รายงานสรุปผู้บริหาร

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มท่ีสำคัญ มาตรการปอ้ งกนั และแก้ไข
โครงการอ่างเกบ็ น้ำบ้านเหมอื งตะกัว่ อัน

องคป์ ระกอบทางสง่ิ แวดล้อม ผลกระทบตอ่ สงิ่ แวดล้อมท่สี ำคัญ
และคณุ คา่ ตา่ งๆ
กรณไี มม่ ีโครงการ
1. ทรพั ยากรกายภาพ - พน้ื ที่อ่างเก็บนำ้ และหัวงาน มีพน้ื ท่ีเปน็ ทล่ี าดชัน มคี วามสงู ประมาณ +60.00 เมตร
1.1สภาพภมู ิประเทศ (รทก.) ถึง +800.00 เมตร (รทก.) ส่วนใหญ่เป็นพ้ืนที่เกษตรกรรมและเป็นป่าไม้
เล็กนอ้ ย พ้นื ท่ีเกษตรกรรม ได้แก่ นาข้าว พืชไร่ ยางพารา ไม้ผล และไม้ยืนต้น จะไม่
มีการเปลย่ี นแปลงสภาพภูมปิ ระเทศแตอ่ ยา่ งใด ร
กรณีมีโครงการ ก
ระยะกอ่ สรา้ ง ก
- กจิ กรรมการกอ่ สร้างอา่ งเก็บน้ำ หวั งานเข่ือน อาคารประกอบ และถนนเขา้ หวั งาน ค
ท่ีระดับกักเก็บสูงสุด +111.65 เมตร (รทก.) ความจุ 11.13 ล้านลูกบาศก์เมตร เท
มีพื้นที่ทั้งหมด 468.6 ไร่ การก่อสร้างเข่ือนปดิ กัน้ ลำน้ำ ชนิดเข่ือนดนิ ถมบดอัดแน่น ก
(Zone Type) มีความยาวสันเขื่อนประมาณ 474.00 เมตร ความกว้างของเข่ือน ด
10.00 เมตร และความสูง 48.00 เมตร ซึ่งกิจกรรมต่างๆ เหล่านี้ย่อมส่งผลกระทบ ก
ตอ่ การเปล่ียนแปลง ของลกั ษณะภูมิประเทศเดมิ ท่เี ป็นเนินเขากลายเป็นหวั งานและ ห
อาคารประกอบของเขอ่ื นจึงประเมินผลกระทบทางลบในระดบั ปานกลาง (-3) ต
ส
ระยะดำเนินการ ให
- บริเวณพ้ืนที่หัวงานเขื่อน จะมีการปรับปรุงภูมิทัศน์ให้สวยงามส่งผลให้เกิดความ ร
โดดเด่นรวมทั้งภูมิประเทศในพ้ืนท่ีอ่างเก็บน้ำจะกลายเป็นผืนน้ำ ซึ่งการพัฒนาอ่าง -
เก็บน้ำจะทำให้มกี ารเปล่ียนแปลงสภาพภูมปิ ระเทศใหม่เป็นผืนน้ำท่ีสวยงาม จึงเป็น ต
ผลกระทบทางบวกตอ่ สภาพภูมิประเทศในระดับปานกลาง (+3) ให
ม

หน

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่งิ แวดลอ้ มและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม
นเนือ่ งมาจากพระราชดำริ จังหวดั พทั ลุง

มาตรการป้องกนั แก้ไข และลดผลกระทบส่งิ แวดล้อม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

ระยะกอ่ สร้าง ระยะก่อสรา้ ง

การก่อสร้างหัวงานเข่ือนและอาคารประกอบ รวมทั้งถนนตรวจ - ติดตามตรวจสอบการขุดถมการปรับปรุงเพ่ือคืนสภาพ

การเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ซ่ึงอยู่ภายในเขตพ้ืนที่ระดับน้ำสูงสุด ต้อง พ้ืนท่ีทั้งหัวงานโครงการ และแนวถนนตรวจการเขตรักษา

ควบคุมให้ดำเนินการเฉพาะขอบเขตพ้ืนที่ที่กำหนดหรือกันเขตไว้ พันธุ์สัตว์ป่า และเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ตลอดเวลา

ท่านั้น เพื่อไม่ให้มีผลกระทบต่อพื้นที่ป่าไม้ที่อยู่ใกล้เคียง และ ชว่ งตลอดระยะเวลากอ่ สร้าง 3 ปี หน่วยงานรับผิดชอบคือ

การก่อสร้างระบบท่อส่งน้ำก็เช่นเดียวกันต้องควบคุมให้ สำนักงานก่อสร้างชลประทานขนาดกลางที่ 16 (สงขลา)

ดำเนินการเฉพาะขอบเขตพื้นที่ที่กำหนดไว้เท่านั้น เพื่อป้องกัน กองพัฒนาแหล่งน้ำขนาดกลาง กรมชลประทาน และ

การรบกวนการใช้ประโยชน์ที่ดนิ ของชุมชนบริเวณใกล้เคียง และ ติดตามตรวจสอบการฟ้ืนคืนสภาพพื้นที่ในช่วงระยะเวลา

หลังจากการก่อสร้างแล้วเสร็จให้มีการปรับปรุงภูมิทัศน์โดยปลูก 3 ปีแรกของการดำเนินการ โดยโครงการชลประทาน

ต้นไม้บริเวณพื้นที่หัวงานในบริเวณที่ว่าง เพื่อทัศนียภาพที่ จังหวัดพัทลงุ

สวยงาม โดยใช้พันธุ์ไม้ท้องถิ่นโตเร็ว เพื่อสร้างความกลมกลืน

ห้กับสภาพแวดล้อม

ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนินการ

ผลกระทบท่ีเกิดขึ้นในระยะดำเนินการเป็นผลกระทบทางบวก - ไม่มีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิง่ แวดลอ้ ม

ต่อสภาพภูมิประเทศ จากการปรับปรุงภูมิทัศน์และพื้นที่โดยรอบ

ห้มีความสวยงามและกลมกลืนกับสภาพธรรมชาติ จึงไม่มี

มาตรการป้องกันแก้ไข

น้า 1-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มทีส่ ำคัญ มาตรการปอ้ งกันและแกไ้ ข
โครงการอา่ งเกบ็ น้ำบา้ นเหมืองตะกั่วอัน

องค์ประกอบทางส่งิ แวดลอ้ ม ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่สำคญั
และคณุ คา่ ตา่ งๆ กรณีไมม่ โี ครงการ
- สภาพภูมิอากาศและอุตุนิยมวิทยาของพ้ืนที่โครงการจะยังคงเปล่ียนแปลงไปตาม
1.2 ลกั ษณะภมู อิ ากาศ สภาพภูมิอากาศและอุตุนิยมวิทยาของภูมิภาค โดยมีปริมาณน้ำฝนรายปีเฉลี่ย
2,384.1 มิลลิเมตร มีปริมาณฝนรายเดือนเฉล่ียมากที่สุดคิดเป็นปริมาณฝนที่ตก
ในชว่ งฤดฝู นเท่ากบั 1,845.6 มิลลเิ มตร และฤดแู ลง้ เทา่ กบั 538.5 มลิ ลิเมตร ร
กรณีมโี ครงการ -
ระยะก่อสรา้ ง เป
- มีผลกระทบฝนุ่ ละอองจากการกอ่ สร้างต่อชุมชนที่อยู่ใกล้พ้ืนที่ก่อสร้างคือบ้านเหมือง ค
ตะกว่ั ระยะทางประมาณ 2 กิโลเมตร เปน็ ผลกระทบในระดับนอ้ ย (-2) ผ
แ
ระยะดำเนนิ การ ท
- ผลกระทบโดยรวมของโครงการต่อสภาพภูมิอากาศ ในบริเวณพ้ืนที่โครงการเป็น ให
ผลกระทบด้านบวก ไดแ้ ก่ การเพิ่มความชมุ่ ช้ืนใหก้ ับพืน้ ท่ีโดยรอบ ทัง้ จากการระเหย ก
ของน้ำในอ่างเก็บน้ำ และจากการคายน้ำของพืชในพื้นที่บริเวณรอบอ่างเก็บน้ำ ก
ผลกระทบน้ีจะเกิดขึ้นอย่างถาวรและ เป็นผลกระทบในระดับนอ้ ยท่สี ดุ (+1) ป
ร
-
ต
ส
ห

หน

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่ิงแวดล้อมและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม
นเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดพทั ลงุ

มาตรการปอ้ งกัน แก้ไข และลดผลกระทบสง่ิ แวดล้อม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม

ระยะกอ่ สรา้ ง ระยะก่อสร้าง

เน่ืองจากผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในระยะก่อสร้างโครงการ ท่ีมีต่อการ - ไมม่ มี าตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม

ปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศและอุตุนิยมวิทยาในพื้นท่ีโครงการ มี

ค่อนข้างน้อย จึงไม่จำเป็นต้องกำหนดมาตรการป้องกันแก้ไขและลด

ผลกระทบสิ่งแวดล้อม แต่ปัญหาและอุปสรรคจากสภาพภูมิอากาศ

และอุตุนิยมวิทยาที่เกิดจากอิทธิพลของลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้

ท่ีพัดผ่านพื้นที่โครงการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงฤดูฝนอาจทำ

ห้เป็นอุปสรรคต่อการก่อสร้างโครงการ จึงกำหนดให้วางแผนงาน

ก่อสร้างเข่ือนและอาคารประกอบต่างๆ ในบริเวณลำน้ำให้ดำเนินการ

ก่อสร้างเฉพาะในช่วงฤดูแล้ง (เดือนมกราคม-เมษายน) เพื่อหลีกเล่ียง

ปัญหาการกัดเซาะและชะล้างจากปรมิ าณนำ้ หลาก

ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนนิ การ

มมี าตรการปฏิบตั ทิ ่ัวไปในการควบคมุ ดูแลอ่างเก็บนำ้ บ้านเหมอื ง - กรมชลประทานติดตามตรวจสอบข้อมูลสภาพภูมิอากาศ

ตะก่ัว ไม่ให้มีการระบายของพืชน้ำต่างๆ เช่น ผักตบชวา จอก และอตุ ุนิยมวทิ ยา ข้อมูลปริมาณฝนจากสถานีวัดนำ้ ฝนสถานี

สาหร่าย ฯลฯ ทั้งนี้เพ่ือลดการสูญเสียน้ำจากการคายน้ำของพืช หน่วยพิทักษ์ป่าบ้านโตน อำเภอตะโหมด (350184) เพื่อใช้

หากพบพืชนำ้ เกดิ ขึน้ เปน็ จำนวนมากจำเปน็ ต้องรีบกำจดั โดยทนั ที เป็นฐานข้อมูลในการตรวจสอบยืนยันผลกระทบท่ีได้มีการ

ประเมนิ ไวว้ า่ มคี วามถกู ต้องมากนอ้ ยเพยี งใด

- กรมชลประทานรวบรวมสถติ จิ ากสถานีตรวจวัดสภาพภมู ิอากาศ

และสถานีวัดปริมาณน้ำฝนบริเวณหัวงานเพิม่ 1 แห่ง และทำการ

วเิ คราะห์เพื่อประเมนิ ผลเปรียบเทยี บขอ้ มูลเดิมกอ่ นมีโครงการ

นา้ 2-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสงิ่ แวดล้อมทีส่ ำคญั มาตรการปอ้ งกันและแกไ้ ข
โครงการอา่ งเก็บน้ำบ้านเหมอื งตะก่วั อัน

องค์ประกอบทางสง่ิ แวดล้อม ผลกระทบตอ่ สิ่งแวดล้อมท่สี ำคัญ
กรณีไม่มีโครงการ
และคุณคา่ ตา่ งๆ - ทรัพยากรดินในบริเวณพื้นที่อ่างเก็บน้ำ บ้านเหมืองตะกั่วอันเนื่องมาจาก
1.3 ทรัพยากรดนิ พระราชดำริ ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มชุดดินท่ี 62 (พื้นท่ีร้อยละ 97.65) ซึ่งเป็นดินที่
ไม่เหมาะสมสำหรับการปลูกพืช ส่วนพื้นที่หัวงาน พื้นที่ถนนเข้าหัวงาน และ
พื้นที่รับประโยชน์ของโครงการ ซ่ึงดินท้ังหมดจากการเก็บตัวอย่างมาวิเคราะห์
พบว่า จัดเป็นดินท่ีมีความอุดมสมบูรณ์อยู่ในระดับต่ำ ในระยะยาวก็มีผลทำให้
ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ลดต่ำลงไปอีก โดยเฉพาะถ้าขาดมาตรการปรับปรุง
บำรุงดินและขาดการใช้ปุ๋ย จึงทำให้เป็นผลกระทบทางลบในระดับน้อย (-2)

กรณีมีโครงการ ร
ระยะก่อสร้าง -
- การก่อสร้างในพื้นท่ีอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะกั่วอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เพ
พ้ืนท่ีหัวงาน และพื้นที่ถนนเข้าหัวงาน จะทำให้สูญเสียทรัพยากรดินอย่างถาวร -
เนื่องจากต้องมีการขุดเปิดหน้าดิน และขุดดินบางส่วนออกไป ส่วนพื้นที่รับ ฤ
ประโยชน์จะมีการวางระบบท่อส่งน้ำ ซึ่งจะมีการขุดเปิดหน้าดินและการถมดิน -
ทำให้ดินบางส่วนมีการถูกเคล่ือนย้ายออกไป แต่ดินในพ้ืนที่มีความอุดมสมบูรณ์ ก
อยู่ในระดับต่ำและมีปฏิกิริยาเป็นกรดจัดถึงเป็นกรดรุนแรงมาก และดำเนินการ ก
ก่อสร้างเฉพาะในพื้นที่ก่อสร้างที่กำหนดเท่านั้นจึงเป็นผลกระทบทางลบ ใน -
ระดับน้อยที่สุด (-1) ค
ระยะดำเนินการ แ
- การก่อสร้างอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะกั่วอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และพื้นที่หัวงาน ป
จะทำให้มีการสูญเสียดิน เนื่องจากดินบางส่วนมีการขุดเปิดนำดินออกไปเพื่อเปลี่ยนเป็น ร
สิ่งก่อสร้างประกอบด้วยเข่ือนและอาคารต่างๆ และดินบางส่วนที่เหลืออยู่จะจมอยู่ในน้ำ -
เปน็ การถาวร ไม่สามารถฟนื้ ฟูสภาพได้ จงึ เปน็ ผลกระทบทางลบในระดับมากท่ีสดุ (-5) ฝ
- การก่อสร้างถนนเข้าหัวงาน โดยพ้ืนท่ดี ังกล่าวได้ถูกเปลี่ยนถนนให้กว้างข้ึนจากถนนเดิม เพ
จึงเปน็ ผลกระทบทางลบในระดับปานกลาง (-3) ป

หน

แบบ สผ.1
ขผลกระทบสิง่ แวดล้อมและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม
นเนือ่ งมาจากพระราชดำริ จงั หวดั พทั ลุง

มาตรการปอ้ งกัน แก้ไข และลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม

ระยะก่อสรา้ ง ระยะก่อสร้าง
กำหนดเขตพน้ื ทกี่ อ่ สร้างโครงการให้ชัดเจน และเท่าทจี่ ำเปน็ - ไมม่ ีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม
พือ่ จำกัดปริมาณการสญู เสียดิน ระยะดำเนนิ การ
หลกี เล่ียงกิจกรรมการเปดิ หน้าดิน การขุดดิน ปรับพ้ืนที่ ในช่วง - กรมชลประทานจัดตั้งงบประมาณให้กรมพัฒนาท่ีดิน
ฤดฝู น เพ่ือป้องกนั การรชะล้างดินและพัดพาดินลงสู่แหล่งนำ้ ดำเนินการติดตามตรวจสอบ 2 ปี หลังจากนั้นให้
การปรับถมพ้ืนท่ีโดยวิธีที่ถูกต้องตามหลักการทางวิศวกรรรม ดำเนนิ การ ปีเว้นปี
การปรับความลาดเอียงพื้นท่ีให้เหมาะสม เช่น การทำข้ันบันได -ตดิ ตามตรวจสอบความอุดมสมบรู ณ์ของดิน รวมท้งั สมบตั ิ
การบดอัดดนิ เทา่ ทีจ่ ำเปน็ และใชเ้ ครอ่ื งจักรกลทีม่ ีขนาดเหมาะสม บางประการของดิน เช่น สภาพความเป็นกรด เป็นด่าง
บรเิ วณทีม่ กี ารเปดิ หนา้ ดิน ควรมกี ารปรับแตง่ พื้นทีแ่ ละปลกู พืช ของดนิ (ปฏิกริ ิยาดินคา่ pH)
คลุมดิน และต้นไม้สำหรับบริเวณพื้นที่โดยรอบขอบอ่างเก็บน้ำ
และบริเวณพ้ืนที่ก่อสรา้ งอ่ืนๆ ที่มีพน้ื ที่ว่างเปล่า รวมทงั้ ควรมีการ
ปลูกหญา้ แฝกรว่ มด้วย เพอื่ ป้องกันการชะล้างพังทลายของหนา้ ดิน
ระยะดำเนนิ การ
ควรประสานงานกับกรมส่งเสริมการเกษตรในการส่งเสริมจัด
ฝึกอบรมให้เจ้าหน้าที่และเกษตรกรรจู้ ักวิธีการอนุรกั ษ์ดินและน้ำ
พ่ือป้องกันลดการชะล้างพังทลายของดิน และการใช้น้ำอย่างมี
ประสทิ ธภิ าพ

น้า 3-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มท่สี ำคัญ มาตรการปอ้ งกนั และแก้ไข
โครงการอา่ งเก็บน้ำบ้านเหมอื งตะก่ัวอนั

องคป์ ระกอบทางสิง่ แวดลอ้ ม ผลกระทบตอ่ ส่ิงแวดล้อมท่ีสำคญั

และคุณค่าตา่ งๆ - พ้ืนท่ีรับประโยชน์ จะมีการใช้ทรัพยากรดินเข้มข้นมากข้ึน ท้ังในช่วงฤดูฝน
1.4 ธรณวี ทิ ยาและการเกดิ และฤดูแล้ง เน่ืองจากสามารถเพาะปลูกพืชได้ตลอดท้ังปี จึงเป็นผลกระทบ
แผน่ ดินไหว ทางบวกในระดับมาก (+4) ในทางตรงกันข้ามถ้าหากมีการปลูกพืชอย่าง
ต่อเน่ือง และขาดการบำรุงรักษาดิน รวมทั้งการใช้ปุ๋ยอย่างไม่ถูกต้อง ก็มีผลทำ
ให้ดินมีปัญหา การขาดแคลนและหรือความไม่สมดุลของธาตุอาหารชนิดต่างๆ ร
ทั้งนี้ผลกระทบดังกล่าวสามารถป้องกันและแก้ไขได้โดยการปรับปรุงบำรุงดิน -
ให้ถูกวิธีและใช้ปุ๋ยท่ีเหมาะสม ผลกระทบในเรื่องดังกล่าวที่มีต่อทรัพยากรดิน ม
จึงเป็นผลกระทบทางลบในระดับน้อย (-2) ก
กรณไี ม่มโี ครงการ แ
- ธรณีวิทยาแผ่นดินไหวในพื้นที่โครงการศึกษาผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบ้ืองต้น อ่าง อ
เก็บน้ำบ้านเหมืองตะกั่วอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดพัทลุง ได้ศึกษารอย
เล่ือนที่อยู่ใกล้พื้นท่ีหัวงานสรุปจากแผนท่ีรอยเล่ือนมีพลังในประเทศไทย ของกรม
ทรพั ยากรธรณี ปี พ.ศ.2562 พบว่าบรเิ วณท่ีตง้ั โครงการอ่างเกบ็ นำ้ บ้านเหมืองตะก่ัว
อนั เนอ่ื งมาจากพระราชดำริ จงั หวัดพัทลุง ในรศั มี 150 กิโลเมตร ไม่มีรอยเลื่อนที่อยู่
ในขอบเขต
กรณีมีโครงการ
ระยะกอ่ สร้าง
- จากผลการเจาะสำรวจพบว่าตัวรองรับดว้ ยหินอัคนีจำพวกหินแกรนติ และตัง้ อยูใ่ น
บริเวณพ้ืนที่ซ่ึงมีสภาพภูมิประเทศแบบเนินเขาสูงจึงทำให้มีลักษณะของพื้นท่ีส่วน
ใหญ่ลาดชัน จากการเดินสำรวจภาคสนามบริเวณจุดซึ่งเป็นท่ีต้ังของฐานยันท้ังสอง
ฝั่งพบว่าเป็นชน้ั ดินหนา ระดับหน้าหินอย่ใู นระดับลกึ แต่เน่ืองจากชนิดของชนั้ ดินท่ี
พบส่วนใหญม่ กี ารยดึ เกาะตัวกนั อยู่ในเกณฑ์ที่ค่อนข้างดีและชั้นหินฐานรากมีความ
แข็งแรง และพิจารณาทิศทางการวางตัวของแนวรอยแตก พบว่า ไม่อยู่ในแนว
ที่จะเกิดการเลื่อนไถลของมวลดิน/หิน ไม่น่าที่จะเกิดปัญหาเกี่ยวกับความมั่นคง
ของลาดไหล่เขา และปัญหาการลื่นไถลของช้ันดินและชั้นหินฐานรากทั้งในขณะ
ดำเนินการก่อสร้างหรือภายหลังเริ่มทำการกักเก็บน้ำ ทำให้ผลกระทบอยู่ใน
ระดับน้อย (-2)

หน

แบบ สผ.1
ขผลกระทบสง่ิ แวดล้อมและมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม
นเนอื่ งมาจากพระราชดำริ จงั หวัดพทั ลุง

มาตรการปอ้ งกัน แก้ไข และลดผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

- ทำการเก็บดิน 2 ตวั อย่าง ท่ี 2 ระดับความลึก ประกอบดว้ ย
ดินชั้นบน 1 ตัวอย่าง (ระดับความลึก 0-30 เซนติเมตร
จากผิวดิน) และดินช้ันล่าง 1 ตัวอย่าง (ระดับความลึก
30-100 เซนติเมตรจากผิวดิน) รวมตัวอย่างดินท้ังหมด
18 ตวั อย่าง (9 หลุม)

ระยะกอ่ สรา้ ง ระยะก่อสรา้ ง

ดา้ นธรณีวิทยาฐานราก เนอื่ งจากชัน้ หินฐานรากมีหลายบริเวณที่ - ไม่มมี าตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่งิ แวดล้อม

มีค่าอัตราการร่ัวซึมของน้ำผ่านชั้นหินอยู่ในเกณฑ์ต่ำมากถึงปาน

กลาง คือ มีค่าการร่ัวซึมของน้ำอยู่ในช่วง 0.00-5.43 Lugeon

และสามารถประเมินได้ว่าความสามรรถในการกกั เก็บน้ำในพื้นที่

อ่างเกบ็ นำ้ บา้ นเหมอื งตะก่ัวอยู่ในเกณฑ์ค่อนขา้ งดี

นา้ 4-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสงิ่ แวดล้อมทสี่ ำคญั มาตรการปอ้ งกันและแก้ไข
โครงการอา่ งเก็บนำ้ บ้านเหมอื งตะกั่วอนั

องคป์ ระกอบทางสง่ิ แวดล้อม ผลกระทบตอ่ สิ่งแวดล้อมทสี่ ำคญั ร
และคณุ ค่าตา่ งๆ -
ระยะดำเนนิ การ -
1.4 ธรณีวทิ ยาและการเกิด - บริเวณพื้นท่ีหัวงานและอ่างเก็บน้ำส่วนใหญ่รองรับด้วยหินอัคนีจำพวกหินแกรนิต ด
แผ่นดนิ ไหว (ตอ่ ) และการร่ัวซึมของน้ำในช้ันหินฐานรากบางช่วงอยู่ในเกณฑ์ต่ำมากถึงปานกลาง ประกอบ
กับท่ีต้ังโครงการอ่างเก็บน้ำอยู่ห่างจากกลุ่มรอยเลื่อนระนองไม่เกิน 285 กิโลเมตร
1.5 วัสดทุ ่ใี ช้ในการสรา้ งเขือ่ น และกลุ่มรอยเลื่อนคลองมะรุย่ ไม่เกิน 190 กิโลเมตร ซึ่งผลกระทบดังกล่าวได้มีการ
พิจารณาแก้ไขในช่วงก่อสร้างโครงการโดยการปรับปรุงฐานรากโดยการอัดฉีดน้ำปูน
(Cement Grouting) เพื่อเพ่ิมความแข็งแรงในการรับน้ำหนักของตัวเข่ือนและลด
การร่ัวซมึ ได้ จงึ มีผลกระทบดา้ นความมัน่ คงของอ่างเกบ็ น้ำในระดับน้อย (-2)

กรณไี ม่มีโครงการ
- ไมม่ ีผลกระทบ

กรณมี ีโครงการ ร
ระยะก่อสรา้ ง -
- กลุม่ ดินรวม 4 กลุ่ม คือ CL, SC, MH, SM และ SM (non-plastic) มีปริมาณรวม ข
ท้ังสิ้น 1,296,619.3 ลูกบาศก์เมตร ปริมาณน้อยกว่าความต้องการ (ความต้องการ ม
ดินถมอัดแน่นประมาณ 1,400,000 ลูกบาศก์เมตร) แยกเป็นกลุ่มดินทึบน้ำ 2 กลุ่ม -
(CL, SC) มีปริมาณ 763,619.7 ลูกบาศก์เมตร กลุ่มดินกึ่งทึบน้ำ 2 กลุ่ม (MH, SM) เก
มีปริมาณ 204,017.7 ลกู บาศก์เมตร กล่มุ ดินไม่ทึบน้ำ (SM non-plastic) มปี ริมาณ ป
252,844.9 ลูกบาศก์เมตร และ Top Soil มีปริมาณ 76,137 ลูกบาศก์เมตร -
ปริมาณดินที่เหมาะสมในการก่อสร้าง (CL, SC, MH, SM และ SM (non-plastic)) พ
รวม 967,637.4 ลูกบาศก์เมตร หรือคิดเป็น 0.7 เท่าของความต้องการใช้งาน จึง ค
เป็นผลกระทบทางบวกจากการนำทรพั ยากรทีม่ ีอยู่มาใช้ประโยชน์ (+3) ใช
ถ
-
ต

หน

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่งิ แวดลอ้ มและมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม
นเน่ืองมาจากพระราชดำริ จังหวัดพทั ลงุ

มาตรการปอ้ งกัน แกไ้ ข และลดผลกระทบสิง่ แวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนินการ

กรมชลประทานตรวจสอบการทรุดตวั ของสนั เขือ่ นอย่างตอ่ เน่อื ง - กรมชลประทานติดตามรายงานการเกิดแผ่นดินไหวใน

กรมชลประทานตรวจสอบการรว่ั ซึมน้ำเปน็ ประจำตลอดระยะเวลา บริเวณพืน้ ท่ภี าคใตจ้ ากกรมอตุ ุนยิ มวิทยาอยา่ งต่อเน่ือง

ดำเนินการ เพื่อการแก้ไขอย่างทนั ท่วงที

ระยะก่อสร้าง ระยะก่อสร้าง
ดินท่ีมีคุณสมบัติทางด้านวิศวกรรมท่ีเหมาะสมเกิดข้ึนจากการ - ไมม่ ีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม
ขุดในพ้ืนที่อ่างเก็บน้ำ ให้นำไปใช้ในการก่อสร้างหัวงานเข่ือนให้
มากทีส่ ดุ
การเก็บกองทรายและวัสดุที่กองกลางแจ้งของโครงการ จะต้อง
กบ็ ไว้ในพน้ื ทที่ ่มี ีหลังคาปกคลมุ หรอื มผี า้ ใบปกคลมุ ให้มดิ ชดิ เพื่อ
ป้องกันไม่ใหช้ ะล้างลงส่แู หลง่ นำ้ ในชว่ งฤดฝู น
การขนส่งวัสดุหินและทรายจากแหล่งเอกชนที่อยู่นอกโครงการ
พาหนะท่ีใช้ในการขนส่งจะต้องมีหลังคาปกคลุม หรือมีผ้าใบปก
คลุมให้มิดชิด เพื่อป้องกันการปลิวของเศษวัสดุต่างๆ และถนนท่ี
ช้ในขนส่งวสั ดุก่อสร้าง หากผ่านพื้นที่ชุมชนต้องทำการรดน้ำบน
ถนนเพอ่ื ไม่ให้เกิดฝุ่นฟุ้งกระจาย
ต้องมีการทดสอบกำลังของหิน กรวด และทราย ที่มีคุณสมบัติ
ตรงกับส่วนท่ีจะนำไปใช้งานเขื่อนก่อนท่ีจะดำเนินการจัดซ้ือ

นา้ 5-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มทีส่ ำคญั มาตรการปอ้ งกันและแกไ้ ข
โครงการอ่างเกบ็ นำ้ บา้ นเหมืองตะกวั่ อนั

องค์ประกอบทางส่งิ แวดล้อม ผลกระทบตอ่ ส่ิงแวดล้อมท่ีสำคัญ ร
-
และคุณคา่ ตา่ งๆ ระยะดำเนินการ
1.5 วสั ดุที่ใชใ้ นการสร้างเขอ่ื น - กิจกรรมในช่วงดำเนินงานโครงการอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะกั่วอันเน่ืองมาจาก
พระราชดำริ อาจต้องดำเนินการซ่อมแซม หรือบำรุงโครงสร้างต่างๆ ของโครงการ
(ต่อ) ซึ่งจำเป็นต้องใช้วัสดุก่อสร้างต่างๆ แต่เนื่องจากเป็นงานที่ใช้วัสดุก่อสร้างน้อยมาก
เมื่อเทียบกับการใช้วัสดุก่อสร้างภาพรวมของพื้นท่ีจังหวัดพัทลุง จึงถือว่าการ
ดำเนนิ งานในระยะการดำเนนิ โครงการไม่สง่ ผลกระทบตอ่ แหลง่ วัสดุก่อสรา้ ง (0)

1.6 ทรัพยากรธรณี กรณไี ม่มโี ครงการ
- บริเวณพื้นท่ีโครงการรองรับด้วยหินอัคนี จำพวกหินแกรนิต โดยในพ้ืนท่ีศึกษา
โครงการอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะก่ัวอันเน่ืองมาจากพระราชดำริไม่พบข้อมูล
แหล่งแร่ พื้นท่ีประทานบัตรแร่ หรือการประกอบกิจการตามพระราชบัญญัติแร่
พ.ศ. 2560 แตอ่ ยา่ งใด

กรณมี โี ครงการ
ระยะก่อสร้าง
- ไม่พบแหล่งแร่ที่มีศักยภาพและไม่มีการทำเหมืองแร่ท่ีเปิดดำเนินการ จึงไม่มี
ผลกระทบ (0)
ระยะดำเนินการ

- ไมม่ ผี ลกระทบ (0)

หน

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่ิงแวดล้อมและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม
นเน่ืองมาจากพระราชดำริ จังหวดั พัทลุง

มาตรการป้องกัน แก้ไข และลดผลกระทบส่งิ แวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม

ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนินการ
ไม่มีมาตรการปอ้ งกัน แก้ไข และลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม - ไม่มีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดล้อม

-

ระยะก่อสร้าง
- ไม่มมี าตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิง่ แวดล้อม

ระยะดำเนนิ การ
- การดำเนนิ โครงการไม่มีผลกระทบต่อทรัพยากรธรณีและ
แหล่งแร่ จึงไม่จำเป็นต้องกำหนดมาตรการป้องกันและ
แกไ้ ข

น้า 6-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มท่สี ำคัญ มาตรการปอ้ งกนั และแก้ไข
โครงการอ่างเก็บนำ้ บา้ นเหมอื งตะกว่ั อัน

ปจั จัยดา้ น ผลกระทบต่อสงิ่ แวดลอ้ มทส่ี ำคัญ
ส่งิ แวดลอ้ ม
กรณไี ม่มีโครงการ
1.7 การตกตะกอน - ปรมิ าณตะกอนแขวนลอย ของสถานีวดั ตะกอนต่างๆ ในบรเิ วณพน้ื ท่ีศึกษาจำนวน 11 สถานี
และการกดั เซาะ แยกเป็นสถานีของกรมชลประทาน 9 สถานี และกรมทรัพยากรน้ำ 2 สถานี โดยมีช่วงพิสัย
ของขนาดพ้ืนที่รับน้ำฝนอยู่ระหว่าง 18.1 – 1,546.8 ตร.กม. และมีช่วงพิสัยของค่าปริมาณ
ตะกอนแขวนลอยรายปเี ฉล่ียตอ่ หนว่ ยพ้ืนทีอ่ ยรู่ ะหวา่ ง 36.17 – 258.06 ตนั /ตารางกิโลเมตร ร
กรณมี โี ครงการ -
ระยะกอ่ สร้าง ด
- กิจกรรมการก่อสร้าง เช่น การปรับพ้ืนที่ให้มีสภาพเป็นที่โล่ง ไม่มีส่ิงปกคลุม การขุด -
ลอกหน้าดิน การถมและบดอัดดิน จะก่อให้เกดิ การชะลา้ งพงั ทลายของดนิ และพัดพาลง ก
สู่แหล่งน้ำ ทำให้แหล่งน้ำขุ่นและหากมีการทับถมของตะกอนดินจะส่งผลให้ลำน้ำตื้น อ
เขินได้ อย่างไรก็ตามผลกระทบดังกล่าวจะเกิดในช่วงการก่อสร้างโครงการเท่าน้ัน -
ดงั น้ันจงึ มผี ลกระทบด้านการตกตะกอนในระดับน้อย (-2) ต
ล
ระยะดำเนนิ การ ร
- การสร้างอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะกั่วอันเน่ืองมาจากพระราชดำริ สามารถประเมิน -
ตะกอนรวมรายปเี ฉล่ยี ที่ไหลลงอ่างเก็บนำ้ บ้านเหมืองตะก่วั อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ใ
เท่ากบั 4,913.6 ตัน/ปี จึงมีผลกระทบด้านการตกตะกอนในระดับนอ้ ยทส่ี ุด (-1) ก
แ
บ
ท
-
ท
พ
-
ห
เ
ห

หน

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่ิงแวดล้อมและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิง่ แวดล้อม
นเน่ืองมาจากพระราชดำริ จงั หวัดพัทลงุ

มาตรการป้องกนั แกไ้ ข และลดผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

ระยะกอ่ สรา้ ง ระยะกอ่ สรา้ ง
- จำกัดการเปิดพื้นที่ เพื่อป้องกันพื้นท่ีที่ไม่เกี่ยวข้องได้รับผลกระทบ - ไมม่ ีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม
ดา้ นการรบกวนดนิ จากกิจกรรมการกอ่ สรา้ ง
- กำหนดระยะเวลาและวางแผนการเปิดพ้ืนท่ี เพื่อเตรียมการ ระยะดำเนนิ การ
ก่อสร้างในฤดูแล้ง เพื่อลดปริมาณการชะล้างพังทลายของดินจาก - เสนอให้ดำเนินการติดตามตรวจสอบปริมาณตะกอน
อทิ ธิพลของนำ้ ฝนและน้ำไหลผ่านหนา้ ดิน แขวนลอยก่อนไหลเข้าสู่อ่างเก็บน้ำ เป็นประจำทุกปี
- ทำหลังคาชั่วคราวหรือใช้ผ้าทึบน้ำคลุมกองวัสดุและทำบ่อดัก หน่วยงานทีร่ บั ผิดชอบคอื กรมชลประทาน
ตะกอน เพื่อป้องกันไม่ให้เศษวัสดุ ดิน หิน และตะกอนดินถูกชะ - ติดตามตรวจสอบความม่ันคงของลาดตล่ิงและเชิงเขา
ลา้ งลงสู่ลำน้ำ บรเิ วณพน้ื ทโ่ี ครงการ เพือ่ ให้เกดิ ความมัน่ คงแขง็ แรงและ
ระยะดำเนินการ ลดความเสี่ยงจากการกัดเซาะและพังทลายของดิน
- การลดปรมิ าณตะกอนทีจ่ ะไหลลงอา่ งเก็บน้ำเพื่อเป็นการยืดอายกุ าร รวมท้ังให้ดำเนนิ การติดตามตรวจสอบการกัดเซาะในลำ
ใชง้ านของอ่างเก็บน้ำ น้ำบริเวณด้านท้ายน้ำ ต้ังแต่ปีแรกที่เริ่มเก็บกักน้ำ โดย
กรมชลประทานประสานงานและขอความร่วมมือกับกรมอุทยาน ทำการตรวจวัดทุกปี หน่วยงานท่ีรับผิดชอบคือกรม
แหง่ ชาติ สัตวป์ ่า และพันธุ์พืช ในการเข้าสำรวจตรวจสอบการใช้ทดี่ ิน ชลประทาน
บริเวณที่ต้นน้ำ โดยการปลูกป่าหรือพชื ปกคลุมดนิ บริเวณต้นนำ้ ท่ีถูก
ทำลายรวมทง้ั ดแู ลบำรุงรกั ษาและป้องกันการบุกรุกทำลายปา่
- กรมชลประทานส่งเสริมการปลูกพืชคลุมดินในบริเวณพื้นท่ีหัวงาน
ท้ังน้ีเพราะตันไม้และพืชปกคลุมตลิ่งช่วยยึดดินและป้องกันตลิ่ง
พงั ทลาย และยังช่วยชะลอความเรว็ ของกระแสนำ้ ได้เป็นอย่างดี
- กรมชลประทานจะควบคุมการปล่อยน้ำออกจากอ่างเก็บน้ำ
หลีกเลี่ยงการปล่อยน้ำอย่างทันทีทันใด ในอัตราหรือปริมาณท่ีมาก
เกินไป เพ่ือชะลอความเร็วและความแรงของกระแสน้ำในลำน้ำ
หลีกเลย่ี งการกัดเซาะท้องน้ำและบริเวณลาดชนั ริมตล่ิงของลำน้ำ

นา้ 7-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มทีส่ ำคญั มาตรการปอ้ งกนั และแกไ้ ข
โครงการอา่ งเกบ็ นำ้ บา้ นเหมืองตะกว่ั อัน

ปจั จยั ดา้ น ผลกระทบต่อส่ิงแวดล้อมทีส่ ำคัญ
สงิ่ แวดล้อม
1.8 อุทกวทิ ยาและ กรณีไมม่ ีโครงการ
คุณภาพน้ำผวิ ดิน อทุ กวิทยา
- ผลการคำนวณปริมาณน้ำท่าของคลองเหมืองตะกั่ว พบว่ามีปรมิ าณน้ำท่ารายปีเฉล่ีย
ประมาณ 34.68 ล้านลูกบาศก์เมตร ปริมาณน้ำท่าส่วนใหญ่เกิดในช่วงฤดูฝนระหว่าง ร
เดือนพฤษภาคม ถึง เดือนธันวาคมของปีถัดไป ประมาณ 23.28 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี อ
หรือคิดเป็นร้อยละ 67 ของปริมาณน้ำท่าท้ังปี ส่วนในช่วงฤดูแล้งระหว่างเดือน -
มกราคมจนถึง เดือนเมษายน เป็นช่วงท่ีมีปริมาณน้ำท่าเกิดข้ึนน้อย ประม าณ ย
11.30 ล้านลกู บาศกเ์ มตรต่อปี หรอื คดิ เปน็ รอ้ ยละ 33 ของปรมิ าณนำ้ ทา่ ทั้งปี เ
คุณภาพนำ้ ผิวดิน ค
- คุณภาพน้ำผิวดินบริเวณพ้ืนที่โครงการ พบว่า คุณภาพน้ำท้ัง 4 สถานี คุณภาพน้ำอยู่ -
ในเกณฑ์ดี โลหะหนักมีค่าต่ำและอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดิน แสดงว่าไม่มี ใ
การปนเป้ือนของโลหะหนัก คุณภาพน้ำส่วนใหญ่อยู่ในแหล่งน้ำประเภทที่ 3 ซึ่งเป็น -
แหล่งน้ำท่ีได้รับน้ำทิ้งจากกิจกรรมบางประเภท การอุปโภคและบริโภค และสามารถ จ
เป็นประโยชนเ์ พ่ือ การอุปโภคและบริโภค โดยต้องผ่านการฆ่าเช้ือโรคทวั่ ไปกอ่ น และใช้ -
ประโยชนเ์ พ่ือการเกษตร +
กรณีมโี ครงการ อ
ระยะกอ่ สร้าง ก
อทุ กวิทยา เ
- ไม่มีผลกระทบต่อปริมาณน้ำท่ีไหลในลำน้ำแต่อย่างใด เนื่องจากมีการดำเนินการผันน้ำ
ระหว่างการก่อสร้าง ยงั ไมม่ กี ารเก็บกักนำ้ ผลกระทบดงั กล่าวในทางลบระดบั นอ้ ย (-2)
คุณภาพน้ำผวิ ดนิ
- การขุด/เปิดหน้าดิน การปรับพื้นท่ี การถมดินสร้างฐานเข่ือน ของโครงการ จะส่งผล
กระทบตอ่ คุณภาพน้ำผวิ ดิน โดยจะทำให้เกิดความขุ่นและเกดิ ตะกอนเพมิ่ มากขึ้น และ
เน่ืองจากประชาชนสว่ นใหญใ่ ช้นำ้ อุปโภคและบรโิ ภคในครัวเรือนจากนำ้ ประปาหม่บู า้ น
ซ่ึงส่วนมากจากคลองเหมืองตะกั่ว โดยบางส่วนใช้น้ำบริโภคจากการซอ้ื นำ้ ถังบรรจุขวด
และบางส่วนใช้น้ำบาดาล อย่างไรก็ตามในการก่อสร้างต้องระวังไม่ให้น้ำมันจาก
เคร่ืองจกั รปนเปื้อนลงสู่แหล่งน้ำ ดังนัน้ ผลกระทบดา้ นความขุ่นท่อี าจจะเพ่มิ ข้นึ ในคลอง
เหมอื งตะก่ัว จึงส่งผลกระทบทางออ้ มต่อการใชน้ ้ำในชุมชนในระดับปานกลาง (-3)
- การขุดเปิดหน้าดินเพ่ือก่อสร้างระบบท่อส่งน้ำและการก่อสร้างปรับปรุงฝาย จะ
ก่อให้เกิดตะกอนดินชะล้างลงสู่แหล่งน้ำ และทำให้น้ำผิวดินมีความขุ่นเพิ่มขึ้น แต่ไม่
ส่งผลตอ่ คุณภาพนำ้ เพื่อการเกษตร และเนอื่ งจากประชาชนสว่ นใหญ่ใช้น้ำอปุ โภคและ

หน

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่งิ แวดลอ้ มและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม
นเนือ่ งมาจากพระราชดำริ จงั หวดั พทั ลงุ

มาตรการป้องกนั แก้ไข และลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม

ระยะก่อสร้าง ระยะก่อสรา้ ง
อุทกวทิ ยา อุทกวทิ ยา
- การขดุ และขนย้ายวัสดจุ ากการก่อสรา้ ง ใหพ้ ิจารณาขนยา้ ยไป - ไม่มมี าตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิง่ แวดล้อม
ยงั บริเวณทจ่ี ัดเตรยี มไว้ รวมทง้ั ปฏบิ ัติตามมาตรการปอ้ งกันไมใ่ ห้
เศษดนิ และหนิ พงั ทลายลงสแู่ หลง่ น้ำและกดี ขวางทางไหลของน้ำ คุณภาพน้ำผิวดิน
คณุ ภาพน้ำผิวดนิ - เก็บตัวอย่างน้ำ จำนวน 4 สถานี 2 ครั้ง เพื่อเป็นตัวแทน
- ดำเนินกจิ กรรมการกอ่ สรา้ งในลำน้ำ/แหล่งน้ำ ชว่ งฤดูแล้ง/มีน้ำ ของ 2 ฤดูกาล ฤดูฝนและฤดูแล้ง ได้แก่
ในลำนำ้ ไมม่ าก (ม.ค.-เม.ย.) และใชเ้ วลาน้อยท่ีสดุ เท่าท่ีเป็นไปได้ สถานีท่ี 1 บรเิ วณอา่ งเก็บน้ำคลองเหมอื งตะกวั่
- การสร้างที่พักคนงานและสำนักงานในบริเวณหัวงาน ให้ห่าง สถานีที่ 2 บริเวณท่ตี ง้ั หัวงานเข่อื น คลองเหมอื งตะกัว่
จากแหล่งนำ้ ธรรมชาตไิ ม่ต่ำกวา่ 100 เมตร สถานีท่ี 3 บริเวณทคี่ ลองเหมอื งตะกัว่ (ลำน้ำสาขา)
- การแผ้วถางต้นไม้ภายในพ้ืนท่ีอ่างเก็บน้ำท่ีระดับเก็บกัก สถานที ี่ 4 บริเวณพ้นื ทีห่ ว้ ยแม่ไม้มกู (ลำน้ำสาขา)
+110.00 เมตร (รทก.) ควรดำเนินการให้เสร็จสมบูรณ์และนำ - ดัชนีการตรวจวัด จำนวน 8 ดัชนี อุณหภูมิ ความเป็น
ออกจากพื้นที่ให้หมดก่อนทำการเก็บกักน้ำ เพื่อไม่ให้เกิดปัญหา กรด-ด่าง ความขุ่น สารแขวนลอย ออกซิเจนละลายน้ำ
การเน่าสลายของต้นไม้ ซึ่งจะมีผลกระทบต่อคุณภาพน้ำในอ่าง บีโอดี แบคทีเรียกลุ่มโคลิฟอร์มทั้งหมด และแบคทีเรีย
เกบ็ น้ำในชว่ งเปิดใชง้ านได้ กลุม่ ฟคี ลอโคลฟิ อร์ม

นา้ 8-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดล้อมท่ีสำคัญ มาตรการป้องกนั และแก้ไข
โครงการอา่ งเก็บนำ้ บ้านเหมอื งตะกว่ั อนั

ปจั จยั ดา้ น ผลกระทบต่อสงิ่ แวดล้อมท่ีสำคัญ
ส่ิงแวดลอ้ ม
1.8 อทุ กวทิ ยาและ บริโภคในครัวเรือน จากน้ำประปาหมู่บ้านจากบริเวณต้นน้ำคลองเหมืองตะก่ัว ดังน้ัน -
คุณภาพน้ำผวิ ดนิ ผลกระทบด้านความขุ่นที่อาจจะเพ่มิ ข้ึนในคลองเหมืองตะกั่ว จึงส่งผลกระทบทางอ้อม บ
(ตอ่ ) ตอ่ การใชน้ ้ำในชมุ ชนในระดบั น้อย (-2) -
- น้ำท้ิงจากกิจกรรมการใช้น้ำของคนงาน และสำนักงานโครงการ ประมาณสูงสุด 200 แ
คน ต้องมีการจัดการด้านสุขาภิบาลส่งิ แวดลอ้ ม ต้องจดั หาระบบบำบัดน้ำเสียสำเร็จรูป บ
สำหรับ ห้องน้ำ ห้องส้วม ในท่ีพักคนงานก่อสรา้ ง ให้มีปริมาตรความจใุ นการรองรับน้ำ จ
เสียได้ไม่นอ้ ยกว่า 12 ลูกบาศกเ์ มตรต่อวัน และทพี่ ักคนงานก่อสร้างจะถกู กำหนดให้อยู่ บ
ห่างจากแหล่งน้ำธรรมชาติ ไม่น้อยกว่า 50 เมตร ดังนั้นผลกระทบต่อคุณภาพน้ำจาก ร
คนงานก่อสรา้ งจึงอยูใ่ นระดบั น้อย (-2) อ
ระยะดำเนินการ -
อทุ กวิทยา พ
- การเก็บกักน้ำ ปริมาณน้ำท่าที่ไหลเข้าสู่อ่างจะถูกเก็บกักไว้ ซ่ึงจะเป็นผลดีต่อการใช้ ใ
ประโยชน์ และช่วยบรรเทาอุทกภัยแก่พื้นที่ท้ายเขื่อนได้ส่วนหน่ึง การดำเนินการจะช่วยให้ -
ราษฎรมีน้ำใช้ในด้านอุปโภค-บริโภค การทำเกษตรกรรม ปศุสัตว์ รวมถึงการบรรเทาอุทกภัย เ
และช่วยใหร้ าษฎรมีนำ้ ใชใ้ นดา้ นระบบนิเวศทางดา้ นทา้ ยน้ำจึงเปน็ ผลกระทบในระดับมาก (+4) 0
คณุ ภาพนำ้ ผวิ ดนิ ท
- ระยะแรกของการเก็บกักอาจเกิดการเน่าเสียของน้ำบริเวณด้านล่างอ่างเก็บน้ำบ้าน ค
เหมืองตะกั่ว จากการเน่าสลายของอินทรียวัตถุ ซากพืชต่างๆ อีกทั้งสภาพน้ำนิ่งจะทำให้ -
ประสิทธิภาพในการดูดซับออกซิเจนจากอากาศน้อยลง เม่ือระบายน้ำด้านท้ายเข่ือน ด้วย ต
ระยะทางดังกล่าวสามารถฟ้ืนฟูค่าออกซิเจนละลายน้ำ (DO) ให้อยู่ในสภาพปกติได้ดังน้ัน ท
ผลกระทบต่อคณุ ภาพน้ำในอา่ งเกบ็ น้ำ และลำหว้ ยทา้ ยน้ำจงึ อยู่ในระดับน้อย (-2) เ
- ระบบท่อส่งน้ำ การปรับปรุงพัฒนาฝาย โครงการอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะก่ัวฯ ในพ้ืนที่ -
จะช่วยบรรเทาอุทกภัยจากน้ำป่าไหลหลากในฤดูน้ำหลากและแก้ไขปัญหาขาดแคลนน้ำ ส
เพ่ือการเกษตร จะส่งผลให้ปริมาณน้ำในช่วงฤดูแล้งมีเพ่ิมขึ้น ทำให้แหล่งน้ำเพื่อการเกษตร เ
มคี ุณภาพน้ำดีข้ึน สามารถเพาะปลกู พชื ไดต้ ลอดท้งั ปี ป
- การเพิ่มข้ึนหรือพัฒนาพื้นที่ชลประทานจะส่งผลกระทบต่อคุณภาพน้ำผิวดินในระดับต่ำ ก
และจากการขยายพ้ืนที่การเกษตรมากข้ึน ทำให้มีการขุดเปิดหน้าดินเพ่ิมข้ึน ส่งผลให้เกิด
ความเสี่ยงจากการชะล้างของตะกอน และมีความขุ่นลงสู่แหล่งน้ำมากขึ้นแต่เนื่องจากน้ำใช้
เพื่อการเกษตรและความขุ่นไม่ใช่ดัชนีท่ีส่งผลกระทบต่อการเกษตร ดังน้ันจึงประเมินได้ว่า
ผลกระทบต่อคุณภาพนำ้ อยู่ในระดบั นอ้ ย (-2)

หน

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม
นเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวดั พทั ลุง

มาตรการป้องกนั แก้ไข และลดผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม

- จัดกองเศษวัสดุก่อสร้างให้เป็นระเบียบ และขนย้ายไปท้ิงใน - ดำเนินการปีละ 2 คร้ัง ให้ครอบคลุมฤดูกาล คือ ในช่วง
บรเิ วณทีเ่ หมาะสมท่หี า่ งไกลจากบริเวณแหลง่ นำ้ ธรรมชาติ ฤดูแล้ง และช่วงฤดูฝน โดยดำเนินการตลอดระยะเวลา
- กำหนดให้มีการจัดการระบบสุขาภิบาลในบริเวณที่พักคนงาน การกอ่ สร้างจำนวน 3 ปี
และสำนักงานให้ถูกต้องตามสุขลักษณะ เช่น การจัดให้มีบ่อซึม
บ่อเกรอะ หรือถังบำบัดน้ำเสียสำเร็จรูป สำหรับห้องสุขา น้ำท้ิง
จากห้องอาบน้ำ ลานซักลา้ ง โดยจดั ใหไ้ หลผา่ นบอ่ ดักตะกอนและ
บอ่ ดกั ไขมนั กอ่ นระบายลงส่แู หล่งน้ำ

ระยะดำเนินการ ระยะดำเนนิ การ
อุทกวิทยา อุทกวิทยา
- ในช่วงต้นฤดูฝนควรตรวจสอบปริมาณสำรองน้ำในอ่างและทำการ - กรมชลประทานบันทึกระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำ และปริมาณ
พร่องน้ำ เพื่อรองรับปริมาณน้ำหลากที่ไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำไว้ลว่ งหน้า นำ้ ทป่ี ลอ่ ยส่รู ะบบชลประทานเปน็ ประจำ
ในกรณที ่ีจำเป็น - กรมชลประทานติดต้ังสถานีวดั น้ำทา่ 1 แห่ง ที่บริเวณด้าน
- กำหนดให้ระบายน้ำออกจากอ่างเก็บน้ำในฤดูแล้ง (มกราคม- ท้ายเข่ือน เพื่อทำการบันทึกข้อมูลปริมาณน้ำท่า โดยให้
เมษายน) อย่างน้อยเท่ากับปรมิ าณน้ำท่าเฉลี่ยต่ำสุดท่ีเคยเกิดขึ้น คือ ดำเนินการในปีสุดท้ายของระยะก่อสร้าง (ปีที่ 5) และทำ
0.225 ลบ.ม./วินาที หรือ 7.08 ล้าน ลบ.ม./ปี เพื่อรักษาสภาพนิเวศ การบันทึกและวิเคราะห์ข้อมูลปริมาณน้ำท่าใน 2 ปีแรก
ทา้ ยน้ำ (ปที ่ี 6-7) หลังจากน้นั ดำเนนิ การในปีที่ 10 และปีท่ี 13
คณุ ภาพนำ้ ผวิ ดนิ คุณภาพนำ้ ผิวดิน
- การป้องกันการปนเปื้อนของสารเคมีการเกษตรและการชะล้างดิน - เก็บตวั อยา่ งนำ้ จำนวน 4 สถานี 2 ครัง้ เพื่อเป็น
ตะกอนลงสู่แหล่งน้ำโดยการประสานกับเจ้าหน้าท่ีของสถานีพัฒนา ตวั แทนของ 2 ฤดกู าล ฤดฝู นและฤดแู ลง้ ได้แก่
ท่ีดินจังหวัดพัทลุงและสำนักงานเกษตรอำเภอป่าบอนแนะนำให้ สถานที ่ี 1 บรเิ วณอา่ งเกบ็ นำ้ คลองเหมืองตะก่วั
เกษตรกรใชส้ ารเคมีท่ยี อ่ ยสลายได้ตามธรรมชาติ สถานีท่ี 2 บริเวณท่ตี ง้ั หวั งานเขอื่ น คลองเหมืองตะก่วั
- มีการประสานงานกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์การบริหาร สถานีท่ี 3 บริเวณทีค่ ลองเหมืองตะกัว่ (ลำน้ำสาขา)
ส่วนตำบลหนองธง กำหนดมาตรการลดผลกระทบจากน้ำเสียที่ สถานที ี่ 4 บรเิ วณพนื้ ท่หี ้วยแม่ไม้มูก (ลำน้ำสาขา)
เกิดข้ึนจากกิจกรรมต่างๆ ที่จะเพิ่มขึ้นหลังจากมีโครงการ เช่น การ - ดชั นกี ารตรวจวัด จำนวน 40 ดัชนี ครอบคลมุ ลกั ษณะสมบตั ิ
ปศุสัตว์ การท่องเท่ียว เป็นต้น ให้มีการบำบัดน้ำเสียให้ได้มาตรฐาน ทางกายภาพ เคมี ชวี ภาพ โลหะหนกั และเพือ่ การชลประทาน
กอ่ นปล่อยลงสแู่ มน่ ำ้ - ดำเนนิ การปลี ะ 2 คร้ัง ให้ครอบคลุมฤดูกาล คือ ในช่วงฤดู
แลง้ และชว่ งฤดูฝน โดยดำเนินการในช่วง 3 ปแี รก หลังเปดิ
ดำเนินการ

น้า 9-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสงิ่ แวดล้อมท่สี ำคญั มาตรการป้องกนั และแก้ไข
โครงการอ่างเก็บน้ำบา้ นเหมอื งตะกว่ั อนั

ปจั จัยดา้ น ผลกระทบตอ่ สิ่งแวดล้อมที่สำคัญ
สงิ่ แวดลอ้ ม กรณีไมม่ โี ครงการ
1.9 อุทกธรณวี ทิ ยา บริเวณพื้นที่โครงการอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะกั่วอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัด
และคุณภาพนำ้ ใตด้ ิน พัทลุง บริเวณพ้ืนท่ีอ่างเก็บน้ำเป็นช้ันหินให้น้ำหินแกรนิต (Gr) สำหรับบริเวณพื้นที่รับ
ประโยชน์ จะมีชัน้ หินให้นำ้ 5 ชนิดคือช้ันหินให้น้ำตะกอนตะพักลำน้ำ (Qht) ชัน้ หินให้
น้ำตะกอนเศษหินเชิงเขา (Qcl) ชั้นหินให้น้ำตะกอนกึ่งหินแปรยุคคาร์บอนิเฟอรัส
(CMS) ช้ันหินให้น้ำหินแปรอายุไซลูเรียน-ดีโวเนียน (SDMM) และช้ันหินให้น้ำ
หนิ แกรนติ (Gr) ซึง่ สว่ นใหญ่ใหค้ ณุ ภาพนำ้ ดี

กรณมี โี ครงการ ร
ระยะกอ่ สรา้ ง ก
- กิจกรรมการก่อสร้างอาคารสำนักงาน อาคารท่อระบายน้ำ ก่อสร้างคลองส่งน้ำและ จ
ปรับปรุงฝาย ท่อลอดถนน โดยกิจกรรมต่างๆ ไม่กีดขวางทิศทางการไหลของน้ำใต้ดิน ส
ไม่มีการนำน้ำใต้ดินมาใช้ในมาใช้ในพ้ืนที่โครงการ และไม่มีการปนเปื้อนจากกิจกรรม ข
การก่อสรา้ งดังกล่าวท่ีจะไปรบกวนคณุ ภาพนำ้ ใต้ดนิ ดังน้ันกจิ กรรมในระยะก่อสร้างจึง ร
ไมก่ อ่ ให้เกิดผลกระทบต่อคณุ ภาพนำ้ ใต้ดนิ (0) -
- ช่วงการก่อสร้างจะมีคนงานก่อสร้างเข้ามาในพ้ืนท่ีโครงการ ต้องมีการจัดการด้าน แ
สุขาภิบาลส่ิงแวดล้อม ได้แก่ การจัดการน้ำเสีย การจัดการขยะมูลฝอย แคมป์คนงาน ศ
เพ่ือไม่ให้ไหลไปปนเปื้อนและซึมลงไปยังน้ำใต้ดินได้ แคมป์คนงานก่อสร้างจะอยู่ห่าง ท
จากแหล่งน้ำธรรมชาติและบ่อน้ำใต้ดินไม่น้อยกว่า 100 เมตร ดังนั้นกิจกรรมในระยะ ป
กอ่ สร้างจึงไม่กอ่ ใหเ้ กิดผลกระทบต่อคณุ ภาพนำ้ ใตด้ ิน (0) -
ระยะดำเนินการ เ
- ทำให้ระดับน้ำใต้ดินเพิ่มข้ึน ปริมาณน้ำใต้ดินท่ีเพิ่มข้ึนทำให้น้ำในพื้นท่ีป่าไม้และ ร
พื้นที่เกษตรที่อยู่รอบอ่างเก็บน้ำมีความชุ่มชื่นเพิ่มข้ึนประกอบกับคุณภาพน้ำใต้ ดิน
อยู่ในเกณฑ์ท่ีดี มีค่าเป็นไปตามเกณฑ์อนุโลมสูงสุดตามมาตรฐานน้ำบาดาลท่ีใช้ในการ
บริโภคตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม พ.ศ.2551 ดังนั้น
คาดว่าการดำเนินโครงการจะส่งผลกระทบดา้ นบวกต่อปริมาณและคุณภาพน้ำใต้ดินใน
ระดบั ปานกลาง (+3)

หนา้

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่ิงแวดล้อมและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม
นเนอ่ื งมาจากพระราชดำริ จังหวัดพัทลุง

มาตรการป้องกัน แกไ้ ข และลดผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม

ระยะก่อสรา้ ง ระยะก่อสร้าง
กำหนดให้ท่ีตง้ั สำนักงานโครงการและบ้านพักคนงานควรอยู่ห่าง - ไมม่ ีมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม
จากทางน้ำสาธารณะและบ่อน้ำใต้ดินรวมท้ังมีมาตรการทางด้าน
สุขาภิบาล ได้แก่ การสร้างห้องน้ำห้องส้วม และการจัดให้มีถัง
ขยะอย่างเพียงพอ เพอ่ื ป้องกนั การปนเป้ือนลงส่แู หลง่ นำ้ ใตด้ นิ

ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนนิ การ
- กรมส่งเสริมการเกษตรหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรให้ความรู้ - ไม่มมี าตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม
และแนะนำเกษตรกรเกี่ยวกบั การใช้สารเคมีในการป้องกันกำจัด
ศัตรูพืชอย่างถูกต้องเหมาะสม รวมท้ังการแนะนำส่งเสริมวิธีการ
ทางธรรมชาติอื่นๆ ท่ีไม่ใช้สารเคมี เพอ่ื ป้องกันการตกค้างและลด
ปญั หาการปนเปอื้ นในแหลง่ นำ้
- กรมชลประทานออกแบบการตดิ ต้ังบ่อสังเกตการณบ์ ริเวณท้าย
เข่ือน เพื่อติดตามระดับน้ำเพ่ือความปลอดภัยของตัวเข่ือนและ
ระดับนำ้ ใตด้ ินในพ้ืนทีท่ ้ายน้ำ

า 10-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มทีส่ ำคัญ มาตรการป้องกนั และแกไ้ ข
โครงการอ่างเกบ็ นำ้ บา้ นเหมอื งตะกัว่ อนั

ปัจจัยดา้ น ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทีส่ ำคัญ
สิ่งแวดล้อม
กรณีไมม่ โี ครงการ
1.10 พ้ืนท่ชี มุ่ นำ้ - พ้ืนที่โครงการอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะกั่ว ไม่ได้อยู่พ้ืนท่ีชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระหว่าง
ประเทศ หรือพน้ื ทช่ี ุ่มนำ้ ทมี่ ีความสำคัญระดบั นานาชาติและระดบั ชาติ

กรณมี ีโครงการ ร
ระยะก่อสรา้ ง -
- พื้นที่ก่อสร้างหัวงานเข่ือนและอาคารประกอบของโครงการ มีการก่อสร้างเพอ่ื ปิดก้ัน ก
คลองเหมืองตะกั่ว ซ่ึงถือเป็นพ้ืนท่ีชุ่มน้ำท่ีมีความสำคัญระดับท้องถ่ิน จึงอาจทำให้
เกิดผลกระทบต่อคุณภาพน้ำและสิ่งมีชีวิตทางน้ำ จากตะกอนความขุ่นที่เกิดจาก -
กิจกรรมการก่อสร้างได้ เนื่องจากกิจกรรมการก่อสร้างท่ีเก่ียวข้องกับลำน้ำ เช่น จ
การขุด/การถมในทางน้ำจะกำหนดแผนงานในช่วงฤดูแล้งเป็นหลัก รวมท้ังมีมาตรการ ด
ในการดกั ตะกอนเพือ่ ลดผลกระทบด้านการเพิ่มความขุ่นในลำน้ำและการใชน้ ้ำทางดา้ น
ท้ายนำ้ จึงเป็นผลกระทบในระดบั น้อย (-2) ร
ระยะดำเนินการ จ
- ระบบนิเวศมกี ารเปล่ยี นแปลง และมีการปรบั ตัวของสิ่งมีชีวติ เพอ่ื ให้สามารถอยู่อาศัย ฤ
และใช้ประโยชน์ในพื้นท่ีนั้นต่อไปได้สำหรับอ่างเก็บน้ำจะช่วยสร้างประโยชน์ด้าน น
นเิ วศวทิ ยาทางน้ำ ดังน้ันในการประเมินผลกระทบท่ีเกิดขึน้ จากการดำเนินโครงการจึง ท
ประเมินไดว้ า่ เป็นผลกระทบทางบวกระดบั ปานกลาง (+3) 7
- การจดั การพ้ืนท่ีช่มุ นำ้ จึงต้องมแี นวทางในการควบคุมการใช้ประโยชน์ท่ีเหมาะสมและ
ต้องพิจารณาทุกระบบที่เก่ียวข้องทั้งน้ีเพื่อให้การพัฒนาท่ีเกิดข้ึนมีความเหมาะสม
จากการเปล่ียนแปลงท่ีเกิดข้ึนจะส่งผลกระทบต่อการเปล่ียนแปลงทางอุทกวิทยาและ
ระบบแหล่งน้ำแล้ว กิจกรรมที่เกิดข้ึนจากการใช้ประโยชน์จากพ้ืนที่ชุ่มน้ำ เช่น การ
ทอ่ งเที่ยว การพฒั นาโครงสร้างพนื้ ฐานต่างๆ ท่ีไม่ได้พจิ ารณาถึงระบบนิเวศในภาพรวม
รวมถึงผลกระพบที่เกิดข้ึนต่อชุมชนท่ีต้องใช้ประโยชน์ในพื้นที่ชุ่มน้ำ จึงประเมินได้ว่า
เปน็ ผลกระทบเชิงลบในระดับนอ้ ย (-2)
- การดำเนินโครงการก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศของพ้ืนที่ชุ่มน้ำตาม
ธรรมชาติ ทำใหก้ ระบวนการทางอุทกวิทยาและระบบนิเวศที่เกีย่ วขอ้ งกับพนื้ ทีน่ ้ำทงั้ พืช
และสัตว์อาจเกิดการเปล่ียนแปลงภาพไปจากเดิม ส่วนประโยชน์ท่ีได้รับจากการมี

หนา้

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่งิ แวดลอ้ มและมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม
นเน่ืองมาจากพระราชดำริ จงั หวดั พทั ลงุ

มาตรการปอ้ งกัน แก้ไข และลดผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม

ระยะก่อสรา้ ง ระยะก่อสร้าง
- การตัดต้นไม้ จะต้องตัดเฉพาะท่ีจำเป็น เพื่อลดผลกระทบจาก - ไมม่ ีมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม
การชะลา้ งพังทลายของดนิ

- จำกัดพืน้ ที่เทา่ ทีจ่ ำเป็นในการกอ่ สรา้ ง และภายหลงั จากใช้พ้นื ท่ี
จะต้องปรับสภาพพ้ืนท่ีและปลูกพืชคลุมดิน เพื่อลดผลกระทบ
ด้านการชะลา้ งพงั ทลายของดิน

ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนนิ การ
จะต้องระบายน้ำจากอ่างเก็บน้ำลงสู่ลำน้ำทางด้านท้ายน้ำในช่วง - ไม่มีมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม
ฤดแู ลง้ (เดือนมกราคม-เมษายน) เพือ่ รกั ษาสภาพนิเวศวทิ ยาทา้ ย
น้ำ โดยกำหนดไวอ้ ย่างน้อยเทา่ กับอัตราปรมิ าณนำ้ ท่าเฉลยี่ ต่ำสุด
ที่เคยเป็นมาในอดีตก่อนมีโครงการ (0.225 ลบ.ม./วินาที หรือ
7.08 ล้าน ลบ.ม./ปี)

า 11-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสงิ่ แวดล้อมทีส่ ำคัญ มาตรการป้องกนั และแกไ้ ข
โครงการอ่างเก็บนำ้ บา้ นเหมืองตะกัว่ อัน

ปัจจยั ดา้ น ผลกระทบตอ่ ส่งิ แวดล้อมทส่ี ำคัญ
สิ่งแวดลอ้ ม

1.10 พน้ื ทช่ี มุ่ นำ้ (ต่อ) โครงการทำให้มีพ้นื ที่ชมุ่ น้ำเพ่ิมขึ้นซ่งึ นอกจากจะชว่ ยใหก้ ารใชป้ ระโยชน์จากพื้นท่ีชุ่มน้ำ
เพิ่มขึ้นแล้ว ในทางอ้อมยังสามารถช่วยควบคุมระบบนิเวศอื่นๆ ท่ีเก่ียวข้องได้ เช่น
จะส่งผลต่อกระบวนการทางอุทกวิทยาทเ่ี ปลี่ยนแปลงไป เปน็ ต้น ดังน้ันในภาพรวมของ
ผลกระทบท่ีเกิดขึ้นต่อการเปลี่ยนแปลงพ้ืนที่ชุ่มน้ำ จึงเป็นผลกระทบทางบวกใน
ระดบั ปานกลาง (+3)

1.11 พน้ื ทีส่ ำคญั ทาง กรณไี มม่ โี ครงการ
ธรณีวิทยาและภูมทิ ศั น์ - บริเวณพ้ืนที่หัวงานและอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะกั่ว ไม่ปรากฏว่ามีพื้นท่ีสำคัญทาง

ธรณีวิทยา โดยบริเวณ จังหวัดพัทลุงมีแหล่งอันควรอนุรักษ์ทางธรณีวิทยา 1 แหล่ง

ได้แก่ ถำ้ สมุ โน ต้ังอยู่ทต่ี ำบลบ้านนา อำเภอศรนี ครนิ ทร์ จังหวัดพทั ลุง

กรณมี ีโครงการ ร
ระยะก่อสรา้ ง -
- ไม่มีผลกระทบต่อพื้นที่สำคัญทางธรณีวิทยาและภูมทิ ศั น์ (0) ร
ระยะดำเนนิ การ -
- ไม่มีผลกระทบต่อพื้นทส่ี ำคัญทางธรณีวิทยาและภมู ิทศั น์ (0) ภ
เ
กรณีไมม่ โี ครงการ น
- มีความหลากหลายของชนิดแพลงก์ตอนค่อนข้างหลากหลายทั้งแพลงก์ตอนพืชและ
2. ทรพั ยากรทาง แพลงก์ตอนสัตว์ โดยคา่ เฉลี่ยของชนดิ ตอ่ สถานมี ีค่าดัชนคี วามหลากหลาย สัตว์หน้าดิน
ชวี ภาพ โดยรวมจะมีความหลากชนิดค่อนข้างต่ำ ในขณะท่ีพบปลาชนิดของปลาไม่หลากหลาย
2.1 นเิ วศวิทยาทางน้ำ เปน็ ปลาทีพ่ บโดยท่วั ไป เชน่ ปลาซิวใบไผ่ ปลาหนามหลงั ปลาจาด ปลาซวิ และปลาค้อ
ลายเสอื เปน็ ต้น

หนา้

แบบ สผ.1
ขผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม
นเนือ่ งมาจากพระราชดำริ จังหวัดพทั ลุง

มาตรการปอ้ งกนั แก้ไข และลดผลกระทบส่งิ แวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม

ระยะก่อสรา้ ง ระยะก่อสรา้ ง
- ไมม่ ีมาตรการป้องกนั แกไ้ ข และลดผลกระทบสง่ิ แวดล้อม - ไมม่ ีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่งิ แวดลอ้ ม
ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนินการ
- พ้ืนที่โครงการไม่มีผลกระทบต่อพ้ืนท่ีสำคัญทางธรณีวิทยาและ - ไม่มีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดล้อม
ภูมิทัศน์ พน้ื ที่แกง่ ธารนำ้ บางส่วน จึงไดเ้ สนอมาตรการถนนตรวจตรา
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และถนนท่องเที่ยวเชิงนิเวศ เพื่อให้เข้าถึง
น้ำตกโตนสะตอได้สะดวกยงิ่ ข้นึ

า 12-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มทส่ี ำคญั มาตรการป้องกันและแกไ้ ข
โครงการอ่างเกบ็ นำ้ บา้ นเหมืองตะกัว่ อนั

ปัจจัยดา้ น ผลกระทบต่อสงิ่ แวดลอ้ มที่สำคญั ร
สงิ่ แวดล้อม -
2.1 นิเวศวิทยาทางน้ำ กรณมี ีโครงการ ใ
(ตอ่ ) ระยะกอ่ สร้าง -
- การขุด/เปิดหน้าดิน การปรับพื้นที่ การถมดินสร้างฐานเข่ือน ของโครงการ จะส่งผล ห
กระทบต่อนิเวศวิทยาทางน้ำ โดยจะทำให้เกิดความขุ่นและเกิดตะกอนเพิ่มมากขึ้น ใน -
ระดบั ปานกลาง (-3) บ
- การขุดเปิดหน้าดินเพ่ือก่อสร้างระบบท่อส่งน้ำและการก่อสร้างปรับปรุงฝาย -
จะก่อให้เกิดตะกอนดินชะล้างลงสู่แหล่งน้ำ และทำให้น้ำผิวดินมีความขุ่นเพิ่มข้ึน ใน แ
ระดบั ปานกลาง (-3) บ
จ
ระยะดำเนินการ บ
- เนื่องจากโครงการไม่พบสัตว์น้ำที่อยใู่ นสถานภาพถูกคุกคาม ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ -
ประชาชนในพื้นท่ีพบมกี ารจับปลาพลวงในแกง่ ลำธาร เมือ่ มีการพัฒนาโครงการ สภาพ ฝ
ลำธาร ดา้ นเหนือนำ้ ของอ่างเก็บนำ้ บรเิ วณนำ้ ตกโตนสะตอ และดา้ นเหนอื น้ำข้ึนไปยงั มี ด
แก่งลำธาร และน้ำไหลปกติ ซึ่งปลาดงั กล่าวยังสามารถดำรงชวี ิตอยไู่ ด้ ดังน้ันโครงการ ฤ
ในระยะดำเนินการ ผลกระทบต่อการเปลีย่ นแปลงระบบนเิ วศจึงมีระดับนอ้ ย (-2) ร
- ทำให้ระบบนิเวศเหนืออ่างเก็บน้ำเปล่ียนจากระบบนิเวศน้ำไหลที่มีน้ำมากในช่วงฤดู -
ฝน ไปเป็นระบบนิเวศน้ำนิ่งท่ีมีน้ำตลอดท้ังปี จะเป็นการสร้างความอุดมสมบูรณ์และ ค
ผลผลิตโดยรวมของแหลง่ น้ำเพม่ิ มากขึน้ จะก่อให้เกิดผลกระทบดา้ นบวกในระดับนอ้ ยท่สี ดุ (+1)
กับทรัพยากรส่งิ มีชีวิตในนำ้ ในด้านของการรกั ษาความหลากชนดิ
- ระบบนิเวศนำ้ จืดท่อี ยใู่ นอ่างเกบ็ นำ้ ซึง่ จะทำให้ผลผลิตโดยรวมของสตั ว์นำ้ เพ่มิ มากขึ้น

หนา้

แบบ สผ.1
ขผลกระทบสิ่งแวดล้อมและมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม
นเน่ืองมาจากพระราชดำริ จงั หวัดพทั ลุง

มาตรการป้องกัน แกไ้ ข และลดผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม

ระยะก่อสรา้ ง ระยะก่อสรา้ ง

- ดำเนนิ กิจกรรมการก่อสรา้ งในลำน้ำ/แหลง่ น้ำ ชว่ งฤดูแล้ง/มีน้ำ - เกบ็ ตัวอยา่ งนิเวศวิทยาทางน้ำ จำนวน 4 สถานี 2 คร้ัง

ในลำนำ้ ไมม่ าก (ม.ค.-เม.ย.) และใชเ้ วลาน้อยทส่ี ุดเท่าท่เี ปน็ ไปได้ เพอื่ เป็นตัวแทนของ 2 ฤดูกาล ฤดูฝนและฤดูแล้ง ได้แก่

- การสร้างท่ีพักคนงานและสำนักงานในบริเวณก่อสร้างต่างๆ ให้ สถานที ่ี 1 บรเิ วณอา่ งเกบ็ นำ้ คลองเหมืองตะกว่ั

ห่างจากแหลง่ นำ้ ธรรมชาติไมต่ ำ่ กว่า 100 เมตร สถานีท่ี 2 บรเิ วณท่ีต้ังหัวงานเขื่อน คลองเหมืองตะกั่ว

- จัดกองเศษวัสดุก่อสร้างให้เป็นระเบียบ และขนย้ายไปท้ิงใน สถานที ี่ 3 บริเวณท่ีคลองเหมืองตะกว่ั (ลำน้ำสาขา)

บรเิ วณทเ่ี หมาะสมที่ห่างไกลจากทางนำ้ สถานที ่ี 4 บรเิ วณพื้นทีห่ ้วยแมไ่ มม้ กู (ลำนำ้ สาขา)

- กำหนดให้มีการจัดการระบบสุขาภิบาลในบริเวณที่พักคนงาน - ดัชนกี ารเกบ็ ตวั อย่าง ได้แก่

และสำนักงานให้ถูกต้องตามสุขลักษณะ เช่น การจัดให้มีบ่อซึม แพลงก์ตอน ชนิด ความชุกชุม ดัชนีความหลากหลาย

บ่อเกรอะ หรือถังบำบัดน้ำเสียสำเร็จรูป สำหรับห้องสุขา น้ำทิ้ง สตั วห์ นา้ ดนิ ชนิด ความชกุ ชุม ดชั นคี วามหลากหลาย

จากหอ้ งอาบนำ้ ลานซกั ลา้ ง โดยจัดใหไ้ หลผ่านบอ่ ดักตะกอนและ พรรณไม้น้ำ ชนดิ

บ่อดักไขมันกอ่ นระบายลงสูแ่ หลง่ น้ำ ปลา ชนิด ความยาว น้ำหนัก ความชุกชุม ดัชนีความ

- กิจกรรมการก่อสร้างต่างๆ มีกิจกรรมการขุดลอกซ่อมแซมปรับปรุง หลากหลาย และผลผลติ ตอ่ ไร่

ฝายน้ำเดิม ซึ่งจะทำใหม้ ีจำนวนตะกอนในลำน้ำเพิ่มขึ้นจากเดิมได้บ้าง - ดำเนินการปีละ 2 ครั้ง ให้ครอบคลุมฤดูกาล คือ

ดงั นน้ั กิจกรรมท่ีเก่ียวข้องกับงานดนิ ท้ังหมด ให้ดำเนินการในช่วง ในช่วงฤดูแล้ง และช่วงฤดูฝน โดยดำเนินการตลอด

ฤดูแล้ง (ม.ค.-เม.ย.) ระยะเวลาการกอ่ สรา้ งจำนวน 3 ปี

ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนนิ การ

- ดำเนินการติดตามตรวจสอบนิเวศวิทยาทางน้ำ อย่างน้อยปีละ 2 - เก็บตัวอยา่ งนเิ วศวิทยาทางน้ำ จำนวน 4 สถานี 2 ครั้ง

ครง้ั ในช่วงฤดูแล้ง และชว่ งฤดฝู น เพือ่ เปน็ ตวั แทนของ 2 ฤดูกาล ฤดูฝนและฤดูแล้ง ไดแ้ ก่

สถานีที่ 1 บริเวณอ่างเก็บนำ้ คลองเหมืองตะก่วั

สถานีที่ 2 บรเิ วณท่ีตงั้ หวั งานเขอ่ื น คลองเหมืองตะก่ัว

สถานที ี่ 3 บริเวณที่คลองเหมืองตะก่ัว (ลำนำ้ สาขา)

สถานีท่ี 4 บริเวณพื้นท่หี ้วยแมไ่ ม้มูก (ลำน้ำสาขา)

- ดชั นีการเกบ็ ตวั อย่าง ไดแ้ ก่

แพลงกต์ อน ชนิด ความชุกชุม ดัชนีความหลากหลาย

สตั วห์ น้าดนิ ชนดิ ความชุกชุม ดัชนคี วามหลากหลาย

พรรณไม้นำ้ ชนดิ

า 13-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มท่สี ำคญั มาตรการปอ้ งกันและแก้ไข
โครงการอ่างเก็บนำ้ บา้ นเหมืองตะกวั่ อนั

ปจั จยั ดา้ น ผลกระทบตอ่ สงิ่ แวดลอ้ มท่สี ำคญั
สงิ่ แวดล้อม
2.1 นิเวศวิทยาทางน้ำ ซึง่ จะทำให้มีอาหารตามธรรมชาตเิ พิ่มมากข้ึน มีน้ำตลอดท้ังปี พน้ื ท้องน้ำจะเป็นแหลง่ ที่
(ตอ่ ) อยู่อาศัยที่ดีของสัตว์หน้าดินอาศัย จะทำให้มีอาหารตามธรรมชาติเพิ่มมากข้ึน จึงมี
ผลกระทบด้านบวกในระดับน้อยทีส่ ุด (+1)

2.2 ทรัพยากรป่าไม้ กรณีไมม่ ีโครงการ
- พื้นที่อ่างเก็บน้ำซ่ึงอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ป่าสงวนแห่งชาติป่าเทือกเขาบรรทัด
แปลงที่ 1 ตอนท่ี 3 และเขตรักษาพันธสุ์ ัตวป์ ่าเขาบรรทัด รวมท้งั หมดจำนวน 468.6 ไร่ ร
ซึ่งอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ป่าสงวนแห่งชาติป่าเทือกเขาบรรทดั แปลงที่ 1 ตอนที่ 3 -
จำนวน 298.4 ไร่ และเขตรกั ษาพนั ธุส์ ัตวป์ ่าเขาบรรทัด จำนวน 170.2 ไร่ ไ
กรณมี โี ครงการ พ
ระยะก่อสรา้ ง น
- การสูญเสียท่ีดินในพ้ืนที่โครงการ จะทำให้มีการสูญเสียพ้ืนท่ีป่าไปอย่างถาวรโดย เ
เปลี่ยนเป็นพ้ืนท่ีอ่างเก็บน้ำซึ่งอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ป่าสงวนแห่งชาติป่าเทอื กเขา โ
บรรทัด แปลงที่ 1 ตอนท่ี 3 จำนวน 298.4 ไร่ และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด พ
จำนวน 170.2 ไร่ รวมทั้งหมดจำนวน 468.6 ไร่ แบ่งเป็นมีพ้ืนท่ีอ่างเก็บน้ำ 351.6 ไร่ เ
พืน้ ท่ีหัวงานและอาคารประกอบ 114.9 ไร่ และถนนเข้าหวั งาน 2.1 ไร่ โดยมีพื้นท่ีป่าไม้ ง
ท่ีตอ้ งสญู เสยี ทง้ั สิน้ 181.3 ไร่ ผลกระทบทเ่ี กิดขน้ึ ตอ่ ทรพั ยากรป่าไม้จากการดำเนนิ การ ป
โครงการมผี ลกระทบดา้ นลบระดับมาก (-4) ส
- การสูญเสียปริมาตรไม้สุทธิซึ่งพบว่า มีปริมาตรไม้เฉลี่ยในพ้ืนท่ีน้ำท่วม 62.05 -
ลูกบาศก์เมตรต่อไร่ พื้นท่ีหัวงานอ่างเก็บน้ำ 30.1 ลูกบาศก์เมตรต่อไร่ และพื้นที่ โ
ใกล้เคียง 60.95 ลูกบาศก์เมตรต่อไร่ ดังนนั้ สามารถประเมนิ เป็นปริมาตรไม้สุทธิท้ังส้ิน เ
10,350 ลูกบาศก์เมตร และมีมูลค่าไม้จากการประเมินในพ้ืนท่ีดำเนินการโครงการรวม ช
เท่ากับ 53.5 ลา้ นบาท โดยแยกเป็นพน้ื ท่ีนำ้ ท่วม เทา่ กับ 35.3 ล้านบาท ในพ้ืนที่หัวงาน -
อ่างเก็บน้ำ เท่ากับ 18.2 ลา้ นบาท ก
- การเปลี่ยนแปลงระบบนเิ วศวิทยาปา่ ไม้ ก่อใหเ้ กดิ ผลกระทบตอ่ ระบบนิเวศปา่ ไม้ และระบบ ป
นิเวศที่เก่ยี วขอ้ งได้ โดยแม้วา่ ภายหลังการดำเนินการก่อสรา้ งแล้วเสรจ็ สภาพทรพั ยากรต่างๆ
ก็จะปรับตัวเข้าสู่สภาพท่ีใกล้เคียงสมดุลธรรมชาติ การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวนี้เป็นการ
เปล่ยี นแปลงทีแ่ ตกต่างจากสภาพเดมิ มาก ดงั นั้น ประเมินเป็นผลกระทบดา้ นลบระดับมาก (-4)

หน้า

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่ิงแวดล้อมและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม
นเนอ่ื งมาจากพระราชดำริ จังหวดั พทั ลุง

มาตรการป้องกนั แก้ไข และลดผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม

ปลา ชนิด ความยาว น้ำหนัก ความชุกชุม ดัชนีความ
หลากหลาย และผลผลิตต่อไร่
- ดำเนินการปีละ 2 คร้ัง ให้ครอบคลมุ ฤดูกาล คอื ในช่วง
ฤดูแล้ง และช่วงฤดูฝน โดยดำเนินการในช่วง 3 ปีแรก
หลังเปดิ ดำเนินการ

ระยะก่อสร้าง ระยะก่อสร้าง
- การพัฒนาโครงการทำให้สูญเสียท่ีดินป่าไม้เป็นการสูญเสียพ้ืนที่ - ดำเนินการปลูกป่าทดแทนพ้ืนที่ที่สูญเสียพ้ืนที่ป่าไป
ไปอย่างถาวร และทำให้เกิดการเปล่ยี นแปลงของระบบนิเวศจาก อย่างถาวร ไม่น้อยกว่า 3 เท่าของพ้ืนท่ีท่ีสูญเสีย
พื้นท่ีป่าเป็นพื้นที่อ่างเก็บน้ำ ท้ังน้ี ดำเนินการปลูกป่าทดแทนไม่ หรือประมาณ 545 ไร่ โดยปลูกในพ้ืนที่ป่าสงวนแห่งชาติ
น้อยกว่า 3 เท่าของพื้นท่ีที่สูญเสียหรือประมาณ 545 ไร่ ทั้งนี้ เทอื กเขาบรรทัดแปลงท่ี 1 ตอนที่ 3 ของกรมป่าไม้ จำนวน
เสนอให้ต้องดำเนินการปลูกป่าทดแทน และฟื้นฟูสภาพป่าที่เส่ือม 396.7 ไร่ และดำเนินการปลูกในพ้ืนท่ีเขตรักษาพันธุ์สัตว์
โทรมในเขตปา่ สงวนแหง่ ชาติป่าเทอื กเขาบรรทดั และในเขตรักษา ป่าเขาบรรทัด ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์
พันธ์ุสัตว์ป่าเขาบรรทัด โดยใช้ชนิดไม้ของท้องถิ่นเป็นหลัก และ พืช จำนวน 148.3 ไร่
เสริมด้วยไม้ที่เจริญ เติบโตเร็ว กรมชลประทานสนับสนุน - การปลูกป่าชดเชยในพื้นท่ีด้านต้นน้ำลำธารในระดับ
งบประมาณตามอตั ราค่าปลูกป่า คา่ บำรุงรักษาปา่ ท่ีปลูก และค่า เหนือพ้ืนท่ีอ่างเก็บน้ำแห่งน้ีก่อนพิจารณาจากตามแนว
ปลูกเสริมพ้ืนท่ีป่าซึ่งกำหนดโดยกรมป่าไม้ กรมอุทยานแห่งชาติ ระดบั เกบ็ กกั สูงสุดแลว้ ขยายออกไป
สัตวป์ า่ และพนั ธุ์พชื - ดำเนินการปลกู ป่าในปีที่ 1-3 ปี
- การตัดฟัน แผ้วถาง และเคลื่อนย้ายต้นไม้ในบริเวณพ้ืนที่
โครงการ ตอ้ งดำเนินการเฉพาะในพ้ืนท่ีท่กี ำหนดเปน็ เขตพนื้ ที่อ่าง
เก็บน้ำในระดับเก็บกักเท่าน้ัน และมีการควบคุมการตัดฟัน และ
ชักลากไม้ออกจากพนื้ ทอ่ี ยา่ งเข้มงวด
- การตัดฟัน และชักลากไม้ออกจากพ้ืนที่ ควรดำเนินการให้แล้วเสร็จ
ก่อนเริ่มทำการก่อสร้าง และการเก็บกักน้ำ เพื่อไม่ให้แหล่งน้ำเกิด
ปัญหาด้านคุณภาพน้ำ ท้งั นี้ ในการตดั และทำไมอ้ อกจากพ้ืนที่ต้องให้

า 14-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มท่ีสำคัญ มาตรการปอ้ งกันและแกไ้ ข
โครงการอ่างเกบ็ นำ้ บ้านเหมืองตะก่วั อัน

ปัจจัยดา้ น ผลกระทบต่อสิง่ แวดล้อมท่ีสำคญั ห
ส่งิ แวดล้อม - ผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพเนื่องจากสภาพป่าท่ียังคงสภาพสมบูรณ์ -
2.2 ทรัพยากรป่าไม้ หลายพื้นที่โดยเฉพาะพ้ืนที่ท่นี ้ำท่วมมีสภาพการใช้ประโยชนท์ ่ีดินส่วนใหญ่เป็นพืน้ ที่ป่า ร
(ตอ่ ) ไม้ ซึ่งอาจมีผลถึงการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ ประเมินเป็นผลกระทบ
ดา้ นลบระดบั ปานกลาง (-3)

ระยะดำเนนิ การ ร
- มีพืน้ ทปี่ า่ เพิ่มข้ึนตามมาตรการการปลกู ปา่ ทดแทนที่ตอ้ งดำเนินการจนปา่ มกี ารฟน้ื คืน -
สภาพอย่างชัดเจนโดยเฉพาะในเขตที่เป็นพื้นท่ีป่าอนรุ ักษ์ตามกฎหมาย โดยดำเนินการ ห
ปลูกปา่ ทดแทนไมน่ อ้ ยกว่า 3 เท่าของพืน้ ทีท่ ี่สูญเสยี หรือประมาณ 545 ไร่ เ
- พ้ืนท่ีป่าได้ถูกเปล่ียนแปลงไปจากสภาพเดมิ จากระบบนิเวศปา่ ไม้เป็นระบบนิเวศของ เ
แหล่งน้ำ ส่งผลให้องค์ประกอบ การทำหน้าที่ และการให้บริการ เปล่ียนแปลงรูปแบบ -
ไปจากเดิม และเปน็ ผลกระทบทต่ี อ่ เนอื่ งต่อระบบนิเวศอ่นื ๆ ป
ค
แ
จ
ส
เ
ด
ส
ท
แ
พ

หนา้

แบบ สผ.1
ขผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดล้อม
นเนอ่ื งมาจากพระราชดำริ จังหวดั พัทลุง

มาตรการป้องกนั แก้ไข และลดผลกระทบส่งิ แวดล้อม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม
หน่วยงานที่รบั ผิดชอบเป็นองคก์ ารอตุ สาหกรรมปา่ ไม้ (ออป.)
- บ้านพักคนงานก่อสร้างต้องไม่อยู่ในเขตพื้นท่ีป่าอนุรักษ์/เขต
รักษาพนั ธ์สุ ัตว์ป่าเขาบรรทัด

ระยะดำเนินการ ระยะดำเนินการ
- กรมชลประทาน ต้องสนับสนุน/จัดสรรงบประมาณให้กับ - กรมชลประทานดำเนินการติดตาม การปลูกป่าเพื่อ
หน่วยงานท่ีทำหน้าท่ีเป็นผู้รับผิดชอบในการฟ้ืนฟูสภาพแวดล้อม ฟ้ืนฟูสภาพป่า การปลูกเสริมป่า การบำรุงรักษาป่าการ
เพ่ือดำเนินกิจกรรมด้านการปลกู ป่า การฟ้ืนฟรู ะบบนิเวศ การปลูก ตดิ ตามตรวจสอบ ตรวจตราพ้ืนที่แปลงปลูกป่า พื้นท่ีป่า
เสริมปา่ และกจิ กรรมต่างๆ ในการอนุรกั ษ์ และปอ้ งกันพน้ื ท่ีป่า อย่างสม่ำเสมอ
- การปลูกป่าเพ่ือฟื้นฟูสภาพป่าและระบบนิเวศที่เสื่อมโทรม โดย - ดำเนนิ การบำรุงรักษาการปลุกปา่ 9 ปี
ประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หน่วยงานที่ดูแลพ้ืนที่ และมี
ความเช่ียวชาญในการปลูกป่า ได้แก่ กรมป่าไม้ กรมอุทยาน
แห่งชาติแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธ์ุพืช เป็นผู้ดำเนินการ ท้ังน้ี
จากสภาพการใช้ประโยชน์ท่ีดินซ่ึงพ้ืนท่ีได้ถูกบุกรุกแผ้วถางจน
สภาพป่าเสื่อมโทรมลง ซึ่งต้องทำการปลูกป่าทดแทน และปลูก
เสริมป่าที่เหลืออยู่ ท้ังน้ี แนะนำให้ปลูกพืชที่เป็นชนิดพันธุ์ไม้
ด้ังเดิมของท้องถ่ิน ส่วนบริเวณท่ียังมีสภาพป่าหลงเหลืออยู่
สามารถใช้วิธีการปลูกเสริมสภาพป่าเดิมซึ่งควรเป็นไม้ท่ีพบใน
ทอ้ งถิ่นน้ันเช่นกัน หรือปล่อยใหป้ ่าฟน้ื คืนสภาพเองตามธรรมชาติ
แต่ต้องมีการติดตามตรวจสอบ การบำรุงรักษา และตรวจตรา
พืน้ ทแี่ ปลงปลกู ป่า และพ้นื ท่ปี ่าอย่างสม่ำเสมอ

า 15-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มที่สำคญั มาตรการปอ้ งกันและแก้ไข
โครงการอ่างเก็บนำ้ บ้านเหมืองตะกวั่ อัน

ปัจจัยดา้ น ผลกระทบต่อส่ิงแวดล้อมท่ีสำคัญ
สิ่งแวดลอ้ ม
2.3 ทรัพยากรสตั ว์ป่า กรณไี มม่ โี ครงการ
- บริเวณพ้ืนที่ของโครงการฯ บริเวณพื้นที่เกษตรที่อยู่ข้างเคียงโครงการฯ และบริเวณพ้ืนที่
ป่าอนุรักษ์ (บริเวณพ้ืนท่ีของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด) ท่ีอยู่ข้างเคียงโครงการฯ ร
สำรวจพบสัตว์ป่ากลุ่มมีกระดูกสันหลัง 4 กลุ่มคือ สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก (Amphibia) -
สัตว์เล้ือยคลาน (Reptilia) นก (Aves) และสัตว์เลย้ี งลูกดว้ ยนม (Mammalia) ทัง้ ส้ิน 180 ชนดิ ข
กรณมี โี ครงการ โ
ระยะกอ่ สรา้ ง -
- กิจกรรมการกอ่ สร้าง การขุดเปิดหน้าดิน การปรับพื้นที่ การถมดนิ สร้างฐานเขื่อน จะ เ
สง่ ผลกระทบต่อทรพั ยากรสัตวป์ า่ ประมาณ 148 ชนิด ไม่ไดร้ ับผลกระทบ 32 ชนิด โดย ก
ลักษณะของผลกระทบท่ีจะเกิดข้ึนคือ การสูญเสียพื้นที่หากินและพื้นท่ีพักผ่อน การ -
รบกวนการดำรงชีวิตตามปกติของสัตว์ป่า และการสูญเสียพ้ืนที่ผสมพันธ์ุและวางไข่ เ
นอกจากน้ีสตั ว์ปา่ อาจถูกล่าโดยคนงานก่อสร้างของโครงการ จึงมีผลกระทบด้านลบใน ส
ระดบั น้อยทีส่ ุด (-1) ค
พ
จ
ซ
โ
ก
ก
-
ก
เ
-
ใ
ช
ส

หนา้

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่งิ แวดลอ้ มและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิง่ แวดลอ้ ม
นเน่ืองมาจากพระราชดำริ จังหวัดพทั ลงุ

มาตรการป้องกัน แก้ไข และลดผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม

ระยะกอ่ สรา้ ง ระยะกอ่ สรา้ ง

-ลดการเปิดพนื้ ทด่ี ำเนินการใหน้ อ้ ยลง/เทา่ ท่ีจำเปน็ ท่สี ดุ เชน่ ความกว้าง - ไมม่ ีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม
ของถนน/เส้นทางสัญจรท่ีจะนำวัสดุ/อุปกรณ์ต่างๆ เข้าไปในพ้ืนที่
โครงการฯ
- ออกกฎให้เจ้าหน้าที่และคนงานไม่ให้มีการล่าสัตว์ป่าทุกชนิดอย่าง
เคร่งครัด และลงโทษผู้ฝ่าฝืนตามกฎหมายอย่างจริงจัง ตลอดระยะเวลา
กอ่ สรา้ งอา่ งเก็บน้ำ
- การตัดฟันหรือแผ้วถาง ให้ดำเนินการจากด้านนอกสุดของพื้นท่ีหัวงาน
เข้าไปยังพื้นท่ใี ช้ก่อสร้างหัวงานและต่อไปยงั พื้นที่อ่างเก็บน้ำ ตามลำดับ
ส่วนการเตรียมพื้นท่ีให้เป็นอ่างเก็บน้ำให้เร่ิมต้นจากพ้ืนที่ของสองฝ่ัง
คลองเหมืองตะก่ัวออกไปและต่อไปจนถึงแนวเขตที่ระดับเก็บกักของ
พ้ืนที่อ่างเก็บน้ำเพ่ือบังคับไม่ให้สัตว์ป่าที่ต้องหลบเลี่ยงการถูกรบกวน
จากกจิ กรรมการตัดฟนั ตน้ ไม้ และการชักลากไม้ออกจากพื้นทอี่ ่างเก็บน้ำ
ซึ่งเป็นการป้องกันไม่ให้สัตว์ป่าถูกกักอยู่ในพ้ืนที่อ่างเก็บน้ำ ตลอดจน
โยกยา้ ยออกจากแหลง่ น้ำและออกไปจนพ้นขอบเขตพื้นท่ีที่ปลอดภัยจาก
การรบกวนในระยะก่อสร้าง รวมท้ังปลอดภัยจากน้ำท่วมเม่ือมีการ
กักเก็บน้ำในพนื้ ท่อี ่าง
- ระยะเวลาในการดำเนินการก่อสร้างควรเริ่มในเวลา 8.00 น. และหยุด
ก่อนเวลา 18.00 น. เพราะสัตว์ป่าส่วนใหญ่หากินเช้า และช่วงก่อนมืด
เลก็ นอ้ ย (18.30-19.00 น.)
- กรมชลประทานร่วมกับกรมอุทยานแห่วงชาติ สัตว์ป่า และพันธ์ุพืช
ให้ความรู้แก่เจ้าหน้าที่และคนงานเกี่ยวกับการอนุรักษ์สัตว์ป่า เพ่ือ
ชว่ ยเหลอื /ดำเนนิ การอพยพเคลื่อนยา้ ยสตั วป์ า่ อยา่ งถูกวธิ ีกรณพี บเหน็
สัตวป์ ่าในขณะทำงานเพือ่ ไมใ่ หเ้ กดิ การสญู เสียของสตั วป์ า่

า 16-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มทสี่ ำคัญ มาตรการปอ้ งกนั และแกไ้ ข
โครงการอ่างเกบ็ น้ำบา้ นเหมอื งตะก่ัวอัน

ปัจจัยดา้ น ผลกระทบตอ่ สิ่งแวดล้อมทีส่ ำคัญ ร
ส่ิงแวดล้อม ระยะดำเนนิ การ -
2.3 ทรัพยากรสัตว์ป่า - แมไ้ มม่ กี ารรบกวนจากกิจกรรมต่างๆ ทีเ่ กดิ จากการก่อสร้าง รวมทั้งทำใหส้ ญู เสยี พนื้ ที่ ท
(ต่อ) ป่า และพ้ืนที่ธรรมชาติอื่นๆ แต่ก็ไม่มากพอที่จะส่งผลกระทบต่อการดำเนินกิจกรรม แ
ต่างๆ ท่ีใช้ในการดำรงชีวติ ประจำวนั ของสัตว์ป่า สตั วป์ ่าก็จะสามารถปรับตวั เพ่ือดำเนิน -
3. คุณค่าการใช้ ชวี ติ ไดอ้ ยา่ งปกติเหมอื นกอ่ นการกอ่ สร้าง ซึ่งในระยะดำเนินการนี้ อาจจะส่งผลกระทบ เ
ประโยชนข์ องมนษุ ย์ ต่อสัตว์ป่าทั้งสิ้น 18 ชนิด มีจำนวนชนิดท่ีไม่ได้รับผลกระทบท้ังส้ิน 162 ชนิด จึงมี ห
3.1 ระบบชลประทาน ผลกระทบด้านบวกในระดบั มากท่สี ดุ (+5) น
และเกษตรกรรม ส
กรณไี มม่ โี ครงการ อ
- การเกษตรในปัจจุบันของพ้ืนทโ่ี ครงการ ส่วนใหญ่เป็นการทำเกษตรทีอ่ าศัยน้ำฝนจาก
ธรรมชาตเิ ป็นหลัก ยกเว้นบริเวณทอี่ ยู่ในเขตพื้นท่ีชลประทานเดิมของฝายต่างๆ ท่ีอยู่ใน
ลำน้ำจะใช้น้ำจากลำน้ำเพิ่มเติมจากน้ำฝน โดยมีประสิทธิภาพการใช้ท่ีดิน (Cropping
Intensity) ระหว่าง 94.5 เปอร์เซ็นต์ ท้ังนี้บริเวณต้นน้ำไม่มีแหล่งเก็บกักน้ำต้นทุน ทำ
ให้มีปัญหาการขาดแคลนนำ้ ในชว่ งฤดกู าลเพาะปลกู เปน็ ประจำ

กรณมี ีโครงการ ร
ระยะก่อสร้าง -
- จะทำให้สญู เสียพืน้ ท่ีการเกษตรในพนื้ ที่หวั งานโครงการ และพื้นท่ีอ่างเกบ็ น้ำ 453.88 ต
ไร่ จำแนกเปน็ พน้ื ที่ไม้ยนื ตน้ (สวนยางพารา) 380.78 ไร่ พื้นท่ีไม้ผล (ไม้ผลผสม) 73.1 ก
ไร่ ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรท่ีตอ้ งสญู เสยี ท่ที ำกนิ ในพื้นที่อา่ งเกบ็ น้ำไปอย่างถาวร -
-
โ
พ
เ
ป

หน้า

แบบ สผ.1
ขผลกระทบสงิ่ แวดล้อมและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม
นเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดพทั ลงุ

มาตรการป้องกนั แกไ้ ข และลดผลกระทบสง่ิ แวดล้อม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม

ระยะดำเนินการ ระยะดำเนินการ
- ปลูกต้นไม้ท่ีเป็นพืชอาหารสัตว์ แหล่งเกาะพัก และอยู่/อาศัย - ไม่มีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม
ทดแทนของเดิมท่ีถูกตัด/เคล่ือนย้ายออกไปทั้งในพ้ืนที่โครงการ
และพ้ืนท่ใี กล้เคียง
- กรมชลประทานสนับสนุนงบประมาณในการจดั ตง้ั หน่วยพิทักษ์
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด แบบถาวรบริเวณใกล้กับพื้นท่ี
หัวงานฝ่ังซา้ ย เพื่อผู้ดำเนินโครงการฯ จะได้รว่ มกันบรหิ ารจดั การ
นำ้ และทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน อีกท้ังยังป้องปราม/ดูแล
สัตว์ป่าท่ีเข้ามาใช้ประโยชน์พ้ืนท่ีโครงการฯ และพ้ืนท่ีใกล้เคียง
อยา่ งทัว่ ถงึ

ระยะก่อสรา้ ง ระยะก่อสร้าง
- ควรมีวัสดุก้ันบริเวณก่อสร้าง เพ่ือป้องกันการปนเป้ือนของ - ไมม่ ีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม
ตะกอนและเศษวัสดุก่อสร้างในลำน้ำ ตลอดจนกีดขวางเส้นทาง
การระบายนำ้
- ควบคุมใหก้ ารกอ่ สรา้ งอยใู่ นขอบเขตพ้นื ทท่ี ก่ี ำหนด
- การก่อสร้างท่อส่งน้ำในช่วงถนน ควรก่อสร้างในเขตไหล่ทาง
โดยใช้ความกว้างบ่อการก่อสร้างไม่เกินคร่ึงหนึ่งของผิวจราจร
พร้อมทำรั้วก้ันแนวตกช่ัวคราว และติดต้ังเครื่องหมายจราจร
เตือนตลอดแนวก่อสร้าง เพื่อให้มีการสัญจรได้อย่างสะดวกและ
ปลอดภัย

า 17-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดล้อมท่ีสำคญั มาตรการปอ้ งกันและแกไ้ ข
โครงการอา่ งเก็บน้ำบา้ นเหมืองตะกัว่ อนั

ปัจจยั ดา้ น ผลกระทบต่อสิง่ แวดล้อมท่ีสำคัญ ร
ส่ิงแวดล้อม ระยะดำเนินการ -
3.1 ระบบชลประทาน - ประสิทธิภาพการใช้ที่ดินทางการเกษตรและผลผลิตเพ่ิมสูงข้ึน เน่ืองจากมปี ริมาณน้ำ น
และเกษตรกรรม (ตอ่ ) เพยี งพอกับการเพาะปลกู ทั้งฤดูฝนและฤดูแลง้ โดยพ้นื ทีช่ ลประทานที่จะได้รบั น้ำฤดูฝน -
11,600 ไร่ และฤดูแล้ง 2,600 ไร่ ทำให้มีค่า Cropping Intensity (CI) เพ่ิมขึ้นจาก ส
3.2 การใชน้ ำ้ 94.5 % เป็น 122.4 % -
- เป็นการเสริมความมั่นคงและลดความเสี่ยงในการทำการเกษตรในฤดูฝน โดยเฉพาะ ร
ช่วงที่ฝนทิ้งช่วง ซ่ึงเป็นการประกันความแน่นอนของเกษตรกรท่ีจะมีน้ำเพ่ือการ -
เพาะปลูกอย่างน้อย 1 ครั้งในฤดูฝน และลดโอกาสเส่ียงในการทำการเกษตรในชว่ งฤดู ช
แล้ง ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงต่อราคาพืชผลตกต่ำหรือไม่แน่นอนในบางปี คาดว่าเป็น ร
ผลกระทบทางบวกระดบั มาก (+4) แ
- พัฒนา/ส่งเสริมระบบการผลิตให้เข้มข้นข้ึนเพ่ือเพิ่มผลผลิต จำเป็นต้องใช้ปัจจัยการ ผ
ผลิตต่างๆ เช่น เครื่องจักร ปุ๋ย และสารเคมีเพ่ิมขึ้น ทำให้ต้นทุนการผลิตเพิ่มสูงข้ึน ซ่ึง -
เกษตรกรท้องถิ่นอาจต้องกู้ยืมเงินจากแหล่งเงินทุนต่างๆ มาใช้จ่ายจนทำให้เกิดภาวะ ช
หนี้สิน คาดวา่ จะมีผลกระทบในระดบั น้อย (-2) ช
แ
กรณีไมม่ ีโครงการ บ
- อาจจะทำให้เกิดปัญหาขาดแคลนน้ำเพ่ิมมากข้ึนได้ เน่ืองจากการขยายตัวของพ้ืนที่ -
ชมุ ชนและการเกษตร มีความต้องการใช้น้ำมากขึ้นแต่แหล่งเก็บกกั น้ำในพ้ืนท่ีมีน้อยไม่ ก
เพียงพอต่อความต้องการ แ
ศ
ค
ช
-
แ
พ

หนา้

แบบ สผ.1
ขผลกระทบสง่ิ แวดล้อมและมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม
นเนือ่ งมาจากพระราชดำริ จงั หวัดพัทลงุ

มาตรการป้องกัน แก้ไข และลดผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม

ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนนิ การ
- ควบคุมการจัดสรรน้ำในปริมาณทีเ่ หมาะสมกับความต้องการใช้ - กรมชลประทานประสานความร่วมมือกับ สำนักงาน
น้ำของพืช เกษตรอำเภอป่าบอน กรมส่งเสริมการเกษตร องค์การ
- ดูแลและบำรุงรักษาระบบชลประทานและฝายทางท้ายน้ำ ให้ บริหารส่วนตำบลหนองธงรวมทั้งหน่วยงานองค์กร
สามารถใช้งานไดอ้ ย่างมปี ระสิทธิภาพอยเู่ สมอ ปกครองส่วนท้องถิน่ ในพืน้ ที่ไดร้ ับประโยชนจ์ ากโครงการ
- จัดต้ังกลุ่มผู้ใช้น้ำ เพื่อช่วยรับผิดชอบในการจัดสรรน้ำและบำรุง ในการติดตามข้อมูลการเปล่ียนแปลงการผลิต ผลผลิต
รักษาระบบท่อสง่ น้ำให้มีประสิทธิภาพตลอดการดำเนินโครงการ และการใช้พ้ืนท่ีทางการเกษตร ในพื้นท่ีได้รับประโยชน์
- สนับสนุนและส่งเสริมการรวมตัวเป็นกลุ่มของเกษตรกรตาม จากโครงการอ่างเก็บน้ำอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะก่ัวอัน
ชนิดพืช/สัตว์ท่ีผลิต หรือตามกิจกรรมท่ีเกษตรกรท้องถิ่นทำ เนอื่ งมาจากพระราชดำริ เป็นประจำทุกปี
ร่วมกัน การให้คำแนะนำเพ่ือให้การดำเนินงานมีประสิทธิภาพ
และเกิดประโยชนส์ ูงสุดแกส่ มาชิก เชน่ กล่มุ ปลกู สละ กลมุ่ ผปู้ ลูก
ผกั กลุม่ ผปู้ ลกู ผกั กล่มุ ผู้ใชน้ ำ้ หรอื กล่มุ เลย้ี งปศุสตั ว์ ฯลฯ
- แนะนำและอบรมให้เกษตรกรท้องถิ่นมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ
ชนิดและปริมาณการใช้ปุ๋ยเคมีและปุ๋ยอินทรีย์ควบคู่กันไป ตลอดจน
ช่วงเวลาการใช้ท่ีเหมาะสม ท้ังน้ีเพื่อลดการชะล้างปนเปื้อนลงสู่
แหล่งน้ำ หรือเน้นให้มีการอนุรักษ์ดินและการใช้ปุ๋ยอินทรีย์เพิ่มการ
บำรุงดิน
- ฝึกอบรมให้เกษตรกรท้องถ่ินมีความรู้และความเข้าใจเก่ียวกับการ
กำจัดศัตรูพืช โดยวิธีผสมผสาน (Integrated Pest Management)
และคำนึงถึงสภาพแวดล้อมเปน็ หลัก เช่น ใชส้ ารเคมปี อ้ งกันและกำจัด
ศัตรูพืชเฉพาะท่ีมีความจำเป็น ความเข้มข้นต่ำสุดของสารเคมีที่ใช้
ควบคุมศัตรูพืชท่ีมีความต้านทานสูงและการใช้วิธีป้องกันกำจัดทาง
ชีววิทยา ฯลฯ
- แนะนำวิธีเลือกใช้สารเคมีให้ถูกต้องตามชนิดของศัตรูพืช โรคและ
แมลง การปฏบิ ัติตามคำแนะนำบนฉลากกำกับอย่างเคร่งครัด และฉีด
พ่นสารเคมีในเวลาท่เี หมาะสม

า 18-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มที่สำคัญ มาตรการปอ้ งกันและแกไ้ ข
โครงการอ่างเก็บน้ำบ้านเหมอื งตะกัว่ อนั

ปจั จัยดา้ น ผลกระทบตอ่ สง่ิ แวดลอ้ มที่สำคัญ ร
สิ่งแวดลอ้ ม กรณมี ีโครงการ -
3.2 การใช้นำ้ (ตอ่ ) ระยะก่อสรา้ ง เ
- กิจกรรมการกอ่ สร้าง เปดิ หน้าดนิ ถมดนิ และขนย้ายวัสดุ ซึ่งอาจจะทำให้มผี ลกระทบ -
3.3 การระบายน้ำและ ต่อความขุ่นของน้ำในลำน้ำไดบ้ ้าง และจะส่งผมกระทบต่อการใช้น้ำของราษฎรในพ้นื ท่ี จ
การบรรเทานำ้ ท่วม ท้ายน้ำเกิดขนึ้ ในชว่ งสัน้ ๆ ระหวา่ งการก่อสรา้ ง จงึ เปน็ ผลกระทบในระดบั น้อย (-2) ร
ระยะดำเนินการ -
- ดำเนินการจะทำให้มีปริมาณน้ำเก็บกักไว้ 10.14 ล้าน ลบ.ม. กอ่ ใหเ้ กดิ ผลประโยชน์โดยตรง ต
ต่อการใช้น้ำกิจกรรมต่างๆ ในพื้นที่ด้านท้ายน้ำ โดยสามารถส่งน้ำให้กับพื้นท่ีชลประทาน ร
และราษฎรทำการเกษตรได้มากขึ้น ส่งผลให้ความเป็นอยู่ดีขึ้น นอกจากน้ันและยังเกิด -
ประโยชน์ทางอ้อมต่อชุมชนด้านทา้ ยอ่างเกบ็ น้ำ โดยสามารถนำน้ำไปใช้ประโยชนใ์ นกิจกรรม เ
ต่างๆ ได้ด้วย ทง้ั น้ีผลประโยชนท์ ีเ่ กิดข้นึ เป็นผละกระทบด้านบวกในระดับมาก (+4) -
กรณไี มม่ โี ครงการ เ
- สำหรบั การเกิดน้ำท่วมในพน้ื ท่จี งั หวดั พทั ลงุ ในปจั จุบนั ประสบปัญหาอุทกภัยชว่ งระหวา่ ง ร
เดือนพฤศจิกายนถึงเดอื นมกราคมเกือบทุกปี หากมีปริมาณฝนตกหนักเกิน 100 มิลลเิ มตร -
ต่อวัน นานติดต่อกัน 2 วันขึ้นไป หรือคิดเป็นปริมาณน้ำหลากรอบ 10 ปี ก็จะเกิดอุทกภัย น
ข้ึน โดยเร่ิมต้ังแต่เกิดน้ำป่าจะไหลลงสู่ตอนกลางและตอนล่างริมทะเลสาบสงขลา เกิดน้ำ ห
ท่วมขังต่อไปในพื้นที่ลุ่มน้ำ โดยความรุนแรงของน้ำท่วม ส่วนทางตอนล่างของลุ่มน้ำจะมี ท
อิทธิผลของระดบั น้ำทะเลเขา้ มาเกี่ยวขอ้ งด้วย
กรณมี โี ครงการ
ระยะก่อสร้าง
- มกี ารกอ่ สร้างเข่ือนกนั้ ลำนำ้ ทำให้ตอ้ งมีการเปลีย่ นแปลงทิศทางการไหลของนำ้ บริเวณ
หวั งานเขอ่ื น จึงประเมินใหม้ ีผลกระทบระดับน้อยทีส่ ุด (-1)

ระยะดำเนินการ
- ผลกระทบต่อสภาพน้ำท่วมด้านท้ายน้ำ การมีอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะก่ัวอันเน่ืองมาจาก
พระราชดำริ จะช่วยบรรเทาภาวะน้ำท่วมในพื้นท่ีโครงการได้บางสว่ น เน่ืองจากปริมาณน้ำส่วน
หน่ึงจะถูกเก็บกักไว้ในอ่างเก็บน้ำ ทำให้ปริมาณน้ำที่จะไหลในลำน้ำด้านท้ายอ่างเก็บน้ำลด
นอ้ ยลง จึงประเมินผลกระทบในระดบั น้อย (+2)

หน้า

แบบ สผ.1
ขผลกระทบสง่ิ แวดล้อมและมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่งิ แวดล้อม
นเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวดั พัทลงุ

มาตรการปอ้ งกนั แกไ้ ข และลดผลกระทบสง่ิ แวดล้อม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม

ระยะก่อสร้าง ระยะก่อสร้าง
- ให้ขุด ขนย้ายดินไปยังพ้ืนที่ที่ได้จัดเตรียมไว้ เพ่ือป้องกันไม่ให้ - ไม่มมี าตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม
เกิดการชะลา้ งลงสูล่ ำน้ำและกดี ขวางทางนำ้ ระยะดำเนินการ
- กำหนดช่องทางผันน้ำให้มีขนาดท่ีเหมาะสมกับปริมาณน้ำท่ี กรมชลประทานดำเนินการดงั น้ี
จะต้องผัน เพ่ือลดผลกระทบต่อการใชน้ ้ำทางทา้ ยน้ำ - ทำการบันทึกระดบั น้ำในลำน้ำ และปริมาณน้ำที่ปลอ่ ย
ระยะดำเนินการ ระบายดา้ นท้ายน้ำ
- จัดสรรน้ำให้แก่กิจกรรมการใช้น้ำต่างๆ ด้านท้ายน้ำให้เป็นไป - ติดตามการเปล่ยี นแปลงปริมาณน้ำท่าทเ่ี กิด จากการ
ตามแผนการจดั สรรน้ำทไี่ ด้กำหนดไว้ พฒั นาโครงการ และให้จดั ทำรายงานประจำปี

ระยะกอ่ สร้าง ระยะก่อสร้าง
- จัดหาวัสดุกั้นบริเวณก่อสร้างเพ่ือป้องกันการปนเป้ือนของดินและ - กรมชลประทานติดตามตรวจสอบประสิทธิภาพแผนการ
เศษวัสดุก่อสรา้ งไม่ให้ไหลลงลำนำ้ ทางด้านท้ายนำ้ ก่อสร้างให้เป็นไปตามมาตรการป้องกันแก้ไขผลกระทบ
- ก่อสร้างช่องทางผันน้ำให้สามารถรองรับปริมาณน้ำหลากที่อาจ อย่างเคร่งครดั
เกดิ ข้นึ ได้ ระยะดำเนนิ การ
ระยะดำเนนิ การ - กรมชลประทานตดิ ตามตรวจสอบขอ้ มลู ระดบั นำ้ และปรมิ าณ
- การบริหารจัดการอ่างเก็บนำ้ โดยการพร่องน้ำในอ่างเกบ็ น้ำกอ่ นฤดู นำ้ ที่ระบายจากอ่างเกบ็ น้ำบ้านเหมืองตะกั่ว รวมท้ังระดับน้ำ
น้ำหลาก เพื่อให้อ่างเก็บน้ำมีท่ีว่างเพียงพอในการรองรับปริมาณน้ำ และปรมิ าณน้ำนองสูงสดุ ทีส่ ถานีวดั น้ำทา่ ท่ีตัง้ อยทู่ า้ ยนำ้ เพ่ือ
หลาก และชะลอน้ำหลากโดยระบายปริมาณน้ำหลากบางส่วนลงสู่ เปน็ ขอ้ มลู ในการบริหารจดั การอ่างเกบ็ นำ้ บ้านเหมืองตะกัว่
ทา้ ยน้ำ และเก็บกกั ปริมาณนำ้ หลากสว่ นใหญ่ไว้ในอา่ งเก็บนำ้

า 19-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสงิ่ แวดล้อมท่สี ำคญั มาตรการป้องกนั และแกไ้ ข
โครงการอ่างเก็บนำ้ บา้ นเหมอื งตะกัว่ อัน

ปัจจยั ดา้ น ผลกระทบต่อสงิ่ แวดลอ้ มท่ีสำคญั
สิง่ แวดล้อม
3.4 การประมงและ กรณไี ม่มีโครงการ ร
การเพาะเลีย้ งสัตว์น้ำ - สภาพเดิมก่อนมีการดำเนินงานของโครงการ ไม่พบว่ามีการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำในเชิง -
พาณิชย์ ในพื้นท่ีศึกษา เนื่องจากไม่มีปริมาตรน้ำมากพอที่จะใช้ในการดำเนินกิจกรรม ร
3.5 การใช้ประโยชน์ เพาะเลยี้ งสัตว์น้ำ ดงั น้ันหากไม่มีโครงการ การพฒั นาด้านการเพาะเลีย้ งสตั ว์นำ้ เพอื่ เป็น -
ทดี่ นิ อาชพี เสริมให้กับประชาชนทีอ่ าศัยในเขตโครงการจึงเกดิ ขึ้นได้ยาก อ
กรณีมโี ครงการ ท
ระยะกอ่ สร้าง ก
- ไมม่ ีผลกระทบ (0) ก
ระยะดำเนนิ การ พ
- ดำเนนิ งานของโครงการจะก่อให้เกิดผลกระทบทางด้านบวกต่อการเพาะเล้ียงสตั ว์น้ำ เ
และการประมง กล่าวคือ ทำให้มีน้ำมากพอที่จะทำการเพาะเลี้ยวสัตว์น้ำได้ รวมไปถึง อ
การมีแหล่งน้ำเพ่ือการประมงเพิ่มมากข้ึน ดังนั้นในระยะดำเนินงานของโครงการจึง -
สง่ ผลกระทบด้วยบวกระดบั นอ้ ย (+2) ตอ่ การประมง และการเพาะเลี้ยงสตั วน์ ำ้ โ
กรณไี ม่มโี ครงการ ว
- การใช้ประโยชน์ที่ดินในบริเวณพื้นที่อ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะก่ัวในสภาพปัจจุบัน ร
พบว่า พื้นท่ปี ระมาณคร่ึงหนงึ่ เป็นพ้ืนที่ปลูกยางพารา สวนผลไม้ และพน้ื ท่บี างส่วนเป็น -
พืน้ ทปี่ ่าอนรุ กั ษ์ตามกฎหมาย ข
กรณมี โี ครงการ ถ
ระยะก่อสร้าง ร
- การก่อสร้างอ่างเก็บน้ำ พ้ืนที่หัวงานอาคารประกอบ และถนนเข้าหัวงาน ทำให้การ ช
เปล่ียนแปลงการใช้ประโยชน์ท่ีดิน มีการสูญเสียพ้ืนท่ีป่าไม้และพ้ืนท่ีเกษตรกรรม ข
ผลกระทบดังกล่าวเป็นผลกระทบท่ีหลีกเลี่ยง เพื่อลดผลกระทบต่อพื้นท่ีโดยรอบท่ีอาจ
สญู เสยี ไปดว้ ยนอกจากนี้ ในส่วนของพ้ืนทีเ่ กษตรกรรมที่ต้องสญู เสยี ไปดว้ ยน้ัน จะตอ้ งมี
การพูดคุยตกลงโดยได้รับความยินยอมจากเจ้าของท่ีดิน และจ่ายค่าชดเชยที่ดินที่
เหมาะสม กอ่ นที่จะดำเนนิ การก่อสร้างโครงการ ผลกระทบดังกล่าวจึงมผี ลกระทบทาง

หน้า

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่งิ แวดลอ้ มและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่งิ แวดล้อม
นเนือ่ งมาจากพระราชดำริ จังหวัดพัทลงุ

มาตรการปอ้ งกนั แกไ้ ข และลดผลกระทบสิง่ แวดล้อม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

ระยะกอ่ สร้าง ระยะกอ่ สร้าง
- ไมม่ ีมาตรการปอ้ งกัน แกไ้ ข และลดผลกระทบสิง่ แวดล้อม - ไม่มีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่งิ แวดล้อม
ระยะดำเนินการ ระยะดำเนินการ
- ออกกฎระเบยี บห้ามทำประมงในอ่างเกบ็ น้ำเพอ่ื บรหิ ารและการ - ไมม่ มี าตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่งิ แวดล้อม
อนุรักษ์ทรัพยากรประมงเสนอแนะให้ทางองค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถ่ิน ประสานงานขอความรว่ มมือจากหน่วยงานในท้องถ่ินของ
กรมประมง มาช่วยดำเนินการให้คำแนะนำและฝึกอบรมในเรอ่ื ง
การบริหารและการอนุรักษ์ทรัพยากรประมง การเล้ียงปลาใน
พ้ืนท่ีรับประโยชน์ต้องทำการป้องกันไม่ให้มีการจับสตั ว์น้ำโดยใช้
เครอ่ื งมือและวิธกี ารทำประมงท่ีผิดกฎหมาย ทั้งน้เี พ่ือรักษาความ
อดุ มสมบูรณ์ของทรพั ยากรสัตว์น้ำใหม้ อี ยู่อยา่ งยง่ั ยืน
- สง่ เสรมิ ให้เกษตรกรในพ้ืนที่รับประโยชน์มกี ารเพาะเลยี้ งสัตว์น้ำ
โดยกรมชลประทานประสานใหส้ ำนักงานประมงในพ้ืนท่ีฝึกอบรม
วิธกี ารเพาะเลย้ี งแก่ผทู้ ี่สนในเพาะเลย้ี งสตั ว์นำ้

ระยะกอ่ สร้าง ระยะกอ่ สรา้ ง
- ดำเนินการเป็นตามแผนงานการก่อสร้างโครงการและ
- กำหนดพื้นที่ขอบเขตก่อสร้างให้ชัดเจน โดยเฉพาะในบริเวณก่อสร้าง ช่วงแต่ละระยะเวลาของการก่อสร้างที่ได้กำหนดเองไว้
ของพื้นที่หัวงาน (ประกอบด้วยเขื่อน และอาคารประกอบ) ส่วนที่เป็น ตามหลักการทางวิชาการ และให้ผู้รับเหมาทำการ
ถนนเขา้ หัวงาน และส่วนทเี่ ปน็ บริเวณการก่อสร้างแนวทอ่ ส่งนำ้ ในพ้ืนท่ี กอ่ สร้างในขอบเขตของพน้ื ท่กี ารกอ่ สรา้ งที่กำหนดเอาไว้
รบั ประโยชน์ของโครงการ โดยทำการปักแนวเขตที่จะทำการก่อสรา้ งให้
ชัดเจน และควบคุมไม่ให้กิจกรรมการก่อสร้างรุกล้ำออกนอก
ขอบเขตบริเวณดังกล่าว เพื่อป้องกัน หรือลดปริมาณพ้ืนท่ีที่จะได้รับ

า 20-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มที่สำคญั มาตรการปอ้ งกันและแก้ไข
โครงการอ่างเกบ็ นำ้ บ้านเหมอื งตะกวั่ อนั

ปัจจยั ดา้ น ผลกระทบตอ่ สิ่งแวดล้อมท่ีสำคัญ
สง่ิ แวดล้อม
3.5 การใชป้ ระโยชน์ ลบในระดบั นอ้ ย (-2) ผ
ที่ดนิ (ตอ่ ) - กิจกรรมการกอ่ สร้างในพ้ืนทร่ี ับประโยชนข์ องโครงการ จะเปน็ การกอ่ สร้างระบบส่งน้ำ ใ
ชลประทานในพื้นที่ประกอบด้วย การก่อสร้างท่อส่งน้ำ คิดเป็นความยาว 37.20 -
กโิ ลเมตร ซึ่งตัวทอ่ วางอยู่ในเขตทางไม่กระทบทดี่ นิ ชาวบา้ นแตอ่ ยา่ งใด ดงั นัน้ ผลกระทบ อ
ดงั กลา่ วจึงมีผลกระทบทางลบในระดับน้อยที่สุด (-1) ก
ใ
แ
ม

ระยะดำเนนิ การ ร
- มีผลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพการใช้ประโยชน์ท่ีดินในบริเวณพ้ืนที่ 3 ส่วน -
ดงั กลา่ ว จากสภาพเดิมท่ีเป็นพื้นที่ป่าไม้ และพื้นท่เี กษตรกรรม ไปเป็นพนื้ ท่ีหวั งานเขือ่ น ค
และมีอาคารประกอบเปล่ียนเป็นถนน และเปลี่ยนไปเป็นพื้นที่น้ำท่วมอย่างถาวร ไ
ผลกระทบดงั กล่าวจงึ นับว่าเป็นผลกระทบทางลบในระดับมากที่สุด (-5) โ
- พื้นที่รบั ประโยชน์ การพัฒนาโครงการอ่างเก็บน้ำบา้ นเหมืองตะกว่ั จะทำให้มแี หลง่ นำ้ -
ต้นทุนสำหรับการใช้ประโยชน์เพ่ือการปลูกพืชได้ตลอดท้ังปี เกษตรกรสามารถใช้ เ
ประโยชน์ท่ีดินในการผลิตพืชของพื้นท่ีได้อย่างมีศักยภาพมากข้ึน เน่ืองจากมีน้ำใช้ใน
การเพราะปลูกเป็นปริมาณมากขึ้น ซึ่งจะมีผลทำให้ความเข้มข้นของการใช้ท่ีดินมี
ความถี่สูงข้ึนกว่าเดิม โดยคาดว่าจะมีประสิทธิภาพการใช้ท่ีดิน หรือ CI (Cropping
Intensity) ของพ้ืนท่ีเพ่ิมข้ึนจากร้อยละ 94.5 ในปัจจบุ ันเป็นร้อยละ 122.4 นอกจากน้ี
ยังชว่ ยลดความเส่ียงหรือความเสียหายที่จะเกิดขึ้นต่อการทำการเกษตร ทัง้ ในด้านการ
เพาะปลูกพืช การเลีย้ งสัตว์และการประมง รวมท้ังทำให้เกษตรกรมีทางเลอื กในการทำ
การเกษตรได้หลายรูปแบบ อันจะมีผลทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มมากข้ึนจากเดิม
ผลกระทบท่ีเกิดข้นึ ดงั กล่าวนี้ จึงเปน็ ผลกระทบทางบวกในระดบั มาก (+4)

หน้า

แบบ สผ.1
ขผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มและมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม
นเน่อื งมาจากพระราชดำริ จังหวดั พทั ลุง

มาตรการปอ้ งกนั แกไ้ ข และลดผลกระทบส่งิ แวดล้อม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม

ผลกระทบ ไม่ให้มีการรบกวนสภาพการใช้ประโยชน์ท่ีดินโดยรอบ
ในบริเวณขา้ งเคียงพืน้ ทีก่ อ่ สรา้ ง
- ต้องมีการประชาสัมพันธ์ให้ผู้ท่ีได้รับผลกระทบโดยตรง และผู้ที่อยู่
อาศยั ข้างเคยี งในบรเิ วณพ้ืนท่ีก่อสร้าง ได้รบั ทราบก่อนทจ่ี ะดำเนินการ
ก่อสร้างดงั กลา่ ว ท้ังน้ีเพราะในระยะก่อสรา้ งอาจก่อให้เกิดผลกระทบ
ในทางลบต่อการดำเนนิ ชีวิตของผู้คนท่ีเก่ียวข้อง หรืออาจจะจ้างเหมา
แรงงานบางสว่ นที่เป็นคนในพ้ืนท่ีให้ร่วมในกิจกรรมการก่อสร้างทำให้
มรี ายได้ ก็อาจจะช่วยลดปัญหาต่างๆ ลงได้

ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนินการ
- ผลจากการพัฒนาโครงการ จะทำให้มีการใช้ประโยชน์ท่ีดิน มี - ติดตามตรวจสอบการใช้ประโยชน์ที่ดินของเกษตรกร
ความเข้มข้นมากข้ึน คือทำให้สามารถปลูกพืชได้ตลอดทั้งปี และ เป็นระยะๆ ว่ามีการเปลย่ี นแปลงระบบ หรอื รูปแบบของ
ได้รับผลผลิตมากขึ้นอันมีผลทำให้ทรัพยากรดินเกิดความเส่ือม การใช้ประโยชน์ท่ีดินไปจากเดิมหรือไม่ รวมทั้งการ
โทรมได้เรว็ มากขึ้น ปฏิบัติที่ถูกต้องและเหมาะสม เพ่ือจะได้ดำเนินการ
- วางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินโดยเฉพาะในส่วนท่ีเป็นพื้นท่ี ปรับปรุงแก้ไขต่อไป
เกษตรกรรม ในบรเิ วณพนื้ ทร่ี ับประโยชนข์ องโครงการ

า 21-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดล้อมท่สี ำคัญ มาตรการป้องกนั และแก้ไข
โครงการอา่ งเกบ็ น้ำบา้ นเหมืองตะกัว่ อนั

ปจั จัยดา้ น ผลกระทบตอ่ สิ่งแวดลอ้ มที่สำคัญ
สง่ิ แวดล้อม
3.6 การใชป้ ระโยชน์ กรณีไม่มโี ครงการ
ทรัพยากรธรณี - ไม่พบขอ้ มูลแหล่งแร่ พ้ืนท่ปี ระทานบตั รแร่ หรอื การประกอบกิจการตามพระราชบัญญตั ิแร่
พ.ศ.2560
กรณมี โี ครงการ ร
ระยะกอ่ สร้าง -
- ไม่มีผลกระทบ (0) ร
ระยะดำเนนิ การ -
- ไม่มีผลกระทบ (0)

3.7 อุตสาหกรรม กรณีไมม่ ีโครงการ ร
3.8 พลงั งานและไฟฟ้า - ในเขตพ้ืนท่ีโครงการซ่ึงครอบคลุม อำเภอป่าบอน มีโรงงานทั้งหมด 33 โรง คนงาน -
1,010 คน และจำนวนเงินลงทุนในภาคอุตสาหกรรม 2,245 ล้านบาท โดยประเภท ร
กิจการมีหลายประเภทแต่ส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมการเกษตร ซ่ึงมีท่ีต้ังของโรงงาน -
อตุ สาหกรรมกระจายไปตามเขตพ้ืนทตี่ ำบลต่างๆ
กรณีมีโครงการ
ระยะก่อสรา้ ง
- ไม่มีผลกระทบ (0)
ระยะดำเนินการ
- การพัฒนาโครงการอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะก่ัวทำให้เกิดผลกระทบทางบวกต่อ
อุตสาหกรรมในพื้นท่ีโครงการในระดับน้อย (+2) เน่ืองจากอุตสาหกรรมในพื้นที่โครงการ
โดยเฉพาะอุตสาหกรรมแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรมีแนวโน้มการขยายตัวตำ่
กรณไี มม่ โี ครงการ
- โครงสร้างพ้ืนฐานด้านพลังงาน ประกอบด้วยผู้ผลิตไฟฟ้าขนาดเล็กมาก (Vey Small
Power Producer VSPP) จำนวน 2 แห่ง กำลังการผลิตติดตั้ง 10.86 เมกะวัตต์
ปรมิ าณทผี่ ลติ ไดจ้ ริง 73,575.24 เมกะวตั ต-์ ชว่ั โมง มโี รงไฟฟ้าชวี มวล 1 แหง่ กำลงั การ
ผลติ ติดตั้ง 920 เมกะวัตต์ ปรมิ าณท่ีผลิตได้จรงิ 69,379.20 เมกะวัตต์-ช่ัวโมง โรงไฟฟ้า
พลังน้ำ 1 แห่ง กำลงั การผลิตติดตั้ง 0.86 เมกะวตั ต์ ปริมาณทผ่ี ลิตไดจ้ รงิ 4,196.04 เม
กะวัตต์-ช่ัวโมง โรงไฟฟ้าพลังแสงอาทิตย์ 1 แห่ง กำลังการผลิตติดตั้ง 600 เมกะวัตต์
ปรมิ าณทผี่ ลติ ได้จรงิ 9,855.00 เมกะวัตต์-ชั่วโมง มีการใชพ้ ลังงานไฟฟ้าในพ้ืนที่จงั หวัด
พัทลุง ปี พ.ศ.2562 489,860,897.00 กิโลวัตต์-ช่ัวโมงต่อปี มีปริมาณการใช้พลังงาน
ไฟฟ้า ณ ส้ันปี 2562 มีปริมาณรวม 489,860,897.00 กโิ ลวตั ต์-ชว่ั โมงต่อปี มผี ู้ใช้ไฟฟ้า
178,186 ราย มีการจำหนา่ ยกระแสไฟฟา้ รวม 39,018,004 กโิ ลวตั ตต์ อ่ ช่วั โมง

หนา้

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่ิงแวดล้อมและมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่งิ แวดลอ้ ม
นเน่อื งมาจากพระราชดำริ จงั หวัดพทั ลุง

มาตรการปอ้ งกนั แก้ไข และลดผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม

ระยะกอ่ สรา้ ง ระยะกอ่ สร้าง
- ไมม่ ีมาตรการปอ้ งกนั แก้ไข และลดผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม - ไมม่ ีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสง่ิ แวดล้อม
ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนนิ การ
- ไม่มีมาตรการปอ้ งกัน แก้ไข และลดผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม - ไมม่ ีมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสง่ิ แวดล้อม

ระยะก่อสรา้ ง ระยะกอ่ สร้าง
- ไม่มีมาตรการปอ้ งกัน แก้ไข และลดผลกระทบสิง่ แวดลอ้ ม - ไม่มมี าตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม
ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนนิ การ
- ไม่มมี าตรการปอ้ งกนั แกไ้ ข และลดผลกระทบสงิ่ แวดล้อม - ไม่มีมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสง่ิ แวดล้อม

า 22-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสงิ่ แวดล้อมทีส่ ำคญั มาตรการป้องกันและแก้ไข
โครงการอา่ งเก็บนำ้ บ้านเหมืองตะกัว่ อัน

ปจั จัยดา้ น ผลกระทบตอ่ สิง่ แวดลอ้ มทส่ี ำคัญ ร
สิ่งแวดลอ้ ม กรณมี ีโครงการ -
3.8 พลังงานและไฟฟา้ ระยะกอ่ สร้าง ไ
(ต่อ) - กิจกรรมท่ีจะใช้ไฟฟ้าของโครงการ เช่นไฟฟ้าส่องสว่าง การใช้เครื่องจักรต่างๆ และ ห
การใช้ไฟฟ้าในพ้ืนที่บ้านพักคนงาน เป็นต้น จะใช้บริการไฟฟ้าจากการไฟฟ้าส่วน ก
3.9 การคมนาคมขนส่ง ภมู ิภาคสาขาพัทลงุ ซ่งึ สามารถให้บริการไดอ้ ย่างท่ัวถึง และการใช้ไฟฟ้าในช่วงกอ่ สรา้ ง ร
โครงการจะมรี ะยะเวลาสน้ั ๆ ไม่เกิน 5 ปี จงึ ไม่มผี ลกระทบต่อการใชพ้ ลังงานและการใช้ -
ไฟฟ้าของประชาชนบริเวณใกลเ้ คียงพ้ืนที่โครงการ (0)
ระยะดำเนนิ การ ร
- ไม่มีผลกระทบ (0) -
กรณีไม่มโี ครงการ เ
- ระบบโครงข่ายคมนาคมและขนส่งที่ใช้ในการเดินทางเข้าหัวงานจะใช้ถนนหมายเลข 4 เ
จากนั้นเลี้ยวขวาเข้าสู่ถนนหมายเลข 4122 จากน้ันเล้ียวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงชนบท ก
หมายเลข 1029 จากนั้นเล้ียวขวาเข้าสู่ทางลาดยางสู่น้ำตกโตนสะตอ พบว่าสภาพ -
การจราจรคล่องตัวดีมากถึงคล่องตัวดี ไม่มีปัญหาการจราจรติดขัด และปัจจุบันบริเวณ ก
พื้นทโ่ี ครงการ ไม่มกี ารคมนาคมทางนำ้ และการล่องแกง่ หรือลอ่ งแพ -
กรณมี ีโครงการ ใ
ระยะก่อสรา้ ง -
- กิจกรรมการก่อสร้างหัวงานโครงการอ่างเก็บน้ำบ้านเหมืองตะกั่วอันเน่ืองมาจาก ช
พระราชดำริ จังหวัดพัทลุง โดยใช้เส้นทางหลวงชนบทหมายเลข 1029 และถนนทางลาด -
ยางเข้าสู่น้ำตกโตนสะตอ ซ่ึงเป็นถนนท่ีประชาชนใช้เดินทางเข้าไปยังพื้นท่ีทำกินและ ใ
น้ำตกโตนสะตอ จะส่งผลกระทบทำให้การเดินทางเข้า-ออกพ้ืนที่ทำกินของประชาชนไม่ ช
สะดวก แต่เน่ืองจากจะเป็นผลกระทบที่เกิดขึ้นในระยะเวลาส้ันๆ และมีประชาชน -
บางส่วนเทา่ น้นั ทไ่ี ดร้ บั ผลกระทบ จงึ คาดวา่ เปน็ ผลกระทบระดับน้อย (-2)
- ในดา้ นการคมนาคมทางน้ำนนั้ จากการสำรวจ พบว่า ไม่มีการสัญจรทางน้ำผา่ นบริเวณ
พืน้ ทีโ่ ครงการ ดงั น้นั จงึ ไมม่ ีผลกระทบต่อการสญั จรทางนำ้ (0)

หนา้

แบบ สผ.1
ขผลกระทบส่งิ แวดล้อมและมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม
นเนอ่ื งมาจากพระราชดำริ จงั หวดั พัทลงุ

มาตรการป้องกัน แกไ้ ข และลดผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

ระยะก่อสรา้ ง ระยะกอ่ สร้าง
- กรมชลประทานต้องกำหนดให้ผู้รับเหมาจัดเตรียมเคร่ืองป่ัน - ไมม่ มี าตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม
ไฟฟ้าสำรองในพ้ืนท่ีก่อสร้าง เพื่อให้สามารถดำเนินการก่อสร้าง
ห รือ ด ำ เนิ น กิ จ ก รร ม ท่ี มี ก า ร ใช้ ไฟ ฟ้ า ได้ ใน ก รณี ที่ เกิ ด ปั ญ ห า
กระแสไฟฟา้ ตกหรอื ดบั

ระยะดำเนนิ การ ระยะดำเนนิ การ
- ไม่มมี าตรการปอ้ งกนั แกไ้ ข และลดผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม - ไม่มีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

ระยะก่อสร้าง ระยะกอ่ สรา้ ง
- เน่ืองจากการพัฒนาโครงการจะทำให้มีเส้นทางลำลอง (ลูกรัง) ซ่ึงเป็น - ไมม่ ีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม
เส้นทางท่ีประชาชนใช้เข้าถึงน้ำตกโตนสะตอ จึงจำเป็นที่จะต้องทำ
เส้นทางทดแทนเพ่ือให้ประชาชนสามารถเดินทางได้ใกล้เคียงกับระดับ
การให้บริการของเสน้ ทางเดิม
- ต้องดูแลความปลอดภัยให้กับผู้ใช้ถนนในช่วงที่มีการขนส่งวัสดุ
ก่อสร้าง เพ่อื อำนวยความสะดวกด้านการจราจร
- ติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้าแสงสว่างให้เพียงพอ เพื่อให้เกิดความปลอดภัย
ในเวลากลางคืนหรือในเวลาทที่ ศั นวิสยั ไม่ดี
- ควบคุมการจราจรโดยใช้ป้ายจราจรและเคร่ืองหมายจราจรอย่าง
ชดั เจนและสามารถมองเห็นได้จากระยะไกล
- ควบคุมความเร็วของรถบรรทุกวัสดุก่อสรา้ ง รวมท้ังยานพาหนะท่ีใช้
ในการก่อสร้าง โดยกำหนดความเร็วไม่เกิน 30 กม./ชม. ในพื้นที่
ชมุ ชน และความเรว็ ไม่เกิน 80 กม./ชม. ในพืน้ ทที่ ่ัวไป
- ฉีดพรมนำ้ อย่างนอ้ ยวันละ 2 ครัง้ เพือ่ ลดฝนุ่ ละออง

า 23-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดล้อมทส่ี ำคัญ มาตรการปอ้ งกนั และแกไ้ ข
โครงการอ่างเกบ็ น้ำบา้ นเหมอื งตะก่วั อัน

ปัจจัยดา้ น ผลกระทบตอ่ สงิ่ แวดลอ้ มทีส่ ำคัญ ร
ส่ิงแวดล้อม ระยะดำเนินการ -
3.9 การคมนาคมขนส่ง - เม่ือก่อสร้างโครงการแล้วเสร็จ การจราจรบริเวณพ้ืนท่ีโครงการจะกลับสู่สภาวะปกติ และก่อสร้าง
(ต่อ) ถนนตรวจการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าและเข้าถึงการท่องเท่ียวเชิงนิเวศน์น้ำตกโตนสะตอ ถนนดิน
กว้าง 3 เมตร ยาว 2.3 กิโลเมตร ภายในเขตพื้นที่ระดับน้ำสูงสุดของอ่างเก็บน้ำ การดำเนินการ
3.10 การจดั การนำ้ โครงการจึงมผี ลกระทบทางบวกระดบั น้อยมาก(+1)
เสีย สง่ิ ปฏกิ ูล และ กรณีไม่มโี ครงการ
ขยะมูลฝอย - องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท่ีมีการบริการเก็บขนขยะมีปริมาณขยะที่เกิดข้ึนในพ้ืนท่ี
ให้บริการ 350.06 ตัน/วัน ปริมาณขยะท่ีมีการคัดแยกและถูกนำไปใช้ประโยชน์ต้ังแต่
ต้นทาง (ก่อนเก็บขน) 184.76 ตัน/วัน หรือคิดเป็นร้อยละ 52.78 ของปริมาณขยะที่
เกิดข้ึน ทำให้มีปริมาณขยะท่ีขนไปกำจัด 165.30 ตัน/วัน หรือคิดเป็นร้อยละ 47.22
ของปรมิ าณขยะที่เกิดข้ึน

กรณีมโี ครงการ ร
ระยะกอ่ สรา้ ง ก
- เม่ือมีการก่อสร้างโครงการ บ้านพักคนงานต้องจัดเตรียมห้องน้ำและห้องสุขาไว้ใน -
บริเวณพ้ืนท่ีโครงการอย่างเพียงพอ และจัดให้มีระบบบำบัดน้ำเสียก่อนระบายออกสู่ -
ภายนอกส่วนขยะมูลฝอยที่เกดิ จากท่ีพกั คนงาน จะต้องจัดเตรยี มถังขยะไว้รองรับอยา่ ง ล
เพียงพอและประสานงานกับทางท้องถิ่นให้มารับไปกำจัดต่อไป ผลกระทบดังกล่าวจึง ป
อยูใ่ นระดับน้อย (-2) ร
ระยะดำเนนิ การ -
- ไม่มผี ลกระทบ (0) อ
อ
ต
ม

หนา้

แบบ สผ.1
ขผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มและมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม
นเน่ืองมาจากพระราชดำริ จังหวัดพัทลงุ

มาตรการป้องกัน แก้ไข และลดผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม
ระยะดำเนินการ ระยะดำเนนิ การ
- ไม่มีมาตรการป้องกนั แกไ้ ข และลดผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม - ไมม่ ีมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดล้อม

ระยะกอ่ สรา้ ง ระยะก่อสร้าง
กรมชลประทานตอ้ งควบคุมให้ผู้รบั เหมาก่อสร้าง ดำเนินการดงั น้ี - ไม่มีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม
- จัดสร้างห้องสว้ ม (ระบบบอ่ เกรอะ บอ่ ซมึ ) ทีถ่ กู สุขลักษณะ ระยะดำเนนิ การ
- จัดเตรียมภาชนะรองรับขยะมูลฝอยที่มีฝาปิด (ถังขนาด 200 - ไมม่ มี าตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่งิ แวดลอ้ ม
ลิตร) ให้กระจายตามบริเวณต่างๆโดยรอบพื้นที่ก่อสร้าง พร้อม
ประสานให้เทศบาลตำบลเข้ามาจดั เก็บและนำไปกำจัดต่อไป
ระยะดำเนินการ
- กรมชลประทานต้องจัดสรา้ งหอ้ งส้วม ห้องน้ำท่ีถกู สขุ ลกั ษณะใน
อาคารสำนักงาน พร้อมจัดเตรียมภาชนะรองรับมูลฝอยที่มฝี าปิด
อย่างมิดชิด (ถังขนาด 200 ลติ ร) และจัดเก็บขยะให้หมดแบบวัน
ต่อวัน โดยประสานงานให้องค์การบรหิ ารส่วนตำบลหนองธงเข้า
มาจัดเก็บและนำไปกำจัดต่อไป

า 24-34

แบบรายการแสดงผลกระทบสง่ิ แวดล้อมท่ีสำคัญ มาตรการปอ้ งกนั และแกไ้ ข
โครงการอา่ งเก็บน้ำบา้ นเหมอื งตะกว่ั อนั

ปัจจยั ดา้ น ผลกระทบตอ่ ส่ิงแวดล้อมทสี่ ำคญั
สงิ่ แวดล้อม
3.11 การจดั การลุ่มน้ำ กรณีไมม่ ีโครงการ
- บริเวณโครงการอ่างเก็บน้ำ มีพื้นที่อ่างเก็บน้ำมีพ้ืนที่ท้ังหมด 351.6 ไร่ อยู่ในพื้นท่ีช้ัน
คุณภาพลุ่มน้ำช้ันท่ี 2 ประมาณ 0.01 ไร่ พ้ืนที่ชั้นคุณภาพลุ่มน้ำช้ันที่ 3 ประมาณ 155 ไร่ ร
และพ้ืนท่ีช้ันคุณภาพลุ่มน้ำช้ันที่ 4 ประมาณ 196 ไร่ ตามลำดับ พ้ืนท่ีหัวงานมีพ้ืนท่ีท้ังหมด -
114.9 ไร่ อยูใ่ นพ้ืนที่ช้ันคุณภาพลมุ่ น้ำช้ันที่ 3 ประมาณ 23 และพน้ื ท่ชี ้ันคุณภาพลุ่มน้ำช้ันที่ พ
4 ประมาณ 91 ไร่ ถนนเข้าหัวงาน มีพื้นท่ีทั้งหมด 2.1 ไร่ อยู่ในพื้นที่ชั้นคุณภาพลุ่มน้ำชั้นท่ี -
4 ประมาณ 2.1 ไร่ ส่วนพื้นที่รับประโยชน์มีพื้นที่ทั้งหมด 16,475 ไร่ อยู่ในพ้ืนที่ช้ันคุณภาพ เ
ลุ่มน้ำชั้นท่ี 5 ท้ังหมด จึงไม่ขัดกับมาตรการการใช้ที่ดินของช้ันคุณภาพลุ่มน้ำตามมติ ร
คณะรัฐมนตรีว่าด้วยการกำหนดขอบเขตชั้นคุณภาพลุ่มนำ้ เน่ืองจากไม่มีการสูญเสยี พื้นที่ป่า -
ไม้และพื้นที่การเกษตรกรรม ระบบนิเวศลุ่มน้ำเป็นไปตามปกติ จึงไม่มีผลกระทบต่อการ ก
จัดการลุม่ น้ำ (0) ป
กรณมี ีโครงการ ม
ระยะกอ่ สรา้ ง
- ลุ่มน้ำเหมืองตะกั่วมีการใช้ที่ดินเป็นพื้นท่ีป่าไม้ทั้งป่าดิบชื้นทางตอนบนของพื้นท่ีลุ่มน้ำ
และพ้ืนที่เกษตรกรรม พื้นที่สวนผสมบริเวณสันเข่ือน หัวงาน ซ่ึงการดำเนินโครงการย่อม
ส่งผลกระทบต่อการจัดการลุ่มนำ้ เปน็ อยู่บ้าง แต่เมื่อพิจารณาเฉพาะในพ้ืนท่ีศึกษา ซ่ึงมีท่ีตั้ง
ขวางก้ันลำน้ำเหมืองตะกั่ว และบริเวณใกล้เคียงซ่ึงเป็นพื้นที่ที่มีการใช้ประโยชน์ของชุมชนท่ี
ตั้งอยู่ตอนล่างของพื้นท่ีอ่างเก็บน้ำ พบว่าลักษณะโครงการระบุชัดว่ารบกวนพื้นที่ขนาดเล็ก
ก้ันห้วยเหมืองตะก่ัว และอาคารประกอบริมฝ่ังแม่น้ำ ไม่ได้มีการบุกรุกพื้นท่ีป่าตอนบนซึ่ง
เป็นพ้ืนที่ต้นน้ำลำธาร และพ้ืนท่ีดำเนินการมีพื้นที่ท้ังหมดอยูใ่ นพ้ืนท่ีชัน้ คุณภาพลุ่มนำ้ ท่ี 3 4
และ 5 หากการดำเนินกิจกรรมการก่อสร้างเฉพาะในพ้ืนท่ีดำเนินการบริเวณ 2 ฝั่งลำน้ำและ
ใช้พ้ืนท่ีเส้นทางท่ีมีอย่เู ดมิ จะช่วยลดความรุนแรงของผลกระทบลงได้ ดังน้ัน จึงประเมินวา่ มี
ผลกระทบต่อการจดั การลุ่มนำ้ ในระดับน้อย
ระยะดำเนินการ
- ภายหลังการก่อสร้าง มีเพียงกิจกรรมการบำรุงรักษา โดยไม่มีการตัดต้นไม้ หรือใช้
เคร่อื งจกั รหนักในการดำเนนิ การซึง่ อาจส่งผลตอ่ การชะลา้ งพงั ทลายของดิน และการอัด
แน่นตัวของดินในพ้ืนท่ีดำเนนิ การ ซึ่งไมส่ ่งผลกระทบตอ่ การจดั การล่มุ น้ำ แต่การมีอ่าง
เก็บน้ำบ้านเหมอื งตะกวั่ ชว่ ยเก็บกกั นำ้ ในฤดูฝนและระบายนำ้ มาใชเ้ พือ่ การชลประทาน
ในช่วงฤดแู ล้งเป็นการชว่ ยให้ลำนำ้ มนี ้ำไหลสม่ำเสมอตลอดปีดขี ึ้น แต่เนื่องจากอ่างเก็บ
นำ้ มีขนาดเลก็ จึงประเมนิ ไดว้ ่าไม่มีผลกระทบตอ่ การจัดการล่มุ น้ำ (0)

หนา้