่บนฐานเครื่อง ทำาหน้าท่ีเคลื่อนท่ีไป-กลับ
ตามแนวยาวของสะพานแท่นเครือ่ ง และทำาใหป้ อ้ มมดี เคล่อื นทไ่ี ปตามแท่นเล่ือนด้วย
7) แขนโยกเปิด-ปิดเครื่องกลึง (ON-OFF Lever) ใชโ้ ยกให้มอเตอรท์ ่ชี ุดหวั เครอ่ื ง
ทาำ งานและหยุดทาำ งาน เพ่อื ให้หวั จับหมนุ ด้วยความเรว็ รอบทปี่ รับตง้ั ไว้

2.3.5 ฐานเครือ่ ง (Base) ทำาจากเหลก็ หลอ่ ใช้ยดึ ตดิ แนน่ กับพน้ื โรงงานเพอื่ ให้มีความม่ันคง
ไมส่ น่ั สะเทอื นขณะใช้งาน และทำาหน้าท่รี องรบั นำ้าหนักทงั้ หมดของเครื่องกลงึ

2.4 สว่ นประกอบและหนา้ ที่ของเคร่อื งกลึงแนวตง้ั

เครอ่ื งกลงึ แนวตั้งมีสว่ นประกอบทส่ี าำ คัญดงั ภาพที่ 4.23 โดยมีรายละเอยี ด ดังนี้
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
แท่นเล่อื นขวาง รางเลอ่ื นแนวตัง้

แท่นเล่อื นแนวตง้ั แขนโยกแท่นเลือ่ นแนวต้ัง

รางเล่ือนแนวนอน แขนโยกแท่นเล่อื นแนวขวาง
ป้อมมีดแนวตงั้
โต๊ะงาน สวติ ชเ์ ปิด-ปิด
แทน่ เลื่อนแนวนอน
มอื หมุนแท่นเลอ่ื นแนวนอน

ปอ้ มมดี แนวนอน 120 ทฤษฎีเครื่องมอื กล
ภาพที ่ 4.23 สว่ นประกอบของเครื่องกลึงแนวตัง้
2.4.1 แท่นเลื่อนขวาง (Cross Slide) ดังภาพท่ี 4.24 ทำาหน้าท่ีจับยึดแท่นเลื่อนป้อมมีด
ทม่ี า: www.gtech-machinery.com แนวตัง้ สามารถเล่ือนซ้าย-ขวาตามแนวยาวของรางเลอื่ นแนวนอนได้

แทน่ เล่ือนขวาง

ภาพท่ี 4.24 แทน่ เล่อื นขวาง
ที่มา: www.gtech-machinery.com

2.4.2 แท่นเลื่อนแนวตั้ง (Vertical Slide) ดังภาพท่ี 4.25 ทำาหน้าท่ีเลื่อนป้อมมีดแนวตั้ง
ขนึ้ -ลงในแนวดง่ิ เพื่อป้อนมีดกลึงตัดเฉือนเนื้อวสั ดุหรือข้นึ รปู ชน้ิ งาน

แทน่ เล่ือนแนวต้งั

ภาพท่ี 4.25 แทน่ เลือ่ นแนวตั้ง
ที่มา: www.gtech-machinery.com

2.4.3 รางเลื่อนแนวนอน (Horizontal Rails) ดงั ภาพท่ ี 4.26 ทำาหน้าทเี่ ปน็ สะพานรองรับ
แท่นเลือ่ นขวางและสามารถเลื่อนขึ้น-ลงในแนวดง่ิ ของรางเลื่อนแนวตั้งได ้

รางเลื่อนแนวนอน

ภาพท่ี 4.26 รางเลื่อนแนวนอน
ที่มา: www.gtech-machinery.com

109 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เคร่อื งกลงึ 121

2.4.4 ป้อมมีดแนวต้ัง (Vertical Turret) ทำาหน้าท่ีจับยึดมีดกลึงหรือด้ามจับเคร่ืองมือ
ขนึ้ รูปอ่ืนๆ ในแนวตัง้ เพอื่ ใช้ในการตดั เฉอื นช้นิ งาน
2.4.5 โตะ๊ งาน (Table) ทาำ หนา้ ที่จับยึดชนิ้ งานและหมุนรอบแกนดว้ ยความเร็วรอบท่ีต้ังไว้
2.4.6 รางเล่ือนแนวต้ัง (Vertical Rails) ทำาหน้าท่ีเป็นสะพานรองรับรางเลื่อนแนวนอน
ให้สามารถเลื่อนข้ึน-ลงในแนวดงิ่ ได้
2.4.7 แขนโยกแท่นเล่ือนแนวต้ัง (Vertical Slide Lever) ใช้โยกให้แท่นเลื่อนแนวตั้ง
เคลอื่ นทขี่ ึ้น-ลงในแนวด่ิงโดยอตั โนมัติ
2.4.8 แขนโยกแท่นเล่ือนขวาง (Cross Slide Lever) ใช้โยกให้แท่นเลื่อนขวางเคลื่อนท ่ี
ซ้าย-ขวาตามแนวยาวของรางเลอ่ื นแนวนอนโดยอัตโนมัติ
2.4.9 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหน้าที่เปิด-ปิดระบบไฟฟ้าของเคร่ืองกลึง
รวมทงั้ มอเตอร์โตะ๊ งานและมอเตอรป์ ๊ัมนำ้าหลอ่ เย็น
2.4.10 แท่นเลื่อนแนวนอน (Horizontal Slide) ทำาหน้าท่ีเลื่อนป้อมมีดแนวนอนขึ้น-ลง
ในแนวดง่ิ และเล่อื นซา้ ย-ขวา เพอื่ ปอ้ นมดี กลงึ ตดั เฉือนเน้อื วัสดุหรือข้นึ รูปชนิ้ งาน
2.4.11 มอื หมุนแทน่ เล่อื นแนวนอน (Horizontal Slide Hand Wheel) ดงั ภาพท ี่ 4.27 ใช้หมุน
ให้แท่นเลอ่ื นแนวนอนเคลื่อนทข่ี ึ้น-ลงในแนวด่งิ และเล่อื นซ้าย-ขวา เพอ่ื ปอ้ นมดี กลงึ ตัดเฉอื นช้นิ งาน

แทน่ เลือ่ นแนวนอน

มือหมนุ แทน่ เลอ่ื นแนวนอน
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ภาพที ่ 4.27 แทน่ เลื่อนแนวนอน 122 ทฤษฎีเคร่ืองมอื กล
ทม่ี า: www.gtech-machinery.com
3.1.1 การจับยึดชิ้นงานด้วยหัวจับแบบสามฟันพร้อม ดังภาพท่ี 4.28 และ 4.29 เป็นวิธี
2.4.12 ปอ้ มมีดแนวนอน (Horizontal Turret) ทำาหน้าทจี่ บั ยดึ มดี กลึงหรอื ดา้ มจบั เครือ่ งมือ จับยึดช้ินงานได้อย่างรวดเร็ว โดยทั่วไปจะใช้จับยึดชิ้นงานรูปทรงกระบอก สามเหลี่ยมด้านเท่า
ข้ึนรูปอ่นื ๆ ในแนวนอน เพอ่ื ใช้ในการกลึงปอกผิวด้านนอกชิ้นงาน และหกเหลี่ยม มีขน้ั ตอนการจับยึด ดงั น้ี
1) ใชป้ ระแจขันหวั จับคลายฟนั จับ โดยใหฟ้ นั จบั เล่ือนออกโตกวา่ ชน้ิ งานเล็กนอ้ ย
3. หลกั การทำางานของเครื่องกลึง

3.1 การจบั ยดึ ช้ินงานบนเครอ่ื งกลงึ

การจับยึดชิ้นงานบนเครื่องกลึงมีวิธีการจับยึดที่แตกต่างกันข้ึนอยู่กับรูปร่างของชิ้นงาน และ
การเลือกใช้หวั จบั ในการจับยึดช้นิ งาน โดยทวั่ ไปแบ่งออกเปน็ 2 แบบ ดงั นี้

ภาพท่ี 4.28 ขัน้ ตอนการจับยดึ ชิน้ งานด้วยหัวจบั แบบสามฟนั พรอ้ ม
ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559

2) ใส่ชิ้นงานเข้าไปในฟันจับ แล้วขันหัวจับด้วยประแจเพื่อให้ฟันจับเล่ือนเข้าไปจับ
ชิ้นงาน จากนนั้ จึงออกแรงขันยึดใหแ้ น่น

ภาพท่ ี 4.29 ขน้ั ตอนการจับยดึ ชน้ิ งานดว้ ยหวั จบั แบบสามฟนั พรอ้ ม
ท่มี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

3.1.2 การจับยึดช้ินงานด้วยหัวจับแบบส่ีฟันอิสระ ดังภาพท่ี 4.30 และ 4.31 ใช้จับชิ้นงาน
รูปทรงกระบอกและสีเ่ หล่ยี ม มีข้ันตอนการจบั ยดึ ดังนี้
1) ใช้ประแจขันหัวจับ (T-Chuck) คลายฟันจับโดยให้ฟันจับท้ังสี่ฟันเลื่อนออก
โตกวา่ ช้นิ งานเล็กน้อย

ภาพท ่ี 4.30 ข้นั ตอนการจบั ยดึ ชิ้นงานด้วยหัวจบั แบบสี่ฟนั อิสระ
ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2559

สุดยอดคู่มือครู 110

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครื่องกลงึ 123

2) ใส่ช้ินงานเข้าไปในฟันจับ แล้วขันหัวจับด้วยประแจขันหัวจับเพ่ือให้ฟันจับทั้งส่ีฟัน
เล่ือนเข้าไปจบั ชน้ิ งานด้วยแรงเพยี งเลก็ นอ้ ย

ภาพท ่ี 4.31 ข้นั ตอนการจบั ยึดชิน้ งานด้วยหัวจบั แบบสฟ่ี ันอิสระสงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ท่มี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

3.1.3 การตงั้ ศูนยช์ ้ินงานดว้ ยขอชา้ งหรอื นาฬกิ าวัด โดยมีวธิ กี ารดังน้ี
1) การต้ังศูนย์ด้วยขอช้าง (Surface Gauges) ดังภาพท่ี 4.32 ใช้ปลายแหลม
ของขอช้างสัมผัสกับผิวช้ินงาน แล้วหมุนหัวจับเพื่อตรวจสอบระยะห่างระหว่างผิวช้ินงานกับปลายแหลม
ของขอช้าง จากน้ันใช้ประแจขันหัวจับปรับฟันจับแต่ละฟัน เพื่อให้ชิ้นงานกับปลายของขอช้างมีระยะห่าง
เทา่ กัน เมื่อปรับชิ้นงานจนกระทั่งได้ศนู ย์แลว้ จึงออกแรงขนั ยดึ ช้ินงานให้แนน่

ขอชา้ ง
ชนิ้ งาน

ภาพท่ี 4.32 วธิ กี ารตง้ั ศนู ย์ดว้ ยขอชา้ ง
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

2) การตงั้ ศนู ยด์ ว้ ยนาฬกิ าวดั (Dial Gauges) ดงั ภาพท ี่ 4.33 ใชป้ ลายหวั วดั ของนาฬกิ า
วัดสัมผัสกบั ชิ้นงาน แล้วหมนุ หัวจับช้ินงานเพ่ือตรวจสอบระยะทเี่ ข็มนาฬกิ าวดั เคล่ือนท ี่ จากนัน้ ใช้ประแจ
ขันหัวจับปรับฟันจับแต่ละฟันให้ผิวด้านนอกของชิ้นงานกับปลายหัววัดของนาฬิกาวัดสัมผัสกันพอดี
โดยสังเกตการเคล่ือนที่ของเข็มนาฬิกาวัดคงท่ีในขณะหมุนช้ินงาน เม่ือปรับช้ินงานจนกระทั่งได้ศูนย์แล้ว
จงึ ออกแรงขันยดึ ช้ินงานใหแ้ นน่

124 ทฤษฎเี ครอ่ื งมอื กล

นาฬิกาวัด
ช้นิ งาน

ภาพท่ ี 4.33 วิธกี ารตั้งศูนย์ด้วยนาฬกิ าวัด
ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

3.2 การจับยึดมดี กลงึ บนปอ้ มมดี ดังภาพท ่ี 4.34

3.2.1 การวางมีดกลึง ควรวางมีดกลึงในร่องของป้อมมีดและให้ปลายมีดยื่นออกมาจาก
ปอ้ มมีดเลก็ นอ้ ย หากปลายมดี ยืน่ ออกมาจากป้อมมีดมากเกนิ ไปอาจทาำ ใหม้ ดี กลงึ หักขณะกลึงได้
3.2.2 ความสูงของปลายมีดกลงึ ต้องอยู่ในแนวระดบั เส้นผ่านศูนย์กลางของชน้ิ งาน โดยให้
ปลายมีดสัมผัสกับปลายยันศูนย์ของชุดศูนย์ท้ายพอดี ถ้าปลายมีดตำ่ากว่าปลายยันศูนย์ของชุดศูนย์ท้าย
ให้ใช้แผ่นรองมีดกลึงรองเพือ่ เพม่ิ ความสงู ของปลายมีดกลงึ ข้นึ

มดี กลึง
แผน่ รองมดี กลงึ

ภาพที ่ 4.34 การจบั ยึดมีดกลึงบนปอ้ มมดี
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559

11111 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เครอ่ื งกลงึ 125

3.3 ความเรว็ รอบ ความเรว็ ตัด และอตั ราปอ้ นในงานกลงึ

3.3.1 ความเร็วรอบ คอื ความเรว็ ที่หวั จบั ชนิ้ งานหมนุ ในเวลาหนึ่งนาท ี มีสูตรในการคาำ นวณ
ดงั นี้
N = V πÖ Ö1, 0D00
โดยท่ี
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
N = ความเร็วรอบ (รอบต่อนาที)

V = ความเรว็ ตดั (เมตรต่อนาท)ี

D = ขนาดเสน้ ผ่านศูนย์กลางของช้นิ งาน (มลิ ลเิ มตร)

1,000 = ค่าคงท ี่ (ใช้สำาหรับเปล่ียนหน่วยเมตรเป็นมิลลเิ มตร)

ตวั อยา่ งท ่ี 4.1 ตอ้ งการกลงึ ชนิ้ งานเหลก็ หลอ่ ขนาดเสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลาง 50 มลิ ลเิ มตร ดว้ ยความเรว็ ตดั
3วิธ0ที เมำา ต รต ่อนNา ท ี จะ ต้อ=ง ใ ชค้ วVา πมÖเ รÖ1ว็, 0Dร0อ0บ เท่าใด


= 3 3.104 Ö1 61 ,Ö0 0500

ตอบ N = 190.98 รอบต่อนาที

3.3.2 ความเร็วตดั คือ ความเร็วทค่ี มตดั มดี กลึงตัดเฉอื นเนื้อช้ินงานออกไดใ้ นเวลาหนึง่ นาท ี
มีสูตรในการคาำ นวณ ดงั นี้
V = π Ö1, 0D0 0Ö N

โดยที่

V = ความเร็วตัด (เมตรตอ่ นาที)

N = ความเรว็ รอบ (รอบต่อนาที)

D = ขนาดเส้นผ่านศนู ย์กลางของชิ้นงาน (มิลลเิ มตร)

1,000 = ค่าคงที่ (ใชส้ ำาหรับเปล่ียนหน่วยเมตรเป็นมลิ ลิเมตร)

ตัวอยา่ งที ่ 4.2 ต้องการกลงึ ชน้ิ งานเหลก็ หล่อ ขนาดเสน้ ผา่ นศนู ย์กลาง 50 มลิ ลเิ มตร ดว้ ยความเร็วรอบ 126 ทฤษฎีเคร่ืองมือกล
500 รอบต่อนาท ี จะต้องใชค้ วามเร็วตัดเท่าใด
วิธีทาำ V = π Ö1, 0D0 0Ö N ตารางท ี่ 4.1 ค่าความเร็วตดั (เมตรตอ่ นาที) ทเี่ หมาะสมของวสั ดุชนิดต่างๆ
= 3.14161 Ö,0 5000 Ö 500
ตอบ V = 78.53 เมตรตอ่ นาที
หมายเหตุ ค่าความเร็วตัดนั้น สามารถเลือกใช้ได้จากตาราง ซึ่งเป็นค่าท่ีได้มีการทดลองใช้มา
อย่างเหมาะสมแล้ว และเปน็ ค่าท่ีสามารถนาำ ไปใชไ้ ด ้ ดงั ตัวอย่างในตารางที่ 4.1

วสั ดงุ าน มีดกลึงเหลก็ กล้ารองสงู (H.S.S.) มีดกลึงคาร์ไบด์ (Carbide)
กลึงหยาบ กลงึ ละเอียด
เหล็กกล้าคาร์บอนตาำ่ กลึงหยาบ กลึงละเอียด
เหล็กกล้าคารบ์ อนปานกลาง 140 160
เหล็กกลา้ คารบ์ อนสงู 25 35 100 125
เหล็กหล่อ 17 22 80 105
ทองเหลือง 12 17 90 125
อะลูมิเนียม 23 30 275 380
พลาสตกิ 65 90 800 1,200
300 600 - 1,600
- 1,200

ทีม่ า: ชะลอ การทวี, 2550 : 146

3.3.4 อัตราป้อนในงานกลึง คือ ระยะทางการเดินป้อนของมีดกลึงไปตามความยาวของ
ช้นิ งานในแต่ละรอบ เชน่ ปอ้ นอัตราปอ้ น 0.10 มลิ ลเิ มตร หมายถงึ มดี กลงึ จะเคล่อื นที่ตดั ตามความยาว
ชน้ิ งานเป็นระยะทาง 0.10 มลิ ลเิ มตร เมอื่ ชิ้นงานหมนุ ครบหนึง่ รอบ เป็นต้น

3.4 การกลงึ ปาดหน้า

การกลึงปาดหน้าเป็นการกลึงเพ่ือลดความยาวของช้ินงานและทำาให้ผิวด้านหน้า
ของชิ้นงานเรียบ การจับชิ้นงานเพื่อกลึงปาดหน้าควรจับให้ช้ินงานพ้นจากหัวจับ ประมาณ 1–1.5 เท่า
ของขนาดความโตหรอื เสน้ ผ่านศูนยก์ ลางของชน้ิ งานกลงึ โดยมีวิธีการ ดงั นี้
3.4.1 กลึงปาดหน้าจากขอบนอกเข้าไปหาจุดศูนย์กลางของช้ินงาน ดังภาพที่ 4.35 โดยใช้
แท่นเลือ่ นบนในการป้อนกินลกึ แลว้ หมนุ แทน่ เลือ่ นขวางป้อนมดี กลึงเข้าไปปาดผิวหนา้ ชนิ้ งาน

ภาพที่ 4.35 กลงึ ปาดหน้าจากขอบนอกเขา้ ไปหาจดุ ศูนยก์ ลางของช้ินงาน
ทีม่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

3.4.2 กลึงปาดหน้าจากจุดศูนย์กลางออกมาหาขอบนอกของชิ้นงาน ดังภาพท่ี 4.36 โดยใช้
แท่นเล่ือนบนในการป้อนกินลึก แล้วหมุนแท่นเลื่อนขวางป้อนมีดกลึงปาดหน้าออกมาหาขอบนอก
ของชิน้ งาน

สุดยอดคู่มือครู 112

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครื่องกลงึ 127

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดภาพท ่ี 4.36 กลึงปาดหนา้ จากจุดศนู ยก์ ลางออกมาหาขอบนอกของช้ินงาน
ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2559

3.5 การกลงึ ปอก ดงั ภาพที่ 4.37

การกลึงปอกเป็นการกลึงปอกเพื่อลดความโตหรือเส้นผ่านศูนย์กลางของชิ้นงานให้เล็กลง
โดยใช้แท่นเลื่อนขวางในการป้อนกินลกึ แลว้ หมุนแท่นเล่อื นปอ้ นมดี กลงึ เขา้ ไปกลึงช้ินงาน

ภาพที ่ 4.37 การกลงึ ปอก
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559

3.6 การเจาะยนั ศูนย ์ ดังภาพท ี่ 4.38

การเจาะยันศูนย์เป็นการเจาะเพื่อประโยชน์สำาหรับใช้ยันศูนย์เม่ือต้องการกลึงชิ้นงานยาวๆ
โดยป้องกันชิ้นงานคดงอ นอกจากนี้ยังมีการเจาะนำาศูนย์ซึ่งเป็นการเจาะรู เพ่ือเป็นแนวศูนย์กลาง
ในการเจาะรูด้วยดอกสว่านตอ่ ไป

ภาพที ่ 4.38 การเจาะยันศูนย์ 128 ทฤษฎีเครอ่ื งมอื กล
ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

3.7 การเจาะรูด้วยดอกสวา่ น ดงั ภาพท ี่ 4.39

การเจาะรูด้วยดอกสว่านเป็นการเจาะรูเพื่อเอาเน้ือวัสดุชิ้นงานออกให้ได้ขนาดความลึก
ของรเู จาะตามท่ีตอ้ งการ ซ่ึงสามารถเจาะรูไดโ้ ดยใช้เคร่ืองกลงึ

ภาพที่ 4.39 การเจาะรูดว้ ยดอกสวา่ น
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2559

3.8 ขั้นตอนการใช้งานเครื่องกลึงยนั ศนู ย์

3.8.1 เตรียมเครอื่ งมอื และอุปกรณ์ประจาำ เครือ่ งกลึงใหพ้ รอ้ ม
3.8.2 ตรวจสอบสภาพความพรอ้ มของเครอ่ื งกลงึ กอ่ นปฏบิ ตั งิ าน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหแ้ จง้
ครผู ้คู วบคมุ ทราบทนั ที เพอื่ ทาำ การซอ่ มบำารุงกอ่ นใช้งาน
3.8.3 ปรบั แนวศูนย์หัวเครอื่ งกลึงกบั ศนู ยข์ องชุดท้ายแทน่ ใหต้ รงกนั
3.8.4 ประกอบหัวจับเข้ากบั เพลาเคร่อื งกลงึ
3.8.5 จบั ยึดชน้ิ งานดว้ ยหัวจับใหแ้ น่น
3.8.6 จับมีดกลึงเข้ากับป้อมมีดให้แน่นและมั่นคง โดยให้ปลายมีดสัมผัสกับปลายยันศูนย์
ทา้ ยแท่นพอดี และให้ปลายมดี กลงึ ยื่นออกมาจากป้อมมีดเลก็ น้อย
3.8.7 ปรบั ความเร็วรอบของเครื่องกลงึ ตามทีค่ าำ นวณได้
3.8.8 เลอ่ื นปอ้ มมีดใหพ้ ้นจากหัวจับและช้นิ งานก่อนเปิดสวิตช์เคร่ืองกลงึ
3.8.9 ปฏบิ ตั ิงานกลงึ ข้นึ รูปช้นิ งานตามแบบงาน จนกระท่ังแลว้ เสร็จ
3.8.10 ตรวจสอบขนาดช้นิ งาน
3.8.11 ทาำ ความสะอาดเครื่องกลึง เครื่องมอื อุปกรณ์ และชโลมนำ้ามนั ปอ้ งกันสนมิ

3.9 ขน้ั ตอนการใชง้ านเครื่องกลึงเทอร์เรต็

3.9.1 เตรียมเครือ่ งมือและอปุ กรณ์ประจำาเครือ่ งกลึงใหพ้ ร้อม
3.9.2 ตรวจสอบสภาพความพรอ้ มของเครอื่ งกลงึ กอ่ นปฏบิ ตั งิ าน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหแ้ จง้
ครผู ู้ควบคมุ ทราบทนั ท ี เพอ่ื ทำาการซ่อมบาำ รุงกอ่ นใชง้ าน
3.9.3 จบั ยดึ ช้นิ งานด้วยหวั จับให้แนน่ และมัน่ คง
3.9.4 จับมดี กลึงและเคร่ืองมอื ตดั ชนิดตา่ งๆ เข้ากับป้อมมีดให้แน่น
3.9.5 ปรับความเรว็ รอบของเคร่อื งกลึงตามทค่ี าำ นวณได้
3.9.6 เล่อื นปอ้ มมีดให้พ้นจากหวั จับและชน้ิ งานกอ่ นเปดิ สวติ ชเ์ ครื่องกลงึ
3.9.7 ปฏบิ ตั ิงานกลงึ ข้นึ รปู ชน้ิ งานตามแบบงาน จนกระท่ังแลว้ เสรจ็
3.9.8 ตรวจสอบขนาดชน้ิ งาน
3.9.9 ทำาความสะอาดเคร่ืองกลงึ เครอื่ งมือ อุปกรณ ์ และชโลมนา้ำ มันปอ้ งกันสนิม

113 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เครอื่ งกลงึ 129

3.10 ขั้นตอนการใชง้ านเครอื่ งกลึงหน้าจานและเครื่องกลึงแนวตง้ั

3.10.1 เตรียมเคร่ืองมอื และอุปกรณ์ประจาำ เคร่อื งกลงึ ให้พร้อม
3.10.2 ตรวจสอบสภาพความพร้อมของเคร่ืองกลึงก่อนปฏิบัติงาน หากพบข้อผิดพลาด
ใหแ้ จง้ ครผู ูค้ วบคุมทราบทนั ท ี เพอ่ื ทาำ การซอ่ มบำารุงกอ่ นใช้งาน
3.10.3 จบั ยดึ ชน้ิ งานด้วยหวั จบั ให้แนน่ และม่ันคง
3.10.4 จบั มีดกลงึ เข้ากบั ป้อมมดี ให้แน่น
3.10.5 ปรับความเรว็ รอบของเครอื่ งกลึงตามที่คาำ นวณได้
3.10.6 เล่ือนปอ้ มมีดใหพ้ ้นจากหัวจบั และชนิ้ งานก่อนเปิดสวิตช์เคร่ืองกลึง
3.10.7 ปฏิบตั งิ านกลงึ ข้ึนรปู ชิน้ งานตามแบบงาน จนกระทั่งแลว้ เสร็จ
3.10.8 ตรวจสอบขนาดช้ินงาน
3.10.9 ทาำ ความสะอาดเครื่องกลงึ เครอื่ งมือ อปุ กรณ์ และชโลมน้ำามันป้องกนั สนิม

4. การบาำ รงุ รักษาเครือ่ งกลงึ

4.1 การบำารุงรักษาเคร่อื งกลึงยันศนู ย ์ ดังภาพท ่ี 4.40-4.43

4.1.1 ตรวจสอบระบบไฟฟ้า (หมายเลข 1) จุดต่อสายไฟฟ้าให้อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์
ตลอดเวลา
4.1.2 ตรวจสอบมอเตอร ์ (หมายเลข 2) โดยการฟังเสยี งของมอเตอรข์ ณะหมนุ ว่ามีเสยี งดัง
ผดิ ปกตหิ รอื ไม่
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
1 130 ทฤษฎเี ครือ่ งมือกล
2
4.1.3 ตรวจสอบระดบั ปรมิ าณนา้ำ มนั หลอ่ ลนื่ ภายในชดุ หวั เครอ่ื ง ชดุ กลอ่ งเฟอื ง (หมายเลข 3)
ภาพท ่ี 4.40 ตาำ แหน่งตรวจสอบระบบไฟฟ้าและมอเตอร์ของเครื่องกลงึ ยันศนู ย์ ใหอ้ ย่ใู นเกณฑท์ ก่ี ำาหนดทกุ สปั ดาห์
ท่มี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

3
3

ภาพท่ี 4.41 ตำาแหนง่ ตรวจสอบปรมิ าณนา้ำ มันหลอ่ ลน่ื ของเครือ่ งกลึงยนั ศูนย์
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

4.1.4 หยอดนำ้ามันหลอ่ ลน่ื ตามจุดต่างๆ (หมายเลข 4) ที่มกี ารเคลือ่ นท่กี ่อนใชง้ านทกุ ครัง้

4

4

ภาพท ่ี 4.42 ตำาแหน่หยอดน้ำามนั หล่อล่นื ของเคร่ืองกลงึ ยันศนู ย์
ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2559

4.1.5 เปล่ียนถ่ายน้าำ หล่อเยน็ ทกุ สัปดาห ์ (หมายเลข 5)
4.1.6 หลังเลิกใช้งานให้ทาำ ความสะอาดและชโลมน้ำามันบางๆ ตามช้ินส่วนท่ีทาำ จากเหล็กกล้า
เช่น หัวจับ ป้อมมีด เพลานำา เพลาป้อน สะพานแท่นเคร่ือง เพลาของชุดท้ายแท่น เพ่ือป้องกันสนิม
(หมายเลข 6)

สุดยอดคู่มือครู 114

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่อื งกลึง 131

66

6สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

65

ภาพที่ 4.43 ตำาแหนง่ ชโลมน้าำ มนั ปอ้ งกนั สนมิ ของเคร่อื งกลึงยนั ศนู ย์
ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2559

4.2 การบำารุงรักษาเครือ่ งกลงึ เทอร์เรต็ ดังภาพท่ี 4.44-4.46

4.2.1 ตรวจสอบระบบไฟฟา้ (หมายเลข 1) จดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ใหอ้ ยใู่ นสภาพท่สี มบูรณต์ ลอดเวลา
4.2.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟังเสียงของมอเตอรข์ ณะหมุน วา่ มีเสียงดงั
ผิดปกติหรือไม่

12

ภาพที ่ 4.44 ตำาแหน่งตรวจสอบระบบไฟฟ้าและมอเตอร์ของเครอ่ื งกลงึ เทอร์เรต็
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

4.2.3 ตรวจสอบระดับปริมาณน้ำามันหล่อล่ืนภายในชุดหัวเครื่อง ชุดกล่องเฟืองให้อยู่ใน
เกณฑ์ทก่ี าำ หนดทกุ สปั ดาห์ (หมายเลข 3)

3

ภาพท่ี 4.45 ตำาแหนง่ ตรวจสอบปริมาณนา้ำ มนั หลอ่ ลน่ื ของเครอื่ งกลึงเทอรเ์ ร็ต
ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

4.2.4 หยอดนา้ำ มันหล่อลื่นตามจุดต่างๆ ท่มี ีการเคลอื่ นทกี่ ่อนใชง้ านทุกคร้ัง (หมายเลข 4)
4.2.5 เปล่ยี นถ่ายนำา้ หล่อเย็นทุกสัปดาห ์ (หมายเลข 5)

115 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

132 ทฤษฎีเครอ่ื งมอื กล

4.2.6 หลังเลิกใช้งานให้ทาำ ความสะอาดและชโลมน้ำามันบางๆ ตามช้ินส่วนท่ีทาำ จากเหล็กกล้า
เชน่ หัวจับงาน ปอ้ มมดี และแท่นเลื่อน เพ่อื ปอ้ งกนั สนมิ (หมายเลข 6)

6
6

4

4

65

ภาพท่ ี 4.46 ตำาแหน่งหยอดนา้ำ มันหล่อล่ืน ถ่ายน้ำามันหล่อเย็นและชโลมนำ้ามันของเครื่องกลึงเทอร์เร็ต
ทม่ี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2559

4.3 การบาำ รุงรกั ษาเครอื่ งกลึงหน้าจาน ดงั ภาพที ่ 4.47-4.48

4.3.1 ตรวจสอบระบบไฟฟา้ (หมายเลข 1) จดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ใหอ้ ยใู่ นสภาพทส่ี มบรู ณต์ ลอดเวลา
4.3.2 ตรวจสอบมอเตอร ์ (หมายเลข 2) โดยการฟังเสียงของมอเตอร์ขณะหมนุ ว่ามีเสยี งดัง
ผดิ ปกตหิ รอื ไม่
4.3.3 ตรวจสอบระดับปริมาณน้ำามันหล่อลื่นภายในชุดหัวเคร่ือง ชุดกล่องเฟืองให้อยู่ใน
เกณฑ์ที่กาำ หนดทกุ สปั ดาห์ (หมายเลข 3)

3
1
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
2

ภาพท่ี 4.47 ตาำ แหน่งตรวจสอบระบบไฟฟา้ และมอเตอร์ของเครอ่ื งกลงึ หนา้ จาน
ที่มา: www.qdyonglong.en.alibaba.com

4.3.4 หยอดน้าำ มันหล่อลนื่ ตามจดุ ต่างๆ ท่มี ีการเคลือ่ นทก่ี ่อนใชง้ านทกุ ครั้ง (หมายเลข 4)
4.3.5 หลังเลิกใช้งานให้ทาำ ความสะอาดและชโลมน้ำามันบางๆ ตามช้ินส่วนท่ีทาำ จากเหล็กกล้า
เชน่ หน้าจานจบั งาน ปอ้ มมดี และแทน่ เลื่อน เพอ่ื ปอ้ งกันสนมิ (หมายเลข 5)

สุดยอดคู่มือครู 116

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่อื งกลงึ 133

5

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด 4

4
ภาพท่ ี 4.48 ตำาแหน่งหยอดนำ้ามันหลอ่ ล่นื และชโลมน้ำามันของเครอ่ื งกลงึ หนา้ จาน

ทมี่ า: www.qdyonglong.en.alibaba.com

4.4 การบำารุงรกั ษาเครือ่ งกลึงแนวตง้ั ดังภาพท่ี 4.49
4.4.1 ตรวจสอบระบบไฟฟา้ (หมายเลข 1) จุดตอ่ สายไฟฟ้าใหอ้ ยู่ในสภาพท่ีสมบรู ณต์ ลอดเวลา

4.4.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟงั เสียงของมอเตอรข์ ณะหมนุ ว่ามเี สียงดงั

ผิดปกตหิ รือไม่

4.4.3 ตรวจสอบระดบั ปรมิ าณนา้ำ มนั หลอ่ ลน่ื ชดุ กลอ่ งเฟอื งใหอ้ ยใู่ นเกณฑท์ กี่ าำ หนดทกุ สปั ดาห ์

(หมายเลข 3)

4.4.4 หยอดนาำ้ มันหลอ่ ลืน่ ตามจดุ ตา่ งๆ ที่มกี ารเคล่อื นท่กี ่อนใชง้ านทุกครั้ง (หมายเลข 4)

4.4.5 หลังเลิกใช้งานให้ทาำ ความสะอาดและชโลมน้ำามันบางๆ ตามช้ินส่วนท่ีทาำ จากเหล็กกล้า

(หมายเลข 5) 4

4

4
5

1

5

32
5

ภาพที่ 4.49 ตาำ แหนง่ บาำ รุงรกั ษาของเคร่ืองกลงึ แนวต้ัง
ทีม่ า: www.gtech-machinery.com, วันเข้าถงึ 20 กันยายน 2557

117 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต
กจิ กรรมสง่ เสรมิ การเรยี นรเู้ ปน็ กจิ กรรมทผี่ สู้ อน
ให้ผู้เรียนปฏิบัติทุกข้อหรือเลือกปฏิบัติเป็น 134 ทฤษฎเี ครื่องมอื กล
บางขอ้ ตามความเหมาะสมโดยผสู้ อนใหค้ ะแนน
การทำ�กิจกรรมตามเกณฑ์ของใบสรุปผล กิจกรรมสง่ เสรมิ การเรยี นรู้
การทำ�กิจกรรม และสามารถนำ�ผลการทำ�
กิจกรรมไปเทียบกับการให้คะแนนกับตาราง ค�ำชแ้ี จง กิจกรรมส่งเสริมกำรเรียนรู้ประกอบด้วยกิจกรรมหลำกหลำยท่ีฝึกทักษะทุกด้ำนตำม
วิเคราะห์ความสอดคล้องของเนื้อหากับ จุดประสงค์เชิงพฤติกรรมเพื่อให้เกิดสมรรถนะในกำรเรียนรู้ สำมำรถปฏิบัติกิจกรรม
จุดประสงค์รายวิชา สมรรถนะรายวิชา และ ทั้งในและนอกสถำนทีต่ ำมควำมเหมำะสมของผเู้ รียนและสิง่ แวดล้อมของสถำนศกึ ษำ
จุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรมได้ 1. ใหผ้ ู้เรียนเขยี นผงั ควำมคิดเร่อื งเครอ่ื งกลึง
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
2. ให้ผู้เรียนแบ่งกลุ่มตำมสำระกำรเรียนรู้ ร่วมกันศึกษำข้อมูลจำกแหล่งเรียนรู้ต่ำงๆ จัดท�ำสรุป
ควำมเข้ำใจ และสง่ ตัวแทนน�ำเสนอขอ้ มูลหน้ำชน้ั เรยี น กลุ่มละ 3-5 นำที

สุดยอดคู่มือครู 118

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครื่องกลงึ 135 สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

3. จงทำาเครือ่ งหมาย (✓) หนา้ ขอ้ ท่ถี กู และเครือ่ งหมาย (✗) หนา้ ข้อท่ผี ิด (20 คะแนน)
✓ 1. ชุดหัวเครื่องกลึงทำาหนา้ ทีข่ ับเคล่ือนให้หวั จับชนิ้ งานหมุนด้วยความเรว็ รอบตามท่ีตง้ั ไว้
✗ 2. เครื่องกลงึ ยนั ศูนย์มีระบบสง่ กาำ ลงั ขบั ด้วยเพลานำาและเพลาปอ้ น
✓ 3. ระบบป้อนของเครื่องกลงึ ยนั ศนู ย์ใช้ในการกลึงอัตโนมัติและกลงึ เกลยี ว
✗ 4. เพลานำา เป็นเพลาเกลียวส่ีเหลี่ยมคางหมูหรือเกลียวสามเหล่ียม ซึ่งเช่ือมต่อระหว่าง

ชุดเฟอื งป้อนและชดุ แทน่ เลอ่ื น เพือ่ ใช้สาำ หรับงานกลึงเกลยี ว
✓ 5. เพลาป้อน เป็นเพลาท่ีเช่ือมต่อระหว่างชุดเฟืองป้อนและชุดแท่นเล่ือน ใช้สำาหรับงาน

กลงึ เกลียว
✓ 6. แท่นปรับมุมแท่นเลื่อนบน สามารถปรับมุมได้ 360 องศา
✗ 7. ชุดท้ายแทน่ ใชป้ ระกอบเข้ากบั ดอกสว่านกา้ นเรยี ว เพื่อเจาะยนั ศนู ย์
✓ 8. ฐานเครื่องกลงึ ยนั ศนู ย ์ ส่วนใหญ่ทาำ จากเหลก็ หลอ่
✓ 9. เบรกแบบเทา้ เหยยี บ ใชส้ าำ หรับเหยียบเพอื่ หยุดการหมุนของหวั จับในกรณีฉกุ เฉินเท่านนั้
✓ 10. เคร่ืองกลงึ เทอร์เร็ตใชก้ ลึงปาดหนา้ ชนิ้ งานทมี่ ีความโตหรอื เสน้ ผ่านศูนยก์ ลางขนาดใหญ่
✓ 11. ปอ้ มมดี หกเหลย่ี มของเครอื่ งกลงึ เทอรเ์ รต็ ใชจ้ บั ยดึ ดอกสวา่ น ดอกเจาะนาำ ศนู ย ์ ดอกผาย

ปากร ู และดอกควา้ นเรยี บได้ในเวลาเดียวกนั
✓ 12. แคร่เล่ือนของเคร่ืองกลึงเทอร์เร็ต ทำาหน้าท่ีเล่ือนป้อมมีดหกเหล่ียมไป-กลับ เพ่ือให้

เครอ่ื งมอื ตดั เคลือ่ นที่เข้าไปตดั เฉือนชนิ้ งาน
✓ 13. ภายในฐานเครือ่ งกลึงเทอร์เร็ตใช้เป็นท่ีเก็บนำา้ มันหล่อลนื่ และนาำ้ หล่อเย็น
✓ 14. เครอื่ งกลงึ แนวตง้ั ใชก้ ลงึ ปาดหนา้ งานกลงึ ปอก งานเจาะร ู งานควา้ นรชู นิ้ งานทม่ี ขี นาดใหญ่

เทา่ นนั้
✓ 15. โต๊ะงานของเคร่ืองกลึงแนวต้ัง ทำาหน้าที่จับยึดช้ินงานและหมุนรอบแกนด้วยความเร็วรอบ

ทตี่ ้งั ไว้
✓ 16. เครื่องกลึงแนวต้ัง มีป้อมมีดแนวนอนใช้ในการจับยึดมีดกลึงเพื่อกลึงปอกผิวด้านนอก

ชิน้ งาน
✗ 17. เครอ่ื งกลงึ หนา้ จาน ใชก้ ลงึ ชนิ้ งานทม่ี ขี นาดและรปู ทรงเดยี วกนั จาำ นวนมากไดอ้ ยา่ งรวดเรว็
✓ 18. การกลงึ ปอก เปน็ การกลงึ ปอกเพอื่ ลดความโตหรอื เสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลางของชนิ้ งานใหเ้ ลก็ ลง
✗ 19. การจับยึดมีดกลึงบนป้อมมีด ควรให้ปลายมีดกลึงสูงกว่าระดับเส้นผ่านศูนย์กลางของ

ช้นิ งานเลก็ นอ้ ย
✗ 20. หวั จบั แบบสฟ่ี นั อสิ ระ ใชจ้ บั ยดึ ชนิ้ งานรปู ทรงกระบอก สามเหลย่ี มดา้ นเทา่ และหกเหลยี่ ม

119 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

136 ทฤษฎเี ครอ่ื งมือกล

4. จงตอบคาำ ถามตอ่ ไปน้ี (80 คะแนน)
1. จงบอกชื่อและหน้าทส่ี ่วนประกอบของเครอื่ งกลงึ ยนั ศูนย์ ตามหมายเลขท่ีกำาหนดให ้ ดังตอ่ ไปน้ี
(8 คะแนน)

5
1

26
37
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
4

8

1.1 หมายเลข 1 ชือ่ ชุดหวั เครื่อง หนา้ ท ี่ ขบั เคล่ือนให้หวั จบั ชนิ้ งานหมุน
1.2 หมายเลข 2 ชอื่ ระบบสง่ กาำ ลงั หนา้ ท ่ี ส่งกาำ ลงั ไปขบั แกนเพลาหัวเครอ่ื ง
1.3 หมายเลข 3 ช่อื ระบบป้อน หนา้ ท ่ี ปรบั อัตราปอ้ นกลงึ หยาบหรอื ละเอียด
1.4 หมายเลข 4 ช่อื สวติ ชเ์ ปิด-ปดิ หนา้ ท ่ี เปดิ -ปดิ ระบบไฟฟ้าของเคร่อื งกลึง
1.5 หมายเลข 5 ช่อื ชุดแท่นเลื่อน หนา้ ท ี่ เคล่ือนท่ีไป-กลบั ตามแนวยาวของสะพาน
1.6 หมายเลข 6 ช่อื ชุดทา้ ยแทน่ หนา้ ท ี่ ประกอบเข้ากับยันศูนยเ์ ปน็ เพอื่ ประคองช้ิน งาน
1.7 หมายเลข 7 ชือ่ สะพานแทน่ เครื่อง หนา้ ท ี่ เป็นฐานรองรบั ชดุ แทน่ เลื่อนและชุดทา้ ยแท่น
1.8 หมายเลข 8 ชือ่ ฐานเคร่ือง หนา้ ท ี่ รองรบั น้ำาหนกั ทง้ั หมดของเคร่อื ง

2. จงบอกชื่อและหน้าท่ีของส่วนประกอบของเครื่องกลึงเทอร์เร็ต ตามหมายเลขที่กำาหนดให้
ดังตอ่ ไปน ี้ (10 คะแนน)

16
7

28

3 9
4

5 10

สุดยอดคู่มือครู 120

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่อื งกลงึ 137

2.1 หมายเลข 1 ชอื่ แขนโยกหัวจับ หนา้ ท ี่ โยกให้หวั จบั บีบจับชนิ้ งาน
2.2 หมายเลข 2 ชื่อ แขนโยกเปดิ -ปิด
2.3 หมายเลข 3 ชอื่ ชุดแทน่ เล่อื น
2.4 หมายเลข 4 ชอ่ื แขนปรับความเรว็ รอบ
2.5 หมายเลข 5 ชือ่ สวิตชเ์ ปดิ -ปดิ
2.6 หมายเลข 6 ชื่อ ปอ้ มมีดหกเหลี่ยม
2.7 หมายเลข 7 ชอื่ แครเ่ ล่ือน
2.8 หมายเลข 8 ชอ่ื สะพานแทน่ เครือ่ ง
2.9 หมายเลข 9 ชื่อ แขนหมุนปอ้ มมดี หกเหลี่ยม
2.10 หมายเลข 1 0 ชื่อ ฐานเคร่ือง
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด หนา้ ท ี่ โยกให้มอเตอรท์ ำางานและหยุดทาำ งาน

หนา้ ท ี่ เคล่อื นท่ีไป-กลับตามแนวยาวของสะพาน

หนา้ ท ่ี โยกชดุ เฟืองทดใหข้ บกนั เพือ่ ปรบั ความเร็วร อบ

หนา้ ท ี่ เปิด-ปดิ ระบบไฟฟา้ ของเครอ่ื งกลึง

หนา้ ท ี่ จบั ยึดเครื่องมอื ตัดชนดิ ต่างๆ

หนา้ ท ี่ เล่ือนปอ้ มมีด เพ่อื ตัดเฉือนชิ้นงาน

หนา้ ท ี่ ฐานรองรับชุดแทน่ เลอ่ื น

หนา้ ท ี่ หมุนให้แครเ่ ล่ือน และปรบั ตำาแหน่งของเครอื่ งมือต ดั

หนา้ ท ี่ รองรับนาำ้ หนกั ของเครอ่ื งกลงึ

3. จงบอกช่อื และหน้าที่สว่ นประกอบของเคร่ืองกลงึ หนา้ จาน ตามหมายเลขทกี่ าำ หนดให้ ดงั ต่อไปนี้
(6 คะแนน)

23 4

1 5

3.1 หมายเลข 1 ชื่อ มอเตอร์ 6
3.2 หมายเลข 2 ช่ือ แขนปรับความเรว็ รอบ
3.3 หมายเลข 3 ชอ่ื หนา้ จาน หนา้ ท ่ี เปน็ ตน้ กำาลงั ของเคร่อื งกลึงหน้าจาน
3.4 หมายเลข 4 ชื่อ สวติ ชเ์ ปดิ -ปิด หนา้ ท ่ี โยกชดุ เฟอื งทดใหข้ บกัน เพื่อปรับความเร็วรอบ
3.5 หมายเลข 5 ชอ่ื ชุดแท่นเลือ่ น หนา้ ท ่ี จบั ยดึ หัวจับช้นิ งาน หรอื ช้ินงานสาำ หรบั การก ลงึ
3.6 หมายเลข 6 ชื่อ ฐานเครือ่ ง หนา้ ท ่ี เปิด-ปิดระบบไฟฟ้าของเคร่ืองกลงึ
หนา้ ท ่ี เคล่ือนทไ่ี ป-กลับตามแนวยาวของสะพาน
หนา้ ท ่ี ของรบั นา้ำ หนกั ของเครือ่ งกลึง

121 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

138 ทฤษฎีเคร่ืองมือกล

4. จงบอกชื่อและหน้าท่ีของส่วนประกอบของเคร่ืองกลึงแนวตั้ง ตามหมายเลขที่กำาหนดให้
ดังตอ่ ไปน้ ี (9 คะแนน)

1
2
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด6

3

47
8

59

4.1 หมายเลข 1 ชอ่ื แท่นเลือ่ นขวาง
หน้าท ่ี จบั ยดึ แทน่ เล่อื นปอ้ มมดี แนวตัง้ สามารถเลอื่ นซ้าย-ขวาตามแนวยาวได้
4.2 หมายเลข 2 ชอ่ื แท่นเลอื่ นแนวตงั้
หน้าท ่ี เลอื่ นปอ้ มมีดแนวตัง้ ขนึ้ -ลงในแนวดง่ิ เพื่อปอ้ นมีดกลงึ ตดั เฉอื นชนิ้ งาน
4.3 หมายเลข 3 ชื่อ รางเล่อื นแนวนอน
หนา้ ที่ เปน็ สะพานรองรับแทน่ เลอื่ นขวาง และสามารถเลือ่ นขึ้น-ลงในแนวด่ิงได้
4.4 หมายเลข 4 ช่อื ป้อมมดี แนวตงั้
หน้าที่ จับยึดมีดกลงึ หรอื ดา้ มจับเครอื่ งมือขึ้นรูปอน่ื ๆ ในแนวตั้ง เพือ่ ตัดเฉอื นชิน้ งาน
4.5 หมายเลข 5 ชอ่ื โตะ๊ งาน
หนา้ ท ่ี จบั ยึดชนิ้ งาน และหมนุ รอบแกนด้วยความเร็วรอบทตี่ ้ังไว้
4.6 หมายเลข 6 ชื่อ รางเลื่อนแนวตง้ั
หน้าที่ เป็นสะพานรองรบั รางเลือ่ นแนวนอนใหส้ ามารถเลื่อนขน้ึ -ลงในแนวดงิ่ ได้
4.7 หมายเลข 7 ชอ่ื สวติ ช์เปิด-ปิด
หนา้ ท่ ี เปิด-ปิด ระบบไฟฟ้าของเคร่ืองกลึง รวมทง้ั มอเตอรโ์ ต๊ะงาน และปั๊มน้าำ หลอ่ เยน็
4.8 หมายเลข 8 ชื่อ แทน่ เลือ่ นแนวนอน
หน้าท ่ี เลื่อนปอ้ มมีดแนวนอนขึน้ -ลงในแนวด่ิง และเลื่อนซา้ ย-ขวา เพือ่ ปอ้ นมีดกลึงตดั เฉือนชน้ิ งาน
4.9 หมายเลข 9 ช่อื มอื หมนุ แท่นเลอ่ื นแนวนอน
หนา้ ท ่ี ใชห้ มนุ ให้แทน่ เลอื่ นเคลอ่ื นที่ขน้ึ -ลงในแนวด่งิ และเลอ่ื นซา้ ย-ขวา เพือ่ ปอ้ นมีดกลึงตดั เฉือนชน้ิ งาน

5. จงอธิบายวธิ ีการจับยดึ ชน้ิ งานด้วยหวั จับแบบสามฟนั พร้อม มาพอเข้าใจ (2 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ใชป้ ระแจขันหัวจับคลายฟนั จับ โดยให้ฟนั จบั เลือ่ นออกโตกว่าชน้ิ งานเล็กน้อย 2. ใส่ชน้ิ งานเข้าไป
ในฟนั จบั แลว้ ขนั หวั จบั ดว้ ยประแจ เพอื่ ใหฟ้ นั จบั เลอ่ื นเขา้ ไปจบั ชน้ิ งาน จากนนั้ ขนั ยดึ ใหแ้ นน่ หรอื อน่ื ๆ ขนึ้ อยกู่ บั ดลุ ยพนิ จิ
ของผู้สอน)

สุดยอดคู่มือครู 122

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครือ่ งกลึง 139

6. จงอธิบายวธิ กี ารจับยดึ ชน้ิ งานด้วยหวั จับแบบสฟ่ี นั อิสระ มาพอเข้าใจ (2 คะแนน)
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
(แนวทางการตอบ 1. ใช้ประแจขันหัวจับคลายฟันจับ โดยให้ฟันจับทั้งส่ีฟันเลื่อนออกโตกว่าชิ้นงานเล็กน้อย

2. ใส่ช้ินงานเข้าไปในฟันจับแล้วขันหัวจับด้วยประแจขันหัวจับ เพ่ือให้ฟันจับทั้งส่ีฟันเลื่อนเข้าไปจับช้ินงานด้วยแรง

เพียงเลก็ นอ้ ย หรืออื่นๆ ข้ึนอยู่กับดลุ ยพนิ ิจของผูส้ อน)

7. จงอธิบายวธิ ีการกลึงปาดหนา้ มาพอเขา้ ใจ (2 คะแนน)

(แนวทางการตอบ 1. การกลึงปาดหน้าจากขอบนอกเข้าไปหาจุดศูนย์กลางของช้ินงาน โดยใช้แท่นเลื่อนบนใน

การป้อนกินลึก แล้วหมุนแท่นเล่ือนขวางป้อนมีดกลึงเข้าไปปาดผิวหน้าชิ้นงาน 2. การกลึงปาดหน้าจากจุดศูนย์กลาง

ออกมาหาขอบนอกของชน้ิ งาน โดยใชแ้ ทน่ เลอ่ื นบนในการปอ้ นกนิ ลกึ แลว้ หมนุ แทน่ เลอื่ นขวางปอ้ นมดี กลงึ ปาดหนา้ ออก

มาหาขอบนอกของชน้ิ งาน หรืออน่ื ๆ ขนึ้ อยู่กบั ดลุ ยพนิ ิจของผูส้ อน)

8. จงอธิบายวิธีการกลึงปอก มาพอเขา้ ใจ (3 คะแนน)

(แนวทางการตอบ การกลึงปอก เป็นการกลึงเพ่ือลดความโตหรือเส้นผ่านศูนย์กลางของชิ้นงานให้เล็กลง โดยใช้แท่น

เลอ่ื นขวางในการป้อนกนิ ลึกแล้วหมนุ แท่นเลื่อนป้อนมีดกลงึ ช้นิ งาน หรืออืน่ ๆ ข้ึนอยูก่ บั ดลุ ยพินิจของผู้สอน)





9. ต้องการกลึงชิ้นงานเหล็กกล้าคาร์บอนตำ่า ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 40 มิลลิเมตร ด้วยความเร็วตัด

35 เมตรตอ่ นาที จะต้องใช้ความเรว็ รอบเท่าใด (5 คะแนน)

(แนวทางการตอบ V33. 15πÖ4 Ö Ö11 6, 10D,Ö000 0400
วธิ ที าำ N =
=

ตอบ N = 278.52 รอบต่อนาที

หรืออื่นๆ ขนึ้ อย่กู บั ดลุ ยพินิจของผสู้ อน)





10. ตอ้ งการกลงึ ช้ินงานเหล็กกล้าคาร์บอนต่าำ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 35 มลิ ลิเมตร ดว้ ยความเร็วรอบ

650 รอบตอ่ นาท ี จะตอ้ งใชค้ วามเรว็ ตดั เท่าใด (5 คะแนน)

(แนวทางการตอบ วธิ ีทาำ V = 3π. 1Ö14 ,1D060 1Ö 0Ö, 0N 0305 Ö 650
=


ตอบ V = 71.47 เมตรตอ่ นาที

หรอื อืน่ ๆ ขน้ึ อยูก่ ับดุลยพินจิ ของผู้สอน)





123 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด140 ทฤษฎีเคร่อื งมอื กล

11. จงอธิบายขนั้ ตอนการใช้งานเครื่องกลงึ ยนั ศูนย ์ มาเปน็ ขอ้ ๆ พอเขา้ ใจ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเคร่ืองมือและอุปกรณ์ประจำาเคร่ืองกลึงให้พร้อม 2. ตรวจสอบสภาพความพร้อม
ของเครื่องกลึงก่อนปฏิบัติงาน 3. ปรับแนวศูนย์หัวเคร่ืองกลึงกับศูนย์ของชุดท้ายแท่นให้ตรงกัน 4. ประกอบหัวจับ
เข้ากับเพลาเครื่องกลึง 5. จับยึดชิ้นงานด้วยหัวจับให้แน่น 6. จับมีดกลึงเข้ากับป้อมมีดให้แน่น โดยให้ปลายมีดสัมผัส
กับปลายยันศนู ย์ทา้ ยพอดี และใหป้ ลายมีดกลงึ ยื่นออกมาจากป้อมมีดเลก็ น้อย 7. ปรบั ความเร็วรอบ 8. เลอื่ นปอ้ มมีด
ให้พ้นจากหัวจับและชิ้นงานก่อนเปิดสวิตช์ 9. ปฏิบัติงานกลึงข้ึนรูปช้ินงาน 10. ตรวจสอบขนาดช้ินงาน หรืออื่นๆ
ขนึ้ อยู่กบั ดลุ ยพนิ ิจของผู้สอน)


12. จงอธิบายขั้นตอนการใช้งานเครอ่ื งกลึงเทอร์เรต็ มาเป็นข้อๆ พอเข้าใจ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเครื่องมือและอุปกรณ์ประจำาเคร่ืองกลึงให้พร้อม 2. ตรวจสอบความพร้อมของเคร่ืองกลึง
ก่อนปฏิบัติงาน 3. จับยึดชิ้นงานด้วยหัวจับให้แน่น 4. จับมีดกลึงและเครื่องมือตัดชนิดต่างๆ เข้ากับป้อมมีดให้แน่น
5. ปรับความเร็วรอบ 6. เล่ือนป้อมมีดให้พ้นจากหัวจับและชิ้นงานก่อนเปิดสวิตช์ 7. ปฏิบัติงานกลึงขึ้นรูปชิ้นงาน
8. ตรวจสอบขนาดชนิ้ งาน 9. ทาำ ความสะอาดเคร่ืองกลงึ หรืออ่ืนๆ ข้นึ อยกู่ บั ดุลยพนิ ิจของผสู้ อน)




13. จงอธบิ ายข้ันตอนการใช้งานเครอื่ งกลึงหนา้ จาน มาเปน็ ขอ้ ๆ พอเขา้ ใจ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเคร่ืองมือและอุปกรณ์ประจำาเคร่ืองกลึงให้พร้อม 2. ตรวจสอบสภาพความพร้อมของ
เครอื่ งกลึงก่อนปฏบิ ัติงาน 3. จบั ยึดชนิ้ งานดว้ ยหวั จบั ให้แน่น 4. จับมีดกลึงเข้ากับป้อมมีดให้แนน่ 5. ปรับความเร็วรอบ
6. เล่ือนป้อมมีดให้พ้นจากหัวจับและช้ินงานก่อนเปิดสวิตช ์ 7. ปฏิบัติงานกลึงขึ้นรูปช้ินงาน 8. ตรวจสอบขนาดชิ้นงาน
9. ทาำ ความสะอาดเครือ่ งกลงึ หรอื อนื่ ๆ ขึ้นอยกู่ บั ดุลยพินจิ ของผสู้ อน)




14. จงอธบิ ายขน้ั ตอนการใชง้ านเครื่องกลงึ แนวต้ัง มาเปน็ ข้อๆ พอเข้าใจ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเครื่องมือและอุปกรณ์ประจำาเครื่องกลึงให้พร้อม 2. ตรวจสอบสภาพความพร้อมของ
เครอื่ งกลึงกอ่ นปฏิบตั ิงาน 3. จับยึดชิ้นงานบนโต๊ะงานให้แน่น 4. จบั มดี กลึงและเคร่อื งมือตดั ชนดิ ต่างๆ เขา้ กับป้อมมีด
ใหแ้ นน่ 5. ปรบั ความเร็วรอบ 6. เลอ่ื นป้อมมีดใหพ้ น้ จากหัวจับและชน้ิ งานก่อนเปดิ สวิตช ์ 7. ปฏิบัติงานกลงึ ขน้ึ รปู ชน้ิ งาน
8. ตรวจสอบขนาดของชน้ิ งาน 9. ทาำ ความสะอาดเคร่ืองกลงึ หรอื อื่นๆ ขึ้นอยกู่ บั ดุลยพินิจของผู้สอน)



สุดยอดคู่มือครู 124

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่อื งกลงึ 141

15. จงบอกวธิ ีการบำารุงรักษาเครอ่ื งกลงึ ยันศูนย์ มา 3 ขอ้ (3 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟา้ จุดตอ่ สายไฟฟา้ ให้อยู่ในสภาพท่สี มบรู ณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร ์
โดยการฟังเสียงขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 3. ตรวจสอบระดับปริมาณน้ำามันหล่อลื่นภายในชุดหัวเคร่ือง
ชุดกลอ่ งเฟอื งใหอ้ ยู่ในเกณฑ์ทก่ี ำาหนดทุกสปั ดาห ์ หรอื อ่ืนๆ ข้นึ อยู่กับดุลยพินจิ ของผู้สอน)


16. จงบอกวธิ กี ารบำารงุ รกั ษาเครือ่ งกลึงเทอรเ์ รต็ มา 3 ข้อ (3 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟา้ จดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ให้อยูใ่ นสภาพทสี่ มบูรณต์ ลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร ์
โดยการฟังเสียงขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 3. ตรวจสอบระดับปริมาณนำ้ามันหล่อลื่นภายในชุดหัวเครื่อง
ชุดกล่องเฟอื งใหอ้ ยู่ในเกณฑ์ทก่ี ำาหนดทุกสัปดาห์ หรอื อื่นๆ ขนึ้ อ่กู ับดลุ ยพนิ ิจของผสู้ อน)


17. จงบอกวิธีการบาำ รุงรักษาเคร่อื งกลึงหน้าจาน มา 3 ขอ้ (3 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟา้ จดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ให้อยูใ่ นสภาพท่สี มบรู ณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร ์
โดยการฟังเสียงขณะหมุนว่ามีเสียงผิดปกติหรือไม่ 3. ตรวจสอบระดับปริมาณนำ้ามันหล่อล่ืนภายในชุดหัวเคร่ือง
ชุดกลอ่ งเฟอื งให้อยู่ในเกณฑ์ทกี่ ำาหนดทุกสัปดาห ์ หรืออื่นๆ ขึน้ อยกู่ บั ดุลยพินิจของผสู้ อน)


18. จงบอกวธิ กี ารบาำ รุงรกั ษาเครือ่ งกลึงแนวตั้ง มา 3 ข้อ (3 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟ้า จดุ ต่อสายไฟฟา้ ให้อยใู่ นสภาพทีส่ มบรู ณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร ์
โดยการฟังเสียงขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 3. ตรวจสอบระดับปริมาณน้ำามันหล่อลื่นชุดกล่องเฟือง
ให้อยู่ในเกณฑ์ทก่ี าำ หนดทุกสปั ดาห์ หรืออื่นๆ ขน้ึ อยกู่ ับดลุ ยพินจิ ของผู้สอน)

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

125 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

142 ทฤษฎีเครือ่ งมอื กล

สรปุ ผลการทาำ กจิ กรรม

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดคาำ ช้แี จง ให้ผเู้ รียนประเมินผลการทำากิจกรรม โดยเขียนเครอ่ื งหมาย ✓ลงในช่อง ตามความเป็นจรงิ

ความร ู้ (K) ทักษะ (P) คุณลกั ษณะ (A) เกณฑก์ ารประเมนิ

ความรู้ ความเขา้ ใจ การปฏบิ ัติงานท่ีได้รับ การมมี นุษยสมั พนั ธ์ใน ทาำ เครือ่ งหมาย ✓
การนำาไปใช้ การวิเคราะห์ มอบหมายเสรจ็ ตามเวลา การปฏิบัติกิจกรรม ในแตล่ ะตอน 3 ข้อ
การสังเคราะห์ ที่กำาหนด ความมีวินยั ตรงตอ่ เวลา คอื ผ่านการประเมนิ
การประเมนิ คา่ การปฏิบัติงานด้วยความ ความซ่ือสตั ยส์ จุ รติ
การศึกษาคน้ ควา้ ละเอียด รอบคอบ ปลอดภยั ในการทาำ งาน 1. ความรู ้ (K)
เรียบรอ้ ย สวยงาม ประพฤตติ นด้วยความ ผ่าน ไม่ผ่าน
การแสวงหาแหล่งขอ้ มูล ความสมบูรณ์ของงาน ถูกต้องตามศีลธรรม 2. ทกั ษะ (P)
และการรวบรวมขอ้ มลู การปฏบิ ตั ิงานที่ทำาให้เกิด อนั ดงี าม ผา่ น ไม่ผา่ น

การแสดงความคดิ เหน็ เจตคตทิ ่ดี ีในการปฏบิ ตั ิ 3. คุณลกั ษณะ (A)
อย่างมเี หตุผล หรือแสดง สมรรถนะแก่ผูเ้ รียน
ข้ันตอนและกระบวนการ ทักษะการวางแผน การคดิ กิจกรรม ผ่าน ไม่ผ่าน

ทำากจิ กรรม สร้างสรรค ์ การออกแบบ ความพอเพยี งและความ
การหาประสบการณ์ การผลติ พอประมาณ
ความรู้ใหม่ การตดั สินใจในการแกป้ ัญหา

หมายเหต ุ เกณฑ์การประเมินผลการทำากิจกรรมมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินว่าผู้เรียนเกิดสมรรถนะจากการเรียนรู้
ตามบริบทต่างๆ หรือไม่ โดยแบ่งเป็นเป็น 3 ด้าน คือ ความรู้หรือพุทธิพิสัย = Knowledge (K) ทักษะ
หรือทกั ษะพิสัย = Practice (P) คณุ ลกั ษณะหรอื จติ พสิ ยั = Attitude (A)

สุดยอดคู่มือครู 126

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่อื งกลึง 143 ผู้สอนให้ผู้เรียนทำ�แบบทดสอบ จากน้ันให้
ผู้เรียนแลกกันตรวจคำ�ตอบ โดยผู้สอน
แบบทดสอบ เป็นผูเ้ ฉลย

คำ� สงั่ จงทำ� เครื่องหมำยกำกบำท (✗) ทับขอ้ ท่ีถกู ต้องที่สดุ เพยี งค�ำตอบเดยี ว (38 คะแนน)
1. จำกรูป คอื เครื่องกลงึ ชนดิ ใด

✗ก. เครอ่ื งกลงึ ยนั ศนู ย์
ข. เครอ่ื งกลงึ หนำ้ จำน
ค. เครอ่ื งกลงึ เทอรเ์ รต็
ง. เครือ่ งกลึงแนวตั้ง

2. จำกรปู คือ เครื่องกลึงชนิดใด
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ก. เครือ่ งกลึงยันศูนย์
ข. เครอ่ื งกลึงหนำ้ จำน
ค. เคร่อื งกลงึ เทอร์เร็ต
✗ง. เครอ่ื งกลึงแนวตงั้

3. เคร่อื งกลงึ ชนิดใดสำมำรถกลึงชนิ้ งำนทมี่ ีขนำดและรปู ทรงเดียวกนั จ�ำนวนมำกไดอ้ ยำ่ งรวดเร็ว

ก. เครือ่ งกลึงยนั ศูนย์ ✗ข. เคร่ืองกลงึ เทอร์เรต็

ค. เครอ่ื งกลงึ หนำ้ จำน ง. เครือ่ งกลงึ แนวตัง้

4. เครือ่ งกลงึ ชนิดใดสำมำรถกลงึ ปำดหน้ำชน้ิ งำนขนำดเส้นผำ่ นศนู ยก์ ลำงขนำดใหญ่ได้

ก. เคร่ืองกลงึ ยันศนู ย์ ข. เคร่อื งกลึงเทอรเ์ ร็ต

✗ค. เครอ่ื งกลงึ หนำ้ จำน ง. เครอ่ื งกลึงแนวตง้ั

127 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

144 ทฤษฎีเครื่องมือกล 1
จากภาพ จงตอบคำาถามขอ้ ที่ 5-8

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด2

3

4

5. ข้อใดคือชอื่ ของสว่ นประกอบหมายเลข 1

ก. แขนโยกชดุ เฟืองปอ้ น ข. แกนเพลาหัวเครอื่ ง

✗ค. แขนปรบั ความเรว็ รอบ ง. สวิตชเ์ ปดิ -ปิด

6. ขอ้ ใดคอื ชอ่ื ของส่วนประกอบหมายเลข 2
ก. แขนโยกชดุ เฟืองป้อน ✗ข. แกนเพลาหัวเครอ่ื ง
ค. แขนปรบั ความเรว็ รอบ ง. สวติ ชเ์ ปิด-ปิด

7. ขอ้ ใดคอื หน้าทข่ี องสว่ นประกอบหมายเลข 3

ก. ปรบั อตั ราการปอ้ นในงานกลึงเกลียว ข. จับยึดหัวจบั ช้นิ งาน

ค. ปรบั ความเร็วรอบ ✗ง. เปิด-ปิดระบบไฟฟา้ ของเคร่อื งกลงึ

8. ข้อใดคอื หนา้ ทข่ี องสว่ นประกอบหมายเลข 4

✗ก. ปรับอัตราการปอ้ นในงานกลงึ เกลียว ข. จบั ยึดหัวจับชิน้ งาน

ค. ปรับความเรว็ รอบ ง. เปดิ -ปดิ ระบบไฟฟ้าของเคร่ืองกลงึ

9. ข้อใดไม่ใชส่ ว่ นประกอบของชดุ หัวเคร่อื งของเครอ่ื งกลงึ ยนั ศนู ย์
ก. แขนปรบั ความเรว็ รอบ ข. เพลาหวั เครื่อง

ค. ชุดเฟอื งทด ✗ง. แท่นเล่อื น

10. ขอ้ ใดไม่ใชส่ ว่ นประกอบของชดุ แทน่ เล่อื นของเครื่องกลงึ ยนั ศนู ย์
ก. ปอ้ มมดี ข. แทน่ เลอื่ นขวาง

ค. แทน่ เล่ือนบน ✗ง. มือหมนุ ป้อนแกนเพลา

สุดยอดคู่มือครู 128

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครื่องกลงึ 145 สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

11. ข้อใดไม่ใช่สว่ นประกอบของชุดท้ายแท่นของเครอ่ื งกลงึ ยันศูนย์
✗ก. แทน่ เลอ่ื น ข. แกนเพลาท้ายแทน่
ค. สกรปู รับ ง. มอื หมุนป้อนแกนเพลา

12. ขอ้ ใดไม่ใชส่ ว่ นประกอบของชุดแท่นเลอื่ นของเครอื่ งกลึงเทอร์เรต็
ก. ปอ้ มมีด ข. แท่นเลอ่ื นขวาง
✗ค. แทน่ เลอ่ื นบน ง. แท่นเลอ่ื น

13. สว่ นประกอบใดของเครื่องกลงึ ยนั ศนู ย์ทำาหน้าที่จับยดึ มดี กลงึ
ก. หวั จับ ✗ข. ปอ้ มมดี
ค. เพลาทา้ ยแท่น ง. เพลาหวั เครอ่ื ง

14. สว่ นประกอบใดของเคร่ืองกลงึ ยนั ศนู ยใ์ ชป้ รับมมุ ในงานกลึงเรยี ว
ก. ป้อมมีด (Tool Post)
ข. แท่นเลื่อนขวาง (Cross Slide)
ค. แทน่ เล่ือนบน (Top Slide)
✗ง. แทน่ ปรับมมุ แท่นเลอ่ื นบน (Compound Rest)

15. ส่วนประกอบใดของเครื่องกลึงยนั ศนู ยท์ ่มี ีลกั ษณะเป็นรางรปู หน้าตัดคลา้ ยตวั วี
ก. แทน่ เล่ือนขวาง ✗ข. สะพานแทน่ เคร่ือง
ค. ชดุ ท้ายแทน่ ง. ฐานเครอื่ ง

16. สว่ นประกอบใดของเคร่อื งกลึงยนั ศูนย์ใช้ประกอบเขา้ กับยนั ศูนย์เปน็ เพอ่ื ประคองชิน้ งานขณะกลึง
ก. แกนเพลาหัวเครอ่ื ง ✗ข. แกนเพลาทา้ ยแทน่
ค. โครงชดุ ทา้ ยแทน่ ง. ปอ้ มมีด

17. ส่วนประกอบใดของเครื่องกลึงหน้าจานทาำ หนา้ ทีเ่ ปน็ ต้นกาำ ลงั
ก. ชดุ เฟอื งทด ข. สายพาน
✗ค. มอเตอร์ ง. แกนเพลาหวั เคร่ือง

18. เพลาเกลยี วสีเ่ หล่ยี มคางหมูที่เช่อื มต่อระหว่างชดุ เฟอื งป้อนและชดุ แทน่ เลื่อนเรียกว่าอะไร
ก. แกนเพลาหวั เครือ่ ง ข. แกนเพลาทา้ ยแทน่
✗ค. เพลานาำ ง. เพลาปอ้ น

19. ในขณะท่เี พลาป้อนหมุนตามเข็มนาฬิกา แทน่ เล่ือนจะเคลื่อนทีใ่ นลกั ษณะใด
ก. เคลอ่ื นที่เข้าตามแนวขวาง ข. เคลอื่ นท่ีออกตามแนวขวาง
✗ค. เคลอื่ นท่จี ากท้ายเคร่ืองไปหาหัวเครือ่ ง ง. เคลื่อนทจี่ ากหัวเครอ่ื งไปหาท้ายเครื่อง

129 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด146 ทฤษฎีเคร่อื งมอื กล

20. ข้อใดคือหนา้ ทข่ี องชดุ ท้ายแทน่
✗ก. ประคองชนิ้ งานทม่ี ีความยาวมากๆ ข. รองรบั สว่ นประกอบตา่ งๆ ของเครอ่ื งกลึง
ค. เป็นฐานรองรบั ป้อมมดี ง. รองรับชดุ แท่นเลอื่ น

21. ขอ้ ใดคอื หน้าทขี่ องฐานเครอ่ื ง
ก. ประคองชิน้ งานทีม่ ีความยาวมากๆ ✗ข. รองรับส่วนประกอบต่างๆ ของเคร่อื งกลึง
ค. เปน็ ฐานรองรบั ป้อมมดี ง. รองรบั ชุดแท่นเล่ือนและชุดท้ายแทน่

22. ขอ้ ใดคอื หนา้ ที่ของสะพานแท่นเครือ่ ง
ก. ประคองชนิ้ งานที่มีความยาวมากๆ ข. รองรับสว่ นประกอบต่างๆ ของเครื่องกลงึ
ค. เป็นฐานรองรบั ป้อมมดี ✗ง. รองรบั ชดุ แท่นเล่อื นและชุดทา้ ยแทน่

23. ข้อใดคือหน้าที่ของแครเ่ ลอื่ นในเครอ่ื งกลงึ ยันศูนย ์
ก. เลอื่ นปอ้ มมดี หกเหลย่ี มเข้าไปตดั เฉอื นช้ินงาน
✗ข. เลอื่ นป้อมมีดเขา้ -ออกตามแนวขวางของสะพานแทน่ เคร่ือง
ค. เคล่ือนทไ่ี ป-กลับตามแนวยาวของสะพานแทน่ เครอ่ื ง
ง. ฐานรองรับชุดแทน่ เล่อื น

24. ข้อใดคือหนา้ ที่ของโตะ๊ งาน
ก. จับยดึ ช้ินงานอยู่กบั ท ่ี ✗ข. จบั ยึดชิน้ งานและหมนุ รอบแกน
ค. จับยึดชิน้ งานและเล่อื นขนึ้ -ลง ง. จบั ยดึ ชิน้ งานและเล่อื นซา้ ย-ขวา

25. หัวจบั แบบสฟี่ ันอสิ ระเหมาะสาำ หรบั จบั ยึดชน้ิ งานทม่ี ีรปู ทรงในลกั ษณะใด
ก. ช้นิ งานเหล็กฉาก ✗ข. ชน้ิ งานสีเ่ หลยี่ ม
ค. ช้นิ งานทรงกระบอก ง. ชิ้นงานหกเหลีย่ ม

26. ขอ้ ใดกลา่ วเกีย่ วกบั การจับยดึ มดี กลึงบนปอ้ มมีดได้ถกู ตอ้ ง
✗ก. ให้ปลายมดี กลงึ อยู่ในแนวระดบั เสน้ ผา่ นศูนย์กลางของช้นิ งาน
ข. ใหป้ ลายมีดสงู กวา่ เสน้ ผ่านศูนย์กลางของชน้ิ งาน
ค. ใหป้ ลายมีดตา่ กวา่ เส้นผา่ นศนู ยก์ ลางของชน้ิ งาน
ง. ใหป้ ลายมีดสูงหรือตำา่ กวา่ ศูนยข์ องช้ินงานก็ได้

27. ขอ้ ใดกล่าวเกีย่ วกบั การจบั ชิ้นงานเพอื่ กลึงปาดหนา้ ไดถ้ กู ตอ้ ง
✗ก. จับใหช้ น้ิ งานพน้ จากหวั จับประมาณ 1-1.5 เท่า ของเสน้ ผ่านศูนย์กลางชนิ้ งาน
ข. จบั ใหช้ ้นิ งานพน้ จากหัวจับประมาณ 2 เทา่ ของเสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลางชน้ิ งาน
ค. จบั ให้ชนิ้ งานพน้ จากหัวจบั ประมาณ 3 เทา่ ของเสน้ ผา่ นศูนยก์ ลางช้นิ งาน
ง. จบั ให้ชิ้นงานพน้ จากหวั จบั ตามความเหมาะสม

สุดยอดคู่มือครู 130

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่ืองกลงึ 147

28. ข้อใดคือจดุ ประสงคข์ องการกลึงปาดหนา้
✗ก. เพือ่ ลดความยาวของชน้ิ งาน
ข. เพื่อลดความโตหรือเสน้ ผ่านศูนยก์ ลางของช้นิ งาน
ค. เพ่อื ลดความยาวและความโตของช้ินงาน
ง. เพ่ือลดขนาดเฉพาะตาำ แหน่งที่ตอ้ งการ

29. ข้อใดคือจดุ ประสงคข์ องการกลึงปอก
ก. เพ่อื ลดความยาวของชิ้นงาน
✗ข. เพอ่ื ลดความโตหรอื เสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลางของช้ินงาน
ค. เพอื่ ลดความยาวและความโตของชน้ิ งาน
ง. เพอ่ื ลดขนาดเฉพาะตำาแหน่งท่ีตอ้ งการ

30. การกลงึ ปาดหน้าจะป้อนมีดกลงึ เขา้ หาชนิ้ งานโดยใช้สว่ นใดของเครือ่ งกลงึ
ก. แท่นเล่ือน ✗ข. แทน่ เล่ือนขวาง
ค. แท่นเลอ่ื นบน ง. ปอ้ มมีด

31. การกลึงปอกจะปอ้ นมีดกลงึ เข้าหาชิ้นงานโดยใช้สว่ นใดของเคร่อื งกลึง
✗ก. แทน่ เล่อื น ข. แท่นเลือ่ นขวาง
ค. แท่นเลอ่ื นบน ง. ปอ้ มมดี

32. จากภาพ คอื การกลึงขนึ้ รูปช้ินงานในลักษณะใด
ก. การกลึงปาดหนา้
✗ข. การกลงึ ปอก
ค. การเจาะรูดว้ ยดอกสว่าน
ง. การเจาะรยู นั ศนู ย์
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
33. จากภาพ คอื การกลงึ ข้ึนรปู ช้ินงานในลกั ษณะใด
✗ก. การกลงึ ปาดหนา้
ข. การกลึงปอก
ค. การเจาะรดู ว้ ยดอกสวา่ น
ง. การเจาะรูยนั ศนู ย์

131 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

148 ทฤษฎีเครอ่ื งมอื กล

34. จากภาพ คือ การใช้เครือ่ งกลึงเพ่อื วตั ถปุ ระสงค์ใด
ก. การกลึงปาดหนา้
ข. การกลงึ ปอก
✗ค. การเจาะรูด้วยดอกสว่าน
ง. การเจาะรยู นั ศนู ย์
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
35. จากภาพ คือ การใช้เคร่อื งกลึงเพื่อวัตถุประสงค์ใด
ก. การกลงึ ปาดหน้า
ข. การกลึงปอก
ค. การเจาะรูดว้ ยดอกสว่าน
✗ง. การเจาะรยู ันศนู ย์

36. ต้องการกลึงปาดหน้าชิ้นงานขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 55 มิลลิเมตร ด้วยความเร็วตัด 23 เมตร
ต่อนาท ี จะต้องใช้ความเรว็ รอบเท่าใด
ก. 130 รอบตอ่ นาที ✗ข. 133 รอบตอ่ นาที
ค. 140 รอบต่อนาที ง. 145 รอบตอ่ นาที

37. ต้องการกลึงปอกชนิ้ งานขนาดเสน้ ผา่ นศนู ย์กลาง 35 มิลลเิ มตร ด้วยความเรว็ รอบ 550 รอบต่อนาที
จะต้องใชค้ วามเร็วตดั เทา่ ใด
ก. 55 เมตรตอ่ นาท ี ข. 57 เมตรตอ่ นาที
✗ค. 60 เมตรต่อนาที ง. 65 เมตรตอ่ นาที

38. กลึงปอกช้ินงานโดยใช้อตั ราป้อน 0.5 มิลลิเมตร เมือ่ ชน้ิ งานหมนุ ครบหนึง่ รอบ มดี กลงึ จะเคลื่อนที่
ตดั เฉือนชิ้นงานตามความยาวเปน็ ระยะทางเท่าใด
✗ก. 0.5 มิลลเิ มตร ข. 1.0 มลิ ลิเมตร
ค. 1.5 มลิ ลเิ มตร ง. 2.0 มลิ ลิเมตร

สุดยอดคู่มือครู 132

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครื่องกลึง 149

แบบประเมนิ ตนเอง

คำาชี้แจง ตอนท่ี 1 ใหผ้ เู้ รียนประเมนิ ผลการเรียนรู้ โดยเขียนเครื่องหมาย ✓ลงในช่องระดบั คะแนน สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
และเติมข้อมูลตามความเป็นจรงิ

ระดบั คะแนนตอนท ่ี 1 5 : มากท่ีสุด 4 : มาก 3 : ปานกลาง 2 : น้อย 1 : ควรปรบั ปรงุ
ตอนท ี่ 2 ให้ผู้เรยี นนาำ คะแนนจากแบบทดสอบมาเติมลงในช่องว่าง และเขียนเคร่อื งหมาย ✓

ลงในชอ่ งสรุปผล

ตอนท ี่ 1 (ผลการเรยี นรู้) 5 4 3 2 1 ตอนท่ี 2 (แบบทดสอบ)
รายการ แบบทดสอบ

1. ผู้เรียนมคี วามรู้ ความเข้าใจในเน้ือหา คะแนน
(ขอ้ ละ 1 คะแนน)
2. ผูเ้ รยี นไดท้ ำากจิ กรรมท่ีสอดคลอ้ งกบั เนอ้ื หาและจดุ ประสงค์ สรปุ ผล
การเรยี นรู้
3. ผูเ้ รียนไดเ้ รียนและทำากิจกรรมทสี่ ง่ เสริมกระบวนการคิด 19-38 (ดีมาก)
เกดิ การค้นพบความรู้ 27-33 (ดี)
19-26 (พอใช)้
4. ผู้เรยี นสามารถประยุกต์ความรเู้ พื่อี ใช้ประโยชนใ์ นชวี ิตประจาำ วนั ได้ ตำ่ากว่า 19
(ควรปรับปรงุ )
5. ผู้เรยี นได้เรียนรอู้ ะไรจากการเรยี น
6. ผู้เรียนตอ้ งการทาำ สิ่งใดเพื่อพฒั นาตนเอง
7. ความสามารถท่ถี อื ว่าผา่ นเกณฑป์ ระเมนิ ของผเู้ รียน คอื


133 สุดยอดคู่มือครู

สุดยอดคู่มือครู 134 การประเมนิ รวบยอด สงวนลิขสทิ ธ์ิ ส�ำ นกั พมิ พ์ บรษิ ทั พฒั นาคณุ ภาพวิชาการ (พว.) จ�ำ กดั1. ระบชุ นดิ ของเคร่อื งกลงึ ได้ 3. การน�ำ เสนอผลการสรุปความร้คู วามเขา้ ใจเกย่ี วกับเคร่อื งกลงึ 2 2 2 2 2 3 2 2. ผงั กราฟิกสรุปความรคู้ วามเขา้ ใจเกย่ี วกับเครอ่ื งกลึง ภาระงาน/ช้ินงานระหว่างเรยี น ชน้ิ งาน/การแสดงออก ตารางสรปุ คะแนนการประเมนิ จุดประสงค์การเรียนรู้
1. ผลการปฏบิ ตั ิกจิ กรรมส่งเสริมการเรยี นรู้ 2. บอกชอื่ และหนา้ ทส่ี ว่ นประกอบของเครอ่ื งกลงึ ยนั ศนู ย์ เครอื่ งกลงึ 1. ผังกราฟกิ แสดงการเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู เกย่ี วกับเคร่ืองกลงึ 2 2 2 2 2 3 2 ทก่ี ำ� หนดในหน่วยการเรียนรหู้ รอื หนว่ ยย่อย และสมรรถนะประจ�ำหนว่ ย
เทอรเ์ ร็ต เครือ่ งกลงึ หนา้ จาน และเคร่ืองกลงึ แนวต้งั ได้
2. ผลการประเมนิ ตนเอง 3. อธิบายหลักการท�ำ งานของเครอ่ื งกลงึ ยนั ศนู ย์ได้ หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 4 เคร่ืองกลึง
4. บอกลักษณะการจบั ยดึ ชน้ิ งานบนเครือ่ งกลงึ ได้
3. คะแนนผลการทดสอบ 5. อธบิ ายวธิ กี ารกลงึ ปาดหนา้ การกลงึ ปอก การเจาะรยู นั ศนู ย์ และ คะแนนตาม จปส.
รวม การเจาะรดู ว้ ยดอกสวา่ นได้ รายหน่วยการเรยี นรู้
6. ค�ำ นวณความเร็วรอบ ความเร็วตดั และอตั ราป้อนในงานกลึงได้
3 3 34 4 4 4 7. อธบิ ายขน้ั ตอนการใชง้ านเครอื่ งกลงึ ยนั ศนู ย์ เครอื่ งกลงึ เทอรเ์ รต็ 2 2 22 2 3 2
1 1 1 1 1 2 1.5 เครอ่ื งกลึงหน้าจาน และเคร่ืองกลงึ แนวต้งั ได้
1 1 1 1 1 2 1.5 8. บอกวิธีการบำ�รุงเคร่ืองกลึงยันศูนย์ เครื่องกลึงเทอร์เร็ต
11 11 11 12 12 17 13 เคร่อื งกลงึ หนา้ จาน และเครือ่ งกลงึ แนวตัง้ ได้

2 17 รวม
2 17
2 17

4 29
1.5 10
1.5 10
13 100

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้

A3. ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Apply4.inขg้ันสthื่อeสาCรoแmลmะนu�ำnเiสcaนtอion Skill 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

pplying and Constructing the Knowledge

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ทักษะชีวิต

ค่านิยมหลัก 12 ประการ กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

หน่วยการเรยี นรู้ที่ 5 เครอื่ งกดั
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
5หนว่ ยการเรยี นรูท้ ่ี เคร่อื งกดั สาระการเรยี นรู้
1. ชนดิ ของเครอ่ื งกดั (หนงั สือเรียน หน้า 152)
สาระสำาคญั 2. สว่ นประกอบและหนา้ ทขี่ องเครอ่ื งกดั (หนงั สอื เรยี น
เครอ่ื งกดั (Milling Machine) เป็นเคร่อื งมือกลที่ใช้ในการแปรรปู หรือปาดผิววัสดุชน้ิ งาน ซ่ึงมี
หลักการทำางาน คือเคร่ืองมือตัดจะหมุนอยู่กับท่ีแล้วให้ช้ินงานเคล่ือนที่เข้าหาเครื่องมือตัด หนา้ 153-158)
เพ่ือตัดเฉือนเนื้อวัสดุชิ้นงานออก สามารถข้ึนรูปช้ินงานได้หลายลักษณะ ได้แก่ งานกัดผิวราบ 3. หลักการทำ�งานของเคร่ืองกัด (หนังสือเรียน
งานกดั รอ่ ง และงานกดั เฟอื ง เปน็ ตน้ ดงั นนั้ กอ่ นใชเ้ ครอ่ื งกดั จงึ ตอ้ งศกึ ษาเกยี่ วกบั ชนดิ สว่ นประกอบ
หลักการทำางาน และการบำารุงรักษาเคร่ืองกัดให้มีความรู้ความเข้าใจ เพ่ือให้สามารถใช้งานได้ หน้า 158-164)
อยา่ งถูกตอ้ งและปลอดภัย 4. การบ�ำ รงุ รกั ษาเครอ่ื งกดั (หนงั สอื เรยี น หนา้ 164-166)

สาระการเรยี นรู้ สมรรถนะประจำ�หน่วย
1. ชนิดของเครอ่ื งกัด 1. แสดงความรเู้ กี่ยวกบั เครือ่ งกัด
2. สว่ นประกอบและหนา้ ทีข่ องเครอ่ื งกดั 2. ประยกุ ตใ์ ชค้ วามรเู้ กยี่ วกบั เครอ่ื งกดั ในชวี ติ ประจำ�วนั
3. หลกั การทาำ งานของเคร่ืองกดั
4. การบำารงุ รกั ษาเครอ่ื งกัด และการประกอบอาชพี ได้

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. ระบุชนิดของเคร่อื งกัดได้
2. บอกชื่อและหน้าท่ีส่วนประกอบของเครื่องกัด

เพลาต้ัง และเครือ่ งกดั เพลานอนได้
3. อธบิ ายหลกั การท�ำ งานของเครือ่ งกัดได้
4. บอกลักษณะการจับยดึ ช้นิ งานบนเครอื่ งกัดได้
5. บอกลักษณะการขึน้ รปู ช้นิ งานด้วยเคร่อื งกดั ได้
6. ค�ำ นวณความเร็วรอบ ความเรว็ ตดั และอัตราป้อน

ในงานกดั ได้
7. อธิบายขั้นตอนการใช้งานเครื่องกัดเพลาต้ัง และ

เครื่องกดั เพลานอนได้
8. บำ�รุงรักษาเคร่ืองกัดเพลาต้ัง และเครื่องกัด

เพลานอนได้

การประเมินผล 3. การน�ำ เสนอผลการสรปุ ความรคู้ วามเขา้ ใจเกยี่ วกบั
เครอ่ื งกัด
ภาระงาน/ชนิ้ งาน/การแสดงออกของผเู้ รยี น
ภาระงาน/ชิน้ งานระหวา่ งเรียน ภาระงาน/ชน้ิ งานรวบยอดในหนว่ ยการเรยี นรู้
1. ผงั กราฟิกแสดงการเก็บรวบรวมขอ้ มูลเกี่ยวกับเครอ่ื งกัด 1. ผลการปฏิบัติกจิ กรรมสง่ เสริมการเรยี นรู้
2. ผงั กราฟกิ สรปุ ความรู้ความเข้าใจเกย่ี วกบั เครอื่ งกัด 2. ผลการประเมินตนเอง
3. คะแนนผลการทดสอบ

135 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

ep 1
St

สงวนลิข ิสทธิ์ สำ� ันกพิมพ์ บริษัท ัพฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำ�กัด gGatherinขัน้ รวบรวมข้อมูลสมรรถนะประจาำ หน่วย
1. แสดงความรู้เก่ียวกับเครอ่ื งกัด
1. แบง่ กลมุ่ ผเู้ รยี นรว่ มกนั ศกึ ษาเอกสาร 2. ประยุกต์ใชค้ วามรู้เก่ยี วกบั เครื่องกดั ในชวี ิตประจาำ วันและการประกอบอาชพี ได้
หนงั สอื เรียนเร่ืองเครอื่ งกัด
จดุ ประสงค์การเรียนรู้
2. ต้ังคำ�ถามให้ผู้เรียนเสนอข้อมูล 1. ระบชุ นิดของเครอ่ื งกัดได้
จากประสบการณ์ของตนเกี่ยวกับ 2. บอกชอ่ื และหน้าที่สว่ นประกอบของเครอื่ งกัดเพลาต้งั และเครื่องกัดเพลานอนได้
เครื่องกัด ดงั ตัวอย่าง 3. อธบิ ายหลกั การทาำ งานของเครื่องกดั ได้
4. บอกลักษณะการจบั ยดึ ช้นิ งานบนเครือ่ งกดั ได้
2.1 ชนดิ ของเคร่อื งกดั 5. บอกลกั ษณะการขึ้นรูปชิ้นงานดว้ ยเครอ่ื งกดั ได้
• เครอ่ื งกดั แบง่ ออกเปน็ กช่ี นดิ 6. คำานวณความเรว็ รอบ ความเร็วตดั และอตั ราป้อนในงานกัดได้
7. อธิบายข้ันตอนการใชง้ านเครือ่ งกดั เพลาตง้ั และเครือ่ งกัดเพลานอนได้
อะไรบา้ ง 8. บาำ รงุ รักษาเครื่องกดั เพลาตัง้ และเคร่ืองกดั เพลานอนได้
• เครอื่ งกดั แตล่ ะชนดิ เหมาะกบั
ผังสาระการเรยี นรู้
งานชนิดใด
2.2 ส่วนประกอบและหน้าที่ของ เครอื่ งกัด ชนดิ ของเคร่อื งกัด
สว่ นประกอบและหน้าท่ขี องเครอ่ื งกดั
เครื่องกัด หลักการทาำ งานของเครื่องกดั
• ส่วนประกอบของเคร่ืองกัด การบาำ รุงรักษาเครอ่ื งกดั

แตล่ ะชนดิ มีอะไรบ้าง 3. แตล่ ะกลมุ่ บนั ทกึ ผลการศกึ ษาตามหวั ขอ้ ทก่ี �ำ หนดลงผงั กราฟกิ (เลอื กออกแบบ
• ส่วนประกอบแต่ละชนิด และใช้ผังกราฟกิ ให้เหมาะสมกบั ลกั ษณะของข้อมูล) ดงั ตวั อย่าง

มหี น้าท่ีอะไร
2.3 หลักการท�ำ งานของเครอ่ื งกัด
• การจับยึดชิ้นงานท่ีมีขนาด

ต่างกันบนเครื่องกัดควรทำ�
อย่างไร
• การขนึ้ รปู ชนิ้ งานดว้ ยเครอ่ื งกดั
มลี ักษณะใดบา้ ง
• การหาความเรว็ รอบในงานกดั
ควรใชส้ ูตรใด
• การหาความเรว็ ตดั ใน ง านกดั
ควรใช้สูตรใด
• การหาอัตราป้อนในงานกัด
ควรใชส้ ูตรใด
2.4 การบำ�รงุ รกั ษาเครอ่ื งกัด
• การบำ�รุงรักษาเครื่องกัด
แตล่ ะชนดิ ควรท�ำ อยา่ งไร

สุดยอดคู่มือครู 136

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

152 ทฤษฎเี คร่ืองมอื กล St ep 3

1. ชนดิ ของเครือ่ งกัด conAstru wldedgeขัน้ ปฏิบตั แิ ละสรปุ ความรู้
หลังการปฏบิ ัติ
เครื่องกัดท่ีใช้ในงานอุตสาหกรรมการผลิตและโรงงานฝึกงานในสถานศึกษาอาชีวศึกษา แบ่งตาม ctpipnlgyitnhge aknno
ลกั ษณะของเพลาจบั ดอกกดั ได ้ 2 ชนดิ ดังน้ี จำ�กัด
1. ผเู้ รยี นน�ำ ขอ้ สรปุ ความรคู้ วามเขา้ ใจทไ่ี ดแ้ ลกเปลย่ี นเรยี นรู้
1.1 เครือ่ งกัดเพลาตง้ั (Vertical Milling Machine) ดังภาพท ี่ 5.1 ร่วมกันในช้ันเรียนมาวิเคราะห์ และร่วมกันสรุปแนวคิด

เครอื่ งกดั เพลาตง้ั เปน็ เครื่องกดั ที่มีเพลาจับดอกกดั อยูใ่ นแนวตัง้ ซึง่ หวั เคร่อื งกัดสามารถปรับ
มุมเอียงเพ่ือกัดงานเป็นมุมเอียงได้ เครื่องกัดชนิดน้ีเหมาะสำาหรับใช้ในงานกัดบ่าฉาก กัดร่องลิ่ม
กดั ร่องตัวท ี และกัดร่องหางเหยยี่ ว เปน็ ต้น

เก่ียวกบั เครอ่ื งกดั (พว.)
2. ผู้เรียนทำ�กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ (หนังสือเรียน
หนา้ 167-172)
บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ
ภาพที่ 5.1 เครื่องกัดเพลาต้งั
ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2558

1.2 เคร่อื งกดั เพลานอน (Horizontal Milling Machine) ดงั ภาพที ่ 5.2

เคร่ืองกัดเพลานอนเป็นเคร่ืองกัดที่มีเพลาจับดอกกัดอยู่ในแนวนอน เหมาะสำาหรับใช้ใน
งานกดั ผิวราบ และงานกดั เฟอื ง เปน็ ต้น

เคร่อื งกดั 153

ภาพท ี่ 5.2 เครือ่ งกดั เพลานอน 2. ส่วนประกอบและหนา้ ทขี่ องเครื่องกดั
ทมี่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558 2.1 สว่ นประกอบและหนา้ ทีข่ องเคร่อื งกดั เพลาต้งั

g เคร่ืองกดั เพลาต้งั มสี ่วนประกอบท่สี าำ คัญดังภาพท่ี 5.3 โดยมีรายละเอยี ด ดงั น้ี

ep 2 สำ�นักพิมพ์ ชดุ หัวเคร่อื ง แคร่เลอื่ น
ขั้นคิดวเิ คราะห์
Strocessin และสรปุ ความรู้

P โต๊ะงาน โครงเครื่อง

1. ผู้เรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับเครื่องกัดท่ีรวบรวมสงวน ิลข ิสท ์ิธ สวติ ช์เปิด-ปดิ ชดุ แทน่ เล่อื น
ได้จากการศึกษาค้นคว้าและระดมความคิดของสมาชิก ฐานเครอ่ื ง
ร่วมด้วย
ภาพท ี่ 5.3 สว่ นประกอบของเครอื่ งกดั เพลาตัง้
2. เชื่อมโยงความคล้ายคลึง/แตกต่างของข้อมูลที่นำ�มา ทีม่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558
อภิปราย และร่วมกันสรุปความรู้ตามหัวข้ออภิปราย
จากนั้นบันทึกผลข้อสรุปเป็นความเข้าใจของกลุ่มและ 2.1.1 ชดุ หัวเครือ่ ง (Milling Head) ดังภาพที่ 5.3 ยึดตดิ อยดู่ า้ นหน้าของแคร่เลอ่ื น มีระบบ
รายบคุ คล ส่งกำาลังขับด้วยมอเตอร์ผ่านสายพานไปยังแกนเพลา เพื่อส่งกำาลังขับให้เพลาหมุนและยังมีชุดเฟืองทด
ใช้ในการทดความเร็วรอบได้หลายข้ัน นอกจากน้ีหัวเครื่องกัดยังสามารถหมุนปรับเอียงได้อีกด้วย
โดยส่วนประกอบของชดุ หวั เครอื่ งดงั ภาพท่ี 5.4 มีรายละเอยี ด ดงั น้ี
1) แขนโยกป้อนกัดอัตโนมัติ (Automatic Feed Lever) ใช้โยกแกนเพลาของ
ชดุ เฟอื งทดภายในหัวเคร่อื งให้ขบกนั เพื่อขับแกนเพลาใหเ้ คลื่อนทข่ี ้นึ -ลงโดยอตั โนมัติ
2) แกนตง้ั ระยะป้อน (Feed Depth) ใชต้ ง้ั ความลกึ ในการกดั ชิ้นงาน
3) แกนเพลา (Quill) ทำาหน้าท่ีจับยึดหัวจับดอกกัด (Collets Chuck) หมุนด้วย
ความเร็วรอบตามท่ีปรบั ตง้ั ไว้
4) มอเตอร ์ (Motor) ทาำ หน้าทีเ่ ปน็ ต้นกาำ ลงั ของเครอ่ื งกัด โดยส่งกาำ ลงั ผา่ นสายพาน
ไปยงั แกนเพลาหมุน
5) แขนปรับความเร็วรอบ (Speed Selector Handle) ใช้โยกเพ่ือปรับเปลี่ยน
ความเรว็ รอบ

137 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

154 ทฤษฎเี ครือ่ งมอื กล Step 5 ขน้ั ประเมนิ เพอ่ื เพ่ิมคณุ ค่า
บรกิ ารสงั คมและจติ สาธารณะ
มอเตอร์ f-Regulating

Selแขนโยกปอ้ นกัดแขนปรบั ความเรว็ รอบ จำ�กัด
อตั โนมัติ แขนโยกปอ้ นกดั 1. ผเู้ รยี นแตล่ ะกลมุ่ และรายบคุ คลตรวจสอบความรคู้ วามเขา้ ใจ
Aco ของตนเองหลังจากรับฟังการนำ�เสนอของสมาชิกกลุ่มอื่น
ตวั หมุนปรับเอยี งหัวเครื่อง ปรบั ปรงุ ชน้ิ งานของกลมุ่ ตนใหส้ มบรู ณแ์ ละบนั ทกึ เพม่ิ เตมิ

แกนตัง้ ระยะป้อน 2. นำ�ผลงานแสดงในป้ายนิเทศหรือเผยแพร่สู่ห้องเรียนอ่ืน
หรอื สาธารณะ
แกนเพลา แขนลอ็ กแกนเพลา
3. ผเู้ รยี นแตล่ ะคนท�ำ แบบทดสอบ (หนงั สอื เรยี น หนา้ 174-177)
ภาพที่ 5.4 ส่วนประกอบของชดุ หัวเครอ่ื ง แลกเปล่ียนกันตรวจให้คะแนน จากน้ันประเมินสรุปผล(พว.)
ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558 การท�ำ กจิ กรรม (หนังสือเรยี น หนา้ 173) ท�ำ แบบประเมนิ
ตนเอง (หนังสือเรียน หน้า 178) และกำ�หนดแนวทาง
6) ตัวหมุนปรับเอียงหัวเครื่อง (Adjustable Angle Swivel Head) ใช้หมุนเพื่อ การพฒั นาตนเอง
ปรับเอียงหวั เครือ่ งกัดใหเ้ อียงทำามุมกับโตะ๊ งาน
7) แขนโยกป้อนกดั (Feed Lever) ใชโ้ ยกเพอื่ ปอ้ นให้แกนเพลาเคลื่อนที่ข้นึ -ลงในการกดั ลกึ
8) แขนล็อกแกนเพลา (Quill Lock Lever) ใช้โยกเพ่อื ล็อกแกนเพลาไม่ให้เคลือ่ นที่ บริ ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ
2.1.2 โต๊ะงาน (Table) ดงั ภาพท ี่ 5.5 ทำาหน้าทีจ่ บั ยึดชน้ิ งานหรืออุปกรณ์ช่วยจับยึดอย่างอ่นื
เช่น ปากกาจบั งานหวั แบ่ง ฯลฯ สามารถเคลอื่ นทไ่ี ป-กลับตามความแนวยาวได้

มอื หมนุ โต๊ะงาน มอื หมุนโต๊ะงาน

ภาพท ่ี 5.5 โตะ๊ งาน
ทม่ี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

2.1.3 สวติ ช์เปดิ -ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหนา้ ที่เปดิ -ปิดการทาำ งานของเคร่ืองกัดและควบคมุ
ทิศทางการหมุนของแกนเพลาเครอ่ื งกัด รวมท้งั ควบคมุ การเปิด-ปิดระบบนา้ำ หล่อเย็นของเคร่อื งกดั ดว้ ย
2.1.4 แครเ่ ลอ่ื น (Ram) ดงั ภาพท ี่ 5.6 เปน็ สว่ นทอี่ ยดู่ า้ นบนของโครงเครอ่ื ง และยดึ ตดิ กบั ชดุ หวั เครอื่ ง
มีลักษณะเหมือนคานยื่น สามารถปรับเลื่อนเดินหน้าและถอยหลังได ้ เพื่อให้ชุดหัวเครื่องอยู่ในตำาแหน่ง
ทเ่ี หมาะสมในการขนึ้ รปู ชน้ิ งานลกั ษณะตา่ งๆ นอกจากนแ้ี ครเ่ ลอื่ นยงั สามารถปรบั หมนุ รอบโครงเครอื่ งไดอ้ กี ดว้ ย

สกรลู อ็ กแคร่เลอ่ื น

สกรหู มุนปรบั เลื่อนแครเ่ ล่ือน

ภาพที่ 5.6 แครเ่ ล่อื น เคร่อื งกัด 155
ท่มี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558
2.1.5 โครงเครื่อง (Frame) ทำาจากเหล็กหล่อ โครงเครื่องส่วนใหญ่จะเป็นช้ินส่วน
kille เดียวกันกับฐานเครื่องกัด ทำาหน้าท่ีรองรับส่วนต่างๆ ของเครื่องกัด เช่น แคร่เล่ือน ชุดหัวเครื่อง และ
ชุดแทน่ เล่อื น
สำ� ันกพิมพ์ 2.1.6 ชุดแท่นเล่ือน (Knee) ยึดติดอยู่ส่วนหน้าของโครงเคร่ือง มีส่วนประกอบที่สำาคัญ
ep 4 ดงั ภาพท ่ี 5.7 โดยมรี ายละเอยี ด ดังนี้

Stmmpupnlyicinagtiotnh s ขนั้ สอื่ สารและนำ� เสนอ แครเ่ ล่อื น

1. ผู้เรียนแต่ละกลุ่มออกแบบหรือหาวิธีนำ�เสนอให้ผู้อื่นรับรู้ มือหมุนแทน่ เลือ่ น แทน่ เลอ่ื น
และสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยเทคนิควิธี มอื หมนุ แคร่เล่ือน
ทเี่ หมาะสม บรู ณาการการใชส้ อื่ /เทคโนโลย/ี คำ�ศพั ทเ์ พม่ิ เตมิ /
สิ่งท่ีนา่ สนใจแทรกในการรายงานสงวน ิลข ิสท ์ิธ ภาพท่ ี 5.7 สว่ นประกอบของชดุ แท่นเลื่อน
ทีม่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558
2. สุ่มกลุ่มผู้เรียนนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจ
โดยผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันประเมินผลการนำ�เสนอ 1) แคร่เลื่อน (Saddle) ยึดติดอยู่บนแท่นเลื่อน ทำาหน้าที่รองรับโต๊ะงาน และเล่ือน
ตามเกณฑท์ ่กี �ำ หนด โตะ๊ งานใหเ้ คลอื่ นที่เขา้ -ออกในแนวขวาง
2) มอื หมนุ แทน่ เลอ่ื น (Knee Hand Wheel) ใชห้ มนุ เพอื่ ใหแ้ ทน่ เลอ่ื นเคลอื่ นทขี่ น้ึ -ลง
ในแนวด่ิง โดยมีขดี สเกลเพอ่ื บอกระยะการเคลื่อนที่
3) มือหมุนแคร่เล่ือน (Saddle Hand Wheel) ใช้หมุนเพื่อให้แคร่เล่ือนเคลื่อนท่ี
เข้า-ออกในแนวขวาง โดยมีขดี สเกลเพอ่ื บอกระยะการเคลื่อนที่
4) แทน่ เลือ่ น (Knee) ยึดตดิ อยสู่ ว่ นหนา้ ของโครงเครอ่ื ง ทาำ หนา้ ท่ีรองรบั แครเ่ ลือ่ น
และเลื่อนโตะ๊ งานใหเ้ คลอื่ นท่ขี ึ้น-ลงในแนวด่ิง
2.1.7 ฐานเคร่อื ง (Base) ทาำ จากเหลก็ หล่อ ทาำ หนา้ ทรี่ องรบั สว่ นประกอบต่างๆ และน้าำ หนกั
ท้งั หมดของเคร่ืองกัด

สุดยอดคู่มือครู 138

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

156 ทฤษฎีเคร่ืองมือกล

2.2 สว่ นประกอบและหน้าท่ขี องเคร่อื งกัดเพลานอน

เครอื่ งกดั เพลานอนมีส่วนประกอบท่ีสำาคัญดงั ภาพที ่ 5.8 โดยมรี ายละเอยี ด ดงั น้ี

ชุดประคองแกนเพลา แกนเพลา
จบั ดอกกัด แขนปรับความเร็วรอบ
โตะ๊ งาน
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
สวิตชเ์ ปิด-ปิด โครงเคร่อื ง บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21

ชดุ แทน่ เลอ่ื น • การทำ�งานเป็นทีม ทีมละ 5-6 คน ฝึกการคิดวิเคราะห์
ฐานเครือ่ ง การแกป้ ัญหา
• การใช้ส่ือ/เทคโนโลยี/สง่ิ ทน่ี า่ สนใจอนื่ ๆ
ภาพที ่ 5.8 สว่ นประกอบของเครอื่ งกัดเพลานอน
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

2.2.1 คานย่ืนจับแกนเพลาจับดอกกัด (Over Arm) ทำาหน้าท่ีเป็นคานยื่นยึดเพลาจับ
ดอกกัด สามารถเลอื่ นไป-กลับตามความยาวของแกนเพลาจบั ดอกกดั (Arbor)
2.2.2 ชดุ ประคองแกนเพลาจบั ดอกกัด (Arbor Support) ดังภาพท ่ี 5.9 ทำาหน้าทปี่ ระคอง
แกนเพลาจับดอกกัดไม่ให้ส่ันหรือคดงอในขณะที่ดอกกัดหมุนตัดเฉือนชิ้นงาน สามารถเล่ือนเข้า-ออกได้
ตามรอ่ งหางเหย่ียวของคานยนื่ จบั แกนเพลาจบั ดอกกดั

คานยืน่ จับแกนเพลาจับดอกกดั

ชุดประคองแกนเพลาจับมดื กดั เครอ่ื งกัด 157
ภาพท ่ี 5.9 คานยื่นจบั แกนเพลาจบั ดอกกดั และชดุ ประคองแกนเพลาจับดอกกดั
แกนเพลา
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2558
เพลาจับดอกกัด
2.2.3 โต๊ะงาน (Table) ทำาหน้าท่ีจับยึดช้ินงานหรืออุปกรณ์ช่วยจับยึดอย่างอื่น สามารถ ภาพที่ 5.10 แกนเพลาเคร่ืองกดั
เคลอ่ื นทไ่ี ป-กลบั ตามความแนวยาวได้ ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558
2.2.4 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหน้าท่ีเปิด-ปิดการทำางานของเคร่ืองกัด
และควบคมุ ทิศทางการหมุนของแกนเพลาเคร่อื งกดั รวมทัง้ ควบคุมการเปดิ -ปดิ ระบบนา้ำ หลอ่ เยน็ ดว้ ย 2.2.6 แขนปรับความเร็วรอบ (Speed Selector Hand Wheel) ดังภาพท่ี 5.11 ใช้โยก
2.2.5 แกนเพลา (Spindle) ดังภาพที่ 5.10 ทำาหน้าท่ีจับยึดเพลาจับมีดกัด เพื่อให้หมุน ชุดเฟอื งทดภายในโครงเครื่องให้ขบกัน เพอ่ื ปรับความเร็วรอบของแกนเพลา
ดว้ ยความเรว็ รอบตามทปี่ รบั ตั้งไว้
แขนปรบั ความเร็วรอบ แขนปรับความเรว็ รอบ
การเรียนรู้สู่อาเซียน
ภาพที่ 5.11 แขนปรบั ความเร็วรอบ
asean ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2558

เรียนรู้คำ�ศัพท์ภาษาอังกฤษท่ีเกี่ยวข้องกับเนื้อหา 2.2.7 โครงเครอื่ ง (Frame) ทาำ จากเหลก็ หลอ่ โครงเครอ่ื งสว่ นใหญจ่ ะเปน็ ชน้ิ สว่ นเดยี วกนั กบั
ในบทเรยี นเพม่ิ เตมิ โดยฝกึ ใชค้ �ำ ศพั ทด์ งั กลา่ วในการน�ำ เสนอ ฐานเคร่ืองกัด ทำาหน้าท่ีรองรับส่วนต่างๆ ของเครื่องกัด เช่น ชุดแท่นเล่ือน และคานยื่นจับแกนเพลา
ผลงานในขั้นที่ 4 จบั ดอกกัด เป็นต้น
2.2.8 ชุดแท่นเลื่อน (Knee) ยึดติดอยู่ส่วนหน้าของโครงเครื่อง มีส่วนประกอบที่สำาคัญ
ดงั ภาพท่ ี 5.12 โดยมรี ายละเอียด ดังนี้

แท่นเล่อื น ฐานรองโตะ๊ งาน
แคร่เลอ่ื น

มอื หมนุ แคร่เลอื่ น
มือหมนุ แท่นเลอ่ื น

ภาพท่ี 5.12 สว่ นประกอบของชดุ แทน่ เลอื่ น
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

1) แทน่ เล่อื น (Knee) ยดึ ตดิ อยูส่ ่วนหน้าของโครงเครอ่ื ง ทำาหนา้ ท่รี องรับแครเ่ ลือ่ น
และเลื่อนโต๊ะงานใหเ้ คลื่อนที่ข้นึ -ลงในแนวด่ิง

139 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

158 ทฤษฎเี ครื่องมอื กล

2) ฐานรองโตะ๊ งาน (Swiveling Table Housing) ทาำ หนา้ ทรี่ องรบั โตะ๊ งานใหส้ ามารถ
ปรบั เอยี งได ้ โดยมีขีดสเกลบอกมมุ
3) แคร่เลื่อน (Saddle) ยึดติดอยู่แท่นเล่ือน ทำาหน้าท่ีรองรับฐานรองโต๊ะงานและ
เลื่อนโตะ๊ งานใหเ้ คลื่อนทเ่ี ขา้ -ออกในแนวขวาง
4) มือหมุนแคร่เล่ือน (Saddle Hand Wheel) ใช้หมุนเพ่ือให้แคร่เลื่อนเคล่ือนท่ี
เข้า-ออกในแนวขวาง โดยมีขดี สเกลเพ่อื บอกระยะการเคล่ือนท่ี
5) มอื หมนุ แทน่ เลอื่ น (Knee Hand Wheel) ใชห้ มนุ เพอื่ ใหแ้ ทน่ เลอ่ื นเคลอ่ื นทข่ี น้ึ -ลง
ในแนวดงิ่ โดยมีขีดสเกลเพอื่ บอกระยะการเคล่ือนท่ี
2.2.9 ฐานเคร่อื ง (Base) ทำาจากเหล็กหลอ่ ทาำ หน้าทร่ี องรับส่วนประกอบตา่ งๆ และนา้ำ หนกั
ทง้ั หมดของเครอ่ื งกดั

3. หลักการทาำ งานของเครอ่ื งกัด
3.1 การจบั ยดึ ชิ้นงานบนเคร่อื งกดั

การจับยึดช้ินงานบนเครื่องกัดจะมีลักษณะแตกต่างกันขึ้นอยู่กับรูปร่าง ขนาด และลักษณะ
การขึ้นรูปชน้ิ งาน ดังนน้ั ผปู้ ฏบิ ตั งิ านจะตอ้ งเลือกใชเ้ ครอ่ื งมือและอุปกรณ์ช่วยจับยึดให้ถูกตอ้ งและเหมาะสม
เพือ่ ใหจ้ บั ยึดชน้ิ งานได้ม่นั คง โดยมีหลกั เกณฑใ์ นการพจิ ารณา ดังนี้
3.1.1 ช้นิ งานขนาดเล็ก ดงั ภาพท่ี 5.13 ควรจบั ยดึ ด้วยปากกาจับงาน โดยจบั ยึดใหผ้ วิ ช้นิ งาน
อยเู่ หนือจากผวิ ของปากกาจับงานพอสมควร แลว้ ใช้แทง่ ขนานวางด้านในของปากกาจบั งานรองรบั ชิ้นงาน
ใหไ้ ด้ระดับและขนานกบั ปากของปากกาจบั งานอีกคร้ัง
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด ทักษะชีวิต

• ศึกษาแนวทางหรือวิธกี ารเกยี่ วกับเครอื่ งกัด
• การศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจากแหล่งเรียนรู้ต่างๆ เช่น
อินเทอรเ์ นต็ หนังสือ วารสาร

ชิ้นงาน

ปากกาจับงาน

แทง่ ขนาน

ภาพท ี่ 5.13 การจบั ยึดชนิ้ งานขนาดเลก็ ด้วยปากกาจบั งาน เครอ่ื งกัด 159
ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2558
ชิน้ งาน
3.1.2 ช้ินงานขนาดใหญ่ ดังภาพที่ 5.14 ควรจับยึดชิ้นงานเข้ากับโต๊ะงานโดยใช้อุปกรณ์
ช่วยจบั ยดึ เพ่ือให้ม่ันคงและแข็งแรง ไม่หลุดขณะกดั

แผ่นกดชิ้นงาน แท่งขนาน

ภาพท่ ี 5.14 การจับยึดชิ้นงานดว้ ยอปุ กรณช์ ว่ ยจับยดึ
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

3.1.3 ชนิ้ งานกดั แบง่ มมุ ดงั ภาพท ี่ 5.15 ควรจบั ยดึ ชน้ิ งานดว้ ยโตะ๊ งานหมนุ เพอ่ื ความสะดวก
ในการหมุนปรับมมุ ต่างๆ ได้อยา่ งรวดเร็ว

กิจกรรมท้าทาย ชิ้นงาน โต๊ะงานหมุน

• หาข้อมลู เพ่มิ เติมจากแหลง่ เรียนรอู้ ืน่ ๆ ภาพท่ี 5.15 การจับยดึ ช้นิ งานด้วยโตะ๊ งานหมุน
• พดู คุยกบั เพ่ือนเกีย่ วกับเครือ่ งกดั แลว้ รว่ มกันวเิ คราะห์ ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

3.1.4 ชิ้นงานกัดแบ่งสว่ นเท่าๆ กัน ดงั ภาพท ี่ 5.16-5.17 ควรจบั ยดึ ชน้ิ งานดว้ ยหวั แบ่ง เพ่ือ
แบ่งส่วนของชนิ้ งานท่ตี ้องการกดั ใหม้ ีส่วนแบง่ เทา่ ๆ กนั ตามแนวเสน้ รอบวงกลม เช่น กดั เฟอื ง กดั เหลีย่ ม
หวั สลักเกลียว ฯลฯ

มดี กดั เฟือง

หวั แบง่
ชน้ิ งาน

ภาพที ่ 5.16 การจับยึดชนิ้ งานเพือ่ กัดเฟืองดว้ ยหวั แบง่
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2558

สุดยอดคู่มือครู 140

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

160 ทฤษฎเี คร่ืองมอื กล

หวั แบ่ง ดอกกัด ค่านิยมหลัก 12 ประการ

ชิ้นงาน • มศี ลี ธรรม รกั ษาความสตั ย์ หวงั ดตี อ่ ผอู้ น่ื เผอื่ แผแ่ ละแบง่ ปนั
• ใฝ่หาความรู้ หม่นั ศึกษาเล่าเรยี นทั้งทางตรงและทางออ้ ม
ภาพที่ 5.17 การจับยดึ ชน้ิ งานดว้ ยหวั แบ่ง • มีระเบยี บวนิ ยั เคารพกฎหมาย ผู้น้อยรูจ้ ักเคารพผู้ใหญ่
ทม่ี า: อำานาจ ทองแสน, 2558 • มสี ตริ ตู้ วั รคู้ ดิ รทู้ �ำ รปู้ ฏบิ ตั ติ ามพระราชด�ำ รสั ของพระบาท-

3.2 การขน้ึ รปู ช้ินงานดว้ ยเครอ่ื งกัด สมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัว
• รู้จักดำ�รงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
เคร่ืองกัดสามารถข้ึนรูปช้ินงานได้หลายลักษณะ ข้ึนอยู่กับลักษณะรูปร่างของเครื่องมือตัด
ดังตัวอย่างแสดงในภาพท่ ี 5.18-5.27 ตามพระราชดำ�รัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รู้จัก
อดออมไว้ใช้เมื่อยามจำ�เป็น มีไว้พอกินพอใช้ ถ้าเหลือ
ก็แจกจ่ายจำ�หน่าย และพร้อมท่ีจะขยายกิจการเมื่อมี
ความพรอ้ ม เมื่อมภี ูมคิ มุ้ กันทีด่ ี
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดภาพที ่ 5.18 การกดั ผวิ บ่าฉากด้วยดอกกดั เอน็ ดม์ ลิ ล ์ภาพท ี่ 5.19 การกัดรอ่ งตัวทีด้วยดอกกัดร่องตัวท ี
(End Mill Cutter) (T-Slot Cutter)

ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2558 ทมี่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

ภาพท่ ี 5.20 การกดั รอ่ งหางเหย่ยี วดว้ ยดอกกดั รอ่ งหางเหย่ียว ภาพที ่ 5.21 การกดั ผวิ ราบด้วยดอกกัดผิวราบชนิดกดั เบา
(Dove Tail Milling Cutter) (Light Duty Helical Plain Milling Cutter)
ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2558 ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

ภาพท ี่ 5.22 การกัดมุมเอียงด้านเดยี วด้วยดอกกดั เชงิ มมุ ด้านเดียว ภาพที่ 5.23 การกัดมมุ เอียงสองด้านดว้ ยดอกกดั เชงิ มมุ สองดา้ น เครอ่ื งกดั 161

(Single-Angle Milling Cutter) (Double-Angle Milling Cutter)
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2558 ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

ภาพท่ ี 5.24 การกดั ผิวโค้งดา้ นในด้วยดอกกัดโค้ง ภาพท่ี 5.25 การกัดผิวโค้งนนู คร่ึงวงกลมดว้ ยดอกกดั เวา้
(Convex Milling Cutter) (Concave Milling Cutter)
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558 ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

ภาพที่ 5.26 การกดั ร่องแคบหรอื งานตดั ดว้ ยดอกกัดฟนั เลือ่ ย ภาพที ่ 5.27 การกัดเฟอื งด้วยดอกกัดเฟอื ง
(Slitting Saw) (Gear Milling Cutter)

ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558 ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

3.3 ความเร็วรอบ ความเรว็ ตดั และอตั ราป้อนในงานกดั
3.3.1 ความเร็วรอบ คือ ความเร็วของดอกกัดที่หมุนครบรอบในเวลาหนึ่งนาที มีสูตรใน
การคาำ นวณ ดังน้ี
N = V πÖ Ö1, 0D00
โดยท่ี

N = ความเรว็ รอบ (รอบตอ่ นาท)ี

V = ความเร็วตัด (เมตรต่อนาท)ี

D = ขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ ลางของดอกกดั (มลิ ลิเมตร)

ตวั อยา่ งที่ 5.1 ตอ้ งการกดั ชน้ิ งานทท่ี าำ จากอะลมู เิ นยี ม โดยใชด้ อกกดั เอน็ มลิ ลข์ นาดเสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลาง
14 มิลลิเมตร ดว้ ยความเร็วตัด 150 เมตรตอ่ นาที จะตอ้ งใช้ความเรว็ รอบเทา่ ใด

วิธีทำา N = V πÖ Ö1, 0D00
= 31.15401 Ö6 1Ö, 01040

= 3,410.46

ตอบ N = 3,410.46 รอบตอ่ นาที

141 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

162 ทฤษฎเี ครอ่ื งมือกล

3.3.2 ความเรว็ ตดั คอื ความเรว็ ทด่ี อกกดั สามารถตดั เฉอื นชน้ิ งานออกได้ มสี ตู รในการคาำ นวณ
ดังน้ี
V = π Ö1, 0D0 0Ö N
โดยท่ี
V = ความเร็วตัด (เมตรต่อนาท)ี
N = ความเร็วรอบของมีดกัด (รอบตอ่ นาที)
D = ขนาดเสน้ ผ่านศนู ยก์ ลางของดอกกัด (มิลลิเมตร)
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ตวั อย่างที ่ 5.2 ต้องการกดั ช้ินงานที่ทำาจากเหลก็ หล่อ โดยใชด้ อกกัดเอ็นมลิ ล์ขนาดเส้นผา่ นศูนย์กลาง
14 มลิ ลเิ มตร ดว้ ยความเรว็ รอบ 500 รอบต่อนาท ี จะต้องใชค้ วามเรว็ ตัดเท่าใด
วธิ ที ำา V = π Ö1, 0D0 0Ö N

= 3.14161 Ö,0 1040 Ö 500
ตอบ V = 21.99 เมตรตอ่ นาที

หมายเหต ุ ค่าความเร็วตัดสามารถเลือกใช้ได้จากตาราง ซึ่งเป็นค่าท่ีได้มีการทดลองใช้มาอย่างเหมาะสม
และเป็นค่าที่สามารถนาำ ไปใชไ้ ด ้ ดงั ตวั อย่างในตารางท่ ี 5.1
ตารางท่ี 5.1 ค่าความเร็วตัด (เมตรตอ่ นาที) ของวัสดชุ นิดต่างๆ

ความเร็วตดั

วสั ดุ ดอกกดั เหล็กรอบสงู ดอกกดั เหลก็ คารไ์ บด์

ฟตุ ตอ่ นาที เมตรต่อนาที ฟุตต่อนาที เมตรตอ่ นาที

เหล็กกลา้ ท่วั ไป 70-100 21-30 150-250 45-75
เหล็กเครอื่ งมอื 60-70 18-20 125-200 40-60
เหลก็ หล่อ 50-80 15-25 125-200 40-60
บรอนซ์ 65-120 20-35 200-400 60-120
อะลมู เิ นยี ม 500-1,000 150-300 1,000-2,000 300-600

ทม่ี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558 : 202

3.3.3 อัตราป้อน คือ อัตราการเคลื่อนที่ของดอกกัดที่เคล่ือนที่เข้าหาช้ินงาน เมื่อดอกกัด
หมุนครบหนึ่งรอบ เช่น อัตราป้อน 0.30 มิลลิเมตร หมายถึง ดอกกัดจะเคล่ือนท่ีเข้าตัดเฉือนช้ินงาน
เปน็ ระยะทาง 0.30 มลิ ลิเมตร เมอื่ ดอกกดั หมุนครบหน่งึ รอบ เปน็ ตน้ โดยมีสูตรในการคำานวณ ดงั นี้

สุดยอดคู่มือครู 142

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครอื่ งกัด 163

fm = ft Ö T Ö N
โดยที่

fftm = อัตราป้อนกัด (น้วิ ต่อนาที หรือ มิลลิเมตรต่อนาท)ี
= อตั ราปอ้ นกัดต่อฟัน (น้วิ ตอ่ ฟนั หรอื มลิ ลิเมตรตอ่ ฟนั )
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
T = จาำ นวนฟนั ของดอกกัด

N = ความเร็วรอบของดอกกดั (รอบ/นาที)
ตวั อย่างท ่ี 5.3 ต้องการกดั ชิ้นงานทท่ี ำาจากเหลก็ หล่อ โดยใช้ดอกกัดเอ็นมลิ ลข์ นาดเสน้ ผ่านศูนย์กลาง
14 มิลลิเมตร แบบคมตัด 4 ฟัน ด้วยความเร็วรอบ 500 รอบต่อนาที จะต้องใช้

อตั ราป้อนในงานกัดเทา่ ใด
วธิ ีทาำ fm = ft Ö T Ö N
= 0.18 Ö 4 Ö 500

ห มายเห ตุ ใ นทางปตฏอิบบัต ิค่าอัตรfmาป ้อน=ใ นงา3น6ก0 ัดมสิลาลมเิ ามรตถรเตลอ่ือนกาใทช้ไี ด้จากตารางคู่มือมาตรฐาน ซ่ึงจะมีค่า
ที่เปล่ียนแปลงไปตามชนิดของวัสดุชิ้นงานและชนิดของวัสดุที่ใช้ทำาเครื่องมือตัด ดังตัวอย่าง

ในตารางท่ ี 5.2

ตารางท่ี 5.2 คา่ อตั ราป้อน (มลิ ลเิ มตรต่อฟัน) ของวสั ดุชนดิ ตา่ งๆ

ดอกกดั เหลก็ กลา้ รอบสูง
วัสดุ Face Helical Slotting and End Form Circular

Mill Mill Side Mill Mill Mill Saw

เหลก็ กล้าท่วั ไป 0.30 0.25 0.18 0.15 0.10 0.08
เหลก็ เครอื่ งมือ 0.25 0.02 0.15 0.13 0.08 0.08
เหลก็ หล่อ 0.33 0.25 0.18 0.18 0.10 0.08
ทองเหลอื ง หรือ บรอนซ ์ 0.35 0.28 0.20 0.18 0.10 0.08
อะลมู เิ นยี ม 0.55 0.45 0.33 0.28 0.18 0.13

ดอกกดั คารไ์ บด์
วสั ดุ Face Helical Slotting and End Form Circular

Mill Mill Side Mill Mill Mill Saw

เหล็กกลา้ ทวั่ ไป 0.40 0.33 0.23 0.20 0.13 0.10
เหลก็ เครือ่ งมอื 0.35 0.28 0.20 0.18 0.10 0.1
เหลก็ หล่อ 0.40 0.33 0.25 0.2 0.13 0.1
ทองเหลอื ง หรอื บรอนซ ์ 0.30 0.25 0.18 0.15 0.10 0.08
อะลมู ิเนยี ม 0.50 0.40 0.30 0.25 0.15 0.13

ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558 : 203

143 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

164 ทฤษฎีเครื่องมือกล

3.4 ขน้ั ตอนการใชง้ านเคร่ืองกดั เพลาตง้ั และเครือ่ งกดั เพลานอน

3.4.1 เตรียมเคร่ืองมือและอุปกรณป์ ระจาำ เครอ่ื งกดั ให้พรอ้ ม
3.4.2 ตรวจสอบสภาพความพร้อมของเครื่องกัดก่อนปฏิบัติงาน หากพบข้อผิดพลาดให้แจ้ง
ครูผคู้ วบคุมทราบทนั ที เพ่ือทาำ การซอ่ มบาำ รงุ กอ่ นใชง้ าน
3.4.3 ตรวจสอบความขนานหรือความฉากของอุปกรณ์จับยึดช้ินงานกับโครงเครื่องกัดด้วย
นาฬิกาวัด
3.4.4 จับยดึ ชน้ิ งานดว้ ยปากกาจบั งานหรอื อุปกรณ์ช่วยจบั ยดึ ตามลกั ษณะของช้ินงาน
3.4.5 จับยดึ ดอกกัดเข้ากบั หวั จับดอกกดั
3.4.6 ปรับความเร็วรอบของเคร่อื งกดั ตามทค่ี าำ นวณได ้
3.4.7 เปิดสวติ ชใ์ หแ้ กนเพลาเครื่องกดั หมุน
3.4.8 ปฏิบัตงิ านกดั ขน้ึ รูปชิ้นงานตามแบบงานจนกระทงั่ แล้วเสร็จ
3.4.9 ตรวจสอบขนาดช้นิ งานตามแบบงาน
3.4.10 ทาำ ความสะอาดเครอื่ งกัด เครอ่ื งมือ อปุ กรณ์ และชโลมนำ้ามนั ป้องกันสนิม

4. การบาำ รงุ รกั ษาเคร่ืองกัด

4.1 การบาำ รุงรักษาเคร่ืองกัดเพลาต้งั ดงั ภาพที ่ 5.28-5.30

4.1.1 ตรวจสอบระบบไฟฟา้ (หมายเลข 1) จดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ใหอ้ ยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ตลอดเวลา
4.1.2 ตรวจสอบมอเตอร ์ (หมายเลข 2) โดยการฟังเสยี งของมอเตอรข์ ณะหมนุ ว่ามีเสยี งดงั
ผิดปกติหรอื ไม่
4.1.3 หยอดนำา้ มนั หลอ่ ล่นื ตามจุดท่มี ีการเคลอ่ื นท่ีของช้นิ ส่วนก่อนใชง้ านทุกคร้งั (หมายเลข 3)

2
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
3 3
3 1

1
ภาพที ่ 5.28 ตำาแหน่งตรวจสอบระบบไฟฟ้า มอเตอร ์ และหยอดนา้ำ มันหล่อลนื่ ของเคร่ืองกัดเพลาตั้ง

ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

สุดยอดคู่มือครู 144

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครอ่ื งกดั 165

4.1.4 ตรวจสอบแขนล็อกและสกรูขันยึดชิ้นส่วนต่างๆ ท่ีชุดหัวเคร่ืองกัดให้ขันยึดกันแน่น
และอยูใ่ นสภาพที่สมบูรณ ์ พร้อมใช้งาน (หมายเลข 4)

44สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

4

ภาพท่ ี 5.29 ตาำ แหน่งตรวจสอบแขนลอ็ กและสกรขู นั ยึดช้ินส่วนทีช่ ุดหวั เครอื่ งกัด
ทีม่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

4.1.5 เปลยี่ นถา่ ยน้ำาหลอ่ เยน็ ทุกสปั ดาห ์ (หมายเลข 5)
4.1.6 หลงั เลิกใชง้ านใหท้ ำาความสะอาดและชโลมน้าำ มันบางๆ ตามชนิ้ ส่วนของเคร่ืองท่ที ำาจาก
เหล็กกลา้ เช่น โตะ๊ งาน ปากกาจบั งาน มอื หมนุ แคร่เลอื่ น และมอื หมุนโต๊ะงานเพ่อื ป้องกนั สนิม (หมายเลข 6)

6

6

5
ภาพท่ ี 5.30 ตาำ แหนง่ เปลี่ยนถ่ายนำ้าหลอ่ เย็นและชโลมนาำ้ มันของเคร่ืองกดั เพลาตั้ง

ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

166 ทฤษฎเี ครอ่ื งมอื กล

4.2 การบาำ รุงรกั ษาเคร่ืองกดั เพลานอน ดังภาพที่ 5.31-5.32

4.2.1 ตรวจสอบระบบไฟฟา้ (หมายเลข 1) จดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ใหอ้ ยใู่ นสภาพทส่ี มบรู ณต์ ลอดเวลา
4.2.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟังเสียงของมอเตอร์ขณะหมุนมีเสียงดัง
ผดิ ปกติหรอื ไม่
4.2.3 หยอดน้าำ มนั หล่อลื่นตามจุดที่มกี ารเคลอ่ื นท่ีของชนิ้ ส่วนก่อนใชง้ านทกุ ครง้ั (หมายเลข 3)

33
3

3
1

1
2
ภาพท ี่ 5.31 ตาำ แหนง่ ตรวจสอบระบบไฟฟา้ มอเตอร ์ และหยอดนำ้ามันหล่อลน่ื ของเครอ่ื งกัดเพลานอน
ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

5

5

4

ภาพท่ี 5.32 ตาำ แหนง่ เปลยี่ นถ่ายน้ำาหลอ่ เย็นและชโลมนำา้ มันของเครอ่ื งกดั เพลานอน
ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2558

4.2.4 เปล่ยี นถา่ ยนำา้ หล่อเยน็ ทุกสัปดาห์ (หมายเลข 4)
4.2.5 หลังเลิกใช้งานให้ทาำ ความสะอาดและชโลมน้ำามันบางๆ ตามช้ินส่วนที่ทาำ จากเหล็กกล้า
ไดแ้ ก่ โต๊ะงาน เพลาจบั ดอกกัด และแท่นเลือ่ นเพือ่ ปอ้ งกันสนิม (หมายเลข 5)

145 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต
กจิ กรรมสง่ เสรมิ การเรยี นรเู้ ปน็ กจิ กรรมทผี่ สู้ อน
ให้ผู้เรียนปฏิบัติทุกข้อหรือเลือกปฏิบัติเป็น เครือ่ งกดั 167
บางขอ้ ตามความเหมาะสมโดยผสู้ อนใหค้ ะแนน
การทำ�กิจกรรมตามเกณฑ์ของใบสรุปผล กิจกรรมสง่ เสริมการเรียนรู้
การทำ�กิจกรรม และสามารถนำ�ผลการทำ�
กิจกรรมไปเทียบกับการให้คะแนนกับตาราง ค�ำชแี้ จง กิจกรรมส่งเสริมกำรเรียนรู้ประกอบด้วยกิจกรรมหลำกหลำยที่ฝึกทักษะทุกด้ำนตำม
วิเคราะห์ความสอดคล้องของเน้ือหากับ จุดประสงค์เชิงพฤติกรรมเพื่อให้เกิดสมรรถนะในกำรเรียนรู้ สำมำรถปฏิบัติกิจกรรม
จุดประสงค์รายวิชา สมรรถนะรายวิชา และ ทงั้ ในและนอกสถำนท่ตี ำมควำมเหมำะสมของผู้เรยี นและส่งิ แวดลอ้ มของสถำนศึกษำ
จุดประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรมได้ 1. ใหผ้ ้เู รยี นเขยี นผงั ควำมคิดเร่อื งเคร่ืองกดั
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
2. ใหผ้ เู้ รยี นแบง่ กลมุ่ ตำมหวั ขอ้ สำระกำรเรยี นร ู้ รว่ มกนั ศกึ ษำขอ้ มลู จำกแหลง่ เรยี นรตู้ ำ่ งๆ เชน่ หนงั สอื
วำรสำร อินเทอรเ์ น็ต และจดั ท�ำสรุปผลกำรศึกษำ ส่งตัวแทนกลุม่ น�ำเสนอข้อมลู กลุ่มละ 3-5 นำที

สุดยอดคู่มือครู 146

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

168 ทฤษฎีเครอ่ื งมอื กล

3. จงทำาเคร่ืองหมาย (✓) หนา้ ข้อท่ีถูก และเครอ่ื งหมาย (✗) หน้าขอ้ ที่ผิด (10 คะแนน)
✓ 1. หวั เครือ่ งกดั เพลาตง้ั สามารถปรับมมุ เอียงได้
✗ 2. เครอื่ งกัดเพลานอนเหมาะสาำ หรบั ใช้ในงานกัดรอ่ งลิม่ กัดรอ่ งตวั ที และกัดร่องหางเหยีย่ ว
✓ 3. แกนต้งั ระยะปอ้ นใช้ตง้ั ความลกึ ในการกดั ชนิ้ งาน
✓ 4. โตะ๊ งานทาำ หนา้ ทจี่ ับยึดชน้ิ งานหรอื อุปกรณ์ช่วยจับยดึ อยา่ งอน่ื
✗ 5. โครงเคร่อื งทาำ หนา้ ท่รี องรบั สว่ นประกอบตา่ งๆ และนาำ้ หนักท้งั หมดของเครอ่ื งกดั
✗ 6. ฐานเครอ่ื งทำาหนา้ ทร่ี องรับสว่ นต่างๆ ของเครื่องกัด เช่น แคร่เลื่อน และชุดแท่นเลื่อน
✗ 7. แกนเพลาของเคร่อื งกดั เพลานอน ใชจ้ ับยดึ ดอกกดั
✗ 8. แคร่เล่ือนทาำ หน้าทีร่ องรบั แครเ่ ลอ่ื น และเล่อื นโต๊ะงานให้เคล่ือนท่ขี ้ึน-ลงในแนวด่ิง
✗ 9. แทน่ เล่อื นทาำ หน้าที่รองรับโต๊ะงาน และเลือ่ นโต๊ะงานให้เคลื่อนท่เี ขา้ -ออกในแนวขวาง
✓ 10. ชน้ิ งานกัดเฟืองควรจับยึดดว้ ยหวั แบง่

4 จงตอบคำาถามตอ่ ไปน้ ี (80 คะแนน)
1. จงบอกชอ่ื และหน้าที่สว่ นประกอบของเครื่องกดั เพลาต้ัง ตามหมายเลขทกี่ าำ หนดให้ ดังต่อไปนี้
(14 คะแนน)
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
1
4

2 5
3
6
7

1.1 หมายเลข 1 ชื่อ ชดุ หัวเครอ่ื ง
หนา้ ที ่ ส่งกาำ ลงั ขับด้วยมอเตอร์ผา่ นสายพานไปยังแกนเพลา เพ่อื ให้แกนเพลาหมุน
1.2 หมายเลข 2 ชือ่ โตะ๊ งาน
หน้าท ่ี จบั ยดึ ชน้ิ งานหรอื อปุ กรณช์ ว่ ยจบั ยดึ อยา่ งอื่น เช่น ปากกาจบั งาน หัวแบ่ง
1.3 หมายเลข 3 ช่ือ สวิตชเ์ ปิด-ปดิ
หน้าท ่ี เปิด-ปดิ การทำางานของเคร่อื งกดั และระบบนา้ำ หลอ่ เย็น รวมทงั้ ควบคมุ การหมนุ ของแกนเพลา

147 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด เครอ่ื งกัด 169

1.4 หมายเลข 4 ชอื่ แคร่เลอ่ื น
หน้าที่ ใช้ปรบั เลอ่ื นเดินหน้าและถอยหลัง เพื่อใหช้ ุดหัวเครอ่ื งอยู่ในตำาแหน่งที่เหมาะสม
1.5 หมายเลข 5 ชื่อ โครงเครอื่ ง
หน้าท ่ี รองรบั ส่วนต่างๆ ของเครื่องกดั เช่น แครเ่ ลื่อน ชุดหวั เคร่อื ง ชดุ แท่นเลื่อน
1.6 หมายเลข 6 ชือ่ ชดุ แท่นเลอื่ น
หน้าท ่ี รองรบั สว่ นประกอบต่างๆ ซง่ึ ยดึ ติดอย่สู ว่ นหนา้ ของโครงเครอ่ื ง
1.7 หมายเลข 7 ชอ่ื ฐานเครอื่ ง
หน้าที่ รองรับส่วนประกอบตา่ งๆ และน้าำ หนักท้งั หมดของเครอื่ งกดั

2. จงบอกชื่อและหน้าท่ีส่วนประกอบของชุดหัวเคร่ือง ตามหมายเลขท่ีกำาหนดให้ ดังต่อไปนี้
(16 คะแนน)

4

5

7

16

2
38

2.1 หมายเลข 1 ชื่อ แขนโยกป้อนกดั อตั โนมตั ิ
หน้าท ่ี ใชโ้ ยกแกนเพลาของชดุ เฟืองทดให้ขบกนั เพ่อื ขบั แกนเพลาให้เคลื่อนที่ขนึ้ -ลง
2.2 หมายเลข 2 ชื่อ แกนตง้ั ระยะป้อน
หน้าท่ี ใช้ต้งั ความลกึ ในการกดั ชน้ิ งาน
2.3 หมายเลข 3 ช่อื แขนลอ็ กแกนเพลา
หนา้ ท ี่ ใช้โยกเพอ่ื ลอ็ กแกนเพลาไมใ่ ห้เคลื่อนที่
2.4 หมายเลข 4 ชื่อ มอเตอร์
หนา้ ท ี่ เป็นต้นกาำ ลงั ของเครอ่ื งกดั
2.5 หมายเลข 5 ช่ือ แขนปรบั ความเร็วรอบ
หนา้ ท ่ี ใชโ้ ยกเพื่อปรับความเร็วรอบ

สุดยอดคู่มือครู 148

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด170 ทฤษฎีเคร่อื งมือกล

2.6 หมายเลข 6 ชอ่ื ตัวหมุนปรบั เอยี งหัวเครื่อง
หนา้ ที่ ใชห้ มุนเพื่อปรบั เอยี งหวั เครื่องกดั ใหเ้ อยี งทำามุมกบั โตะ๊ งาน
2.7 หมายเลข 7 ช่อื แขนโยกป้อนกัด
หน้าท ่ี ใชโ้ ยกเพ่ือป้อนให้แกนเพลาเคล่อื นท่ขี ้ึน-ลงในการกัดลึก
2.8 หมายเลข 8 ช่อื แกนเพลา
หนา้ ท ี่ จบั ยึดหวั จับดอกกดั และหมนุ ดว้ ยความเร็วรอบตามทป่ี รับตงั้ ไว้
3. จงบอกช่ือและหน้าท่ีส่วนประกอบของเครื่องกัดเพลานอน ตามหมายเลขท่ีกำาหนดให้
ดังต่อไปนี ้ (16 คะแนน)

4
1
25

3 67

8

3.1 หมายเลข 1 ชือ่ ชดุ ประคองแกนเพลาจับดอกกดั
หน้าท ่ี ประคองแกนเพลาจบั ดอกกัดไมใ่ ห้สน่ั หรือคดงอในขณะท่ีดอกกดั หมนุ ตัดชนิ้ งาน
3.2 หมายเลข 2 ชื่อ โต๊ะงาน
หน้าที่ จับยดึ ชน้ิ งาน หรอื อปุ กรณ์ช่วยจับยึดอย่างอนื่
3.3 หมายเลข 3 ชอ่ื สวิตชเ์ ปดิ -ปิด
หนา้ ท ่ี เปิด-ปดิ การทาำ งานของเคร่ืองกัด
3.4 หมายเลข 4 ชอื่ คานยืน่ จบั แกนเพลาจบั ดอกกัด
หน้าท ่ี เปน็ คานย่ืนยึดเพลาจับดอกกดั สามารถเลอ่ื นไป-กลับตามความยาวของแกนเพลา
3.5 หมายเลข 5 ชื่อ แขนปรับความเร็วรอบ
หน้าท ่ี ใช้โยกชุดเฟอื งทดภายในโครงเครื่องให้ขบกัน เพื่อปรบั ความเรว็ รอบ
3.6 หมายเลข 6 ชือ่ โครงเครือ่ ง
หนา้ ท ่ี รองรบั สว่ นตา่ งๆ ของเครอื่ งกัด เชน่ ชดุ แทน่ เลือ่ น
3.7 หมายเลข 7 ชอ่ื ชดุ แท่นเลอื่ น
หน้าท ่ี รองรับสว่ นประกอบตา่ งๆ ซึง่ ยึดติดอยู่สว่ นหน้าของโครงเครอ่ื ง
3.8 หมายเลข 8 ชื่อ ฐานเครื่อง
หนา้ ที่ รองรบั ส่วนประกอบตา่ งๆ และนา้ำ หนักทงั้ หมดของเครื่องกดั

149 สุดยอดคู่มือครู