คู่มือครูหนังสือเรียน วิชาทฤษฎีเครื่องมือกล

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เครือ่ งกัด 171

4. จงบอกช่ือและหน้าท่ีส่วนประกอบของชุดแท่นเลื่อน ตามหมายเลขที่กำาหนดให้ ดังต่อไปนี้
(10 คะแนน)
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
1
4

25
3

4.1 หมายเลข 1 ช่อื ฐานรองโตะ๊ งาน
หนา้ ที่ รองรับโตะ๊ งานใหส้ ามารถปรบั เอียงได ้ โดยมขี ีดสเกลบอกมมุ
4.2 หมายเลข 2 ชอ่ื แทน่ เลอื่ น
หน้าท ่ี รองรับแคร่เลือ่ น และเล่ือนโต๊ะงานให้เคล่ือนทข่ี ึน้ -ลงในแนวด่ิง
4.3 หมายเลข 3 ชอ่ื มือหมุนแทน่ เลื่อน
หน้าที ่ ใช้หมนุ เพอื่ ใหแ้ ทน่ เลือ่ นเคลอ่ื นทขี่ นึ้ -ลงในแนวด่งิ โดยมสี เกลบอกระยะการเคลื่อนที่
4.4 หมายเลข 4 ช่ือ แครเ่ ล่ือน
หน้าที่ รองรบั ฐานรองโตะ๊ งาน และเล่อื นโต๊ะงานใหเ้ คล่อื นทีเ่ ข้า-ออกในแนวขวาง
4.5 หมายเลข 5 ชื่อ มอื หมนุ แคร่เลือ่ น
หน้าที่ ใช้หมนุ เพื่อใหแ้ คร่เล่ือนเคล่อื นทเี่ ขา้ -ออกในแนวขวาง โดยมีสเกลบอกระยะการเคลื่อนท่ี

5. ต้องการกัดชิ้นงานที่ทำาจากเหล็กกล้าทั่วไป โดยใช้ดอกกัดเอ็นมิลล์ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง

12 มิลลิเมตร มีคมตัด 4 ฟัน ด้วยความเร็วตัด 21 เมตรต่อนาที จะต้องใช้ความเร็วรอบและ

อตั ราปอ้ นในการกัดเท่าใด (4 คะแนน)

(แนวทางการตอบ คาำ นวณหาความเร็วรอบ V32. 11πÖ4 Ö Ö11 6, 10D,Ö000 0102
วิธีทาำ N =
=

ตอบ N = 662.47 รอบต่อนาที

คำานวณหาอัตราปอ้ น

วธิ ที ำา fm = ft Ö T Ö N
= 0.15 Ö 4 Ö 662.47

ตอบ = 397.48 มิลลเิ มตรตอ่ นาที

หรืออนื่ ๆ ข้นึ อยู่กบั พินจิ ของผู้สอน)



สุดยอดคู่มือครู 150

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด172 ทฤษฎเี ครอื่ งมอื กล

6. จงอธบิ ายข้ันตอนการใชง้ านเครอื่ งกดั เพลาตัง้ มาพอเข้าใจ (5 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเครื่องมือและอุปกรณ์ประจำาเคร่ืองกัดให้พร้อม 2. ตรวจสอบสภาพความพร้อมของ
เคร่ืองกัดก่อนปฏิบัติงาน 3. ตรวจสอบความขนานหรือความฉากของอุปกรณ์จับยึดชิ้นงานกับโครงเคร่ืองกัดด้วย
นาฬิกาวัด 4. จับยึดชิ้นงานด้วยปากกาจับงานหรืออุปกรณ์ช่วยจับยึด 5. จับยึดดอกกัดเข้ากับหัวดอกกัด 6. ปรับ
ความเรว็ รอบ 7. เปดิ สวติ ช์ 8. ปฏบิ ตั งิ านกดั ขนึ้ รปู ชนิ้ งานจนเสรจ็ 9. ตรวจสอบขนาดชนิ้ งาน หรอื อน่ื ๆ ขน้ึ อยกู่ บั ดลุ ยพนิ จิ
ของผสู้ อน)

7. จงอธิบายขน้ั ตอนการใชง้ านเครอ่ื งกัดเพลานอน มาพอเขา้ ใจ (5 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเคร่ืองมือและอุปกรณ์และประจำาเคร่ืองกัดให้พร้อม 2. ตรวจสอบสภาพความพร้อมของ
เคร่ืองกัดก่อนปฏิบัติงาน 3. ตรวจสอบความขนานหรือความฉากของอุปกรณ์จับยึดกับโครงเคร่ืองกัดด้วยนาฬิกาวัด
4. จบั ยดึ ชน้ิ งานดว้ ยปากกาจบั งานหรอื อปุ กรณช์ ว่ ยจบั ยดึ 5. จบั ยดึ มดี กดั เขา้ กบั แกนเพลาจบั มดี กดั 6. ปรบั ความเรว็ รอบ
7. เปิดสวิตช ์ 8. ปฏิบัตงิ านกดั ขึน้ รปู ชิ้นงานจนเสรจ็ 9. ตรวจสอบขนาดชิ้นงาน หรอื อนื่ ๆ ขน้ึ อยกู่ ับดุลยพนิ จิ ของผูส้ อน)


8. จงบอกวธิ ีการบาำ รุงรกั ษาเครื่องกดั เพลาต้งั มา 5 ขอ้ (5 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟ้า จุดต่อสายไฟฟ้าใหอ้ ยู่ในสภาพท่ีสมบรู ณต์ ลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร ์
โดยการฟังเสียงขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 3. หยอดนำ้ามันหล่อลื่นตามจุดท่ีมีการเคลื่อนท่ีของชิ้นส่วน
กอ่ นใช้งานทุกครงั้ 4. ตรวจสอบระดบั ของปริมาณนา้ำ มันหล่อล่ืนภายในชุดหวั เคร่ืองใหอ้ ยใู่ นเกณฑ์ที่กาำ หนดทกุ สปั ดาห ์
5. เปล่ียนถา่ ยนา้ำ หลอ่ เย็นทุกสปั ดาห์ หรอื อ่ืนๆ ขนึ้ อยกู่ ับดุลยพนิ จิ ของผู้สอน)


9. จงบอกวิธกี ารบำารุงรักษาเครื่องกดั เพลานอน มา 5 ขอ้ (5 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟ้า จุดตอ่ สายไฟฟา้ ให้อยู่ในสภาพท่ีสมบรู ณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร ์
โดยการฟังเสียงของมอเตอร์ขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 3. หยอดน้ำามันหล่อล่ืนตามจุดที่มีการเคล่ือนท่ี
ของชิ้นส่วนก่อนใช้งานทุกครั้ง 4. เปล่ียนถ่ายนำ้าหล่อเย็นทุกสัปดาห์ 5. หลังเลิกใช้งานให้ทำาความสะอาดและชโลม
นำ้ามนั บางๆ ตามชนิ้ ส่วนทท่ี าำ จากเหลก็ กล้า หรอื อ่นื ๆ ขึ้นอย่กู บั ดลุ ยพนิ ิจของผูส้ อน)


151 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เครอื่ งกดั 173

สรุปผลการทำากิจกรรม

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดคำาช้แี จง ให้ผู้เรียนประเมนิ ผลการทาำ กจิ กรรม โดยเขยี นเคร่ืองหมาย ✓ลงในชอ่ ง ตามความเปน็ จริง

ความร ู้ (K) ทักษะ (P) คุณลักษณะ (A) เกณฑก์ ารประเมนิ

ความรู ้ ความเข้าใจ การปฏิบตั งิ านที่ไดร้ ับ การมีมนษุ ยสัมพนั ธ์ใน ทาำ เครอ่ื งหมาย ✓
การนำาไปใช ้ การวเิ คราะห์ มอบหมายเสรจ็ ตามเวลา การปฏบิ ัตกิ จิ กรรม ในแตล่ ะตอน 3 ข้อ
การสงั เคราะห ์ ทก่ี าำ หนด ความมวี ินยั ตรงต่อเวลา คอื ผ่านการประเมิน
การประเมนิ คา่ การปฏิบตั ิงานด้วยความ ความซอ่ื สัตย์สจุ ริต
การศกึ ษาค้นควา้ ละเอยี ด รอบคอบ ปลอดภัย ในการทาำ งาน 1. ความร ู้ (K)
เรยี บร้อย สวยงาม ประพฤติตนดว้ ยความ ผ่าน ไมผ่ า่ น
การแสวงหาแหลง่ ขอ้ มลู ความสมบรู ณ์ของงาน ถูกตอ้ งตามศีลธรรม 2. ทักษะ (P)
และการรวบรวมขอ้ มลู การปฏิบัตงิ านที่ทำาให้เกิด อันดงี าม ผา่ น ไม่ผา่ น

การแสดงความคิดเห็น เจตคตทิ ี่ดใี นการปฏบิ ตั ิ 3. คณุ ลกั ษณะ (A)
อย่างมีเหตุผล หรือแสดง สมรรถนะแก่ผเู้ รียน
ขัน้ ตอนและกระบวนการ ทกั ษะการวางแผน การคิด กิจกรรม ผ่าน ไมผ่ า่ น

ทาำ กจิ กรรม สร้างสรรค์ การออกแบบ ความพอเพยี งและความ
การหาประสบการณ์ การผลติ พอประมาณ
ความรู้ใหม ่ การตดั สินใจในการแกป้ ัญหา

หมายเหตุ เกณฑ์การประเมินผลการทำากิจกรรมมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินว่าผู้เรียนเกิดสมรรถนะจากการเรียนรู้
ตามบริบทต่างๆ หรือไม่ โดยแบ่งเป็นเป็น 3 ด้าน คือ ความรู้หรือพุทธิพิสัย = Knowledge (K) ทักษะ
หรือทกั ษะพสิ ยั = Practice (P) คณุ ลักษณะหรอื จิตพิสัย = Attitude (A)

สุดยอดคู่มือครู 152

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

174 ทฤษฎเี คร่ืองมอื กล

แบบทดสอบ ผู้สอนให้ผู้เรียนทำ�แบบทดสอบ จากน้ันให้
ผู้เรียนแลกกันตรวจคำ�ตอบ โดยผู้สอน
เปน็ ผูเ้ ฉลย
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดค�ำส่ัง จงท�ำเครือ่ งหมำยกำกบำท (✗) ทบั ข้อทถ่ี กู ต้องทีส่ ุดเพยี งคำ� ตอบเดยี ว (28 คะแนน)
1. เคร่อื งกัดแบ่งตำมลักษณะของเพลำจบั ดอกกัดได้กช่ี นิด

ก. 1 ชนดิ ✗ข. 2 ชนดิ
ค. 3 ชนิด ง. 4 ชนิด

2. เครือ่ งกดั เพลำนอนเหมำะสำ� หรับใช้ในงำนกัดลักษณะใด

✗ก. งำนกดั เฟอื ง ข. กัดรอ่ งตัวที

ค. กัดร่องหำงเหยี่ยว ง. งำนกัดรอ่ งล่ิม

จำกภำพ จงตอบคำ� ถำมขอ้ ท่ี 3-6

2

4
3

1

3. ขอ้ ใดคือช่ือของสว่ นประกอบหมำยเลข 1

ก. แคร่เล่อื น ✗ข. แกนเพลำ

ค. มอเตอร์ ง. แขนโยกป้อนกดั

4. ขอ้ ใดคอื ชื่อของส่วนประกอบหมำยเลข 2

ก. แครเ่ ลอ่ื น ข. แกนเพลำ

✗ค. มอเตอร์ ง. แขนโยกป้อนกัด

5. ข้อใดคอื หน้ำที่ของสว่ นประกอบหมำยเลข 3

✗ก. เป็นคำนยึดชดุ หัวเคร่ือง

ข. โยกปอ้ นแกนเพลำในกำรกินลกึ ช้ินงำน

ค. เปน็ ต้นกำ� ลังของเครอ่ื งกดั

ง. จบั ยึดหัวจับดอกกดั

153 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต เครือ่ งกัด 175

6. ข้อใดคอื หนา้ ทีข่ องส่วนประกอบหมายเลข 4

ก. เป็นคานยึดชุดหัวเคร่อื ง
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
✗ข. โยกปอ้ นแกนเพลาในการกนิ ลกึ ช้ินงาน

ค. เปน็ ต้นกำาลงั ของเคร่ืองกดั

ง. จับยดึ หัวจับดอกกดั

จากภาพ จงตอบคาำ ถามขอ้ ท ี่ 7-10 1

3
2

4

7. ข้อใดคอื ชือ่ ของส่วนประกอบหมายเลข 1
ก. เพลาจับดอกกดั ✗ข. คานยื่นจับแกนเพลาจบั ดอกกดั
ค. แกนเพลา ง. ตัวประคองแกนเพลาจบั มีดกัด

8. ข้อใดคือชือ่ ของส่วนประกอบหมายเลข 2
ก. เพลาจบั ดอกกดั ข. คานยื่นจับแกนเพลาจับดอกกดั
✗ค. แกนเพลา ง. ตัวประคองแกนเพลาจับดอกกดั

9. ขอ้ ใดคือหนา้ ทข่ี องส่วนประกอบหมายเลข 3
ก. จบั ยึดดอกกดั ข. จบั ยดึ แกนเพลาจับดอกกัด
ค. ยดึ จับเพลาดอกกัด ✗ง. ประคองแกนเพลาจบั ดอกกัดไม่ใหส้ ่นั

10. ขอ้ ใดคอื หน้าทขี่ องส่วนประกอบหมายเลข 4
✗ก. จับยึดดอกกัด ข. จับยึดแกนเพลาจับดอกกัด
ค. ยึดจับเพลาดอกกดั ง. ประคองแกนเพลาจับดอกกัดไม่ให้สนั่

11. ขอ้ ใดไม่ใชส่ ่วนประกอบของเคร่อื งกดั เพลาตัง้
ก. แกนเพลา ข. แขนปรับความเร็วรอบ
ค. โตะ๊ งาน ✗ง. ตัวประคองแกนเพลาจบั ดอกกัด

12. ขอ้ ใดไมใ่ ช่สว่ นประกอบของเครื่องกดั เพลานอน
ก. เพลาจับดอกกดั ข. ตวั ประคองแกนเพลาจับดอกกัด
ค. คานย่ืนจับแกนเพลาจบั ดอกกัด ✗ง. แกนต้ังระยะปอ้ น

สุดยอดคู่มือครู 154

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

176 ทฤษฎเี ครื่องมอื กล สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

13. ขอ้ ใดไม่ใชส่ ่วนประกอบของชดุ แท่นเลื่อน
✗ก. ฐานเครอ่ื ง ข. แคร่เล่อื น
ค. ฐานรองโตะ๊ งาน ง. แทน่ เลอ่ื น

14. ขอ้ ใดคอื หนา้ ที่ของฐานเคร่อื ง
ก. รองรับโตะ๊ งาน ✗ข. รองรบั นำ้าหนกั ทั้งหมดของเครือ่ งกดั
ค. รองรับแคร่เลอื่ น ง. จบั ยดึ ช้นิ งานหรอื อปุ กรณ์ช่วยจับยึดอย่างอน่ื

15. ข้อใดคือหน้าท่ขี องแทน่ เลื่อน
ก. รองรับโต๊ะงาน ข. รองรับนำ้าหนกั ท้ังหมดของเคร่อื งกดั
✗ค. รองรบั แครเ่ ลือ่ น ง. จบั ยดึ ช้ินงานหรอื อปุ กรณช์ ว่ ยจับยึดอยา่ งอื่น

16. ข้อใดคือหน้าที่ของโต๊ะงาน
ก. รองรบั โต๊ะงาน ข. รองรับแคร่เลือ่ น
ค. รองรบั นำา้ หนกั ทั้งหมดของเครอื่ งกัด ✗ง. จบั ยดึ ช้นิ งานหรืออุปกรณช์ ว่ ยจบั ยดึ อย่างอ่นื

17. ขอ้ ใดคอื ส่วนประกอบทใี่ ช้ตัง้ ความลกึ ในการกัดชนิ้ งาน
ก. แกนเพลา ✗ข. แกนตั้งระยะปอ้ น
ค. แขนโยกป้อนกัดอตั โนมตั ิ ง. แขนโยกปอ้ นกัด

18. ข้อใดคอื สว่ นประกอบที่ทาำ หนา้ ที่เล่อื นโตะ๊ งานให้เคลื่อนทขี่ ึน้ -ลงในแนวดิ่ง
✗ก. แท่นเลอื่ น ข. โครงเคร่อื งกดั
ค. โตะ๊ งาน ง. แครเ่ ลอ่ื น

19. ข้อใดคอื สว่ นประกอบท่ีทำาหนา้ ทเี่ ลื่อนโตะ๊ งานให้เคล่อื นทเ่ี ขา้ -ออก
ก. แท่นเล่ือน ข. โครงเคร่ืองกัด
ค. โตะ๊ งาน ✗ง. แครเ่ ลื่อน

20. ขอ้ ใดคอื สว่ นประกอบท่ที ำาหน้าทีจ่ บั ยดึ หวั จบั ดอกกัดหรือเพลาจบั ดอกกดั
ก. โต๊ะงาน ข. คานยืน่ จบั แกนเพลาจับดอกกดั
✗ค. แกนเพลา ง. โครงเคร่อื ง

21. การกดั เฟอื งควรจบั ยึดชนิ้ งานดว้ ยอปุ กรณ์ชนดิ ใด
ก. โต๊ะงานหมนุ ข. ปากกาจับงาน
ค. อปุ กรณ์ช่วยจบั ยึด ✗ง. หัวแบง่

22. การกดั ชิ้นงานที่มขี นาดเล็กควรจับยึดชิ้นงานด้วยอุปกรณ์ชนิดใด
ก. โต๊ะงานหมนุ ✗ข. ปากกาจับงาน
ค. อุปกรณ์ชว่ ยจบั ยดึ ง. หวั แบง่

155 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เครือ่ งกดั 177

23. เครอื่ งมือตดั ชนิดใดทใ่ี ช้สำาหรบั กดั ร่องตวั ที
ก. Gear Milling Cutter ข. Dove Tail Milling Cutter
ค. End Mill Cutter ✗ง. T-Slot Cutter

24. เคร่ืองมอื ตัดชนดิ ใดทใ่ี ชส้ ำาหรับกดั ผิวบ่าฉาก
ก. Gear Milling Cutter ข. Dove Tail Milling Cutter
✗ค. End Mill Cutter ง. T-Slot Cutter

25. เคร่อื งมือตัดชนดิ ใดทใ่ี ชส้ าำ หรับกดั เฟือง
✗ก. Gear Milling Cutter ข. Dove Tail Milling Cutter
ค. End Mill Cutter ง. T-Slot Cutter

26. ต้องการกัดชน้ิ งานโดยใชด้ อกกัดเอน็ มิลล์ขนาดเส้นผ่านศนู ย์กลาง 10 มลิ ลิเมตร ดว้ ยความเร็วตดั
30 เมตรตอ่ นาทจี ะตอ้ งใชค้ วามเรว็ รอบเทา่ ใด
ก. 600 รอบต่อนาท ี ข. 855 รอบต่อนาที
ค. 900 รอบตอ่ นาท ี ✗ง. 954 รอบต่อนาที

27. ตอ้ งการกดั ชิน้ งานโดยใชด้ อกกัดเอ็นมลิ ล์ขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ ลาง 10 มลิ ลเิ มตร ด้วยความเร็วรอบ
600 รอบต่อนาทจี ะตอ้ งใชค้ วามเรว็ ตัดเทา่ ใด
ก. 15 เมตรต่อนาที ✗ข. 18 เมตรต่อนาที
ค. 21 เมตรต่อนาที ง. 25 เมตรตอ่ นาที

28. ต้องการกัดชิ้นงานท่ีทำาจากเหล็กกล้าทั่วไป โดยใช้ดอกกัดเอ็นมิลล์ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 12
มลิ ลิเมตร มคี มตดั 4 ฟนั ดว้ ยความเร็วรอบ 550 รอบต่อนาทีจะต้องใช้อตั ราป้อนในงานกดั เทา่ ใด
ก. 250 มลิ ลเิ มตรตอ่ นาที ข. 300 มิลลเิ มตรตอ่ นาที
✗ค. 330 มิลลิเมตรตอ่ นาที ง. 350 มลิ ลเิ มตรตอ่ นาที
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

สุดยอดคู่มือครู 156

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

178 ทฤษฎเี คร่ืองมอื กล

แบบประเมินตนเอง

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดคาำ ช้ีแจง ตอนที่ 1 ให้ผู้เรยี นประเมินผลการเรยี นร ู้ โดยเขียนเครื่องหมาย ✓ลงในชอ่ งระดับคะแนน
และเตมิ ขอ้ มลู ตามความเปน็ จรงิ

ระดับคะแนนตอนท่ ี 1 5 : มากทส่ี ดุ 4 : มาก 3 : ปานกลาง 2 : นอ้ ย 1 : ควรปรับปรุง
ตอนท่ี 2 ใหผ้ ู้เรียนนาำ คะแนนจากแบบทดสอบมาเตมิ ลงในช่องว่าง และเขยี นเครือ่ งหมาย ✓

ลงในชอ่ งสรปุ ผล

ตอนท่ ี 1 (ผลการเรียนรู)้ 5 4 3 2 1 ตอนท ี่ 2 (แบบทดสอบ)
รายการ แบบทดสอบ

1. ผู้เรยี นมีความรู้ ความเขา้ ใจในเน้ือหา คะแนน
(ขอ้ ละ 1 คะแนน)
2. ผเู้ รียนไดท้ ำากิจกรรมทส่ี อดคล้องกบั เนื้อหาและจุดประสงค์ สรปุ ผล
การเรียนรู้
3. ผเู้ รยี นไดเ้ รียนและทำากิจกรรมท่สี ่งเสรมิ กระบวนการคดิ 25-28 (ดีมาก)
เกดิ การคน้ พบความรู้ 19-24 (ดี)
14-18 (พอใช)้
4. ผ้เู รียนสามารถประยุกตค์ วามรู้เพีื่อใช้ประโยชน์ในชวี ติ ประจำาวันได้ ตำา่ กวา่ 14
(ควรปรับปรุง)
5. ผู้เรยี นได้เรียนรู้อะไรจากการเรยี น
6. ผเู้ รยี นตอ้ งการทำาสง่ิ ใดเพอื่ พฒั นาตนเอง
7. ความสามารถท่ีถือว่าผา่ นเกณฑป์ ระเมินของผู้เรียน คอื


157 สุดยอดคู่มือครู

ตารางสรุปคะแนนการประเมนิ จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้
และสมรรถนะประจ�ำหน่วย

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 5 เครื่องกดั

คะแนนตาม จปส.
รายหน่วยการเรยี นรู้
1. สงวนลิข ิสทธิ์ สำ� ันกพิมพ์ บระบุชนิดของเค ื่รองกัดได้ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำ�กัด
2. บอก ่ชือและห ้นา ่ที ่สวนประกอบของเค ืร่องกัดเพลา ้ัตงชิ้นงาน/การแสดงออก รวม
และเคร่ืองกัดเพลานอนได้ท่กี ำ� หนดในหน่วยการเรียนรหู้ รือหนว่ ยย่อย
3. อ ิธบายหลักการทำ�งานของเค ่รือง ักดได้
4. บอก ัลกษณะการ ัจบยึดชิ้นงานบนเค ื่รองกัดได้
5. บอก ัลกษณะการ ึข้นรูป ้ิชนงานด้วยเค ื่รองกัดได้
6. คำ�นวณความเร็วรอบ ความเร็ว ัตด และอัตรา ้ปอนในงานกัดได้
7. อธิบาย ั้ขนตอนการใ ้ชงานเค ืร่องกัดเพลา ้ตัง และเคร่ืองกัด
เพลานอนไ ้ด
8. บำ�รุง ัรกษาเค ื่รอง ักดเพลา ัต้ง และเค ื่รองกัดเพลานอนไ ้ด
ภาระงาน/ชนิ้ งานระหวา่ งเรียน 2 2 2 2 2 3 2 2 17
1. ผังกราฟกิ แสดงการเก็บรวบรวมข้อมูลเกยี่ วกับเครื่องกัด

2. ผงั กราฟิกสรปุ ความรคู้ วามเข้าใจเกีย่ วกับเครอื่ งกดั 2 2 2 2 2 3 2 2 17

3. การนำ�เสนอผลการสรุปความรคู้ วามเข้าใจเกี่ยวกบั เคร่ืองกัด 2 2 2 2 2 3 2 2 17

การประเมนิ รวบยอด 3 3 3 4 4 4 4 4 29
1. ผลการปฏบิ ตั ิกจิ กรรมสง่ เสรมิ การเรียนรู้ 1 1 1 1 1 2 1.5 1.5 10
1 1 1 1 1 2 1.5 1.5 10
2. ผลการประเมินตนเอง 11 11 11 12 12 17 13 13 100

3. คะแนนผลการทดสอบ
รวม

สุดยอดคู่มือครู 158

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้

A3. ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Apply4.inขg้ันสth่ือeสาCรoแmลmะนu�ำnเiสcaนtอion Skill 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

pplying and Constructing the Knowledge

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ทักษะชีวิต

ค่านิยมหลัก 12 ประการ กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

หน่วยการเรยี นรูท้ ่ ี 6 เครือ่ งไส
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
6หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี เคร่ืองไส สาระการเรียนรู้
1. ชนิดของเครื่องไส (หนงั สือเรียน หนา้ 181-182)
สาระสำาคัญ 2. ส่วนประกอบและหน้าที่ของเครื่องไส (หนังสือเรียน
เคร่ืองไส (Shaper Machine) เป็นเครื่องมือกลที่ใช้ในการขึ้นรูป/ตัดเฉือนชิ้นงาน ซ่ึงมี หนา้ 182-188)
หลกั การทำางานโดยอาศยั การเคลอ่ื นทขี่ องมดี ไสในแนวเชงิ เสน้ คอื จงั หวะเดนิ หนา้ มดี ไสจะตดั เฉอื น 3. หลักการทำ�งานของเคร่ืองไส (หนังสือเรียน
ช้ินงานและจังหวะถอยกลับมีดไสจะไม่ตัดเฉือนชิ้นงาน การเคลื่อนที่ไป-กลับหน่ึงรอบ เรียกว่า หน้า 188-195)
“คู่จงั หวะไส” เครอื่ งไสสามารถขึ้นรปู ชิน้ งานไดห้ ลายลกั ษณะ เช่น การไสราบ การไสบ่าฉาก การไส 4. การบ�ำ รงุ รักษาเครื่องไส (หนังสือเรยี น หนา้ 195-197)
มุมเอียง การไสร่องบาก การไสร่องล่ิม และการไสร่องหางเหย่ียว เป็นต้น ดังนั้นก่อนใช้เคร่ืองไส
จึงต้องศึกษาเก่ียวกับชนิด ส่วนประกอบ หลักการทำางาน และการบำารุงรักษาเครื่องไสให้มีความรู้ ส มรรถนะประจ�ำ หน่วย
ความเข้าใจ เพื่อใหส้ ามารถใชง้ านได้อยา่ งถูกตอ้ งและปลอดภัย 1. แสดงความรู้เกี่ยวกบั เคร่อื งไส
2. ประยุกต์ใช้ความรู้เกี่ยวกับเคร่ืองไสในชีวิตประจำ�วัน
สาระการเรยี นรู้ และการประกอบอาชพี ได้
1. ชนิดของเครอ่ื งไส
2. ส่วนประกอบและหนา้ ทข่ี องเคร่ืองไส จ ดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
3. หลักการทำางานของเครือ่ งไส 1. ระบชุ นิดของเครื่องไสได้
4. การบาำ รงุ รักษาเครอ่ื งไส 2. บอกช่ือและหน้าท่ีส่วนประกอบของเครื่องไสตั้ง
เคร่ืองไสนอน และเครือ่ งไสแครย่ าวได้
3. อธิบายหลักการท�ำ งานของเครื่องไสได้
4. บอกลักษณะการจบั ยดึ ชนิ้ งานบนเครอ่ื งไสได้
5. บอกลักษณะการจบั ยึดมดี ไสได้
6. อธบิ ายวธิ กี ารตง้ั ปากกาจบั งานใหข้ นานกบั แนวการไสได้
7. ระบคุ วามยาวชกั ของแคร่เล่ือนได้
8. บอกลักษณะการขึน้ รปู ชิน้ งานดว้ ยเครอ่ื งไสได้
9. คำ�นวณความเร็วไส ความเร็วตัด และอัตราป้อน
ในงานไสได้
10. อธบิ ายขน้ั ตอนการใชง้ านเครอื่ งไสตง้ั เครอื่ งไสนอน และ
เครื่องไสแคร่ยาวได้
11. บอกวิธีการบำ�รุงรักษาเครื่องไสต้ัง เครื่องไสนอน และ
เครอื่ งไสแครย่ าวได้

การประเมินผล 3. การนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับ
เครื่องไส
ภาระงาน/ชนิ้ งาน/การแสดงออกของผเู้ รยี น ภาระงาน/ชน้ิ งานรวบยอดในหนว่ ยการเรยี นรู้
ภาระงาน/ช้นิ งานระหว่างเรยี น 1. ผลการปฏิบตั ิกจิ กรรมสง่ เสริมการเรียนรู้
2. ผลการประเมินตนเอง
1. ผังกราฟกิ แสดงการเกบ็ รวบรวมข้อมูลเก่ยี วกับเครือ่ งไส 3. คะแนนผลการทดสอบ
2. ผังกราฟิกสรปุ ความรู้ความเข้าใจเก่ียวกบั เครื่องไส

159 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

ep 1
St

สงวนลิข ิสทธิ์ สำ� ันกพิมพ์ บริษัท ัพฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำ�กัด gGatherinข้นั รวบรวมขอ้ มลูสมรรถนะประจำาหนว่ ย
1. แสดงความร้เู กีย่ วกับเคร่อื งไส
1. แบ่งกลุ่มผู้เรียนร่วมกันศึกษาเอกสาร 2. ประยุกต์ใชค้ วามรเู้ กี่ยวกับเครือ่ งไสในชวี ติ ประจาำ วนั และการประกอบอาชีพได้
หนังสอื เรยี นเรื่องเคร่ืองไส
2. ต้ังคำ�ถามให้ผู้เรียนเสนอข้อมูล จุดประสงค์การเรยี นรู้
จากประสบการณ์ของตนเกี่ยวกับ 1. ระบุชนิดของเครอ่ื งไสได้
เครื่องไส ดงั ตัวอยา่ ง 2. บอกช่ือและหนา้ ท่ีสว่ นประกอบของเครอ่ื งไสตั้ง เครื่องไสนอน และเครือ่ งไสแคร่ยาวได้
2.1 ชนิดของเครือ่ งไส 3. อธิบายหลกั การทาำ งานของเครอื่ งไสได้
• เคร่ืองไสแบ่งออกเป็นกี่ชนิด 4. บอกลักษณะการจบั ยดึ ชิน้ งานบนเครือ่ งไสได้
อะไรบ้าง 5. บอกลักษณะการจบั ยึดมดี ไสได้
• เครื่องไสแต่ละชนิดเหมาะกับ 6. อธิบายวิธกี ารตั้งปากกาจับงานให้ขนานกบั แนวการไสได้
งานชนดิ ใด 7. ระบุความยาวชักของแคร่เลอ่ื นได้
2.2 ส่วนประกอบและหน้าที่ของ 8. บอกลกั ษณะการขน้ึ รูปชิ้นงานด้วยเครื่องไสได้
เครอ่ื งไส 9. คาำ นวณความเรว็ ไส ความเร็วตัด และอตั ราปอ้ นในงานไสได้
• ส่วนประกอบของเครื่องไส 10. อธบิ ายข้ันตอนการใชง้ านเคร่ืองไสตง้ั เครอ่ื งไสนอน และเครื่องไสแครย่ าวได้
แตล่ ะชนิดมีอะไรบา้ ง 11. บอกวธิ ีการบำารงุ รกั ษาเคร่อื งไสตงั้ เครอ่ื งไสนอน และเครื่องไสแคร่ยาวได้
• ส่วนประกอบแต่ละชนิดมี
ผงั สาระการเรียนรู้

หน้าท่ีอะไร
2.3 หลักการทำ�งานของเคร่อื งไส ชนิดของเคร่ืองไส
• การจับยึดช้ินงานที่มีขนาด ส่วนประกอบและหนา้ ท่ีของเครอื่ งไส
ต่างกันบนเคร่ืองไสควรทำ� หลกั การทาำ งานของเครอ่ื งไส
อยา่ งไร เคร่อื งไส การบำารงุ รักษาเคร่อื งไส

• การจบั ยดึ มดี ไสควรท�ำ อยา่ งไร
• การตงั้ ปากกาจบั งานใหข้ นานกบั
แนวการไสโดยใช้นาฬิกาวัด
มีขัน้ ตอนอยา่ งไร
• การตงั้ ความยาวชกั ของแครเ่ ลอ่ื น
มวี ิธีการอยา่ งไร
• การขนึ้ รปู ชนิ้ งานดว้ ยเครอ่ื งไส
มลี กั ษณะใดบา้ ง
• คกกวาารรรหใหชาา้สคคูตววราาใมมดเเรร็ว็วตไ สัด ใในนงงาานนไไสส
3. แตล่ ะกลมุ่ บนั ทกึ ผลการศกึ ษาตามหวั ขอ้ ทก่ี ำ�หนดลงผงั กราฟกิ (เลอื กออกแบบ
และใช้ผังกราฟกิ ใหเ้ หมาะสมกับลักษณะของขอ้ มูล) ดังตวั อย่าง
•
ควรใช้สูตรใด
• การหาอัตราป้อนในงานไส
ควรใช้สตู รใด
2.4 การบำ�รุงรกั ษาเครือ่ งไส
• ก า ร บำ � รุ ง รั ก ษ า เ ค รื่ อ ง ไ ส
แตล่ ะชนดิ ควรทำ�อยา่ งไร

สุดยอดคู่มือครู 160

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่ืองไส 181 St ep 3

1. ชนดิ ของเครอื่ งไส conAstru wldedgeขัน้ ปฏิบตั ิและสรุปความรู้
หลงั การปฏิบัติ
เคร่ืองไสที่ใช้ในงานอุตสาหกรรมการผลิตและโรงงานฝึกงานในสถานศึกษาอาชีวศึกษา แบ่งตาม ctpipnlgyitnhge aknno
ขนาด รูปร่าง และลักษณะการทาำ งานไดห้ ลายชนดิ ดงั น้ี จำ�กัด
1. ผเู้ รยี นน�ำ ขอ้ สรปุ ความรคู้ วามเขา้ ใจทไี่ ดแ้ ลกเปลยี่ นเรยี นรู้
1.1 เคร่อื งไสต้งั (Vertical Shaper Machine) ดังภาพท ่ี 6.1 ร่วมกันในชั้นเรียนมาวิเคราะห์ และร่วมกันสรุปแนวคิด
เก่ยี วกบั เคร่อื งไส
เครอื่ งไสตง้ั เปน็ เครอื่ งไสทม่ี ปี อ้ มมดี ไสชน้ิ งานในแนวดงิ่ เหมาะสาำ หรบั งานไสรอ่ งภายในชนิ้ งาน (พว.)
และไสรอ่ งล่มิ ในรูเพลา เปน็ ตน้ 2. ผู้เรียนทำ�กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ (หนังสือเรียน
หนา้ 198-202)
ภาพท ่ี 6.1 เคร่ืองไสต้ัง บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2558

1.2 เครือ่ งไสนอน (Horizontal Shaper Machine) ดงั ภาพท่ ี 6.2

เครอ่ื งไสนอนเป็นเคร่ืองไสที่มีป้อมมีดไสชนิ้ งานในแนวนอน เหมาะสาำ หรบั ไสผวิ งานภายนอก
เชน่ ไสราบ ไสบ่าฉาก ไสมุมเอียง ไสรอ่ งหางเหยี่ยว และไสเฟือง เปน็ ตน้

ภาพท่ี 6.2 เครอ่ื งไสนอน 182 ทฤษฎีเครือ่ งมอื กล
ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

1.3 เครอ่ื งไสแคร่ยาว (Planer Shaper Machine) ดงั ภาพท ี่ 6.3

เครอ่ื งไสแครย่ าวเปน็ เครอ่ื งไสขนาดใหญ ่ ซ่งึ มหี ลกั การทำางานของเครอื่ งไส โดยช้ินงานจับยดึ
บนโต๊ะงาน แล้วโต๊ะงานจะเคล่ือนที่พาชิ้นงานผ่านมีดไสที่จับยึดแน่นไว้กับป้อมมีด เหมาะสำาหรับไส
ชนิ้ งานขนาดใหญแ่ ละมคี วามยาวมากๆ

ep 2 g

rocessin สำ�นักพิมพ์
St ขน้ั คดิ วเิ คราะห์ ภาพท่ ี 6.3 เคร่อื งไสแคร่ยาว
และสรุปความรู้ ที่มา: www.arjanmachinetools.com

P 2. สว่ นประกอบและหนา้ ทขี่ องเคร่อื งไส
2.1 ส่วนประกอบและหนา้ ท่ขี องเครื่องไสตัง้
1. ผเู้ รยี นรว่ มกนั อภปิ รายเกยี่ วกบั เครอ่ื งไสทร่ี วบรวมไดจ้ าก
การศกึ ษาคน้ ควา้ และระดมความคดิ ของสมาชกิ รว่ มดว้ ย เคร่อื งไสตั้งมสี ว่ นประกอบทส่ี าำ คญั ดงั ภาพท ่ี 6.4 โดยมีรายละเอียด ดงั นี้

2. เชื่อมโยงความคล้ายคลึง/แตกต่างของข้อมูลที่นำ�มา
อภิปราย และร่วมกันสรุปความรู้ตามหัวข้ออภิปราย
จากน้ันบันทึกผลข้อสรุปเป็นความเข้าใจของกลุ่มและ
รายบคุ คล
สงวน ิลข ิสท ์ิธ หัวเครอื่ งไส แขนปรับความเรว็ ไส
แขนโยกคลัตช์
ปอ้ มมีดไส โครงเครอ่ื ง
หวั แบ่ง
โต๊ะงาน มือหมนุ โต๊ะงาน

ชุดแท่นเลือ่ น

ฐานเคร่อื ง มอื หมุนหัวแบง่

ภาพท ่ี 6.4 สว่ นประกอบของเครือ่ งไสต้งั
ทมี่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

2.1.1 หวั เคร่ืองไส (Head) ทาำ หนา้ ท่คี วบคุมใหป้ อ้ มมีดไสเคลือ่ นท่ีขน้ึ -ลงในแนวด่งิ เพอื่ ไส
ช้นิ งาน สามารถปรับความยาวในการเคลือ่ นทใี่ ห้มีความเหมาะสมกับความลกึ ของชิ้นงานทีต่ อ้ งการไสได้
2.1.2 ปอ้ มมดี ไส (Tool Head) ทาำ หน้าท่จี ับยดึ มีดไสหรือด้ามจับมดี ไส
2.1.3 หัวแบ่ง (Dividing Head) ใช้จับยึดหัวจับหรือชิ้นงานไสที่ต้องการแบ่งมุมออกเป็น
หลายสว่ นเทา่ ๆ กนั
2.1.4 โต๊ะงาน (Table) ทำาหน้าที่รองรับและจับยึดชิ้นงาน โดยมีร่องทีเพ่ือประกอบหัวจับ
หรืออปุ กรณ์ชว่ ยจบั ยดึ อย่างอ่นื
2.1.5 ชุดแท่นเลื่อน (Knee) ยึดติดอยู่ส่วนหน้าของโครงเครื่อง มีส่วนประกอบที่สำาคัญ
ดังภาพท่ี 6.5 โดยมรี ายละเอยี ด ดังนี้

161 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เครอ่ื งไส 183 Step 5 ขัน้ ประเมินเพอื่ เพมิ่ คุณค่า
บริการสังคมและจิตสาธารณะ
Selแคร่เล่ือน f-Regulating
มือหมนุ แท่นเลอ่ื น
Aco มอื หมนุ แคร่เลื่อน

แท่นเลอ่ื น จำ�กัด
ภาพท่ี 6.5 สว่ นประกอบของชดุ แทน่ เล่อื น 1. ผเู้ รยี นแตล่ ะกลมุ่ และรายบคุ คลตรวจสอบความรคู้ วามเขา้ ใจ
ของตนเองหลังจากรับฟังการนำ�เสนอของสมาชิกกลุ่มอื่น(พว.)
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2558 ปรบั ปรงุ ชนิ้ งานของกลมุ่ ตนใหส้ มบรู ณแ์ ละบนั ทกึ เพม่ิ เตมิ

1) แครเ่ ลื่อน (Carriage) ยดึ ตดิ อยู่บนแทน่ เล่ือน ทาำ หนา้ ทีร่ องรับและเลื่อนโตะ๊ งาน 2. นำ�ผลงานแสดงในป้ายนิเทศหรือเผยแพร่สู่ห้องเรียนอื่น
ให้เคลอ่ื นท่ีเขา้ -ออกในแนวขวาง หรอื สาธารณะ
2) มอื หมนุ แทน่ เลอ่ื น (Knee Hand Wheel) ใชห้ มนุ เพอ่ื ใหแ้ ทน่ เลอื่ นเคลอ่ื นทขี่ น้ึ -ลง
ในแนวดิ่ง โดยมีขีดสเกลเพ่ือบอกระยะการเคลื่อนท่ี 3. ผเู้ รยี นแตล่ ะคนท�ำ แบบทดสอบ (หนงั สอื เรยี น หนา้ 204-207)
3) แท่นเลอ่ื น (Knee) ยึดติดอย่สู ่วนหน้าของโครงเคร่อื ง ทาำ หน้าทร่ี องรบั แคร่เลอื่ น แลกเปล่ียนกันตรวจให้คะแนน จากน้ันประเมินสรุปผล
และเลอ่ื นโต๊ะงานให้เคลอื่ นท่ีข้นึ -ลงในแนวดงิ่ การทำ�กิจกรรม (หนังสอื เรยี น หนา้ 203) ทำ�แบบประเมิน
4) มือหมุนแคร่เลือ่ น (Carriage Hand Wheel) ใช้หมนุ เพื่อให้แคร่เลอ่ื นเคลื่อนที่ ตนเอง (หนังสือเรียน หน้า 208) และกำ�หนดแนวทาง
เขา้ -ออกในแนวขวาง โดยมีขีดสเกลเพอื่ บอกระยะการเคลื่อนท่ี การพัฒนาตนเอง
2.1.6 ฐานเครอื่ ง (Base) ทำาจากเหล็กหลอ่ ทาำ หน้าที่รองรับส่วนประกอบต่างๆ และนำ้าหนัก บริ ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ
ทง้ั หมดของเคร่ืองไสแนวตงั้
2.1.7 แขนปรับความเรว็ ไส (Speed Change Lever) ใชป้ รับความเร็วชกั ของหวั เครื่องไส
2.1.8 แขนโยกคลตั ช์ (Clutch Control Lever) ใช้โยกเพือ่ ตดั ต่อกำาลังทีส่ ่งไปยงั หัวเครือ่ งไส
2.1.9 โครงเครือ่ ง (Frame) ทาำ จากเหล็กหล่อ มีหนา้ ท่ีจบั ยดึ สว่ นประกอบต่างๆ ของเครอื่ งไส
เข้าด้วยกนั
2.1.10 มือหมุนโต๊ะงาน (Table Hand Wheel) ใช้หมุนเพื่อให้โต๊ะงานเคลื่อนที่ไป-กลับ
ตามแนวยาวของโตะ๊ งาน
2.1.11 มอื หมุนหัวแบ่ง (Dividing Head Hand Wheel) ใช้หมนุ เพ่อื แบ่งมมุ ของช้นิ งานไส
ออกเป็นหลายสว่ นเท่าๆ กนั
2.1.12 สวติ ช์เปดิ -ปดิ (Switch ON-OFF) ดงั ภาพท ่ี 6.6 ทำาหน้าท่เี ปิด-ปดิ การทำางานของเครอ่ื งไส

สวิตช์เปิด-ปดิ 184 ทฤษฎเี ครือ่ งมอื กล

ภาพท ี่ 6.6 สวิตชเ์ ปิด-ปิดเครื่องไส 2.2 ส่วนประกอบและหน้าท่ีของเคร่อื งไสนอน
ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2558
เครื่องไสนอนมสี ว่ นประกอบที่สาำ คญั ดังภาพที ่ 6.7 โดยมรี ายละเอยี ดดงั น้ี
ep 4
แคร่เลอ่ื น โครงเครื่อง
mmpupnlyicinagtiotnh s ขัน้ สอื่ สารและนำ� เสนอ แขนโยกคลตั ช์
kille หัวเครื่องไส
1. ผู้เรียนแต่ละกลุ่มออกแบบหรือหาวิธีนำ�เสนอให้ผู้อ่ืนรับรู้
และส่ือสารได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยเทคนิควิธีStสำ� ันกพิมพ์ แขนปรบั ความเรว็ ไส
ทเ่ี หมาะสม บรู ณาการการใชส้ อ่ื /เทคโนโลย/ี ค�ำ ศพั ทเ์ พมิ่ เตมิ / โต๊ะงาน เพลาปรับความยาวชัก
ส่ิงที่น่าสนใจแทรกในการรายงาน
ขารองรบั โต๊ะงาน เพลาหมุนปอ้ น
2. สุ่มกลุ่มผู้เรียนนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจ ฐานเครอ่ื ง รางเลอ่ื นขวาง
โดยผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันประเมินผลการนำ�เสนอ แท่นเลื่อนขวาง
ตามเกณฑ์ทีก่ �ำ หนด
ภาพที ่ 6.7 ส่วนประกอบของเครื่องไสนอน
ท่มี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

สงวน ิลข ิสท ์ิธ 2.2.1 แคร่เลอื่ น (Ram) ดังภาพที่ 6.8 เป็นสว่ นทอ่ี ยดู่ า้ นบนของโครงเครื่อง ทำาหนา้ ท่ีเคลอ่ื นที่
เดนิ หนา้ และถอยหลงั เพอ่ื ใหม้ ดี ไสเคลอ่ื นทตี่ ดั เฉอื นชน้ิ งาน สามารถปรบั ความยาวชกั ใหม้ คี วามเหมาะสม
กับความยาวของช้ินงานที่ต้องการไสได้ โดยการหมุนคลายแขนล็อกแคร่เลื่อน แล้วจึงใช้ประแจหมุน
เพลาปรับความยาวชัก (Stroke Adjusting Shaft)

แขนลอ็ กแคร่เลอ่ื น

เพลาปรับความยาวชกั

ภาพท่ี 6.8 แคร่เลื่อน
ทม่ี า: อำานาจ ทองแสน, 2558

2.2.2 หวั เครอื่ งไส (Head) เปน็ สว่ นประกอบอยดู่ า้ นหนา้ ของแครเ่ ลอื่ น ทาำ หนา้ ทจี่ บั ยดึ มดี ไส
สามารถเล่ือนข้ึน-ลง เพื่อป้อนมีดไสให้ตัดเฉือนเน้ือวัสดุช้ินงาน และใช้ปรับมุมในการไสเอียงด้วย
หัวเครื่องไส มสี ่วนประกอบท่ีสำาคญั ดงั ภาพท่ ี 6.9 โดยมรี ายละเอยี ดดังน ี้

มอื หมนุ ป้อน

แท่นเล่อื นป้อมมีดไส สเกลปอ้ นลึก

กล่องนอก สเกลปรบั มุมเอียงหัวเครอ่ื งไส
กลอ่ งมีดใส
ปอ้ มมดี ใส

ภาพท่ี 6.9 ส่วนประกอบของหัวเคร่อื งไสนอน
ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

สุดยอดคู่มือครู 162

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่อื งไส 185
1) แทน่ เลื่อนปอ้ มมดี ไส (Tool Slide) ทาำ หนา้ ท่ีเลือ่ นปอ้ มมดี ไสข้ึน-ลง
2) กล่องนอก (Clapper Box) ทาำ หน้าทีจ่ ับยดึ กล่องมดี ไส
3) กลอ่ งมีดไส (Hinged Clapper Box) ทำาหน้าที่ยกมีดไสขน้ึ ในจงั หวะทแี่ คร่เลอ่ื น
ถอยหลงั กลบั เพื่อป้องกนั ไมใ่ ห้มีดไสขดู กับผวิ ชน้ิ งาน
4) ปอ้ มมีดไส (Tool Post) ทาำ หน้าท่จี ับยดึ มดี ไส
5) มือหมุนป้อน (Vertical Feed Handle) ใช้หมุนป้อนให้แท่นเล่ือนป้อมมีดไส
เคล่ือนทขี่ ึ้น-ลง เพอ่ื ป้อนลึกมดี ไส
6) สเกลปอ้ นลึก (Graduated Feed Screw Dial) ใช้บอกขนาดของการป้อนลึกของ
มีดไส
7) สเกลปรบั มมุ เอียงหวั เคร่ืองไส (Graduated Head Swivel Base) ใช้บอกมุม
ในการเอยี งของชดุ หวั เครื่องไส
2.2.3 ขารองรับโต๊ะงาน (Table Support) ดังภาพท่ี 6.10 ทำาหน้าท่ีรองรับนำ้าหนักของ
โต๊ะงาน และชว่ ยรับแรงกระแทกในขณะไส

ขารองรับโตะ๊ งาน
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21

• การทำ�งานเป็นทีม ทีมละ 5-6 คน ฝึกการคิดวิเคราะห์
การแกป้ ัญหา
• การใชส้ ่ือ/เทคโนโลย/ี สงิ่ ทน่ี า่ สนใจอน่ื ๆ

ภาพที่ 6.10 ขารองรับโต๊ะงาน 186 ทฤษฎีเครื่องมือกล
ท่ีมา: อำานาจ ทองแสน, 2558

2.2.4 โต๊ะงาน (Table) ทำาหนา้ ทีจ่ บั ยึดชิน้ งานทม่ี ีขนาดใหญห่ รืออปุ กรณช์ ว่ ยจบั ยดึ อย่างอืน่
สามารถปรบั มมุ เอยี งได้
2.2.5 ฐานเคร่ือง (Base) ทำาจากเหล็กหลอ่ ทาำ หน้าทีร่ องรับสว่ นประกอบต่างๆ และนา้ำ หนกั
ทั้งหมดของเครอ่ื งไสแนวนอน
2.2.6 โครงเครื่อง (Frame) ทำาจากเหล็กหล่อ ทำาหน้าที่จับยึดส่วนประกอบต่างๆ ของ
เคร่อื งไสเข้าด้วยกัน ภายในโครงเคร่ืองไสเป็นโพรงและมชี ดุ สง่ กำาลังของเคร่ืองไสตดิ ต้ังอยู่ภายใน
2.2.7 แขนโยกคลตั ช ์ (Clutch Lever) ใชโ้ ยกบงั คบั การเคลอื่ นทแี่ ละหยดุ ในจงั หวะเดนิ หนา้
และถอยหลังของแคร่เล่อื น
2.2.8 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ดังภาพท ่ี 6.11 ทำาหน้าท่ีเปิด-ปิดการทาำ งานของ
เครือ่ งไส

สวิตชเ์ ปดิ -ปิด

ภาพที ่ 6.11 สวติ ช์เปิด-ปิดเคร่อื งไส
ทม่ี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

2.2.9 แขนปรับความเรว็ ไส (Speed Selector Handle) ดงั ภาพท ่ี 6.12 ใชป้ รบั ความเร็วชัก
ของแคร่เล่อื นในจงั หวะเคลื่อนที่เดนิ หนา้ และถอยหลงั

แขนปรบั ความเร็วไส

การเรียนรู้สู่อาเซียน ภาพที ่ 6.12 แขนปรบั ความเร็วไส
ทม่ี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558
asean
2.2.10 เพลาปรับความยาวชกั (Stroke Adjustable Spindle) ดงั ภาพท ่ี 6.13 ใชห้ มนุ ปรบั
เรียนรู้คำ�ศัพท์ภาษาอังกฤษที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหา ความยาวชกั ของแคร่เล่อื นให้สนั้ หรอื ยาวตามความเหมาะสมกับความยาวของชนิ้ งาน
ในบทเรยี นเพม่ิ เตมิ โดยฝกึ ใชค้ �ำ ศพั ทด์ งั กลา่ วในการน�ำ เสนอ
ผลงานในขัน้ ท่ี 4 เพลาปรับความยาวชกั
ภาพที ่ 6.13 เพลาปรบั ความยาวชัก
ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

2.2.11 เพลาหมุนป้อน (Cross Feed Shaft) ใช้หมุนให้โต๊ะงานเคลื่อนท่ีไป-กลับตาม
ความยาวของรางเล่ือนขวาง เพอ่ื ป้อนชน้ิ งานเข้าหามีดไส
2.2.12 รางเลื่อนขวาง (Cross Rails) ทำาหน้าที่รองรับโต๊ะงาน สามารถเคลื่อนที่ข้ึน-ลง
ตามความสูงของโครงเครือ่ งไสได้
2.2.13 แท่นเล่ือนขวาง (Cross Slide) ดังภาพท่ี 6.14 เป็นส่วนท่ียึดติดกับรางเลื่อนขวาง
ทาำ หนา้ ท่จี บั ยึดโตะ๊ งาน สามารถเคล่อื นท่ีไป-กลบั ตามแนวยาวของรางเล่ือนขวางได้

163 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เคร่อื งไส 187

โต๊ะงาน

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดแท่นเลือ่ นขวางรางเล่อื นขวาง

ภาพท ่ี 6.14 แท่นเลอ่ื นขวาง
ทม่ี า: อำานาจ ทองแสน, 2558

2.3 ส่วนประกอบและหนา้ ท่ขี องเคร่อื งไสแครย่ าว ทักษะชีวิต
เครอ่ื งไสแคร่ยาวมีสว่ นประกอบที่สาำ คัญดังภาพท ่ี 6.15 โดยมรี ายละเอียด ดังนี้
• ศึกษาแนวทางหรอื วธิ ีการเก่ยี วกับเครื่องไส
หวั เคร่อื งไส เสาโครงเครือ่ ง • การศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจากแหล่งเรียนรู้ต่างๆ เช่น
รางเล่ือนขวาง อินเทอรเ์ น็ต หนงั สือ วารสาร
โตะ๊ งาน

แท่นเครื่อง

ภาพท ่ี 6.15 สว่ นประกอบของเครอื่ งไสแครย่ าว
ที่มา: www.arjanmachinetools.com

2.3.1 หัวเคร่ืองไส (Head) ดังภาพที่ 6.16 ยึดติดกับรางเลื่อนขวาง ทำาหน้าที่จับยึดมีดไส
สามารถป้อนมดี ไสใหเ้ คล่อื นท่ีข้นึ -ลงในแนวดิง่ เพ่อื ไสชิ้นงานและเคลือ่ นท่ซี า้ ย-ขวาบนรางเล่อื นขวางได้

รางเลือ่ นขวาง 188 ทฤษฎเี ครื่องมอื กล
ภาพที ่ 6.16 ชุดหัวเครอ่ื งไส
2.3.3 โต๊ะงาน (Table) ทำาหน้าที่จับยึดชิ้นงานที่มีขนาดใหญ่ สามารถเคลื่อนท่ีไป-กลับ
ท่มี า: www.arjanmachinetools.com บนสะพานรูปตัววีของแท่นเครื่อง เพือ่ เลอ่ื นช้นิ งานผ่านมีดไสทจ่ี ับยดึ อยู่กบั ชดุ หวั เครอ่ื งไส
2.3.4 เสาโครงเคร่อื ง (Housing) ยึดตดิ อยูบ่ นแทน่ เครื่อง ด้านหน้ามีลกั ษณะเป็นรางเลอื่ น
2.3.2 รางเลอ่ื นขวาง (Cross Rails) ยึดตดิ อยดู่ า้ นหนา้ ของเสาโครงเครื่อง ทาำ หน้าทจ่ี ับยึดชดุ แนวต้งั ทำาหน้าท่ีเป็นสะพานในการเคลือ่ นท่ขี ้ึน-ลงของรางเลอื่ นขวาง
หวั เครอ่ื งไส ใหส้ ามารถเคลอ่ื นทซ่ี า้ ย-ขวาบนรางเลอ่ื นขวางได ้ นอกจากนรี้ างเลอื่ นขวางยงั สามารถเคลอ่ื นที่ 2.3.5 แท่นเคร่ือง (Bed) ทำาจากเหล็กหล่อ มีหน้าท่ีรองรับส่วนประกอบต่างๆ และน้ำาหนัก
ข้ึน-ลงตามเสาโครงเครื่องไดอ้ กี ด้วย ท้ังหมดของเครื่องไส

กิจกรรมท้าทาย 3. หลักการทาำ งานของเครอื่ งไส
3.1 การจบั ยดึ ชนิ้ งานบนเครอื่ งไส
• หาขอ้ มลู เพ่มิ เติมจากแหลง่ เรียนรูอ้ ื่นๆ
• พดู คยุ กบั เพอ่ื นเกย่ี วกับเคร่อื งไสแล้วรว่ มกันวิเคราะห์ การจับยึดช้ินงานบนเครื่องไสจะมีลักษณะแตกต่างกัน ท้ังนี้ขึ้นอยู่กับรูปร่าง ขนาด และ
ลักษณะการขึ้นรูปช้ินงาน ดังน้ันผู้ปฏิบัติงานจะต้องเลือกใช้เคร่ืองมือและอุปกรณ์ช่วยจับยึดให้ถูกต้อง
และเหมาะสม เพ่ือให้จับยึดชิ้นงานได้ม่ันคงและแข็งแรง ช้ินงานไม่หลุดขณะไส ซ่ึงมีหลักเกณฑ์
ในการพิจารณาดังน้ี
3.1.1 ช้ินงานท่ีมีขนาดเล็ก ดังภาพท่ี 6.17 ควรจับยึดด้วยปากกาจับงานโดยจับยึดให้
ผิวชิ้นงานอยู่เหนือจากผิวของปากกาจับงานพอสมควร แล้วใช้แท่งขนานวางด้านในของปากกาจับงาน
รองรบั ชิน้ งานให้ได้ระดับและขนานกับปากของปากกาจบั งานอกี ครั้ง

ปากกาจบั งาน

แท่งขนาน

ภาพที่ 6.17 การจบั ยดึ ชิน้ งานขนาดเล็กด้วยปากกาจบั งาน
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

3.1.2 ชิน้ งานที่มขี นาดใหญ่ ดงั ภาพที่ 6.18 ควรจบั ยึดชนิ้ งานเขา้ กบั โตะ๊ งานโดยใช้อปุ กรณ์
ช่วยจับยึด เพ่ือใหม้ ่ันคงและแข็งแรง ไมห่ ลุดขณะไส

สุดยอดคู่มือครู 164

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่อื งไส 189 ค่านิยมหลัก 12 ประการ

ชิ้นงาน • มศี ลี ธรรม รกั ษาความสตั ย์ หวงั ดตี อ่ ผอู้ น่ื เผอ่ื แผแ่ ละแบง่ ปนั
T-Bolt • ใฝ่หาความรู้ หมัน่ ศึกษาเล่าเรียนท้ังทางตรงและทางอ้อม
• มีระเบียบวนิ ัย เคารพกฎหมาย ผนู้ อ้ ยรู้จักเคารพผู้ใหญ่
• มสี ตริ ตู้ วั รคู้ ดิ รทู้ �ำ รปู้ ฏบิ ตั ติ ามพระราชด�ำ รสั ของพระบาท-

สมเด็จพระเจา้ อยู่หวั
• รู้จักดำ�รงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

ตามพระราชดำ�รัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รู้จัก
อดออมไว้ใช้เมื่อยามจำ�เป็น มีไว้พอกินพอใช้ ถ้าเหลือ
ก็แจกจ่ายจำ�หน่าย และพร้อมท่ีจะขยายกิจการเม่ือมี
ความพร้อม เมอ่ื มภี มู คิ มุ้ กันทดี่ ี
แผน่ กดช้นิ งานสงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
โตะ๊ งาน

ภาพท่ี 6.18 การจับยดึ ชิ้นงานด้วยแผ่นกดชน้ิ งาน และโบลต์ท-ี สลอ็ ต
ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2558

3.2 การจับยดึ มดี ไส ดังภาพที่ 6.19

การจับยึดมีดไสจะขึ้นอยู่กับลักษณะรูปร่างของชิ้นงานและลักษณะของงานไส โดยทั่วไปมีอยู่
2 ลักษณะ คอื การจบั ยึดมีดไสดว้ ยด้ามจับ และการจบั มดี ไสด้วยป้อมมดี ไส

ดา้ มมีดไส มีดไส

การจบั ยดึ มดี ไสดว้ ยด้ามจบั ภาพที ่ 6.19 การจบั ยึดมดี ไส การจบั มดี ไสด้วยป้อมมีดไส

ท่ีมา: อำานาจ ทองแสน, 2558

หมายเหตุ การจับยึดมีดไสจะต้องไม่ให้ปลายมีดไสยื่นออกมาจากด้ามจับหรือป้อมมีดมากเกินไป
เพราะอาจทาำ ให้มีดไสหกั ในขณะไสช้ินงานได้ ซึ่งโดยทัว่ ไปควรให้มดี ไสยืน่ ออกมาจากปอ้ มมีดไส

ประมาณ 10 มิลลเิ มตร ดงั ภาพที่ 6.20

ภาพที ่ 6.20 การจบั ยดึ มีดไส 190 ทฤษฎเี คร่ืองมือกล
ทีม่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558
3.3 การตงั้ ปากกาจบั งานให้ขนานกบั แนวการไสโดยใช้นาฬิกาวัด ดงั ภาพท่ ี 6.21

3.3.1 ติดตั้งนาฬิกาวัดเข้ากับชุดหัวเครื่องไส และให้ปลายหัววัดของนาฬิกาวัดสัมผัสกับ
ขอบปากด้านหนึ่งของปากกาจับงาน
3.3.2 ตรวจสอบความขนานโดยการหมนุ แครเ่ ลอ่ื นเดนิ หนา้ หรอื ถอยหลงั เพอ่ื ใหป้ ลายหวั วดั
ของนาฬกิ าวัดเล่อื นจนถงึ ขอบปากอีกด้านหนง่ึ ของปากกาจับงาน
3.3.3 สงั เกตดทู เี่ ขม็ นาฬกิ าวดั วา่ มกี ารเคลอื่ นทหี่ รอื ไม่ ถา้ หากเขม็ นาฬกิ าวดั เคลอ่ื นทอี่ อกจาก
ตำาแหน่งเดมิ แสดงว่าปากกาจบั งานไม่ขนานกับแนวการไส ซง่ึ ต้องทาำ การปรบั ตงั้ ปากกาจับงานโดยใชป้ ระแจ
คลายสลักเกลียวท่จี ับยดึ ปากกาจับงานเข้ากบั โตะ๊ งานออก
3.3.4 ใช้ค้อนเคาะที่ด้านข้างของปากกาจับงานเบาๆ เพื่อปรับต้ังปากกาจับงาน แล้วทำาการ
ตรวจสอบความขนานโดยการหมุนแคร่เลือ่ นเดนิ หน้าหรอื ถอยหลงั
3.3.5 ปรบั ตง้ั ปากกาจบั งานจนกระทงั่ ขนานกบั แนวการไส แลว้ จงึ ขนั ลอ็ กสลกั เกลยี วทจี่ บั ยดึ
ปากกาจบั งานเข้ากบั โต๊ะงานให้แนน่

นาฬกิ าวัด

T-Slot Bolt ปากกาจบั งาน

ภาพท ี่ 6.21 การตั้งปากกาจบั ช้นิ งานไส
ทม่ี า: อำานาจ ทองแสน, 2558

3.4 การตั้งความยาวชักของแครเ่ ลือ่ น ดงั ภาพที่ 6.22
การตง้ั ความยาวชกั ของแครเ่ ลอื่ นควรปรบั ตงั้ ใหม้ คี วามยาวเผอื่ หนา้ มดี ประมาณ 20 มลิ ลเิ มตร

และเผื่อหลังมดี ประมาณ 10 มลิ ลเิ มตร

ภาพที่ 6.22 การต้งั ความยาวชักของแคร่เล่ือน
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

165 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เคร่ืองไส 191

3.5 การขึ้นรปู ชน้ิ งานด้วยเครือ่ งไส

เครื่องไสสามารถข้ึนรูปชิ้นงานได้หลายลักษณะ เช่น งานไสราบ งานไสบ่าฉาก งานไสเอียง
งานไสร่องหางเหยยี่ ว งานไสรอ่ งล่มิ และงานไสเฟือง ดงั ตัวอย่างในภาพที่ 6.23-6.28

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด งานไสราบ ภาพที ่ 6.23 งานไสราบตวั อย่างงานไสราบ

ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2558

งานไสบ่าฉาก ภาพที่ 6.24 งานไสบา่ ฉาก ตัวอย่างงานไสบา่ ฉาก

ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

งานไสเอยี ง ภาพที ่ 6.25 งานไสเอยี ง ตัวอย่างงานไสเอียง

ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

งานไสรอ่ งหางเหย่ยี ว ตัวอย่างงานไสร่องหางเหยยี่ ว 192 ทฤษฎเี คร่อื งมอื กล

ภาพที่ 6.26 งานไสร่องหางเหย่ียว
ทม่ี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

งานไสร่องล่ิม ภาพท่ ี 6.27 งานไสรอ่ งลิม่ ตัวอยา่ งงานไสร่องลิ่ม

ทมี่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

งานไสเฟอื ง ตัวอยา่ งงานไสเฟอื ง
ภาพที ่ 6.28 งานไสเฟอื ง

ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

3.6 ความเรว็ ไส ความเร็วตัด และอตั ราป้อนในงานไส
3.6.1 ความเร็วไส คอื ความเรว็ ทมี่ ดี ไสเดนิ ไสชิน้ งานและถอยกลบั เรียกว่า หน่งึ คจู่ งั หวะไส
หรอื หนึ่งคจู่ งั หวะชกั มีสูตรในการคาำ นวณ ดงั น้ี
Vm2 Ö Ö 1 L,000
N =
โดยที่
N = ความเรว็ ไส (คูจ่ ังหวะชักตอ่ นาท)ี
VL m = ความเร็วตดั เฉลยี่ (เมตรตอ่ นาท)ี
= ความยาวชว่ งไส (ความยาวชิน้ งาน + ระยะเผ่อื หนา้ มีด
20 มลิ ลิเมตร + ระยะเผอ่ื หลงั มีด 10 มิลลิเมตร)
ตัวอยา่ งท ่ี 6.1 ต้องการไสช้นิ งานทม่ี ีความยาว 120 มิลลิเมตร ดว้ ยความเร็วตัดเฉลยี่ 24 เมตรต่อนาที
จะต้องใชค้ วามเร็วไสเทา่ ใด
1V2m02 Ö+ Ö 12 L,00 0+0 10
วธิ ีทำา N =
L =
= 150 มลิ ลิเมตร
N = 2 42 ÖÖ 11,50000
ตอบ N = 80 คจู่ งั หวะชักตอ่ นาที
ห มายเห ตุ คอย่าคา่ งวเาหมมเาระ็วสตมัดแเลฉว้ล ี่ยแ ล(ะVเปm)น็ คสา่าทมี่สาราถมเาลรือถกนใำาชไป้ไดใช้จ้ไาดก ้ ตดางั รตาัวงอ ยซ่าึ่งงเปใน็นตคา่ารทาง่ีไดท้่ ีม6ีก.1ารทดลองใช้มา

สุดยอดคู่มือครู 166

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครอ่ื งไส 193

ตารางท่ ี 6.1 คา่ ความเร็วตัดเฉลยี่ (เมตรตอ่ นาที) และอัตราปอ้ นในงานไส (มิลลเิ มตรต่อคู่จงั หวะไส)

วสั ดมุ ีดไส เหล็กเหนยี ว เหล็กหลอ่ ทองเหลอื ง เหลก็ กล้าคาร์บอน
ใชง้ านทัว่ ไป ความ อัตรา ความ อตั รา ความ อตั รา
ความ อตั รา เร็วตดั ป้อน เรว็ ตดั ป้อน เรว็ ตดั ป้อน
เร็วตดั ปอ้ น
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
เหลก็ กล้ารอบสงู 24 0.15 20 0.2 50 0.12 15 0.12
(H.S.S.)

เหล็กกล้าเครื่องมอื 12 0.12 10 0.15 33 0.2 7.5 0.1
(Carbon Steel)

ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2556 : 158

3.6.2 ความเร็วตดั งานไส คือ ความเร็วที่มดี ไสเดินไสชิน้ งานในจังหวะเดินหน้าไส ซึ่งใชเ้ วลา
53 เท่าของเวลาหนงึ่ คู่จงั หวะชัก มีสตู รในการคำานวณ ดังนี้
V = 53NÖ Ö1 ,L000

หรอื V = N6 0Ö0 L
โดยที่

N = ความเรว็ ไส (คูจ่ งั หวะชกั ต่อนาที)

V = ความเร็วตัดงานไส (เมตรต่อนาที)

L = ความยาวช่วงไส (ความยาวชน้ิ งาน + ระยะเผอ่ื หนา้ มีด

20 มลิ ลเิ มตร + ระยะเผื่อหลงั มดี 10 มิลลเิ มตร)
ตวั อยา่ งที ่ 6.2 ต้องการไสชิ้นงานความยาว 220 มิลลิเมตร ด้วยความเร็วไส 80 คู่จังหวะชักต่อนาที
จะต้องใช้ความเร็วตัดเทา่ ใด

วิธีทาำ V = N6 0Ö0 L
L = 220 + 20 + 10

= 250 มิลลิเมตร 194 ทฤษฎีเคร่อื งมอื กล
V = 80 6Ö0 0250
ตอบ V = 33 เมตรต่อนาที 3.6.3 อัตราป้อนในงานไส คือ ความเร็วท่ีชิ้นงานเคลื่อนท่ีเข้าหามีดไสในจังหวะเดินหน้าไส
โดยที่อัตราป้อนไสน้ีจะมีความสัมพันธ์กับความลึกในการป้อนตัดชิ้นงาน และต้องเลือกใช้ให้เหมาะสม
ดังตวั อยา่ งในตารางที่ 6.1

3.7 ขั้นตอนการใชง้ านเคร่อื งไสตั้ง

3.7.1 เตรียมเครอ่ื งมอื และอุปกรณ์ประจำาเครอ่ื งไสใหพ้ รอ้ ม
3.7.2 ตรวจสอบสภาพความพร้อมของเคร่ืองไสก่อนปฏิบัติงาน หากพบข้อผิดพลาดให้แจ้ง
ครผู ู้ควบคมุ ทราบทันที เพอ่ื ทาำ การซ่อมบำารงุ ก่อนใชง้ าน
3.7.3 จับยดึ ชิ้นงานด้วยปากกาจับงานหรืออปุ กรณช์ ่วยจบั ยึดตามลกั ษณะของชน้ิ งาน
3.7.4 จบั ยึดมดี ไสเขา้ กบั ป้อมมดี ให้แน่น และใหแ้ นวการไสขนานกบั ชิน้ งาน
3.7.5 เลอื่ นโต๊ะงานใหช้ ิ้นงานอย่ใู นตาำ แหนง่ ทตี่ อ้ งการไส
3.7.6 ปรบั ตั้งความยาวชักของหัวเคร่อื งไสและความเรว็ ไสใหเ้ หมาะสมกบั ขนาดชน้ิ งาน
3.7.7 เปิดสวิตช์เคร่อื งไส
3.7.8 ป้อนช้นิ งานเข้าหามีดไสเพ่ือไสชิ้นงานตามแบบงานจนกระทงั่ แล้วเสรจ็
3.7.9 ตรวจสอบขนาดช้ินงานตามแบบงาน
3.7.10 ทาำ ความสะอาดเครื่องไส เครอ่ื งมือ อปุ กรณ์ และชโลมนาำ้ มันปอ้ งกันสนิม

3.8 ข้นั ตอนการใช้งานเครือ่ งไสนอน

3.8.1 เตรยี มเครอื่ งมือและอปุ กรณป์ ระจำาเครื่องไสใหพ้ ร้อม
3.8.2 ตรวจสอบสภาพความพร้อมของเครื่องไสก่อนปฏิบัติงาน หากพบข้อผิดพลาดให้แจ้ง
ครผู ูค้ วบคุมทราบทันท ี เพ่อื ทำาการซอ่ มบาำ รุงก่อนใชง้ าน
3.8.3 ต้ังปากกาจบั งานให้ขนานกบั แนวการไสโดยใชน้ าฬกิ าวัด
3.8.4 จับยดึ ชน้ิ งานด้วยปากกาจบั งานหรอื อปุ กรณ์ชว่ ยจบั ยึดตามลักษณะของชน้ิ งาน
3.8.5 จับยดึ มดี ไสเขา้ กับป้อมมีดใหแ้ นน่
3.8.6 ปรับความยาวชักของแคร่เล่ือนให้มีระยะเผ่ือหน้ามีดไสประมาณ 20 มิลลิเมตร และ
เผอ่ื หลงั มดี ไสประมาณ 10 มิลลเิ มตร
3.8.7 ปรบั ตัง้ ความเรว็ ไสตามทคี่ าำ นวณได้
3.8.8 เปดิ สวติ ชเ์ ครื่องไส
3.8.9 ปอ้ นช้นิ งานเข้าหามีดไสเพือ่ ไสชิ้นงานตามแบบงานจนกระท่ังแลว้ เสร็จ
3.8.10 ตรวจสอบขนาดชน้ิ งานตามแบบงาน
3.8.11 ทำาความสะอาดเคร่ืองไส เครื่องมอื อุปกรณ ์ และชโลมนำา้ มันปอ้ งกันสนิม

167 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เคร่อื งไส 195

3.9 ข้นั ตอนการใชง้ านเครอ่ื งไสแครย่ าว

3.9.1 เตรยี มเครื่องมือและอปุ กรณ์ประจาำ เคร่ืองไสใหพ้ ร้อม
3.9.2 ตรวจสอบสภาพความพร้อมของเครื่องไสก่อนปฏิบัติงาน หากพบข้อผิดพลาดให้แจ้ง
ครูผู้ควบคมุ ทราบทันที เพือ่ ทำาการซ่อมบาำ รุงกอ่ นใชง้ าน
3.9.3 จับยึดชิ้นงานบนโต๊ะงานด้วยอุปกรณ์ช่วยจบั ยึดตามลกั ษณะของชิ้นงาน
3.9.4 ปรบั ตง้ั ชน้ิ งานให้ขนานกับแนวการไสโดยใชน้ าฬกิ าวัด
3.9.5 จบั ยึดมีดไสเขา้ กบั ป้อมมีดให้แน่น
3.9.6 ปรับตง้ั ความยาวชักของโต๊ะงานและความเรว็ ไสใหเ้ หมาะสมกบั ขนาดชนิ้ งาน
3.9.7 เปดิ สวิตช์เครอื่ งไส
3.9.8 หมุนป้อนมีดไสให้ได้ระยะความลึกตามที่ต้องการ จากนั้นป้อนช้ินงานเข้าหามีดไส
เพอื่ ไสชิน้ งานตามแบบงานจนกระทั่งแลว้ เสร็จ
3.9.9 ตรวจสอบขนาดชนิ้ งานตามแบบงาน
3.9.10 ทาำ ความสะอาดเคร่อื งไส เครอ่ื งมือ อุปกรณ์ และชโลมน้าำ มนั ปอ้ งกันสนมิ

4. การบาำ รุงรักษาเครือ่ งไส

4.1 การบาำ รุงรกั ษาเครอื่ งไสต้งั ดังภาพที ่ 6.29-6.30

4.1.1 ตรวจสอบระบบไฟฟา้ (หมายเลข 1) จดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ใหอ้ ยใู่ นสภาพทส่ี มบรู ณต์ ลอดเวลา
4.1.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟังเสียงของมอเตอร์ขณะหมุนมีเสียงดัง
ผดิ ปกตหิ รอื ไม่
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
1

2
ภาพท ่ี 6.29 ตาำ แหน่งตรวจสอบระบบไฟฟา้ และมอเตอร์ของเครื่องไสต้งั

ท่ีมา: อำานาจ ทองแสน, 2558

4.1.3 ตรวจสอบระดับปริมาณน้ำามันหล่อล่ืนภายในโครงเคร่ืองให้อยู่ในเกณฑ์ท่ีกำาหนด
ทกุ สปั ดาห์ (หมายเลข 3)
4.1.4 หยอดน้ำามันหล่อลื่นตามจุดต่างๆ ท่ีมีการเคล่ือนที่ของช้ินส่วนก่อนใช้งานทุกคร้ัง
(หมายเลข 4)

สุดยอดคู่มือครู 168

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

196 ทฤษฎเี ครอ่ื งมอื กล

4.1.5 หลังเลิกใช้งานให้ทาำ ความสะอาดและชโลมน้ำามันบางๆ ตามชิ้นส่วนท่ีทาำ จากเหล็กกล้า
เชน่ โตะ๊ งาน ปากกาจบั งาน ป้อมมีดไส แทน่ เลอ่ื น รางเลือ่ น ฯลฯ เพ่ือป้องกนั สนมิ (หมายเลข 5)

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด34
5

54
4

ภาพท ่ี 6.30 ตำาแหน่งตรวจสอบระดับนา้ำ มนั หล่อลนื่ หยอดนา้ำ มันหล่อลืน่ และชโลมนา้ำ มนั ปอ้ งกนั สนิมของเครอ่ื งไสต้ัง
ทม่ี า: อำานาจ ทองแสน, 2558

4.2 การบำารุงรักษาเครือ่ งไสนอน ดงั ภาพท ี่ 6.31-6.32
4.2.1 ตรวจสอบระบบไฟฟา้ (หมายเลข 1) จดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ใหอ้ ยใู่ นสภาพทส่ี มบรู ณต์ ลอดเวลา

4.2.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟังเสียงของมอเตอร์ขณะหมุนมีเสียงดัง

ผิดปกตหิ รอื ไม่

4.2.3 ตรวจระดบั ปรมิ าณนาำ้ มนั หลอ่ ลน่ื ภายในโครงเครอื่ งใหอ้ ยใู่ นเกณฑท์ กี่ าำ หนดทกุ สปั ดาห ์
3
(หมายเลข 3)

1
2

ภาพท ่ี 6.31 ตำาแหน่งตรวจสอบระบบไฟฟา้ มอเตอร์ และระดับปรมิ าณนำ้ามันหล่อล่ืนของเครือ่ งไสนอน
ทมี่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

4.2.4 หยอดนำ้ามันหล่อล่ืนตามจุดต่างๆ ที่มีการเคลื่อนที่ของช้ินส่วนก่อนใช้งานทุกครั้ง
(หมายเลข 4)
4.2.5 หลังเลิกใช้งานให้ทาำ ความสะอาดและชโลมน้ำามันบางๆ ตามช้ินส่วนท่ีทาำ จากเหล็กกล้า
โต๊ะงาน ปากกาจบั งาน ป้อมมีดไส แท่นเลือ่ น รางเล่ือน ฯลฯ เพือ่ ปอ้ งกันสนิม (หมายเลข 5)

169 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เครื่องไส 197

4

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด5
4

ภาพท่ ี 6.32 ตำาแหนง่ หยอดนำ้ามันหล่อลน่ื และชโลมนำา้ มนั ปอ้ งกนั สนิมของเคร่อื งไสนอน
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

4.3 การบำารงุ รักษาเครื่องไสแคร่ยาว ดงั ภาพท่ี 6.33

4.3.1 ตรวจสอบระบบไฟฟา้ (หมายเลข 1) จดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ใหอ้ ยใู่ นสภาพทส่ี มบรู ณต์ ลอดเวลา
4.3.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟังเสียงของมอเตอร์ขณะหมุนมีเสียงดัง
ผิดปกติหรอื ไม่
4.3.3 หยอดนำ้ามันหล่อล่ืนตามจุดต่างๆ ท่ีมีการเคล่ือนที่ของช้ินส่วนก่อนใช้งานทุกคร้ัง
(หมายเลข 3)
4.3.4 หลังเลิกใช้งานให้ทาำ ความสะอาดและชโลมนำ้ามันบางๆ ตามช้ินส่วนที่ทาำ จากเหล็กกล้า
เชน่ โต๊ะงาน รางเล่ือน แทน่ เลอ่ื น ป้อมมดี ฯลฯ เพือ่ ปอ้ งกันสนิม (หมายเลข 4)

2

33
4

4

3

ภาพที ่ 6.33 ตำาแหนง่ บาำ รุงรกั ษาเครอื่ งไสแคร่ยาว
ท่มี า: www.arjanmachinetools.com

สุดยอดคู่มือครู 170

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

198 ทฤษฎีเครอื่ งมือกล สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ การเรยี นรเู้ ปน็ กจิ กรรมทผี่ สู้ อน
ให้ผู้เรียนปฏิบัติทุกข้อหรือเลือกปฏิบัติเป็น
กิจกรรมส่งเสริมการเรยี นรู้ บางขอ้ ตามความเหมาะสมโดยผสู้ อนใหค้ ะแนน
การทำ�กิจกรรมตามเกณฑ์ของใบสรุปผล
ค�ำช้แี จง กิจกรรมส่งเสริมกำรเรียนรู้ประกอบด้วยกิจกรรมหลำกหลำยท่ีฝึกทักษะทุกด้ำนตำม การทำ�กิจกรรม และสามารถนำ�ผลการทำ�
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรมเพื่อให้เกิดสมรรถนะในกำรเรียนรู้ สำมำรถปฏิบัติกิจกรรม กิจกรรมไปเทียบกับการให้คะแนนกับตาราง
ท้ังในและนอกสถำนทตี่ ำมควำมเหมำะสมของผเู้ รยี นและส่งิ แวดล้อมของสถำนศึกษำ วิเคราะห์ความสอดคล้องของเนื้อหากับ
จุดประสงค์รายวิชา สมรรถนะรายวิชา และ
1. ใหผ้ ูเ้ รียนเขียนผังควำมคิดเร่ืองเครือ่ งไส จดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ รรมได้
2. ให้ผู้เรียนแบ่งกลุ่มตำมสำระกำรเรียนรู้ ร่วมกันศึกษำข้อมูลจำกแหล่งเรียนรู้ต่ำงๆ เช่น หนังสือ
วิดี ทิ ัศน์ อนิ เทอร์เน็ต แล้วสรปุ ขอ้ มลู ในรปู เอกสำรแผน่ พบั รว่ มกับสมำชกิ กลมุ่ อืน่ จัดปำ้ ยนเิ ทศ
3. จงท�ำเครื่องหมำย (✓) หนำ้ ข้อทถี่ กู และเครอ่ื งหมำย (✗)หนำ้ ข้อทผ่ี ดิ (10 คะแนน)

✓ 1. เคร่ืองไสตง้ั เหมาะสาำ หรบั ไสร่องภายในชน้ิ งาน และไสร่องล่มิ ในรเู พลา
✓ 2. เครอ่ื งไสนอนเหมาะสาำ หรับไสราบ ไสบา่ ฉาก ไสมมุ เอียง ไสรอ่ งหางเหยย่ี ว
✗ 3. ปอ้ มมดี ไสทำาหน้าท่ีควบคุมใหป้ อ้ มมดี ไสเคล่อื นท่ขี ้ึน-ลงในแนวดง่ิ
✓ 4. หวั แบ่งใชจ้ บั ยึดหวั จับหรือชน้ิ งานไสทต่ี ้องการแบ่งมุมออกเป็นหลายส่วนเท่าๆ กัน
✓ 5. โตะ๊ งานทาำ หน้าท่ีรองรับและจบั ยึดช้ินงาน
✗ 6. แครเ่ ลื่อนทำาหน้าทีเ่ ลอื่ นโต๊ะงานใหเ้ คลอ่ื นทข่ี ้ึน-ลงในแนวดิง่
✗ 7. แทน่ เลอ่ื นทาำ หนา้ ท่รี องรับและเล่อื นโต๊ะงานใหเ้ คลือ่ นทเี่ ขา้ -ออกในแนวขวาง
✓ 8. แขนโยกคลัตช์ใช้โยกเพ่อื ตัดตอ่ กำาลงั ท่ีส่งไปยงั หัวเครื่องไสไมใ่ ห้หัวเครอ่ื งไสทำางาน
✗ 9. ฐานเคร่ืองทาำ หน้าทีจ่ ับยึดส่วนประกอบต่างๆ ของเครอ่ื งไสเข้าด้วยกัน
✗ 10. โครงเคร่ืองทำาหนา้ ท่รี องรบั สว่ นประกอบตา่ งๆ และนาำ้ หนักท้งั หมดของเคร่อื งไส
4. จงตอบคำ� ถำมต่อไปนี้ (80 คะแนน)
1. จงบอกช่ือและหน้าที่ส่วนประกอบของเคร่ืองไสตั้ง ตามหมายเลขที่กำาหนดให้ ดังต่อไปนี้
(18 คะแนน)

16

27
3

48

59

171 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เครือ่ งไส 199

1.1 หมายเล ข 1 ชอ่ื หวั เคร่ืองไส
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
หน้าที ่ ควบคมุ ให้ป้อมมดี ไสเคล่อื นท่ขี น้ึ -ลงในแนวด่งิ เพ่ือไสชนิ้ งาน

1.2 หมายเล ข 2 ชอ่ื ปอ้ มมีดไส

หนา้ ท ี่ จบั ยดึ มดี ไส หรือด้ามจบั มดี ไส
1.3 หมายเล ข 3 ช่ือ หัวแบ่ง

หน้าที่ จบั ยดึ หวั จับหรอื ช้นิ งานไสที่ต้องการแบ่งมุมออกเปน็ หลายสว่ นเทา่ ๆ กัน
1.4 หมายเล ข 4 ชื่อ โตะ๊ งาน

หนา้ ท ่ี รองรบั และจบั ยดึ ช้นิ งาน

1.5 หมายเล ข 5 ชอ่ื ฐานเครื่อง

หน้าที่ รองรับสว่ นประกอบต่างๆ และนำ้าหนักท้งั หมดของเครอ่ื งไสแนวตั้ง

1.6 หมายเล ข 6 ชอ่ื แขนปรับความเร็วไส
หน้าที่ ใชป้ รับความเรว็ ชักของหัวเครื่องไส

1.7 หมายเล ข 7 ชอ่ื แขนโยกคลัตช์
หนา้ ท ่ี ใชโ้ ยกเพ่อื ตดั ตอ่ กาำ ลงั ทีส่ ง่ ไปยงั หัวเครอ่ื งไส

1.8 หมายเล ข 8 ชอ่ื มอื หมุนโต๊ะงาน

หน้าที ่ ใช้หมนุ เพอื่ ให้โตะ๊ งานเคลือ่ นท่ไี ป-กลบั ตามแนวยาวของโต๊ะงาน

1.9 หมายเล ข 9 ช่อื มือหมุนหัวแบง่

หน้าที่ ใชห้ มนุ เพอื่ แบง่ มุมของชนิ้ งานไสออกเป็นหลายส่วนเทา่ ๆ กนั

2. จงบอกช่ือและหน้าท่ีส่วนประกอบของเครื่องไสนอน ตามหมายเลขท่ีกำาหนดให้ ดังต่อไปนี้

(20 คะแนน) 4

1 5
2
6
7

8
39

10

2.1 หมายเลข 1 ชื่อ หัวเครื่องไส
หนา้ ที ่ จับยึดมดี ไส สามารถเล่อื นข้นึ -ลงเพ่อื ป้อนมีดไสใหต้ ัดเฉือนช้นิ งานได้

สุดยอดคู่มือครู 172

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

200 ทฤษฎีเคร่ืองมือกล

2.2 หมายเล ข 2 ชอ่ื โตะ๊ งาน
หน้าท ่ี จับยดึ ชิน้ งานท่ีมขี นาดใหญห่ รอื อุปกรณ์ช่วยจับยดึ อยา่ งอ่ืน สามารถปรับมมุ เอียงได้
2.3 หมายเล ข 3 ชื่อ ฐานเคร่ือง
หน้าที่ รองรับสว่ นประกอบตา่ งๆ และน้ำาหนักท้ังหมดของเครื่องไสแนวนอน
2.4 หมายเล ข 4 ชอ่ื แคร่เลอื่ น
หนา้ ที่ เคลอ่ื นทีเ่ ดินหน้าและถอยหลงั เพ่ือใหม้ ีดไสเคลื่อนท่ีตดั เฉือนชิ้นงาน
2.5 หมายเล ข 5 ช่อื แขนโยกคลตั ช์
หน้าท ่ี ใช้โยกบงั คับการเคล่ือนท ่ี และหยุดในจังหวะเดนิ หน้าและถอยหลงั ของแคร่เล่อื น
2.6 หมายเล ข 6 ชื่อ แขนปรบั ความเร็วไส
หน้าท่ ี ปรบั ความเร็วชกั ของแครเ่ ล่ือนในจังหวะการเคลอื่ นทเ่ี ดนิ หนา้ และถอยหลงั
2.7 หมายเล ข 7 ช่อื เพลาปรับความยาวชกั
หน้าท ่ี ใชห้ มุนปรับความยาวชกั ของแครเ่ ล่อื นใหส้ ้ันหรือยาวตามความเหมาะสม
2.8 หมายเล ข 8 ชอ่ื เพลาหมุนปอ้ น
หน้าท่ ี ใช้หมนุ ให้โตะ๊ งานเคล่ือนท่ีไป-กลบั ตามความยาวของรางเลือ่ นขวาง
2.9 หมายเล ข 9 ชือ่ รางเลือ่ นขวาง
หนา้ ท ่ี รองรบั โตะ๊ งาน สามารถเคลอื่ นท่ีข้นึ -ลงตามความสูงของโครงเครื่องไสได้
2.10 หมายเล ข 1 0 ช อื่ แท่นเลือ่ นขวาง
หนา้ ท ่ี จบั ยดึ โต๊ะงาน สามารถเคลอื่ นท่ีไป-กลบั ตามแนวยาวของรางเล่ือนขวางได้

3. จงบอกชื่อและหน้าท่ีส่วนประกอบของเครื่องไสแคร่ยาว ตามหมายเลขที่กำาหนดให้ ดังต่อไปนี้
(10 คะแนน)
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
1 4
2
3

5

3.1 หมายเล ข 1 ชอ่ื หัวเครือ่ งไส
หนา้ ท่ ี จับยึดมีดไส สามารถปอ้ นมดี ไสใหเ้ คล่ือนทข่ี น้ึ -ลงในแนวดง่ิ ได้

173 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เคร่อื งไส 201

3.2 หมายเล ข 2 ชื่อ รางเล่ือนขวาง
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
หนา้ ท่ ี จับยดึ ชดุ หัวเครอื่ งไสให้สามารถเคลื่อนทีซ่ ้าย-ขวาบนรางเล่อื นขวางได้

3.3 หมายเล ข 3 ชอื่ โต๊ะงาน

หนา้ ที่ จับยึดชน้ิ งานที่มขี นาดใหญ่ สามารถเคล่ือนท่ีไป-กลับบนสะพานรูปตัววีของแท่นเครือ่ งได้

3.4 หมายเล ข 4 ชอ่ื เสาโครงเครือ่ ง

หน้าที่ เป็นสะพานในการเคลอื่ นท่ขี ึน้ -ลงของรางเล่ือนขวาง

3.5 หมายเล ข 5 ชอื่ แทน่ เคร่ือง

หนา้ ท่ี รองรับส่วนประกอบต่างๆ และนำา้ หนกั ทงั้ หมดของเครอ่ื งไสแคร่ยาว

4. ต้องการไสช้ินงานความยาว 150 มลิ ลเิ มตร ดว้ ยความเรว็ ไส 50 คู่จังหวะชกั ตอ่ นาที จะตอ้ งใช้

ความเรว็ ตัดเทา่ ใด (4 คะแนน) = N6 0Ö0 L

(แนวทางการตอบ วิธที ำา V

L = 15500 6Ö 0+ 01 2800 + =1 0 6 =.6 178 เ0ม ตมรลิ ตลอ่ิเมนตาทรี
V =

ตอบ ต้องใช้ความเร็วตัด 6.67 เมตรต่อนาท ี หรืออื่นๆ ขึ้นอย่กู บั ดลุ ยพนิ ิจของผ้สู อน)

5. ต้องการไสชนิ้ งานทมี่ ีความยาว 200 มิลลิเมตร ดว้ ยความเร็วตัดเฉลยี่ 20 เมตรตอ่ นาที จะตอ้ งใช้

ความเร็วไสเท่าใด (4 คะแนน) = Vm2 Ö Ö 1 L,000

(แนวทางการตอบ วิธีทาำ N

L = 200 + 20 + 10 = 230 มิลลเิ มตร
N = 202 ÖÖ 12,30000 = 43.47 คจู่ ังหวะชักต่อนาที

ตอบ ต้องใชค้ วามเรว็ ไส 43.47 คู่จังหวะชักต่อนาท ี หรืออน่ื ๆ ขน้ึ อยู่กับดลุ ยพินจิ ของผสู้ อน)

6. จงอธิบายวิธกี ารต้งั ปากกาจับงานใหข้ นานกับแนวการไส มาพอเข้าใจ (3 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ติดต้ังนาฬิกาวดั เขา้ กบั ชุดหัวเครอื่ งไส โดยใหป้ ลายหัววดั สัมผสั กับขอบดา้ นหนึง่ ของปากกาจับงาน
2. ตรวจสอบความขนานโดยการหมนุ แครเ่ ลอื่ นเดนิ หนา้ และถอยหลงั เพอ่ื ใหป้ ลายหวั วดั เลอ่ื นจนถงึ ขอบปากอกี ดา้ นหนงึ่

ของปากกาจับงาน 3. สังเกตนาฬิกาวัดว่ามีการเคลื่อนไหวหรือไม่ 4. ปรับตั้งปากกาจับงานให้ขนานกับแนวการไส

หรอื อืน่ ๆ ข้นึ อย่กู บั ดลุ ยพนิ ิจของผู้สอน)

7. จงอธิบายขัน้ ตอนการใช้งานเครื่องไสตงั้ มาพอเขา้ ใจ (3 คะแนน)

(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเครื่องมือให้พร้อม 2. ตรวจสอบสภาพความพร้อมก่อนปฏิบัติงาน 3. จับยึดช้ินงาน

ดว้ ยปากกาจบั งาน 4. จบั ยดึ มดี ไสเขา้ กบั ปอ้ มมดี ใหแ้ นน่ และใหแ้ นวทางการไสขนานกบั ชน้ิ งาน 5. เลอ่ื นโตะ๊ งานใหช้ นิ้ งาน

อยู่ในตาำ แหน่งท่ีตอ้ งการไส 6. ปรับต้ังความยาวชักของหัวเครื่องไสและความเร็วไส 7. เปดิ สวิตช ์ 8. ป้อนชิ้นงานเข้าหา

มีดไสเพื่อไสชน้ิ งานจนเสร็จ 9. ตรวจสอบขนาดชิ้นงาน หรืออน่ื ๆ ขน้ึ อยูก่ บั ดุลยพนิ จิ ของผสู้ อน)



สุดยอดคู่มือครู 174

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด202 ทฤษฎีเครื่องมอื กล

8. จงอธบิ ายขั้นตอนการใช้งานเครือ่ งไสนอน มาพอเขา้ ใจ (3 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรียมเคร่ืองมือให้พร้อม 2. ตรวจสอบสภาพความพร้อมก่อนปฏิบัติงาน 3. ตั้งปากกาจับงาน
ใหข้ นานกับแนวการไสโดยใชน้ าฬิกาวดั 4. จับยดึ ช้นิ งานดว้ ยปากกาจับงานหรอื อุปกรณ์ชว่ ยจับยดึ 5. จับยึดมดี ไสเข้ากบั
ป้อมมีดให้แน่น 6. ปรับความยาวชักของแคร่เลื่อน 7. ปรับตั้งความเร็วไส 8. เปิดสวิตช์ 9. ป้อนชิ้นงานเข้าหามีดไส
เพอื่ ชิน้ งานจนเสรจ็ 10. ตรวจสอบขนาดชิน้ งาน หรืออ่ืนๆ ขนึ้ อยู่กับดุลยพินิจของผสู้ อน)


9. จงอธิบายข้ันตอนการใชง้ านเครอื่ งไสแคร่ยาว มาพอเขา้ ใจ (3 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. เตรยี มเครอ่ื งมอื ใหพ้ รอ้ ม 2. ตรวจสอบสภาพความพรอ้ มกอ่ นปฏบิ ตั งิ าน 3. จบั ยดึ ชนิ้ งานดว้ ยอปุ กรณ ์
จับยึด 4. ตั้งช้ินงานให้ขนานกับแนวการไสโดยใช้นาฬิกาวัด 5. จับยึดมีดใสเข้ากับป้อมมีดให้แน่น 6. ปรับต้ัง
ความยาวชักของโต๊ะงานและความเร็วไส 7. เปิดสวิตช์ 8. หมุนป้อนมีดไสให้ได้ระยะความลึกท่ีต้องการ จากน้ัน
ป้อนชน้ิ งานเข้าหามีดไสเพอ่ื ไสชน้ิ งานจนเสรจ็ 9. ตรวจสอบขนาดชิน้ งาน หรืออน่ื ๆ ขนึ้ อยู่กับดลุ ยพนิ จิ ของผูส้ อน)



10. จงบอกวธิ กี ารบำารุงรักษาเครื่องไสต้งั มา 4 ข้อ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟา้ จดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ใหอ้ ย่ใู นสภาพทส่ี มบูรณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร ์
โดยการฟังเสียงขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 3. ตรวจสอบระดับปริมาณน้ำามันหล่อล่ืนภายในโครงเคร่ือง
ใหอ้ ย่ใู นเกณฑท์ ก่ี ำาหนดทกุ สปั ดาห ์ 4. หยอดน้าำ มนั หลอ่ ลืน่ ตามจุดต่างๆ ท่ีมีการเคล่อื นทีข่ องช้ินสว่ นก่อนใชง้ านทุกครง้ั
หรอื อื่นๆ ข้นึ อยกู่ ับดลุ ยพนิ ิจของผสู้ อน)



11. จงบอกวิธกี ารบำารุงรกั ษาเคร่ืองไสนอน มา 4 ข้อ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟา้ จดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ให้อย่ใู นสภาพท่สี มบรู ณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร์
โดยการฟังเสียงขณะหมุนว่ามีเสียงดังผิดปกติหรือไม่ 3. ตรวจสอบระดับปริมาณนำ้ามันหล่อล่ืนภายในโครงเคร่ือง
ให้อยู่ในเกณฑท์ ีก่ าำ หนดทกุ สัปดาห ์ 4. หยอดนา้ำ มนั หล่อลน่ื ตามจดุ ตา่ งๆ ทม่ี กี ารเคล่อื นท่ขี องชิ้นส่วนก่อนใช้งานทกุ ครัง้
หรอื อื่นๆ ข้ึนอยกู่ บั ดุลยพินิจของผูส้ อน)


12. จงบอกวิธีการบำารงุ รกั ษาเครื่องไสแคร่ยาว มา 4 ขอ้ (4 คะแนน)
(แนวทางการตอบ 1. ตรวจสอบระบบไฟฟา้ จดุ ตอ่ สายไฟฟ้าใหอ้ ย่ใู นสภาพท่สี มบูรณ์ตลอดเวลา 2. ตรวจสอบมอเตอร ์
โดยการฟังเสียงขณะหมนุ วา่ มีเสยี งดงั ผิดปกตหิ รอื ไม ่ 3. หยอดน้ำามันหล่อล่นื ตามจดุ ตา่ งๆ ทม่ี ีการเคล่ือนทขี่ องชิ้นส่วน
ก่อนใช้งานทุกคร้ัง 4. หลังเลิกใช้งานให้ทำาความสะอาดและชโลมน้ำามันบางๆ ตามชิ้นส่วนที่ทำาจากเหล็กกล้า เช่น
โตะ๊ งาน ปอ้ มมีด หรอื อ่นื ๆ ขน้ึ อย่กู ับดุลยพินจิ ของผูส้ อน)


175 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เครอ่ื งไส 203

สรุปผลการทำากิจกรรม

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดคาำ ชีแ้ จง ใหผ้ ู้เรยี นประเมินผลการทาำ กจิ กรรม โดยเขียนเครอื่ งหมาย ✓ลงในชอ่ ง ตามความเปน็ จริง

ความรู ้ (K) ทกั ษะ (P) คุณลกั ษณะ (A) เกณฑ์การประเมนิ

ความรู้ ความเข้าใจ การปฏบิ ตั งิ านท่ีได้รับ การมมี นุษยสัมพันธใ์ น ทำาเคร่ืองหมาย ✓
การนาำ ไปใช้ การวิเคราะห์ มอบหมายเสรจ็ ตามเวลา การปฏิบัตกิ จิ กรรม ในแตล่ ะตอน 3 ขอ้
การสงั เคราะห ์ ทีก่ าำ หนด ความมวี นิ ัย ตรงต่อเวลา คอื ผา่ นการประเมนิ
การประเมินคา่ การปฏบิ ตั งิ านด้วยความ ความซื่อสัตย์สจุ รติ
การศึกษาค้นคว้า ละเอยี ด รอบคอบ ปลอดภยั ในการทาำ งาน 1. ความร ู้ (K)
เรยี บรอ้ ย สวยงาม ประพฤตติ นด้วยความ ผ่าน ไม่ผา่ น
การแสวงหาแหลง่ ข้อมูล ความสมบรู ณข์ องงาน ถูกตอ้ งตามศีลธรรม 2. ทักษะ (P)
และการรวบรวมขอ้ มูล การปฏบิ ตั งิ านที่ทาำ ให้เกิด อันดงี าม ผา่ น ไม่ผ่าน

การแสดงความคิดเหน็ เจตคติทีด่ ีในการปฏบิ ัติ 3. คณุ ลักษณะ (A)
อย่างมีเหตผุ ล หรอื แสดง สมรรถนะแกผ่ เู้ รียน
ข้นั ตอนและกระบวนการ ทักษะการวางแผน การคดิ กจิ กรรม ผา่ น ไมผ่ า่ น

ทำากจิ กรรม สรา้ งสรรค ์ การออกแบบ ความพอเพยี งและความ
การหาประสบการณ์ การผลติ พอประมาณ
ความรใู้ หม ่ การตดั สินใจในการแกป้ ญั หา

หมายเหตุ เกณฑ์การประเมินผลการทำากิจกรรมมีวัตถุประสงค์เพ่ือประเมินว่าผู้เรียนเกิดสมรรถนะจากการเรียนรู้
ตามบริบทต่างๆ หรือไม่ โดยแบ่งเป็นเป็น 3 ด้าน คือ ความรู้หรือพุทธิพิสัย = Knowledge (K) ทักษะ
หรือทักษะพสิ ัย = Practice (P) คุณลกั ษณะหรอื จติ พิสัย = Attitude (A)

สุดยอดคู่มือครู 176

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

204 ทฤษฎีเครื่องมอื กล ผู้สอนให้ผู้เรียนทำ�แบบทดสอบ จากน้ันให้
ผู้เรียนแลกกันตรวจคำ�ตอบ โดยผู้สอน
แบบทดสอบ เปน็ ผูเ้ ฉลย

ค�ำส่งั จงทำ� เครอ่ื งหมำยกำกบำท (✗) ทับขอ้ ทถ่ี ูกต้องทีส่ ุดเพยี งค�ำตอบเดียว (22 คะแนน)
1. จำกภำพ คอื เคร่ืองไสชนดิ ใด
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ก. เครื่องไสตั้ง
✗ข. เครอ่ื งไสนอน
ค. เคร่อื งไสแครย่ ำว
ง. เครอ่ื งไสเฟอื ง

2. จำกภำพ คอื เครอื่ งไสชนดิ ใด

ก. เครื่องไสตงั้
ข. เครอ่ื งไสนอน
✗ค. เครื่องไสแครย่ ำว
ง. เครื่องไสเฟือง

3. เครอื่ งไสชนดิ ใดมปี อ้ มมดี ไสช้นิ งำนในแนวด่ิง เหมำะส�ำหรับไสรอ่ งภำยในชิ้นงำน

✗ก. เครอ่ื งไสตงั้ ข. เครือ่ งไสนอน

ค. เคร่ืองไสแคร่ยำว ง. เคร่ืองไสเฟือง

4. เคร่อื งไสชนิดใดเหมำะส�ำหรบั ไสรำบและไสบ่ำฉำก

ก. เครอ่ื งไสต้ัง ✗ข. เครอ่ื งไสนอน

ค. เคร่อื งไสแครย่ ำว ง. เครื่องไสเฟือง

177 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เครอ่ื งไส 205

จากภาพ จงตอบคาำ ถามข้อท่ ี 5-6 3
4
1
2
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
5. ขอ้ ใดคอื หน้าทข่ี องส่วนประกอบ หมายเลข 1
ก. ปอ้ นมีดไสชนิ้ งานตามความยาว ข. บอกขนาดของการป้อนลกึ
✗ค. เล่ือนปอ้ มมีดไสข้นึ -ลงในแนวด่งิ ง. จบั ยึดมีดไส

6. ขอ้ ใดคือหนา้ ทขี่ องส่วนประกอบ หมายเลข 2
ก. ปอ้ นมดี ไสชน้ิ งานตามความยาว ข. บอกขนาดของการปอ้ นลึก
ค. เลือ่ นปอ้ มมีดไสขึ้น-ลง ✗ง. จบั ยดึ มีดไส

7. ขอ้ ใดคอื ชื่อของสว่ นประกอบหมายเลข 3
ก. แท่นเล่ือนป้อมมีดไส ข. ป้อมมดี ไส
ค. สเกลปรับมมุ เอยี ง ✗ง. มอื หมุนปอ้ น

8. ข้อใดคอื ชอื่ ของส่วนประกอบหมายเลข 4
ก. แท่นเลื่อนปอ้ มมดี ไส ข. ป้อมมีดไส
✗ค. สเกลปรับมมุ เอยี ง ง. มือหมนุ ป้อน

9. ขอ้ ใดไมใ่ ชส่ ว่ นประกอบของเครือ่ งไสตงั้
ก. หัวแบ่ง ✗ข. แท่นเลอื่ นปอ้ มมีดไส
ค. ฐานเครื่อง ง. แขนปรับความเรว็ ไส

10. ข้อใดไมใ่ ชส่ ว่ นประกอบของเคร่ืองไสนอน
✗ก. หวั แบง่ ข. แทน่ เล่ือนปอ้ มมดี ไส
ค. ฐานเคร่ือง ง. แขนปรบั ความเร็วไส

11. ขอ้ ใดคือหน้าทข่ี องแขนโยกคลัตช์
ก. ปรับความเร็วชกั ของแคร่เลอ่ื น ✗ข. ตัดต่อกำาลังทส่ี ง่ ไปยงั หัวเคร่อื งไส
ค. ปรับความยาวชกั ของแคร่เล่ือน ง. เปดิ -ปดิ การทำางานของเครือ่ งไส

สุดยอดคู่มือครู 178

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

206 ทฤษฎีเครื่องมอื กล สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

12. ข้อใดคือหนา้ ท่ีของเพลาปรบั ความยาวชัก
ก. ปรบั ความเร็วชักของแครเ่ ลือ่ น
ข. ตดั ต่อกาำ ลงั ที่สง่ ไปยังหวั เครอื่ งไส
✗ค. ปรบั ความยาวชักของแคร่เล่อื น
ง. เปิด-ปิดการทำางานของเครอ่ื งไส

13. ขอ้ ใดคือหนา้ ท่ขี องแขนปรับความเร็วไส
✗ก. ปรับความเรว็ ชกั ของแคร่เล่ือน
ข. ตดั ต่อกาำ ลังที่ส่งไปยังหวั เคร่ืองไส
ค. ปรับความยาวชักของแคร่เลือ่ น
ง. เปดิ -ปดิ การทาำ งานของเครอ่ื งไส

14. ส่วนประกอบใดของเคร่ืองไสนอนทำาหน้าท่ีเคล่ือนท่ีเดินหน้าและถอยหลัง เพื่อให้มีดไสเคล่ือนท ี่
ตัดเฉอื นชนิ้ งาน
✗ก. แคร่เล่ือน ข. แขนโยกคลัตช์
ค. รางเล่อื นขวาง ง. เพลาปรับความยาวชัก

15. ส่วนประกอบใดของเคร่ืองไสต้ังทำาหน้าที่จับยึดหัวจับหรือชิ้นงานไสท่ีต้องการแบ่งมุมออกเป็น
หลายสว่ นเท่าๆ กนั
ก. โตะ๊ งาน ✗ข. หวั แบ่ง
ค. หวั เครอื่ งไส ง. แคร่เลอ่ื น

16. การจับยึดมีดไสควรให้ปลายมีดไสย่ืนออกมาจากป้อมมีดเทา่ ใด
✗ก. ประมาณ 10 มลิ ลิเมตร ข. ประมาณ 20 มลิ ลิเมตร
ค. ประมาณ 30 มิลลิเมตร ง. ประมาณ 30 มิลลิเมตร

17. การไสชน้ิ งานทมี่ ขี นาดเล็กควรจบั ยึดชิน้ งานดว้ ยเครอ่ื งมือชนิดใด
ก. โตะ๊ งาน ✗ข. ปากกาจับงาน
ค. แทง่ ฉาก ง. ซแี คลมป์

18. การปรับความยาวชกั ของแครเ่ ลือ่ นควรปรบั ต้ังใหม้ คี วามยาวเผอื่ หน้ามีดไสและหลังมดี ไสเทา่ ใด
ก. เผอ่ื หนา้ มีด 10 มิลลเิ มตร และเผื่อหลังมดี 20 มลิ ลเิ มตร
✗ข. เผื่อหน้ามีด 20 มลิ ลเิ มตร และเผือ่ หลงั มีด 10 มิลลิเมตร
ค. เผือ่ หน้ามีด 20 มลิ ลิเมตร และเผื่อหลงั มดี 30 มิลลเิ มตร
ง. เผ่ือหน้ามดี 30 มิลลเิ มตร และเผือ่ หลงั มีด 20 มิลลิเมตร

179 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เคร่อื งไส 207

19. จากภาพ คอื การไสขน้ึ รูปในลักษณะใด
ก. การไสบา่ ฉาก
ข. การไสมุมเอียง
ค. การไสเฟือง
✗ง. การไสรอ่ งลิม่
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
20. จากภาพ คือ การไสขึ้นรูปในลกั ษณะใด
ก. การไสบา่ ฉาก
ข. การไสมมุ เอยี ง
✗ค. การไสเฟอื ง
ง. การไสร่องล่มิ

21. ต้องการไสชิ้นงานความยาว 180 มิลลิเมตร ด้วยความเร็วไส 40 คู่จังหวะชักต่อนาที จะต้องใช้
ความเร็วตัดเทา่ ใด
ก. 12 เมตรตอ่ นาท ี ✗ข. 14 เมตรต่อนาที
ค. 22 เมตรต่อนาที ง. 24 เมตรตอ่ นาที

22. ต้องการไสชิ้นงานท่ีมีความยาว 250 มิลลิเมตร ด้วยความเร็วตัดเฉลี่ย 12 เมตรต่อนาท ี จะต้องใช ้
ความเร็วไสเท่าใด
✗ก. 21 คจู่ ังหวะชกั ตอ่ นาท ี ข. 45 คู่จังหวะชักต่อนาที
ค. 50 คู่จังหวะชักตอ่ นาท ี ง. 80 คูจ่ งั หวะชักตอ่ นาที

สุดยอดคู่มือครู 180

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

208 ทฤษฎเี ครือ่ งมอื กล

แบบประเมนิ ตนเอง

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดคาำ ช้ีแจง ตอนท ี่ 1 ใหผ้ เู้ รียนประเมินผลการเรยี นร ู้ โดยเขียนเคร่ืองหมาย ✓ลงในชอ่ งระดบั คะแนน
และเติมข้อมลู ตามความเปน็ จริง

ระดบั คะแนนตอนที่ 1 5 : มากทส่ี ุด 4 : มาก 3 : ปานกลาง 2 : นอ้ ย 1 : ควรปรบั ปรงุ
ตอนท่ ี 2 ใหผ้ ้เู รียนนาำ คะแนนจากแบบทดสอบมาเติมลงในชอ่ งว่าง และเขยี นเครือ่ งหมาย ✓

ลงในช่องสรปุ ผล

ตอนท่ ี 1 (ผลการเรยี นร้)ู 5 4 3 2 1 ตอนท่ี 2 (แบบทดสอบ)
รายการ แบบทดสอบ

1. ผู้เรยี นมีความรู ้ ความเข้าใจในเน้ือหา คะแนน
(ขอ้ ละ 1 คะแนน)
2. ผเู้ รียนไดท้ าำ กิจกรรมทส่ี อดคลอ้ งกบั เน้อื หาและจดุ ประสงค์ สรุปผล
การเรยี นรู้
3. ผเู้ รยี นได้เรียนและทำากิจกรรมท่สี ่งเสรมิ กระบวนการคดิ 19-22 (ดีมาก)
เกิดการคน้ พบความรู้ 15-16 (ดี)
11-14 (พอใช้)
4. ผเู้ รยี นสามารถประยุกต์ความรู้เพีื่อใชป้ ระโยชน์ในชีวติ ประจาำ วันได้ ตำ่ากวา่ 11
(ควรปรบั ปรุง)
5. ผู้เรยี นได้เรียนรู้อะไรจากการเรยี น
6. ผเู้ รียนตอ้ งการทำาส่งิ ใดเพื่อพฒั นาตนเอง
7. ความสามารถทถี่ อื วา่ ผ่านเกณฑป์ ระเมินของผู้เรยี น คอื


181 สุดยอดคู่มือครู

สุดยอดคู่มือครู 182 3. คะแนนผลการทดสอบสงวนลขิ สิทธิ์ สำ�นักพมิ พ์ บรษิ ทั พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จ�ำ กดั 1. ระบุชนดิ ของเครือ่ งไสได้การประเมนิ รวบยอด3. การน�ำ เสนอผลการสรปุ ความรคู้ วามเขา้ ใจเกย่ี วกบั เครอ่ื งไส 1 1 2 2 1 1 1 1 3 22. ผังกราฟกิ สรุปความรู้ความเขา้ ใจเกย่ี วกับเครอ่ื งไส ภาระงาน/ช้นิ งานระหว่างเรยี น ช้นิ งาน/การแสดงออก ตารางสรุปคะแนนการประเมนิ จุดประสงค์การเรียนรู้
2. บอกชอ่ื และหนา้ ทส่ี ว่ นประกอบของเครอ่ื งไสตงั้ เครอื่ งไสนอน1. ผลการปฏิบัติกจิ กรรมส่งเสริมการเรียนรู้ 1. ผงั กราฟกิ แสดงการเก็บรวบรวมข้อมูลเกีย่ วกบั เครื่องไส 1 1 1 1 1 1 1 1 3 2 ทีก่ �ำหนดในหนว่ ยการเรยี นร้หู รอื หน่วยยอ่ ย และสมรรถนะประจ�ำหน่วย
รวม 6.5 6.5 10 10 8 8 8 8 15 11 และเครื่องไสแครย่ าวได้2. ผลการประเมนิ ตนเอง
3. อธบิ ายหลักการท�ำ งานของเครอื่ งไสได้ หน่วยการเรียนรูท้ ่ี 6 เคร่อื งไส
1 1 1111111 1 4. บอกลักษณะการจับยึดชิน้ งานบนเครื่องไสได้2 2 3333334 1 1 2211113 2
5. บอกลักษณะการจบั ยึดมดี ไสได้0.5 0.5 1 1 1 1 1 1 1 คะแนนตาม จปส.
6. อธิบายวธิ กี ารตง้ั ปากกาจบั งานให้ขนานกบั แนวการไสได้ รายหน่วยการเรียนรู้
7. ระบคุ วามยาวชกั ของแคร่เลอ่ื นได้3
8. บอกลักษณะการข้ึนรูปชนิ้ งานด้วยเครื่องไสได้1
9. ค�ำ นวณความเรว็ ไส ความเร็วตัด และอัตราป้อนในงานไสได้
10. อธิบายข้ันตอนการใช้งานเคร่ืองไสตั้ง เครื่องไสนอน และ
เครอื่ งไสแคร่ยาวได้
1 1. บอกวธิ กี ารบ�ำ รงุ รกั ษาเครอ่ื งไสตงั้ เครอ่ื งไสนอน และเครอื่ งไส
แครย่ าวได้
1 14
1 16 รวม
2 17

3 32
1 10
1 11
9 100

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้

A3. ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Apply4.inขgั้นสthื่อeสาCรoแmลmะนu�ำnเiสcaนtอion Skill 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

pplying and Constructing the Knowledge

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 ทักษะชีวิต

ค่านิยมหลัก 12 ประการ กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 7 เครื่องเจยี ระไน
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
7หน่วยการเรียนรทู้ ่ี เครื่องเจียระไน สาระการเรยี นรู้
1. ชนดิ ของเครอ่ื งเจียระไน (หนังสอื เรียน หน้า 211-218)
สาระสำาคัญ 2. สว่ นประกอบและหนา้ ทข่ี องเครอ่ื งเจยี ระไน (หนงั สอื เรยี น
เคร่ืองเจียระไน (Grinder Machine) เป็นเคร่ืองมือกลท่ีใช้ ในการปรับผิวช้ินงานและได้ขนาด
ชน้ิ งานทมี่ คี วามละเอยี ดและเทยี่ งตรงสงู หลกั การทาำ งานจะใชล้ อ้ หนิ เจยี ระไนทห่ี มนุ ดว้ ยความเรว็ สงู หนา้ 218-225)
แล้วปาดผิวช้ินงานให้เรียบ เครื่องเจียระไนแบ่งตามลักษณะการใช้งานได้หลายชนิด แต่ละชนิด 3. ล้อหินเจียระไน (หนงั สอื เรียน หน้า 225-228)
มีส่วนประกอบและวิธีการใช้งานที่แตกต่างกันออกไป ดังน้ันก่อนใช้เครื่องเจียระไนจึงต้องศึกษา 4. หลักการทำ�งานของเคร่ืองเจียระไน (หนังสือเรียน
เกยี่ วกบั ชนดิ สว่ นประกอบ ขนั้ ตอนการใช ้ และการบาำ รงุ รกั ษาเครอ่ื งเจยี ระไนใหม้ คี วามรคู้ วามเขา้ ใจ
เพอ่ื ให้สามารถใช้งานไดอ้ ย่างถกู ต้องและปลอดภยั หนา้ 228-237)
5. การบ�ำ รงุ รกั ษาเครอื่ งเจยี ระไน (หนงั สอื เรยี น หนา้ 237-239)
สาระการเรยี นรู้
1. ชนดิ ของเครอื่ งเจียระไน สมรรถนะประจ�ำ หน่วย
2. ส่วนประกอบและหนา้ ท่ขี องเครื่องเจยี ระไน 1. แสดงความรูเ้ ก่ียวกบั เครือ่ งเจียระไน
3. ล้อหนิ เจยี ระไน 2. ประยกุ ตใ์ ชค้ วามรเู้ กย่ี วกบั เครอ่ื งเจยี ระไนในชวี ติ ประจ�ำ วนั
4. หลักการทำางานของเครื่องเจยี ระไน
5. การบาำ รุงรกั ษาเครอื่ งเจยี ระไน และการประกอบอาชีพได้

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
1. ระบชุ นิดของเครือ่ งเจียระไนได้
2. บอกช่ือและหน้าท่ีส่วนประกอบของเคร่ืองเจียระไน

ลบั คมตดั เครอื่ งเจยี ระไนราบ เครอ่ื งเจยี ระไนทรงกระบอก
และเครอื่ งเจยี ระไนมอื ได้
3. อธบิ ายส่วนประกอบของลอ้ หินเจยี ระไนได้
4. อธบิ ายหลกั การท�ำ งานของเครอื่ งเจียระไนได้
5. บอกลกั ษณะการจับยึดช้ินงานบนเคร่ืองเจียระไนได้
6. คำ�นวณความเร็วขอบ ความเร็วรอบ และอัตราป้อน
ในงานเจยี ระไนได้
7. อธิบายข้ันตอนการใช้งานเครื่องเจียระไนลับคมตัด
เครื่องเจียระไนราบ เครื่องเจียระไนทรงกระบอก และ
เคร่ืองเจียระไนมือได้
8. บอกวิธีการบำ�รุงรักษาเครื่องเจียระไนลับคมตัด
เคร่ืองเจียระไนราบ เครื่องเจียระไนทรงกระบอก และ
เครื่องเจียระไนมอื ได้

การประเมนิ ผล 3. การนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ
เครื่องเจยี ระไน
ภาระงาน/ชนิ้ งาน/การแสดงออกของผเู้ รยี น
ภาระงาน/ชน้ิ งานรวบยอดในหนว่ ยการเรยี นรู้
ภาระงาน/ช้นิ งานระหวา่ งเรียน 1. ผลการปฏบิ ัติกจิ กรรมส่งเสรมิ การเรยี นรู้
1. ผังกราฟกิ แสดงการเกบ็ รวบรวมข้อมูลเกีย่ วกบั เครือ่ งเจยี ระไน 2. ผลการประเมนิ ตนเอง
2. ผงั กราฟกิ สรปุ ความรู้ความเข้าใจเกยี่ วกบั เครื่องเจยี ระไน 3. คะแนนผลการทดสอบ

183 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

ep 1
St

สงวนลิข ิสทธิ์ สำ� ันกพิมพ์ บริษัท ัพฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำ�กัด gGatherin ขน้ั รวบรวมขอ้ มลูสมรรถนะประจำาหน่วย
1. แสดงความรู้เกีย่ วกบั เครอ่ื งเจียระไน
1. แบ่งกลุ่มผู้เรียนร่วมกันศึกษาเอกสาร 2. ประยกุ ต์ใช้ความรเู้ กี่ยวกบั เครอ่ื งเจยี ระไนในชีวิตประจำาวันและการประกอบอาชีพได้

หนังสือเรยี นเร่อื งเครือ่ งเจยี ระไน
2. ตงั้ ค�ำ ถามใหผ้ เู้ รยี นเสนอขอ้ มลู จากประสบการณ์
ของตนเกีย่ วกับเคร่ืองเจยี ระไน ดังตัวอย่าง จุดประสงค์การเรยี นรู้
2.1 ชนิดของเครอื่ งเจยี ระไน 1. ระบุชนดิ ของเครอ่ื งเจียระไนได้
• เคร่ืองเจียระไนแบ่งออกเป็นกี่ชนิด 2. บอกช่ือและหน้าที่ส่วนประกอบของเครื่องเจียระไนลับคมตัด เครื่องเจียระไนราบ
อะไรบ้าง เครื่องเจยี ระไนทรงกระบอก และเคร่อื งเจียระไนมอื ได้
• เครอื่ งเจยี ระไนแตล่ ะชนดิ เหมาะกบั 3. อธบิ ายส่วนประกอบของลอ้ หนิ เจยี ระไนได้
งานชนิดใด 4. อธบิ ายหลกั การทำางานของเคร่ืองเจียระไนได้
• เคร่ืองเจียระไนแต่ละชนิดมี 5. บอกลกั ษณะการจบั ยดึ ชิน้ งานบนเครอ่ื งเจยี ระไนได้
หลกั การทำ�งานอยา่ งไร 6. คำานวณความเรว็ ขอบ ความเร็วรอบ และอัตราป้อนในงานเจยี ระไนได้
2.2 ส่วนประกอบและหน้าท่ีของเครื่อง- 7. อธิบายข้ันตอนการใช้งานเครื่องเจียระไนลับคมตัด เคร่ืองเจียระไนราบ เคร่ืองเจียระไน
เจยี ระไน ทรงกระบอก และเครื่องเจยี ระไนมอื ได้
• ส่วนประกอบของเครื่องเจียระไน 8. บอกวิธีการบำารุงรักษาเคร่ืองเจียระไนลับคมตัด เครื่องเจียระไนราบ เคร่ืองเจียระไน
ทรงกระบอก และเครอื่ งเจยี ระไนมอื ได้

แต่ละชนดิ มอี ะไรบา้ ง ผังสาระการเรียนรู้
• ส่วนประกอบแต่ละชนิดมีหน้าที่
อะไร
2.3 ลอ้ หนิ เจียระไน
• วสั ดทุ ใี่ ชท้ �ำ ลอ้ หนิ เจยี ระไนคอื อะไร ชนดิ ของเครอ่ื งเจยี ระไน
มกี ่ปี ระเภท อะไรบา้ ง สว่ นประกอบและหน้าทขี่ องเครอ่ื งเจยี ระไน
• ขนาดของเกรนคอื อะไร ลอ้ หนิ เจียระไน
• เกรดความแข็งคืออะไร แบ่งเป็น เครื่องเจยี ระไน หลักการทาำ งานของเครอื่ งเจยี ระไน
การบำารงุ รกั ษาเครือ่ งเจียระไน
กีร่ ะดบั
• โครงสร้างคืออะไร แบ่งเป็น
ก่ีลกั ษณะ
• ตัวประสานคืออะไร แบ่งเปน็ กช่ี นิด
2.4 หลกั การทำ�งานของเครื่องเจียระไน
• การแต่งหน้าล้อหินเจียระไน
มีวตั ถุประสงค์เพอ่ื อะไร
• การจับยึดชิ้นงานท่ีมีขนาดต่างกัน
บคกานวรรเหคใชารคส้่อื วูตงาเรมจใยีเดรรว็ ะขไอนบคใวนรงทา นำ� อ เ จยยี า่ รงไะรไน
• 3. แต่ละกลุ่มบันทึกผลการศึกษาตามหัวข้อท่ีก�ำ หนดลงผังกราฟิก (เลือกออกแบบ
และใช้ผังกราฟิกให้เหมาะสมกบั ลักษณะของข้อมูล) ดังตวั อยา่ ง

• การหาความเรว็ รอบในงานเจยี ระไน
ควรใชส้ ตู รใด
• การหาอัตราป้อนในงานเจียระไน
ควรใชส้ ตู รใด
2.5 การบ�ำ รุงรักษาเครอื่ งเจียระไน
• การบำ�รุงรักษาเครื่องเจียระไน
แต่ละชนิดควรท�ำ อยา่ งไร

สุดยอดคู่มือครู 184

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครอื่ งเจยี ระไน 211 St ep 3

1. ชนิดของเครือ่ งเจยี ระไน conAstru wldedgeขนั้ ปฏบิ ัติและสรปุ ความรู้
หลังการปฏบิ ัติ
เคร่ืองเจียระไนท่ีใช้ในงานอุตสาหกรรมการผลิตและโรงงานฝึกงานในสถานศึกษาอาชีวศึกษา ctpipnlgyitnhge aknno
แบง่ ตามขนาด รูปร่าง และลกั ษณะการทาำ งานได้หลายชนิดดงั นี้ จำ�กัด
1. ผเู้ รยี นน�ำ ขอ้ สรปุ ความรคู้ วามเขา้ ใจทไี่ ดแ้ ลกเปลย่ี นเรยี นรู้
1.1 เครอื่ งเจียระไนลบั คมตดั (Pedestal Grinder) ร่วมกันในช้ันเรียนมาวิเคราะห์ และร่วมกันสรุปแนวคิด
เก่ียวกับเครอ่ื งเจียระไน
เคร่ืองเจียระไนลับคมตัดเป็นเคร่ืองมือกลที่ใช้สำาหรับเจียระไนลับคมของเครื่องมือตัด เช่น (พว.)
มดี กลึง มีดไส สกดั เหล็กนาำ ศนู ย ์ และดอกสวา่ น เปน็ ต้น เคร่ืองเจียระไนลบั คมตัดแบ่งออกเปน็ 2 ชนดิ
ดงั นี้
1.1.1 เครอ่ื งเจยี ระไนแบบต้งั โต๊ะ (Bench Grinder) ดงั ภาพท ่ี 7.1 เคร่ืองเจียระไนสำาหรับ
ลับคมตดั ชนิดน้มี ขี นาดเล็ก ติดต้งั อย่กู ับโต๊ะเพอ่ื เพมิ่ ความสูงใหเ้ หมาะสมในการใช้งาน

ลอ้ หินเจยี ระไน

2. ผู้เรียนทำ�กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ (หนังสือเรียน
หน้า 240-247)
บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ
ดอกสว่าน

เครอื่ งเจียระไนลบั คมตัดแบบตัง้ โตะ๊ การลับคมตัดของดอกสว่าน
ภาพที่ 7.1 เครอื่ งเจียระไนแบบตัง้ โต๊ะและการใชง้ าน
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2558

1.1.2 เคร่ืองเจียระไนลับคมตัดแบบตั้งพื้น (Floor Pedestal Grinder) ดังภาพที่ 7.2
เคร่อื งเจยี ระไนลับคมตดั ชนดิ นี้มีขนาดใหญ่กว่าเครอ่ื งเจยี ระไนลับคมตัดแบบตง้ั โต๊ะ มฐี านเครื่องท่ีทาำ จาก

เหล็กหล่อหรือเหล็กกล้าสำาหรับติดตั้งกับพื้นโรงงาน ทำาให้มีความม่ันคงและแข็งแรง ไม่สั่นสะเทือน

ขณะใชง้ าน

ภาพท ี่ 7.2 เครื่องเจียระไนลับคมตัดแบบตัง้ พืน้ 212 ทฤษฎีเคร่ืองมือกล
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558
1.2 เครอ่ื งเจียระไนราบ (Surface Grinder Machine)
ep 2 g
เครื่องเจียระไนราบเป็นเคร่ืองมือกลที่ใช้ในการปรับผิวช้ินงานให้เรียบในแนวราบ ได้ขนาด
rocessin สำ�นักพิมพ์ ทางมิติและรูปทรง หลักการทำางานจะใช้ล้อหินเจียระไนหมุนด้วยความเร็วสูงทำาการปาดผิวชิ้นงาน
ข้ันคดิ วิเคราะห์ โดยช้ินงานถูกจับยึดกับโต๊ะงานและเคล่ือนที่หรือหมุนผ่านหน้าล้อหินเจียระไน เครื่องเจียระไนราบ
และสรปุ ความรู้ แบ่งออกเป็น 4 ชนดิ ดังน ี้
1.2.1 เครื่องเจียระไนราบเพลานอน โตะ๊ งานเล่ือนซา้ ย-ขวา ดังภาพท่ ี 7.3

St

P

1. ผเู้ รยี นรว่ มกนั อภปิ รายเกย่ี วกบั เครอ่ื งเจยี ระไนทร่ี วบรวมสงวน ิลข ิสท ์ิธ เคร่อื งเจยี ระไนราบเพลานอน โตะ๊ งานเลื่อนซ้าย-ขวา
ได้จากการศึกษาค้นคว้าและระดมความคิดของสมาชิก
รว่ มดว้ ย ล้อหินเจียระไน แกนเพลาล้อหนิ เจยี ระไน
โต๊ะงาน ทอ่ นำา้ หลอ่ เย็น
2. เชื่อมโยงความคล้ายคลึง/แตกต่างของข้อมูลท่ีนำ�มา
อภิปราย และร่วมกันสรุปความรู้ตามหัวข้ออภิปราย ชน้ิ งาน
จากนั้นบันทึกผลข้อสรุปเป็นความเข้าใจของกลุ่มและ
รายบุคคล หลกั การของทำางานเครือ่ งเจยี ระไนราบเพลานอน โต๊ะงานเล่ือนซ้าย-ขวา
ภาพที่ 7.3 เครื่องเจยี ระไนราบเพลานอน โต๊ะงานเลอื่ นซา้ ย-ขวาและหลักการทำางาน

ที่มา: Steve F. Krar and Other, 1990 : 589

1.2.2 เครอื่ งเจียระไนราบเพลานอน โตะ๊ งานหมุนเปน็ วงกลมผา่ นล้อหินเจยี ระไน โตะ๊ งานกลม
ดังภาพท่ ี 7.4

185 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เครือ่ งเจยี ระไน 213 Step 5 ข้ันประเมนิ เพอ่ื เพิม่ คุณค่า
บรกิ ารสังคมและจติ สาธารณะ
Sel f-Regulating

Aco จำ�กัด
เครื่องเจยี ระไนราบเพลานอน โตะ๊ งานหมนุ เปน็ วงกลม 1. ผเู้ รยี นแตล่ ะกลมุ่ และรายบคุ คลตรวจสอบความรคู้ วามเขา้ ใจ
ทีม่ า: http://www.directindustry.com ของตนเองหลังจากรับฟังการนำ�เสนอของสมาชิกกลุ่มอื่น(พว.)
ปรบั ปรงุ ชน้ิ งานของกลมุ่ ตนใหส้ มบรู ณแ์ ละบนั ทกึ เพมิ่ เตมิ
ทอ่ นำ้าหล่อเย็น แกนเพลาล้อหนิ เจียระไน
ช้นิ งาน ลอ้ หนิ เจียระไน 2. นำ�ผลงานแสดงในป้ายนิเทศหรือเผยแพร่สู่ห้องเรียนอื่น
หรอื สาธารณะ

3. ผเู้ รยี นแตล่ ะคนท�ำ แบบทดสอบ (หนงั สอื เรยี น หนา้ 249-253)
แลกเปลี่ยนกันตรวจให้คะแนน จากน้ันประเมินสรุปผล
การท�ำ กจิ กรรม (หนังสือเรียน หนา้ 248) ท�ำ แบบประเมนิ
ตนเอง (หนังสือเรียน หน้า 254) และกำ�หนดแนวทาง
การพัฒนาตนเอง
โตะ๊ งาน บริ ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ

หลักการทำางานของเคร่อื งเจียระไนราบเพลานอน โตะ๊ งานหมนุ เป็นวงกลม
ภาพท ี่ 7.4 เครอื่ งเจยี ระไนราบเพลานอน โต๊ะงานหมุนเป็นวงกลมและหลกั การทาำ งาน

ท่ีมา: Steve F. Krar and Other, 1990 : 589

1.2.3 เครือ่ งเจยี ระไนราบเพลาต้งั โตะ๊ งานเล่ือนซา้ ย-ขวา ดังภาพท ่ี 7.5

ภาพที ่ 7.5 เคร่อื งเจยี ระไนราบเพลาตัง้ โตะ๊ งานเลอ่ื นซ้ายขวา 214 ทฤษฎเี ครอื่ งมือกล ท่อนา้ำ หล่อเย็น
ทม่ี า: http://sunchucks.tradeindia.com/products.html ชนิ้ งาน
แกนเพลาลอ้ หินเจยี ระไน
ep 4
ลอ้ หนิ เจียระไน
mmpupnlyicinagtiotnh s ขัน้ ส่อื สารและนำ� เสนอ
St kille โต๊ะงาน
1. ผู้เรียนแต่ละกลุ่มออกแบบหรือหาวิธีนำ�เสนอให้ผู้อื่นรับรู้ หลักการทาำ งานของเครื่องเจียระไนราบเพลาตัง้ โตะ๊ งานซา้ ย-ขวา
และส่ือสารได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยเทคนิควิธีสำ� ันกพิมพ์ ภาพที่ 7.6 เครอ่ื งเจยี ระไนราบเพลาตั้ง โตะ๊ งานซ้าย-ขวาและหลักการทำางาน
ทเี่ หมาะสม บรู ณาการการใชส้ อ่ื /เทคโนโลย/ี คำ�ศพั ทเ์ พม่ิ เตมิ /
ส่ิงท่นี ่าสนใจแทรกในการรายงาน ท่ีมา: Steve F. Krar and Other, 1990 : 589

2. สุ่มกลุ่มผู้เรียนนำ�เสนอผลการสรุปความรู้ความเข้าใจ 1.2.4 เครื่องเจยี ระไนราบเพลาตงั้ โตะ๊ งานหมนุ เปน็ วงกลม ดังภาพที่ 7.7
โดยผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันประเมินผลการนำ�เสนอ
ตามเกณฑ์ทก่ี ำ�หนดสงวน ิลข ิสท ์ิธ ภาพที ่ 7.7 เครอ่ื งเจียระไนราบเพลาล้อหินเจยี ระไน หมุนในแนวดิง่ โตะ๊ งานกลม
ที่มา: http://sunchucks.tradeindia.com/products.html

1.2.5 หลกั การทำางานของเครอ่ื งเจียระไนราบเพลาลอ้ หินเจยี ระไน หมุนในแนวดิง่ โตะ๊ งานกลม
ดังภาพที ่ 7.8

แกนเพลาล้อหนิ เจยี ระไน

ท่อน้ำาหล่อเยน็

ช้ินงาน ลอ้ หนิ เจยี ระไน

โตะ๊ งาน
ภาพที ่ 7.8 หลกั การทาำ งานของเครื่องเจียระไนราบเพลาล้อหนิ เจียระไน หมนุ ในแนวด่งิ โตะ๊ งานกลม

ที่มา: Steve F. Krar and Other, 1990 : 589

สุดยอดคู่มือครู 186

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครอ่ื งเจียระไน 215

1.3 เครื่องเจยี ระไนทรงกระบอก (Cylindrical Grinder Machine) ดังภาพท่ ี 7.9

เครื่องเจียระไนทรงกระบอกเป็นเคร่ืองมือกลที่ใช้ในการปรับผิวชิ้นงานรูปทรงกระบอก
โดยมีหลักการทำางาน คือ ใช้ล้อหินเจียระไนหมุนด้วยความเร็วสูงปาดผิวช้ินงาน โดยชิ้นงานถูกจับยึด
ระหวา่ งชดุ หวั เครอ่ื งและศนู ยท์ า้ ยแทน่ ซง่ึ ตดิ ตงั้ อยบู่ นโตะ๊ งาน แลว้ เลอื่ นซา้ ย-ขวาผา่ นหนา้ ลอ้ หนิ เจยี ระไน
เหมาะสำาหรับเจียระไนปรับผิวช้ินงานรูปทรงกระบอกและงานเรียว สามารถเจียระไนได้ท้ังผิวภายนอก
และรูภายใน
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
เครอ่ื งเจียระไนทรงกระบอก บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21

ทขอิศงทลา้องหกานิ รเหจียมรนุ ะไน ลอ้ หินเจียระไน • การทำ�งานเป็นทีม ทีมละ 5-6 คน ฝึกการคิดวิเคราะห์
แกนเพลาล้อหินเจียระไน การแก้ปญั หา
ทิศทางการป้อน • การใชส้ ่อื /เทคโนโลยี/สงิ่ ทีน่ ่าสนใจอ่นื ๆ
ชิ้นงาน ยันศนู ย์
216 ทฤษฎเี ครอื่ งมือกล
หลกั การเจยี ระไนทรงกระบอกภายนอก
1.4 เครอื่ งเจยี ระไนลบั คมของเครอ่ื งมอื และดอกกดั (Tool & Cutter Grinder Machine)
ทิศทางการหมุนของชิน้ งาน ล้อหนิ เจยี ระไน
ดังภาพที ่ 7.10-7.12
ชนิ้ งาน แกนเพลาลอ้ หินเจยี ระไน เคร่ืองเจียระไนลับคมของเครื่องมือและดอกกัดเป็นเคร่ืองเจียระไนที่ออกแบบมาสำาหรับ
ทขอิศงทลาอ้งหกาินรเหจียมรนุ ะไน การเจยี ระไนลับคมของเคร่ืองมือโดยเฉพาะ เชน่ ดอกสว่าน และดอกกัดชนิดตา่ งๆ เปน็ ตน้

ทศิ ทางการปอ้ น
หลกั การเจยี ระไนทรงกระบอกรูภายใน
ภาพที ่ 7.9 เครื่องเจยี ระไนทรงกระบอกและหลกั การทาำ งาน
ท่มี า: Steve F. Krar and Other, 1990 : 605

การเรียนรู้สู่อาเซียน ภาพท ี่ 7.10 เครื่องเจียระไนคมของดอกกัด
ท่ีมา: http://www.eisenm.com/cm-2-monaset-tool-cutter-grinder.html
asean
ดอกกัด
เรียนรู้คำ�ศัพท์ภาษาอังกฤษท่ีเก่ียวข้องกับเนื้อหา ดอกกัด
ในบทเรยี นเพมิ่ เตมิ โดยฝกึ ใชค้ �ำ ศพั ทด์ งั กลา่ วในการน�ำ เสนอ
ผลงานในขั้นท่ี 4 ภาพท่ี 7.11 เครอื่ งเจยี ระไนคมของดอกกัด
ทม่ี า: http://www.machinerycanada.com/machine%20tools.html

ดอกกดั
ภาพท่ ี 7.12 เคร่ืองเจยี ระไนคมของดอกสวา่ น

ท่ีมา: http://www.ceeindustrial.com/en/company/info/id/1106

187 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เคร่ืองเจียระไน 217

1.5 เครือ่ งเจยี ระไนไร้ศนู ย์ (Centerless Grinder Machine) ดังภาพที ่ 7.13 (ก)

เครอื่ งเจยี ระไนไรศ้ นู ยเ์ ปน็ เครอ่ื งมอื กลทอ่ี อกแบบสาำ หรบั การเจยี ระไนชน้ิ งานรปู ทรงกระบอก
หรือรูปทรงกระบอกเรียว โดยมีลักษณะการทำางานคล้ายกับเคร่ืองเจียระไนทรงกระบอก แตกต่างกันที่
เครื่องเจียระไนชนิดนี้ไม่มีการจับยึดชิ้นงานต้องอาศัยล้อช่วยประคองและแท่นรองชิ้นงานให้ชิ้นงาน
อยู่ในตำาแหน่งขณะล้อหินเจียระไนปิดผิวช้ินงาน การเจียระไนไร้ศูนย์แบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะ คือ
การเจียระไนไร้ศูนยภ์ ายนอก และการเจยี ระไนไรศ้ ูนยภ์ ายใน
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ภาพท ี่ 7.13 (ก) เครือ่ งเจยี ระไนไรศ้ นู ย์ ทักษะชีวิต
ทีม่ า: http://www.sc-grinder.com/centerless-grinder.html
• ศกึ ษาแนวทางหรอื วธิ กี ารเก่ียวกับเคร่ืองเจียระไน
หลักการทาำ งานของเคร่อื งเจยี ระไนไรศ้ ูนย์ ดงั ภาพที่ 7.13 (ข) • การศึกษาข้อมูลเพ่ิมเติมจากแหล่งเรียนรู้ต่างๆ เช่น
อนิ เทอรเ์ นต็ หนงั สอื วารสาร
ลอ้ หนิ เจียระไน ชน้ิ งาน ลอ้ ประคองช้ินงาน ลอ้ หนิ เจยี ระไน
218 ทฤษฎเี ครือ่ งมือกล
ช้นิ งาน
1.6 เครอ่ื งเจยี ระไนฟนั เฟือง (Gear Teeth Grinder Machine) ดังภาพที ่ 7.14
แท่นรองรับชิ้นงาน ลอ้ ประคองช้ินงาน ลอ้ ประคองช้นิ งาน
เคร่ืองเจียระไนฟันเฟืองเป็นเคร่ืองมือกลที่ออกแบบสำาหรับการเจียระไนฟันเฟือง โดยเฉพาะ
การเจยี ระไนไร้ศูนย์ภายนอก การเจียระไนไร้ศูนยภ์ ายใน แบ่งออกเป็นหลายลักษณะ เชน่ การเจียระไนฟนั เฟอื ง และการเจยี ระไนลบคมฟนั เฟือง (Chamfer)
ภาพที่ 7.13 (ข) หลกั การทำางานของเครอ่ื งเจยี ระไนไร้ศูนย์

เครอ่ื งเจยี ระไนฟนั เฟอื ง การเจียระไนฟนั เฟือง

ภาพที ่ 7.14 เครือ่ งเจียระไนฟนั เฟืองและการใชง้ าน
ทม่ี า: http://www.alimalkoc.com

1.7 เครอื่ งเจียระไนมือ (Hand Grinder) ดังภาพท ี่ 7.15
เครื่องเจียระไนมือเป็นเครื่องเจียระไนที่มีขนาดเล็ก และน้ำาหนักเบาใช้ในการเจียระไนปรับแต่ง
กิจกรรมท้าทาย
ผวิ ชนิ้ งาน เช่น ปรับแตง่ รอยเชอ่ื ม ลบคมขอบงาน เปน็ ตน้
• หาขอ้ มลู เพม่ิ เติมจากแหลง่ เรียนรอู้ นื่ ๆ
• พูดคุยกับเพ่ือนเกี่ยวกับเคร่ืองเจียระไนแล้วร่วมกัน ภาพที่ 7.15 เครอ่ื งเจียระไนมือ
วเิ คราะห์ ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

2. ส่วนประกอบและหนา้ ทีข่ องเคร่อื งเจียระไน

ในหัวข้อนี้จะกล่าวถึงเฉพาะส่วนประกอบและหน้าที่ของเคร่ืองเจียระไนท่ีมีใช้ในสาขาวิชาและใน
สถานศกึ ษาอาชวี ศึกษาทั่วๆ ไป ดังตอ่ ไปน้ี

2.1 สว่ นประกอบและหน้าที่ของเครื่องเจียระไน

เครอื่ งเจยี ระไนลับคมตัดมสี ่วนประกอบทส่ี าำ คญั ดังภาพที่ 7.16 โดยมรี ายละเอยี ด ดังน้ี

สุดยอดคู่มือครู 188

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

ล้อหนิ เจยี ระไน เคร่ืองเจียระไน 219 ค่านิยมหลัก 12 ประการ
(ชนิดละเอยี ด)
มอเตอร์ • มศี ลี ธรรม รกั ษาความสตั ย์ หวงั ดตี อ่ ผอู้ น่ื เผอื่ แผแ่ ละแบง่ ปนั
ฝาครอบลอ้ ลอ้ หินเจยี ระไน (ชนดิ หยาบ) • ใฝ่หาความรู้ หม่ันศกึ ษาเลา่ เรียนทง้ั ทางตรงและทางอ้อม
หินเจยี ระไน แท่นรองรับช้นิ งาน • มีระเบียบวินยั เคารพกฎหมาย ผู้นอ้ ยร้จู ักเคารพผใู้ หญ่
• มสี ตริ ตู้ วั รคู้ ดิ รทู้ �ำ รปู้ ฏบิ ตั ติ ามพระราชด�ำ รสั ของพระบาท-
สวิตชเ์ ปดิ -ปดิ ภาชนะบรรจนุ ้ำาหล่อเย็น
เสาเครอ่ื ง สมเด็จพระเจา้ อยหู่ ัว
ฐานเครอื่ ง • รู้จักดำ�รงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

ตามพระราชดำ�รัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รู้จัก
อดออมไว้ใช้เมื่อยามจำ�เป็น มีไว้พอกินพอใช้ ถ้าเหลือ
ก็แจกจ่ายจำ�หน่าย และพร้อมท่ีจะขยายกิจการเม่ือมี
ความพร้อม เมอ่ื มีภูมิคุ้มกันท่ดี ี
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดภาพที่ 7.16 ส่วนประกอบของเครอื่ งเจียระไนแบบตงั้ พนื้
ทม่ี า: อำานาจ ทองแสน, 2558 220 ทฤษฎีเครอ่ื งมอื กล

2.1.1 มอเตอร์ (Motor) ทำาหนา้ ที่เป็นตน้ กาำ ลงั ขับใหล้ ้อหนิ เจยี ระไนหมุนด้วยความเรว็ รอบ
คงที่ โดยมอเตอร์สว่ นใหญ่ใช้กระแสไฟฟ้า 220 โวลต ์ หรือ 380 โวลต์
2.1.2 ฝาครอบลอ้ หนิ เจยี ระไน (Wheel Guard) ทาำ หนา้ ทปี่ ระกบลอ้ หนิ เจยี ระไนใหแ้ นน่ และ
ป้องกันอนั ตรายในขณะที่ล้อหินเจียระไนหมุน
2.1.3 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหน้าที่เปิด-ปิดการทำางานของเครื่องเจียระไน
ลบั คมตัด
2.1.4 เสาเครอื่ ง (Column) ยดึ ตดิ กบั ฐานเครอื่ ง ทาำ หนา้ ทรี่ องรบั มอเตอรล์ อ้ หนิ เจยี ระไนและ
ฝาครอบล้อหินเจยี ระไน ไมใ่ หส้ น่ั สะเทือนขณะลอ้ หินเจยี ระไนหมนุ
2.1.5 แท่นรองรับช้ินงาน (Tool Rest) ทำาหน้าที่รองรับเคร่ืองมือตัดและประคองมือของ
ผู้ปฏบิ ัตงิ านให้มน่ั คง ไม่ส่ันสะเทอื นขณะทำาการเจียระไน
2.1.6 ภาชนะบรรจุนํ้าหล่อเย็น (Water Pot) ใช้บรรจุน้ำาหล่อเย็นสำาหรับจุ่มเคร่ืองมือตัด
เพือ่ ระบายความรอ้ นขณะทาำ การเจยี ระไน
2.1.7 ฐานเคร่ือง (Base) ยึดติดแน่นกับพ้ืนโรงงาน ทำาหน้าท่ีรองรับนำ้าหนักท้ังหมดของ
เครอื่ งเจยี ระไนลบั คมตัด
2.1.8 ล้อหินเจียระไน (Grinding Wheel) ยึดติดกับแกนเพลามอเตอร์ ทำาหน้าที่ขัดและ
ขูดคมของเคร่ืองมอื ตดั ให้ได้ขนาด ผวิ เรยี บ และมุมตามทต่ี อ้ งการล้อหินเจียระไน แบง่ ออกเปน็ 2 ชนิด
คือลอ้ หินเจยี ระไนชนิดหยาบ และล้อหินเจียระไนชนดิ ละเอียด

2.2 ส่วนประกอบและหน้าทข่ี องเครอื่ งเจียระไนราบ
เครื่องเจียระไนราบมีส่วนประกอบทส่ี ำาคญั ดังภาพท ่ี 7.17 โดยมรี ายละเอยี ด ดังน้ี

โต๊ะแมเ่ หล็ก อุปกรณ์ปรบั แตง่ หน้าหนิ เจียระไน

อุปกรณ์ต้ังความยาว ฝาครอบลอ้ หินเจียระไน
ชกั โตะ๊ งาน
ล้อหินเจียระไน
โต๊ะงาน แครเ่ ลอ่ื น
แขนปรบั ความเร็ว สวติ ช์เปิด-ปิด
การเคล่ือนทีโ่ ตะ๊ งาน ระบบไฮดรอลิก
มือหมุนโตะ๊ งานแนวยาว มือหมุนป้อน
ระบบน้าำ หล่อเยน็
มือหมนุ โต๊ะงานแนวขวาง ฐานเคร่อื ง ลอ้ หินเจยี ระไน

ภาพท ่ี 7.17 ส่วนประกอบของเคร่ืองเจยี ระไนราบ
ท่มี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

2.2.1 โตะ๊ แมเ่ หลก็ (Magnetic Chuck Table) ดังภาพที่ 7.18 ทาำ หนา้ ทจี่ บั ยึดช้ินงานด้วย
แมเ่ หล็ก โดยการโยกแขนเพ่อื เปิด-ปดิ สนามแม่เหลก็ ใช้สาำ หรบั จับยึดชิน้ งานทีเ่ ปน็ เหลก็ กล้า (Steel) เท่านั้น

โตะ๊ แม่เหล็ก

ภาพท ่ี 7.18 โต๊ะแม่เหลก็
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2558

2.2.2 อุปกรณ์ต้ังความยาวชักโต๊ะงาน (Table Stroke) ดังภาพท่ี 7.19 ใช้ตั้งความยาว
การเคล่ือนที่ของโต๊ะงานในการเคลื่อนที่ไป-กลับ เม่ืออุปกรณ์ต้ังความยาวชักโต๊ะงานเล่ือนไปสัมผัสแขน
เปลี่ยนทศิ ทางการเคล่ือนที่โตะ๊ งานแล้วจะทาำ ให้โต๊ะงานเปลี่ยนทิศทางการเคล่อื นที่

อุปกรณต์ งั้ ความยาวชกั โต๊ะงาน

แขนเปลยี่ นทศิ ทาง
การเคล่ือนทีโ่ ตะ๊ งาน

ภาพท ่ี 7.19 อุปกรณ์ตั้งความยาวชักโตะ๊ งาน
ทม่ี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

189 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เครอ่ื งเจยี ระไน 221 สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
2.2.3 โต๊ะงาน (Table) ทำาหน้าท่ีจับยึดอุปกรณ์ช่วยจับยึดอ่ืนๆ เช่น โต๊ะแม่เหล็ก
ปากกาจับงาน ฯลฯ สามารถเคล่ือนท่ีไป-กลับตามแนวยาวได้ โดยการหมุนมือหมุนโต๊ะงานแนวยาว
หรือใช้อุปกรณ์ต้ังความยาวชักโต๊ะงานและแขนเปล่ียนทิศทางการเคลื่อนที่โต๊ะงาน ช่วยในการต้ัง
ความยาวการเคล่อื นทีไ่ ป-กลบั อัตโนมัติ
2.2.4 แขนปรับความเรว็ การเคลื่อนที่โตะ๊ งาน (Table Speed Selector) ใชส้ ำาหรบั โยกปรบั
ความเรว็ การเคล่ือนท่ีไป-กลบั ของโตะ๊ งานให้เคลือ่ นทีช่ ้าหรือเร็วตามตอ้ งการ
2.2.5 มือหมุนโต๊ะงานแนวยาว (Traverse Hane Wheel) ใช้สำาหรับหมุนเลื่อนโต๊ะงาน
ไป-กลบั ตามแนวยาว
2.2.6 มือหมุนโต๊ะงานแนวขวาง (Cross Feed Hand Wheel) ใช้สำาหรับหมุนเล่ือน
โตะ๊ งาน เขา้ -ออกตามแนวขวาง สามารถปรับเลื่อนอัตโนมัติได้
2.2.7 ฝาครอบลอ้ หนิ เจียระไน (Grinding Wheel Cover) ทาำ หน้าท่ีครอบลอ้ หนิ เจยี ระไน
เพ่อื ปอ้ งกนั อนั ตรายจากเศษวสั ดกุ ระเดน็ ในขณะลอ้ หนิ เจียระไนกำาลังหมนุ
2.2.8 ลอ้ หนิ เจยี ระไน (Grinding Wheel) ทาำ หนา้ ทขี่ ัดและขดู ผิวงานออกใหเ้ รียบ
2.2.9 ระบบน้ําหล่อเย็น (Coolant System) ดังภาพท่ี 7.20 ใช้บรรจุนำ้าหล่อเย็นเพ่ือช่วย
ระบายความรอ้ นของชนิ้ งานขณะทาำ การเจยี ระไน โดยใชป้ มั๊ ฉดี นาำ้ หลอ่ เยน็ ผา่ นสายยางไปยงั วาลว์ เปดิ -ปดิ
ที่ติดตงั้ อยดู่ ้านข้างฝาครอบลอ้ หินเจยี ระไน

ป๊มั นำ้าหล่อเย็น

ถงั บรรจนุ ำา้ หล่อเยน็

ภาพที่ 7.20 ระบบนาำ้ หล่อเย็น
ท่มี า: อำานาจ ทองแสน, 2558

2.2.10 แคร่เล่ือน (Saddle) ทำาหน้าที่รองรับโต๊ะงาน และเล่ือนโต๊ะงานให้เคลื่อนท่ีเข้า-ออก
โดยการหมุนมือหมุนโตะ๊ งานแนวขวาง เพอ่ื ป้อนชิ้นงานในขณะเจยี ระไน
2.2.11 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ดังภาพท่ี 7.21 ทำาหน้าท่ีเปิด-ปิดการทำางานของ
ลอ้ หนิ เจยี ระไน ระบบไฮดรอลกิ และระบบนำ้าหลอ่ เย็น

สวิตช์เปิด-ปิด 222 ทฤษฎเี ครือ่ งมือกล
ภาพท ี่ 7.21 สวติ ช์เปดิ -ปิด 2.2.12 ระบบไฮดรอลกิ (Hydraulic System) ดงั ภาพที ่ 7.22 ทำาหน้าทคี่ วบคมุ การเคลอื่ นที่
ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558 ของโต๊ะงานให้เคลอ่ื นทอ่ี ัตโนมตั ิ

ภาพที่ 7.22 ระบบไฮดรอลิก
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

2.2.13 มอื หมุนป้อนลอ้ หินเจยี ระไน (Grinding Feed Hand Wheel) ใชห้ มนุ เลอ่ื นล้อหนิ
เจียระไนขึ้น-ลง เพอ่ื เจียระไนผวิ งาน
2.2.14 ฐานเครื่อง (Base) ยึดติดแน่นกบั พ้นื โรงงาน ทำาหน้าทร่ี องรับสว่ นประกอบต่างๆ และ
นา้ำ หนกั ทั้งหมดของเคร่อื งเจียระไนราบ

2.3 ส่วนประกอบและหน้าท่ขี องเครอ่ื งเจียระไนทรงกระบอก
เครื่องเจยี ระไนทรงกระบอกมสี ่วนประกอบที่สำาคัญดังภาพที ่ 7.23 โดยมีรายละเอียดดงั น้ี

มอเตอร์ ชุดหวั จบั ล้อหนิ เจยี ระไน
ชดุ หัวเครือ่ ง ยนั ศนู ยท์ า้ ย

โต๊ะงาน สวิตชเ์ ปิด-ปิด
มือหมนุ ปอ้ น
มือหมนุ โตะ๊ งานแนวยาว ล้อหนิ เจียระไน
ฐานเครอ่ื ง

ภาพที่ 7.23 สว่ นประกอบของเคร่ืองเจียระไนทรงกระบอก
ท่ีมา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

2.3.1 ชุดหัวจับล้อหินเจียระไน (Wheel Head) ทำาหน้าท่ีจับยึดล้อหินเจียระไน ทำางาน
โดยใชม้ อเตอรส์ ง่ กาำ ลงั ไปยงั แกนเพลาลอ้ หนิ เจยี ระไนใหห้ มนุ ดว้ ยความเรว็ รอบคงท ี่ มสี ว่ นประกอบตา่ งๆ

ทสี่ าำ คัญดงั ภาพท่ี 7.24 มอเตอร์

แกนเพลาล้อหิน
เจียระไนรใู น

ฝาครอบล้อหนิ เจยี ระไน

ล้อหินเจยี ระไน

ภาพท ่ี 7.24 ส่วนประกอบของชดุ หวั จับล้อหินเจยี ระไน
ทม่ี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

สุดยอดคู่มือครู 190

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ขั้นส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพu่ือlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครอื่ งเจยี ระไน 223
1) แกนเพลาล้อหินเจียระไนรูใน (Grinding Wheel Spindle) ทำาหน้าท่ีจับยึด
ล้อหนิ เจยี ระไนรใู น
2) ฝาครอบลอ้ หนิ เจยี ระไน (Grinding Wheel Cover) ทาำ หนา้ ทคี่ รอบลอ้ หนิ เจยี ระไน
เพือ่ ปอ้ งกนั อันตรายจากเศษวสั ดุกระเดน็ ในขณะล้อหนิ เจียระไนหมุน
3) ล้อหินเจียระไน (Grinding Wheel) ทำาหน้าท่ีขัดและขูดผิวงานออกให้เรียบ
ได้ขนาดมติ ิและรปู ทรงเรขาคณติ ตามที่ตอ้ งการ
4) มอเตอร์ (Motor) ทาำ หน้าทีเ่ ป็นต้นกำาลังขบั ให้ลอ้ หินเจียระไน และแกนเพลาล้อหิน
เจียระไนรใู น โดยมอเตอรส์ ว่ นใหญใ่ ช้กระแสไฟฟา้ 220 โวลต ์ หรือ 380 โวลต์
2.3.2 ชุดหัวเครื่อง (Work Head) ดังภาพท่ี 7.25 ทำาหน้าท่ีจับงานด้วยหัวจับหรือจับงาน
ด้วยการยันศูนย์หัวท้ายเพื่อพาช้ินงานหมุนตัดกับล้อหินเจียระไน ชุดหัวเครื่องทำางานโดยใช้มอเตอร์
ส่งกำาลังไปยังแกนเพลาให้หมุนด้วยความเร็วรอบท่ีปรับตั้งไว้ นอกจากน้ีชุดหัวเครื่องยังสามารถปรับ
มมุ เอยี งเพ่อื เจยี ระไนผิวงานเอยี งได้

มอเตอร์
แกนเพลา

ยันศนู ย์
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ภาพท ี่ 7.25 ชุดหัวเครื่อง 224 ทฤษฎเี คร่ืองมือกล
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558
2.3.10 แขนปรับความเร็วการเคลอ่ื นท่ีโต๊ะงาน (Speed Selector Handle) ดังภาพที่ 7.26
2.3.3 โต๊ะงาน (Table) ทำาหน้าท่ีรองรับชุดหัวเครื่องและศูนย์ท้ายแท่น สามารถเคล่ือนท่ี ใช้สำาหรับโยกปรับความเร็วการเคลอ่ื นท่ีไป-กลับของโตะ๊ งานใหเ้ คลือ่ นทีช่ า้ หรือเรว็ ตามต้องการ
ไป-กลับตามแนวยาวเพ่อื เจียระไนตามความยาวของงานได้ โดยการหมนุ มอื หมนุ โต๊ะงานแนวยาวหรือใช้
อุปกรณ์ตั้งความยาวชักโต๊ะงานและแขนเปลี่ยนทิศทางการเคลื่อนที่โต๊ะงาน ช่วยในการต้ังความยาว อปุ กรณ์ตัง้ ความยาวชกั โตะ๊ งาน
การเคล่ือนท่ไี ป-กลับอตั โนมัติ
2.3.4 มือหมุนโต๊ะงานแนวยาว (Traverse Feed Hand Wheel) ใช้สำาหรับหมุนเลื่อน
โต๊ะงานไป-กลับตามแนวยาวสามารถปรบั เล่อื นอตั โนมัตไิ ด้
2.3.5 ฐานเครื่อง (Base) จะยึดติดแน่นกับพ้ืนโรงงาน ทำาหน้าที่รองรับส่วนประกอบต่างๆ
และนำา้ หนักทั้งหมดของเครอื่ งเจียระไนทรงกระบอก
2.3.6 ยันศูนย์ท้าย (Tailstock) ทำาหน้าท่ีประคองชิ้นงานเพื่อป้องกันไม่ให้ชิ้นงานหลุด
ขณะทำาการเจยี ระไน
2.3.7 สวิตช์เปิด-ปิด (Switch ON-OFF) ทำาหน้าท่ีเปิด-ปิดการทำางานของล้อหินเจียระไน
ระบบไฮดรอลิกและระบบนำ้าหล่อเย็น
2.3.8 มือหมุนป้อนล้อหินเจียระไน (Feed Hand Wheel) ใช้หมุนเล่ือนล้อหินเจียระไน
เข้า-ออกเพอ่ื เจยี ระไนผิวงาน
2.3.9 อปุ กรณ์ตั้งความยาวชกั โต๊ะงาน (Table Trip Dog) ใชต้ ้งั ความยาวการเคล่ือนทีข่ อง
โต๊ะงานในการเคลื่อนที่ไป-กลับ เม่ืออุปกรณ์ตั้งความยาวชักโต๊ะงานเลื่อนไปสัมผัสแขนเปลี่ยนทิศทาง
การเคลื่อนที่โต๊ะงานแล้วจะทำาให้โต๊ะงานเปลย่ี นทิศทางการเคล่อื นท่ี

แขนเปลยี่ นทศิ ทาง
การเคล่อื นท่ีโตะ๊ งาน

แขนปรบั ความเร็ว
การเคล่อื นทโ่ี ต๊ะงาน

ภาพท่ ี 7.26 ส่วนประกอบของเครอ่ื งเจยี ระไนทรงกระบอก
ท่มี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

2.3.11 ระบบไฮดรอลิก (Hydraulic System) ทำาหน้าท่ีควบคุมการเคลื่อนท่ีของโต๊ะงาน
ให้เคล่อื นทอี่ ตั โนมัติ
2.3.12 ระบบนาํ้ หล่อเย็น (Coolant System) ใช้บรรจุนำา้ หลอ่ เย็นเพ่ือชว่ ยระบายความร้อน
ของช้ินงานขณะเจียระไน โดยใช้ป๊ัมฉีดน้ำาหล่อเย็นผ่านสายยางไปยังวาล์วเปิด-ปิดที่ติดต้ังอยู่ด้านบน
ฝาครอบล้อหินเจียระไน

2.4 ส่วนประกอบและหนา้ ที่ของเคร่ืองเจียระไนมือ
เครอื่ งเจียระไนมอื มสี ว่ นประกอบทีส่ าำ คัญดงั ภาพท ่ี 7.27 โดยมีรายละเอยี ด ดังน้ี

มอเตอร์ ด้ามจับ

ตวั ลอ็ กแกนเพลา

แผ่นล้อหินเจียระไน สวิตชเ์ ปิด-ปิด
ชอ่ งใส่ถา่ นคาร์บอน

ด้ามจบั

ฝาครอบแผ่นลอ้ หินเจียระไน
ภาพท่ ี 7.27 สว่ นประกอบของเครอ่ื งเจียระไนมือ

ทมี่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

2.4.1 มอเตอร ์ (Motor) ทำาหนา้ ท่เี ป็นตน้ กำาลังขับให้ใบเจยี ระไนหมนุ ดว้ ยความเรว็ รอบคงที่
โดยมอเตอรส์ ว่ นใหญ่ใชก้ ระแสไฟฟา้ 220 โวลต์
2.4.2 ตัวล็อกแกนเพลา (Spindle Lock) ใช้ล็อกแกนเพลามอเตอร์ไม่ให้หมุนขณะขัน
แปน้ เกลยี ว เพ่ือถอดเปลยี่ นแผน่ ลอ้ หินเจยี ระไน
2.4.3 แผ่นลอ้ หินเจยี ระไน (Grinding Disc) ทำาหน้าทข่ี ดั และขดู ผิวงานออกให้เรียบ
2.4.4 ฝาครอบแผ่นล้อหินเจียระไน (Grinding Disc Cover) ทาำ หนา้ ทคี่ รอบแผ่นล้อหนิ
เจยี ระไน เพอ่ื ป้องกนั อันตรายจากเศษวัสดกุ ระเด็นในขณะเจยี ระไนชิ้นงาน

191 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เครอื่ งเจียระไน 225
2.4.5 ด้ามจับ (Handle) มีสองด้าน ใช้จับเพื่อกันสะเทือนและประคองเคร่ืองเจียระไนมือ
ใหเ้ คลื่อนท่ไี ปตามผิวชิน้ งานไปขณะเจียระไน
2.4.6 สวติ ชเ์ ปิด-ปดิ (Switch ON-OFF) ใชเ้ ปดิ -ปดิ การทำางานของเคร่ืองเจยี ระไนมือ

3. ลอ้ หนิ เจียระไน จำ�กัด

ล้อหินเจียระไนเป็นเคร่ืองมือตัดที่ใช้ขัดและขูดผิวงานออกให้เรียบได้ขนาดทางมิติและรูปทรง (พว.)
เรขาคณติ ตามทต่ี ้องการ ลอ้ หินเจยี ระไนมีขนาด รูปทรง และเกรดท่ีแตกตา่ งกันออกไปขน้ึ อยูก่ บั ลกั ษณะ
การใชง้ านและบรษิ ทั ผู้ผลติ มีสว่ นประกอบท่สี าำ คญั ดงั น้ี

3.1 เมด็ สารเชิงทราย (Abrasive)

เม็ดสารเชิงทรายเป็นวสั ดทุ ่ใี ช้ทาำ ลอ้ หนิ เจยี ระไน ซงึ่ แบง่ ออกได้เปน็ 2 ประเภท คือ
3.1.1 เม็ดสารเชิงทรายจากธรรมชาติ แบ่งออกเป็น 3 ชนิด ได้แก่ หินควอตซ์ (Quartz)
คอรนั ดมั (Corundum) และเพชร (Diamond)
3.1.2 เมด็ สารเชิงทรายจากการสงั เคราะห์ ที่นยิ มใชท้ ำาลอ้ หนิ เจยี ระไนแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ
อะลูมเิ นยี มออกไซด ์ (Aluminum Oxide) และซลิ ิคอนคารไ์ บด ์ (Silicon Carbide) โดยทีอ่ ะลูมิเนียม-
ออกไซด์ใชท้ ำาลอ้ หินเจยี ระไนทีม่ คี วามแขง็ เหนียว เหมาะสาำ หรับเจียระไนวัสดุทม่ี ีความแขง็ เหนยี ว เช่น
เหล็กกล้า เหล็กประสม เหล็กหล่อเหนียว และเหล็กผ่านการชุบแข็ง ส่วนซิลิคอนคาร์ไบด์เหมาะสาำ หรับ
เจยี ระไนวัสดทุ อี่ ่อน เปราะ เช่น เหลก็ หล่อสีเทา ทองแดง ทองเหลือง อะลูมิเนยี ม แก้ว และยางแขง็ เปน็ ต้น

3.2 ขนาดของเกรน (Grain Size) ดังภาพท่ี 7.28

ขนาดของเกรน คือขนาดของเม็ดสารเชิงทรายท่ีถูกร่อนผ่านตะแกรง ซึ่งมีขนาดต้ังแต่
เกรนเบอร ์ 6 (หยาบ) จนถึงเกรนเบอร ์ 600 (ละเอียด) เช่น เกรนเบอร ์ 8 คือขนาดของเม็ดสารเชิงทราย
ทีถ่ กู รอ่ นผา่ นตะแกรงขนาด 8 Ö 8 ช่องต่อพน้ื ที่ 1 ตารางนิว้

1 นิ้ว
1 ้ินว
ตะแกรงขนาด 8 Ö 8 ช่อง
บ ิรษัท ัพฒนาคุณภาพวิชาการ
ขนาดของเกรนเบอร์ 8

ภาพท่ ี 7.28 ขนาดของเกรนเบอร์ 8 226 ทฤษฎีเคร่อื งมอื กล
ท่ีมา: Steve F. Krar and Other, 1990 : 575

ตารางที่ 7.1 แสดงการแบง่ ขนาดเกรนของเม็ดสารเชงิ ทราย

หยาบมาก หยาบ ปานกลาง ละเอยี ด ละเอยี ดมาก ละเอยี ดพิเศษ

สำ� ันกพิมพ์ 6 14 30 70 150 280

8 16 36 80 180 320

10 20 46 90 220 400

12 24 54 100 240 500

60 120 600

สงวนลิข ิสท ิธ์ ทมี่ า: Steve F. Krar and Other, 1990 : 575

3.3 เกรดความแข็ง (Grade)

เกรดความแข็ง คือความแข็งของตัวประสานของล้อหินเจียระไน ซึ่งระบุโดยใช้ตัวอักษร
ภาษาองั กฤษพิมพใ์ หญ่ต้งั แตเ่ กรด A (เกรดอ่อนมาก) จนถงึ เกรด Z (เกรดแขง็ พิเศษ) ดงั ตารางท่ี 7.2

ตารางที่ 7.2 เกรดความแข็งของล้อหินเจียระไน

เกรดอ่อนมาก เกรดออ่ น เกรดปานกลาง เกรดแข็ง เกรดแขง็ พิเศษ เกรดแขง็ พเิ ศษ

A H L P T X
B I M Q U Y
C J N R V Z
D K O S W

ทม่ี า: ชลอ การทว,ี 2549 : 123

3.4 โครงสร้าง (Structure) ดังภาพท่ี 7.29

โครงสร้าง คือช่องว่างระหว่างเม็ดสารเชิงทรายกับตัวประสาน ซึ่งทำาหน้าที่ระบายเศษโลหะ
ที่เกิดข้ึนขณะเจียระไน โครงสร้างของลอ้ หนิ เจยี ระไนจะระบุด้วยตัวเลขดงั ตอ่ ไปนี้
3.4.1 ตวั เลข 1-4 โครงสรา้ งทบึ หรอื โครงสรา้ งแบบปดิ ใชเ้ จยี ระไนวสั ดแุ ขง็ และการเจยี ระไน
ที่ต้องการความเรยี บผวิ
3.4.2 ตวั เลข 5-8 โครงสร้างปานกลางหรือโครงสร้างแบบก่ึงเปิดก่ึงปิด ใช้เจียระไนวัสดุท่ีมี
ความแข็งปานกลาง
3.4.3 ตวั เลข 9-14 โครงสร้างโปร่งหรือโครงสร้างแบบเปิด ใช้เจียระไนวัสดุอ่อนและพ้ืนท่ี
สมั ผสั ระหวา่ งผวิ งานกับลอ้ หินเจียระไนกว้าง

สุดยอดคู่มือครู 192

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครอ่ื งเจยี ระไน 227

(ก) โครงสร้างทึบ (ข) โครงสร้างปานกลาง (ค) โครงสร้างโปร่งสงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
ภาพท่ี 7.29 โครงสร้างของเมด็ สารเชงิ ทรายของล้อหินเจยี ระไน
ที่มา: Steve F. Krar and Other, 1990 : 576

3.5 ตัวประสาน (Bond)
ตัวประสานเป็นวัสดุท่ีใช้ยึดเม็ดสารเชิงทรายของล้อหินเจียระไนให้ติดกัน ตัวประสานที่
นยิ มใช้มอี ย่หู ลายชนดิ ดังตารางท ่ี 7.3

ตารางที ่ 7.3 ชนิดของตัวประสาน สัญลักษณ ์ สมบตั ิ และการใชง้ าน

ชนิดของตัวประสาน สัญลกั ษณ์ สมบัติ การใช้งาน

เซรามกิ (Vitrified) V เปราะ รับแรงกระแทกได้ไมด่ ี งานเจียระไนทุกชนิด ทุกวสั ดุ
ยกเวน้ อะลมู ิเนียม

ยาง (Rubber) R ยืดหย่นุ เหมาะสาำ หรบั ลอ้ หินบาง ลบั คมฟันเล่ือย และเซาะรอ่ ง
และรบั แรงกระตุก ทนต่ออณุ หภูมิ
ได้ไมส่ งู

เชลแลก็ (Shellac) E ยืดหย่นุ เหมาะสาำ หรบั ล้อหนิ บาง งานเจียระไนกลมละเอียด
และรบั แรงกระตุก ทนตอ่ อณุ หภูมิ หรือผวิ ขดั มัน
ได้ไมส่ ูง

พลาสติกแขง็ B ยืดหยนุ่ เหมาะสาำ หรับล้อหินบาง งานเจยี ระไนทุกๆ คณุ ภาพผิว
(Resinoid) และรบั แรงกระตุก ทนต่ออณุ หภูม ิ รวมทง้ั อะลมู ิเนียม และโลหะ
ไดไ้ ม่สูง ผสมสงั กะสี

แมกนเี ซยี M ทนต่อความช้ืนไมด่ ี งานเจียระไนลับคมมดี และ
(Magnesia) และมีความแขง็ น้อย เคร่ืองมือตดั เฉือนผวิ งานละเอียด

ซิลิเกต (Silicate) S การงอตัวมคี วามรอ้ นจากการ ชนิ้ งานที่ไวตอ่ ความรอ้ น
เสยี ดทานน้อย และมีพนื้ ท่ีสัมผสั ระหวา่ ง
ช้ินงานกับลอ้ หินเจียระไนมาก

โลหะซนิ เตอร ์ Sint ความแข็งแรงสงู โปร่ง งานเจยี ระไนละเอยี ด 228 ทฤษฎเี คร่อื งมอื กล
(Sintering) ดว้ ยลอ้ หินเพชร
3.6 การกาำ หนดรหัสของลอ้ หนิ เจียระไน (Code)
ท่มี า: ทศพล สงั ข์อยุทธ์, 2541 : 326
การเลือกใช้ล้อหินเจยี ระไนมอี งคป์ ระกอบหลายอย่าง เช่น ชนิดของเครอื่ งเจียระไน ชนิดของ
วสั ดงุ าน ความละเอียดผวิ งาน และวสั ดทุ ใี่ ชท้ ำาลอ้ หนิ เจียระไน เปน็ ตน้ ดงั นนั้ เพอ่ื ให้ง่ายต่อการเลอื กใช้งาน
บรษิ ทั ผู้ผลติ จะระบุเป็นรหสั ไว้ที่ด้านข้างของล้อหนิ เจียระไน ดงั ตวั อยา่ งในภาพท ่ี 7.30

ภาพท่ ี 7.30 การกำาหนดรหสั ของลอ้ หนิ เจยี ระไน
ที่มา: www.alimalkoc.com

A หมายถึง ชนิดของเม็ดสารเชงิ ทราย (อะลมู ิเนียมออกไซด)์
16 หมายถงึ ขนาดเกรนของเมด็ สารเชงิ ทราย (หยาบ)
R หมายถงึ เกรดความแขง็ ของลอ้ หนิ เจยี ระไน (เกรดแขง็ )
5 หมายถึง โครงสรา้ ง (โครงสรา้ งปานกลาง)
B หมายถงึ ชนดิ ของตัวประสาน (พลาสตกิ แขง็ )
S4 หมายถงึ รหสั ของลอ้ หนิ เจยี ระไน (Code Symbol)

4. หลักการทำางานของเครอ่ื งเจียระไน

ในหัวข้อนี้จะกล่าวถึงเฉพาะหลักการทำางานของเคร่ืองเจียระไนลับคมตัด เคร่ืองเจียระไนราบ
เครอ่ื งเจยี ระไนทรงกระบอก และเครอื่ งเจยี ระไนดว้ ยมอื ซง่ึ มใี ชใ้ นสาขาวชิ าเทา่ นนั้ โดยมรี ายละเอยี ด ดงั นี้

4.1 การแตง่ หน้าลอ้ หนิ เจียระไน อปุ กรณ์แตง่ หนา้ ลอ้ หินเจียระไน

ล้อหินเจียระไนเม่ือมีการใช้งานจะทำาให้
เกิดเป็นร่อง รอยแตก รอยบ่ิน ล้อหินไม่มีคม และ
ผิวด้านหน้าไม่ราบเรียบ เป็นต้น ดังนั้นก่อนใช้งาน
จึ ง ต้ อ ง แ ต่ ง ห น้ า ล้ อ หิ น เ จี ย ร ะ ไ น ใ ห ม่ ใ ห้ เ รี ย บ
ก่อนปฏบิ ัตงิ าน ดงั ตัวอย่างในภาพที ่ 7.31-7.33

ภาพที ่ 7.31 การแต่งหนา้ ลอ้ หนิ เจียระไน
ของเคร่อื งเจยี ระไนลับคมตัด

193 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gข้ันaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
ทักษะชีวิต

เครอ่ื งเจยี ระไน 229

อุปกรณ์แตง่ หนา้ ลอ้ หินเจยี ระไน สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด230 ทฤษฎีเครอ่ื งมือกล
ภาพท ่ี 7.32 การแต่งหนา้ ลอ้ หนิ เจยี ระไนของเครอ่ื งเจียระไนราบ
ล้อหนิ เจยี ระไน
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2558
ช้นิ งาน แทง่ ขนาน
อุปกรณ์แต่งหนา้ ลอ้ หนิ เจียระไน
ภาพที ่ 7.33 การแตง่ หน้าล้อหินเจียระไนของเครื่องเจยี ระไนทรงกระบอก สนามแม่เหล็กสามข้ัว
ภาพที่ 7.35 การจบั ยดึ ชิน้ งานสั้น
ทม่ี า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558 ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

4.2 การจบั ยึดชน้ิ งานบนเครือ่ งเจียระไน 4.2.3 การเจยี ระไนผวิ ภายนอกของชนิ้ งานทรงกระบอก ใหจ้ บั ยดึ ดว้ ยหวั จบั แลว้ ยนั ศนู ยท์ า้ ย
เพื่อความม่ันคงและแข็งแรง ดังภาพท ่ี 7.36
4.2.1 การจับยึดช้ินงานแผ่นบาง ให้จับยึดช้ินงานเอียงทำามุม 15-30 องศากับด้านข้างของ
โต๊ะแม่เหล็ก ดังภาพท่ี 7.34 เพื่อลดระยะทางในที่ล้อหินเจียระไนผ่านชิ้นงาน ช่วยลดความร้อน ช้ินงาน
ในการเจียระไน และป้องกนั การบิดหรือโก่งของช้ินงาน หัวจบั ยนั ศนู ย์ทา้ ย

ชน้ิ งาน ภาพที่ 7.36 การจบั ยดึ ช้นิ งานทรงกระบอกดว้ ยหวั จับและยันศูนยท์ า้ ยแท่น
ที่มา: อาำ นาจ ทองแสน, 2558
ภาพที่ 7.34 การจับยึดช้นิ งานแผน่ บาง
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558 4.3 ความเร็วขอบ ความเรว็ รอบ และอัตราป้อนในงานเจียระไน

4.2.2 การจับช้ินงานสั้น ช้ินงานท่ีมีความยาวไม่เพียงพอท่ีจะจับยึดด้วยข้ัวสนามแม่เหล็ก 4.3.1 ความเร็วขอบ คอื ระยะทางทข่ี อบของลอ้ หนิ เจยี ระไนในขณะหมุน เคล่ือนท่ไี ปกเี่ มตร
สามข้วั ดงั ภาพที่ 7.35 ในการจับยึดอาจไม่แน่นพอสาำ หรบั การเจียระไน ดงั น้นั ควรใชเ้ หล็กแท่งขนานที่มี ในเวลา 1 วนิ าท ี มีหนว่ ยวดั เปน็ เมตรตอ่ วินาที มสี ตู รในการคำานวณ ดังนี้
ความหนาน้อยกว่าความหนาของช้ินงาน วางรอบชิ้นงานเพ่ือป้องกันไม่ให้ช้ินงานหลุดหรือเคล่ือนที่ V = π1, 0Ö0 0D Ö Ö 6 N0
ขณะเจียระไน โดยท่ี
V = ความเร็วขอบของล้อหินเจียระไน (เมตรตอ่ วนิ าที)
D = ขนาดเสน้ ผ่านศนู ย์กลางของล้อหินเจียระไน (มิลลเิ มตร)
N = ความเร็วรอบของล้อหนิ เจยี ระไน (รอบตอ่ นาท)ี
หมายเหตุ นำา 60 ไปคณู กับตวั หารเพอื่ เปล่ยี นหน่วยจากนาทเี ป็นวนิ าที

สุดยอดคู่มือครู 194

Ap3p. lขy้ันiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เครื่องเจียระไน 231

ตัวอยา่ งท ี่ 7.1 เครอ่ื งเจยี ระไนราบมลี อ้ หนิ เจยี ระไนขนาดเสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลาง 300 มลิ ลเิ มตร หมนุ ดว้ ย
ความเร็วรอบ 1,500 รอบต่อนาที จงคำานวณหาคา่ ความเร็วขอบของลอ้ หินเจยี ระไน
วิธที าํ V = π1, 0Ö0 0D Ö Ö 6 N0
= 3 . 1 4 1 16, 0Ö0 03 0Ö0 6Ö0 1,500
ตอบ V = 23.56 เมตรต่อวินาที
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด

4.3.2 ความเร็วรอบ คอื ความเร็วรอบของล้อหินเจยี ระไนที่หมุนในเวลาหนึ่งนาที มหี นว่ ยวดั
เป็นรอบต่อนาท ี มสี ูตรในการคำานวณ ดงั น้ี

N = V Ö π1,0 Ö0 0D Ö 60
โดยท่ี
N = ความเรว็ รอบของลอ้ หินเจียระไน (รอบต่อนาท)ี
V = ความเรว็ ขอบของลอ้ หนิ เจยี ระไน (เมตรตอ่ วนิ าท)ี
D = ขนาดเสน้ ผ่านศูนยก์ ลางของลอ้ หินเจียระไน (มลิ ลเิ มตร)

ตวั อยา่ งท่ ี 7.2 เครอื่ งเจียระไนราบมีลอ้ หนิ เจียระไนขนาดเสน้ ผา่ นศูนย์กลาง 300 มลิ ลิเมตร คา่ ความเรว็ ขอบ
ของลอ้ หนิ เจียระไน 25 เมตรตอ่ วินาที จงคำานวณหาความเรว็ รอบของล้อหินเจียระไน

วธิ ีทาํ N = V Ö π1,0 Ö0 0D Ö 60
= 2 53 .Ö14 11,60 0Ö0 3Ö0 060

ตอบ N = 1,591.55 รอบตอ่ นาที

ตัวอยา่ งท่ี 7.3 ต้องการเจียระไนช้ินงานขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 60 มิลลิเมตร ด้วยเครื่องเจียระไน

ทรงกระบอก คา่ ความเรว็ ขอบของล้อหินเจยี ระไนเท่ากับ 15 เมตรต่อนาที จงคาำ นวณ

หาความเร็วรอบของชิ้นงาน

วิธีทาํ N = V Ö π1,0 Ö0 0D Ö 60
= 1 5 3 .Ö1 411,060 Ö Ö 6 600

ตอบ N = 4,774.64 รอบตอ่ นาที

หมายเหต ุ ค่าความเร็วขอบและความเร็วรอบ สามารถเลือกใช้ได้จากตาราง ซึ่งเป็นค่าท่ีได้มีการทดลอง 232 ทฤษฎเี คร่ืองมือกล
ใช้มาอย่างเหมาะสมแลว้ ดังตวั อย่างในตารางท ี่ 7.4 ตารางท่ ี 7.5 และตารางท่ ี 7.6

ตารางท่ ี 7.4 คา่ ความเรว็ ขอบและความเรว็ รอบของลอ้ หินเจยี ระไน สำาหรับงานเจียระไนราบ
ขนาดเส้นผา่ นศนู ยก์ ลางล้อหนิ เจียระไน (มิลลิเมตร)

ขนาดเส้นผา่ น ความเร็วขอบ (เมตร/วนิ าท)ี
ศเจูนยี ยรก์ ะลไนา ง ล(ม้อมห.ิน)
12 15 18 20 22 25 30 35
12
16 19,100 ความเร็วรอบ (รอบ/นาที) 47,660 55,660
20 14,320 35,750 41,750
30 11,460 23,860 20,660 31,830 35,000 39,800 28,600 33,400
40 7,640 17,900 21,500 23,870 26,250 29,850 19,100 22,260
50 5,730 14,320 17,200 19,100 21,000 23,680 14,300 16,700
60 4,585 9,550 11,460 12,750 14,000 15,920 11,450 13,360
80 3,820 7,160 8,600 9,550 10,500 11,940 9,550 11,130
100 2,865 5,730 6,880 7,640 8,400 9,550 7,150 8,530
140 2,292 4,775 5,730 6,375 7,000 7,960 5,725 6,680
180 1,638 3,850 4,300 4,775 5,250 5,970 4,095 4,775
200 1,270 2,865 3,440 3,820 4,200 4,775 3,210 3,710
250 1,146 2,045 2,410 2,730 3,000 3,410 2,860 3,340
300 917 1,590 1,855 2,120 2,330 2,655 2,290 2,670
400 764 1,432 1,720 1,910 2,100 2,388 1,910 2,226
573 1,146 1,376 1,528 1,680 1,910 1,430 1,670
955 1,146 1,275 1,400 1,590

716 860 955 1,050 1,194

ทีม่ า: ประเวศ ยอดยิง่ , 2547 : 196

ตารางท่ี 7.5 คา่ ความเรว็ ขอบของชนิ้ งานและความเร็วขอบของลอ้ หนิ เจยี ระไน สาำ หรับงานเจียระไน
ทรงกระบอก

วสั ดุ เหล็กเหนียว เหล็กแขง็ เหลก็ หล่อ อะลมู เิ นียม
หยาบ ละเอียด หยาบ ละเอยี ด หยาบ ละเอียด หยาบ ละเอียด
ความเร็วขอบของ 10-15 8-12 12-16 9-12 12-15 9-12 35-45 25-35
ชิน้ งาน (เมตร/นาที)
ความเรว็ ขอบของ 25-30 18-22 20-25 12-16
ล้อหนิ เจียระไน
(เมตร/วนิ าที)

ทม่ี า: ประเวศ ยอดยิง่ , 2547 : 196

195 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ขั้นคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เครอ่ื งเจยี ระไน 233

ตารางท ่ี 7.6 ค่าความเร็วขอบและความเร็วรอบของช้นิ งานสาำ หรับงานเจียระไนทรงกระบอก
ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของชน้ิ งานสำาหรับงานเจยี ระไนทรงกระบอก (มลิ ลเิ มตร)

ขนาดเส้นผ่าน สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัดความเร็วขอบ (เมตร/วนิ าที)
ศนู ยก์ ล างของ 6 8 10 12 15 18 20 24 28 32

ชนิ้ งานสาํ หรบั ความเร็วรอบ (รอบ/วินาที)
งานเจยี ระไน
ทรงกระบอก 382 510 626 764 956 1,148 1,280 1,528 1,784 2,038
238 318 398 744 597 716 797 955 1,114 1,273
(มม.) 191 255 318 382 478 574 640 764 892 1,019
5 159 212 265 318 398 477 531 637 743 849
8 136 182 227 273 341 409 455 546 637 728
10 119 159 199 239 298 358 398 477 557 637
12 106 141 177 212 265 308 354 424 495 566
14 95 128 159 191 239 287 319 382 446 509
16 87 115 145 174 217 260 289 347 405 459
18 76 102 127 153 190 229 255 306 357 408
20 68 99 114 136 171 205 228 273 318 364
22 59 79 99 119 149 179 199 239 279 318
25 53 71 88 106 132 159 177 212 247 283
28 47 63 79 95 119 143 159 191 223 254
32 42 56 70 85 106 127 141 170 198 226
36 38 51 63 76 95 115 127 153 178 204
40 34 45 57 68 85 102 114 136 159 182
45 30 40 51 61 76 99 101 121 141 162
50 27 36 45 55 68 82 91 109 127 145
56 23 31 39 47 59 71 79 95 111 125
63 21 28 35 42 53 63 71 85 99 112
70 19 25 31 38 47 57 63 76 89 102
80 17 23 29 35 48 52 58 69 81 93
90
100
110

ทมี่ า: ประเวศ ยอดยง่ิ , 2547 : 197 234 ทฤษฎเี คร่อื งมือกล

4.3 อัตราป้อนในงานเจยี ระไน

4.3.1 อตั ราป้อนเจียระไนด้านขา้ ง ในงานเจียระไนราบ โต๊ะงานจะเคล่ือนทซ่ี ้าย-ขวา เพอ่ื พา
ชในิ้นดง้าานนขเล้า่ืองปนรผะ่ามนาลณ้อ ห32ิน ขเจอียงคระวไานม หซน่ึงากลาอ้รหเคนิ ลเจ่ือยีนรทะ่ีไไปน- กลับหน่ึงเที่ยวหรือหน่ึงคู่จังหวะชักจะมีอัตราป้อน
4.3.2 อัตราป้อนของงานเจียระไนทรงกระบอก โตะ๊ งานจะเคล่ือนทีซ่ ้าย-ขวา เพื่อพาชน้ิ งาน
เลื่อนผ่านล้อหนิ เจียระไน มีหนว่ ยวดั เป็นเมตรตอ่ นาท ี มีสูตรในการคาำ นวณ ดังนี้

TT = N Ö 23 Ö 1,b00s 0
โดยท่ี

TT = อัตราการเคลอ่ื นทขี่ องโต๊ะงาน (เมตรตอ่ นาที)
N = ความเร็วรอบของชิ้นงาน

bs = ความหนาของลอ้ หินเจยี ระไน
ตวั อยา่ งท่ ี 7.5 เครอ่ื งเจยี ระไนทรงกระบอก ใชล้ อ้ หนิ เจยี ระไนทม่ี คี วามหนา 40 มลิ ลเิ มตร ใชอ้ ตั ราปอ้ น
เจียระไนด้านข้างของความหนาล้อหินเจียระไนและชิ้นงานหมุนด้วยความเร็วรอบ

254 รอบต่อนาที จงคำานวณหาอตั ราการเคลอื่ นท่ีของโต๊ะงาน
วิธที ํา TT = N Ö 32 Ö 1,b00s 0

= 254 Ö 32 Ö 1,40000

ตอบ TT = 6.77 เมตรต่อนาที

หมายเหตุ อตั ราปอ้ นเจยี ระไนดา้ นขา้ ง สำาหรบั งานเจยี ระไนหยาบ และงานเจียระไนละเอยี ดจะมอี ัตราปอ้ น
ท่ีแตกตา่ งกันออกไป ดังตารางท่ี 7.7

ตารางท่ ี 7.7 อัตราป้อนเจยี ระไนดา้ นขา้ ง

ลักษณะงาน งานเจียระไนทรงกระบอกผวิ นอก งานเจยี ระไนทรงกระบอกผิวภายใน
เจียระไน (มิลลเิ มตรตอ่ รอบ) (มิลลเิ มตรต่อรอบ)
งานเจียระไนหยาบ
เหลก็ เหนยี ว เหล็กหลอ่ เหล็กเหนยี ว เหลก็ หลอ่

32 bs ถงึ 43 bs 43 bs ถึง 65 bs 21 bs ถงึ 43 bs 32 bs ถงึ 54 bs

งานเจียระไนละเอยี ด 41 bs ถงึ 31 bs 31 bs ถึง 12 bs 51 bs ถึง 41 bs 41 bs ถึง 13 bs

ทม่ี า: ประเวศ ยอดยิ่ง, 2547 : 198

สุดยอดคู่มือครู 196

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันส่ือสารและน�ำเสนอ 5. ขS้ันeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพtิ่มinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

เคร่อื งเจยี ระไน 235 สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด236 ทฤษฎีเครื่องมือกล

4.3.3 การป้อนลึกของล้อหินเจียระไน ควรเลือกให้เหมาะสมโดยพิจารณาจากการเลือกใช้ 4.5.6 เปดิ สวติ ชเ์ ครอ่ื งใหล้ อ้ หนิ เจยี ระไนหมนุ ดว้ ยความเรว็ คงที่ จากนนั้ เปดิ ระบบนา้ำ หลอ่ เยน็
ล้อหินเจียระไน อัตราการเคล่ือนที่ของโต๊ะงาน วัสดุงาน และความสามารถของเครื่องเจียระไน และเปิดระบบไฮดรอลกิ
ชนิดต่างๆ เป็นต้น โดยทั่วไปงานเจียระไนหยาบจะป้อนลึกคร้ังละประมาณ 0.025-0.100 มิลลิเมตร 4.5.7 เรมิ่ เจยี ระไนชน้ิ งาน โดยหมนุ ปอ้ นลอ้ หนิ เจยี ระไนใหส้ มั ผสั กบั ชน้ิ งาน โดยสงั เกตจะเกดิ
หรือ 0.001-0.004 น้ิว และงานเจียระไนละเอียดจะป้อนลึกคร้ังละประมาณ 0.005-0.025 มิลลิเมตร ประกายไฟขน้ึ และในขณะหมนุ ปอ้ นลอ้ หนิ เจยี ระไนนนั้ ตอ้ งหมนุ เลอ่ื นโตะ๊ งานตามแนวยาวเพอ่ื หาตาำ แหนง่
หรอื 0.0002-0.0010 น้วิ เปน็ ตน้ สงู สดุ ของช้นิ งาน
4.5.8 ปรับใหโ้ ต๊ะงานเคลอ่ื นที่อัตโนมัติเพอ่ื เจียระไนชิ้นงานตามความยาวและความกวา้ ง
4.4 ขั้นตอนการใช้งานเครอ่ื งเจียระไนลับคมตดั 4.5.9 ปอ้ นลกึ ลอ้ หนิ เจยี ระไน โดยงานเจยี ระไนหยาบควรปอ้ นลกึ ครง้ั ละประมาณ 0.025-0.100
มิลลิเมตร หรือ 0.001-0.004 น้ิว และงานเจียระไนละเอียดควรป้อนลึกครั้งละประมาณ 0.005-0.025
4.4.1 ตรวจสอบสภาพความพร้อมของเคร่ืองเจียระไนลับคมตัด เช่น สวิตช์เปิด-ปิด ล้อหิน มิลลเิ มตร หรือ 0.0002-0.0010 นว้ิ เป็นตน้
เจียระไน และสายไฟฟ้าที่ตอ่ เข้ากับมอเตอร ์ เป็นต้น หากพบว่าเครอ่ื งเจยี ระไนชำารุดหา้ มใช้เคร่ืองเจยี ระไน 4.5.10 ปฏิบัติงานตามขอ้ 8 และขอ้ 9 จนกระท่ังแลว้ เสรจ็
โดยเด็ดขาด และใหแ้ จง้ ครผู ู้ควบคมุ ทราบทันที เพื่อทาำ การซอ่ มบำารงุ ก่อนใช้งาน 4.5.11 ปดิ สวติ ช์ใหล้ ้อหนิ เจียระไนหยดุ นิ่ง
4.4.2 เปิดสวิตช์ให้ล้อหินเจียระไนหมุนด้วยความเร็วรอบคงท ่ี จากน้ันใช้อุปกรณ์แต่งหน้า 4.5.12 ทาำ ความสะอาดเครือ่ งเจียระไนราบ เครอ่ื งมือ อปุ กรณ์ และบรเิ วณปฏบิ ตั ิงาน
ล้อหนิ เจยี ระไน (Star Dresser) แต่งหนา้ หินเจยี ระไนใหเ้ รียบ
4.4.3 ปดิ สวิตช์ให้ล้อหินเจยี ระไนหยดุ นง่ิ 4.6 ข้นั ตอนการใชง้ านเครื่องเจยี ระไนทรงกระบอก
4.4.4 ปรบั แท่นรองรับชิน้ งานกบั ลอ้ หินเจียระไนให้ห่างกนั ประมาณ 1-2 มิลลิเมตร
4.4.5 เปิดสวิตชใ์ หล้ อ้ หนิ เจยี ระไนหมุนดว้ ยความเร็วรอบคงท่ี 4.6.1 ตรวจสอบสภาพความพร้อมของเคร่อื งเจียระไนทรงกระบอก เช่น สวิตชเ์ ปิด-ปิด ลอ้ หนิ
4.4.6 เจียระไนลับคมตัดให้ได้มุมและผิวเรียบตามท่ีต้องการ โดยในขณะเจียระไนให้นำา เจียระไน ระบบนำ้าหล่อเย็น และระบบไฮดรอลิก เป็นต้น หากพบว่าเครื่องเจียระไนชำารุดห้ามใช้เครื่อง
เคร่ืองมือตดั จุ่มในนำ้าหลอ่ เยน็ บ่อยๆ เพอ่ื ช่วยระบายความรอ้ นและปอ้ งกันไม่ให้คมตดั ไหม้ เจยี ระไนโดยเด็ดขาด และใหแ้ จ้งครผู ู้ควบคมุ ทราบทนั ทเี พ่อื ทาำ การซอ่ มบาำ รงุ ก่อนใชง้ าน
4.4.7 หมั่นตรวจสอบมุมของคมตัดด้วยเคร่ืองมือวัดบ่อยๆ เพ่ือป้องกันไม่ให้เกิด 4.6.2 เปิดสวิตช์ของเคร่ืองเจยี ระไนทรงกระบอกแลว้ แตง่ หน้าล้อหนิ เจยี ระไนให้เรยี บ
ความผดิ พลาด 4.6.3 ปิดสวิตช์ให้ลอ้ หนิ เจียระไนหยุดนง่ิ
4.4.8 ปฏิบตั งิ านลับคมตัดตอ่ ไปจนกระทง่ั แล้วเสรจ็ 4.6.4 ปรับตั้งความเร็วรอบของชุดหัวเครื่องในการหมุนชิ้นงานให้สัมพันธ์กับความเร็วรอบ
4.4.9 ปิดสวิตช์ใหล้ ้อหินเจียระไนหยดุ นง่ิ ของล้อหินเจยี ระไน
4.4.10 ทำาความสะอาดเคร่ืองเจยี ระไนลบั คมตัด เคร่ืองมือ อปุ กรณ์ และบรเิ วณปฏิบตั ิงาน 4.6.5 จบั ยดึ ช้ินงานดว้ ยหวั จบั หรือการยันศูนย์หวั ท้ายใหแ้ น่นและม่นั คง
4.6.6 ต้ังความยาวการเคล่ือนทข่ี องโต๊ะงานในการเคล่อื นทีไ่ ป-กลบั
4.5 ขนั้ ตอนการใช้งานเครื่องเจียระไนราบ 4.6.7 เปดิ สวติ ชเ์ ครอื่ งใหล้ อ้ หนิ เจยี ระไนหมนุ ดว้ ยความเรว็ คงที่ จากนน้ั เปดิ สวติ ชช์ ดุ หวั เครอื่ ง
ใหช้ น้ิ งานหมนุ เปิดระบบนา้ำ หลอ่ เย็น และเปดิ ระบบไฮดรอลกิ ตามลำาดบั
4.5.1 ตรวจสอบสภาพความพรอ้ มของเครอื่ งเจยี ระไนราบ เชน่ สวติ ชเ์ ปดิ -ปดิ ลอ้ หนิ เจยี ระไน 4.6.8 เรม่ิ เจยี ระไนชนิ้ งาน โดยหมนุ ปอ้ นลอ้ หนิ เจยี ระไนใหส้ มั ผสั กบั ชน้ิ งาน โดยสงั เกตจะเกดิ
ระบบนำ้าหล่อเย็น และระบบไฮดรอลิก เป็นต้น หากพบว่าเคร่ืองเจียระไนชำารุดห้ามใช้เครื่องเจียระไน ประกายไฟขน้ึ และในขณะหมนุ ปอ้ นลอ้ หนิ เจยี ระไนนนั้ ตอ้ งหมนุ เลอื่ นโตะ๊ งานตามแนวยาว เพอ่ื หาตาำ แหนง่
โดยเดด็ ขาด และให้แจง้ ครผู คู้ วบคุมทราบทันท ี เพอื่ ทาำ การซอ่ มบาำ รุงก่อนใช้งาน โตสุดของชน้ิ งาน
4.5.2 เปิดสวิตช์ของเครื่องเจยี ระไนราบแลว้ แต่งหนา้ ล้อหินเจยี ระไนให้เรียบ 4.6.9 ปรบั ให้โตะ๊ งานเคล่ือนทอี่ ัตโนมัตเิ พ่อื เจยี ระไนชนิ้ งานตามความยาว
4.5.3 ปิดสวิตช์ใหล้ ้อหนิ เจยี ระไนหยุดนง่ิ 4.6.10 ปอ้ นลกึ ลอ้ หนิ เจยี ระไน โดยงานเจยี ระไนหยาบควรปอ้ นลกึ ครงั้ ละประมาณ 0.025-0.100
4.5.4 จบั ยดึ ชนิ้ งานบนโตะ๊ แมเ่ หลก็ ใหแ้ นน่ และมนั่ คง โดยใชก้ ระดาษทมี่ ขี นาดใหญก่ วา่ ขนาด มิลลิเมตร หรือ 0.001-0.004 นิ้ว และงานเจียระไนละเอียดควรป้อนลึกครั้งละประมาณ 0.005-0.025
ของช้ินงานวางรองระหว่างโต๊ะแมเ่ หลก็ กับชิน้ งาน มิลลเิ มตร หรอื 0.0002-0.0010 น้ิวเป็นต้น
4.5.5 ต้ังความยาวการเคลื่อนท่ีของโต๊ะงานในการเคลื่อนท่ีไป-กลับ โดยให้ขอบของช้ินงาน 4.6.11 ปฏบิ ัติงานตามขอ้ 9 และขอ้ 10 จนกระทัง่ แล้วเสร็จ
ทัง้ สองดา้ นห่างจากเสน้ ผ่านศูนยก์ ลางของล้อหินเจยี ระไนประมาณ 25 มลิ ลิเมตร 4.6.12 ปดิ สวติ ชใ์ หล้ ้อหนิ เจียระไนหยุดน่ิง

197 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 STEPs 1. Gขั้นaรวthบeรวrมinขg้อมูล 2. ข้ันคิดPวิเrคoรcาeะหs์แsลinะสgรุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
ทักษะชีวิต

เครอ่ื งเจียระไน 237
4.6.13 ทำาความสะอาดเคร่ืองเจียระไนทรงกระบอก เครื่องมือ อุปกรณ์ และบริเวณพื้นที่
ปฏิบัตงิ าน

4.7 ขน้ั ตอนการใช้งานเครือ่ งเจียระไนมอื

4.7.1 ตรวจสอบความพรอ้ มของเครื่องเจยี ระไนมอื เชน่ แผ่นลอ้ หนิ เจยี ระไน ฝาครอบแผน่
ล้อหินเจียระไน มอเตอร์ และสายไฟฟ้าท่ีต่อเข้ากับมอเตอร์ เป็นต้น หากพบว่าเคร่ืองเจียระไนมือชำารุด
ห้ามใชเ้ คร่ืองเจียระไนโดยเดด็ ขาด และให้แจ้งครผู ้คู วบคุมทราบทนั ทีเพือ่ ทำาการซ่อมบำารุงกอ่ นใช้งาน
4.7.2 จับยึดชิ้นงานด้วยปากกาจบั งานให้แนน่ และมั่นคง
4.7.3 ใชม้ ือทงั้ สองขา้ งจับทีด่ า้ มจับของเครือ่ งเจียระไนมอื ใหแ้ นน่ และมน่ั คง
4.7.4 เปิดสวิตช์เคร่อื งเจียระไนมือเพ่อื ให้ล้อหินเจยี ระไนหมนุ
4.7.5 ทาำ การเจยี ระไนปรบั แตง่ ผวิ ชน้ิ งาน ขณะใชง้ านควรใชแ้ รงกดเบาๆ และเลอื่ นแผน่ ลอ้ หนิ
เจยี ระไนไป-มาบนผิวชน้ิ งาน
4.7.6 ปิดสวติ ช์เคร่ืองเจยี ระไนมือ
4.7.7 ทาำ ความสะอาดเครื่องเจยี ระไนมือ และบรเิ วณปฏิบตั ิงาน

5. การบำารุงรกั ษาเครอื่ งเจียระไน
5.1 การบำารงุ รกั ษาเครือ่ งเจยี ระไน ดงั ภาพที ่ 7.37

5.1.1 ตรวจสอบระบบไฟฟ้าจุดตอ่ สายไฟฟา้ ให้อยใู่ นสภาพทส่ี มบูรณต์ ลอดเวลา (หมายเลข 1)
5.1.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟังเสียงของมอเตอรข์ ณะหมุน วา่ มเี สียงดัง
ผดิ ปกติหรอื ไม่
5.1.3 ตรวจสอบความสมบูรณ์ของล้อหินเจียระไนก่อนใช้งานทุกครั้ง เช่น ล้อหินเจียระไน
ไมม่ รี อยรา้ ว ผิวหนา้ ลอ้ หนิ เจยี ระไนเรยี บ ได้ฉาก และไมม่ ีผวิ โคง้ (หมายเลข 3)
5.1.4 เปลี่ยนถา่ ยน้าำ หล่อเย็นทกุ สปั ดาห ์ (หมายเลข 4)

2

33
สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด
41 238 ทฤษฎีเครื่องมอื กล
ภาพท ่ี 7.37 ตาำ แหนง่ บำารงุ รักษาเคร่อื งเจยี ระไน
5.2 การบำารุงรักษาเครอื่ งเจยี ระไนราบ ดังภาพท่ ี 7.38
ทีม่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558
5.2.1 ตรวจสอบระบบไฟฟา้ จุดต่อสายไฟฟ้าใหอ้ ยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ตลอดเวลา (หมายเลข 1)
5.2.2 ตรวจสอบมอเตอร์ (หมายเลข 2) โดยการฟงั เสียงของมอเตอร์ขณะหมนุ วา่ มเี สยี งดัง
ผดิ ปกตหิ รือไม่
5.2.3 ตรวจสอบความสมบูรณ์ของล้อหินเจียระไนก่อนใช้งานทุกครั้ง เช่น ล้อหินเจียระไน
ไมม่ รี อยร้าว ผวิ หน้าลอ้ หินเจียระไนเรยี บ และได้ฉาก (หมายเลข 3)
5.2.4 เปล่ยี นถา่ ยน้าำ หล่อเย็นทุกเดอื น (หมายเลข 4)
5.2.5 ตรวจสอบระดับนำ้ามันไฮดรอลกิ ในถงั ทุกสัปดาห์ และเปล่ียนน้าำ มันไฮดรอลกิ ทกุ 6 เดือน
(หมายเลข 5)

63

6 2
4
5

1

ภาพท ี่ 7.38 ตำาแหน่งบำารงุ รกั ษาเครอื่ งเจยี ระไนราบ
ทมี่ า: อำานาจ ทองแสน, 2558

5.2.6 หลังเลิกใช้งานให้ทาำ ความสะอาดและชโลมน้ำามันบางๆ ตามชิ้นส่วนที่ทาำ จากเหล็กกล้า
เพื่อป้องกันสนมิ (หมายเลข 6)

5.3 การบำารุงรักษาเครื่องเจียระไนทรงกระบอก ดงั ภาพที ่ 7.39-7.40

5.3.1 ตรวจสอบระบบไฟฟ้าจดุ ตอ่ สายไฟฟา้ ใหอ้ ยใู่ นสภาพทีส่ มบูรณต์ ลอดเวลา (หมายเลข 1)
5.3.2 ตรวจสอบมอเตอร ์ (หมายเลข 2) โดยการฟงั เสยี งของมอเตอร์ขณะหมุน ว่ามเี สยี งดัง
ผดิ ปกตหิ รอื ไม่
5.3.3 ตรวจสอบความสมบูรณ์ของล้อหินเจียระไนก่อนใช้งานทุกครั้ง เช่น ล้อหินเจียระไน
ไม่มีรอยร้าว ผิวหน้าลอ้ หนิ เจียระไนเรียบ และไดฉ้ าก (หมายเลข 3)
5.3.4 หลังเลิกใช้งานให้ทาำ ความสะอาดและชโลมน้ำามันบางๆ ตามชิ้นส่วนท่ีทาำ จากเหล็กกล้า
เพอ่ื ป้องกันสนิม (หมายเลข 4)

สุดยอดคู่มือครู 198

Ap3p. lขyั้นiปnฏgิบaัตnิแdละCสoรnุปstคrวuาctมinรgู้หลthังeกาKรnปoฏwิบleัตdิge A 4. ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ 5. ขSั้นeปlรfะ-เRมeินgเพuื่อlaเพt่ิมinคgุณค่า

ค่านิยมหลัก 12 ประการ pplying the Communication Skill

กิจกรรมท้าทาย รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

23 เครือ่ งเจียระไน 239

2
4

สงวน ิลข ิสท ์ธิ สำ� ันกพิมพ์ บ ิร ัษท ัพฒนาคุณภาพ ิวชาการ (พว.) จำ�กัด41

ภาพท ่ี 7.39 ตาำ แหนง่ บำารุงรกั ษาเครือ่ งเจยี ระไนทรงกระบอก
ที่มา: อำานาจ ทองแสน, 2558

5.3.5 เปลยี่ นถา่ ยนาำ้ หล่อเยน็ ทกุ เดอื น (หมายเลข 5)

2
1

5

ภาพท่ี 7.40 ตำาแหน่งบำารุงรกั ษาเครอ่ื งเจียระไนทรงกระบอก
ทีม่ า: อาำ นาจ ทองแสน, 2558

5.4 การบำารงุ รกั ษาเครอ่ื งเจียระไนมอื ดังภาพท ่ี 7.41
5.4.1 ตรวจสอบระบบไฟฟ้าใหอ้ ยู่ในสภาพท่ีสมบรู ณต์ ลอดเวลา (หมายเลข 1)
5.4.2 ตรวจสอบมอเตอร ์ (หมายเลข 2) โดยการฟังเสียงของมอเตอร์ขณะหมนุ วา่ มีเสียงดัง
ผิดปกติหรอื ไม่
5.4.3 ตรวจสอบความสมบูรณ์ของแผ่นล้อหินเจียระไนก่อนใช้งานทุกครั้ง เช่น แผ่นล้อหิน
เจยี ระไนไม่มรี อยรา้ วหรอื รอยบน่ิ (หมายเลข 3)
5.4.4 หลงั เลกิ ใชง้ านใหท้ ำาความสะอาดเครอื่ งเจยี ระไนมอื ตามซอกมมุ เพราะอาจมเี ศษฝนุ่ ผง
ท่เี กิดจากการเจียระไนเขา้ ไปเกาะตดิ ภายในเคร่ืองเจียระไนมอื ได้ (หมายเลข 4)
2
4 1

3
4

ภาพท่ ี 7.41 ตาำ แหนง่ บำารงุ รักษาเครอ่ื งเจียระไนมอื
ท่ีมา: อำานาจ ทองแสน, 2558

199 สุดยอดคู่มือครู