แผนการจัดการเรียนรู้ วิชาวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง เวลา 17 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ว 2.1 เข้าใจสมบัติของสสาร องค์ประกอบของสสาร ความสัมพันธ์ระหว่างสมบัติของสสารกับโครงสร้าง และแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค หลักและธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร การเกิดสารละลาย และการเกิดปฏิกิริยาเคมี ว 2.1 ป.5/1 อธิบายการเปลี่ยนสถานะของสสารเมื่อทำให้สสารร้อนขึ้นหรือเย็นลง โดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ ว 2.1 ป.5/2 อธิบายการละลายของสารในน้ำ โดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ ว 2.1 ป.5/3 วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของสารเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมี โดยใช้หลักฐาน เชิงประจักษ์ ว 2.1 ป.5/4 วิเคราะห์และระบุการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้และการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับไม่ได้ 2. สาระการเรียนรู้ 2.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. การเปลี่ยนสถานะของสสารเป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ เมื่อเพิ่มความร้อนให้กับสสารถึง ระดับหนึ่งจะทำให้สสารที่เป็นของแข็งเปลี่ยนสถานะเป็นของเหลว เรียกว่า การหลอมเหลว และเมื่อเพิ่มความร้อนต่อไปจนถึงอีกระดับหนึ่งของเหลวจะเปลี่ยนเป็นแก๊ส เรียกว่า การกลายเป็น ไอ แต่เมื่อลดความร้อนถึงระดับหนึ่งแก๊สจะเปลี่ยนสถานะเป็นของเหลว เรียกว่า การควบแน่น และถ้าลดความร้อนต่อไปอีกจนถึงระดับหนึ่งของเหลวจะเปลี่ยนสถานะเป็นของแข็ง เรียกว่า การแข็งตัว 2. สสารบางชนิดสามารถเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นแก๊สโดยไม่ผ่านการเป็นของเหลว เรียกว่า การระเหิด ส่วนแก๊สบางชนิดสามารถเปลี่ยนแปลงสถานะเป็นของแข็งโดยไม่ผ่านการเป็นของเหลว เรียกว่า การระเหิดกลับ 3. เมื่อใส่สารลงในน้ำแล้วสารนั้นรวมเป็นเนื้อเดียวกับน้ำทั่วทุกส่วน แสดงว่าสารเกิดการละลาย เรียกสารผสมที่ได้ว่า สารละลาย 4. เมื่อผสมสาร 2 ชนิดขึ้นไปแล้วมีสารใหม่เกิดขึ้น ซึ่งมีสมบัติต่างจากสารเดิมหรือเมื่อสารชนิดเดียว เกิดการเปลี่ยนแปลงแล้วมีสารใหม่เกิดขึ้น การเปลี่ยนแปลงนี้เรียกว่า การเปลี่ยนแปลงทางเคมี สามารถสังเกตได้จากการที่มีสีหรือกลิ่นต่างจากสารเดิม หรือมีฟองแก๊ส หรือมีตะกอนเกิดขึ้น หรือ มีการเพิ่มขึ้นหรือลดลงของอุณหภูมิ 5. เมื่อสารเกิดการเปลี่ยนแปลงแล้ว สารสามารถเปลี่ยนกลับเป็นสารเดิมได้ เป็นการเปลี่ยนแปลง ที่ผันกลับได้ เช่น การหลอมเหลว การกลายเป็นไอ การละลาย แต่สารบางอย่างเกิด การเปลี่ยนแปลงแล้วไม่สามารถเปลี่ยนกลับเป็นสารเดิมได้ เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับไม่ได้ เช่น การเผาไหม้ การเกิดสนิม

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 2 6. เมื่อสสารเกิดการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพแล้ว สสารสามารถเปลี่ยนกลับเป็นสถานะเดิมได้ เป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่ผันกลับได้ เช่น การหลอมเหลว การกลายเป็นไอ 2.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 3. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด สสารที่อยู่รอบตัวเรามีหลายชนิด สสารแต่ละชนิดที่พบในชีวิตประจำวันอาจมีสถานะเป็นของแข็ง ของเหลว หรือแก๊ส ซึ่งสสารอาจเปลี่ยนจากสถานะหนึ่งไปเป็นอีกสถานะหนึ่งได้ โดยอาศัยการเพิ่มหรือลด ความร้อนให้แก่สสารไปจนถึงระดับหนึ่ง เรียกว่า การเปลี่ยนสถานะ การหลอมเหลว เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลว โดยเมื่อเพิ่มความร้อนให้กับสสาร ที่อยู่ในสถานะของแข็งจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลว การกลายเป็นไอ เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของเหลวเป็นแก๊ส โดยเมื่อเพิ่มความร้อนให้กับสสารที่ อยู่ในสถานะของเหลวจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากของเหลวเป็นสถานะแก๊ส เรียกว่า การกลายเป็นไอ ซึ่งแบ่งได้ 2 กระบวนการ ได้แก่ การระเหย เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของเหลว ที่อยู่บริเวณผิวหน้าไปเป็นแก๊ส และการเดือด เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของเหลวโดยเพิ่มความร้อนจนถึง จุดเดือดจนเป็นแก๊ส การควบแน่น เป็นการเปลี่ยนสถานะจากแก๊สเป็นของเหลว โดยเมื่อลดความร้อนให้กับสสารที่อยู่ใน สถานะแก๊สจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากแก๊สเป็นของเหลว การแข็งตัว เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของเหลวเป็นของแข็ง โดยเมื่อลดความร้อนให้กับสสารที่อยู่ใน สถานะของเหลวจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากของเหลวเป็นของแข็ง การระเหิด เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นแก๊ส โดยเมื่อเพิ่มความร้อนให้กับสสารที่อยู่ใน สถานะของแข็งบางชนิดจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นแก๊ส โดยไม่ผ่าน การเป็นของเหลว การระเหิดกลับ เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของแก๊สเป็นของแข็ง โดยเมื่อลดความร้อนให้กับสสารที่ อยู่ในสถานะแก๊สบางชนิดจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากของแก๊สเป็นของแข็ง โดยไม่ผ่านการเป็นของเหลว การละลายเป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของสารที่เกิดขึ้นจากการนำสารใส่ลงในน้ำ แล้วสารนั้น ผสมรวมกับน้ำอย่างกลมกลืนจนมองเห็นเป็นเนื้อเดียวกันทุกส่วน โดยสารที่ได้ยังคงเป็นสารเดิม เรียกว่า สารละลาย โดยสารต่างๆ อาจอยู่ในสถานะของแข็ง ของเหลว หรือแก๊ส ซึ่งสารบางชนิดละลายน้ำได้ ส่วนสารบางชนิดไม่สามารถละลายน้ำได้ แต่สามารถละลายในสารละลายอื่นได้แทน การละลายของสารในน้ำทำให้เกิดสารสะลาย ซึ่งเป็นสารเนื้อเดียว โดยในสารละลายจะมี องค์ประกอบ 2 ส่วน คือ ตัวทำละลายและตัวละลาย โดยสารที่มีปริมาณมากกว่าและมีสถานะเดียวกับ สารละลาย เรียกว่า ตัวทำละลาย และสารที่มีปริมาณน้อยกว่า เรียกว่า ตัวละลาย การเปลี่ยนแปลงทางเคมี คือ การเปลี่ยนแปลงของสารชนิดเดียว หรือการทำปฏิกิริยาระหว่างสาร 2 ชนิด ขึ้นไปแล้วเกิดสารใหม่ขึ้น ซึ่งมีสมบัติต่างไปจากสารเดิม และเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงแล้วจะทำให้ กลับมาเป็นสารเดิมยาก โดยการเปลี่ยนแปลงทางเคมีหรือการเกิดปฏิกิริยาเคมีที่ทำให้เกิดสารใหม่ สามารถ

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 3 สังเกตได้จากการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ของสาร เช่น การมีสีที่ต่างจากเดิม การมีกลิ่นที่ต่างจากเดิม การมี ฟองแก๊สเกิดขึ้น การมีอุณหภูมิเพิ่มขึ้นหรือลดลง การมีตะกอนเกิดขึ้น เป็นต้น เมื่อสารเกิดการเปลี่ยนแปลงแล้วสามารถเปลี่ยนกลับเป็นสารเดิมได้ เรียกว่า การเปลี่ยนแปลงที่ผัน กลับได้ เช่น การหลอมเหลว การกลายเป็นไอ การแข็งตัว การละลาย เป็นต้น ส่วนสารที่เกิดการ เปลี่ยนแปลงแล้วไม่สามารถเปลี่ยนกลับเป็นสารเดิมได้ เรียกว่า การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับไม่ได้ เช่น การเผาไหม้ การสุกของผลไม้ การเกิดสนิม เป็นต้น 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการวัด 2) ทักษะการสังเกต 3) ทักษะการทดลอง 4) ทักษะการตั้งสมมติฐาน 5) ทักษะการทำงานร่วมกัน 6) ทักษะการสำรวจค้นหา 7) ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล 8) ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเน 9) ทักษะการตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป 10) ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปซกับเวลา 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 4. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 1. มีวินัย รับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. ซื่อสัตย์ สุจริต 4. มุ่งมั่นในการทำงาน 5. ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) - ชิ้นงานเครื่องดื่มแสนอร่อย - รายงาน เรื่อง การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของผักและผลไม้ - ชิ้นงานใบความรู้ เรื่อง การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้และผันกลับไม่ได้ของสารในชีวิตประจำวัน 6. การวัดและการประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 6.1 การประเมินชิ้นงาน/ ภาระงาน (รวบยอด) - ตรวจชิ้นงาน เครื่องดื่มแสนอร่อย - ตรวจรายงาน เรื่อง การเปลี่ยนแปลง ทางเคมีของผัก และผลไม้ - ตรวจชิ้นงาน ใบความรู้ เรื่อง - แบบประเมินชิ้นงาน/ ภาระงาน (รวบยอด) - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 4 รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน การเปลี่ยนแปลงที่ ผันกลับได้และ ผันกลับไม่ได้ของสาร ในชีวิตประจำวัน 6.2 การประเมินก่อนเรียน - แบบทดสอบ ก่อนเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง - แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง - ประเมินตามสภาพจริง 6.3 การประเมินระหว่าง การจัดกิจกรรม 1) กิจกรรมนำเข้าสู่ การเรียน (บทที่ 1) - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 2) ผลบันทึกการปฏิบัติ กิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนสถานะ ของสสาร - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) การเปลี่ยนสถานะ ของสสาร - ตรวจใบงานที่ 5.1.1 - ใบงานที่ 5.1.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 4) ผลบันทึกการปฏิบัติ กิจกรรมที่ 2 การระเหิดและการ ระเหิดกลับ - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 5) การระเหิดและการ ระเหิดกลับ - ตรวจใบงานที่ 5.2.1 - ใบงานที่ 5.2.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 6) ผลบันทึกการปฏิบัติ กิจกรรมที่ 3 การละลายของสาร ในน้ำ - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 7) การละลายของ สารในน้ำ - ตรวจใบงานที่ 5.3.1 - ใบงานที่ 5.3.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 5 รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 8) กิจกรรมสรุป สาระสำคัญประจำ บทที่ 1 การเปลี่ยนแปลง ทางกายภาพ - ตรวจสมุดประจำตัว - สมุดประจำตัว - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 9) กิจกรรมฝึกทักษะ บทที่ 1 การเปลี่ยนแปลง ทางกายภาพ - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 10) กิจกรรมนำสู่ การเรียน (บทที่ 2) - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 11) ผลบันทึกการปฏิบัติ กิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนแปลง ทางเคมีของสาร - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 12) การเปลี่ยนแปลง ทางเคมีของสาร - ตรวจใบงานที่ 5.4.1 - ใบงานที่ 5.4.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 13) กิจกรรมสรุป สาระสำคัญประจำ บทที่ 2 การเปลี่ยนแปลง ทางเคมี - ตรวจสมุดประจำตัว - สมุดประจำตัว - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 14) กิจกรรมฝึกทักษะ บทที่ 2 การเปลี่ยนแปลง ทางเคมี - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 15) กิจกรรมนำสู่ การเรียน (บทที่ 3) - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 16) ผลบันทึกการปฏิบัติ กิจกรรมที่ 1 - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 6 รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ดอกอัญชันเปลี่ยนสี วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ป.5 เล่ม 2 17) การเปลี่ยนแปลงที่ ผันกลับได้และ ผันกลับไม่ได้ของ สาร - ตรวจใบงานที่ 5.5.1 - ใบงานที่ 5.5.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 18) กิจกรรมสรุป สาระสำคัญประจำ บทที่ 3 การเปลี่ยนแปลงที่ ผันกลับได้และ ผันกลับไม่ได้ของ สาร - ตรวจสมุดประจำตัว - สมุดประจำตัว - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 19) กิจกรรมฝึกทักษะ บทที่ 3 การเปลี่ยนแปลงที่ ผันกลับได้และ ผันกลับไม่ได้ของ สาร - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 20) กิจกรรมหนูตอบได้ - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 21) กิจกรรมท้าทาย การคิดขั้นสูง - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 22) การนำเสนอผลงาน/ ผลการปฏิบัติ กิจกรรม - ประเมินการนำเสนอ ผลงาน/ผลการ ปฏิบัติกิจกรรม - แบบประเมินการ นำเสนอผลงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 7 รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 23) พฤติกรรมการ ทำงานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 24) พฤติกรรมการ ทำงานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 25) คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ - สังเกตความมีวินัย รับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการ ทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 6.4 การประเมินหลังเรียน - แบบทดสอบ หลังเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง - แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 การเปลี่ยนแปลง - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 7. กิจกรรมการเรียนรู้ • แผนที่ 1 : การเปลี่ยนสถานะของสสาร เวลา 4 ชั่วโมง วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) • แผนที่ 2 : การระเหิด เวลา 2 ชั่วโมง วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) • แผนที่ 3 : การละลายของสารในน้ำ เวลา 4 ชั่วโมง วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) • แผนที่ 4 : การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสาร เวลา 3 ชั่วโมง วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) • แผนที่ 5 : การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้และผันกลับไม่ได้ของสาร เวลา 4 ชั่วโมง วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) (รวมเวลา 17 ชั่วโมง) 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 2) แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 3) ใบงานที่ 5.1.1 เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร 4) ใบงานที่ 5.2.1 เรื่อง การระเหิดและการระเหิดกลับ 5) ใบงานที่ 5.3.1 เรื่อง การละลายของสารในน้ำ 6) ใบงานที่ 5.4.1 เรื่อง การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสาร 7) ใบงานที่ 5.5.1 เรื่อง การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้และผันกลับไม่ได้ของสาร

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 8 8) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร 9) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 2 การระเหิดและการระเหิดกลับ 10) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 3 การละลายของสารในน้ำ 11) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสาร 12) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 1 ดอกอัญชันเปลี่ยนสี 13) บัตรคำมาตราตัวสะกด 14)กระดาษสี Post it ประกอบด้วย สีชมพู สีเหลือง สีเขียว และสีส้ม 15) น้ำตาลทรายแดง และน้ำเปล่าที่บรรจุในแก้วใส 16) ลูกอม 4 รสชาติ 17) กระดาษสีเหลือง และสีแดง 18) PowerPoint เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร 19) PowerPoint เรื่อง การระเหิด 20) PowerPoint เรื่อง การละลายของสารในน้ำ 21) PowerPoint เรื่อง การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสาร 22) PowerPoint เรื่อง การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้และผันกลับไม่ได้ของสาร 23) QR Code เรื่อง การละลายในน้ำของสาร 24) QR Code เรื่อง การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้ 25) วีดิทัศน์เกี่ยวกับการเกิดฝน จาก https://www.youtube.com/watch?v=g5Et-Ec-BSE 26) วีดิทัศน์เกี่ยวกับการระเหิดของน้ำแข็งแห้ง จาก https://www.youtube.com/watch?v=A96L1z8L2nU 27) สมุดประจำตัวนักเรียน 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องเรียน 2) อินเทอร์เน็ต แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่5

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 9 คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. ข้อใดต่อไปนี้ไม่ใช่สถานะของสสาร ก. ของแข็ง ข. ของเหลว ค. ของหนืด ง. แก๊ส 2. ข้อใดเป็นการเปลี่ยนแปลงสถานะทางกายภาพ ของสสาร ก. การเผาไหม้ ข. การควบแน่น ค. การเกิดสนิม ง. การสุกของผลไม้ 3. ข้อใดถูกต้องเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสถานะ ของสสารโดยการระเหิด ก. ของแข็ง -> แก๊ส ข. ของแข็ง -> ของเหลว ค. แก๊ส -> ของแข็ง ง. ของเหลว -> ของแข็ง 4. สารข้อใด ไม่สามารถละลายน้ำได้ ก. ลูกเหม็น ข. เกลือ ค. แอลกอฮอล์ ง. แก๊สออกซิเจน 5. ข้อใดไม่ถูกต้อง ก. ตัวทำละลาย + ตัวละลาย = สารละลาย ข. แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ละลายน้ำได้ ค. สีผสมอาหารละลายน้ำได้ ง. ผงตะไบเหล็กละลายน้ำได้ 6. ข้อใดต่อไปนี้ ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสาร ก. การเกิดสนิม ข. การเกิดฝน ค. การสุกของผลไม้ ง. การเผาไหม้ 7. การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสาร สามารถสังเกตได้จาก สิ่งต่อใดต่อไปนี้ ก. สารมีสีต่างจากเดิม ข. การเกิดฟองแก๊ส ค. การเกิดตะกอน ง. ถูกทุกข้อ 8. ข้อใดเป็นคุณสมบัติของการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสาร ก. ไม่เกิดสารใหม่ ข. สารที่เปลี่ยนแปลงมีสมบัติคงเดิม ค. เมื่อสารเปลี่ยนแปลงแล้วกลับคืนสู่สภาพเดิมไม่ได้ ง. เป็นการเปลี่ยนแปลงรูปร่างภายนอกของสาร 9. ข้อใดเป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่ผันกลับได้ ก. การหลอมเหลว ข. การกลายเป็นไอ ค. การละลาย ง. ถูกทุกข้อ 10. ข้อใดเป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมีที่ผันกลับได้ของสาร ก. การเกิดสนิมของเหล็ก ข. การเปลี่ยนสีของดอกอัญชัน ค. การเผาไหม้กระดาษ ง. การสุกของสตอว์เบอร์รี่ แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่5 คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. สารข้อใดไม่สามารถละลายน้ำได้ ก. เกลือ ข. แอลกอฮอล์ 6. ข้อใดเป็นการเปลี่ยนแปลงสถานะทางกายภาพ ของสสาร ก. การสุกของผลไม้ เฉลย 1. ค 2. ข 3. ก 4. ก 5. ง 6. ข 7. ง 8. ค 9. ง 10. ข

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 10 แบบประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แผนฯ ที่ 3 ค. ลูกเหม็น ง. แก๊สออกซิเจน 2. ข้อใดไม่ถูกต้อง ก. ผงตะไบเหล็กละลายน้ำได้ ข. สีผสมอาหารละลายน้ำได้ ค. แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ละลายน้ำได้ ง. ตัวทำละลาย + ตัวละลาย = สารละลาย 3. ข้อใดเป็นการเปลี่ยนแปลงสถานะทางกายภาพ ของสสาร ก. การสุกของผลไม้ ข. การเกิดสนิม ค. การเผาไหม้ ง. การควบแน่น 4. ข้อใดต่อไปนี้ไม่ใช่สถานะของสสาร ก. แก๊ส ข. ของหนืด ค. ของเหลว ง. ของแข็ง 5. ข้อใดต่อไปนี้ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงทางเคมี ของสาร ก. การเกิดฝน ข. การเผาไหม้ ค. การเกิดสนิม ง. การสุกของผลไม้ ข. การเผาไหม้ ค. การควบแน่น ง. การเกิดสนิม 7. ข้อใดเป็นคุณสมบัติของการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสาร ก. ไม่เกิดสารใหม่ ข. เมื่อสารเปลี่ยนแปลงแล้วกลับคืนสู่สภาพเดิมไม่ได้ ค. สารที่เปลี่ยนแปลงมีสมบัติคงเดิม ง. เป็นการเปลี่ยนแปลงรูปร่างภายนอกของสาร 8. การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสาร สามารถสังเกตได้จาก สิ่งต่อใดต่อไปนี้ ก. การเกิดตะกอน ข. สารมีสีต่างจากเดิม ค. การเกิดฟองแก๊ส ง. ถูกทุกข้อ 9. ข้อใดเป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมีที่ผันกลับได้ของสาร ก. การสุกของสตอว์เบอร์รี่ ข. การเกิดสนิมของเหล็ก ค. การเปลี่ยนสีของดอกอัญชัน ง. การเผาไหม้กระดาษ 10. ข้อใดเป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่ผันกลับได้ ก. การละลาย ข. การกลายเป็นไอ ค. การหลอมเหลว ง. ถูกทุกข้อ แบบประเมินชิ้นงานเครื่องดื่มแสนอร่อย คำชี้แจง : ให้ผู้สอนประเมินผลงาน/ชิ้นงานของนักเรียนตามรายการที่กำหนด แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคุณภาพ 3 (ดี) 2 (พอใช้) 1 (ปรับปรุง) 1 การเลือกใช้วัสดุเพื่อสร้างชิ้นงาน 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 การสร้างสรรค์ชิ้นงาน เฉลย 1. ค 2. ก 3. ง 4. ข 5. ก 6. ค 7. ข 8. ง 9. ค 10. ง

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 11 4 กำหนดเวลาส่งงาน รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............../................./................ เกณฑ์การประเมินชิ้นงานเครื่องดื่มแสนอร่อย (แผนฯ ที่ 3) รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ/ระดับคะแนน ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1. การเลือกใช้วัสดุเพื่อ สร้างชิ้นงาน เลื อ ก ใช้ วั ส ดุม า ท ำ เค รื่ อ ง ดื่ ม ไ ด้ อ ย่ า ง สร้างสรรค์ มีรสชาติดี สามารถรับประทานได้ เลือกใช้วัสดุที่ง่ายต่อการ ทำเครื่องดื่ม แต่ทำให้ เค รื่อ งดื่ ม มี รส ช าติ ดี สามารถรับประทานได้ เลือกใช้วัสดุที่ง่ายต่อการ ท ำ เค รื่ อ งดื่ ม แ ต่ ท ำ เค รื่อ งดื่ ม อ อ ก ม าได้ รสชาติไม่ดี 2. ความถูกต้องของ เนื้อหา ระบุ สารที่ เป็ น ตั วท ำ ละลาย และตัวละลายได้ ถูกต้อง ระบุ สารที่ เป็ น ตั วท ำ ละลายได้ถูกต้อง แต่ระบุ ตัวละลายไม่ถูกต้อง ระบุ ส ารที่ เป็ น ตั วท ำ ละลาย และตัวละลาย ไม่ได้ถูกต้อง 3. การสร้างสรรค์ ชิ้นงาน ตกแต่งชิ้นงานได้สวยงาม ดีมาก ตกแต่งชิ้นงานได้สวยงาม ดี ตกแต่งชิ้นงานได้สวยงาม น้อย 4. กำหนดเวลาส่งงาน ทำชิ้นงานเสร็จทันเวลาที่ กำหนด ทำชิ้นงานเสร็จช้ากว่า กำหนด 1 - 5 นาที ทำชิ้นงานเสร็จช้ากว่า กำหนด 5 บาทีขึ้นไป เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 11-12 ดีมาก 8-10 ดี 5-7 พอใช้ ต่ำกว่า 5 ปรับปรุง

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 12 แบบประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แผนฯ ที่ 4 แบบประเมินรายงาน เรื่อง การเปลี่ยนแปลงทางเคมีของผักและผลไม้ คำชี้แจง : ให้ผู้สอนประเมินรายงานของนักเรียนตามรายการที่กำหนด แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ตรงกับระดับ คะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 (ดี) 2 (พอใช้) 1 (ปรับปรุง) 1 ความถูกต้องของเนื้อหา 2 การอธิบายการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของผัก 3 การอธิบายการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของผลไม้ รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............../................./................ เกณฑ์การให้คะแนน

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 13 แบบประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แผนฯ ที่ 5 ผลงานหรือ พฤติกรรม สอดคล้องกับ รายการ ประเมินสมบูรณ์ ชัดเจน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 9 ดีมาก 7-8 ดี 5-6 พอใช้ ต่ำกว่า 5 ปรับปรุง แบบประเมินใบความรู้ เรื่อง การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้และผันกลับไม่ได้ของสารในชีวิตประจำวัน คำชี้แจง : ให้ผู้สอนประเมินใบความรู้ของนักเรียนตามรายการที่กำหนด แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ตรงกับระดับ คะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคุณภาพ 3 (ดี) 2 (พอใช้) 1 (ปรับปรุง) 1 ใบความรู้/การสร้างผลงาน 2 ความสมบูรณ์ของเนื้อหา 3 ความถูกต้องของเนื้อหา 4 กำหนดเวลาส่งงาน รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............../................./................

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 14 เกณฑ์การประเมินใบความรู้ เรื่อง การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้และผันกลับไม่ได้ของสารในชีวิตประจำวัน (แผนฯ ที่ 5) รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ/ระดับคะแนน ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1. ใบความรู้/การสร้าง ผลงาน ต ก แ ต่ งใบ ค ว าม รู้ได้ ส ว ย งา ม มี ค ว าม คิ ด สร้างสรรค์ดีมาก ทำงาน สะอาดและเรียบร้อย ดีมาก ต ก แ ต่ งใบ ค ว าม รู้ได้ ส ว ย งา ม มี ค ว า ม คิ ด สร้างสรรค์ดี ท ำงาน สะอาดและเรียบร้อยดี ต ก แ ต่ งใบ ค ว าม รู้ได้ ส ว ย งา ม มี ค ว าม คิ ด สร้ า ง ส ร ร ค์ ท ำ ง า น สะอาดและเรียบร้อย น้อย 2. ความสมบูรณ์ของ เนื้อหา สำรวจการเปลี่ยนแปลงที่ ผันกลับได้ของสารหรือ การเปลี่ยนแปลงที่ผัน ก ลั บ ไม่ ได้ ข อ งส ารที่ เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน มากกว่า 15 ตัวอย่าง สำรวจการเปลี่ยนแปลงที่ ผันกลับได้ของสารหรือ การเปลี่ยนแปลงที่ผัน ก ลั บ ไม่ ได้ ข อ งส ารที่ เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน 10-15 ตัวอย่าง สำรวจการเปลี่ยนแปลง ที่ผันกลับได้ของสารหรือ การเปลี่ยนแปลงที่ผัน ก ลับ ไม่ ได้ ข อ งส ารที่ เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน น้อยกว่า 10 ตัวอย่าง 3. ความถูกต้องของ เนื้อหา จำแนกการเปลี่ยนแปลง ที่ผัน กลับได้และการ เปลี่ยนแปลงที่ผันกลับ ไม่ได้ของสารได้ถูกต้อง ครบถ้วน จำแนกการเปลี่ยนแปลง ที่ผันกลับ ได้และการ เปลี่ยนแปลงที่ผันกลับ ไม่ได้ของสารได้ถูกต้อง บ้าง จำแนกการเปลี่ยนแปลง ที่ผันกลับได้และการ เปลี่ยนแปลงที่ผันกลับ ไม่ได้ของสารได้ถูกต้อง น้อยมาก 4. กำหนดเวลาส่งงาน ส่งชิ้นงานภายในเวลาที่ กำหนด ส่งชิ้นงานช้ากว่ากำหนด 1-2 วัน ส่งชิ้นงานช้ากว่ากำหนด เกิน 3 วันขึ้นไป เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 15 แบบประเมินการนำเสนอผลงาน ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 11-12 ดีมาก 9-10 ดี 6-8 พอใช้ ต่ำกว่า 6 ปรับปรุง คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 ความถูกต้องของเนื้อหา 2 ความคิดสร้างสรรค์ 3 วิธีการนำเสนอผลงาน 4 การนำไปใช้ประโยชน์ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............/................./................... เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 16 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การทำงานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน้ำใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............/.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 17 แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ลำดับที่ ชื่อ–สกุล ของนักเรียน การแสดง ความ คิดเห็น การยอมรับ ฟังคนอื่น การทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมี น้ำใจ การมี ส่วนร่วมใน การ ปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 15 คะแนน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............./.................../............... เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเคารพธงชาติ และร้องเพลงชาติได้ 1.2 เข้าร่วมกิจกรรมที่สร้างความสามัคคีปรองดอง และเป็นประโยชน์ ต่อโรงเรียน

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 18 1.3 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตามหลักศาสนา 1.4 เข้าร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว มีความตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 รู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และนำไปปฏิบัติได้ 4.2 รู้จักจัดสรรเวลาให้เหมาะสม 4.3 เชื่อฟังคำสั่งสอนของบิดา-มารดา โดยไม่โต้แย้ง 4.4 ตั้งใจเรียน 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินและสิ่งของของโรงเรียนอย่างประหยัด 5.2 ใช้อุปกรณ์การเรียนอย่างประหยัดและรู้คุณค่า 5.3 ใช้จ่ายอย่างประหยัดและมีการเก็บออมเงิน 6. มุ่งมั่นในการทำงาน 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 รู้จักการดูแลรักษาทรัพย์สมบัติและสิ่งแวดล้อมของห้องเรียนและ โรงเรียน ลงชื่อ .................................................. ผู้ประเมิน ............/.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 51-60 ดีมาก 41-50 ดี 30-40 พอใช้ ต่ำกว่า 30 ปรับปรุง

21 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร เวลา 4 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ว 2.1 ป.5/1 อธิบายการเปลี่ยนสถานะของสสาร เมื่อทำให้สสารร้อนขึ้นหรือเย็นลง โดยใช้หลักฐาน เชิงประจักษ์ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสารเมือเพิ่มหรือลดความร้อนให้สสารได้ (K) 2. ปฏิบัติกิจกรรมการเปลี่ยนสถานะของสสารได้อย่างถูกต้องและเป็นลำดับขั้นตอน (P) 3. มีความใฝ่เรียนรู้และให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมกลุ่ม (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การเปลี่ยนสถานะของสสารเป็นการเปลี่ยนแปลง ทางกายภาพ เมื่อเพิ่มความร้อนให้กับสสารถึงระดับ หนึ่งจะทำให้สสารที่เป็นของแข็งเปลี่ยนสถานะเป็น ของเหลว เรียกว่า การหลอมเหลว และเมื่อเพิ่มความ ร้อนต่อไปจนถึงอีกระดับหนึ่งของเหลวจะเปลี่ยนเป็น แก๊ส เรียกว่า การกลายเป็นไอ แต่เมื่อลดความร้อนถึง ระดับหนึ่งแก๊สจะเปลี่ยนสถานะเป็นของเหลว เรียกว่า การควบแน่น และถ้าลดความร้อนต่อไปอีกจนถึง ระดับหนึ่งของเหลวจะเปลี่ยนสถานะเป็นของแข็ง เรียกว่า การแข็งตัว พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด สสารที่อยู่รอบตัวเรามีหลายชนิด สสารแต่ละชนิดที่พบในชีวิตประจำวันอาจมีสถานะเป็นของแข็ง ของเหลว หรือแก๊ส ซึ่งสสารอาจเปลี่ยนจากสถานะหนึ่งไปเป็นอีกสถานะหนึ่งได้ โดยอาศัยการเพิ่มหรือลด ความร้อนให้แก่สสารไปจนถึงระดับหนึ่ง เรียกว่า การเปลี่ยนสถานะ การหลอมเหลว เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลว โดยเมื่อเพิ่มความร้อนให้กับสสาร ที่อยู่ในสถานะของแข็งจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลว การกลายเป็นไอ เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของเหลวเป็นแก๊ส โดยเมื่อเพิ่มความร้อนให้กับสสารที่ อยู่ในสถานะของเหลวจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากของเหลวเป็นสถานะแก๊ส เรียกว่าการกลายเป็นไอ ซึ่งแบ่งได้ 2 กระบวนการ ได้แก่ การระเหย เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของเหลวที่ อยู่บริเวณผิวหน้าไปเป็นแก๊ส และการเดือด เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของเหลวโดยเพิ่มความร้อนจนถึงจุด เดือดจนเป็นแก๊ส

22 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร การควบแน่น เป็นการเปลี่ยนสถานะจากแก๊สเป็นของเหลว โดยเมื่อลดความร้อนให้กับสสารที่อยู่ใน สถานะแก๊สจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากแก๊สเป็นของเหลว การแข็งตัว เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของเหลวเป็นของแข็ง โดยเมื่อลดความร้อนให้กับสสารที่อยู่ใน สถานะของเหลวจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากของเหลวเป็นของแข็ง 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการสังเกต 2) ทักษะการทดลอง 3) ทักษะการตั้งสมมติฐาน 4) ทักษะการทำงานร่วมกัน 5) ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเน 6) ทักษะการตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป 7) ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปซ กับเวลา 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 4. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 1. มีวินัย รับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. ซื่อสัตย์ สุจริต 4. มุ่งมั่นในการทำงาน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) 1. ครูทักทายกับนักเรียน แล้วแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ จากนั้นนักเรียนทำ แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง เพื่อวัดความรู้เดิมของนักเรียน ชั่วโมงที่ 1 ขั้นนำ

23 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร ก่อนเข้าสู่กิจกรรม 2. นักเรียนอ่านสาระสำคัญและดูภาพ หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 จากนั้นครูตั้งประเด็นคำถามว่า “การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ ของสสาร และการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสาร เหมือนหรือต่างกันอย่างไร” แล้วให้นักเรียน แต่ละคนร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นอย่างอิสระโดยไม่มีการเฉลยว่าถูกหรือผิด (แนวตอบ : ต่างกัน โดยการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของสสาร จะไม่ทำให้เกิดสารใหม่ และทำให้ สารนั้นกลับคืนสู่สภาพเดิมได้ ส่วนการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของสาร จะทำให้เกิดสารใหม่ และ ทำให้กับมาเป็นสารเดิมได้ยากหรือไม่ได้) 3. นักเรียนดูภาพในบทที่ 1 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 จากนั้นครูถามคำถามสำคัญประจำบทว่า “การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของสสารที่พบเห็นได้ ในชีวิตประจำวันมีอะไรบ้าง” โดยให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันอภิปรายเพื่อหาคำตอบ (แนวตอบ : น้ำเดือดจนกลายเป็นไอ การควบแน่นของไอน้ำจนกลายเป็นหยดน้ำ เป็นต้น) 4. นักเรียนเรียนรู้คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับการเรียนในบทที่ 1 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 โดยครูขออาสาสมัครนักเรียน จำนวน 1 คน ให้เป็นผู้อ่านนำ และให้นักเรียนที่อยู่ในชั้นเรียนเป็นผู้อ่านตามทีละคำ ดังนี้ 5. นักเรียนทำกิจกรรมนำสู่การเรียน โดยอ่านสถานการณ์จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 แล้วตอบคำถาม ลงในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล) ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) 1. ครูเปิดวีดิทัศน์เกี่ยวกับการเกิดฝน ให้นักเรียนดู โดยให้นักเรียนแต่ละคนสังเกตกระบวน การเกิดฝนจากวีดิทัศน์ จากนั้นครูตั้งประเด็นคำถามกระตุ้นความคิดนักเรียนว่า “จากวีดิทัศน์ นักเรียนสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงของน้ำ ในลักษณะใดบ้าง” โดยให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกัน อภิปรายแสดงความคิดเห็นอย่างอิสระโดยไม่มีการเฉลยว่าถูกหรือผิด (แนวตอบ : ขึ้นอยู่กับสิ่งที่นักเรียนสังเกตเห็น เช่น น้ำจากทะเล/มหาสมุทรระเหยเป็นไอน้ำ, ไอน้ำในอากาศรวมตัวกันเป็นเมฆและควบแน่นเป็นฝน) 2. นักเรียนเล่นเกมจับกลุ่ม เพื่อแบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็นกลุ่ม ๆ ละ 4 คน โดยเตรียมบัตรคำมาตรา ตัวสะกด มาให้นักเรียน ในบัตรคำมาตราตัวสะกด จะประกอบไปด้วย ตัวสะกด จำนวน 10 ตัว ได้แก่ ก ข ง ล ว ส ห แ ็ ๊ ขั้นสอน Physical Change (‘ฟิซิคัล เชนจ) การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ Vaporisation (‘เวเพอไรเซชัน) การกลายเป็นไอ Condensation (คอนเด็น ‘เซชัน) การควบแน่น

24 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร 3. จากนั้นให้นักเรียนแต่ละคนสุ่มหยิบบัตรคำคนละ 1 ใบ แล้วจับกลุ่มกัน กลุ่มละ 4 คน โดยจะต้อง รวมตัวสะกดตามบัตรคำที่หยิบได้ให้เป็นคำ ดังนี้ - แข็ง (บัตรคำ 4 ตัวสะกด คือ แ ข ็ ง) - เหลว (บัตรคำ 4 ตัวสะกด คือ เ ห ล ว) - แก๊ส (บัตรคำ 4 ตัวสะกด คือ แ ก ๊ ส) 4. เมื่อนักเรียนแบ่งกลุ่มเรียบร้อย นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับ เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หรือแหล่งการเรียนรู้ ต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต 5. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายเรื่องที่ได้ศึกษา จากนั้นให้นักเรียนแต่ละคนเขียนสรุปความรู้ ที่ได้จากการศึกษาค้นคว้าลงในสมุดประจำตัวนักเรียน เพื่อนำส่งครูท้ายชั่วโมง (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม) 6. ครูตั้งประเด็นคำถามกระตุ้นความสนใจนักเรียนว่า “ถ้าเราตั้งน้ำแข็งก้อนทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้อง น้ำแข็งก้อนจะเกิดการเปลี่ยนแปลงสถานะหรือไม่ อย่างไร” โดยให้แต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปราย เพื่อหาคำตอบ (แนวตอบ : น้ำแข็งก้อนเกิดการเปลี่ยนแปลงสถานะ โดยเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลว) ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) (ต่อ) 1. ครูจัดเตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 มาวางไว้หน้าชั้นเรียน ดังนี้ - ชาม 1 ใบ - น้ำแข็งก้อน 5-6 ก้อน - หลอดทดลอง 1 หลอด - ตะแกรงวางหลอดทดลอง 1 อัน - บีกเกอร์ขนาด 250 มิลลิลิตร 1 ใบ - เกลือ 1 ถุง - กระจกนาฬิกา 1 อัน - น้ำแข็งป่น 3/4 ของชาม - ชุดตะเกียงแอลกอฮอล์ 1 ชุด 2. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 5 คน ตามความสมัครใจ จากนั้นครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มจัดเตรียม อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 3. ครูแจ้งจุดประสงค์ของกิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร ให้นักเรียนทราบ เพื่อเป็นแนว ทางการปฏิบัติกิจกรรมที่ถูกต้อง 4. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันปฏิบัติกิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร โดยปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ 1) ศึกษาขั้นตอนการปฏิบัติกิจกรรมจากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 อย่างละเอียด หากมีข้อสงสัยให้สอบถามครู 2) ร่วมกันกำหนดปัญหาและตั้งสมมติฐานในการปฏิบัติกิจกรรม แล้วบันทึกผลลงในสมุดประจำตัว ชั่วโมงที่ 2-3 ขั้นสอน

25 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร นักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 3) ร่วมกันปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนให้ครบถ้วนและถูกต้องทุกขั้นตอน จากนั้นบันทึกผลลงใน สมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม) 5. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ผลการปฏิบัติกิจกรรม แล้วอภิปรายผลและสรุปผลการทดลอง ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้(Explain) 6. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลการปฏิบัติกิจกรรมหน้าชั้นเรียน เพื่อแลกเปลี่ยนความคิด จนครบทุกกลุ่ม ในระหว่างที่นักเรียนนำเสนอครูคอยให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม เพื่อให้นักเรียน มีความเข้าใจที่ถูกต้อง (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบประเมินการนำเสนอผลงาน) 7. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากการปฏิบัติกิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร ซึ่งได้ข้อสรุปร่วมกันว่า “เมื่อตั้งน้ำแข็งก้อนทิ้งไว้ในบีกเกอร์ประมาณ 10 นาที พบว่าน้ำแข็งก้อน จะละลายและเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลว เรียกการเปลี่ยนแปลงของสถานะสสารนี้ ว่า การหลอมเหลว เมื่อนำน้ำที่ได้ในบีกเกอร์ มาต้มด้วยไฟอ่อน ๆ ประมาณ 5 นาที พบว่าน้ำจะ ระเหยและเปลี่ยนสถานะจากของเหลวเป็นไอน้ำ เรียกการเปลี่ยนแปลงของสถานะสสารนี้ว่า การกลายเป็นไอ ซึ่งเมื่อดับไฟที่ต้มบีกเกอร์ จากนั้นนำกระจกนาฬิกาที่มีน้ำแข็งก้อนวางอยู่ด้านบน แล้วนำมาวางบนปากบีกเกอร์ จะพบว่าไอน้ำในบีกเกอร์ควบแน่นบริเวณใต้กระจกนาฬิกา และเปลี่ยนสถานะจากไอน้ำเป็นของเหลว (หยดน้ำ) เรียกการเปลี่ยนแปลงของสถานะสสารนี้ว่า การควบแน่น และเมื่อนำน้ำในบีกเกอร์เทใส่หลอดทดลองปริมาตร 1/4 ของหลอด จากนั้นนำไป แช่ในชามน้ำแข็งป่นที่ผสมเกลือ แล้วตั้งทิ้งไว้ประมาณ 20 นาที พบว่าน้ำในหลอดทดลองจับตัว เป็นก้อนและเปลี่ยนสถานะจากของเหลวเป็นของแข็ง เรียกการเปลี่ยนแปลงของสถานะสสารนี้ว่า การแข็งตัว” 8. นักเรียนแต่ละคนทำกิจกรรมหนูตอบได้ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 โดยตอบ คำถามลงในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Elaborate) 9. นักเรียนแบ่งกลุ่ม (กลุ่มเดิม) จากชั่วโมงที่ผ่านมา จากนั้นให้แต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาค้นคว้าข้อมูล เกี่ยวกับ เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หรือ แหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต 10. ครูสุ่มนักเรียน จำนวน 4 คน ให้ยกตัวอย่างการเปลี่ยนสถานะของสสารในชีวิตประจำวัน คนละ 1 ตัวอย่าง ดังนี้ • คนที่ 1 ให้ยกตัวอย่างการเปลี่ยนสถานะของสสารโดยการหลอมเหลว ชั่วโมงที่ 4 ขั้นสอน

26 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร • คนที่ 2 ให้ยกตัวอย่างการเปลี่ยนสถานะของสสารโดยการกลายเป็นไอ • คนที่ 3 ให้ยกตัวอย่างการเปลี่ยนสถานะของสสารโดยการควบแน่น • คนที่ 4 ให้ยกตัวอย่างการเปลี่ยนสถานะของสสารโดยการแข็งตัว 11. ครูอธิบายเพิ่มเติมให้นักเรียนเข้าใจเกี่ยวกับการเปลี่ยนสถานะของสสารว่า “การเปลี่ยนสถานะของ สสารเป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ โดยอาศัยความร้อนเป็นปัจจัยสำคัญ ซึ่งเมื่อมีการเพิ่ม หรือลดความร้อนให้กับสสารในระดับหนึ่งจะทำให้สสารเกิดการเปลี่ยนแปลงสถานะ แต่สสารนั้น สามารถกลับคืนสู่สถานะเดิมได้อีกครั้งเมื่อมีการลดหรือเพิ่มความร้อน” 12. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามเนื้อหาเกี่ยวกับ เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร และให้ความรู้ เพิ่มเติมจากคำถามของนักเรียน โดยครูใช้ PowerPoint เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร ในการอธิบายเพิ่มเติม 13. นักเรียนตอบคำถามท้าทายการคิดขั้นสูง จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ลงในสมุด ประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 14. นักเรียนจับคู่กับเพื่อนในชั้นเรียน ตามความสมัครใจ จากนั้นให้นักเรียนทำใบงานที่ 5.1.1 เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร 15. ครูสุ่มนักเรียน 2-3 คู่ออกมานำเสนอคำตอบของตนเอง โดยครูให้นักเรียนร่วมกันพิจารณา ว่าคำตอบใดถูกต้อง จากนั้นครูเฉลยคำตอบที่ถูกต้องให้นักเรียน ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 1. ครูตรวจสอบผลการทำแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง เพื่อตรวจสอบความเข้าใจก่อนเรียนของนักเรียน 2. ครูประเมินผล โดยการสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล พฤติกรรมการทำงานกลุ่ม และจากการนำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียน 3. ครูตรวจสอบผลการทำกิจกรรมนำสู่การเรียน ในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ป.5 เล่ม 2 4. ครูตรวจสอบผลการปฏิบัติกิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร ในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ป.5 เล่ม 2 5. ครูตรวจสอบผลการทำกิจกรรมหนูตอบได้ ในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 6. ครูตรวจ คำถามท้าทายการคิดขั้นสูง ในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 7. ครูตรวจสอบผลการทำใบงานที่ 5.1.1 เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร ขั้นสรุป

27 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร 8. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับการเปลี่ยนสถานะของสสาร ซึ่งได้ข้อสรุปร่วมกันว่า “สถานะ ของสสารมีด้วยกัน 3 สถานะ ได้แก่ ของแข็ง ของเหลว แก๊ส ซึ่งการเปลี่ยนแปลงสถานะทาง กายภาพของสสาร จะต้องอาศัยความร้อนเป็นปัจจัยสำคัญ โดยกระบวนการเปลี่ยนแปลงสถานะ ของสสารมีด้วยกัน หลายกระบวนการ ได้แก่ การหลอมเหลว การกลายเป็นไอ การควบแน่น และการแข็งตัว” 7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 การประเมินก่อนเรียน - แบบทดสอบ ก่อนเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง - แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง - ประเมินตามสภาพจริง 7.2 ประเมินระหว่าง การจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1) กิจกรรมนำสู่ การเรียน - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) ผลบันทึกการ ปฏิบัติกิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนสถานะ ของสสาร - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) กิจกรรมหนูตอบได้ - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 4) กิจกรรมท้าทาย การคิดขั้นสูง - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 5) การเปลี่ยนสถานะ ของสสาร - ตรวจใบงานที่ 5.1.1 - ใบงานที่ 5.1.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 6) การนำเสนอผลการ ปฏิบัติกิจกรรม - ประเมินการนำเสนอ ผลปฏิบัติกิจกรรม - แบบประเมินการ นำเสนอผลงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 7) พฤติกรรมการ - สังเกตพฤติกรรม - แบบสังเกตพฤติกรรม - ระดับคุณภาพ 2

28 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ทำงานรายบุคคล การทำงานรายบุคคล การทำงานรายบุคคล ผ่านเกณฑ์ 8) พฤติกรรมการ ทำงานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 9) คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย รับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการ ทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 2) แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 3) ใบงานที่ 5.1.1 เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร 4) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร 5) PowerPoint เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร 6) บัตรคำมาตราตัวสะกด 7) วีดิทัศน์เกี่ยวกับการเกิดฝน จากhttps://www.youtube.com/watch?v=g5Et-Ec-BSE 8) สมุดประจำตัวนักเรียน 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องเรียน 2) อินเทอร์เน็ต ใบงานที่ 5.1.1 เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร คำชี้แจง : ให้นักเรียนใช้คำในสี่เหลี่ยมด้านล่างนี้ เติมลงในช่องว่างที่กำหนด ของแข็ง การหลอมเหลว การแข็งตัว ของเหลว การกลายเป็นไอ การระเหิด

29 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร เฉลย แก๊ส การควบแน่น การระเหิดกลับ ใบงานที่ 5.1.1 เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร คำชี้แจง : ให้นักเรียนใช้คำในสี่เหลี่ยมด้านล่างนี้ เติมลงในช่องว่างที่กำหนด ของแข็ง การหลอมเหลว การแข็งตัว ของเหลว การกลายเป็นไอ การระเหิด แก๊ส การควบแน่น การระเหิดกลับ สถานะของสสาร ของแข็ง ของเหลว แก๊ส เพิ่มความร้อน ลดความร้อน ……………………………. . ……………………………. . ……………………………. . ……………………………. . ……………………………. . เพิ่มความร้อน ลดความร้อน ……………………………. . ……………………………. . สถานะของสสาร

30 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร ก ข ง ล ของแข็ง ของเหลว แก๊ส เพิ่มความร้อน ลดความร้อน ของเหลว ของแข็ง แก๊ส .. การหลอมเหลว . การแข็งตัว . เพิ่มความร้อน ลดความร้อน การกลายเป็นไอ . การควบแน่น . บัตรคำมาตราตัวสะกด

31 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร ว ส ห แ ็ ๊ 9. ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ข้อเสนอแนะ “…….. “………………………………………… ลงชื่อ ................................. ( ................................ ) ตำแหน่ง ....... 10. บันทึกผลหลังการสอน ด้านความรู้ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์

32 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 1 การเปลี่ยนสถานะของสสาร ด้านความสามารถทางวิทยาศาสตร์ ด้านอื่น ๆ (พฤติกรรมเด่น หรือพฤติกรรมที่มีปัญหาของนักเรียนเป็นรายบุคคล (ถ้ามี)) ปัญหา/อุปสรรค แนวทางการแก้ไข

34 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 2 การระเหิด แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 การระเหิด เวลา 2 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ว 2.1 ป.5/1 อธิบายการเปลี่ยนสถานะของสสาร เมื่อทำให้สสารร้อนขึ้นหรือเย็นลง โดยใช้หลักฐาน เชิงประจักษ์ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายการระเหิดของสสารได้ (K) 2. อธิบายการเปลี่ยนสถานะของสสาร เมื่อเพิ่มหรือลดความร้อนได้ (P) 3. ปฏิบัติกิจกรรมการระเหิดและการระเหิดกลับได้อย่างถูกต้องและเป็นลำดับขั้นตอน (P) 4. มีความใฝ่เรียนรู้และให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมกลุ่ม (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น สสารบางชนิดสามารถเปลี่ยนสถานะจากของแข็ง เป็นแก๊สโดยไม่ผ่านการเป็นของเหลว เรียกว่า การระเหิด ส่วนแก๊สบางชนิดสามารถเปลี่ยนแปลง สถานะเป็นของแข็งโดยไม่ผ่านการเป็นของเหลว เรียกว่า การระเหิดกลับ พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การระเหิด เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นแก๊ส โดยเมื่อเพิ่มความร้อนให้กับสสารที่อยู่ใน สถานะของแข็งบางชนิดจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นแก๊ส โดยไม่ผ่าน การเป็นของเหลว การระเหิดกลับ เป็นการเปลี่ยนสถานะจากของแก๊สเป็นของแข็ง โดยเมื่อลดความร้อนให้กับสสารที่ อยู่ในสถานะแก๊สบางชนิดจนถึงระดับหนึ่งจะทำให้สสารนั้นเปลี่ยนสถานะจากของแก๊สเป็นของแข็ง โดยไม่ ผ่านการเป็นของเหลว 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการวัด 2) ทักษะการสังเกต 1. มีวินัย รับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. ซื่อสัตย์ สุจริต 4. มุ่งมั่นในการทำงาน

35 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 2 การระเหิด สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 3) ทักษะการทดลอง 4) ทักษะการตั้งสมมติฐาน 5) ทักษะการทำงานร่วมกัน 6) ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเน 7) ทักษะการตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 4. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) 1. ครูทักทายนักเรียน จากนั้นครูทบทวนความรู้เดิมเกี่ยวกับ เรื่อง การเปลี่ยนสถานะของสสาร โดยครูแจกกระดาษสี Post it ประกอบด้วย สีชมพู สีเหลือง สีเขียว และสีส้ม ให้นักเรียน คนละ 4 แผ่น คละสีกัน จากนั้นครูชี้แจงให้นักเรียนปฏิบัติ ดังนี้ • กระดาษสีชมพูให้นักเรียนเขียนตัวอย่างของสสารที่มีการเปลี่ยนแปลงโดยการหลอมเหลว • กระดาษสีเหลืองให้นักเรียนเขียนตัวอย่างของสสารที่มีการเปลี่ยนแปลงโดยการแข็งตัว • กระดาษสีเขียวให้นักเรียนเขียนตัวอย่างของสสารที่มีการเปลี่ยนแปลงโดยการกลายเป็นไอ • กระดาษสีส้มให้นักเรียนเขียนตัวอย่างของสสารที่มีการเปลี่ยนแปลงโดยการควบแน่น 2. ครูแบ่งพื้นที่บนกระดานดำออกเป็น 4 ส่วน จากนั้นครูเขียนคำว่า “การหลอมเหลว การกลาย เป็นไอ การควบแน่น การแข็งตัว” ลงบนกระดานดำ 3. นักเรียนแต่ละคนเขียนตัวอย่างของสสารที่มีการเปลี่ยนแปลงสถานะ ลงในกระดาษสี Post it ที่ตนเองได้รับ เมื่อเขียนเสร็จ ครูสุ่มนักเรียน จำนวน 5 คน ให้มาแปะคำตอบที่เขียนลงในกระดาษ สี Post it หน้าชั้นเรียน โดยครูให้นักเรียนร่วมกันพิจารณาว่าคำตอบใดถูกต้อง จากนั้นครูเฉลย คำตอบที่ถูกต้องให้นักเรียน ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) 1. ครูเปิดวีดิทัศน์เกี่ยวกับการระเหิดของน้ำแข็งแห้ง ให้นักเรียนดู จากนั้นครูตั้งประเด็นคำถาม กระตุ้นความคิดนักเรียนว่า “น้ำแข็งแห้งมีกระบวนการเปลี่ยนแปลงของสสารอย่างไร เหมือนหรือ ชั่วโมงที่ 1 ขั้นนำ ขั้นสอน

36 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 2 การระเหิด ต่างจากการเปลี่ยนแปลงสถานะของน้ำแข็งก้อนหรือไม่” โดยให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันอภิปราย แสดงความคิดเห็นอย่างอิสระโดยไม่มีการเฉลยว่าถูกหรือผิด (แนวตอบ : น้ำแข็งแห้ง มีกระบวนการเปลี่ยนแปลงสถานะจากของแข็งเป็นแก๊ส ซึ่งต่างจาก น้ำแข็งก้อนที่เปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลว) 2. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า “การเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร นอกจากกระบวนการหลอมเหลว การกลายเป็นไอ การแข็งตัว และการควบแน่น แล้วยังมีกระบวนการอื่นอีก ได้แก่ การระเหิด และการระเหิดกลับ” 3. ครูจัดเตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 2 การระเหิดและการระเหิดกลับ จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 มาวางไว้หน้าชั้นเรียน ดังนี้ - ช้อนตวง 2 อัน - เกลือแกง 2 ช้อน - นาฬิกาจับเวลา 1 เรือน - ที่จับหลอดทดลอง 1 อัน - ชุดตะเกียงแอลกอฮอล์ 1 ชุด - ตะแกรงวางหลอดทดลอง 1 อัน - หลอดทดลองขนาดใหญ่ 2 หลอด - ขาตั้งและที่จับหลอดทดลอง 1 ชุด - จุกยาง 2 อัน - ไม้ขีดไฟ 1 กลัก - เกล็ดไอโอดีน 2 ช้อน - น้ำอุณหภูมิห้อง 150 มิลลิลิตร 1 ใบ - บีกเกอร์ใส่น้ำผสมน้ำแข็ง 1 ใบ - บีกเกอร์ขนาด 250 มิลลิลิตร 1 ใบ - กระบอกตวงขนาด 150 มิลลิลิตร 1 ใบ 4. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 6 คน ตามความสมัครใจ จากนั้นครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มจัดเตรียม อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 2 การระเหิดและการระเหิดกลับ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 5. ครูแจ้งจุดประสงค์ของกิจกรรมที่ 2 การระเหิดและการระเหิดกลับ ให้นักเรียนทราบ เพื่อเป็นแนว ทางการปฏิบัติกิจกรรมที่ถูกต้อง 6. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันปฏิบัติกิจกรรมที่ 2 การระเหิดและการระเหิดกลับ โดยปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ 1) ศึกษาขั้นตอนการปฏิบัติกิจกรรมจากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 อย่างละเอียด หากมีข้อสงสัยให้สอบถามครู 2) ร่วมกันกำหนดปัญหาและตั้งสมมติฐานในการปฏิบัติกิจกรรม แล้วบันทึกผลลงในสมุดประจำตัว นักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 3) ร่วมกันปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนให้ครบถ้วนและถูกต้องทุกขั้นตอน จากนั้นบันทึกผลลงใน สมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม) 7. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ผลการปฏิบัติกิจกรรม แล้วอภิปรายผลและสรุปผลการทดลอง ชั่วโมงที่ 2 ขั้นสอน

37 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 2 การระเหิด ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้(Explain) 8. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลการปฏิบัติกิจกรรมหน้าชั้นเรียน เพื่อแลกเปลี่ยนความคิด จนครบทุกกลุ่ม ในระหว่างที่นักเรียนนำเสนอครูคอยให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม เพื่อให้นักเรียน มีความเข้าใจที่ถูกต้อง (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบประเมินการนำเสนอผลงาน) 9. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากการปฏิบัติกิจกรรมที่ 2 การระเหิดและการระเหิดกลับ ซึ่งได้ข้อสรุปร่วมกันว่า “เมื่อนำหลอดทดลองที่มีเกล็ดไอโอดีนหรือเกลือแกงไปจุ่มลงในน้ำเดือด ประมาณ 2 นาที พบว่า เกล็ดไอโอดีนหรือเกลือแกงที่เป็นของแข็งจะเปลี่ยนสถานะเป็นแก๊ส เรียกการเปลี่ยนแปลงของสถานะสสารนี้ว่า การระเหิด และเมื่อนำหลอดทดลองที่มีแก๊สของเกล็ด ไอโอดีนหรือเกลือแกงมาตั้งทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องประมาณ 1 นาที แล้วไปจุ่มลงในบีกเกอร์ที่มีน้ำ เย็นจัดประมาณ 3 – 5 นาที พบว่าแก๊สในหลอดทดลองจะเปลี่ยนสถานะเป็นของแข็ง เรียกการเปลี่ยนแปลงของสถานะสสารนี้ว่า การระเหิดกลับ” 10. นักเรียนแต่ละคนทำกิจกรรมหนูตอบได้ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 โดยตอบ คำถามลงในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Elaborate) 11. นักเรียนแบ่งกลุ่ม (กลุ่มเดิม) จากชั่วโมงที่ผ่านมา จากนั้นให้แต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาค้นคว้าข้อมูล เกี่ยวกับ เรื่อง การระเหิด และผลที่เกิดจากการเปลี่ยนสถานะของสสาร จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หรือแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต 12. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายเรื่องที่ได้ศึกษา จากนั้นให้นักเรียนแต่ละคนเขียนสรุปความรู้ ที่ได้จากการศึกษาค้นคว้าลงในสมุดประจำตัวนักเรียน (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม) 13. ครูอธิบายเพิ่มเติมให้นักเรียนเข้าใจเกี่ยวกับการระเหิดและการระเหิดกลับว่า “การระเหิด เป็นการ เปลี่ยนสถานะของสสารจากของแข็งเป็นแก๊ส โดยการเพิ่มความร้อนให้กับสสารจนถึงระดับหนึ่ง สสารนั้นจะเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นแก๊ส ส่วนการระเหิดกลับเป็นการเปลี่ยนสถานะของ สสารจากแก๊สเป็นของแข็ง โดยการลดความร้อนให้กับสสารจนถึงระดับหนึ่ง สสารนั้นจะเปลี่ยน สถานะจากแก๊สเป็นของแข็ง” 14. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามเนื้อหาเกี่ยวกับ เรื่อง การระเหิด และให้ความรู้เพิ่มเติมจากคำถาม ของนักเรียน โดยครูใช้ PowerPoint เรื่อง การระเหิด ในการอธิบายเพิ่มเติม 15. นักเรียนตอบคำถามท้าทายการคิดขั้นสูง จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ลงในสมุด ประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 16. นักเรียนจับคู่กับเพื่อนในชั้นเรียน ตามความสมัครใจ จากนั้นครูให้นักเรียนทำ ใบงานที่ 5.2.1 เรื่อง การระเหิดและการระเหิดกลับ 17. ครูสุ่มนักเรียน 2-3 คู่ ออกมานำเสนอคำตอบของตนเอง โดยครูให้นักเรียนร่วมกันพิจารณา ว่าคำตอบใดถูกต้อง จากนั้นครูเฉลยคำตอบที่ถูกต้องให้นักเรียน

38 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 2 การระเหิด ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 1. ครูประเมินผล โดยการสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล พฤติกรรมการทำงานกลุ่ม และจากการนำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียน 2. ครูตรวจสอบผลการปฏิบัติกิจกรรมที่ 2 การระเหิดและการระเหิดกลับ ในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ป.5 เล่ม 2 3. ครูตรวจสอบผลการทำกิจกรรมหนูตอบได้ ในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 4. ครูตรวจ คำถามท้าทายการคิดขั้นสูง ในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 5. ครูตรวจสอบผลการทำใบงานที่ 5.2.1 เรื่อง การระเหิดและการระเหิดกลับ 6. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับการระเหิด ซึ่งได้ข้อสรุปร่วมกันว่า “กระบวนการเปลี่ยน สถานะของสสารจากของแข็งเป็นแก๊ส โดยอาศัยปัจจัยหลักคือการเพิ่มความร้อน เรียกว่า การระเหิด และกระบวนการเปลี่ยนสถานะของสสารจากแก๊สเป็นของแข็ง โดยอาศัยปัจจัยหลัก คือ การลดความร้อน เรียกว่า การระเหิดกลับ” 7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 ประเมินระหว่าง การจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1) ผลบันทึกการปฏิบัติ กิจกรรมที่ 2 การระเหิดและ การระเหิดกลับ - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) กิจกรรมหนูตอบได้ - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) กิจกรรมท้าทาย การคิดขั้นสูง - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 4) การระเหิดและการ ระเหิดกลับ - ตรวจใบงานที่ 5.2.1 - ใบงานที่ 5.2.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 5) การนำเสนอผลการ - ประเมินการนำเสนอ - แบบประเมินการ - ระดับคุณภาพ 2 ขั้นสรุป

39 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 2 การระเหิด รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ปฏิบัติกิจกรรม ผลปฏิบัติกิจกรรม นำเสนอผลงาน ผ่านเกณฑ์ 6) พฤติกรรมการ ทำงานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 7) พฤติกรรมการ ทำงานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 8) คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย รับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการ ทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 2) แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 3) ใบงานที่ 5.2.1 เรื่อง การระเหิดและการระเหิดกลับ 4) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 2 การระเหิดและการระเหิดกลับ 5) PowerPoint เรื่อง การระเหิด 6) กระดาษสี Post it ประกอบด้วย สีชมพู สีเหลือง สีเขียว และสีส้ม 7) วีดิทัศน์เกี่ยวกับการระเหิดของน้ำแข็งแห้ง จากhttps://www.youtube.com/watch?v=A96L1z8L2nU 8) สมุดประจำตัวนักเรียน 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องเรียน 2) อินเทอร์เน็ต

40 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 2 การระเหิด เฉลย ใบงานที่ 5.2.1 เรื่อง การระเหิดและการระเหิดกลับ คำชี้แจง : ให้นักเรียนใช้คำในสี่เหลี่ยมด้านล่างนี้ เติมลงในช่องว่างที่กำหนด การหลอมเหลว การกลายเป็นไอ การระเหิด การแข็งตัว การควบแน่น การระเหิดกลับ ปรากฏการณ์ที่อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกสูงขึ้น ซึ่งเรียกว่า ภาวะโลกร้อน (Global Warming) นั้น นักเรียนคิดว่าส่งผลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสสารอย่างไร ...................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... ใบงานที่ 5.2.1 เรื่อง การระเหิดและการระเหิดกลับ ของแข็ง ของเหลว แก๊ส............................. .............................

41 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 2 การระเหิด คำชี้แจง : ให้นักเรียนใช้คำในสี่เหลี่ยมด้านล่างนี้ เติมลงในช่องว่างที่กำหนด การหลอมเหลว การกลายเป็นไอ การระเหิด การแข็งตัว การควบแน่น การระเหิดกลับ ปรากฏการณ์ที่อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกสูงขึ้น ซึ่งเรียกว่า ภาวะโลกร้อน (Global Warming) นั้น นักเรียนคิดว่าส่งผลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสสารอย่างไร ปรากฏการณ์ภาวะโลกร้อน ทำให้น้ำแข็งบริเวณขั้วโลกเกิดกระบวนการหลอมเหลว ซึ่งส่งผลต่อการเพิ่มปริมาณน้ำในมหาสมุทรบริเวณขั้วโลก และอาจทำให้น้ำท่วมได้ 9. ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ข้อเสนอแนะ “…….. “………………………………………… ลงชื่อ ................................. ( ................................ ) ตำแหน่ง ....... ของแข็ง ของเหลว แก๊ส การระเหิด การระเหิดกลับ

42 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 2 การระเหิด 10. บันทึกผลหลังการสอน ด้านความรู้ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านความสามารถทางวิทยาศาสตร์ ด้านอื่น ๆ (พฤติกรรมเด่น หรือพฤติกรรมที่มีปัญหาของนักเรียนเป็นรายบุคคล (ถ้ามี)) ปัญหา/อุปสรรค แนวทางการแก้ไข

44 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 3 การละลายของสารในน้ำ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 การละลายของสารในน้ำ เวลา 4 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ว 2.1 ป.5/2 อธิบายการละลายของสารในน้ำโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายการการละลายของสารที่เป็นของแข็ง ของเหลว และแก๊สในน้ำได้ (K) 2. ปฏิบัติกิจกรรมการละลายของสารในน้ำได้อย่างถูกต้องและเป็นลำดับขั้นตอน (P) 3. มีความใฝ่เรียนรู้และให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมกลุ่ม (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น เมื่อใส่สารลงในน้ำแล้วสารนั้นรวมเป็นเนื้อ เดียวกับน้ำทั่วทุกส่วน แสดงว่าสารเกิดการละลาย เรียกสารผสมที่ได้ว่าสารละลาย พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การละลายเป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของสารที่เกิดขึ้นจากการนำสารใส่ลงในน้ำ แล้วสารนั้น ผสมรวมกับน้ำอย่างกลมกลืนจนมองเห็นเป็นเนื้อเดียวกันทุกส่วน โดยสารที่ได้ยังคงเป็นสารเดิม เรียกว่า สารละลาย โดยสารต่างๆ อาจอยู่ในสถานะของแข็ง ของเหลว หรือแก๊ส ซึ่งสารบางชนิดละลายน้ำได้ ส่วนสารบางชนิดไม่สามารถละลายน้ำได้ แต่สามารถละลายในสารละลายอื่นได้แทน การละลายของสารในน้ำทำให้เกิดสารสะลาย ซึ่งเป็นสารเนื้อเดียว โดยในสารละลายจะมี องค์ประกอบ 2 ส่วน คือ ตัวทำละลายและตัวละลาย โดยสารที่มีปริมาณมากกว่าและมีสถานะเดียวกับ สารละลาย เรียกว่า ตัวทำละลาย และสารที่มีปริมาณน้อยกว่า เรียกว่า ตัวละลาย 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการสังเกต 2) ทักษะการทดลอง 3) ทักษะการตั้งสมมติฐาน 4) ทักษะการทำงานร่วมกัน 5) ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเน 6) ทักษะการตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 1. มีวินัย รับผิดชอบ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. ซื่อสัตย์ สุจริต 4. มุ่งมั่นในการทำงาน

45 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 3 การละลายของสารในน้ำ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 4. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) 1. ครูทักทายกับนักเรียน จากนั้นครูนำน้ำตาลทรายแดง และน้ำเปล่าที่บรรจุในแก้วใส มาให้นักเรียนสังเกตสถานะของสสารทั้ง 2 อย่างที่ครูเตรียมมา ครูนำน้ำตาลทรายแดง ใส่ลงใน น้ำเปล่า และคนสสารทั้ง 2 ชนิดอย่างช้า ๆ ประมาณ 5 นาที แล้วตั้งทิ้งไว้ และให้นักเรียนสังเกต การเปลี่ยนแปลงสถานะของสสารทั้ง 2 ชนิด 2. ครูตั้งประเด็นคำถามกระตุ้นความคิดนักเรียนว่า “น้ำตาลทรายแดง และน้ำเปล่า มีสถานของสสาร เป็นอย่างไร และเมื่อทำการคนสสารทั้ง 2 ชนิด แล้วตั้งทิ้งไว้ จะได้ผลเป็นอย่างไร” โดยให้แต่ละคนร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นอย่างอิสระโดยไม่มีการเฉลยว่าถูกหรือผิด (แนวตอบ : น้ำตาลทรายแดง มีสถานะเป็นของแข็ง ส่วนน้ำเปล่าในแก้ว มีสถานะเป็นของเหลว ซึ่งเมื่อคนสสารทั้ง 2 ชนิดประมาณ 5 นาทีแล้วตั้งทิ้งไว้ พบว่าน้ำตาลทรายแดงจะละลายเป็น เนื้อเดียวกับน้ำเปล่า ได้เป็นของเหลวเหมือนน้ำ และมีสีน้ำตาลเหมือนน้ำตาลทรายแดง) ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) 1. นักเรียนเล่นเกมจับกลุ่ม เพื่อแบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็นกลุ่ม ๆ ละ 5 คน โดยเตรียมบัตรคำมาตรา ตัวสะกด มาให้นักเรียน ในบัตรคำมาตราตัวสะกด จะประกอบไปด้วย ตัวสะกด จำนวน 4 ตัว ได้แก่ ล ย ะ า 2. จากนั้นให้นักเรียนแต่ละคนสุ่มหยิบบัตรคำคนละ 1 ใบ แล้วจับกลุ่มกัน กลุ่มละ 5 คน โดยจะต้อง รวมตัวสะกดตามบัตรคำที่หยิบได้ให้เป็นคำว่า “ล ะ ล า ย” 3. เมื่อนักเรียนแบ่งกลุ่มเรียบร้อย ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับ เรื่อง การละลายของสาร จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หรือแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต ชั่วโมงที่ 1 ขั้นนำ ขั้นสอน

46 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 3 การละลายของสารในน้ำ 4. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายเรื่องที่ได้ศึกษา จากนั้นให้นักเรียนแต่ละคนเขียนสรุปความรู้ ที่ได้จากการศึกษาค้นคว้าลงในสมุดประจำตัวนักเรียน เพื่อนำส่งครูท้ายชั่วโมง (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม) 5. ครูตั้งประเด็นคำถามกระตุ้นความสนใจนักเรียนว่า “สารละลายคืออะไร และเกิดขึ้นได้อย่างไร” โดยให้แต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายเพื่อหาคำตอบ (แนวตอบ : สารละลาย คือ สารที่ผสมรวมตัวกับน้ำอย่างกลมกลืนและมองเห็นเป็นเนื้อเดียวกัน โดยที่สารนั้นยังคงคุณสมบัติของสารเป็นสารเดิม ซึ่งสารละลายเกิดจากการที่สารสามารถละลาย รวมตัวกับน้ำได้) ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) (ต่อ) 6. ครูจัดเตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 3 การละลายของสารในน้ำ จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 มาวางไว้หน้าชั้นเรียน ดังนี้ - ดินร่วน 1 ถุง - แป้งมัน 1 ถุง - เกลือป่น 1 ถุง - น้ำมันพืช 1 ขวด - ช้อนตักสาร 6 อัน - แท่งแก้วคนสาร 6 อัน - ร้ำส้มสายชู 1 ขวด - น้ำปริมาตร 600 มิลลิลิตร - สีผสมอาหารชนิดน้ำ 1 ขวด - ตะแกรงวางหลอดทดลอง 1 อัน - หลอดทดลองขนาดใหญ่ 6 หลอด 7. นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 5 คน ตามความสมัครใจ จากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มจัดเตรียมอุปกรณ์ ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 3 การละลายของสารในน้ำ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 8. ครูแจ้งจุดประสงค์ของกิจกรรมที่ 3 การละลายของสารในน้ำ ให้นักเรียนทราบ เพื่อเป็นแนว ทางการปฏิบัติกิจกรรมที่ถูกต้อง 9. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันปฏิบัติกิจกรรมที่ 3 การละลายของสารในน้ำ โดยปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ 1) ศึกษาขั้นตอนการปฏิบัติกิจกรรมจากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 อย่างละเอียด หากมีข้อสงสัยให้สอบถามครู 2) ร่วมกันกำหนดปัญหาและตั้งสมมติฐานในการปฏิบัติกิจกรรม แล้วบันทึกผลลงในสมุดประจำตัว นักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 3) ร่วมกันปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนให้ครบถ้วนและถูกต้องทุกขั้นตอน จากนั้นบันทึกผลลงใน สมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม) 10. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ผลการปฏิบัติกิจกรรม แล้วอภิปรายผลและสรุปผลการทดลอง ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้(Explain) 11. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียน เพื่อแลกเปลี่ยนความคิด ชั่วโมงที่ 2-3 ขั้นสอน

47 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 3 การละลายของสารในน้ำ จนครบทุกกลุ่ม ในระหว่างที่นักเรียนนำเสนอครูคอยให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม เพื่อให้นักเรียน มีความเข้าใจที่ถูกต้อง (หมายเหตุ : ครูเริ่มประเมินนักเรียน โดยใช้แบบประเมินการนำเสนอผลงาน) 12. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากการปฏิบัติกิจกรรมที่ 3 การละลายของสารในน้ำ ซึ่งได้ข้อสรุปร่วมกันว่า “เมื่อนำเกลือป่นใส่ลงในหลอดทดลองประมาณ 1/4 ของหลอดทดลอง จากนั้นเทน้ำลงในหลอดทดลองประมาณ 3/4 ของหลอดทดลอง จากนั้นคนสารในหลอดทดลอง พบว่า เกลือป่นละลายเป็นเนื้อเดียวกับน้ำ ซึ่งเมื่อทดลองเปลี่ยนเกลือป่นเป็นน้ำส้มสายชูหรือ สีผสมอาหารชนิดน้ำ พบว่า จะได้ผลการทดลองเช่นเดียวกันคือน้ำส้มสายชูหรือสีผสมอาหารชนิด น้ำจะละลายเป็นเนื้อเดียวกับน้ำ แต่เมื่อทดลองโดยเปลี่ยนเป็นดินร่วมหรือแป้งมันหรือน้ำมันพืช พบว่า สารดังกล่าวไม่ละลายเป็นเนื้อเดียวกับน้ำ แสดงว่าเกลือป่น น้ำส้มสายชู และสีผสมอาหาร สามารถละลายน้ำได้ ส่วนดินร่วน แป้งมัน และน้ำมันพืชไม่สามารถละลายน้ำได้” 13. ครูตั้งประเด็นคำถามจากการทดลองว่า “เมื่อนำเกลือป่นละลายกับน้ำ แล้วได้สารละลายที่เป็น เนื้อเดียวกัน นักเรียนคิดว่า ระหว่างเกลือป่นกับน้ำ สารใดเป็นตัวทำละลาย และสารใดเป็น ตัวละลาย เพราะเหตุใด” (แนวตอบ : น้ำ เป็นตัวทำละลาย เนื่องจากการทดลองดังกล่าว น้ำมีปริมาณมากกว่า คือ มีปริมาณ 3/4 ของหลอดทดลอง และน้ำ มีสถานะเดียวกับสารละลายที่ได้ ส่วนเกลือป่นเป็น ตัวละลาย เนื่องจากมีปริมาณน้อยกว่า คือมีปริมาณ 1/4 ของหลอดทดลอง) 14. นักเรียนแต่ละคนทำกิจกรรมหนูตอบได้ จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 โดยตอบ คำถามลงในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Elaborate) 15. นักเรียนจับคู่กับเพื่อนในชั้นเรียน ตามความสมัครใจ โดยใช้โทรศัพท์มือถือสแกน QR Code เรื่อง การละลายในน้ำของสาร จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.2 เล่ม 2 จากนั้นครูตั้งประเด็น คำถามกระตุ้นความคิดนักเรียนว่า “มีสารชนิดใดบ้างที่ทำหน้าที่เป็นตัวทำละลายได้เช่นเดียวกับ น้ำ และสามารถละลายสารชนิดใดได้” (แนวตอบ : แอลกอฮอล์ โดยสามารถละลายลูกเหม็นหรือเชลแล็ก (Shellac) ได้) 16. นักเรียนแบ่งกลุ่ม (กลุ่มเดิม) จากชั่วโมงที่ผ่านมา จากนั้นให้แต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาค้นคว้าข้อมูล เกี่ยวกับ เรื่อง การละลายในน้ำของสารที่อยู่ในสถานะของแข็ง ของเหลว และแก๊ส จากหนังสือ เรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หรือแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต 17. ครูสุ่มนักเรียน จำนวน 3 คน ให้ยกตัวอย่างการละลายในน้ำของสารที่อยู่ในสถานะต่าง ๆ คนละ 1 ตัวอย่าง ดังนี้ • คนที่ 1 ให้ยกตัวอย่างการละลายในน้ำของสารที่อยู่ในสถานะของแข็ง • คนที่ 2 ให้ยกตัวอย่างการละลายในน้ำของสารที่อยู่ในสถานะของเหลว • คนที่ 3 ให้ยกตัวอย่างการละลายในน้ำของสารที่อยู่ในสถานะแก๊ส ชั่วโมงที่ 4 ขั้นสอน

48 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 3 การละลายของสารในน้ำ 18. ครูอธิบายเพิ่มเติมให้นักเรียนเข้าใจเกี่ยวกับการละลายของสารในน้ำว่า “การละลายของสารในน้ำ คือ การนำสารชนิดหนึ่งซึ่งมีสถานะเป็นของแข็ง ของเหลว หรือแก๊ส มาผสมกับน้ำ แล้วสารชนิด นั้น สามารถผสมรวมเป็นสารเนื้อเดียวกันกับน้ำได้ทุกส่วน โดยเราเรียกสารผสมที่เกิดขึ้นว่า สารละลาย โดยมีน้ำเป็นตัวทำละลาย และสารที่นำมาผสมกับน้ำเป็นตัวละลาย” 19. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามเนื้อหาเกี่ยวกับ เรื่อง การละลายของสารในน้ำ และให้ความรู้ เพิ่มเติมจากคำถามของนักเรียน โดยครูใช้ PowerPoint เรื่อง การละลายของสารในน้ำ ในการอธิบายเพิ่มเติม 20. นักเรียนตอบคำถามท้าทายการคิดขั้นสูง จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ลงในสมุด ประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 21. นักเรียนจับคู่กับเพื่อนในชั้นเรียน ตามความสมัครใจ จากนั้นครูให้นักเรียนทำใบงานที่ 5.3.1 เรื่อง การละลายของสารในน้ำ 22. ครูสุ่มนักเรียน 2-3 คู่ออกมานำเสนอคำตอบของตนเอง โดยครูให้นักเรียนร่วมกันพิจารณา ว่าคำตอบใดถูกต้อง จากนั้นครูเฉลยคำตอบที่ถูกต้องให้นักเรียน 23. นักเรียนแต่ละคนเขียนสรุปสาระสำคัญประจำ บทที่ 1 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ โดยเขียน เป็นแผนผังมโนทัศน์ ลงในสมุดประจำตัวนักเรียน 24. นักเรียนแต่ละคนทำกิจกรรมฝึกทักษะ บทที่ 1 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ลงในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 25. นักเรียนแบ่งกลุ่ม (กลุ่มเดิม) จากนั้นให้แต่ละคู่ศึกษากิจกรรมสร้างสรรค์ผลงาน จากหนังสือเรียน วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 โดยให้แต่ละกลุ่มทำชิ้นงานเกี่ยวกับ เรื่อง เครื่องดื่มแสนอร่อย ที่ส่วนผสม สามารถละลายน้ำได้ 26. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอชิ้นงานหน้าชั้นเรียน โดยระบุสารที่นำมาผสมกับน้ำ พร้อมบอกว่าสิ่งใด เป็นตัวทำละลายและตัวละลาย จากนั้นให้เพื่อนกลุ่มอื่น ๆ ชิมเครื่องดื่มของกลุ่มตนเอง โดยครูให้ คำแนะนำและเสนอแนะส่วนที่บกพร่อง ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 1. นักเรียนแต่ละคนดูตารางตรวจสอบตนเอง จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 จากนั้นครูถามนักเรียนเป็นรายบุคคลตามรายการข้อ 1-5 เพื่อเป็นการตรวจสอบความรู้ ความเข้าใจของนักเรียนหลังจากการเรียนจบบทที่ 1 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ 2. ครูประเมินผล โดยการสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล พฤติกรรมการทำงานกลุ่ม และจากการนำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียน 3. ครูตรวจสอบผลการปฏิบัติกิจกรรมที่ 3 การละลายของสารในน้ำ ในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ป.5 เล่ม 2 4. ครูตรวจสอบผลการทำกิจกรรมหนูตอบได้ ในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 5. ครูตรวจ คำถามท้าทายการคิดขั้นสูง ในสมุดประจำตัวนักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 ขั้นสรุป

49 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 3 การละลายของสารในน้ำ 6. ครูตรวจสอบผลการทำใบงานที่ 5.3.1 เรื่อง การละลายของสารในน้ำ 7. ครูตรวจสอบผลการทำกิจกรรมฝึกทักษะ บทที่ 1 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ ในสมุดประจำตัว นักเรียน หรือแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 8. ครูตรวจชิ้นงาน/ผลงาน เครื่องดื่มแสนอร่อย ของนักเรียนแต่ละกลุ่ม 9. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับการละลายของสารในน้ำ ซึ่งได้ข้อสรุปร่วมกันว่า “การละลาย ของสารในน้ำ คือ การที่สารชนิดหนึ่งสามารถผสมรวมตัวกับน้ำอย่างกลมกลืนเป็นเนื้อเดียวกัน เรียกว่าสารละลาย โดยสารละลายที่ได้ยังคงมีคุณสมบัติเช่นเดียวกับสารเดิม” 7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 ประเมินระหว่าง การจัดกิจกรรม การเรียนรู้ 1) ผลบันทึกการปฏิบัติ กิจกรรมที่ 3 การละลายของ สารในน้ำ - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) กิจกรรมหนูตอบได้ - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 3) กิจกรรมท้าทาย การคิดขั้นสูง - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 4) การละลายของ สารในน้ำ - ตรวจใบงานที่ 5.3.1 - ใบงานที่ 5.3.1 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 5) กิจกรรมสรุป สาระสำคัญประจำ บทที่ 1 การเปลี่ยนแปลง ทางกายภาพ - ตรวจสมุดประจำตัว - สมุดประจำตัว - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 6) กิจกรรมฝึกทักษะ บทที่ 1 การเปลี่ยนแปลง ทางกายภาพ - ตรวจสมุดประจำตัว หรือแบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - สมุดประจำตัว หรือ แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

50 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 3 การละลายของสารในน้ำ รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7) การนำเสนอ ผลงาน/ผลการ ปฏิบัติกิจกรรม - ประเมินการนำเสนอ ผลงาน/ผลการปฏิบัติ กิจกรรม - แบบประเมินการ นำเสนอผลงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8) พฤติกรรมการ ทำงานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 9) พฤติกรรมการ ทำงานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 10) คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย รับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการ ทำงาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 7.2 การประเมินชิ้นงาน/ ภาระงาน (รวบยอด) - ตรวจชิ้นงาน เครื่องดื่มแสนอร่อย - แบบประเมินชิ้นงาน/ ภาระงาน (รวบยอด) - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 2) แบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ ป.5 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง 3) ใบงานที่ 5.3.1 เรื่อง การละลายของสารในน้ำ 4) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมที่ 3 การละลายของสารในน้ำ 5) PowerPoint เรื่อง การละลายของสารในน้ำ 6) บัตรคำมาตราตัวสะกด 7) น้ำตาลทรายแดง และน้ำเปล่าที่บรรจุในแก้วใส 8) QR Code เรื่อง การละลายในน้ำของสาร 9) สมุดประจำตัวนักเรียน 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องเรียน 2) อินเทอร์เน็ต ใบงานที่ 5.3.1 เรื่อง การละลายของสารในน้ำ

51 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 3 การละลายของสารในน้ำ เฉลย คำชี้แจง : เติมข้อความที่เกี่ยวข้องกับการละลายของสารในน้ำลงในช่องว่างให้ถูกต้อง การละลายของสารในน้ำ หมายถึงอะไร ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... สารตัวอย่างด้านล่างนี้ สามารถละลายในน้ำได้หรือไม่ • เกลือ ....................................................................................... • เกล็ดด่างทับทิม ....................................................................................... • น้ำตาลทรายแดง ....................................................................................... • แอลกอฮอล์ ....................................................................................... • แก๊สออกซิเจน ....................................................................................... • ลูกเหม็น ....................................................................................... • ผงตะไบเหล็ก ....................................................................................... • แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ ....................................................................................... • สีผสมอาหาร ....................................................................................... • ทราย ....................................................................................... ใบงานที่ 5.3.1 เรื่อง การละลายของสารในน้ำ คำชี้แจง : เติมข้อความที่เกี่ยวข้องกับการละลายของสารในน้ำลงในช่องว่างให้ถูกต้อง การละลายของสารในน้ำ หมายถึงอะไร การละลายของสารในน้ำ หมายถึง กระบวนการที่สารชนิดหนึ่งผสมรวมตัวกับน้ำอย่าง กลมกลืน มองเห็นเป็นเนื้อเดียวกันทุกส่วน แต่ยังคงมีคุณสมบัติเดิมของสารนั้น

52 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 3 การละลายของสารในน้ำ สารตัวอย่างด้านล่างนี้ สามารถละลายในน้ำได้หรือไม่ • เกลือ สามารถละลายน้ำได้ • เกล็ดด่างทับทิม สามารถละลายน้ำได้ • น้ำตาลทรายแดง สามารถละลายน้ำได้ • แอลกอฮอล์ สามารถละลายน้ำได้ • แก๊สออกซิเจน สามารถละลายน้ำได้ • ลูกเหม็น ไม่สามารถละลายน้ำได้ • ผงตะไบเหล็ก ไม่สามารถละลายน้ำได้ • แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ สามารถละลายน้ำได้ • สีผสมอาหาร สามารถละลายน้ำได้ • ทราย ไม่สามารถละลายน้ำได้ ล ย บัตรคำมาตราตัวสะกด

53 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การเปลี่ยนแปลง แผนฯ ที่ 3 การละลายของสารในน้ำ ะ า เรื่อง เครื่องดื่มแสนอร่อย คำชี้แจง : นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 5 คน ทำชิ้นงานเกี่ยวกับ เรื่อง เครื่องดื่มแสนอร่อย ที่ส่วนผสมสามารถ ละลายน้ำได้ โดยระบุสารที่นำมาผสมกับน้ำ พร้อมบอกว่าสิ่งใดเป็นตัวทำละลายและตัวละลาย ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด)