วิจัยรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม Full text

89




บทที่ 4


ผลการวิเคราะห์ข้อมูล



ึ
ู
การวิจัยเรื่อง รูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศนย์การศกษานอก
ระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา เปนการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method) โดย
็
่
มีความมุ่งหมาย เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันความต้องการรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของ
ั
ชุมชน ของศูนย์การศกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา และนำเสนอรูปแบบ
ึ
่
ึ
่
ู
ึ
การพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชมชน ของศนย์การศกษานอกระบบและการศกษาตาม
ุ
ั
ั
้
ั
ั
อัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา จากความมุ่งหมายดงกลาวผวิจยไดดำเนินการวิจยขอเสนอผลการวิเคราะห์
่
ู้
ข้อมูล ดังนี้
1. สัญลักษณ์ทใชในการเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูล
ี่
้
2. ลำดับขั้นตอนในการเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูล
3. ผลการวิเคราะห์ข้อมูล
สัญลักษณ์ที่ใช้ในการเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูล
( X ) แทน ค่าเฉลี่ย (Mean)
S.D. แทน ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation)


ลำดับขั้นตอนในการเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูล


ลำดับขั้นตอนในการเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูล ดังนี้


่
้
ตอนท 1 ผลการวิเคราะห์สภาพปัจจุบันและความตองการการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบ
ี่
มีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา
ี่
ตอนท 2 ผลการสร้างรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชนที่มี
ความเหมาะสม มีความเปนไปได และเป็นประโยชน์ต่อสถานศกษา ของศูนย์การศกษานอกระบบและ
ึ
้
็
ึ
การศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา
ตอนท 3 ผลการวิเคราะห์การนำเสนอรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม
ี่
ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา

90




ผลการวิเคราะห์ข้อมูล


ตอนที่ 1 ผลการวิเคราะห์สภาพปัจจุบันและความต้องการการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบม ี
ื
ึ
ส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมองพะเยา
1.1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถาม

ิ
ู้
่
็
ผให้ข้อมูลสวนใหญ่เปนเพศชาย จำนวน 221 คน คดเป็นร้อยละ 59.25
็
ี่
เปนเพศหญิง 152 คน คดเปนร้อยละ 40.75 อายุ 50 ปีขึ้นไป มากทสด จำนวน 162 คน คด
ิ
ิ
ุ
็
็
เปนร้อยละ 43.43 รองลงมามีอายุระหว่าง 40 – 49 ปี จำนวน 102 คน คดเปน ร้อยละ 27.35
็
ิ
ึ
ิ
็
ึ
ส่วนใหญ่การศกษา ระดับมัธยมศกษาตอนปลาย จำนวน 109 คน คดเปนร้อยละ 29.22 รองลงมา
็
ู้
ุ
ิ
ระดบมัธยมศกษาตอนตน จำนวน 104 คน คดเป็นร้อยละ 27.88 มีสถานะเปน ผนำชมชน จำนวน
ั
้
ึ
ิ
็
184 คน คิดเป็นร้อยละ 49.33 รองลงมาคณะกรรมการ กศน.ตำบล จำนวน 105 คน คดเปนร้อยละ
28.15 รายละเอียดดังตารางที่ 4.1
ตาราง 4.1 แสดงจำนวนร้อยละของกลุ่มตัวอย่าง จำแนกตามเพศ อายุ อาชีพและการศึกษา
ที่ ข้อมูลพื้นฐาน จำนวน (คน) ร้อยละ
1. เพศ
ชาย 221 59.25
หญิง 152 40.75
2. อายุ
น้อยกว่า 30 ปี 13 3.49
30 - 39 ปี 96 25.74

40 - 49 ปี 102 27.35

50 ปีขึ้นไป 162 43.43

91




ตาราง 4.1 แสดงจำนวนร้อยละของกลุ่มตัวอย่าง จำแนกตามเพศ อายุ อาชีพและการศึกษา (ตอ)
่


ที่ ข้อมูลพื้นฐาน จำนวน (คน) ร้อยละ

3. ระดับการศกษา
ึ
ประถมศึกษา 83 22.25

มัธยมศึกษาตอนต้น 104 27.88
มัธยมศึกษาตอนปลาย 109 29.22

ปริญญาตรี 75 20.11

สูงกว่าปริญญาตรี 2 0.54
4. สถานะผู้ให้คำตอบ

คณะกรรมการสถานศึกษา 10 2.68

คณะกรรมการ กศน.ตำบล 105 28.15
ครู กศน. 23 6.17

บรรณารักษ์ 1 0.27

ผู้นำชุมชน 184 49.33
ปราชญ์ชาวบ้าน 50 13.40

92




ุ
1.2 ผลการศึกษาสภาพปัจจบันการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของ
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา



ตาราง 4.2 ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานสภาพปัจจุบันและความต้องการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมี
ส่วนร่วมของชุมชนของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอ

เมืองพะเยา

N = 373
ข้อที่ รายการ สภาพปัจจุบัน ความต้องการ


X S.D. ระดับ X S.D. ระดับ
การมีส่วนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา

1. ร่วมคิดตัดสินใจในการ 3.84 0.81 มาก 4.54 0.81 มากที่สุด
พัฒนาแหล่งเรียนรู้ใน

สถานศึกษา

2. ร่วมวางแผนพัฒนาแหล่ง 3.77 0.82 มาก 4.55 0.80 มากที่สุด
เรียนรู้ในสถานศึกษา

3. ร่วมกำหนดนโยบายการ 3.68 0.89 มาก 4.49 0.83 มาก

พัฒนาแหล่งเรียนรู้ใน
สถานศึกษา

4. ร่วมกำหนดวัตถุประสงค ์ 3.71 0.94 มาก 4.52 0.80 มากที่สุด

การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ใน
สถานศึกษา

93




ตาราง 4.2 (ต่อ)
N = 373

ข้อที่ รายการ สภาพปัจจุบัน ความต้องการ

X S.D. ระดับ X S.D. ระดับ
5. ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการ 3.75 0.94 มาก 4.47 0.83 มาก

ดำเนินงานพัฒนาแหล่ง

เรียนรู้ในสถานศึกษา

6. ร่วมวางแนวทางการ 3.86 0.86 มาก 4.48 0.82 มาก
ดำเนินงานพัฒนาแหล่ง

เรียนรู้ในสถานศึกษา

7. ร่วมสำรวจแหล่งเรียนรู้ใน 3.84 0.96 มาก 4.54 0.82 มากที่สุด
สถานศึกษา

8. ร่วมจัดทำทะเบียนแหล่ง 3.70 0.99 มาก 4.52 0.84 มากที่สุด

เรียนรู้ในสถานศึกษา
9. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ 3.74 0.86 มาก 4.50 0.83 มาก

ทะเบียนแหล่งเรียนรู้ใน

สถานศึกษา

10. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ 3.76 0.81 มาก 4.57 0.79 มากที่สุด
ให้เห็นถึงความสำคัญของ

แหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา

11. ร่วมรณรงค์การใช้แหล่ง 3.85 0.81 มาก 4.55 0.82 มากที่สุด
เรียนรู้ในสถานศึกษา

94





ตาราง 4.2 (ต่อ)

N = 373

ข้อที่ รายการ สภาพปัจจุบัน ความต้องการ

X S.D. ระดับ X S.D. ระดับ
12. ร่วมประสานความร่วมมือกับ 3.73 0.97 มาก 4.48 0.82 มาก

องค์กรอื่นๆในการพัฒนา
แหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา

13. ร่วมนิเทศกำกับและติดตาม 3.42 1.12 ปานกลาง 4.43 0.89 มาก

การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ใน

สถานศึกษา
14. ร่วมประเมินผลการพัฒนา 3.48 0.93 ปานกลาง 4.41 0.85 มาก

แหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา

15. ร่วมรายงานผลการพัฒนา 3.45 1.08 ปานกลาง 4.45 0.85 มาก
แหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา

16. ได้เรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ใน 3.91 0.87 มาก 4.56 0.84 มากที่สุด

สถานศึกษาอย่างหลากหลาย

17. แหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา 3.78 0.85 มาก 4.54 0.87 มากที่สุด
ได้รับการพัฒนาอย่างยั่งยืน

เฉลี่ย 3.72 0.91 มาก 4.51 0.83 มากที่สุด

การมีส่วนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา
18. ร่วมคิดตัดสินใจในการ 3.58 0.88 มาก 4.42 0.87 มาก

พัฒนาแหล่งเรียนรู้นอก

สถานศึกษา

95




ตาราง 4.2 (ต่อ)
N = 373

ข้อที่ รายการ สภาพปัจจุบัน ความต้องการ

X S.D. ระดับ X S.D. ระดับ



19. ร่วมวางแผนพัฒนาแหล่ง 3.51 1.01 มาก 4.28 0.84 มาก
เรียนรู้นอกสถานศึกษา

20. ร่วมกำหนดนโยบายการ 3.45 1.09 ปานกลาง 4.35 0.85 มาก

พัฒนาแหล่งเรียนรู้นอก
สถานศึกษา

21. ร่วมกำหนดวัตถุประสงค ์ 3.47 0.93 ปานกลาง 4.33 0.85 มาก

การพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอก
สถานศึกษา

22. ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการ 3.60 0.95 มาก 4.44 0.85 มาก

ดำเนินงานพัฒนาแหล่ง
เรียนรู้นอกสถานศึกษา

23. ร่วมวางแนวทางการ 3.52 0.92 มาก 4.42 0.82 มาก

ดำเนินงานพัฒนาแหล่ง
เรียนรู้นอกสถานศึกษา

24. ร่วมสำรวจแหล่งเรียนรู้นอก 3.60 0.99 มาก 4.57 0.81 มากที่สุด

สถานศึกษา
25 ร่วมจัดทำทะเบียนแหล่ง 3.32 1.09 ปานกลาง 4.40 0.87 มาก

เรียนรู้นอกสถานศึกษา

96




ตาราง 4.2 (ต่อ)
N = 373

ข้อที่ รายการ สภาพปัจจุบัน ความต้องการ

X S.D. ระดับ X S.D. ระดับ
26. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ 3.43 1.07 ปาน 4.51 0.86 มากที่สุด

ทะเบียนแหล่งเรียนรู้นอก กลาง

สถานศึกษา

27. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ให ้ 3.57 1.01 มาก 4.53 0.85 มากที่สุด
เห็นถึงความสำคัญของแหล่ง

เรียนรู้นอกสถานศึกษา

28. ร่วมรณรงค์การใช้แหล่งเรียนรู้ 3.58 1.11 ปาน 4.42 0.89 มาก
นอกสถานศึกษา กลาง

29. ร่วมประสานความร่วมมือกับ 3.50 1.14 ปาน 4.45 0.91 มาก

องค์กรอื่นๆในการพัฒนาแหล่ง กลาง
เรียนรู้นอกสถานศึกษา

30. ร่วมนิเทศกำกับและติดตาม 3.29 1.12 ปาน 4.40 0.92 มาก

การพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอก กลาง
สถานศึกษา

31. ร่วมประเมินผลการพัฒนา 3.49 1.05 ปาน 4.47 0.92 มาก

แหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา กลาง

32. ร่วมรายงานผลการพัฒนา 3.34 1.08 ปาน 4.40 0.94 มาก
แหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา กลาง

97




ตาราง 4.2 (ต่อ)
N = 373

ข้อที่ รายการ สภาพปัจจุบัน ความต้องการ

X S.D. ระดับ X S.D. ระดับ
33. ได้เรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ 3.64 1.12 มาก 4.52 0.86 มากที่สุด

นอกสถานศึกษาอย่าง

หลากหลาย

34 แหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา 3.55 1.09 มาก 4.54 0.84 มากที่สุด
ได้รับการพัฒนาอย่างยั่งยืน

เฉลี่ย 3.50 1.04 ปาน 4.44 0.87 มาก

กลาง
เฉลี่ยรวม 3.61 0.97 มาก 4.47 0.85 มาก



จากตาราง 4.2 พบว่า สภาพปัจจบันของการมีส่วนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของ
ุ
ี่
ชุมชน ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา โดยภาพรวมมีค่าเฉลย
3.61ระดับการมีส่วนร่วมอยู่ในระดับมากเมื่อพิจารณารายด้านพบว่า

ด้านการมีสวนร่วมพัฒนาแหลงเรียนรู้ในสถานศกษา มีคาเฉลย 3.72 ระดบการมีสวนร่วมอยู่
่
่
ึ
ี่
ั
่
่
ุ
ี่
ื
้
่
ึ
่
ั
ในระดบมาก มีสวนร่วมมากทสด คอ การไดเรียนรู้จากแหลงเรียนรู้ในสถานศกษาอย่างหลากหลาย
รองลงมา คอ ร่วมวางแนวทางการดำเนินงานพัฒนาแหลงเรียนรู้ในสถานศกษา และมีสวนร่วมน้อย
่
ื
ึ
่
ที่สุด คือ ร่วมนิเทศกำกับและติดตามการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา
ด้านการมีสวนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา มีค่าเฉลี่ย 3.50 ระดับการมีสวนร่วมอยู่
่
่
ื
ุ
ในระดับปานกลาง มีส่วนร่วมมากที่สด คอ ได้เรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้นอกสถานศกษาอย่างหลากหลาย
ึ
ึ
ั้
่
ื
รองลงมา คอ ร่วมแตงตงคณะกรรมการดำเนินงานพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอกสถานศกษาและร่วมสำรวจ
แหลงเรียนรู้นอกสถานศกษามีสวนร่วม น้อยทสด คอ ร่วมนิเทศกำกับและตดตามการพัฒนาแหลง
ิ
่
ื
ึ
ี่
ุ
่
่
เรียนรู้นอกสถานศึกษา
่
ความตองการมีสวนร่วมพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชมชน ของศนย์การศกษานอก
้
่
ึ
ุ
่
ู
่
ั
ึ
ระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา โดยภาพรวมมีคาเฉลี่ย 4.47 ระดับความตองการมี
้
ส่วนร่วมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า

98




ึ
้
่
่
้
ี่
ั
่
ดานความตองการมีสวนร่วมพัฒนาแหลงเรียนรู้ในสถานศกษา มีคาเฉลย 4.51 ระดบความ
ั
่
้
ุ
ี่
้
ื
ุ
ี่
่
้
ตองการมีสวนร่วมอยู่ในระดบมากทสด มีความตองการมีสวนร่วมมากทสด คอ ตองการร่วมเผยแพร่
ึ
ั
ั
่
้
ประชาสมพันธ์ให้เห็นถึงความสำคญของแหลงเรียนรู้ในสถานศกษารองลงมา คอ ตองการร่วมรับ
ื
้
้
ผลประโยชน์ โดยไดเรียนรู้จากแหลงเรียนรู้ในสถานศึกษาอย่างหลากหลาย และมีความตองการมีสวน
่
่
ร่วมน้อยที่สุด คือ ร่วมประเมินผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา
่
ี่
่
ึ
ด้านความตองการมีสวนร่วมพัฒนาแหลงเรียนรู้นอกสถานศกษา มีคาเฉลย 4.44 ระดบการมี
่
ั
้
่
ส่วนร่วมอยู่ในระดบมาก มีความต้องการมีสวนร่วมมากทสุด คือ ตองการมีส่วนร่วมสำรวจแหล่งเรียนรู้
้
ี่
ั
นอกสถานศกษา รองลงมา คอ ตองการมีสวนร่วมรับผลประโยชน์โดยแหลงเรียนรู้นอกสถานศกษา
ื
่
ึ
้
ึ
่
ไดรับการพัฒนาอย่างยั่งยืน และมีความตองการมีสวนร่วมน้อยทสด คอ ความตองการในการร่วม
ุ
ื
ี่
้
้
้
่
วางแผนพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา
ี่
ี่
้
จากผลการวิเคราะห์ขอมูล ตอนท 1 และตอนท 2 สรุปผลต่างระหว่างสภาพปัจจุบันกับความ
ู
ึ
่
่
ุ
่
ตองการมีสวนร่วมพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชมชน ของศนย์การศกษานอกระบบและ
้
้
การศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา สามารถจัดลำดับความต้องการมีส่วนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้ได
ดังตาราง 4.3

99




่
ตาราง 4.3 แสดงคาเฉลี่ยผลต่างระหว่างสภาพปัจจุบันกับความต้องการมีส่วนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้
แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอ

เมืองพะเยา

ลำดับ รายการมีส่วนร่วม สภาพปัจจุบัน ความ ผลต่าง อันดับ

ต้องการ

1. ร่วมคิดตัดสินใจในการพัฒนาแหล่ง 3.84 4.54 0.70 31
เรียนรู้ในสถานศึกษา

2. ร่วมวางแผนพัฒนาแหล่งเรียนรู้ใน 3.77 4.55 0.78 24

สถานศึกษา

3. ร่วมกำหนดนโยบายการพัฒนา 3.68 4.49 0.81 21
แหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา

4. ร่วมกำหนดวัตถุประสงค์การพัฒนา 3.71 4.52 0.81 22

แหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา
5. ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการ 3.75 4.47 0.72 29

ดำเนินงานพัฒนาแหล่งเรียนรู้ใน

สถานศึกษา

6. ร่วมวางแนวทางการดำเนินงาน 3.86 4.48 0.62 34
พัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา

7. ร่วมสำรวจแหล่งเรียนรู้ใน 3.84 4.54 0.70 30

สถานศึกษา
8. ร่วมจัดทำทะเบียนแหล่งเรียนรู้ใน 3.70 4.52 0.82 20

สถานศึกษา

9. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ทะเบียน 3.74 4.50 0.76 26
แหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา

100




ตาราง 4.3 (ต่อ)

ลำดับ รายการมีส่วนร่วม สภาพ ความ ผลต่าง อันดับ

ปัจจุบัน ต้องการ
10. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ให้เห็น 3.76 4.57 0.81 23

ถึงความสำคัญของแหล่งเรียนรู้ใน

สถานศึกษา

11. ร่วมรณรงค์การใช้แหล่งเรียนรู้ใน 3.85 4.55 0.70 32
สถานศึกษา

12. ร่วมประสานความร่วมมือกับ 3.73 4.48 0.75 28

องค์กรอื่นๆ ในการพัฒนาแหล่ง
เรียนรู้ในสถานศึกษา

13. ร่วมนิเทศกำกับและติดตามการ 3.42 4.43 1.01 5

พัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา
14. ร่วมประเมินผลการพัฒนาแหล่ง 3.48 4.41 0.93 12

เรียนรู้ในสถานศึกษา

15. ร่วมรายงานผลการพัฒนาแหล่ง 3.45 4.45 1.00 6

เรียนรู้ในสถานศึกษา
16. ได้เรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ใน 3.91 4.56 0.65 33

สถานศึกษาอย่างหลากหลาย

17. แหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษาได้รับ 3.78 4.54 0.76 27
การพัฒนาอย่างยั่งยืน

101




ตาราง 4.3 (ต่อ)

ลำดับ รายการมีส่วนร่วม สภาพปัจจุบัน ความ ผลต่าง อันดับ

ต้องการ
18. ร่วมคิดตัดสินใจในการพัฒนาแหล่ง 3.58 4.42 0.84 18

เรียนรู้นอกสถานศึกษา

19. ร่วมวางแผนพัฒนาแหล่งเรียนรู้ 3.51 4.28 0.77 25

นอกสถานศึกษา
20. ร่วมกำหนดนโยบายการพัฒนา 3.45 4.35 0.90 13

แหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา

21. ร่วมกำหนดวัตถุประสงค์การพัฒนา 3.47 4.33 0.86 16
แหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา

22. ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการ 3.60 4.44 0.84 19

ดำเนินงานพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอก
สถานศึกษา

23. ร่วมวางแนวทางการดำเนินงาน 3.52 4.42 0.90 14

พัฒนาแหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา

24. ร่วมสำรวจแหล่งเรียนรู้นอก 3.60 4.57 0.97 9
สถานศึกษา

25. ร่วมจัดทำทะเบียนแหล่งเรียนรู้นอก 3.32 4.40 1.08 2

สถานศึกษา

102




ตาราง 4.3 (ต่อ)

ลำดับ รายการมีส่วนร่วม สภาพปัจจุบัน ความ ผลต่าง อันดับ

ต้องการ
26. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ 3.43 4.51 1.08 3

ทะเบียนแหล่งเรียนรู้นอก

สถานศึกษา

27. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ให้เห็น 3.57 4.53 0.96 10
ถึงความสำคัญของแหล่งเรียนรู้

นอกสถานศึกษา

28. ร่วมรณรงค์การใช้แหล่งเรียนรู้นอก 3.58 4.42 0.84 17
สถานศึกษา

29. ร่วมประสานความร่วมมือกับ 3.50 4.45 0.95 11

องค์กรอื่นๆ ในการพัฒนาแหล่ง
เรียนรู้นอกสถานศึกษา

30. ร่วมนิเทศกำกับและติดตามการ 3.29 4.40 1.11 1

พัฒนาแหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา

31. ร่วมประเมินผลการพัฒนาแหล่ง 3.49 4.47 0.98 8
เรียนรู้นอกสถานศึกษา

32. ร่วมรายงานผลการพัฒนาแหล่ง 3.34 4.40 1.06 4

เรียนรู้นอกสถานศึกษา

103




ตาราง 4.3 (ต่อ)

ลำดับ รายการมีส่วนร่วม สภาพปัจจุบัน ความ ผลต่าง อันดับ

ต้องการ
33. ได้เรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้นอก 3.64 4.52 0.88 15

สถานศึกษาอย่างหลากหลาย

34. แหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษาได้รับ 3.55 4.54 0.99 7

การพัฒนาอย่างยั่งยืน
เฉลี่ย 3.61 4.47 0.86



้
จากตาราง 4.3 พบว่า ผลตางระหว่างสภาพปัจจบันกับความตองการมีสวนร่วมพัฒนาแหลง
่
ุ
่
่
ี่
ั
่
่
ุ
่
้
ี่
เรียนรู้โดยภาพรวมสภาพปัจจบันมีคาเฉลย 3.61 ความตองการมีคาเฉลย 4.47 ผลตางระดบความ
ุ
่
ต้องการมีส่วนร่วมมีคาเฉลี่ย 0.86 เมื่อพิจารณารายด้านพบว่าลำดับแรกทมีมากที่สด 1.11 คือ ความ
ี่
่
่
ิ
ตองการมีสวนร่วมนิเทศกำกับและตดตามการพัฒนาแหลงเรียนรู้นอกสถานศกษาคาผลตาง รองลงมา
่
ึ
้
่
1.08 คือ ร่วมจัดทำทะเบยนแหลงเรียนรู้นอกสถานศึกษาและลำดบสดทายมีค่าผลตาง 0.62 คอ ร่วม
่
่
้
ื
ุ
ี
ั
วางแนวทางการดำเนินงานพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา
่
ุ
่
ุ
่
ู
สรุป สภาพปัจจบันของการมีสวนร่วมพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชมชนของศนย์
ั
ึ
การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา โดยรวมอยู่ในระดบมาก และความ
ั
ึ
ุ
ต้องการของชมชนที่จะเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก
ี
่
็
เปนไปในทศทางเดยวกัน จากการวิเคราะห์ผลตางระหว่างสภาพปัจจบันกับความตองการมีสวนร่วม
่
้
ิ
ุ
พัฒนาแหล่งเรียนรู้ มีคาผลตางมากอันดับหนึ่ง ไดแก่ ความตองการร่วมนิเทศกำกับติดตามประเมินผล
้
่
้
่
ี่
ึ
่
การพัฒนาแหลงเรียนรู้นอกสถานศกษา ซึ่งชมชนมีความตองการทจะมีสวนร่วมมากกว่าทเป็นอยู่ใน
ุ
่
ี่
้
ปัจจุบัน

104




้
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลจากขอเสนอแนะ

จากการสำรวจสภาพปัจจบัน และความตองการมีสวนร่วมพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วม
่
่
้
ุ
่
ุ
ของชมชน ของศนย์การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา ตอนท 3
ี่
ั
ู
ึ
ึ
ึ
คำถาม ปลายเปดข้อเสนอแนะการมีสวนร่วมพัฒนาแหลงเรียนรู้ในสถานศกษามีข้อเสนอแนะ จำนวน
ิ
่
่
314 คน จากทั้งหมด 373 คน คิดเป็นร้อยละ 84.18 ดังตาราง 4.4
ี่
ตาราง 4.4 ค่าความถ และร้อยละ ของข้อเสนอแนะการมีส่วนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา
ลำดับ ข้อเสนอแนะ ความถ ี่ ร้อยละ
การมีส่วนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา
1. ครู นักศึกษา และทุกฝายต้องให้ความร่วมมือกันพัฒนา
่
แหล่งเรียนรู้ 43 11.53
2. ควรมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน 28 7.51
3. ควรนำเทคโนโลยีมาใช้ในการจดทำข้อมูลทะเบียนแหล่งเรียนรู้
ั
เผยแพร่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ 36 9.65

4. ขาดบุคลากรที่มีความรู้ในการดำเนินงาน 34 9.12
5. ขาดงบประมาณ 31 8.31

6. ชุมชนควรเข้ามามีส่วนร่วม 27 7.24

7. สถานศึกษาต้องมีการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการพัฒนาแหล่ง

เรียนรู้ให้มากขึ้น 26 6.97
8. สถานศึกษาจะต้องทำเรื่องให้กรรมการสถานศึกษาได้รับรู้ใน

การพัฒนาแหล่งเรียนรู้จะได้หาแนวความคิดร่วมกัน 24 6.43

9. จัดทำโครงการกิจกรรมที่ให้ผู้นำชุมชนมีส่วนร่วม 23 6.17
10. จัดทำโครงการเกี่ยวกับการเรียนการสอนพิเศษในวันเสาร์

อาทิตย์ 21 5.63

11. จัดทำโครงการส่งเสริมอาชีพให้กับชุมชนโดยสถานศึกษาเป็น

ต้นแบบ 21 5.63
รวม 314 84.18

105




ึ
่
จากตาราง 4.4 พบว่า ข้อเสนอแนะการมีสวนร่วมพัฒนาแหลงเรียนรู้ในสถานศกษา
่
ุ
ึ
ื
้
ี่
ข้อเสนอแนะทมีความถี่ และร้อยละมากเป็นอับหนึ่ง คอ ครู นักศกษา และทกฝ่ายตองให้ความร่วมมือ
่
กันพัฒนาแหลงเรียนรู้ รองลงมา คอ ควรมีการแลกเปลยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน และข้อเสนอแนะ
ี่
ื
ี่
้
ุ
ี่
ุ
ึ
้
อันดบสดทายทมีความถี่ และร้อยละน้อยทสด มี 4 ลำดบ คอ สถานศกษาจะตองทำเรื่องให้
ื
ั
ั
้
ึ
กรรมการสถานศกษาไดรับรู้ในการพัฒนาแหลงเรียนรู้ จะไดหาแนวความคดร่วมกันจดทำโครงการ
่
ิ
้
ั
่
ั
ิ
ี่
กิจกรรมทให้ผนำชมชนมีสวนร่วมจดทำโครงการเกี่ยวกับการเรียนการสอนพิเศษในวันเสาร์อาทตย์และ
ุ
ู้
จัดทำโครงการส่งเสริมอาชีพให้กับชุมชนโดยสถานศึกษาเป็นต้นแบบ
ข้อเสนอแนะการมีส่วนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษามีข้อเสนอแนะ 358 คน จาก
ทั้งหมด 373 คนคิดเป็นร้อยละ 95.98 ผลการวิเคราะห์ข้อมูลดังตาราง 4.5
ตาราง 4.5 ค่าความถี่และร้อยละของข้อเสนอแนะการมีส่วนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา
ี่
ลำดับ ข้อเสนอแนะ ความถ ร้อยละ
การมีส่วนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา
1. อยากจะให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างแหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษา
กับในสถานศึกษาด้วย 31 8.31
2. ทุกฝ่ายต้องให้ความสำคัญและร่วมมือกันวางแผนและกำหนดนโยบายการ
พัฒนาแหล่งเรียนรู้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด 29 7.77
3. ขอรับงบสนับสนุนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจากรัฐและเอกชน 28 7.51
4. สถานศึกษาจะต้องทำเรื่องให้กรรมการสถานศึกษาได้รับรู้ในการพัฒนา
แหล่งเรียนรู้จะได้หาแนวความคิดร่วมกัน 26 6.97
5. ชุมชนควรสนับสนุนให้นักศึกษาได้ใช้แหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย 24 6.43

6. ผู้บริหารต้องเข้ากับชุมชนได้ด ี 23 6.17
7. บุคลากรภายในสถานศึกษาต้องให้ความสำคัญกับชุมชน 23 6.17

ี่
8. บุคลากรในสถานศึกษาไม่ค่อยมีเวลาทจะร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอก
สถานศึกษา 23 6.17
9. แต่งตั้งคณะกรรมการชุมชนแบ่งหน้าที่รับผิดชอบแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญ 23 6.17

106




ตาราง 4.5 (ต่อ)

ี่
ลำดับ ข้อเสนอแนะ ความถ ร้อยละ
ิ
10. สถานศึกษากับชุมชนเปดศูนย์เรียนรู้ในชุมชนร่วมกัน 22 5.90
11. อยากให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเชื่อมโยงสถานศึกษาในการจัด
กิจกรรมประเพณีท้องถิ่นอีสานเพื่ออนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น 22 5.90

12. สถานศึกษากับชุมชนเปดเวทีประชาคมในชุมชน 21 5.63
ิ
13. ให้สถานศึกษานำนักศึกษาเข้าไปเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ในชุมชนนอกเวลา
เรียน 21 5.63

14. ควรมีบุคลากรประจำแหล่งเรียนรู้คอยให้คำแนะนำ 21 5.63

15. อยากให้นักศึกษาได้เรียนรู้ที่แปลกแตกต่างจากการเรียนรู้ในสถานศึกษา 21 5.63

รวม 358 95.98


จากตาราง 4.5 พบว่า ข้อเสนอแนะในการมีสวนร่วมพัฒนาแหลงเรียนรู้นอกสถานศกษา
่
ึ
่
ข้อเสนอแนะที่มี ความถี่ และร้อยละมากเป็นอับหนึ่ง คือ อยากจะให้มีการแลกเปลยนเรียนรู้ระหว่าง
ี่
้
ึ
แหล่งเรียนรู้นอกสถานศกษากับในสถานศึกษาด้วย รองลงมา คือ ทุกฝ่ายตองให้ความสำคัญและร่วมมือ
ู
ุ
่
ั
กันวางแผนและกำหนดนโยบายการพัฒนาแหลงเรียนรู้ให้เกิดประโยชน์สงสด และข้อเสนอแนะอันดบ
ี่
ุ
ิ
ี่
ี่
สุดท้ายทมีความถและร้อยละน้อยทสุด ทั้งหมด 4 ข้อเสนอแนะ คือ สถานศึกษากับชมชนควรเปดเวท ี
ประชาคมในชุมชน ให้สถานศึกษานำนักศึกษาเข้าไปเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ในชุมชนนอกเวลาเรียน ควร
ึ
้
่
มีบุคลากรประจำแหลงเรียนรู้คอยให้คำแนะนำ และอยากให้นักศกษาไดเรียนรู้ที่แปลกแตกตางจากการ
่
เรียนรู้ในสถานศึกษา
่
โดยสรุป ข้อเสนอแนะการมีสวนร่วมพัฒนาแหลงเรียนรู้ในสถานศกษาและนอกสถานศกษา
ึ
่
ึ
้
ึ
ื
ี่
ข้อเสนอแนะทมีความถี่ และร้อยละมาก คอ ครู นักศกษา และทกฝายตองให้ความร่วมมือกันพัฒนา
่
ุ
่
่
แหลงเรียนรู้ และอยากจะให้มีการแลกเปลยนเรียนรู้ระหว่างแหลงเรียนรู้นอกสถานศกษากับใน
ึ
ี่
สถานศึกษาด้วย

107




ตอนที่ 2 ผลการสร้างรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมส่วนร่วมของชุมชนที่ ของศูนย์
ี
การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา

2.1 ยกรางรปแบบการพัฒนาแหล่งเรยนรแบบมส่วนรวมของชุมชนของศูนย์
ี
่
ี
ู้
่
ู
การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา
จากผลการศึกษาสภาพปัจจุบันความต้องการการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของ
ึ
ั
ึ
่
ู
ุ
ชมชน ของศนย์การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา ผลตางระหว่าง
็
้
ุ
ความตองการมีส่วนร่วมในการพัฒนากับการมีส่วนร่วมในการพัฒนาในปัจจบันข้อเสนอแนะความคิดเหน
ผู้วิจัยได้นำผลวิเคราะห์ข้อมูลมายกร่างรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชุมชน ของศูนย์
่
ึ
การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา ผานขั้นตอนการตรวจสอบจาก
ั
่
ึ
ผทรงคณวุฒิ ไดร่างรูปแบบทประกอบดวยการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วม 6 ขั้นตอนและการ
ี่
่
ู้
ุ
้
่
้
ดำเนินงานพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม 19 กิจกรรมย่อย ประกอบด้วย
ขั้นตอนที่ 1 สำรวจแหล่งเรียนร ู้
กิจกรรมย่อยท 1 ร่วมสำรวจสภาพปัจจบันปัญหาและความต้องการของแหลง
ุ
่
ี่
เรียนรู้
กิจกรรมย่อยท 2 ระดมความคิดตัดสินใจเลือกประเด็นพัฒนา
ี่
ขั้นตอนที่ 2 วางแผนแบบมีส่วนร่วม
ี่
กิจกรรมย่อยท 3 ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน
กิจกรรมย่อยท 4 ร่วมระดมพลังสมองวางแผนการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
ี่
ี่
กิจกรรมย่อยท 5 ร่วมจัดทำแผนและกิจกรรมการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
กิจกรรมย่อยท 6 ร่วมกำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
ี่
ขั้นตอนที่ 3 จัดทำข้อมูลสารสนเทศและทะเบียนแหล่งเรียนร ู้
ี่
กิจกรรมย่อยท 7 ร่วมจัดทำขยายฐานข้อมูลสารสนเทศแหล่งเรียนรู้
กิจกรรมย่อยท 8 ร่วมจัดทำทะเบียนแหล่งเรียนรู้
ี่
ี่
กิจกรรมย่อยท 9 ร่วมสร้างชุดความรู้ประจำแหล่งเรียนรู้
กิจกรรมย่อยท 10 ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์
ี่
ขั้นตอนที่ 4 ส่งเสริมสนับสนุนพัฒนาแหล่งเรียนร ู้
กิจกรรมย่อยท 11 ส่งเสริมการอบรมสัมมนาศึกษาดูงาน
ี่

108




ี่
กิจกรรมย่อยท 12 ส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ที่มีการเรียนรู้แบบใช้สมองเป็น
ฐาน Brain – based Learning (BBL)

กิจกรรมย่อยท 13 ร่วมสนับสนุนงบประมาณ
ี่
ี่
กิจกรรมย่อยท 14 ร่วมปรับปรุงพัฒนาแหล่งเรียนรู้
ขั้นตอนที่ 5 กำกับติดตามประเมินผลและสรุป

กิจกรรมย่อยท 15 ร่วมกำกับติดตามประเมินผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
ี่
ี่
กิจกรรมย่อยท 16 ร่วมสรุปผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
กิจกรรมย่อยท 17 ร่วมรายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
ี่
ี่
กิจกรรมย่อยท 18 ร่วมรับผลประโยชน์จากผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
ขั้นตอนที่ 6 แลกเปลี่ยนเรียนร ู้
ี่
กิจกรรมย่อยท 19 นำเสนอผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เพื่อร่วมแลกเปลี่ยน
เรียนรู้ผ่านสื่อเทคโนโลยีและเครือข่ายสังคมแห่งการเรียนรู้นำเสนอร่างรูปแบบดังภาพท 2
ี่

109





1. ร่วมสำรวจสภาพปัจจุบันปัญหาและความต้องการ

สำรวจแหล่งข้อมูล ของแหล่งเรียนรู้
็
2. ร่วมระดมความคิดตัดสินใจเลือกประเดนพัฒนา

3. ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน

4. ร่วมระดมพลังสมองวางแผนและกิจกรรมการพัฒนา
วางแผนแบบมีส่วนร่วม แหล่งเรียนรู้
5. ร่วมจัดทำแผนและกิจกรรมการพัฒนาแหล่งเรียนรู้

6. ร่วมกำหนดตัวชี้วดความสำเร็จการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
ั

7. ร่วมจัดทำขยายฐานข้อมูลสารสนเทศแหล่งเรียนรู้
จัดทำข้อมูลสารสนเทศและ 8. ร่วมจัดทำทะเบียนแหล่งเรียนรู้

ทะเบียนแหล่งเรียนรู้ 9. ร่วมสร้างชุดความรู้ประจำแหล่งเรียนรู้

10. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ ์


11. ส่งเสริมการอบรมสัมมนาศึกษาดูงาน

12. ส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ที่มีการเรียนรู้แบบใช้
ส่งเสริมสนับสนุน สมองเป็นฐาน Brain – based Learning (BBL)
พัฒนาแหล่งเรียนรู้
ุ
13. ร่วมสนับสนนงบประมาณ
14. ร่วมปรับปรุงพัฒนาแหล่งเรียนรู้ ประเมินระหว่างดำเนินการและปรับปรุง

15. ร่วมกำกับติดตามประเมินผลการพัฒนา
แหล่งเรียนรู้

กำกับติดตามประเมินผล 16. ร่วมสรุปผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
และสรุป 17. ร่วมรายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้

18. ร่วมรับผลประโยชน์จากผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้


19. นำเสนอผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เพื่อร่วม

วางแผนแบบมีส่วนร่วม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านสื่อเทคโนโลยีและเครือข่าย

สังคมแห่งการเรียนรู้


ภาพที่ 4.1 ร่างรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอกระบบ

และการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา

110




หลักการของรูปแบบ
หลักการของรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์

การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา ประกอบด้วย

1. หลักการพัฒนาการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ของสถานศึกษาทั้งในสถานศึกษาและนอก
ึ
ึ
สถานศกษาใชขั้นตอนการพัฒนาของ (สำนักงานคณะกรรมการการศกษาขั้นพื้นฐาน. 2547 :83) ซึ่ง
้
้
่
ั
ประกอบดวยการสำรวจแหลงเรียนรู้จดทำข้อมูลสารสนเทศทำทะเบียนแหลงเรียนรู้สงเสริมสนับสนุน
่
่
พัฒนาแหล่งเรียนรู้กำกับติดตามประเมินผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
2. หลักการมีส่วนร่วมโดยทุกขั้นตอนมีส่วนร่วมของชุมชน ทั้งการมีส่วนร่วมในการ
่
่
ิ
ั
ิ
่
ระดมความคดตดสนใจ การมีสวนร่วมในการวางแผนการมีสวนร่วมในการดำเนินงานการมีสวนร่วมใน
การติดตาม ประเมินผล ร่วมสรุป และการมีสวนร่วมในการรับผลประโยชน์จากการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
่
ั้
ั
โดยใชแนวคดจากการสงเคราะห์จากเอกสารงานวิจยของนักวิชาการทงในประเทศและตาง ประเทศท ี่
ั
ิ
่
้
่
เกี่ยวกับกระบวนการมีสวนร่วมของชมชน ดงตอไปนี้ เจมศกด ปิ่นทอง (2525 : 272 -273), ไพรัตน์
ั
่
ิ
ุ
ั
ิ์
ิ
เตชะรินทร์ (2527 : 6), อคิน รพีพัฒน์ (2532 : 78 -79), ชชาต พ่วงสมจิตร์ (2540 : 12), วิชต นันท
ิ
ู
์
ิ
์
ึ
สวรรณ และจำนง แรกพินิจ (2541 : 3), เมตต เมตตการุณจต (2541 : 24), สมภพ อาจชนะศก
ุ
(2542 : 20), ปาริชาต วลัยเสถียร และคณะ (2543 : 21 -22), วรวรรณ ตณฑเสน (2546 : 6), อำนาจ
ั
ิ
ุ
์
บุญทวี (2546 : 22-23), ธีรภัทร สวรรณวงค (2548), สรกิจ โสฬส (2548 : 21-22), WHO/-UNICEF
ุ
(1978 : 41–49), Cohen และ Uphoff (1980 : 213–218) และ While (1982 : 18)
วัตถุประสงค์
1. เพื่อเป็นแนวทางการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษาและนอกสถานศึกษาที่มี
ความเหมาะสมกับสภาพปัจจบันความต้องการ ของศูนย์การศกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศย
ั
ุ
ึ
อำเภอเมืองพะเยา
2. เพื่อนำเสนอรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชนต่อผู้มีส่วน
้
ั
่
้
ไดสวนเสย ของศนย์การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา ไดนำไป
ี
ึ
ึ
ู
ประยุกต์ใช้พัฒนาแหล่งเรียนรู้ของสถานศึกษาต่อไป

111




วิธีดำเนินงานของรูปแบบ

ขั้นตอนหลักที่ 1 สำรวจแหล่งเรียนร ู้

กิจกรรมย่อยท 1 ร่วมสำรวจสภาพปัจจุบันปัญหาและความต้องการของแหล่ง
ี่
ี่
เรียนรู้ วัตถุประสงค์เพื่อ ทราบข้อมูลบริบททั่วไปและปัจจัยพื้นฐานทเอื้อต่อการดำเนินการพัฒนา และ
เพื่อสำรวจจำนวนแหล่งเรียนรู้ในสถานศกษาและนอกสถานศึกษาแยกตามประเภทโดยดำเนินการประชม
ึ
ุ
ิ
ิ
้
้
่
ี่
ู้
่
้
็
เชิงปฏบัตการผมีสวนไดส่วนเสียทุกฝ่าย แลวร่วมกันลงลงพื้นทสำรวจแหลงเรียนรู้โดยใชแบบสำรวจเปน
ี่
ิ
่
เครื่องมือในการสำรวจ ผู้มีสวนได้สวนเสยทกฝายร่วมกันรับผดชอบในการดำเนินการสำรวจตวชี้วัดทได ้
ุ
่
ี
ั
่
่
ี่
ั่
่
จำนวนแหลงเรียนรู้ ทมีข้อมูลบริบททวไปและปัจจัยพื้นฐานทเอื้อตอการดำเนินการพัฒนาแหลงเรียนรู้
ี่
่
มีการบันทึกการประชุมเก็บรวบรวมแบบสำรวจ และถ่ายรูปไว้เป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
็
กิจกรรมย่อยท 2 ระดมความคดตดสนใจเลอกประเดนพัฒนาเพื่อร่วมกัน
ิ
ิ
ั
ี่
ื
ุ
็
่
ิ
แสดงความคิดเหนในการกำหนดประเด็นปัญหาทต้องการพัฒนาโดยประชมเชิงปฏบัติการผู้มีส่วนได้สวน
ี่
่
ี่
็
้
่
เสียทุกฝายคัดเลือก และกำหนดประเดนทจะนำมาใชในการพัฒนาแหลงเรียนรู้ที่ได้สำรวจมาในกิจกรรม
่
ู้
ิ
่
้
็
ย่อยท 1 ผมีสวนไดสวนเสยทกฝ่ายร่วมกันคดตัดสินใจจะได้จำนวนแหลงเรียนรู้ทมีประเดนและแนวทาง
ี่
ี่
่
ี
ุ
ในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้บันทึกการประชุมและถ่ายรูปไว้เป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
ขั้นตอนหลักที่ 2 วางแผนแบบมีส่วนร่วม
ี่
กิจกรรมย่อยท 3 ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานเพื่อกำหนดบทบาท
ิ
ิ
หน้าที่รับผิดชอบตามความรู้ ความสามารถของแต่ละคน โดยการประชุมประชุมเชงปฏิบัตการผู้มีส่วนได ้
ี่
ู้
่
ส่วนเสียทกฝาย กำหนดบทบาทหน้าท และแตงตงคณะกรรมการดำเนินงานจากผมีสวนไดสวนเสยทก
ุ
ี
้
่
ุ
่
่
ั้
่
ี่
่
ี่
ฝายไดของผมีสวนไดสวนเสยทกฝาย ทมีบทบาทหน้าทรับผดชอบในการดำเนินงานมีการบันทกการ
้
่
ึ
ุ
่
ิ
ี
้
ู้
ประชุมมีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานและรูปภาพ
ี่
กิจกรรมย่อยท 4 ร่วมระดมพลังสมองวางแผนและกิจกรรมการพัฒนาแหล่ง
ิ
เรียนรู้เพื่อระดมความคดกำหนดกรอบการทำงานแบบมีส่วนร่วมในการพัฒนาแหลงเรียนรู้ ร่วมกำหนด
่
ี่
แผนและกิจกรรมในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ โดยการประชุมสนทนาและแลกเปลยนความคดเหนร่วมกัน
็
ิ
้
วางแผนพัฒนาแหลงเรียนรู้แต่ละแหล่งเรียนรู้ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียร่วมดำเนินงานให้ไดจำนวนแหล่งเรียนรู้
่
ที่มีแผนและกิจกรรมการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ เก็บรวบรวมเอกสารและถ่ายรูปไว้เปนหลกฐานร่องรอยการ
็
ั
ดำเนินงาน
กิจกรรมย่อยท 5 ร่วมจัดทำแผนและกิจกรรมการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เพื่อ
ี่

112




่
่
ั
ิ
ระดมความคดจดทำกรอบการทำงานแบบมีสวนร่วมในการพัฒนาแหลงเรียนรู้จัดทำแผนและกิจกรรมใน
่
ุ
็
การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ โดยการประชมสนทนาและแลกเปลี่ยนความคดเหนร่วมกันวางแผนพัฒนาแหลง
ิ
ี
่
่
้
เรียนรู้แตละแหล่งเรียนรู้ผู้มีส่วนได้สวนเสยร่วมดำเนินงานให้ไดจำนวนแหล่งเรียนรู้ทมีตัวชี้วัดความสำเร็จ
ี่
การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ เก็บรวบรวมเอกสารและถ่ายรูปไว้เป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
ั
่
กิจกรรมย่อยท 6 ร่วมกำหนดตวชี้วัดความสำเร็จการพัฒนาแหลงเรียนรู้เพื่อ
ี่
ร่วมกันกำหนดตวชวัดความสำเร็จการพัฒนาแหลงเรียนรู้ แตละแหลงเรียนรู้นำไปใชในการประเมินผล
่
ั
ี้
่
่
้
่
ี้
ิ
ิ
ุ
่
การดำเนินงานโดยการประชมเชงปฏิบัตการกำหนดตวชวัดความสำเร็จการพัฒนาแหลงเรียนรู้ แตละ
ั
้
่
้
่
้
แหลงเรียนรู้ใน 5 ดานตอไปนี้ ดานแหลงเรียนรู้ ดานโครงสร้างการดำเนินงานดานการบริหารจัดการ
้
่
้
ด้านการพัฒนาขีดความสามารถ ด้านการจัดการความรู้ และดานการพัฒนาเครือข่าย
ขั้นตอนหลักที่ 3 จัดทำข้อมูลสารสนเทศและทะเบียนแหล่งเรียนร ู้
กิจกรรมย่อยที่ 7 ร่วมจัดทำขยายฐานข้อมูลสารสนเทศแหล่งเรียนรู้เพื่อ
่
ุ
ุ
ั
รวบรวมและจดทำข้อมูลแหลงเรียนรู้ให้เป็นปัจจบัน โดยประชมเชงปฏิบัตการรวบรวมข้อมูลจากการ
ิ
ิ
ิ
สำรวจการวางแผนจดทำข้อมูล และขยายฐานข้อมูลเพิ่มเตมจดทำเป็นเอกสารแฟ้มแผนพับ จดทำใน
่
ั
ั
ั
คอมพิวเตอร์จดเก็บเป็นแฟ้มข้อมูลจดเก็บในคอมพิวเตอร์ให้เป็นระบบเป็นหมวดหมู่และแยกตามประเภท
ั
ั
ั
ครูผรับผดชอบ แหลงเรียนรู้ให้ขอมูลรวบรวมข้อมูลและจดทำข้อมูลจะได้จำนวนแหล่งเรียนรู้ทไดรับการ
ิ
ู้
ี่
้
้
่
่
ขึ้นทะเบียนแหลงเรียนรู้ในสถานศึกษาและนอกสถานศึกษาเก็บรวบรวมเอกสารหลักฐานเชน ฐานข้อมูล
่
่
ั
ุ
ึ
จากคอมพิวเตอร์รูปภาพบันทกการประชมแฟ้มข้อมูลแผนพับ ไว้เป็นหลกฐานอ้างอิงร่องรอยการ
ดำเนินงาน
ี่
ั
กิจกรรมย่อยท 8 ร่วมจดทำทะเบียนแหลงเรียนรู้เพื่อจดทำทะเบียนแหลง
ั
่
่
่
ั
เรียนรู้โดยการรวบรวมข้อมูลจากการสำรวจแหลงเรียนรู้ แยกข้อมูลแหลงเรียนรู้ออกเปนประเภทจดทำ
่
็
ี
ู้
ี่
ทะเบยนแหลงเรียนรู้ในรูปแบบของแฟ้มทะเบียนในแฟ้มทเปนเอกสาร และในคอมพิวเตอร์ผรับผิดชอบ
่
็
ดำเนินงานตวชวัดความสำเร็จ คอ การมีทะเบียนแหลงเรียนรู้ในรูปแบบของแฟ้มทะเบียนทเปนแฟ้ม
ื
็
่
ี่
ั
ี้
ั
เอกสารและในคอมพิวเตอร์เก็บรวบรวมไว้เป็นหลกฐาน พร้อมกับการถ่ายรูปเพื่อเป็นร่องรอยการ
ดำเนินงาน
ุ
ี่
กิจกรรมย่อยท 9 ร่วมสร้างชุดความรู้ประจำแหล่งเรียนรู้ เพื่อให้มีชดความรู้
ุ
่
ี่
ุ
ทกแหลงเรียนรู้มีความรู้ทชดแจงและสามารถถ่ายทอดความรู้ไดและทะเบียนแหลงเรียนรู้โดยการททก
้
่
้
ี่
ั
แหล่งเรียนรู้ นำข้อมูลสารสนเทศมาสร้างชุดความรู้ประจำแหล่งเรียนรู้ประจำแหล่งเรียนรู้ผร่วมสร้างชด
ุ
ู้
่
ความรู้ประจำแหลงเรียนรู้ ประกอบด้วยปราชญ์ชาวบ้านครูผู้ดูแลหรือวิทยากรประจำแหล่งเรียนรู้ตัวชี้วัด

113




ุ
ั
ี
ความสำเร็จ คือ ทกแหลงเรียนรู้มีทะเบยนแหล่งเรียนรู้มีความรู้ที่ชดแจ้งและสามารถถ่ายทอดความรู้ได ้
่
เก็บรวบรวมเอกสารชุดความรู้และถ่ายรูปไว้เป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
กิจกรรมย่อยท 10 ร่วมเผยแพร่ประชาสมพันธ์เพื่อเผยแพร่ประชาสมพันธ์
ั
ี่
ั
็
ั
ี
ข้อมูลแหลงเรียนรู้โดยการรวบรวมข้อมูลเผยแพร่เปนเอกสาร เชน แผนพับ ประชาสมพันธ์ เสยงตาม
่
่
่
์
่
่
ึ
่
สายนำข้อมูลลงในเว็บไซต เฟสบุ๊ค ของสถานศกษาและของแหลงเรียนรู้แตละแหลงและประชม
ุ
ึ
ั
ผู้ปกครอง ศูนย์การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา นักศึกษาผมีสวนได ้
ึ
ู้
่
์
ส่วนเสียทุกฝ่ายร่วมมือกันเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ข้อมูลแหล่งเรียนรู้ มีแผ่นพับ เว็บไซต และเฟสบุ๊คของ
สถานศึกษาและของแหล่งเรียนรู้รูปภาพเป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
ขั้นตอนหลักที่ 4 ส่งเสริมสนับสนุนพัฒนาแหล่งเรียนร ู้
ี่
กิจกรรมย่อยท 11 ส่งเสริมการอบรมสัมมนาศึกษาดูงานเพื่อเสริมสร้าง
ิ
ประสบการณสร้างแรงจงใจ จตสำนึก ความตระหนัก ของการจัดการความรู้ในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
ู
์
ั
้
ั
่
ู
ุ
โดยการจดทำโครงการอบรมสมมนาศกษาดงานศกษาความรู้ภายในแหลงเรียนรู้จากชมชน ทองถิ่นใน
ึ
ึ
ึ
ู
่
ี่
ิ
ั
ั
ระดบหมู่บ้านตำบล และจงหวัดศกษาดงานการจดการความรู้ของแหลงเรียนรู้ทมีประสทธิภาพ จาก
ั
่
ภายนอกจงหวัด ตวชวัดความสำเร็จ คอ ผมีสวนไดสวนเสยทกฝายมีแรงจงใจมีความตระหนักในการ
ู้
ี
ุ
้
่
ู
่
ี้
ื
ั
ั
ู
ู้
่
พัฒนาแหลงเรียนรู้ ผดแล หรือวิทยากรประจำแหล่งเรียนรู้ปราชญ์ชาวบ้านมีความรู้ในการดำเนินงาน
ั
่
การจดการความรู้มากขึ้นและสามารถนำความรู้มาพัฒนาแหลงเรียนรู้ตนเองไดอย่างมีประสทธิภาพ มี
้
ิ
โครงการเกียรติบัตรรูปภาพเป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
่
ี่
็
่
กิจกรรมย่อยท 12 สงเสริมการใช้แหลงเรียนรู้ที่มีการเรียนรู้แบบใช้สมองเปน
ี่
่
ฐาน Brain – based Learning (BBL) เพื่อสงเสริมการเรียนรู้ทกระตุ้นสมองให้มีความสนใจท จะเรียนรู้
ี่
ุ
ิ
ึ
่
ในแหลงเรียนรู้ตางๆ โดยการประชมเชงปฏิบัตการแหลงเรียนรู้ในสถานศกษาปรับปรุงพัฒนาให้มีสสน
ี
่
ิ
ั
่
น่าสนใจ กระตนสมองให้เกิดการเรียนรู้ใชเทคโนโลยีและคอมพิวเตอร์ในการสร้างสอ และเปนสอการ
ุ้
็
้
ื่
ื่
่
เรียนรู้แหลงเรียนรู้นอกสถานศกษา ปรับปรุงพัฒนาให้มีความน่าสนใจใช้เทคโนโลยี และคอมพิวเตอร์ใน
ึ
ี
้
้
การสร้างสอ และเป็นสอการเรียนรู้มีภาพเคลอนไหวมีฐานเรียนรู้ทไดลงมือปฏิบัตผมีสวนไดสวนเสยทก
ื่
่
ี่
ื่
ื่
ิ
ู้
่
ุ
ี่
ฝ่ายร่วมดำเนินงานตัวชี้วัดความสำเร็จ คือ แหล่งเรียนรู้ที่มีการกระตุ้นสมองให้มีความสนใจท จะเรียนรู้
มีรูปภาพแหล่งเรียนรู้ที่มีการเรียนรู้แบบใช้สมองเป็นฐานเป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
กิจกรรมย่อยท 13 ร่วมสนับสนุนงบประมาณ เพื่อระดมทุนในการพัฒนา
ี่
ึ
้
ั
่
แหลงเรียนรู้ โดยการติดต่อประสานงานขอรับการสนับสนุนจากหน่วยงานตางๆ จดผาป่าเพื่อการศกษา
่
ู้
ู้
ึ
ึ
พัฒนาแหลงเรียนรู้นอกสถานศกษา คณะกรรมการสถานศกษาขั้นพื้นฐาน ผบริหารสถานศกษา ผนำ
ึ
่

114




่
่
ชุมชน ติดต่อประสานงานขอรับการสนับสนุนจากหน่วยงานตางๆ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝายร่วมจัด
ึ
้
้
ั
ี้
ึ
่
ี
ื
ผาป่าสามัคค ตวชวัดความสำเร็จ คอ แหลงเรียนรู้ในสถานศกษาและนอกสถานศกษา ไดรับการ
สนับสนุนงบประมาณในการพัฒนาจากทุกฝ่าย ถ่ายรูปไว้เป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
่
ี่
กิจกรรมย่อยท 14 ร่วมปรับปรุงพัฒนาแหลงเรียนรู้เพื่อกำหนดแผนแนว
ั
ี้
ทางการดำเนินงาน และขั้นตอนการตดตามประเมินผลตวชวัดความสำเร็จในการดำเนินงานของแหลง
ิ
่
่
เรียนรู้ โดยประชุมเชิงปฏิบัติการร่วมปรับปรุงพัฒนาแหล่งเรียนรู้ตามตัวชี้วัดความสำเร็จการพัฒนาแหลง
่
เรียนรู้ผมีสวนไดสวนเสยทกฝายร่วมกัน ปรับปรุงพัฒนาแหลงเรียนรู้ให้แหลงเรียนรู้ไดรับการปรับปรุง
ี
้
่
่
่
้
ู้
่
ุ
่
พัฒนาตามตวชี้วัดความสำเร็จ การพัฒนาแหลงเรียนรู้มีการถ่ายรูปไว้เปนหลกฐานและแหลงเรียนรู้เป็น
่
ั
็
ั
ร่องรอยการดำเนินงาน
ขั้นตอนหลักที่ 5 กำกับติดตามประเมินผลและสรุป
ี่
กิจกรรมย่อยท 15 ร่วมกำกับติดตามประเมินผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เพื่อ
ั
ร่วมกันประเมินผลการดำเนินงานตามตวชี้วัดความสำเร็จของแต่ละแหล่งเรียนรู้ โดยการประชุมสนทนา
ิ
ี่
ี้
และแลกเปลยนความคดเห็นร่วมกันประเมินผลการดำเนินงานตามตวชวัดความสำเร็จประมวลผลเพื่อ
ั
ี่
่
ี
ี่
สะทอนผลหาแนวทางการปรับปรุงในสวนทเป็นปัญหา พัฒนาสงเสริมในสวนทดรายงานผลการ
่
่
้
่
่
ิ
่
ู้
้
่
ี
ดำเนินงานผมีสวนไดสวนเสยทกฝาย ร่วมตดตาม ประเมินผล ฝายประมวลผลและรายงานผล
ุ
ู้
ู
่
้
้
ประกอบดวย ครูผดแล หรือวิทยากรประจำแหลงเรียนรู้ทกแหลงเรียนรู้ ไดรับการประเมินผลการ
ุ
่
ั
ุ
ดำเนินงานตามตวชี้วัดความสำเร็จ คือ ตัวชี้วัดความสำเร็จรายงานการประชมรายงานผลการดำเนินงาน
รูปภาพเป็นหลักฐานและร่องรอยการดำเนินงาน
กิจกรรมย่อยท 16 ร่วมสรุปผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้เพื่อร่วมกันสรุป และ
ี่
่
ี่
่
รายงานผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้โดยการประชมสนทนาและแลกเปลยนความคดเห็น ร่วมกันสรุปผล
ุ
ิ
่
ี่
การดำเนินงานประมวลผลเพื่อสะท้อนผลหาแนวทางการปรับปรุงในสวนทเปนปัญหา พัฒนาส่งเสริมใน
็
่
สวนทดรายงานผลการดำเนินงานผมีสวนไดสวนเสยทกฝายร่วมสรุปฝายประมวลผลและรายงานผล
ู้
่
ี
ี่
่
ี
่
ุ
่
้
ู้
้
ู
่
ประกอบดวย ครูผดแล หรือวิทยากรประจำแหลงเรียนรู้ทกแหลงเรียนรู้ไดรับการประเมินผลการ
้
ุ
่
ดำเนินงานตามตวชี้วัดความสำเร็จ คือ ตัวชี้วัดความสำเร็จรายงานการประชมรายงานผลการดำเนินงาน
ุ
ั
รูปภาพเป็นหลักฐานและร่องรอยการดำเนินงาน
กิจกรรมย่อยท 17 ร่วมรายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เพื่อร่วมกันรายงาน
ี่
ี่
ุ
ิ
ผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้โดยการประชมสนทนา และแลกเปลยนความคดเห็นร่วมกันรายงานผลการ
่
่
่
ุ
ี
ดำเนินงานผู้มีส่วนได้สวนเสยทกฝ่าย ร่วมรายงานผลฝายประมวลผล และรายงานผลประกอบดวย ครู
้

115




่
ุ
ู
ผู้ดแล หรือวิทยากรประจำแหลงเรียนรู้ทกแหล่งเรียนรู้ ได้รับการประเมินผลการดำเนินงานตามตัวชี้วัด
ความสำเร็จ คอ ตัวชวัดความสำเร็จรายงานการประชมรายงานผลการดำเนินงานรูปภาพเป็นหลกฐาน
ั
ี้
ุ
ื
และร่องรอยการดำเนินงาน
กิจกรรมย่อยท 18 ร่วมรับผลประโยชน์จากผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้เพื่อนำ
่
ี่
้
ุ
่
ผลการดำเนินงานไปใชในการพัฒนาแหลงเรียนรู้ โดยการประชมสนทนานำผลจากการสรุปรายงานผล
และรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ไปใช้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ทุกฝ่ายผู้ดูแลผู้รับผิดชอบแหล่งเรียนรู้ปราชญ์
่
ชาวบ้าน และครูร่วมรับผลประโยชน์ตวชวัดความสำเร็จแหลงเรียนรู้ทพัฒนาตามตวชวัดความสำเร็จ
ี้
ั
ี้
ี่
ั
้
ิ
สามารถส่งเสริมการเรียนรู้ไดอย่างมีประสิทธิภาพ ใช้รูปภาพแหล่งเรียนรู้ทะเบียนแหล่งเรียนรู้สถิตการใช ้
แหล่งเรียนรู้เป็นหลักฐานและร่องรอยการดำเนินงาน
ขั้นตอนหลักที่ 6 แลกเปลี่ยนเรียนร ู้
กิจกรรมย่อยท 19 นำเสนอผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เพื่อร่วมแลกเปลี่ยน
ี่
ั
่
ี่
์
เรียนรู้ผานสอเทคโนโลยีและเครือข่ายสงคมแห่งการเรียนรู้ เพื่อร่วมแลกเปลยนเรียนรู้ประสบการณใน
ื่
่
ี่
ุ
้
่
่
การพัฒนาแหลงเรียนรู้ระหว่างแหลงเรียนรู้ในชมชน ในทองถิ่น และแลกเปลยนเรียนรู้กับแหลงเรียนรู้
ุ
ี่
่
ิ
อื่นๆ โดยการประชมสนทนาและแลกเปลยนความคดเห็นนำเสนอผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้ เพื่อร่วม
ี่
์
ั
แลกเปลยนเรียนรู้ ผานสอเทคโนโลยีและเครือข่ายสงคมแห่งการเรียนรู้อย่างเว็บไซต เฟสบุ๊คของ
่
ื่
ู้
ู
ึ
ิ
ู้
่
ู้
สถานศกษาของผดแลวิทยากรประจำแหลงเรียนรู้ ปราชญ์ชาวบ้าน ผดแลผรับผดชอบแหลงเรียนรู้
่
ู
ปราชญ์ชาวบ้าน และครู ร่วมนำเสนอตวชวัดความสำเร็จ คอ มีการแลกเปลยนเรียนรู้ระหว่างแหลง
่
ั
ี้
ื
ี่
เรียนรู้มีเว็บไซต เฟสบุ๊ค ของสถานศึกษาของผดูแลวิทยากรประจำแหลงเรียนรู้ปราชญ์ชาวบ้านรูปภาพ
่
ู้
์
เป็นหลักฐานและร่องรอยการดำเนินงาน
การประเมินผลการดำเนินการตามรูปแบบ
ั
ื
ิ
การประเมินผล คอ การเก็บข้อมูลการวิเคราะห์ข้อมูลอย่างเป็นระบบเพื่อการตดสนใจการ
ู
่
่
ุ
ปรับปรุงเพิ่มคณภาพและประสทธิภาพในการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชมชน ของศนย์
ุ
ิ
้
ึ
การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา ตรวจสอบประเมินผลงานทไดจาก
ึ
ั
ี่
การดำเนินการตามรูปแบบ ดังนี้
1. กำหนดกรอบการตรวจสอบและประเมินผล
2. จัดทำเครื่องมือโดยใช้เครื่องมือ และวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม
มาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale) 5 ระดับเพื่อประเมินตัวชี้วัดความสำเร็จของรูปแบบ

116




3. เปรียบเทียบก่อนใช้และหลังใช้รูปแบบรูปแบบวิเคราะห์ข้อมูลและจัดทำรายงาน
4. นำเสนอผลการประเมินหรือผลการใช้รูปแบบเพื่อเป็นการเผยแพร่และแลกเปลี่ยน

เรียนรู้


เงื่อนไขของรูปแบบ


รูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอก
ระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา จะมีประสิทธิภาพและประสบผลสำเร็จได้มีเงื่อนไข

ความสำเร็จ ดังนี้

1. ผมีสวนไดส่วนเสียในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ทุกฝาย ตองมีสวนร่วมดวยความสมัคร
้
่
่
้
ู้
่
้
ใจ และมีส่วนร่วมทุกขั้นตอนด้วยการมีส่วนร่วมในการระดมความคิด ตัดสินใจ การมีส่วนร่วมในการวาง
่
่
่
ิ
แผนการมีสวนร่วมในการดำเนินงานการมีสวนร่วมในการตดตาม ประเมินผลการมีสวนร่วมในการรับ
ผลประโยชน์
2. พัฒนาตามขั้นตอนอย่างต่อเนื่องเพื่อเกิดประสิทธิผลและความยั่งยืน
2.2 ร่างรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมส่วนร่วมของชุมชนของศูนย์การศกษานอก
ี
ึ
ระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา
่
่
จากการนำผลการยกร่างรูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชมชน ของศนย์
ุ
ู
การศกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา มาสนทนากลุ่มร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วน
ั
ึ
่
ุ่
ุ่
ี
่
ู้
เสยในการพัฒนาแหลงเรียนรู้จากการสนทนาและข้อเสนอแนะของผร่วมสนทนากลมแตละกลมได ้
ข้อเสนอแนะ ดังนี้
ขั้นตอนท 2 วางแผนแบบมีส่วนร่วม มีข้อเสนอแนะดังนี้
ี่
ี่
“…ในขั้นตอนของการวางแผนแบบมีส่วนร่วมกิจกรรมท 5 น่าจะนำไปรวมกับ
กิจกรรมท 4…”
ี่
ี่
(กลุ่มท 1. 15 มกราคม 2563 : สนทนากลุ่ม)

117




“…ขั้นตอนการวางแผนแบบมีส่วนร่วมกิจกรรมท 5 ควรจะนำไปรวมกับกิจกรรมท 4
ี่
ี่
เป็นร่วมระดมพลังสมองวางแผนและกิจกรรมการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เนื่องจากวางแผนแล้วก็ร่วมจัดทำ
แผนกำหนดกิจกรรมการพัฒนาไปด้วย…”

(กลุ่มท 2. 15 มกราคม 2563 : สนทนากลุ่ม)
ี่

“…ขั้นตอนการวางแผนแบบมีส่วนร่วมกิจกรรมท 4 ควรจะรวมกับกิจกรรมท 5เป็นร่วม
ี่
ี่
ระดมพลังสมองวางแผนและกิจกรรมการพัฒนาแหล่งเรียนรู้…”
ี่
(กลุ่มท 3. 15 มกราคม 2563 : สนทนากลุ่ม)

ขั้นตอนท 5กำกับติดตามประเมินผลและสรุป
ี่

“…ในขั้นตอนกำกับติดตามประเมินผลและสรุปกิจกรรมย่อยท16 ร่วมสรุปผลการพัฒนา
ี่
ี่
แหล่งเรียนรู้และกิจกรรมย่อยท17 ร่วมรายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้น่าจะนำไปรวมกับกิจกรรมท 15
ี่
และควรเพิ่มหัวข้อที่เป็นองค์ประกอบของรูปแบบด้วย…”

ี่
(กลุ่มท 1. 15 มกราคม 2563 : สนทนากลุ่ม)
ี่
“…ในขั้นตอนกำกับติดตามประเมินผลและสรุปควรจะนำกิจกรรมย่อยท 16 ร่วม
ี่
สรุปผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้และกิจกรรมย่อยท 17 ร่วมรายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้รวมกับ
ี่
กิจกรรมท15เป็นร่วมกำกับติดตามประเมินผลสรุปและรายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้…”
(กลุ่มท 2. 15 มกราคม 2563 : สนทนากลุ่ม)
ี่


ี่
“…ในขั้นตอนกำกับติดตามประเมินผลและสรุปควรจะรวมกิจกรรมท 15 ร่วมกำกับ
ตดตามประเมินผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้กิจกรรมย่อยท 16 ร่วมสรุปผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้และ
ิ
ี่
่
่
กิจกรรมย่อยท 17 ร่วมรายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เข้าด้วยกันเป็นร่วมกำกับติดตามประเมินผล
ี่
สรุปและรายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้…”
ี่
(กลุ่มท 3. 15 มกราคม 2563 : สนทนากลุ่ม)

ี่
“…น่าจะรวมกิจกรรมท 15 กิจกรรมย่อยท 16 และกิจกรรมย่อยท 17 เข้าด้วยกัน
ี่
ี่
เพื่อให้กิจกรรมต่อเนื่องกัน…”
(กลุ่มท 4. 15 มกราคม 2563 : สนทนากลุ่ม)
ี่

118




ี่
่
ี่
สรุปขั้นตอนท 2 วางแผนแบบมีสวนร่วมรวมกิจกรรมท 4 และกิจกรรมท 5 เป็น
ี่
ี่
ี่
ี่
้
ี่
ี่
กิจกรรมท 4 และขั้นตอนท 5 รวมกิจกรรมท 15 กิจกรรมย่อยท 16 และกิจกรรมย่อยท 17 เขา
ี
ด้วยกันจากการสนทนากลุ่มผู้มีสวนได้ส่วนเสย ได้ร่างรูปแบบทประกอบด้วยการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบ
่
่
ี่
มีสวนร่วม 6 ขั้นตอนและการดำเนินงานพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วม 16 กิจกรรมย่อย
่
่
่
ุ
ี่
่
้
ประกอบดวยขั้นตอนท 1 สำรวจแหลงเรียนรู้กิจกรรมย่อยท 1 ร่วมสำรวจสภาพปัจจบันปัญหาและ
ี่
ความตองการของแหล่งเรียนรู้ กิจกรรมย่อยท 2 ระดมความคิดตัดสนใจเลอกประเด็นพัฒนาขั้นตอนท ี่
ี่
ิ
้
ื
ี่
่
2 วางแผนแบบมีสวนร่วม กิจกรรมย่อยท 3 ร่วมแตงตงคณะกรรมการดำเนินงานกิจกรรมย่อยท 4
ั้
่
ี่
่
ี่
ั
ร่วมระดมพลงสมองวางแผน และกิจกรรมการพัฒนาแหลงเรียนรู้ กิจกรรมย่อยท 5 ร่วมกำหนด
ี้
ั
ี่
ตวชวัดความสำเร็จการพัฒนาแหลงเรียนรู้ ขั้นตอนท 3 จดทำข้อมูลสารสนเทศและทะเบียนแหลง
่
่
ั
เรียนรู้ กิจกรรมย่อยท 6 ร่วมจดทำขยายฐานข้อมูลสารสนเทศแหลงเรียนรู้ กิจกรรมย่อยท 7 ร่วม
่
ั
ี่
ี่
่
ุ
ี่
จัดทำทะเบียนแหล่งเรียนรู้กิจกรรมย่อยท 8 ร่วมสร้างชดความรู้ประจำแหลงเรียนรู้ กิจกรรมย่อยท 9
ี่
ี่
ี่
ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ขั้นตอนท 4 ส่งเสริมสนับสนุนพัฒนาแหล่งเรียนรู้ กิจกรรมย่อยท 10ส่งเสริม
การอบรมสัมมนาศึกษาดงาน กิจกรรมย่อยท 11 ส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ทมีการเรียนรู้แบบใชสมอง
ู
ี่
ี่
้
เป็นฐาน Brain – based Learning (BBL) กิจกรรมย่อยท 12 ร่วมสนับสนุนงบประมาณกิจกรรมย่อยท ี่
ี่
ิ
ี่
13 ร่วมปรับปรุงพัฒนาแหลงเรียนรู้ ขั้นตอนท 5 กำกับตดตามประเมินผลและสรุปกิจกรรมย่อยท 14
ี่
่
ร่วมกำกับตดตามประเมินผลสรุปและรายงานผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้กิจกรรมย่อยท 15 ร่วมรับ
ี่
่
ิ
ี่
ผลประโยชน์จากผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้ ขั้นตอนท 6 แลกเปลยนเรียนรู้ กิจกรรมย่อยท 16
่
ี่
ี่
นำเสนอผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้เพื่อร่วมแลกเปลยนเรียนรู้ผานสอเทคโนโลยีและเครือข่ายสงคมแห่ง
ั
่
ื่
ี่
่
ี่
การเรียนรู้นำเสนอร่างรูปแบบ ดังภาพท 4.2

119




1. ร่วมสำรวจสภาพปัจจุบันปัญหาและ
ความต้องการของแหล่งเรียนรู้
สำรวจแหล่งข้อมูล 2. ร่วมระดมความคิดตัดสินใจเลือกประเดน
็
พัฒนา


3. ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน
วางแผนแบบมี 4. ร่วมระดมพลังสมองวางแผนและ
ส่วนร่วม กิจกรรมการพัฒนาแหล่งเรียนรู้

5. ร่วมกำหนดตัวชี้วดความสำเร็จการ
ั
พัฒนาแหล่งเรียนรู้
หลักการ

จัดทำข้อมูลสารสนเทศและ 6. ร่วมจัดทำขยายฐานข้อมูลสารสนเทศ


วัตถุประสงค์ ทะเบียนแหล่งเรียนรู้ แหล่งเรียนรู้
7. ร่วมจัดทำทะเบียนแหล่งเรียนรู้

กลไกการ 8. ร่วมสร้างชุดความรู้ประจำแหล่งเรียนรู้
ดำเนินงาน 9. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ ์


ส่งเสริมสนับสนุน 10. ส่งเสริมการอบรมสัมมนาศึกษาดูงาน
วิธีการดำเนินงาน ประเมินระหว่างดำเนินการและปรับปรุง
พัฒนาแหล่งเรียนรู้ 11. ส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ที่มีการ
เรียนรู้แบบใช้สมองเป็นฐาน Brain –

based Learning (BBL)

เงื่อนไข 12. ร่วมสนับสนนงบประมาณ
ุ
ความสำเร็จ 13. ร่วมปรับปรุงพัฒนาแหล่งเรียนรู้

กำกับติดตามประเมินผล 14. ร่วมกำกับติดตามประเมินผลสรุปและ

และสรุป รายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
15. ร่วมรับผลประโยชน์จากผลการพัฒนา

แหล่งเรียนรู้


16. นำเสนอผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
วางแผนแบบมี เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านสื่อ

ส่วนร่วม เทคโนโลย และเครือข่ายสังคมแห่งการเรียนรู้
ี


ภาพที่ 4.2 รูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา

120




2.3 ประเมินร่างรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ


ุ่
่
ี
้
จากการสนทนากลมของผมีสวนไดสวนเสยในการพัฒนาแหลงเรียนรู้ไดข้อเสนอแนะท ี่
่
ู้
่
้
ู
ึ
นำมาปรับปรุงแก้ไขยกร่างรูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชุมชน ของศนย์การศกษา
่
่
ั
นอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยาท มีขั้นตอนหลัก 6 ขั้นตอนและกิจกรรมย่อย
ี่
19 กิจกรรมได้ร่างรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชนของศูนย์การศึกษานอกระบบ
ั
ั
ึ
และการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา ท มีขั้นตอนหลก 6 ขั้นตอนและกิจกรรมย่อย 16
ี่
ี่
็
้
้
้
กิจกรรมเพื่อให้ไดรูปแบบทมีความเหมาะสมมีความเปนไปไดและมีเป็นประโยชน์ในการนำไปใชพัฒนา
ึ
่
่
แหล่งเรียนรู้ จึงได้นำร่างรูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชุมชนของศูนย์การศกษานอก
ุ
ู้
ึ
ั
ระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา ขอความอนุเคราะห์ผทรงคณวุฒิจำนวน 5 คน
ประเมินความเหมาะสมความเป็นไปได้และความเปนประโยชน์ในการนำไปใชพัฒนาแหล่งเรียนรู้ผลการ
้
็
ประเมินดังตาราง 4.6
ตาราง 4.6 ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานความเหมาะสมของรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบ
ึ
มีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอ
เมืองพะเยา
ขั้นตอนหลัก กิจกรรมย่อย X S.D. ระดับความ
เหมาะสม
สำรวจแหล่ง 1. ร่วมสำรวจสภาพปัจจุบันปัญหาและ 5.00 .00 มากที่สุด
เรียนรู้ ความต้องการของแหล่งเรียนรู้
2. ระดมความคิดตดสินใจเลือกประเด็น 5.00 .00 มากที่สุด
ั
พัฒนา
วางแผนแบบ 3. ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน 5.00 .00 มากที่สุด
มีส่วนร่วม 4. ร่วมระดมพลังสมองวางแผนแล 5.00 .00 มากที่สุด

กิจกรรม
การพัฒนาแหล่งเรียนรู้

5. ร่วมกำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จการ 5.00 .00 มากที่สุด

พัฒนาแหล่งเรียนรู้

121




ตาราง 4.6 (ต่อ)


ขั้นตอนหลัก กิจกรรมย่อย X S.D. ระดับความ
เหมาะสม

จัดทำข้อมูล 6. ร่วมจัดทำขยายฐานข้อมูลสารสนเทศ 5.00 .00 มากที่สุด

สารสนเทศและ แหล่งเรียนรู้
ทะเบียนแหล่ง 7. ร่วมจัดทำทะเบียนแหล่งเรียนรู้ 5.00 .00 มากที่สุด

เรียนรู้ 8. ร่วมสร้างชุดความรู้ประจำแหล่ง 4.60 .55

เรียนรู้
9. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ 5.00 .00 มากที่สุด

ส่งเสริมสนับสนุน 10. ส่งเสริมการอบรมสัมมนาศึกษาด ู 5.00 .00 มากที่สุด

พัฒนาแหล่ง งาน

เรียนรู้ 11. ส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ที่มีการ 5.00 .00 มากที่สุด
เรียนรู้แบบใช้สมองเป็นฐาน

Brain – based Learning (BBL)

12. ร่วมสนับสนุนงบประมาณ 4.40 .55 มาก

13. ร่วมปรับปรุงพัฒนาแหล่งเรียนรู้ 5.00 .00 มากที่สุด
กำกับติดตาม 14. ร่วมกำกับติดตามประเมินผลสรุป 4.80 .45 มากที่สุด

ประเมินผล และรายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้

และสรุป 15. ร่วมรับผลประโยชน์จากผลการ 4.00 .00 มาก
พัฒนาแหล่งเรียนรู้

แลกเปลี่ยน 16. นำเสนอผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ 5.00 .00 มากที่สุด

เรียนรู้ เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านสื่อ
เทคโนโลยีและเครือข่ายสังคมแห่งการ

เรียนรู้

รวม 4.86 .10 มากที่สุด

122




่
จากตาราง 4.6 พบว่า ระดบความเหมาะสมโดยรวมของรูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมี
ั
ส่วนร่วม ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา มีความเหมาะสม
ุ
ั
็
ี่
ุ
ี่
ื
มากทสดเฉลย 4.86 แยกเปนกิจกรรมย่อยดงนี้มีความเหมาะสมมากทสด 14 กิจกรรมคอกิจกรรมท
ี่
ี่
ี่
1,2 3,4,5,6,7,8,9,10,11,13,14 และกิจกรรมท 16 มีความเหมาะสมมาก 2 กิจกรรม คือ กิจกรรมย่อยท ี่
ี่
12 และกิจกรรมย่อยท 15
ผลวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของ
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา ดังตาราง 9
ตาราง 4.7 ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานความเป็นไปได้ของรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบ
ึ
มีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอ
เมืองพะเยา

ขั้นตอนหลัก กิจกรรมย่อย X S.D. ระดับความ

เป็นไปได ้
สำรวจแหล่ง 1. ร่วมสำรวจสภาพปัจจุบันปัญหาและ 5.00 .00 มากที่สุด

เรียนรู้ ความต้องการของแหล่งเรียนรู้

2. ระดมความคิดตดสินใจเลือกประเด็น 5.00 .00 มากที่สุด
ั
พัฒนา
วางแผนแบบ 3. ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน 5.00 .00 มากที่สุด

มีส่วนร่วม 4. ร่วมระดมพลังสมองวางแผนแล 5.00 .00 มากที่สุด

กิจกรรม
การพัฒนาแหล่งเรียนรู้

5. ร่วมกำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จการ 5.00 .00 มากที่สุด

พัฒนาแหล่งเรียนรู้

123




ตาราง 4.7 (ต่อ)

ขั้นตอนหลัก กิจกรรมย่อย X S.D. ระดับความ

เป็นไปได ้
จัดทำข้อมูล 6. ร่วมจัดทำขยายฐานข้อมูลสารสนเทศ 5.00 .00 มากที่สุด

สารสนเทศและ แหล่งเรียนรู้

ทะเบียนแหล่ง 7. ร่วมจัดทำทะเบียนแหล่งเรียนรู้ 5.00 .00 มากที่สุด
เรียนรู้ 8. ร่วมสร้างชุดความรู้ประจำแหล่งเรียนรู้ 4.80 .45 มากที่สุด

9. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ 5.00 .00 มากที่สุด

ส่งเสริมสนับสนุน 10. ส่งเสริมการอบรมสัมมนาศึกษาดูงาน 5.00 .00 มากที่สุด

พัฒนาแหล่ง 11. ส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ที่มีการ 5.00 .00 มากที่สุด

เรียนรู้ เรียนรู้แบบใช้สมองเป็นฐาน
Brain – based Learning (BBL)

12. ร่วมสนับสนุนงบประมาณ 5.00 .00 มากที่สุด

13. ร่วมปรับปรุงพัฒนาแหล่งเรียนรู้ 5.00 .00 มากที่สุด
กำกับติดตาม 14. ร่วมกำกับติดตามประเมินผลสรุป 5.00 .00 มากที่สุด

ประเมินผลและ และรายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้

สรุป 15. ร่วมรับผลประโยชน์จากผลการพัฒนา 5.00 .00 มากที่สุด
แหล่งเรียนรู้

แลกเปลี่ยน 16. นำเสนอผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ 5.00 .00 มากที่สุด

เรียนรู้ เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านสื่อ
เทคโนโลยีและเครือข่ายสังคมแห่งการ

เรียนรู้

รวม 4.94 .09 มากที่สุด


็
่
ั
จากตาราง 4.7 พบว่า ระดบความเปนไปได้โดยรวมของรูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมี
ึ
ส่วนร่วมของชมชน ของศนย์การศกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา มีความ
ู
ุ
ี่
ุ
ื
ี่
้
เป็นไปไดมากทสดเฉลย 4.94 แยกเป็นกิจกรรมย่อยดงนี้มีความเป็นไปไดมากทสด 15 กิจกรรม คอ
ุ
้
ั
ี่

124




ี่
ี่
ื
็
กิจกรรมท 1,2 3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14 และกิจกรรมท16 มีความเปนไปได้มาก1 กิจกรรมคอและ
กิจกรรมย่อยท 15
ี่
ผลวิเคราะห์ความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน
ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา ดังตาราง 10

ตาราง 4.8 ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้

แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอ
เมืองพะเยา


ขั้นตอนหลัก กิจกรรมย่อย X S.D. ระดับความเป็น
ประโยชน์

สำรวจแหล่ง 1. ร่วมสำรวจสภาพปัจจุบันปัญหาและ 5.00 .00 มากที่สุด

เรียนรู้ ความต้องการของแหล่งเรียนรู้

ั
2. ระดมความคิดตดสินใจเลือกประเด็น 5.00 .00 มากที่สุด
พัฒนา

วางแผนแบบ 3. ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน 5.00 .00 มากที่สุด

มีส่วนร่วม 4. ร่วมระดมพลังสมองวางแผนแล 5.00 .00 มากที่สุด

กิจกรรม
การพัฒนาแหล่งเรียนรู้

5. ร่วมกำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จการ 5.00 .00 มากที่สุด

พัฒนาแหล่งเรียนรู้

125




ตาราง 4.8 (ต่อ)

ขั้นตอนหลัก กิจกรรมย่อย X S.D. ระดับความ

เหมาะสม
กำกับติดตาม 14. ร่วมกำกับติดตามประเมินผลสรุปและ 5.00 .00 มากที่สุด

ประเมินผลและ รายงานผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้

สรุป 15. ร่วมรับผลประโยชน์จากผลการ 5.00 .00 มากที่สุด

พัฒนาแหล่งเรียนรู้
แลกเปลี่ยน 16. นำเสนอผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เพื่อ 5.00 .00 มากที่สุด

เรียนรู้ ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านสื่อเทคโนโลยี

และเครือข่ายสังคมแห่งการเรียนรู้
จัดทำข้อมูล 6. ร่วมจัดทำขยายฐานข้อมูลสารสนเทศ 5.00 .00 มากที่สุด

สารสนเทศ แหล่งเรียนรู้

และทะเบียน 7. ร่วมจัดทำทะเบียนแหล่งเรียนรู้ 5.00 .00 มากที่สุด
แหล่งเรียนรู้ 8. ร่วมสร้างชุดความรู้ประจำแหล่งเรียนรู้ 5.00 .00 มากที่สุด

9. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ 5.00 .00 มากที่สุด

ส่งเสริมสนับสนุน 10. ส่งเสริมการอบรมสัมมนาศึกษาดูงาน 5.00 .00 มากที่สุด

พัฒนาแหล่งเรียนรู้ 11. ส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ที่มีการ 5.00 .00 มากที่สุด
เรียนรู้แบบใช้สมองเป็นฐาน

Brain – based Learning (BBL)

12. ร่วมสนับสนุนงบประมาณ 5.00 .00 มากที่สุด
13. ร่วมปรับปรุงพัฒนาแหล่งเรียนรู้ 5.00 .00 มากที่สุด

รวม 5.00 .00 มากที่สุด

126




จากตาราง 4.8 พบว่า ระดับความเป็นประโยชน์โดยรวมของรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา

มีความเป็นประโยชน์มากที่สุดเฉลี่ย 5.00

สรุปโดยรวมการประเมินรูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชมชน ของศนย์
่
่
ู
ุ
ุ
ึ
การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา โดยผทรงคณวุฒิ รูปแบบมีความ
ั
ึ
ู้
้
เหมาะสม มีความเป็นไปได และความเป็นประโยชน์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

จากผลการวิเคราะห์ข้อมูลการประเมินรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน
ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา โดยผู้ทรงคุณวุฒิได้รูปแบบท ี่
มีความเหมาะสม มีความเป็นไปได และมีประโยชน์ในการนำไปใช้พัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษาและ
้
ี่
ชุมชน ดังภาพท 4.3

127



ขั้นตอนการพัฒนาแบบมีส่วนร่วม การดำเนินงานจัดกิจกรรมการพัฒนาแบบมี

ส่วนร่วม
1. ร่วมสำรวจสภาพปัจจุบันปัญหาและ

สำรวจแหล่งข้อมูล ความต้องการของแหล่งเรียนรู้

2. ร่วมระดมความคิดตัดสินใจเลือกประเด็นพัฒนา

3. ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน
วางแผนแบบมี 4. ร่วมระดมพลังสมองวางแผนและ

ส่วนร่วม กิจกรรมการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
5. ร่วมกำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จการ

หลักการ พัฒนาแหล่งเรียนรู้


วัตถุประสงค์ จัดทำข้อมูลสารสนเทศและ 6. ร่วมจัดทำขยายฐานข้อมูลสารสนเทศ
แหล่งเรียนรู้
ทะเบียนแหล่งเรียนรู้ 7. ร่วมจัดทำทะเบียนแหล่งเรียนรู้

กลไกการ 8. ร่วมสร้างชุดความรู้ประจำแหล่งเรียนรู้
ดำเนินงาน 9. ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์


วิธีการดำเนินงาน
ส่งเสริมสนับสนุน 10. ส่งเสริมการอบรมสัมมนาศึกษาดูงาน ประเมินระหว่างดำเนินการและปรับปรุง
พัฒนาแหล่งเรียนรู้ 11. ส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ที่มีการ

เงื่อนไขความสำเร็จ เรียนรู้แบบใช้สมองเป็นฐาน Brain –

based Learning (BBL)
12. ร่วมสนับสนุนงบประมาณ
13. ร่วมปรับปรุงพัฒนาแหล่งเรียนรู้



กำกับติดตามประเมินผล 14. ร่วมกำกับติดตามประเมินผลสรุปและรายงาน
และสรุป ผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้

15. ร่วมรับผลประโยชน์จากผลการพัฒนาแหล่ง

เรียนรู้

วางแผนแบบมี 16. นำเสนอผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้

ส่วนร่วม เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านสื่อเทคโนโลย ี

และเครือข่ายสังคมแห่งการเรียนรู้

ภาพที่ 4.3 รูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอก

ระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา

128




รายละเอียดองค์ประกอบของรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์
การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา


หลักการของรูปแบบ


หลักการของรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอก

ระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา ประกอบด้วย
1. หลักการพัฒนาการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ ของสถานศึกษาทั้งในสถานศึกษาและนอก

้
ึ
ึ
สถานศกษาใชขั้นตอนการพัฒนาของ (สำนักงานคณะกรรมการการศกษาขั้นพื้นฐาน. 2547 :83) ซึ่ง
่
ประกอบดวย การสำรวจแหลงเรียนรู้ จดทำข้อมูลสารสนเทศ ทำทะเบียนแหลงเรียนรู้ สงเสริม
ั
่
่
้
สนับสนุนพัฒนาแหล่งเรียนรู้ กำกับติดตามประเมินผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
2. หลักการมีส่วนร่วมโดยทุกขั้นตอนมีส่วนร่วมของชุมชนทั้งการมีส่วนร่วมในการ
ระดมความคิดตัดสนใจการมีส่วนร่วมในการวางแผนการมีสวนร่วมในการดำเนินงานการมีสวนร่วมในการ
่
ิ
่
ิ
่
ตดตามประเมินผลร่วมสรุปและการมีสวนร่วมในการรับผลประโยชน์จากการพัฒนาแหลงเรียนรู้โดยใช ้
่
ั
ั้
่
แนวคดจากการสงเคราะห์จากเอกสารงานวิจยของนักวิชาการทงในประเทศและตางประเทศทเกี่ยวกับ
ี่
ิ
ั
ั
่
ิ์
ั
ิ
ุ
่
กระบวนการมีสวนร่วมของชมชนดงตอไปนี้เจมศกดปิ่นทอง (2525 : 272 -273), ไพรัตน์ เตชะรินทร์
ิ
ู
ิ
(2527 : 6), อคน รพีพัฒน์ (2532 : 78 -79), ชชาต พ่วงสมจตร์(2540 : 12), วิชต นันทสวรรณ และ
ิ
ิ
ุ
์
์
จำนง แรกพินิจ (2541 : 3), เมตต เมตตการุณจิต (2541 : 24), สมภพ อาจชนะศึก (2542 : 20), ปาริ
ั
ชาต วลยเสถียรและคณะ (2543 : 21 - 22), วรวรรณ ตณฑเสน (2546 : 6), อำนาจ บุญทวี (2546 :
ิ
ั
์
ุ
22-23), ธีรภัทร สวรรณวงค (2548), สรกิจ โสฬส (2548 : 21-22), WHO/-UNICEF (1978 : 41–
ุ
49), Cohen และ Uphoff (1980 : 213–218) และ While (1982 : 18)
วัตถุประสงค์
1. เพื่อเป็นแนวทางการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษาและนอกสถานศึกษาที่มี
ความเหมาะสมกับสภาพปัจจุบันความต้องการ ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
อำเภอเมืองพะเยา
2. เพื่อนำเสนอรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชนต่อผู้มีส่วน
ได้ส่วนเสีย ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา ได้นำไป
ึ
ประยุกต์ใช้พัฒนาแหล่งเรียนรู้ของสถานศกษาต่อไป

129




กลไกในการดำเนินงานของรูปแบบ


1. จัดให้มีการศึกษาสภาพปัจจุบันปัญหาและความต้องการจากคณะกรรมการ
สถานศึกษา คณะกรรมการ กศน.ตำบล ครูกศน. บรรณารักษ์ ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อให้ได ้

ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษาและนอกสถานศึกษา

2. จัดให้มีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับ คณะกรรมการสถานศึกษา คณะกรรมการ กศน.
ตำบล ครูกศน. บรรณารักษ์ ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้านเพื่อให้ได้แนวทางทางการร่างรูปแบบ

่
่
ึ
ุ
3. นำร่างรูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชมชน ของสถานศกษา
ตามขั้นตอนของการพัฒนาแบบมีส่วนร่วม กับแผนการดำเนินงานจัดกิจกรรมการการพัฒนาแบบ มีส่วน
ู้
ร่วมร่วมวิเคราะห์กับ คณะกรรมการสถานศกษา คณะกรรมการ กศน.ตำบล ครูกศน. บรรณารักษ์ ผนำ
ึ
ชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อนำไปสู่การพัฒนาต่อไป
4. นำร่างรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของสถานศึกษา
ู้
้
นำส่งให้ผเชี่ยวชาญ เพื่อประเมินความเหมาะสมความเป็นไปได และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบ
5. นำเสนอรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของสถานศึกษา
ต่อคณะกรรมการสถานศึกษา คณะกรรมการ กศน.ตำบล ครูกศน. บรรณารักษ์ ผู้นำชุมชน

ปราชญ์ชาวบ้านในศูนย์เครือข่ายเพื่อนำเสนอให้ได้ข้อเสนอแนะและการนำไปประยุกต์ใช ้


วิธีดำเนินงานของรูปแบบ


ขั้นตอนหลักที่ 1 สำรวจแหล่งเรียนร ู้

่
กิจกรรมย่อยท 1 ร่วมสำรวจสภาพปัจจุบันปัญหาและความตองการของแหลง
้
ี่
ั
เรียนรู้วัตถุประสงคเพื่อทราบข้อมูลบริบททวไปและปัจจยพื้นฐานทเอื้อต่อการดำเนินการพัฒนาและเพื่อ
ั่
์
ี่
สำรวจจำนวนแหลงเรียนรู้ในสถานศกษาและนอกสถานศกษาแยกตามประเภทโดยดำเนินการประชุมเชง
ึ
่
ึ
ิ
ี่
่
้
้
่
้
่
ปฏิบัตการผมีสวนไดสวนเสยทกฝายแลวร่วมกันลงพื้นทสำรวจแหลงเรียนรู้โดยใชแบบสำรวจเป็น
ิ
ู้
ี
่
ุ
่
เครื่องมือในการสำรวจผู้มีสวนได้สวนเสียทุกฝายประกอบด้วยคณะกรรมการสถานศึกษา คณะกรรมการ
่
่
กศน.ตำบล ครูกศน. บรรณารักษ์ ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน ร่วมกันรับผิดชอบในการดำเนินการ
ั
่
สำรวจตวชวัดทไดจำนวนแหลงเรียนรู้ทมีข้อมูลบริบททวไปและปัจจยพื้นฐานทเอื้อตอการดำเนินการ
ี่
่
ี่
้
ั่
ี่
ี้
ั
พัฒนาแหล่งเรียนรู้มีการบันทึกการประชุมเก็บรวบรวมแบบสำรวจและถ่ายรูปไว้เป็นหลักฐานร่องรอยการ
ดำเนินงาน

130




ื
็
กิจกรรมย่อยท2 ระดมความคดตดสินใจเลอกประเดนพัฒนาเพื่อร่วมกันแสดง
ั
ี่
ิ
ความคิดเห็นในการกำหนดประเด็นปัญหาทต้องการพัฒนาโดยประชุมเชิงปฏิบัติการผู้มีส่วนได้สวนเสียทก
ุ
่
ี่
ื
ี่
้
ฝ่ายคัดเลอกและกำหนดประเด็นทจะนำมาใช้ในการพัฒนาแหลงเรียนรู้ทไดสำรวจมาในกิจกรรมย่อยท 1
ี่
่
ี่
ิ
่
ุ
ี
้
ี่
ี่
่
ิ
ั
็
้
้
่
ู้
่
ผมีสวนไดสวนเสยทกฝายร่วมกันคดตดสนใจจะไดประเดนทจะนำไปใชในการพัฒนาแหลงเรียนรู้ทเกิด
ึ
่
ี้
ุ
ั
้
จากความตองการของสถานศกษาและชมชนตวชวัดความสำเร็จการพัฒนาแหลงเรียนรู้จำนวนแหลง
่
็
เรียนรู้ที่มีประเด็นและแนวทางในบันทึกการประชุมและถ่ายรูปไว้เปนหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
ขั้นตอนหลักที่ 2 วางแผนแบบมีส่วนร่วม
ี่
กิจกรรมย่อยท 3 ร่วมแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานเพื่อกำหนดบทบาท
่
ู้
ุ
หน้าที่รับผิดชอบตามความรู้ความสามารถของแต่ละคน โดยการประชุมประชมเชิงปฏิบัตการผมีสวนได ้
ิ
้
่
ั้
่
ี่
สวนเสยทกฝาย กำหนดบทบาทหน้าทและแตงตงคณะกรรมการดำเนินงานจากผมีสวน ไดสวนเสยทก
ู้
ุ
ี
ี
่
่
ุ
่
ฝ่ายได้ร้อยละของผู้มีส่วนไดส่วนเสยทุกฝ่ายที่มีบทบาทหน้าที่รับผิดชอบในการดำเนินงานมีการบันทึกการ
้
ี
ประชุมมีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานและรูปภาพ
่
ั
ี่
กิจกรรมย่อยท 4 ร่วมระดมพลงสมองวางแผนและกิจกรรมการพัฒนาแหลง
่
ิ
เรียนรู้เพื่อระดมความคดกำหนดกรอบการทำงานแบบมีสวนร่วมในการพัฒนาแหลงเรียนรู้ร่วมกำหนด
่
่
ี่
ิ
ุ
แผนและกิจกรรมในการพัฒนาแหลงเรียนรู้โดยการประชมสนทนาและแลกเปลยนความคดเห็นร่วมกัน
ู้
วางแผนพัฒนาแหลงเรียนรู้แต่ละแหล่งเรียนรู้ผมีส่วนได้ส่วนเสียร่วมดำเนินงานให้ได้จำนวนแหล่งเรียนรู้ท ี่
่
ั
่
มีแผนและกิจกรรมการพัฒนาแหลงเรียนรู้เก็บรวบรวมเอกสารและถ่ายรูปไว้เป็นหลกฐานร่องรอยการ
ดำเนินงาน
่
ั
ี้
ี่
กิจกรรมย่อยท 5 ร่วมกำหนดตวชวัดความสำเร็จการพัฒนาแหลงเรียนรู้เพื่อ
ร่วมกันกำหนดตวชวัดความสำเร็จการพัฒนาแหลงเรียนรู้แตละแหลงเรียนรู้ โดยการประชมเชง
ุ
่
ี้
ิ
่
่
ั
ั
ปฏิบัติการ กำหนดตวชี้วัดความสำเร็จการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แต่ละแหล่งเรียนรู้ใน 5 ด้านต่อไปนี้ ด้าน
้
ั
้
่
้
แหลงเรียนรู้ ดานโครงสร้างการดำเนินงาน ดานการบริหารจดการ ดานการพัฒนาขีดความสามารถ
ด้านการจัดการความรู้ และด้านการพัฒนาเครือข่าย
ขั้นตอนหลักที่ 3 จัดทำข้อมูลสารสนเทศและทะเบียนแหล่งเรียนร ู้
ี่
กิจกรรมย่อยท 6 ร่วมจัดทำขยายฐานข้อมูลสารสนเทศแหล่งเรียนรู้เพื่อ
่
ั
ุ
ิ
รวบรวมและจดทำข้อมูลแหลงเรียนรู้ให้เป็นปัจจบัน โดยประชมเชงปฏิบัตการรวบรวมข้อมูลจากการ
ิ
ุ
ั
ิ
สำรวจการวางแผนจดทำข้อมูล และขยายฐานข้อมูลเพิ่มเตมจดทำเป็นเอกสารแฟ้มแผนพับ จดทำใน
ั
่
ั

131




ั
็
็
ั
คอมพิวเตอร์ จดเก็บเปนแฟ้มข้อมูลจดเก็บในคอมพิวเตอร์ให้เป็นระบบเปนหมวดหมู่ และแยกตามจะ
ั
ไดร้อยละของฐานข้อมูลสารสนเทศแหลงเรียนรู้ เก็บรวบรวมเอกสารหลกฐาน เชน ฐานข้อมูลจาก
่
่
้
คอมพิวเตอร์รูปภาพบันทึกการประชุม แฟ้มข้อมูลแผ่นพับไว้เป็นหลักฐานอ้างอิงร่องรอยการดำเนินงาน
ั
่
ี่
ั
่
กิจกรรมย่อยท 7 ร่วมจดทำทะเบียนแหลงเรียนรู้เพื่อจดทำทะเบียนแหลง
่
เรียนรู้โดยการรวบรวมข้อมูลจากการสำรวจแหลงเรียนรู้แยกข้อมูลแหลงเรียนรู้ออกเป็นประเภทจดทำ
่
ั
่
็
ทะเบยนแหลงเรียนรู้ในรูปแบบของแฟ้มทะเบียนในแฟ้มทเปนเอกสาร และในคอมพิวเตอร์ผรับผิดชอบ
ี่
ี
ู้
ดำเนินงาน คือ ครูผู้รับผิดชอบแหล่งเรียนรู้ ตัวชี้วัดความสำเร็จ คือ จำนวนแหล่งเรียนรู้ที่ได้รับการขึ้น
ึ
่
ึ
ทะเบยนแหล่งเรียนรู้ในสถานศกษาและนอกสถานศกษา การมีทะเบียนแหลงเรียนรู้ในรูปแบบของแฟ้ม
ี
็
ี
็
ี่
ั
ทะเบยนทเป็นแฟ้มเอกสาร และในคอมพิวเตอร์เก็บรวบรวมไว้เปนหลกฐานพร้อมกับการถ่ายรูปเพื่อเปน
ร่องรอยการดำเนินงาน
กิจกรรมย่อยท 8 ร่วมสร้างชดความรู้ประจำแหลงเรียนรู้เพื่อให้มีชดความรู้
่
ุ
ี่
ุ
่
้
ั
้
ทกแหลงเรียนรู้มีความรู้ทชดแจง และสามารถถ่ายทอดความรู้ไดและทะเบียนแหลงเรียนรู้โดยการท ี่
่
ุ
ี่
ุ
ทกแหลงเรียนรู้ นำข้อมูลสารสนเทศมาสร้างชดความรู้ประจำแหลงเรียนรู้ ตวชวัดความสำเร็จ คอ
่
ี้
ื
่
ุ
ั
่
่
ุ
จำนวนแหลงเรียนรู้ทมีชดความรู้ประจำแหลงเรียนรู้เก็บรวบรวมเอกสารชดความรู้ และถ่ายรูปไว้เป็น
ุ
ี่
หลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
ี่
กิจกรรมย่อยท 9 ร่วมเผยแพร่ประชาสัมพันธ์เพื่อเผยแพร่ประชาสัมพันธ์
่
ั
่
ี
ข้อมูลแหลงเรียนรู้โดยการรวบรวมข้อมูลเผยแพร่ เป็นเอกสารเชนแผนพับประชาสมพันธ์เสยงตาม
่
่
่
่
ึ
สายนำข้อมูลลงในเว็บไซตเฟสบุ๊ค ของสถานศกษาและของแหลงเรียนรู้แตละแหลง และประชม
ุ
์
่
่
่
เครือข่าย นักศึกษา ผู้มีสวนได้ส่วนเสียทุกฝายร่วมมือกันเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ข้อมูลแหล่งเรียนรู้มีแผน
์
พับเว็บไซต และเฟสบุ๊คของสถานศึกษาและของแหล่งเรียนรู้รูปภาพเป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
ขั้นตอนหลักที่ 4 ส่งเสริมสนับสนุนพัฒนาแหล่งเรียนร ู้
กิจกรรมย่อยท 10 ส่งเสริมการอบรมสัมมนาศึกษาดูงานเพื่อเสริมสร้าง
ี่
ิ
่
ั
์
ประสบการณสร้างแรงจูงใจจตสำนึกความตระหนักของการจดการความรู้ในการพัฒนาแหลงเรียนรู้โดย
ั
ุ
้
่
ึ
ั
ู
ึ
ั
การจดทำโครงการอบรมสมมนาศกษาดงานศกษาความรู้ภายในแหลงเรียนรู้จากชมชนทองถิ่นในระดบ
ั
ิ
ั
หมู่บ้านตำบลและจงหวัดศกษาดงานการจดการความรู้ของแหลงเรียนรู้ทมีประสทธิภาพจากภายนอก
ึ
ู
่
ี่
ื
ี้
้
จงหวัดตวชวัดความสำเร็จคอร้อยละของผดแลหรือวิทยากรประจำแหลงเรียนรู้ไดรับการพัฒนาองค ์
่
ั
ู
ู้
ั
ความรู้มีโครงการเกียรติบัตรรูปภาพเป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน

132




กิจกรรมย่อยท 11 ส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ที่มีการเรียนรู้แบบใช้สมอง
ี่
ี่
ุ้
เปนฐาน Brain – based Learning (BBL) เพื่อสงเสริมการเรียนรู้ทกระตนสมองให้มีความสนใจทจะ
็
ี่
่
ึ
่
ิ
่
ุ
ิ
เรียนรู้ในแหลงเรียนรู้ตางๆ โดยการประชมเชงปฏิบัตการแหลงเรียนรู้ในสถานศกษาปรับปรุงพัฒนาให้มี
่
ื่
สีสันน่าสนใจ กระตุ้นสมองให้เกิดการเรียนรู้ ใช้เทคโนโลยีและคอมพิวเตอร์ในการสร้างสื่อ และเป็นสอ
การเรียนรู้แหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษาปรับปรุงพัฒนาให้มีความน่าสนใจใช้เทคโนโลยี และคอมพิวเตอร์
ั
ื่
ื่
็
ิ
ื่
ี่
ในการสร้างสอ และเปนสอการเรียนรู้มีภาพเคลอนไหวมีฐานเรียนรู้ทได้ลงมือปฏิบัตตวชี้วัดความสำเร็จ
ี่
็
คือจำนวนสถานศกษาทมีแหลงเรียนรู้แบบใชสมองเปนฐาน Brain – based Learning (BBL) มีรูปภาพ
้
ึ
่
แหล่งเรียนรู้ที่มีการเรียนรู้แบบใช้สมองเป็นฐานเป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
ี่
กิจกรรมย่อยท 12 ร่วมสนับสนุนงบประมาณเพื่อระดมทนในการพัฒนา
ุ
ิ
ั
แหลงเรียนรู้โดยการตดตอประสานงานขอรับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ จดผาป่าเพื่อการศึกษา
้
่
่
พัฒนาแหลงเรียนรู้นอกสถานศกษา คณะกรรมการสถานศกษา ผบริหารสถานศกษา ผนำชุมชนติดตอ
ึ
ู้
ึ
ึ
ู้
่
่
้
้
ประสานงานขอรับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ และผู้มีส่วนไดส่วนเสยทกฝายร่วมจดผาป่าสามัคค ี
ี
่
ุ
ั
ื
้
ตัวชี้วัดความสำเร็จ คอ ร้อยละของแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษาและนอกสถานศึกษาที่ไดรับการสนับสนุน
งบประมาณในการพัฒนาถ่ายรูปไว้เป็นหลักฐานร่องรอยการดำเนินงาน
กิจกรรมย่อยท 13 ร่วมปรับปรุงพัฒนาแหล่งเรียนรู้เพื่อกำหนดแผนแนว
ี่
ทางการดำเนินงานและขั้นตอนการติดตามประเมินผลตัวชี้วัดความสำเร็จในการดำเนินงานของแหลง
่
เรียนรู้ โดยประชุมเชิงปฏิบัติการร่วมปรับปรุงพัฒนาแหล่งเรียนรู้ตามตัวชี้วัดความสำเร็จการพัฒนาแหล่ง
เรียนรู้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่ายร่วมกันปรับปรุงพัฒนาแหล่งเรียนรู้ให้แหล่งเรียนรู้ได้รับการปรับปรุง
พัฒนาตามตัวชี้วัดความสำเร็จ การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ร้อยละของแหล่งเรียนรู้ที่ได้รับการปรับปรุงพัฒนา
ตามตัวชี้วัดความสำเร็จการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ มีการถ่ายรูปไว้เป็นหลักฐานและแหล่งเรียนรู้เป็นร่องรอย
การดำเนินงาน
ขั้นตอนหลักที่ 5 กำกับติดตามประเมินผลและสรุป
กิจกรรมย่อยท 14 ร่วมกำกับติดตามประเมินผลสรุปและรายงานผลการ
ี่
่
พัฒนาแหลงเรียนรู้เพื่อร่วมกันประเมินผลการดำเนินงานตามตวชวัดความสำเร็จของแตละแหลงเรียนรู้
่
่
ั
ี้
ิ
สรุปและรายงานผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้โดยการประชมสนทนาและแลกเปลยนความคดเห็นร่วมกัน
ี่
่
ุ
้
ประเมินผลการดำเนินงานตามตวชวัดความสำเร็จสรุปผลการดำเนินงานประมวลผล เพื่อสะทอนผลหา
ั
ี้
แนวทางการปรับปรุงในสวนทเป็นปัญหาพัฒนาสงเสริมในสวนทดรายงานผลการดำเนินงานครู
ี
่
ี่
่
ี่
่

133




ิ
ผรับผดชอบแหลงเรียนรู้ตดตามประเมินผล และสรุปฝายประมวลผลและรายงานผลร้อยละของแหลง
่
ิ
่
ู้
่
ั
ื
ี้
ี้
ั
เรียนรู้ผานการประเมินผลการดำเนินงานตามตวชวัดความสำเร็จ คอ ตวชวัดความสำเร็จรายงานการ
่
ประชุมรายงานผลการดำเนินงานรูปภาพเป็นหลักฐาน และร่องรอยการดำเนินงาน
ี่
กิจกรรมย่อยท 15 ร่วมรับผลประโยชน์จากผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้เพื่อนำ
่
ผลการดำเนินงานไปใช้ในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้โดยการประชุมสนทนานำผลจากการสรุปรายงานผลและ
่
้
ิ
ั
ี้
ั
ู้
ู
่
รูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้ไปใชผดแล หรือวิทยากรประจำแหลงเรียนรู้ตวรับผดชอบตวชวัด
่
่
ความสำเร็จ คอ ร้อยละของแหลงเรียนรู้ทพัฒนาตามตวชวัดความสำเร็จสามารถสงเสริมการเรียนรู้ได ้
ี่
ื
ั
ี้
้
ิ
็
้
อย่างมีประสทธิภาพใชรูปภาพแหลงเรียนรู้ทะเบียนแหล่งเรียนรู้สถิติการใชแหล่งเรียนรู้เปนหลักฐานและ
่
ร่องรอยการดำเนินงาน
ขั้นตอนหลักที่ 6 แลกเปลี่ยนเรียนร ู้
ี่
่
ี่
กิจกรรมย่อยท 16 นำเสนอผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้เพื่อร่วมแลกเปลยน
เรียนรู้ผ่านสอเทคโนโลยี และเครือข่ายสังคมแหงการเรียนรู้ เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณใน
่
ื่
์
่
่
ุ
้
ี่
การพัฒนาแหลงเรียนรู้ระหว่างแหลงเรียนรู้ในชมชนในทองถิ่น และแลกเปลยนเรียนรู้กับแหลงเรียนรู้
่
่
ิ
ี่
อื่นๆ โดยการประชมสนทนา และแลกเปลยนความคดเห็นนำเสนอผลการพัฒนาแหลงเรียนรู้เพื่อร่วม
ุ
ั
ื่
แลกเปลยนเรียนรู้ผานสอเทคโนโลยี และเครือข่ายสงคมแห่งการเรียนรู้อย่างเว็บไซตเฟสบุ๊คของ
์
ี่
่
สถานศกษาผดแลหรือวิทยากรประจำแหล่งเรียนรู้ ตวชี้วัดความสำเร็จ คือ จำนวนแหลงเรียนรู้ทมีการ
่
ั
ี่
ึ
ู
ู้
ู
่
ี่
ึ
แลกเปลยนเรียนรู้ระหว่างแหลงเรียนรู้มีเว็บไซตเฟสบุ๊คของสถานศกษาของผดแลวิทยากรประจำแหลง
์
่
ู้
เรียนรู้ปราชญ์ชาวบ้านรูปภาพเป็นหลักฐานและร่องรอยการดำเนินงาน
การประเมินผลการดำเนินงานตามรูปแบบ
้
ิ
การประเมินผล คือ การเก็บขอมูลการวิเคราะห์ข้อมูลอย่างเปนระบบเพื่อการตัดสนใจ
็
การปรับปรุงเพิ่มคณภาพ และประสิทธิภาพในการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์
่
ุ
ึ
ึ
้
ั
ี่
การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา ตรวจสอบประเมินผลงานทไดจาก
การดำเนินการตามรูปแบบ ดังนี้
1. กำหนดกรอบการตรวจสอบและประเมินผล
2. จัดทำเครื่องมือโดยใช้ตัวชี้วัดความสำเร็จการพัฒนาเครื่องมือ และวิธีการเก็บ

134




รวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม มาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale) 5 ระดับเพื่อประเมินตัวชี้วัด
ความสำเร็จของรูปแบบ

3. เปรียบเทียบก่อนใช้และหลังใช้รูปแบบรูปแบบวิเคราะห์ข้อมูลและจัดทำรายงาน

4. นำเสนอผลการประเมินหรือผลการใช้รูปแบบเพื่อเป็นการเผยแพร่และแลกเปลี่ยน
เรียนรู้


เงื่อนไขของรูปแบบ


รูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอก

ระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา จะมีประสิทธิภาพและประสบผลสำเร็จได้มีเงื่อนไข
ความสำเร็จ ดังนี้

ุ
1. ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ทกฝ่ายต้องมีส่วนร่วมด้วยความสมัครใจ
และมีส่วนร่วมทุกขั้นตอนด้วยการมีส่วนร่วมในการระดมความคิดตัดสินใจการมีส่วนร่วมในการวาง
แผนการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานการมีส่วนร่วมในการติดตามประเมินผลการมีส่วนร่วมในการรับ

ผลประโยชน์

2. พัฒนาตามขั้นตอนอย่างต่อเนื่องเพื่อเกิดประสิทธิผลและความยั่งยืน


ตอนที่ 3 ผลการวิเคราะห์การนำเสนอรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของ

ชุมชน ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา
ึ
่
ุ
่
่
จากการผานการประเมินรูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชมชน ของ
้
ึ
ั
ู้
ุ
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา โดยผทรงคณวุฒิไดรูปแบบการ
ู
พัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชมชน ของศนย์การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศย
ึ
ั
ึ
ุ
่
่
่
อำเภอเมืองพะเยา ที่มีความเหมาะสมมีความเป็นไปไดและมีประโยชน์ในการนำไปใชพัฒนาแหลงเรียนรู้
้
้
ึ
ในสถานศกษาและชมชนแล้วผวิจัยไดนำเสนอรูปแบบทไดตอคณะกรรมการสถานศกษา คณะกรรมการ
ี่
้
้
ึ
ุ
ู้
่
้
ู้
้
กศน.ตำบล ครูกศน. บรรณารักษ์ ผนำชมชน ปราชญ์ชาวบ้าน แลวประเมินความเป็นไปไดและ
ุ
ความเป็นประโยชน์ของรูปแบบ

135




ตาราง 4.9 ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานความเป็นไปได้ของรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบ
มีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอ
ึ
เมืองพะเยา

รายการ X S.D. ระดับความ ลำดับที่

เป็นไปได ้

รูปแบบนี้เป็นที่ยอมรับได ้ 4.95 0.21 มากที่สุด 1

รูปแบบนี้นำไปใช้ในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ให้เกิด 4.86 0.35 มากที่สุด 2
ความยั่งยืนได ้

มีความเป็นไปได้ที่สถานศึกษาและชุมชนจะนำ 4.69 0.46 มากที่สุด 3

รูปแบบนี้ไปใช้ในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ใน
สถานศึกษาและนอกสถานศึกษาได ้

รวม 4.83 0.35 มากที่สุด



่
้
จากตาราง 4.9 พบว่า ความเป็นไปไดของรูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของ
่
ชุมชนของสถานศึกษาของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยาโดยรวม
ี่
ี่
ุ
้
ี่
ื
มีความเป็นไปไดเฉลย 4.83 อยู่ในระดบมากทสด โดยมีความเหมาะสมมากทสดอันดบท 1 คอ
ั
ี่
ุ
ั
่
้
ื
ี่
็
รูปแบบนี้เปนทยอมรับไดคาเฉลย 4.95 รองลงมา คอ รูปแบบนี้นำไปใชในการพัฒนาแหลงเรียนรู้ให้
้
ี่
่
เกิดความยั่งยืนได้คาเฉลี่ย 4.89 และอันดบสุดท้าย คอ มีความเป็นไปได้ที่สถานศึกษาและชุมชนจะนำ
ื
่
ั
รูปแบบนี้ไปใช้ในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษาและนอกสถานศึกษา ได้ค่าเฉลี่ย4.69

136




ตาราง 4.10 ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอ

เมืองพะเยา

รายการ X S.D. ระดับความ ลำดับที่

เป็นไปได ้

รูปแบบมีประโยชน์ต่อการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ใน 4.95 0.21 มากที่สุด 1
สถานศึกษาและนอกสถานศึกษา

ข้อมูลที่ได้จากการดำเนินการตามรูปแบบเป็น 4.95 0.21 มากที่สุด 1

แนวทางในการพัฒนาคุณภาพแหล่งเรียนรู้ของ

สถานศึกษา
การดำเนินการตามรูปแบบมีความชัดเจนและผลท ี่ 4.90 0.29 มากที่สุด 2

จะได้จากการดำเนินการตามรูปแบบแต่ละขั้นตอน

มีประโยชน์สำหรับสถานศึกษาและชุมชน
การนำรูปแบบไปใช้จะทำให้ชุมชนมีความมั่นใจใน 4.76 0.43 มากที่สุด 3

การพัฒนาคุณภาพการศึกษา

รวม 4.89 0.29 มากที่สุด


่
จากตาราง 4.10 พบว่า ความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม
ั
ของชมชน ของศนย์การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมืองพะเยา โดยรวมมี
ึ
ุ
ึ
ู
ี่
็
ี่
ั
ี่
ประโยชน์เฉลย 4.89 อยู่ในระดับมากทสุด โดยมีความเปนประโยชน์มากทสุดอันดบท 1 คือ รูปแบบ
ี่
ึ
่
ึ
่
ี่
้
มีประโยชน์ตอการพัฒนาแหลงเรียนรู้ในสถานศกษาและนอกสถานศกษาและข้อมูลทไดจากการ
ึ
ดำเนินการตามรูปแบบเป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพแหล่งเรียนรู้ ของศูนย์การศกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา คาเฉลย 4.95 รองลงมา คือ การดำเนินการตามรูปแบบมี
ี่
่
ความชัดเจน และผลทจะไดจากการดำเนินการตามรูปแบบแตละขั้นตอนมีประโยชน์สำหรับสถานศึกษา
้
ี่
่
ั
่
และชมชนคาเฉลย 4.90 และอันดบสดทาย คอ การนำรูปแบบไปใชจะทำให้ชมชน มีความมั่นใจใน
ุ
ุ
ี่
ุ
้
ื
้
ึ
ึ
การพัฒนาคณภาพการศกษา ของศนย์การศกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมือง
ึ
ุ
ู
ั
พะเยา เพิ่มขึ้นค่าเฉลี่ย 4.76

137




่
่
ุ
สรุปโดยภาพรวม จากการนำเสนอรูปแบบการพัฒนาแหลงเรียนรู้แบบมีสวนร่วมของชมชน
ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา ต่อกลุ่มผู้มีสวนได้สวนเสียใน
่
่
้
ั้
่
การพัฒนาแหลงเรียนรู้ทงในสถานศกษาและนอกสถานศกษา รูปแบบมีความเปนไปไดและความเป็น
็
ึ
ึ
ประโยชน์มากที่สุด

138


บทที่ 5


สรุปผลอภิปรายผลและข้อเสนอแนะ



การวิจัยเรื่องรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศกษา
ึ
นอกระบบและการศกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา เป็นการใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method)
ึ
ผู้วิจัยขอนำเสนอผลการวิจัยตามลำดับดังนี้
1. ความมุ่งหมายของการวิจัย

2. สรุปผล

3. อภิปรายผล
4. ข้อเสนอแนะ


ความมุ่งหมายของการวิจัย


1. เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน และความต้องการพัฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์

ึ
การศึกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา
ื่
2. เพอสร้างรูปแบบการพฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอกระบบ
ั
และการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา
ั
3. เพอนำเสนอรูปแบบการพฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอก
ื่
ระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา


สรุปผล


ั
1. สภาพปัจจุบันการมีส่วนร่วมพฒนาแหล่งเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของศูนย์การศึกษานอก
ระบบและการศึกษาตามอธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมากและความต้องการของ
ั
ชุมชนที่จะเข้ามามีส่วนร่วมในการพฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมาก เป็นไปในทิศทาง
ั
เดียวกันจากการวิเคราะห์ผลต่าง ระหว่างสภาพปัจจุบัน กับความต้องการมีส่วนร่วมพัฒนาแหล่งเรียนรู้ มีค่า
ั
ั
ผลต่างมากอนดับหนึ่ง ได้แก่ ความต้องการร่วมนิเทศ กำกับ ติดตาม ประเมินผลการพฒนาแหล่งเรียนรู้นอก
สถานศึกษา ซึ่งชุมชนมีความต้องการที่จะมีส่วนร่วมมากกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน และมีข้อเสนอแนะอยากจะ

ให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างแหล่งเรียนรู้นอกสถานศึกษากับในสถานศึกษา