รายงานประจำปี 2561 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

ร า ย ง า น ป ร ะ จํ า ปี 2 5 6 1
Annual Report 2018

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พนื้ ฐาน
กระทรวงศึกษาธิการ

OFFICE OF THE BASIC EDUCATION COMMISSION

ร า ย ง า น ป ร ะ จํ า ปี 2 5 6 1
AnnualReport 2018

ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พื้นฐาน
กระทรวงศึกษาธกิ าร

OFFICE OF THE BASIC EDUCATION COMMISSION

พระบรมราโชบายดา้ นการศกึ ษา
พระบาทสมเดจ็ พระวชริ เกล้าเจ้าอยหู่ วั

การศกึ ษาต้องมงุ่ สร้างพื้นฐานใหแ้ กผ่ เู้ รียน 4 ดา้ น

1. มีทศั นคตทิ ่ถี กู ตอ้ งต่อบา้ นเมือง
2. มีพนื้ ฐานชีวิตทีม่ นั่ คง - มคี ุณธรรม
3. มงี านทำ� - มีอาชีพ
4. เป็นพลเมืองดี

1. มที ัศนคติทถ่ี ูกต้องต่อบ้านเมือง 2) การฝึกฝนอบรมทงั้ ในหลกั สตู ร
และนอกหลักสูตรต้องมจี ดุ มงุ่ หมาย
1) มคี วามรู้ความเขา้ ใจตอ่ ชาติบ้านเมือง ใหผ้ เู้ รยี นทำ� งานเปน็ และมีงานท�ำในท่สี ดุ
2) ยึดมั่นในศาสนา
3) ม่ันคงในสถาบนั พระมหากษตั รยิ ์ 3) ตอ้ งสนับสนนุ ผู้ส�ำเร็จหลักสูตรมีอาชีพ
4) มีความเออื้ อาทรตอ่ ครอบครัว มีงานทำ� จนสามารถเลีย้ งตวั เองและ
และชุมชนของตน ครอบครวั

2. มพี น้ื ฐานชีวติ ทมี่ ่ันคง - มีคุณธรรม 4. เป็นพลเมอื งดี

1) รจู้ กั แยกแยะสิง่ ทีผ่ ดิ - ชอบ / ชว่ั - ดี 1) การเป็นพลเมืองดี เป็นหนา้ ทข่ี องทกุ คน
2) ปฏิบัติแต่สิง่ ทชี่ อบ ส่ิงทีด่ งี าม 2) ครอบครวั - สถานศกึ ษาและสถานประกอบการ
3) ปฏิเสธสงิ่ ทผี่ ดิ สงิ่ ที่ชวั่
4) ช่วยกนั สรา้ งคนดใี หแ้ กบ่ า้ นเมือง ตอ้ งส่งเสรมิ ใหท้ กุ คนมีโอกาสท�ำหน้าท่ีเปน็
พลเมืองดี
3. มงี านท�ำ - มีอาชพี 3) การเปน็ พลเมอื งดีคอื
“เห็นอะไรที่จะท�ำเพ่ือบา้ นเมอื งไดก้ ต็ อ้ งท�ำ”
1) การเลีย้ งดลู ูกหลานในครอบครวั หรือ เช่น งานอาสาสมัคร งานบำ� เพญ็ ประโยชน์
การฝกึ ฝนอบรมในสถานศกึ ษาต้องมุ่งใหเ้ ด็ก งานสาธารณกศุ ล ใหท้ �ำด้วยความมนี ำ้� ใจ
และเยาวชนรกั งาน สู้งาน ท�ำจนงานส�ำเรจ็ และความเอื้ออาทร

นายเกษม วฒั นชยั ผบู้ นั ทกึ



สารประธานกรรมการการศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐาน

การศึกษาข้ันพื้นฐานมีความสำ�คัญต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของประเทศเป็นอย่างมาก เพราะถือว่า
เปน็ การวางรากฐานท่ีสำ�คญั ของผู้เรียนให้มีความเป็นมนษุ ย์ทส่ี มบูรณพ์ ร้อมท้ังดา้ นรา่ งกาย สติปัญญา อารมณ์ และ
การเข้าสังคม เพื่อสบื ทอดศิลปะ วฒั นธรรม ศาสนา และประเพณีอันดีงามของสังคมไทยให้ยั่งยนื ในขณะเดียวกนั
กต็ อ้ งพฒั นาผ้เู รยี นให้มีศักยภาพ ขีดความสามารถในการพัฒนาตนเองให้มที ัศนคติทถ่ี กู ต้องตอ่ บา้ นเมอื ง เปน็ ผตู้ ืน่ รู้
เรยี นรู้อย่างมีคุณธรรม จริยธรรมอย่เู สมอ ตอ้ งมคี วามเป็นนานาชาตสิ ามารถแข่งขันได้ในระดับสากล

คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานมีบทบาทหน้าท่ีสำ�คัญในการให้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย การบริหาร
การกำ�กบั ตดิ ตามการดำ�เนนิ งานของสำ�นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานและหนา้ ทอี่ นื่ ตามทร่ี ฐั มนตรวี า่ การ
กระทรวงศกึ ษาธกิ ารมอบหมาย ซงึ่ หนา้ ทหี่ ลกั เหลา่ นจี้ ะสนบั สนนุ สง่ เสรมิ การดำ�เนนิ งานของสำ�นกั งานคณะกรรมการ
การศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานใหม้ ปี ระสทิ ธภิ าพมากขน้ึ อาทเิ ชน่ เรอ่ื งโครงสรา้ งการบรหิ าร การบรหิ ารจดั การโรงเรยี นขนาดเลก็
ให้มคี ณุ ภาพ ประสทิ ธิภาพการใช้งบประมาณและการพัฒนาคณุ ภาพการจดั การเรยี นการสอนภาษาอังกฤษเพ่ือเพ่ิม
คณุ ค่าและโอกาสแก่ผู้เรียนตามความเข้มข้น 3 ระดับสู่สากล เปน็ ตน้

การดำ�เนินงานของคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐานประจำ�ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 ท่ีผ่านมา นับว่า
ประสบความสำ�เร็จในระดับที่น่าพอใจ เป็นท่ียอมรับจากทุกภาคส่วนท่ีเกี่ยวข้องทั้งในส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค
สถานศกึ ษาและชมุ ชนผมู้ สี ว่ นไดส้ ว่ นเสยี ขอขอบคณุ ในความมงุ่ มนั่ ของเลขาธกิ ารสำ�นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษา
ขั้นพื้นฐาน ผู้บริหารทุกระดับและบุคลากรทุกท่านท่ีได้ร่วมใจร่วมกายในการปฏิบัติหน้าที่ด้วยความเสียสละอดทน
เพ่ือคณุ ภาพของผเู้ รยี นทุกคนอย่างแท้จรงิ

(รองศาสตราจารยเ์ อกชัย กีส่ ุขพันธ)์
ประธานกรรมการการศึกษาขน้ั พ้นื ฐาน

สารเลขาธกิ ารคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน

การจัดการศึกษาข้ันพื้นฐานถือเป็นรากฐานที่สำ�คัญในการพัฒนาประเทศและคุณภาพชีวิตของพลเมือง
สำ�นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐานซึ่งเป็นองค์กรหลักในการขับเคล่ือนการศึกษาเพื่อพัฒนาผู้เรียน
ให้มที ักษะด้านการอ่าน การเขียน การคิดคำ�นวณ การคิดวิเคราะห์ และสอดคล้องกับสมรรถนะหลัก 5 ดา้ น ได้แก่
ทกั ษะดา้ นการคดิ ทกั ษะการสอ่ื สาร ทักษะการดำ�รงชีวติ ทักษะการใช้เทคโนโลยี และทักษะการแกป้ ัญหา ตลอดจน
การพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณธรรม จริยธรรมท่ีดีงาม โดยจัดให้มีโครงการ กิจกรรมต่างๆ ที่หลากหลาย เพื่อเป็น
การสนบั สนุนสง่ เสริมให้ ผู้บรหิ าร ครผู ู้สอน และผ้เู รยี น ไดม้ โี อกาสเรียนร้มู ากยิ่งขึ้น

สำ�นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน มีความตระหนักและเห็นความสำ�คัญเก่ียวกับการศึกษา
ขน้ั พนื้ ฐาน ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 จงึ ไดก้ ำ�หนดนโยบายเพอ่ื พฒั นาการจดั การศกึ ษาใหส้ อดคลอ้ งกบั ยทุ ธศาสตรช์ าติ
ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560-2579) แผนการศกึ ษาแหง่ ชาติ พ.ศ. 2560-2579 และแผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ
ฉบับท่ี 12 เพ่ือให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำ�ไปสู่การปฏิบัติ ประกอบด้วย 1) ด้านการจัดการศึกษาเพ่ือความมั่นคง
2) ด้านการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนและส่งเสริมการจัดการศึกษาเพื่อสร้างขีดความสามารถในการแข่งขัน 3) ด้าน
การสง่ เสรมิ พฒั นาครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษา 4) ดา้ นโอกาส ความเสมอภาค และความเทา่ เทยี ม การเขา้ ถงึ บรกิ าร
ทางการศึกษา 5) ด้านการจัดการศกึ ษาเพ่อื สรา้ งเสรมิ คณุ ภาพชวี ิตทเ่ี ปน็ มติ รกบั สิ่งแวดล้อม และ 6) ดา้ นการพัฒนา
ระบบบริหารจัดการและส่งเสริมให้ทกุ ภาคส่วน มีส่วนรว่ มในการจดั การศกึ ษา

นอกจากนี้ สำ�นักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐานยังเห็นความสำ�คัญในการพัฒนาครูและบุคลากร
ทางการศึกษาท้ังส่วนกลางและส่วนภูมิภาค โดยกำ�หนดให้มีการพัฒนาครูรูปแบบครบวงจร เพ่ือให้ครูสามารถ
เขา้ รบั การอบรมและพฒั นาตามความตอ้ งการ รวมถงึ การสง่ เสรมิ ใหส้ ถานศกึ ษาในสงั กดั จดั การเรยี นรดู้ ว้ ยกระบวนการ
Active Learning และส่งเสริมให้ครูที่ผ่านการอบรมหรือพัฒนานำ�ความรู้มาขยายผลโดยผ่านกระบวนการชุมชน
แหง่ การเรียนรู้ทางวิชาชพี (Professional Learning Community : PLC)

ผลการดำ�เนินงานท่ีนำ�เสนอในรายงานประจำ�ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 เป็นส่วนหน่ึงท่ีแสดงให้เห็นถึง
ความสำ�เรจ็ ในการดำ�เนนิ งานขบั เคลอ่ื นการพฒั นาการศกึ ษา โดยการมสี ว่ นรว่ มจากทกุ ภาคสว่ น ทง้ั ภายในและภายนอก
ในนามของเลขาธิการคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พน้ื ฐาน ขอขอบคณุ บุคลากรท้งั สว่ นกลาง สว่ นภูมภิ าค และระดบั
สถานศกึ ษา ทไี่ ดท้ มุ่ เทกำ�ลงั กาย กำ�ลงั ใจ ในการปฏบิ ตั หิ นา้ ทต่ี ลอดปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 และหวงั เปน็ อยา่ งยง่ิ วา่
สำ�นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานจะเปน็ องคก์ รทส่ี รา้ งโอกาสใหก้ บั ผเู้ รยี นทกุ คน ไดอ้ ยา่ งมคี ณุ ภาพตอ่ ไป

(นายบุญรักษ์ ยอดเพชร)
เลขาธกิ ารคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พื้นฐาน

สารบญั

(2) พระบรมราโชบายดา้ นการศกึ ษา พระบาทสมเดจ็ พระวชิรเกลา้ เจา้ อยู่หวั
(4) สารประธานกรรมการการศึกษาขัน้ พน้ื ฐาน
(5) สารเลขาธกิ ารคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พ้นื ฐาน
1 ส่วนท่ี 1 ขอ้ มลู พ้ืนฐาน
4 ความเป็นมา
5 อำ� นาจหนา้ ทแี่ ละความรับผดิ ชอบ
6 รายนามเลขาธิการคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน
7 โครงสรา้ งการแบ่งสว่ นราชการส่วนกลาง
8 โครงสรา้ งองค์กร สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พ้ืนฐาน
9 โครงสร้างองค์กรสงั กดั ส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐาน
10 รายช่ือคณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้นื ฐาน พ.ศ. 2560 - 2563
11 ภารกจิ ของสำ� นกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พน้ื ฐาน

19 สว่ นที่ 2 ผลการดำ� เนินงาน
21 ด้านนโยบายกระทรวงศึกษาธกิ าร
41 ดา้ นจุดเนน้ พเิ ศษตามข้อส่งั การของนายกรัฐมนตรี
45 ดา้ นยทุ ธศาสตร์
45 ยุทธศาสตร์ท่ี 1 ดา้ นการจดั การศึกษาเพื่อความมนั่ คง
54 ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 2 ดา้ นการพัฒนาคุณภาพผเู้ รยี น และสง่ เสรมิ การจัดการศึกษา
เพื่อสร้างขดี ความสามารถในการแข่งขนั
80 ยทุ ธศาสตร์ที่ 3 ดา้ นการสง่ เสรมิ พฒั นาครแู ละบุคลากรทางการศึกษา
87 ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 4 ด้านโอกาส ความเสมอภาค และความเท่าเทียม
การเข้าถงึ บริการทางการศึกษา
98 ยุทธศาสตรท์ ี่ 5 ด้านการจัดการศกึ ษาเพอื่ สรา้ งเสรมิ คุณภาพชวี ติ ทีเ่ ป็นมติ ร
กบั สิง่ แวดลอ้ ม
100 ยุทธศาสตรท์ ่ี 6 ด้านการพัฒนาระบบบริหารจัดการและสง่ เสรมิ ใหท้ ุกภาคสว่ น
มีสว่ นรว่ มในการจัดการศกึ ษา
131 ส่วนท่ี 3 รายงานการเงิน
161 ส่วนที่ 4 ทศิ ทางการด�ำเนนิ งาน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562
177 ภาคผนวก
178 ค�ำส่ังสำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พืน้ ฐาน ที่ 1465/2561
เรื่อง แต่งตงั้ คณะทำ� งานจดั ทำ� รายงานประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ. 2561
ของส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พน้ื ฐาน



1ส่ ว น ท่ี

ข้อมูลพ้ืนฐาน

ส� ำ นั ก ง า น ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร ก า ร ศึ ก ษ า ตราสัญลกั ษณส์ �ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษา
ขน้ั พนื้ ฐานจดั ตง้ั ขนึ้ ตงั้ แตป่ พี ทุ ธศกั ราช 2546 ซง่ึ เปน็ ขนั้ พื้นฐาน
ผลจากการท่ีกระทรวงศึกษาธิการได้ปรับโครงสร้าง
การบริหารราชการเป็นไปตามพระราชบัญญัติ ตราสัญลักษณ์ส�ำนักงานคณะกรรมการ
การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพ่ิมเตมิ การศึกษาข้ันพื้นฐานประกอบด้วยอักษรย่อ สพฐ.
(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 และพระราชบญั ญตั ริ ะเบยี บ ลอ้ มรอบดว้ ยลายบวั ผกู เปน็ วงรบี นพนื้ สเี ขยี ว ภายใต้
บริหารราชการกระทรวงศกึ ษาธกิ าร พ.ศ. 2546 รปู เสมาธรรมจกั ร หมายถงึ หนว่ ยราชการขน้ึ ตรงกบั
กระทรวงศึกษาธกิ าร เบอ้ื งล่างเปน็ แถบชอื่ เต็มของ
สีประจำ� ส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษา สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐาน อกั ษร
ขนั้ พื้นฐาน ทองและขลิบขา้ งแถบทอง พืน้ เขียวอันเปน็ สีประจ�ำ
กระทรวงศึกษาธิการ ดอกบัวสีขาวปลายกลีบชมพู
สีประจ�ำส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษา ใบสเี ขยี วบนพ้นื สสี ม้ ดอกบัว หมายถึง ความเจรญิ
ข้ันพื้นฐานมาจากสีประจ�ำสามกรมเดิม ได้แก่ ทางพุทธิปัญญาและความงอกงามทางการศึกษา
สีเขยี ว เปน็ สีของส�ำนกั งานคณะกรรมการ และสีส้มเป็นสีประจ�ำวันพฤหัสบดีซ่ึงโบราณถือ
เป็นวันครู ผู้ประสิทธ์ิวิทยาการให้แก่ศิษย์ ทั้งเป็น
การประถมศึกษาแห่งชาติ ผวู้ างรากฐานทางการศกึ ษาใหถ้ กู ตอ้ งและมคี ณุ ธรรม
สีแสด เปน็ สีของกรมสามญั ศกึ ษาเดิม สีทองในตราสัญลกั ษณ์ หมายถงึ ความเจริญรุ่งเรือง
สีเทา เปน็ สีของกรมวิชาการ ในด้านการศึกษายังผลของการศึกษานั้นสู่การมี
บุคลากรท่ีดี มีความรู้ มีคุณธรรมในการพัฒนา
ประเทศใหเ้ จริญ

ตน้ ไม้ประจ�ำส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน

ตน้ ไมป้ ระจำ� ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษา คอื ตน้ ชัยพฤกษ์ ชอื่ วทิ ยาศาสตร์
Cassia javanica L. ในวงศ์ Leguminosae เปน็ ไมม้ งคล ตามช่อื หมายถงึ ต้นไม้แหง่
ชัยชนะ ใบใช้ประดิษฐ์เป็นพวงมาลัยสวมศีรษะเพื่อเป็นเกียรติยศย่ิงใหญ่แก่กวีและ
นกั ดนตรใี นสมัยโบราณ ในปจั จุบันยังใช้สัญลักษณ์ช่อชัยพฤกษ์ประดบั เพอ่ื เป็นมงคล เช่น
บนอินทรธนูข้าราชการ และประดับประกอบดาวบนอินทรธนูและหมวกของทหารและ
ต�ำรวจท้ังหลาย นอกจากนี้ ดอกชยั พฤกษย์ งั เปน็ ดอกไมป้ ระจ�ำราชอาณาจกั รไทย

2 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ผบู้ รหิ าร

นายบุญรกั ษ์ ยอดเพชร
เลขาธกิ ารคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐาน

นางสาวอษุ ณีย์ ธโนศวรรย์ นางสุกญั ญา งามบรรจง
รองเลขาธกิ ารคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พ้นื ฐาน รองเลขาธิการคณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พืน้ ฐาน

นายสนทิ แย้มเกษร นายอัมพร พนิ ะสา
ผชู้ ่วยเลขาธกิ ารคณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พ้นื ฐาน ผชู้ ว่ ยเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน

รายงานประจําปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พนื้ ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร 3

ความเป็นมา

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 มาตรา 43
ได้บญั ญตั ิสิทธิและเสรีภาพ ดา้ นการศึกษาของปวงชนชาวไทยไวว้ ่า “บคุ คล
ย่อมมีสิทธิเสมอกันในการรับการศึกษาขั้นพ้ืนฐานไม่น้อยกว่า 12 ปี
ท่ีรัฐจะต้องจัดให้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย” และใน
บทเฉพาะกาลมาตรา 335 (3) ได้ก�ำหนดให้รัฐธรรมนูญประกาศใช้ ดังนั้น
รฐั จะตอ้ งดำ� เนนิ การตามทร่ี ฐั ธรรมนญู บญั ญตั ไิ วแ้ ละตอ้ งเตรยี มการใหพ้ รอ้ ม
ทจ่ี ะจดั การศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐาน 12 ปี อยา่ งทวั่ ถงึ มคี ณุ ภาพ โดยไมเ่ กบ็ คา่ ใชจ้ า่ ย

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ซึ่งถือเป็นกฎหมาย
การศึกษาฉบับแรกของไทยที่ก�ำหนดแนวทางการจัดการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน
ให้แก่ประชาชนชาวไทยให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ กล่าวคือ มาตรา 10
ระบุว่า “การจัดการศึกษาต้องจัดให้บุคคลมีสิทธิและโอกาสเสมอกัน
ในการรบั การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานไมน่ อ้ ยกวา่ 12 ปี ตอ้ งจดั ใหท้ ว่ั ถงึ และมคี ณุ ภาพ
โดยไมเ่ ก็บค่าใชจ้ ่าย”

เพอื่ เปน็ การตอบสนองตามเจตนารมณข์ องรฐั ธรรมนญู แหง่ อาณาจกั ร
ไทย พทุ ธศักราช 2540 และพระราชบญั ญตั ิการศกึ ษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542
ส�ำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ กรมสามัญศึกษา และ
กรมวชิ าการ จงึ เปน็ หนว่ ยงานทจี่ ะตอ้ งมารวมกนั เปน็ สำ� นกั งานคณะกรรมการ
การศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐาน มีหน้าทจ่ี ดั การศึกษาขนั้ พื้นฐาน 12 ปี

4 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

อำ� นาจหนา้ ที่และความรับผิดชอบ

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐานมีภารกิจเก่ียวกับ
การจดั และการสง่ เสรมิ การศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐาน โดยมอี ำ� นาจหนา้ ทด่ี งั ตอ่ ไปนี้

1. จัดท�ำข้อเสนอนโยบาย แผนพัฒนาการศึกษา มาตรฐานการจัด
การศึกษา และหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน 

2. กำ� หนดหลกั เกณฑ์ แนวทาง และดำ� เนนิ การเกย่ี วกบั การสนบั สนนุ
ทรัพยากร การจัดต้ัง จัดสรรทรัพยากร และบริหารงบประมาณอุดหนุน
การจดั การศกึ ษาข้ันพน้ื ฐาน 

3. พัฒนาระบบการบรหิ ารและส่งเสริม ประสานงานเครือขา่ ยข้อมูล
สารสนเทศ การน�ำเทคโนโลยีสารสนเทศไปใช้ในการเรียนการสอน รวมทั้ง
สง่ เสรมิ การนเิ ทศ การบรหิ ารและการจัดการศกึ ษา 

4. ติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ของเขตพ้นื ทีก่ ารศกึ ษา 

5. พฒั นานวตั กรรมทางการศกึ ษา ประสาน สง่ เสรมิ สนบั สนนุ และ
ก�ำกับดูแลการจดั การศกึ ษาข้นั พนื้ ฐาน การศกึ ษาเพื่อคนพิการ ผดู้ อ้ ยโอกาส
และผมู้ คี วามสามารถพเิ ศษ และประสาน สง่ เสรมิ การจดั การศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐาน
ของเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน บุคคล ครอบครัว องค์กรชุมชน
องคก์ รเอกชน องคก์ รวชิ าชพี สถาบนั ศาสนา สถานประกอบการ และสถาบนั
สังคมอื่นของเขตพื้นทีก่ ารศึกษา 

6. ด�ำเนินการเก่ียวกับงานเลขานุการของคณะกรรมการการศึกษา
ข้นั พ้นื ฐาน

7. ปฏิบัติงานอื่นใดตามที่กฎหมายก�ำหนดให้เป็นอ�ำนาจหน้าท่ี
และความรับผิดชอบของส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน
หรือตามทีร่ ัฐมนตรี หรือคณะรัฐมนตรมี อบหมาย

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศึกษาขน้ั พืน้ ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 5

รายนามเลขาธิการ
คณะกรรมการการศึกษาขนั้ พืน้ ฐาน

รายนามเลขาธกิ าร วาระการดำ�รงตำ�แหน่ง
1. นายไพทรู ย์ จัยสิน พ.ศ. 2546 - พ.ศ. 2546
2. คุณหญงิ กษมา วรวรรณ ณ อยธุ ยา พ.ศ. 2546 - พ.ศ. 2547
พ.ศ. 2549 - พ.ศ. 2552
3. นางพรนิภา ลิมปพยอม พ.ศ. 2547 - พ.ศ. 2549
4. นายชนิ ภทั ร ภูมิรตั น พ.ศ. 2552 - พ.ศ. 2556
5. นายอภชิ าติ จรี ะวุฒิ พ.ศ. 2556 - พ.ศ. 2557
6. นายกมล รอดคล้าย พ.ศ. 2557 - พ.ศ. 2558
7. นายการณุ สกุลประดิษฐ์ พ.ศ. 2558 - พ.ศ. 2560
8. นายบญุ รักษ์ ยอดเพชร พ.ศ. 2560 - ปัจจุบนั

6 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

โครงสร้างการแบ่งสว่ นราชการสว่ นกลาง

สำ�นกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน
Office of the Basic Education Commission

กลมุ่ ตรวจสอบภายใน กลมุ่ พัฒนาระบบบรหิ าร
Internal Auditing Group Public Sector Development Group

ส�ำ นักอ�ำ นวยการ ส�ำ นักการคลงั สำ�นกั ตดิ ตามและประเมนิ ผล สำ�นกั ทดสอบ
General Administration และสนิ ทรัพย์ Mกoาnรitจoัดrกinาgรศanึกdษาขน้ั พนื้ ฐาน ทางการศึกษา
Bureau Finance Bureau Evaluation Bureau Educational Testing
Bureau

ศนู ย์ประสานงานโครงการ เพสอื่ำ�นกาักรเทเรคยี โนนกโาลรยสี อน แสผำน�นกักานรศโยกึ บษาายขแัน้ ลพะื้นฐาน สำ�นักบริหารงาน
อันเน่อื งมาจากพระราชดำ�ริ Technology for Teaching Policy and Planning การศกึ ษาพิเศษ
Royal Project and Learning Bureau Bureau Special Education
Coordination Center Bureau

กาสรำ�จนัดักกพาัฒรศนึกาษนาวัตกรรม สำ�นักพัฒนาระบบงานบุคคล มาสตำ�รนฐกั าวนชิ กาากราศรึกแษลาะ
Educational Innovation และนติ ิการ
Development Bureau Personal Administration Academic Affairs and
Development and Legal Educational Standard
Affairs Bureau Bureau

สำ�นกั พฒั นาการศึกษา นสักำเ�รนียักนพฒั นากจิ กรรม มสธั ำย�นมกัศบึกรษหิ าาตรองนาปนลกาายร กสารำ�ศนกึกั ษบารภิหาาครงบาังนคับ วศิทนูยยาศ์พาัฒสนตารโ์ รงเรียน
เขตพฒั นาพิเศษเฉพาะกจิ Students Activities Upper Secondary Compulsory Education Center for Science
Edจuงั หcaวtดั ioชnายDแeดvนeภloาpคmใตe้ nt Development Bureau Education Bureau Administration Bureau High Schools
PfroorviSnocuetshBeurnreBaourder Development

ศูนยเ์ ฉพาะกิจคุ้มครอง สำ�นักงานกองทนุ เพื่อ หน่วยศกึ ษานเิ ทศก์ DEedvTueeกclaสาoacรำp�thศนimoeกึกั nrษeพsnาPฒัaขtenนน้ัrBdsาuพoคBrน้ืneรaaฐแูaslาuiลcนะบุคลากCIรenDnfกoitกsาertศาmรarรศนูnaศึกยctกึ ษeพ์ioษาัฒnLาทeนดTาaว้าeงrคยไcnกhณุเinทลnภgคoาโalนพonโgdลyยี
Chแiลldะsช่วPยroเหteลcือtนioักnเรียน OโfคficรeงกoาfรLอuาหncาhรกfลoาrงวัน OBEC Supervision
Center Student Foundation Center

สพป. 183 เขต โรงเรยี น 30,112 แหง่ สพม. 42 เขต
Primary Educational School (30,112) Secondary Educational
Service Area Office (183) Service Area Office (42)

หมายถงึ หน่วยงานตามกฎกระทรวง (Formal Bureau) หมายถงึ กลุ่มท่ขี ้ึนตรงเลขาธกิ ารหรอื รองเลขาธิการ (Managing and reports
หมายถึง หน่วยงานท่ีตง้ั ขน้ึ เป็นการภายใน (Informal Bureau/Center) directly to Secondary General or Vice Secondary General)
หมายถงึ หน่วยงานการศึกษาตามประกาศ ศธ. (Education Unit)
หมายถงึ หนว่ ยงานลกั ษณะเขตพนื้ ที่ (Area Office)
หมายถึง สถานศกึ ษา (School)

รายงานประจําปี 2561 สำ� นกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 7

โครงสร้างองคก์ ร
สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน

กระทรวงศึกษาธกิ าร

ราชการสว่ นกลาง สพฐ. กพฐ.
- นโยบาย แผน งบประมาณ
- วิชาการ มาตรฐานการศกึ ษา
- กำ�กบั ติดตาม ประเมินผล
- ประสาน ส่งเสริม สนบั สนุน

12 สำ�นกั 7 สำ�นกั ภายใน

ราชการเขตพื้นทีก่ ารศึกษา
- แปลงนโยบายไปสูก่ ารปฏบิ ตั ิ
- ส่งเสริมคุณภาพการศกึ ษา ก.ต.ป.น. สพป. 183 เขต สพม. 42 เขต ก.ต.ป.น.

- ตรวจสอบ นเิ ทศ ติดตาม ประเมินผล

สถานศึกษา กรรมการ สถานศกึ ษาในสังกดั สถานศกึ ษาในสงั กดั กรรมการ
- จัดการเรียนการสอน สถานศกึ ษา ประถมศึกษา มธั ยมศึกษา สถานศึกษา
- ควบคมุ /พัฒนาคุณภาพ ขน้ั พ้นื ฐาน ขัน้ พื้นฐาน
มาตรฐาน

8 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

โครงสรา้ งองค์กร
สังกัดส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พืน้ ฐาน

สำ�นักงานเขตพน้ื ทก่ี ารศกึ ษา
หนว่ ยตรวจสอบภายใน

กลุ่มอำ�นวยการ กลุ่มบริหารงานบคุ คล กลมุ่ นโยบายและแผน กลุ่มสง่ เสรมิ การจดั การศกึ ษา

กลุ่มนเิ ทศ ตดิ ตาม และประเมินผล กลมุ่ ส่งเสริมการศกึ ษาทางไกล
การจัดการศกึ ษา เทคโนโลยีสารสนเทศและการสอ่ื สาร

กลมุ่ บริหารงานการเงนิ กลุม่ พัฒนาครแู ละบุคลากร
และสนิ ทรพั ย์ ทางการศกึ ษา

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นกั งานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พน้ื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 9

รายชื่อคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน
พ.ศ. 2560 – 2563

ประธานกรรมการ
รศ.เอกชยั กส่ี พุ นั ธ์

กรรมการโดยต�ำ แหนง่ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ กรรมการผแู้ ทนองคก์ ร กรรมการและเลขานุการ
9 ท่าน 13 ท่าน 3 ท่าน 1 ท่าน

ปลดั กระทรวงมหาดไทย ผศ.กวิสรา รตั นากร ผแู้ ทนองคก์ รวชิ าชพี เลขาธกิ ารคณะกรรมการ
ปลัดกระทรวงศกึ ษาธิการ นายจงภพ ชปู ระทีป น.ส.ทนิ สริ ิ ศิรโิ พธ์ิ การศกึ ษาขัน้ พนื้ ฐาน
เลขาธิการสภาการศกึ ษา นางบุสบง พรหมจนั ทร์ ผแู้ ทนองค์กรเอกชน
เลขาธกิ ารคณะกรรมการ น.ส.เบญจพร ปัญญายง นายพิทักษ์ บัวแสงใส
นายพศิ ณุ ศรพี ล ผแู้ ทนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่นิ
การอุดมศกึ ษา วา่ ท่ี ร.ต. ไพรศาล ประทุมชาติ นายนุชากร มาศฉมาดล
เลขาธิการคณะกรรมการการ รศ.ยืน ภ่วู รวรรณ

อาชีวศึกษา

เลขาธกิ ารคณะกรรมการขา้ ราชการ นางศรินธร วิทยะสริ นิ นั ท์
ครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษา นายสมหมาย ปารจิ ฉัตต์
ผู้อำ�นวยการ
ส�ำ นกั งบประมาณ น.ส.สุรภี โสรัจจกุล

เลขาธิการ นายวิรยิ ะ ฤ ๅชยั พานชิ ย์
คณะกรรมการกฤษฎีกา รศ.อนชุ าติ พวงสำ�ลี

ผอู้ �ำ นวยการสำ�นักงานรับรอง พระพรหมบัณฑิต
มาตรฐานและประเมนิ คุณภาพ

การศึกษา

10 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ภารกจิ ของสำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษา
ขน้ั พนื้ ฐาน

1. วสิ ัยทัศน์ พนั ธกิจ

วิสยั ทศั น์

การศึกษาขั้นพื้นฐานของประเทศไทย มีคุณภาพและมาตรฐาน
ระดบั สากล บนพ้ืนฐานของความเปน็ ไทย

พันธกจิ
1. ส่งเสริมและสนับสนุนให้ประชากรวัยเรียนทุกคนได้รับการศึกษา
อย่างทัว่ ถึง และมคี ณุ ภาพ
2. สง่ เสรมิ ใหผ้ เู้ รยี นมคี ณุ ธรรมจรยิ ธรรม มคี ณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์
ตามหลกั สตู รและคา่ นยิ มหลกั ของคนไทย 12 ประการ
3. พัฒนาระบบบริหารจัดการท่ีเน้นการมีส่วนร่วม การบูรณาการ
การจดั การศกึ ษา และเสรมิ สรา้ งความรบั ผิดชอบต่อคุณภาพการศึกษา

เป้าหมาย
1. ผู้เรียนระดับก่อนประถมศึกษา และระดับการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน
ทุกคน มีพัฒนาการเหมาะสมตามวัย มีคุณภาพและทักษะการเรียนรู้
ในศตวรรษท่ี 21
2. ประชากรวัยเรียนทุกคนได้รับโอกาสในการศึกษาข้ันพื้นฐาน
อย่างทั่วถงึ มีคุณภาพ และเสมอภาค
3. ครูและบุคลากรทางการศึกษามีสมรรถนะตรงตามสายงาน และ
มวี ฒั นธรรมการท�ำงานท่ีม่งุ เนน้ ผลสัมฤทธ์ิ
4. ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา ส�ำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ
และสถานศึกษา มีประสิทธิภาพ และเป็นกลไกขับเคล่ือนการศึกษา
ขนั้ พน้ื ฐานตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง สคู่ ณุ ภาพระดบั มาตรฐาน
สากล

รายงานประจาํ ปี 2561 ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พ้ืนฐาน กระทรวงศึกษาธิการ 11

5. ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐานเนน้ การท�ำงานแบบบรู ณาการ มเี ครอื ขา่ ยการบรหิ ารจดั การ
บรหิ ารแบบมสี ว่ นรว่ มจากทกุ ภาคสว่ นในการจดั การศกึ ษา กระจายอ�ำนาจและความรบั ผดิ ชอบสสู่ �ำนกั งานเขตพนื้ ท่ี
การศึกษา และสถานศึกษา

6. พืน้ ท่ีพเิ ศษ ไดร้ ับการพัฒนาคุณภาพการศกึ ษาและพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาทเี่ หมาะสมตามบรบิ ท
ของพ้นื ท่ี

7. หนว่ ยงานทุกระดบั พัฒนาส่ือ เทคโนโลยี และระบบขอ้ มูลสารสนเทศเพอ่ื การบริหารจดั การศกึ ษาอย่างมี
ประสทิ ธภิ าพ

8. หนว่ ยงานทุกระดับ มีงานวิจยั ท่ีสามารถน�ำผลไปใชใ้ นการพฒั นาคุณภาพการจดั การศกึ ษา

2. ยุทธศาสตร์

1. จัดการศกึ ษาเพ่ือความม่นั คง
2. พฒั นาคณุ ภาพผเู้ รียนและสง่ เสริมการจัดการศึกษาเพอ่ื สรา้ งขดี ความสามารถในการแขง่ ขนั
3. ส่งเสริม สนบั สนนุ การพฒั นาครูและบุคลากรทางการศึกษา
4. ขยายโอกาสการเขา้ ถึงบริการทางการศกึ ษาและการเรยี นรู้อย่างมคี ุณภาพ
5. จัดการศึกษาเพ่ือเสรมิ สร้างคณุ ภาพชวี ติ ทเ่ี ปน็ มติ รกบั สง่ิ แวดล้อม
6. พัฒนาระบบบรหิ ารจดั การและสง่ เสริมการมีสว่ นรว่ มในการจัดการศึกษา
ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พน้ื ฐาน มกี ารขับเคลอ่ื นนโยบายสู่การปฏิบัติ 6 ดา้ น ดังนี้
นโยบายที่ 1 ดา้ นการจัดการศึกษาเพื่อความมน่ั คง
ยุทธศาสตร์ท่ี 1 จดั การศกึ ษาเพอื่ ความมน่ั คง
1. เสริมสร้างความม่ันคงของสถาบันหลัก และการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์
ทรงเป็นประมขุ
1.1 น้อมน�ำแนวพระราชด�ำริ สืบสานพระราชปณิธานและพระบรมราโชบายด้านการศึกษา หรือ
“ศาสตรพ์ ระราชา” มาใช้ในการจดั กระบวนการเรยี นรอู้ ยา่ งยัง่ ยนื
1.2 ปลกู ฝงั และเสรมิ สรา้ งวถิ ปี ระชาธปิ ไตย ความสามคั คี สมานฉนั ท์ สนั ตวิ ธิ ี ตอ่ ตา้ นการทจุ รติ คอรร์ ปั ชนั
และยดึ ม่ันในการปกครองระบอบประชาธปิ ไตยอนั มพี ระมหากษัตรยิ ์ทรงเปน็ ประมขุ
1.3 เสรมิ สรา้ งความรคู้ วามเขา้ ใจทถ่ี กู ตอ้ งเกยี่ วกบั สถาบนั ชาติ ศาสนา พระมหากษตั รยิ ์ ผา่ นหลกั สตู รและ
กระบวนการเรยี นรูป้ ระวตั ิศาสตร์ และความเป็นพลเมอื ง
2. ปลูกฝังผู้เรยี นดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม และค่านิยมทีพ่ งึ ประสงค์
2.1 ส่งเสริมสนับสนุนการจัดกิจกรรมท้ังในและนอกห้องเรียน ท่ีเอื้อต่อการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม
คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ ตามหลกั สูตรและคา่ นยิ มหลักของคนไทย 12 ประการ
2.2 เสริมสร้างความร้คู วามเขา้ ใจเกย่ี วกบั ภยั คุกคามในรปู แบบใหม่ เชน่ อาชญากรรม และความรุนแรง
ในรปู แบบต่างๆ สิ่งเสพติด ภยั พิบตั จิ ากธรรมชาติ ภยั จากโรคอบุ ัตใิ หม่ ภัยจากไซเบอร์ ฯลฯ
3. พฒั นาการจัดการศึกษาสถานศกึ ษาในเขตพ้นื ทพี่ เิ ศษให้เหมาะสมตามบรบิ ทของพื้นที่

12 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

3.1 เขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจ จังหวดั ชายแดนภาคใต้
3.2 เขตระเบียงเศรษฐกจิ
3.3 เขตสามเหล่ียมมั่นคง มัง่ คงั่ ยงั่ ยืน
3.4 เขตพน้ื ทชี่ ายแดน
3.5 เขตเศรษฐกิจพเิ ศษ
นโยบายท่ี 2 ด้านการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน และส่งเสริมการจัดการศึกษาเพ่ือสร้างขีดความสามารถ
ในการแข่งขนั
ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 2 พฒั นาคณุ ภาพผเู้ รยี น และสง่ เสรมิ การจดั การศกึ ษาเพอ่ื สรา้ งขดี ความสามารถ ในการแขง่ ขนั
1. เสริมสร้างความเข้มแขง็ ในการพัฒนาผู้เรยี นอย่างมีคณุ ภาพดว้ ยการปรบั หลักสูตร การวดั และประเมินผล
ที่เหมาะสม
1.1 ปรับปรุงหลักสูตรในระดับปฐมวัยและหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน และน�ำหลักสูตร
ไปสู่การปฏบิ ัตใิ หเ้ กิดประสทิ ธิภาพ และจัดการเรียนรูใ้ หส้ อดคลอ้ งกับหลักสูตร ตามความจ�ำเปน็ และความตอ้ งการ
ของผเู้ รียน ชุมชน ท้องถ่นิ และสงั คม
1.2 ส่งเสริมการเรียนการสอนให้ผู้เรียนมีความม่ันใจในการสื่อสารภาษาอังกฤษ ภาษาประเทศคู่ค้า
และภาษาอาเซียนอย่างน้อย 1 ภาษา
1.3 พัฒนาระบบการวัดและประเมินผลทุกระดับ ให้มีคุณภาพและมาตรฐานน�ำไปสู่การพัฒนาคุณภาพ
ผูเ้ รยี นเตม็ ตามศกั ยภาพ
2. พฒั นาคุณภาพกระบวนการเรียนรู้
2.1 พัฒนาผู้เรียนระดับก่อนประถมศึกษา ให้มีพัฒนาการทางด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม
และสตปิ ัญญา ใหม้ คี วามพร้อมเข้าส่กู ารเรยี นในระดับทส่ี งู ข้ึน
2.2 ส่งเสริม สนบั สนนุ ใหผ้ ู้เรยี นสามารถอา่ นออกเขียนได้ตามชว่ งวยั
2.3 ส่งเสรมิ สนับสนนุ ใหผ้ ู้เรียนมนี ิสัยรกั การอ่าน
2.4 ส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ที่ให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านกิจกรรมการปฏิบัติจริง (Active Learning)
เน้นทักษะกระบวนการ ให้เกิดทักษะการคิดวิเคราะห์ คิดแก้ปัญหา และคิดสร้างสรรค์ ในทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้
ทัง้ ในและนอกห้องเรยี น
2.5 สง่ เสริมให้ผูเ้ รียนมีทักษะการเรยี นรูใ้ นศตวรรษท่ี 21
2.6 ปลูกฝังทกั ษะกระบวนการวิทยาศาสตร์ และจิตวทิ ยาศาสตร์
2.7 สนบั สนนุ การผลติ จดั หา และใชส้ อื่ การเรยี นการสอน เทคโนโลยี นวตั กรรมและสง่ิ อ�ำนวยความสะดวก
ท่ีหลากหลายรวมท้ังการพัฒนาห้องสมุดและแหล่งเรียนรู้ภายในสถานศึกษา ในการจัดการเรียนรู้ได้ท้ังในห้องเรียน
และนอกหอ้ งเรยี นเพื่อให้ผูเ้ รยี นได้เรยี นร้อู ยา่ งเตม็ ศกั ยภาพ
2.8 สง่ เสรมิ การจดั หลกั สตู รทกั ษะอาชพี ควบคไู่ ปกบั วชิ าสามญั เชน่ ทวศิ กึ ษา (Dual Education) หลกั สตู ร
ระยะสัน้
2.9 ส่งเสริม สนับสนุนการพัฒนาผู้เรียนท่ีมีความต้องการจ�ำเป็นพิเศษ (ผู้พิการ ผู้ด้อยโอกาส และ
ผู้มีความสามารถพเิ ศษ) ให้เตม็ ตามศักยภาพด้วยรูปแบบทีเ่ หมาะสม
2.10 ส่งเสริมสนับสนุนการจัดกิจกรรมแนะแนวเพ่ือการศึกษาต่อและการประกอบอาชีพอย่างเข้มแข็ง
ตอ่ เน่ืองและเปน็ รูปธรรม

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พ้ืนฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 13

3. สร้างขีดความสามารถในการแข่งขนั
3.1 ยกระดับผลการประเมินระดับนานาชาติตามโครงการ PISA (Programme for International
Student Assessment)
3.2 สง่ เสริมการพฒั นาศกั ยภาพผู้เรียนสู่ความเปน็ เลิศในด้านต่างๆ
3.3 ส่งเสริมการเรียนรู้เชิงบูรณาการแบบสหวิทยาการ เช่น สะเต็มศึกษา (Science Technology
Engineering and Mathematics Education: STEM Education) เพอ่ื พัฒนากระบวนการคดิ และการสรา้ งสรรค์
นวัตกรรมเพือ่ สรา้ งมูลค่าเพมิ่ สอดคลอ้ งกบั ประเทศไทย 4.0
4. ส่งเสรมิ สนับสนุนการท�ำวจิ ัย และน�ำผลการวจิ ยั ไปใช้พัฒนาคุณภาพการจดั การศึกษา
4.1 ส่งเสรมิ การท�ำวิจยั เพอื่ พฒั นาการบรหิ ารจัดการศกึ ษา
4.2 ส่งเสริมการท�ำวิจัยเพ่ือพัฒนาหลักสูตร กระบวนการเรียนรู้ การวัดและประเมินผล โดยเน้นให้มี
การวจิ ัยในช้ันเรยี น
นโยบายที่ 3 ด้านการสง่ เสริม พฒั นาครูและบุคลากรทางการศกึ ษา
ยทุ ธศาสตร์ท่ี 3 สง่ เสริม สนบั สนนุ การพัฒนาครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษา
1. พฒั นาครูและบุคลากรทางการศึกษา ใหส้ ามารถจัดการเรยี นรอู้ ย่างมคี ณุ ภาพในรูปแบบทห่ี ลากหลาย
1.1 TEPE Online (Teachers and Educational personnel Enhancement Based on Mission
and Functional Areas as Majors)
1.2 ชมุ ชนแห่งการเรยี นรูท้ างวชิ าชพี (Professional Learning Community: PLC)
1.3 การเรยี นร้ผู ่านกจิ กรรมการปฏบิ ัติจริง (Active Learning)
1.4 การพัฒนาครูทั้งระบบทเ่ี ชื่อมโยงกับการเลือ่ นวิทยฐานะ ฯลฯ
2. พัฒนาระบบการบรหิ ารงานบคุ คลให้มปี ระสทิ ธภิ าพ โดยเช่อื มโยงกบั หน่วยงานทเ่ี กยี่ วข้อง ดงั นี้
2.1 การก�ำหนดแผนอตั ราก�ำลงั การสรรหา การบรรจแุ ตง่ ตั้ง การประเมินและการพัฒนา
2.2 การสร้างแรงจงู ใจใหค้ รูและบุคลากรทางการศกึ ษามขี วญั และก�ำลังใจในการท�ำงาน
นโยบายที่ 4 ด้านโอกาส ความเสมอภาค และความเทา่ เทยี ม การเขา้ ถึงบรกิ ารทางการศึกษา
ยุทธศาสตรท์ ่ี 4 ขยายโอกาสการเขา้ ถงึ บรกิ ารทางการศึกษาและการเรยี นรู้อยา่ งมีคุณภาพ
1. เพ่มิ โอกาสการเขา้ ถงึ การศกึ ษาทีม่ ีคณุ ภาพ
1.1 สง่ เสรมิ ประชากรวยั เรยี นทกุ คนใหไ้ ดร้ บั โอกาสในการเขา้ รบั บรกิ ารทางการศกึ ษาอยา่ งทวั่ ถงึ มคี ณุ ภาพ
และเสมอภาค
1.2 สรา้ งความเขม้ แขง็ ของระบบการดูแลชว่ ยเหลอื นกั เรียน ระบบสง่ เสริมความประพฤตนิ กั เรียน ระบบ
คมุ้ ครองนักเรียน และการสร้างภมู คิ มุ้ กนั ทางสงั คม
2. ลดความเหลื่อมลำ�้ ทางการศกึ ษา
2.1 ประสานหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้องในการจัดการศึกษาที่เหมาะสม ส�ำหรับเด็กด้อยโอกาสท่ีไม่อยู่ใน
ทะเบยี นราษฎร เชน่ เด็กไร้สญั ชาติ เดก็ พลัดถ่ิน เด็กต่างด้าว เดก็ ไทยทีไ่ ม่มีเลขประจ�ำตวั ประชาชน เป็นตน้
2.2 ส่งเสริม สนับสนุนการใช้เทคโนโลยีในการจัดการศึกษาให้ครอบคลุมทุกพื้นท่ีอย่างทั่วถึง เช่น
การพฒั นาคณุ ภาพศกึ ษาทางไกลผา่ นเทคโนโลยสี ารสนเทศ (Distance learning Information Technology : DLIT)

14 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

การพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (Distance Learning Television :
DLTV) ฯลฯ

นโยบายที่ 5 ดา้ นการจดั การศกึ ษาเพอ่ื สร้างเสรมิ คณุ ภาพชีวิตทเ่ี ปน็ มติ รกบั สง่ิ แวดลอ้ ม
ยทุ ธศาสตร์ที่ 5 จัดการศึกษาเพอื่ เสรมิ สร้างคณุ ภาพชีวิตทเี่ ป็นมิตรกบั สง่ิ แวดล้อม
1. จัดการศกึ ษาเพื่อสร้างเสรมิ คุณภาพชวี ิต
1.1 ส่งเสริม สนับสนุนการสร้างจิตส�ำนึกรักษาสิ่งแวดล้อม มีคุณธรรม จริยธรรม และน้อมน�ำแนวคิด
ตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียงสู่การปฏิบัติในการด�ำเนินชวี ิต
1.2 ส่งเสรมิ สนบั สนุนใหส้ ถานศกึ ษาพัฒนาหลกั สตู ร กระบวนการเรยี นรู้ แหลง่ เรียนรู้ และสือ่ การเรียนรู้
ตา่ งๆ ท่เี กีย่ วข้องกับการสรา้ งเสริมคณุ ภาพชวี ิตที่เปน็ มติ รกับส่ิงแวดล้อม
1.3 สรา้ งเครือขา่ ยความร่วมมอื กบั ภาคส่วนต่างๆ ในการอนรุ ักษ์ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อม
นโยบายท่ี 6 ด้านการพัฒนาระบบบริหารจดั การและส่งเสริมใหท้ ุกภาคสว่ นมีส่วนรว่ มในการจดั การศึกษา
ยุทธศาสตรท์ ่ี 6 พัฒนาระบบบริหารจัดการและส่งเสริมการมสี ว่ นรว่ มในการจัดการศึกษา
1. พัฒนาระบบบริหารจัดการใหม้ ปี ระสิทธิภาพ
1.1 พฒั นาระบบการวางแผน การน�ำแผนไปสูก่ ารปฏบิ ัตกิ ารก�ำกบั ติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผล
เพอื่ การบริหารจัดการทีม่ ปี ระสิทธิภาพ โดยยดึ หลกั ธรรมาภิบาล
1.2 พัฒนาระบบงบประมาณและการสนบั สนนุ ค่าใช้จา่ ยเพอ่ื การศึกษาขน้ั พน้ื ฐาน
1.3 พฒั นาระบบเทคโนโลยีดจิ ิทัลเพ่ือการจดั การศึกษาที่มีมาตรฐานเชือ่ มโยงและเขา้ ถึงได้
1.4 สรา้ งความเขม้ แขง็ และยกระดบั คณุ ภาพสถานศกึ ษาตามบรบิ ทของพนื้ ที่ เชน่ โรงเรยี นทปี่ ระสบปญั หา
วกิ ฤตทางการศกึ ษา (ICU) โรงเรยี นประชารฐั (ดใี กลบ้ า้ น) โรงเรยี นคณุ ธรรม โรงเรยี นหอ้ งเรยี นกฬี า โรงเรยี นมาตรฐาน
สากล ฯลฯ
1.5 ส่งเสริมระบบประกนั คณุ ภาพภายในของสถานศกึ ษาใหเ้ ข้มแขง็
1.6 ยกย่องเชิดชูเกียรติส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา ส�ำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สถานศึกษา
และองค์คณะบคุ คล ท่ีมีผลงานเชิงประจักษ์
2. สรา้ งความเขม้ แขง็ ในการบรหิ ารจดั การแบบมสี ว่ นรว่ ม
2.1 ส่งเสริมการบริหารจัดการเขตพ้ืนท่ีการศึกษาโดยใช้พ้ืนที่เป็นฐาน (Area-base Management)
รูปแบบการบรหิ ารแบบกระจายอ�ำนาจ “CLUSTERs” เป็นตน้
2.2 เขตพื้นท่ีการศึกษาจัดท�ำแผนบูรณาการจัดการศึกษาร่วมกับส�ำนักงานศึกษาธิการจังหวัด และ
ส�ำนกั งานศึกษาธกิ ารภาค
2.2 สร้างความเข้มแข็งในการยกระดับคุณภาพการศึกษารูปแบบเครือข่าย เช่น เครือข่ายส่งเสริม
ประสทิ ธิภาพการจัดการศกึ ษา ศูนยพ์ ัฒนากล่มุ สาระการเรยี นรู้ สหวทิ ยาเขต กลุ่มโรงเรียน ฯลฯ
2.4 ส่งเสรมิ และพัฒนาสถานศกึ ษาด้วยพลังประชารฐั อย่างต่อเน่อื งและยัง่ ยนื
3. สง่ เสริมการมีสว่ นร่วมพัฒนาคุณภาพผเู้ รียน
3.1 ส่งเสริม สนับสนุนผู้ปกครอง ชุมชน สังคม และสาธารณชน ให้มีความรู้ ความเข้าใจ สร้าง
ความตระหนกั ในการจดั การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน การก�ำกบั ดแู ล ตลอดจนการมสี ว่ นรว่ มรบั ผดิ ชอบในการพฒั นาคณุ ภาพ
ผเู้ รยี น
3.2 ประสานสถาบนั หรอื หนว่ ยงานทางการศกึ ษาใหค้ ดั เลอื กผเู้ รยี นเขา้ ศกึ ษาตอ่ ดว้ ยวธิ กี ารทห่ี ลากหลาย

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พื้นฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 15

16 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission 3. ขอ้ มูลจ�ำนวนนักเรียน

ตารางท่ี 1 จ�ำนวนนักเรยี น หอ้ งเรียน และอัตราส่วนห้องเรยี นต่อนกั เรียน จ�ำแนกตามระดับชนั้ ปกี ารศึกษา 2557 - 2561

ระดับชน้ั ปีการศกึ ษา 2557 ปีการศกึ ษา 2558 ปกี ารศกึ ษา 2559 ปีการศึกษา 2560 ปีการศึกษา 2561
นักเรียน ห้องเรียน หน้อักงเเรรียยี นน: นักเรยี น หอ้ งเรยี น หน้อักงเเรรยีียนน: นักเรียน หอ้ งเรยี น หน้อักงเเรรียยี นน: นักเรียน หอ้ งเรยี น หน้อกั งเเรรียียนน: นักเรียน หอ้ งเรยี น หน้อักงเเรรียียนน:

อนบุ าล 1 1,632 55 1:15 2,239 129 1:17 1,536 62 1:25 62,754 7,192 1:09 84,210 7,803 1:11

อนบุ าล 2 438,196 29,709 1:16 431,237 29,557 1:15 450,186 29,817 1:15 448,293 29,568 1:15 410,262 28,945 1:14

อนบุ าล 3 460,838 30,382 1:16 456,852 30,259 1:15 445,841 30,267 1:15 469,887 30,025 1:15 465,915 29,832 1:16

รวมก่อนประถม 900,666 60,146 1:16 890,328 59,945 1:15 897,563 60,146 1:15 980,934 66,785 1:15 960,387 66,580 1:14

ประถมศึกษาปที ่ี 1 548,551 32,693 1:17 534,888 32,523 1:17 529,785 32,677 1:16 516,621 32,020 1:16 539,286 31,776 1:17

ประถมศึกษาปที ่ี 2 538,231 32,486 1:17 530,776 32,328 1:17 517,723 32,252 1:16 513,370 31,884 1:16 500,558 31,305 1:16

ประถมศกึ ษาปที ่ี 3 544,006 32,441 1:17 534,628 32,245 1:17 527,262 32,208 1:16 515,301 31,698 1:16 510,539 31,353 1:16

ประถมศึกษาปที ี่ 4 557,500 32,345 1:17 544,105 32,146 1:17 535,179 32,114 1:17 527,408 31,570 1:17 515,325 31,145 1:17

ประถมศึกษาปีท่ี 5 548,747 32,281 1:17 556,789 32,204 1:17 542,880 32,155 1:17 533,992 31,682 1:17 525,686 31,210 1:17

ประถมศกึ ษาปีท่ี 6 554,543 32,287 1:18 543,209 32,150 1:17 551,347 32,276 1:17 537,997 31,769 1:17 529,862 31,361 1:17

รวมประถมศกึ ษา 3,291,578 194,533 1:17 3,244,395 193,536 1:17 3,204,176 193,682 1:17 3,144,689 190,623 1:16 3,121,256 188,150 1:17

มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1 598,563 19,750 1:31 601,361 19,766 1:31 593,653 19,796 1:30 601,639 19,958 1:30 587,055 20,049 1:30

มัธยมศึกษาปที ี่ 2 601,161 19,783 1:30 580,907 19,606 1:30 581,468 19,653 1:30 574,633 19,658 1:29 583,983 19,770 1:30

มัธยมศึกษาปที ี่ 3 589,861 19,803 1:31 585,565 19,687 1:30 562,387 19,529 1:29 559,758 19,567 1:29 555,787 19,533 1:28

รวมมธั ยมศกึ ษาตอนตน้ 1,789,585 59,336 1:31 1,767,833 59,059 1:30 1,737,508 58,978 1:29 1,736,030 59,183 1:29 1,726,825 59,352 1:30

มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 4 365,375 10,694 1:37 356,729 10,563 1:34 350,178 10,563 1:33 336,720 10,661 1:32 335,762 10,585 1:32

มัธยมศกึ ษาปีท่ี 5 386,146 10,893 1:35 345,487 10,667 1:33 334,194 10,467 1:32 328,291 10,625 1:31 316,072 10,457 1:30

มธั ยมศึกษาปีที่ 6 381,454 10,740 1:34 376,099 10,869 1:35 332,653 10,615 1:31 320,945 10,539 1:31 316,727 10,531 1:30

รวมมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย 1,132,975 32,327 1:36 1,078,315 32,099 1:34 1,017,025 31,645 1:32 985,956 31,825 1:31 968,561 31,573 1:31

ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ปที ่ี 1 - - - - - - - - - - - - 1,450 67 1:22

ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ปที ่ี 2 - - - - - - - - - - - - 1,366 76 1:18

ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ปที ี่ 3 - - - - - - - - - - - - 1,280 72 1:18

รวมประกาศนียบตั รวชิ าชพี - - - - - - - - - - - - 4,096 215 1:19

รวมทง้ั สิน้ (คน) 7,114,804 346,342 1:21 6,980,871 344,699 1:21 6,856,272 344,451 1:20 6,847,609 348,416 1:20 6,781,125 345,870 1:20

ตารางท่ี 2 จ�ำนวนนักเรียน จ�ำแนกตามขนาดโรงเรยี น ปกี ารศกึ ษา 2557 - 2561

ขนาด จ�ำ นวนนกั เรยี น (คน) จำ�นวนนกั เรียน จำ�แนกตามปกี ารศึกษา (คน)
โรงเรยี น
≤ 20 คน 2557 2558 2559 2560 2561
ขนาดที่ 1 21 - 40 คน 10,545 10,089
41 - 60 คน 75,448 11,450 11,539 8,603 64,668
ขนาดท่ี 2 61 - 80 คน 169,588 169,116
ขนาดที่ 3 81 - 100 คน 245,933 78,181 78,540 68,367 237,366
ขนาดท่ี 4 101 - 120 คน 252,672 252,804
ขนาดที่ 5 263,177 170,152 176,855 167,665 247,404
ขนาดที่ 6 รวม 981,447
ขนาดที่ 7 121 - 200 คน 1,017,363 244,951 240,173 240,202
201 - 300 คน 1,036,251 1,059,848
301 - 499 คน 247,707 248,030 255,318 842,202
500 - 1,499 คน 890,949 808,112
1,500 - 2,499 คน 900,849 258,152 257,030 250,757
ตั้งแต่ 2,500 คนขนึ้ ไป 1,521,943 1,465,763
รวมทั้งส้นิ 731,964 1,010,593 1,012,167 990,912 766,068
1,015,485 857,685
7,114,804 1,044,839 1,039,278 1,059,887
6,781,125
859,580 841,441 852,149

876,720 857,899 832,547

1,491,427 1,456,326 1,484,988

745,095 756,227 757,258

952,617 892,934 869,868

6,980,871 6,856,272 6,847,609

4. ขอ้ มูลจำ� นวนโรงเรยี น

ตารางท่ี 3 จ�ำนวนโรงเรียน จ�ำแนกตามขนาดโรงเรยี น ปกี ารศึกษา 2557 - 2561

โ รขงนเรายี ดน จ�ำ นวนนักเรยี น (คน) จ�ำ นวนโรงเรียน จำ�แนกตามปกี ารศึกษา (โรง)

ขนาดท่ี 1 ≤ 20 คน 2557 2558 2559 2560 2561
21 - 40 คน 990 1,170
ขนาดที่ 2 41 - 60 คน 1,059 1,108 1,159 2,065
ขนาดท่ี 3 61 - 80 คน 2,403 3,361
ขนาดท่ี 4 81 - 100 คน 3,372 2,488 2,516 2,139 3,411
ขนาดที่ 5 101 - 120 คน 3,520 2,825
ขนาดท่ี 6 2,819 3,388 3,519 3,337 2,257
ขนาดท่ี 7 รวม 2,402 15,089
121 - 200 คน 15,506 3,515 3,448 3,456 6,885
201 - 300 คน 6,728 3,478
301 - 499 คน 3,669 2,768 2,765 2,848 2,135
500 - 1,499 คน 2,368 1,846
1,500 - 2,499 คน 1,944 2,359 2,349 2,292 401
ตงั้ แต่ 2,500 คนขึน้ ไป 278
รวมทงั้ ส้นิ 386 15,577 15,705 15,231 30,112
321
30,922 6,791 6,737 6,882

3,547 3,478 3,527

2,310 2,263 2,209

1,899 1,853 1,884

390 396 394

302 285 278

30,816 30,717 30,405

รายงานประจําปี 2561 ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 17

ตารางที่ 4 จ�ำนวนโรงเรียน จ�ำแนกตามประเภทโรงเรยี น ปกี ารศกึ ษา 2557 - 2561

ปกี ารศึกษา ประถม ประเภทโรงเรยี น (โรง) พิเศษ รวม
28,470 สามัญ สงเคราะห์ 43
2557 28,358 2,358 51 46 30,922
2558 28,259 2,361 51 50 30,816
2559 27,948 2,359 49 51 30,717
2560 27,655 2,358 48 48 30,405
2561 2,358 51 30,112

5. ขอ้ มูลจ�ำนวนขา้ ราชการครู

ตารางที่ 5 ขา้ ราชการครู จ�ำแนกตามวทิ ยฐานะ ปีการศกึ ษา 2559 - 2561

ปกี ารศึกษา ตำ�แหนง่ เชพ่ียวิเศชษาญ วทิ ยฐานะ (คน) วิทไยมฐม่ าีนะ รวม
3 เชีย่ วชาญ ช�ำ นพาิเศญษการ ชำ�นาญการ 241
ผู้อ�ำ นวยการโรงเรยี น 0 413 26,663
รองผู้อำ�นวยการโรงเรยี น 10 414 24,016 1,989 6,209
2559 ครู 0 9 4,119 1,668 62,613 327,172
ครูผูช้ ว่ ย 13 33,441 33,441
รวม 0 410 182,667 81,472 96,708 393,485
ผู้อำ�นวยการโรงเรียน 0 000 25,282
รองผู้อ�ำ นวยการโรงเรยี น 0 137 5,829
2560 ครู 0 833 210,802 85,129 420 310,470
ครูผ้ชู ่วย 0 937 22,417 1,791 64,680 35,283
รวม - 41 3,799 1,569 35,283 376,864
ผูอ้ �ำ นวยการโรงเรยี น - 351 171,664 73,775 100,520 25,293
รองผอู้ ำ�นวยการโรงเรยี น 3,749
2561 ครู 000 - 307,099
ครูผชู้ ว่ ย 1,329 197,880 77,135 - 48,503
รวม 384,644
---
---

58 332 160,297 78,372 116,543

18 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

2ส่ ว น ที่

ผลการด�ำเนินงาน

ผลการด�ำเนนิ งาน

ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 สำ�นักงานคณะกรรมการการศึกษา
ขั้นพนื้ ฐาน ได้จดั สรรงบประมาณ สนับสนนุ การดำ�เนนิ งานตามยุทธศาสตร์
6 ยุทธศาสตร์ ประกอบด้วยยุทธศาสตร์ที่ 1 จัดการศึกษาเพื่อความมั่นคง
ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 2 พฒั นาคณุ ภาพผเู้ รยี นและสง่ เสรมิ การจดั การศกึ ษาเพอ่ื สรา้ ง
ขดี ความสามารถในการแขง่ ขนั ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 3 สง่ เสรมิ สนบั สนนุ การพฒั นา
ครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษา ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 4 ขยายโอกาสการเขา้ ถงึ บรกิ าร
ทางการศกึ ษาและการเรยี นรอู้ ยา่ งมคี ณุ ภาพ ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 5 การจดั การศกึ ษา
เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตท่ีเป็นมิตรกับส่ิงแวดล้อม และยุทธศาสตร์ท่ี 6
การพัฒนาระบบบริหารจัดการและส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วม
ในการจดั การศกึ ษา นอกจากนี้ ส�ำ นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน
ยังได้กำ�หนดแนวทางในการขับเคลื่อนนโยบายรัฐบาล และกระทรวง
ศึกษาธิการ เพ่ือให้หน่วยงานในสังกัดทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค
น�ำ ไปเปน็ แนวทางในการขบั เคลอ่ื นเพอื่ ใหส้ ามารถด�ำ เนนิ งานเปน็ ไปในทศิ ทาง
เดยี วกัน และบรรลุตามวตั ถุประสงค์ สรปุ ได้ดังนี้

20 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

1. ดา้ นนโยบายกระทรวงศึกษาธิการ

ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 กระทรวงศึกษาธิการก�ำหนดนโยบาย
ตรวจราชการส�ำคัญ 14 นโยบาย และจุดเน้นพิเศษตามข้อส่ังการของ
นายกรัฐมนตรี 2 ประเด็น โดยส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน
ได้ด�ำเนินการขับเคล่ือนนโยบายดังกล่าวสู่การปฏิบัติลงในพ้ืนที่ทั่วทุกภาค
ตามภารกจิ ทีเ่ กยี่ วข้องรว่ มกบั ส�ำนักงานเขตพ้นื ทีก่ ารศกึ ษา และสถานศกึ ษา
ในสังกัด ซ่ึงได้รับการช่วยเหลือสนับสนุนจากหน่วยงานทุกระดับทั้งภาครัฐ
และเอกชนในพ้นื ท่นี ้นั ๆ รวมทั้งมกี ารก�ำกบั ตดิ ตาม ตรวจสอบและประเมนิ
ผลความกา้ วหน้าในการขบั เคลือ่ นนโยบาย สง่ ผลใหก้ ารด�ำเนนิ งานบรรลุผล
ส�ำเรจ็ ตามเปา้ หมาย ซงึ่ แสดงใหเ้ หน็ ถงึ ความมงุ่ มนั่ ทมุ่ เท ในการพฒั นาการจดั
การศึกษาของประเทศให้ม่ันคง ยั่งยืน และสอดรับกับบริบทของ
การเปลย่ี นแปลง ผลการด�ำเนนิ งานสรปุ ดังนี้

นโยบายข้อ 1 การยกระดบั คณุ ภาพการศึกษา

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานตระหนักและเล็งเห็น
ถึงความส�ำคัญในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน โดยถือว่าผู้เรียนมีความส�ำคัญ
มากที่สุด รวมทั้งกระบวนการจัดการศึกษาต้องส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถ
พัฒนาตามธรรมชาติ และเต็มตามศักยภาพของตนเอง โดยพิจารณาจาก
ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (Ordinary National
Education Test : O-NET) ของสถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ
(องค์การมหาชน) โดยได้ด�ำเนินการร่วมกับหน่วยงานในสังกัดท้ังส่วนกลาง
และส่วนภูมิภาค ตั้งแต่การวิเคราะห์ผลการทดสอบในปีการศึกษาท่ีผ่านมา
เพอื่ น�ำไปใชใ้ นการวางแผนยกระดบั คณุ ภาพการศกึ ษาผา่ นกระบวนการชมุ ชน
แหง่ การเรยี นรูท้ างวชิ าชพี (Professional Learning Community : PLC)
การสื่อสารสร้างความเข้าใจเก่ียวกับการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติ
ข้ันพื้นฐาน (Ordinary National Education Test : O-NET) แก่ผู้มี

รายงานประจาํ ปี 2561 ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พื้นฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 21

ส่วนเกี่ยวข้อง รวมถึงการเตรียมความพร้อมผู้เรียนเกี่ยวกับการทดสอบระดับนานาชาติ (Programme for
International Student Assessment : PISA) เพอ่ื ใหผ้ ู้เรียนทกุ คนสามารถเรียนรแู้ ละพฒั นาตนเองได้

ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จัดให้มีโครงการที่เก่ียวข้องกับ
การยกระดบั คณุ ภาพการศกึ ษา เชน่ โครงการพฒั นาศกั ยภาพเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษาและเครอื ขา่ ยในการวดั และประเมนิ
คุณภาพผเู้ รียนตามแนวทางการทดสอบทางการศึกษาระดบั ชาติขนั้ พ้ืนฐาน (Ordinary National Education Test
: O-NET) และการทดสอบความสามารถพื้นฐานของผู้เรียนระดับชาติ (National Test : NT) โครงการประเมิน
การอ่านออกและประเมินคุณภาพผู้เรียนด้วยข้อสอบมาตรฐานกลางของผู้เรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา
ข้นั พ้ืนฐาน เป็นต้น ผลการด�ำเนินงานสรปุ ได้ดังนี้

ตารางที่ 1 แสดงการเปรยี บเทียบคะแนนเฉล่ียร้อยละของผลการทดสอบทางการศึกษาระดบั ชาติข้ันพนื้ ฐาน
(Ordinary National Education Test : O-NET) ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีท่ี 6 มัธยมศึกษาปีที่ 3 และ
มธั ยมศึกษาปีที่ 6 สังกดั ส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พ้ืนฐาน ปีการศึกษา 2559 และปกี ารศึกษา 2560
และคะแนนเฉลย่ี ระดับประเทศ จ�ำแนกตามปีการศกึ ษาและกลุ่มสาระการเรยี นรู้

ระดบั ชน้ั ปีการศกึ ษา กลมุ่ สาระการเรียนรู้

ภาษาไทย คณิตศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ สงั คมศึกษาฯ ภาษาองั กฤษ
51.88 31.11
ประถมศกึ ษา 2559 45.29 38.76 40.27 45.08 32.73
ปีท่ี 6 2560 -6.59 +1.62
46.58 35.55 38.13 ไมไ่ ดจ้ ดั สอบ 36.34
ผลต่างระหวา่ งปี กศ. 59 และ 60 -1.29 -3.61
ระดบั ประเทศปี กศ. 60 -3.21 -2.14 -
ผลตา่ งระหว่างปี กศ. 60
กับคะแนนเฉล่ียระดับประเทศ 37.12 39.12 ไมไ่ ด้จดั สอบ
มัธยมศกึ ษา 2559
ปีท่ี 3 2560 -1.57 -0.99 -
ผลตา่ งระหวา่ งปี กศ. 59 และ 60
ระดับประเทศปี กศ. 60 46.81 29.53 35.12 49.36 31.39
ผกับลตค่าะงแรนะนหเวฉา่ลงย่ี ปรี ะกดศบั . ป6ร0ะเทศ
มัธยมศกึ ษา 2559 48.77 26.55 32.47 ไมไ่ ดจ้ ดั สอบ 30.14
ปีท่ี 6 2560
ผลต่างระหวา่ งปี กศ. 59 และ 60 +1.96 -2.98 -2.65 - -1.25
ระดับประเทศปี กศ. 60
กผับลตคา่ะงแรนะนหเวฉ่าลงยี่ ปรี ะกดศบั . ป6ร0ะเทศ 48.29 26.30 32.28 ไม่ไดจ้ ดั สอบ 30.45

+0.48 +0.25 +0.19 - -0.31

53.09 24.90 31.77 36.17 27.35
50.07 24.64 29.48 34.96 27.91
-3.02 -0.26 -2.29 -1.21 +0.56
49.25 24.53 29.37 34.70 28.31
+0.82 +0.11 +0.11 +0.26 -0.40

22 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ตารางท่ี 2 แสดงผลการเปรยี บเทยี บจ�ำนวนรอ้ ยละของนกั เรยี นชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 6 มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 3 และ
มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 6 ทม่ี คี ะแนนผลการทดสอบทางการศึกษาระดบั ชาตขิ นั้ พน้ื ฐาน (Ordinary National Education
Test : O-NET) มากกวา่ รอ้ ยละ 50 จ�ำแนกตามปีการศึกษาและกลมุ่ สาระการเรยี นรู้

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ ร้อยละของนกั เรียนที่มคี ะแนนผลการทดสอบระดบั +เพ่มิ /-ลด
ชาตขิ ั้นพื้นฐาน (O-NET) มากกวา่ รอ้ ยละ 50
ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 6 ปกี ารศกึ ษา 2559 ปกี ารศกึ ษา 2560
ภาษาไทย
สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม 48.47 35.54 -12.93
ภาษาต่างประเทศ (ภาษาอังกฤษ)
คณติ ศาสตร์ 32.31 ไม่มกี ารจดั สอบ -
วิทยาศาสตร์
ช้ันมัธยมศกึ ษาปีที่ 3 7.28 10.52 +3.24
ภาษาไทย
สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม 20.26 11.75 -8.51
ภาษาตา่ งประเทศ (ภาษาองั กฤษ)
คณติ ศาสตร์ 18.15 13.16 -4.99
วิทยาศาสตร์
ชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี 6 39.89 43.75 +3.86
ภาษาไทย
สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม 44.60 ไม่มีการจัดสอบ -
ภาษาต่างประเทศ (ภาษาอังกฤษ)
คณิตศาสตร์ 6.23 4.80 -1.43
วทิ ยาศาสตร์
9.60 8.52 -1.08

6.73 4.40 -2.33

58.25 50.94 -7.31
6.41 5.81 -0.60
6.47 7.66 +1.19
6.02 8.27 +2.25
3.65 6.90 +3.25

รายงานประจําปี 2561 สำ� นกั งานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พ้นื ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร 23

การยกระดบั คะแนน PISA

ตามท่ีประเทศไทยได้เข้าร่วมโครงการส�ำรวจประเมินผลผู้เรียนร่วมกับนานาชาติ (Programme for
International Assessment : PISA) ต้งั แต่ PISA 2000 จนถึงปัจจุบัน PISA เปน็ โครงการเนน้ สมรรถนะของผู้เรยี น
เทยี บกบั การใชค้ วามรู้และทักษะในชีวิตจรงิ มากกว่าการเรยี นรตู้ ามหลักสูตรในสถานศกึ ษา โดย PISA เลอื กประเมิน
3 ด้าน คือ ประเมินสมรรถนะด้านการรู้เร่ืองการอ่าน (Reading Literacy) การรู้เร่ืองวิทยาศาสตร์ (Scientific
Literacy) และการร้เู รอ่ื งคณิตศาสตร์ (Mathematical Literacy) ท�ำการประเมนิ 3 ปีต่อครง้ั ดังนัน้ เพ่อื ใหผ้ ู้เรียน
มคี วามรคู้ วามเขา้ ใจและรเู้ รอ่ื งทง้ั 3 ดา้ น และทกั ษะ ICT เกยี่ วกบั การสอบดว้ ยคอมพวิ เตอร์ ส�ำนกั งานคณะกรรมการ
การศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐานไดเ้ ตรียมความพร้อมรับการประเมิน PISA 2018 แกค่ รูและบุคลากรทเ่ี ก่ียวข้องรวมถึงผู้เรียน
ผลการดำ� เนนิ งาน

1. ผู้บริหารระดับเขตพ้ืนที่การศึกษา จ�ำนวน 84 คนและผู้บริหารสถานศึกษา จ�ำนวน 183 คน มีความรู้
ความเขา้ ใจโครงการประเมนิ ผลผเู้ รยี นระดบั นานาชาติ เหน็ ความส�ำคญั ของผลการสอบ PISA ทม่ี ตี อ่ ภาพลักษณ์ของ
ประเทศ

2. ศกึ ษานเิ ทศกผ์ รู้ บั ผดิ ชอบงานดา้ นการยกระดบั คณุ ภาพผลการสอบ PISA ทง้ั 225 เขตมคี วามรคู้ วามเขา้ ใจ
โครงการประเมินผลผู้เรียนระดับนานาชาติ และร่วมมือขับเคลื่อนการเตรียมความพร้อมของผู้เรียนรับการประเมิน
PISA 2018 ดว้ ยการนเิ ทศ ตดิ ตาม กระตนุ้ ใหส้ ถานศกึ ษาด�ำเนนิ งานเตรยี มความพรอ้ มผเู้ รยี นเพอ่ื เขา้ รบั การประเมนิ
PISA 2018 อยา่ งตอ่ เนื่อง

3. ครผู สู้ อนระดบั มธั ยมศกึ ษา จ�ำนวน 459 คน มคี วามรคู้ วามเขา้ ใจโครงการประเมนิ ผลผเู้ รยี นระดบั นานาชาติ
และใชค้ วามรู้เป็นแนวทางในการพฒั นาผเู้ รียนดว้ ยความม่ันใจ

4. จดั ท�ำแบบฝกึ พฒั นาทกั ษะการแกป้ ญั หาตามแนวทางการประเมนิ ของ PISA ส�ำหรบั สถานศกึ ษาทเี่ ปดิ สอน
ระดับมธั ยมศึกษาทกุ แห่ง น�ำไปใชเ้ ปน็ สื่อพัฒนาศักยภาพผู้เรียนตามแนวทางการประเมินของ PISA

นโยบายขอ้ 2 การจดั การศึกษาปฐมวัย

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน เป็นหน่วยงานหน่ึงที่รับผิดชอบการจัดการศึกษาปฐมวัย
มีหน้าที่ส่งเสริม สนับสนุน และพัฒนาการจัดการศึกษาปฐมวัย โดยมุ่งส่งเสริม สนับสนุน และพัฒนาสถานศึกษา
ครแู ละศกึ ษานเิ ทศกท์ รี่ บั ผดิ ชอบการจดั การศกึ ษาปฐมวยั ใหม้ คี วามเขม้ แขง็ เพอื่ น�ำมาพฒั นาเดก็ ปฐมวยั ใหม้ พี ฒั นาการ
ทางด้านรา่ งกาย อารมณ-์ จิตใจ สงั คม และสติปญั ญา ไดเ้ ตม็ ตามศกั ยภาพ โดยมโี ครงการที่เกยี่ วข้อง ไดแ้ ก่ โครงการ
บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อยประเทศไทย โครงการส่งเสริมสนับสนุนสร้างความเข้มแข็งโรงเรียนที่จัดการศึกษาปฐมวัย
และโครงการนวัตกรรมการสอนตามแนวคิดมอนเตสชอรี ซ่ึงมีวัตถุประสงค์เพ่ือส่งเสริม สนับสนุนให้ศึกษานิเทศก์
ปฐมวยั ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษา และครผู สู้ อนปฐมวยั ทกุ คนมคี วามรู้ ความเขา้ ใจในหลกั สตู รการศกึ ษาปฐมวยั พทุ ธศกั ราช
2560 เพื่อส่งเสริม สนับสนุนโรงเรียนต้นแบบและเครือข่ายต้นแบบสนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง (BBL)
เล่นตามรอยพระยุคลบาท ต่อยอดวิชาการเรื่องการเล่นที่สอดคล้องกับการพัฒนาสมอง และเพื่อส่งเสริมให้พ่อแม่
ผู้ปกครองเด็กปฐมวัยตระหนักและมีความรู้ความเข้าใจเรื่อง “ความส�ำคัญของการเล่นท่ีส่งเสริมพัฒนาการ
ทางสมอง”

24 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ผลการดำ� เนินงาน
ตารางที่ 3 แสดงร้อยละของนักเรียนระดับปฐมวัยท่ีผ่านเกณฑ์การประเมินพัฒนาการ จ�ำแนกตามด้าน

ทปี่ ระเมนิ และภูมภิ าค

รอ้ ยละพัฒนาการแต่ละดา้ น จำ�แนกตามภมู ภิ าค

ด้าน เหนอื กลาง ตะวนั ออก ใต้ รวม
เฉยี งเหนอื
ร่างกาย 94.20
อารมณ์ จิตใจ 89.99 97.44 95.66 93.72 94.85
สงั คม 94.63
สตปิ ัญญา 92.29 96.24 96.35 94.50 90.53

92.13 96.38 96.06 93.96

84.63 96.10 92.15 89.27

การขับเคลื่อนการด�ำเนินงานของส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถม
ศกึ ษาทงั้ 183 เขต ดำ� เนนิ การโดยการสง่ เสรมิ สนบั สนนุ ใหส้ ถานศกึ ษาในสงั กดั
ทจี่ ดั การเรยี นการสอนระดบั ปฐมวยั จดั โครงการ/กจิ กรรมทเ่ี กย่ี วขอ้ ง เพอ่ื พฒั นา
เด็กปฐมวัยให้สามารถเรียนรู้ได้เต็มตามศักยภาพ ได้แก่ การพัฒนาหลักสูตร
การศกึ ษาปฐมวยั โครงการอบรมเชงิ ปฏบิ ตั กิ ารพอ่ แมผ่ ปู้ กครองนกั เรยี นปฐมวยั
“เฝ้าระวังพัฒนาการ” โครงการนิเทศ ติดตามการจัดประสบการณ์ปฐมวัย
กิจกรรมส่งเสริมพัฒนาการนักเรียนปฐมวัย การบริหารจัดการโดยใช้วงจร
คุณภาพเดมม่ิง (PDCA) การพฒั นาการจดั ประสบการณต์ ามแนวทางการจัดการเรียนการสอนระดับปฐมวัย พัฒนา
ครปู ฐมวยั ในการเขยี นแผนแบบบูรณาการที่สอดคลอ้ งกับหลักสตู รการศกึ ษาปฐมวยั และการจดั ประสบการณ์ทีเ่ น้น
กระบวนการ Active Learning พัฒนาหลกั สูตรสถานศกึ ษาระดับปฐมวัยใหม้ คี วามสอดคล้องตามสภาพและบรบิ ท
ของพน้ื ที่ สรา้ งเครอื ขา่ ยครู ผปู้ กครอง ชมุ ชนในการรว่ มกจิ กรรมพฒั นาการของเดก็ สง่ เสรมิ สนบั สนนุ การจดั โครงการ
กจิ กรรม ทส่ี อดคลอ้ งและเหมาะสมกบั การเรยี นรขู้ องเดก็ ตามชว่ งวยั สง่ เสรมิ พฒั นาครปู ฐมวยั ใหจ้ ดั ทำ� สอ่ื องคค์ วามรู้
ท่ีจะช่วยพัฒนาผู้เรียนให้มีพัฒนาการและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ให้มีนิสัยรักการอ่าน การคิดและมีคุณธรรม
จรยิ ธรรม เนน้ ใหพ้ ่อแม่ ผูป้ กครอง ชมุ ชนไดม้ สี ่วนรว่ ม รวมทัง้ สง่ เสรมิ ให้สถานศึกษาด�ำเนินการจัดการศกึ ษาปฐมวัย
เนน้ การมสี ว่ นรว่ มจากผปู้ กครอง ชมุ ชนและหนว่ ยงานทกุ สว่ น ตลอดจนสง่ เสรมิ ใหส้ ถานศกึ ษาสามารถจดั การศกึ ษา
ปฐมวัยได้อย่างมีคุณภาพ โดยใช้แนวคิดหรือรูปแบบท่ีหลากหลายสอดคล้องกับบริบท และสภาพความต้องการ
ของแต่ละพื้นท่ี ครอบคลุมตามมาตรฐานการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษาให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ระหวา่ งสถานศกึ ษาเพอื่ ใหเ้ ดก็ ปฐมวัยทุกคน และนเิ ทศ ก�ำกบั ติดตาม การดำ� เนนิ งานของสถานศึกษาอย่างตอ่ เน่อื ง

รายงานประจาํ ปี 2561 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 25

อย่างไรก็ตาม การส่งเสริม สนับสนุนการจัดกิจกรรมเพ่ือดูพัฒนาการของเด็กปฐมวัยจะบรรลุตามเป้าหมาย
มากยงิ่ ขน้ึ หากมกี ารสรา้ งความตระหนกั ใหผ้ ทู้ ม่ี สี ว่ นเกยี่ วขอ้ งทง้ั สว่ นกลาง สว่ นภมู ภิ าค มคี วามรคู้ วามเขา้ ใจในการจดั
การศกึ ษาปฐมวยั ตามหลกั สตู ร จดั ใหม้ คี รผู สู้ อนระดบั ปฐมวยั และผบู้ รหิ ารทม่ี คี วามรู้ ความเขา้ ใจในการบรหิ ารระดบั
ปฐมวยั สนบั สนนุ งบประมาณใหส้ อดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการและความจำ� เปน็ รวมถงึ สอ่ื การเรยี นรใู้ นการพฒั นาผเู้ รยี น
และสง่ เสรมิ สนบั สนนุ ใหท้ กุ ภาคสว่ นมสี ว่ นรว่ มในการจดั การศกึ ษาปฐมวยั ใหม้ ากขนึ้ ตามสภาพและบรบิ ทของชมุ ชน

นโยบายขอ้ 3 การพัฒนาทักษะภาษาองั กฤษ

ใน พ.ศ. 2559-2560 กระทรวงศึกษาธิการก�ำหนดให้ครูผู้สอนภาษาอังกฤษที่ผ่านการอบรมจากโครงการ
อบรมพัฒนาครูแกนน�ำด้านการเรียนการสอนภาษาอังกฤษ และได้รับคัดเลือกให้เป็นวิทยากรแกนน�ำ (Master
Trainer) จ�ำนวน 55 คน เข้าร่วมพัฒนาการเป็นผู้ช่วยวิทยากรชาวต่างชาติในศูนย์อบรมครูที่ต้ังขึ้นในทุกภูมิภาค
เพ่ือเป็นการอ�ำนวยความสะดวกแก่ครูผู้สอนภาษาอังกฤษให้สามารถเข้ารับการอบรมในพื้นท่ีปฏิบัติราชการ
ของตน โดยมีเป้าหมายส�ำคัญคือ เพื่อพัฒนาครูผู้สอนภาษาอังกฤษและยกระดับความรู้ ความเข้าใจเทคนิคการจัด
การเรยี นการสอนรปู แบบ Communicative Approach และพฒั นาศกั ยภาพ การเปน็ วทิ ยากร สำ� หรบั กลมุ่ Master
Trainer ให้สามารถดำ� เนินการจัดอบรมในรปู แบบ Communicative Approach ได้ดว้ ยตนเองและเกิดการพัฒนา
อย่างย่ังยืน รวมทั้งศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความส�ำเร็จและแนวทางการปรับปรุง การอบรมในศูนย์อบรมครูภาษา
องั กฤษระดบั ภมู ิภาค

ผลการดำ� เนินงาน
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 ได้ด�ำเนินการจัด

การฝกึ อบรม จำ� นวน 10 รนุ่ โดยมคี รภู าษาองั กฤษเขา้ รบั
การอบรมในศูนยก์ ารอบรมทกุ ภมู ภิ าค จ�ำนวน 15 ศนู ย์
รวมผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรม จำ� นวน 10,215 คน สง่ ผลใหค้ รู
ผสู้ อนภาษาองั กฤษทเี่ ขา้ รบั การฝกึ อบรมครแู กนนำ� ภาษา
อังกฤษระดับภูมิภาค (Boot Camp) มกี ารเตรยี มตวั ใน
การสอนที่ดีในการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้สามารถ
ก�ำหนดผลการเรียนรู้หรือวัตถุประสงค์การเรียนรู้ได้

26 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ชัดเจน เหมาะสม สอดคล้องกับมาตรฐานและตัวช้ีวัด
ของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน สามารถ
ออกแบบกระบวนการจดั การเรยี นรู้ ดำ� เนนิ การสอนตาม
ข้ันตอน และเวลาท่ีระบุไว้ในแผนการสอน มีกิจกรรม
ทหี่ ลากหลายเหมาะสมกับผเู้ รียน มคี วามมั่นใจในการใช้
ภาษาอังกฤษ และใช้ได้ถูกต้องตามหลักการใช้ภาษา
มีบุคลิกภาพที่ดี มีการปรับเปล่ียนพฤติกรรมการสอน
โดยใช้รปู แบบ Communicative Approach สง่ ผลให้
ผูเ้ รียนสนใจและมเี จตคตทิ ี่ดี รวมถึงมที ักษะการใช้ภาษา
อังกฤษเพ่ือการสื่อสารท่ีดี ตลอดจนมีการสร้างและ
พัฒนาเครือข่ายการด�ำเนินงานโดยเน้นการมีส่วนร่วม
ของทุกภาคสว่ นท่เี กี่ยวข้อง

นโยบายขอ้ ที่ 4 การพฒั นาทักษะการคิดวิเคราะห์

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานตระหนักและเห็นความส�ำคัญในการพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะ
การคิดวิเคราะห์ โดยสนับสนุนให้สถานศึกษาจัดการเรียนการสอนหลากหลายรูปแบบท่ีสอดคล้องและเหมาะสม
กับสภาพและบริบท โดยยึดหลักการเรียนรู้ 3R x 8C โดย 3R ประกอบด้วย Reading (อ่านออก) (W) Riting
(เขียนได)้ และ (A) Rithmetic (คดิ เลขเปน็ ) 8C ได้แก่ 1) Critical Thinking and Problem Solving (ทักษะด้าน
การคดิ อยา่ งมวี จิ ารณญาณ และทกั ษะในการแกป้ ญั หา 2) Creativity and Innovation (ทกั ษะดา้ นการสรา้ งสรรคแ์ ละ
นวตั กรรม) 3) Cross-cultural Understanding (ทกั ษะดา้ นความเขา้ ใจความแตกตา่ งทางวฒั นธรรมและความแตกตา่ ง
ทางกระบวนทัศน์) 4) Collaboration, Teamwork and Leadership (ทกั ษะด้านความรว่ มมอื การทำ� งานเปน็ ทมี
และภาวะผนู้ ำ� ) 5) Communications, Information, and Media Literacy (ทกั ษะดา้ นการสอื่ สารและรเู้ ทา่ ทนั สอ่ื )
6) Computing and ICT Literacy (ทักษะด้านคอมพวิ เตอรแ์ ละเทคโนโลยสี ารสนเทศ) 7) Career and Learning
Skills (ทักษะอาชีพและทักษะการเรียนรู้) 8) Compassion (คุณธรรม เมตตา กรุณา มีระเบียบวินัย) รวมถึง
องค์ความรู้และกรอบแนวคิดเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์ Science
Technology Engineering Mathematics : STEM Education ซึ่งเป็นรากฐานส�ำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจ
และสงั คมของประเทศ โดยเฉพาะในกลมุ่ สาระวทิ ยาศาสตร์ คณติ ศาสตร์ และการงานอาชพี และเทคโนโลยี ใหส้ ามารถ
จัดการเรยี นการสอนแบบสะเตม็ ศึกษาได้อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ

ผลการด�ำเนนิ งาน
ส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาได้ด�ำเนินการส่งเสริม สนับสนุนให้สถานศึกษาในสังกัด จัดการศึกษาท่ีมุ่งเน้น

ให้ผู้เรียนเกิดทักษะการคิดวิเคราะห์ โดยจัดการเรียนรู้รูปแบบสะเต็มศึกษา (STEM Education) ซึ่งเป็นการจัด
การเรียนร้แู บบบรู ณาการทางดา้ นวทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี วศิ วกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์ เพอ่ื ยกระดับคณุ ภาพ
การศกึ ษา สง่ ผลใหค้ รผู สู้ อนวทิ ยาศาสตรส์ ามารถออกแบบกจิ กรรมการจดั การเรยี นรู้ ตามแนวคดิ สะเตม็ ศกึ ษา (STEM
Education) โดยบรู ณาการและเชอื่ มโยงองคค์ วามรกู้ บั ทกุ สาระวชิ า ผเู้ รยี น สามารถสรา้ งผลงานหรอื โครงงานไดต้ าม
ศักยภาพ ครูและบุคลากรทางการศึกษาปรับการเรียนเปล่ียนวิธีสอนให้ผู้เรียนเกิดทักษะการคิดวิเคราะห์มากขึ้น

รายงานประจําปี 2561 สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 27

ครผู ู้สอนจัดทำ� ส่ือทใ่ี ช้ในการเรยี นรู้ และมีนวตั กรรม เชน่ แบบฝกึ ทักษะการคดิ ทส่ี ง่ เสริมทักษะการคดิ ให้กับผเู้ รียน
และนำ� ไปใชเ้ สรมิ ทกั ษะการคดิ ใหก้ บั ผเู้ รยี น เปน็ ตน้ รวมทง้ั สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน ไดส้ นบั สนนุ
งบประมาณแกส่ ำ� นกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษาในการนเิ ทศ ตดิ ตาม ผลการดำ� เนนิ งาน การฝกึ อบรมพฒั นาศกึ ษานเิ ทศก์
และสนบั สนนุ สถานศกึ ษา ในกระบวนการจดั กจิ กรรมการเรยี นการสอน สอ่ื การเรยี นการสอน การฝกึ อบรมพฒั นาครู
ในเรอื่ งสะเต็มศึกษา (STEM Education)

นโยบายขอ้ 5 การเพมิ่ สดั ส่วนผูเ้ รยี นสายอาชีพ

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานได้ด�ำเนินนโยบายพัฒนาและเตรียมความพร้อมให้กับเยาวชน
ในการเสริมสร้างศักยภาพในการแข่งขัน โดยการพัฒนาผู้เรียนควบคู่กันท้ังมิติวิชาการและมิติวิชาชีพ
ผ่านกระบวนการแนะแนวอาชีพและการศึกษาต่อ การจัดการเรียนการสอนและการเสริมทักษะห้องเรียนอาชีพ
การสร้างเสริมประสบการณ์อาชีพที่หลากหลายสอดคล้องกับความสนใจ ความถนัด ความชอบอาชีพของผู้เรียน
เพื่อให้ผู้เรียนค้นพบตนเองและสามารถก�ำหนดเป้าหมายในการศึกษาต่อหรือการประกอบอาชีพได้อย่างเหมาะสม
เป็นการเตรยี มความพร้อมเขา้ สโู่ ลกอาชีพ และสามารถสร้างอาชีพใหส้ อดคลอ้ งกบั บริบทในจงั หวดั ในตนเองได้
ผลการดำ� เนนิ งาน

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน ส่งเสริม สนับสนุนการจัดการศึกษาเพ่ือการมีงานท�ำและ
เพิ่มสัดส่วนของผู้เรียนในสายอาชีพ โดยให้สถานศึกษาในสังกัด แนะแนวอาชีพ และการศึกษาต่อในระดับท่ีสูงข้ึน
หลายรูปแบบ เช่น โครงการห้องเรียนอาชีพเส้นทางการศึกษาเพื่อการมีงานท�ำ โครงการแนะแนวอาชีพเพ่ือ
การศึกษาต่อและการประกอบอาชพี ทักษะชวี ิต เปดิ โอกาสให้สถานศึกษาสังกดั กรมอาชวี ศกึ ษาร่วมจดั นิทรรศการ
และแนะแนวการศกึ ษาตอ่ สายอาชพี สง่ เสรมิ ใหส้ ถานศกึ ษาทจี่ ดั การศกึ ษาในระดบั ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 3 นำ� นกั เรยี น
ไปศกึ ษาดงู านในสถานศกึ ษาและสถานประกอบการ และประชมุ ผปู้ กครองของนกั เรยี นเพอื่ ใหม้ ที ศั นคตทิ ดี่ ตี อ่ การศกึ ษา
ตอ่ สายอาชพี และเสนอแนวทางการศกึ ษาตอ่ ของบตุ รหลาน เพอื่ ใหผ้ เู้ รยี นไดแ้ นวทางทชี่ ดั เจนในการตดั สนิ ใจมากขน้ึ

นโยบายข้อ 6 การพฒั นาก�ำลังคนตามความต้องการของสถานประกอบการภายในประเทศ

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานตระหนักและเห็นความส�ำคัญในการพัฒนาผู้เรียน
ให้มที กั ษะอาชีพ และเตรียมความพรอ้ มผ้เู รียนใหส้ ามารถคน้ พบตัวตนได้เมอื่ เรยี นจบชั้นมธั ยมศึกษาตอนต้น โดยใน
ระดบั ประถมศกึ ษาจดั ใหม้ กี จิ กรรมแนะแนวสำ� รวจอาชพี เพอื่ ใหผ้ เู้ รยี นระดบั ประถมศกึ ษารจู้ กั อาชพี สามารถสบื คน้
และสำ� รวจอาชพี ทน่ี ่าสนใจ สว่ นระดับช้ันมัธยมศกึ ษาตอนต้น มแี บบทดสอบหรือแบบสำ� รวจ และมกี ารจัดกจิ กรรม
แนะแนว มกี ารสรา้ งการรบั รใู้ หแ้ กผ่ ปู้ กครอง เพอื่ ใหผ้ เู้ รยี นรจู้ กั ทจ่ี ะวเิ คราะหอ์ าชพี เชอ่ื มโยงตนเองกบั การศกึ ษาและ
อาชพี ได้ การแนะแนวอาชพี และการสง่ เสรมิ การประกอบอาชพี เปน็ กระบวนการสำ� คญั ทจี่ ะสามารถชว่ ยแกไ้ ขปญั หา
และเพอื่ ใหก้ ารเลอื กอาชพี ทเ่ี หมาะสมกบั ความสามารถ ความสนใจ ความถนดั ของแตล่ ะบคุ คลมคี วามสำ� คญั อยา่ งยงิ่
ผลการดำ� เนินงาน

สำ� นักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน มแี ผนการขับเคล่อื นหลักสตู รสถานศึกษา แผนการขับเคลอื่ น
งานแนะแนวเพอื่ การศกึ ษาตอ่ และการมงี านทำ� แผนพฒั นาเครอื ขา่ ยสง่ เสรมิ อาชพี ตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง
และการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาเพื่อการมีงานท�ำ โดยบูรณาการในกิจกรรมการเรียนรู้ การจัดการเรียนการสอน

28 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

และการเสรมิ ทกั ษะหอ้ งเรียนอาชพี การสรา้ งเสริมประสบการณอ์ าชพี ทห่ี ลากหลาย เพ่ือให้ผ้เู รยี นคน้ พบตนเองและ
สามารถกำ� หนดเปา้ หมายในการศกึ ษาตอ่ หรอื การประกอบอาชพี ไดอ้ ยา่ งเหมาะสมสอดคลอ้ งกบั ความสนใจ ความถนดั
ของผู้เรียน โดยจัดให้มีรายวิชาเพ่ิมเติมเป็นรายวิชาที่สถานศึกษาแต่ละแห่งสามารถเปิดสอนเพิ่มเติมจากสิ่งท่ี
ก�ำหนดไว้ในหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน เพ่ือให้สอดคล้องกับจุดเน้น ความต้องการและความถนัด
ของผเู้ รยี น หรอื ความตอ้ งการของทอ้ งถน่ิ มากขน้ึ สว่ นผลการขบั เคลอื่ นนโยบายจำ� แนกตามระดบั ทจี่ ดั การศกึ ษามดี งั น้ี

1. ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐานได้ก�ำหนดให้สถานศึกษาและ
ครูผู้สอนจัดการเรียนรู้เพ่ือส่งเสริมและพัฒนาทักษะทางอาชีพเพื่อให้ผู้เรียนได้ส�ำรวจความถนัด ความสนใจ
ความสามารถของตนเอง โดยการส�ำรวจความถนัดของผู้เรียนเพ่ือเป็นแนวทางในการเลือกอาชีพที่เหมาะสม
จดั หลกั สตู รและการเรยี นการสอนทเี่ ปดิ โอกาสใหผ้ เู้ รยี นไดร้ บั ประสบการณ์ ฝกึ ทกั ษะ และเตรยี มคณุ ลกั ษณะทจ่ี ำ� เปน็
ของอาชพี ตา่ ง ๆ อย่างหลากหลาย

2. ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐานได้ก�ำหนดให้สถานศึกษา
จัดท�ำหลักสูตรสถานศึกษา และการจัดการเรียนรู้เพื่อเตรียมความพร้อมแก่ผู้เรียนสู่การประกอบอาชีพ (Career
Preparation) หรือศึกษาต่อในสาขาวิชาชีพท่ีตนถนัดหรือชอบ โดยจัดท�ำแผนการเรียนท่ีมีจุดเน้นและเป้าหมาย
ที่ชัดเจน เพือ่ ใหผ้ ู้เรียนได้เลือกเรียนตามความถนดั และความต้องการของตน รวมถงึ จัดใหม้ โี ครงการ กจิ กรรมต่างๆ
ท่ีเกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานยงั ไดด้ ำ� เนนิ การสนบั สนนุ งานแนะแนวในสถานศกึ ษา
โดยขยายเครือข่ายเช่ือมโยงในระดับจังหวัดและระดับภาค เพ่ือให้สอดคล้องกับสภาพและบริบทของสถานศึกษา
มากขน้ึ พฒั นาบุคลากรประจ�ำศนู ยแ์ นะแนวใหม้ คี วามเขม้ แขง็ สามารถดำ� เนินงานแนะแนวไดท้ ัง้ ดา้ นการศกึ ษาตอ่
สายอาชพี และการมงี านทำ� สง่ เสรมิ สนบั สนนุ การจดั กจิ กรรมเกย่ี วกบั อาชพี เพอื่ ใหผ้ เู้ รยี นมคี วามรู้ และคน้ พบตวั เอง
เพอื่ นำ� มาเปน็ ขอ้ มลู ในการกำ� หนดเสน้ ทางการศกึ ษาตอ่ และการมงี านทำ� ตง้ั แตร่ ะดบั ประถมศกึ ษาจนถงึ มธั ยมศกึ ษา
รวมท้ังส่งเสริม สนับสนุนให้สถานศึกษาจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน กิจกรรมแนะแนว โดยสอดแทรกอาชีพท่ีมี
ความหลากหลาย สอดคลอ้ งกบั ชว่ งวยั และบริบทของชมุ ชน

นโยบายข้อ 7 การบริหารจดั การศกึ ษาโรงเรยี นขนาดเล็ก

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
มบี ทบาทหนา้ ทหี่ ลกั ในการสง่ เสรมิ สนบั สนนุ ใหป้ ระชากร
วัยเรียนทุกคนได้รับการศึกษาอย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ
ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีคุณธรรมจริยธรรม มีคุณลักษณะ
อันพึงประสงค์ตามหลักสูตรและค่านิยมของคนไทย
12 ประการ และพัฒนาระบบบริหารจัดการท่ีเน้นการ
มีส่วนร่วม เพ่ือเสริมสร้างความรับผิดชอบต่อคุณภาพ
การศึกษา และบูรณาการการจัดการศึกษา รองรับ
นโยบายการปฏริ ปู การศกึ ษา และมาตรการบรหิ ารจดั การ
เชิงยุทธศาสตร์ของคณะกรรมการก�ำหนดเป้าหมาย
และนโยบายก�ำลังคนภาครัฐ (คปร.) ในขณะที่

รายงานประจําปี 2561 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พืน้ ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 29

โรงเรียนขนาดเล็กส่วนหน่ึงมีการจัดการศึกษาขาดประสิทธิภาพ ครูขาดความสามารถในการจัดการเรียนการสอน
รวมถึงโรงเรียนขนาดเล็กมีต้นทุนต่อหัวในการจัดการเรียนการสอนท่ีสูงกว่าสถานศึกษาท่ีมีขนาดใหญ่ และ
ยังพบว่าผู้เรียนที่ศึกษาอยู่ในโรงเรียนขนาดเล็กมีแนวโน้มที่จะมีผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาที่ต่�ำ ในขณะท่ีโรงเรียน
ขนาดเล็กมีจ�ำนวนมาก และมีแนวโน้มท่ีจะสูงมากเพ่ิมข้ึนทุกปี เนื่องจากประชากรวัยเรียนมีจ�ำนวนลดลง และ
ความนิยมของผู้ปกครองที่ต้องการส่งบุตรหลานไปสถานศึกษาท่ีมีช่ือเสียง เพราะโรงเรียนขนาดเล็กส่วนหน่ึง
จัดการศึกษาไม่สามารถสะท้อนคุณภาพและประสิทธิภาพได้เพียงพอ ดังน้ัน ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษา
ขน้ั พนื้ ฐานจงึ กำ� หนดมาตรการรวมและเลกิ โรงเรยี นขนาดเลก็ ดว้ ยรปู แบบทห่ี ลากหลาย เชน่ การควบรวมสถานศกึ ษา
การเรียนรวมเปน็ บางชนั้ การจดั การเรยี นการสอนแบบคละชน้ั การยุบเลกิ สถานศกึ ษา ทั้งน้ี การด�ำเนนิ การบรหิ าร
จดั การโรงเรยี นขนาดเลก็ เปน็ เรอื่ งทลี่ ะเอยี ดออ่ น และจำ� เปน็ ตอ้ งมสี ว่ นรว่ มจากทกุ ภาคสว่ นทเี่ กย่ี วขอ้ ง โดยมโี รงเรยี น
ขนาดเล็กทเ่ี ป็นกลุ่มเปา้ หมาย (นักเรยี นนอ้ ยกว่า 40 คน) จำ� นวน 3,235 แห่ง
ผลการด�ำเนินงาน

1. สำ� นักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน มีโรงเรยี นขนาดเล็กที่เป็นกลมุ่ เปา้ หมาย (นักเรียนน้อยกว่า
40 คน) จ�ำนวน 3,235 แหง่ สามารถด�ำเนินการตามนโยบายได้ จำ� นวน 1,074 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 33.19 จำ� แนก
ตามลกั ษณะของการดำ� เนนิ งานได้ดังนี้

1.1 เรียนรวมแต่ไมข่ ออนุมตั เิ ลิก จ�ำนวน 774 แหง่ คดิ เป็นร้อยละ 72.06
1.2 อย่รู ะหว่างการขออนมุ ัตปิ ระกาศเลิก จ�ำนวน 91 แห่ง คดิ เป็นรอ้ ยละ 8.47
1.3 ประกาศเลิกสถานศึกษาแลว้ จ�ำนวน 209 แหง่ คิดเป็นรอ้ ยละ 19.46
2. ผลการขับเคล่ือนนโยบายระดับเขตพื้นที่การศึกษา พบว่า ผู้เรียนได้มีโอกาสเรียนในสถานศึกษาที่มี
ความพร้อม ครูครบชน้ั วสั ดุ ครภุ ณั ฑ์ ทันสมยั เพียงพอ และครบถ้วน ท�ำใหส้ ามารถจดั การเรียนการสอนไดอ้ ย่าง
มคี ุณภาพ ลดความเหลอื่ มลำ�้ และเพิ่มโอกาสทางการศกึ ษาให้กบั ผูเ้ รียนในสถานศึกษาที่ขาดแคลน ผูป้ กครองและ
ชุมชนมีความพึงพอใจและให้ความร่วมมือในการจัดการศึกษา มีการรวมกลุ่มกันของโรงเรียนขนาดเล็ก ท�ำให้
การใช้ทรัพยากรเกิดประสิทธิภาพและคุ้มค่ามากข้ึน รวมทั้งสถานศึกษามีการใช้นวัตกรรม เพ่ือพัฒนาผู้เรียน เช่น
การจดั การเรียนทวภิ าษา การจัดการเรยี นการสอนโดย DLTV เป็นตน้

30 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

นโยบายข้อ 8 การอา่ นออกเขียนได้

ภาษาไทยเปน็ ภาษาประจำ� ชาตทิ ค่ี นไทยทกุ คนตอ้ งรว่ มกนั อนรุ กั ษแ์ ละใชภ้ าษาไทยอยา่ งถกู ตอ้ งเหมาะสม คนไทย
ทกุ คนตอ้ งเรยี นรเู้ พอ่ื การดำ� รงตนในสงั คมและความเขม้ แขง็ ของการเรยี นรอู้ นื่ ๆ อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ เดก็ และเยาวชน
ไทยควรใหค้ วามส�ำคญั กบั ภาษาไทยในฐานะภาษาชาติ ซง่ึ เปน็ เครอ่ื งมือ ในการเรียนรู้และการสื่อสาร ประกอบกบั
ผลสมั ฤทธกิ์ ารเรยี นวชิ าภาษาไทยของผเู้ รยี นสว่ นใหญย่ งั อยใู่ นระดบั ตำ�่ กวา่ เกณฑ์ มผี เู้ รยี นจำ� นวนหนง่ึ ยงั อา่ นเขยี นไมไ่ ด้
ตามเกณฑ์มาตรฐานของหลักสูตร ครูผู้สอน ขาดประสบการณ์ ขาดเทคนิคการสอน และมีภาระงานนอกเหนือ
จากงานสอนมาก ไมม่ ผี บู้ รหิ าร ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษาไมเ่ อาใจใสแ่ ละการนเิ ทศภายในไมต่ อ่ เนอ่ื ง สำ� นกั งานคณะกรรมการ
การศึกษาขั้นพ้ืนฐานได้ด�ำเนินการแก้ไขปัญหามาอย่างต่อเนื่อง โดยการส่งเสริม สนับสนุน และพัฒนาคุณภาพ
การเรยี นการสอนภาษาไทยในทกุ เขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษา เพอ่ื ใหผ้ เู้ รยี นทกุ ระดบั ชนั้ อา่ นออก เขยี นได้ อา่ นคลอ่ ง เขยี นคลอ่ ง
สามารถใช้ภาษาเพ่ือการส่ือสารได้อย่างเหมาะสมตามช่วงวัย และยกระดับผลการทดสอบความสามารถพ้ืนฐาน
ของผเู้ รยี นระดบั ชาติ (National Test : NT) ดา้ นภาษา และการทดสอบทางการศกึ ษาระดบั ชาตขิ น้ั พน้ื ฐาน (Ordinary
National Educational Test : O-NET) วชิ าภาษาไทย

ผลการด�ำเนนิ งาน
1. ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานมีเครื่องมือวัดและประเมินความสามารถในการอ่านและ

การเขยี นของนกั เรยี นชนั้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 1-6 และการรเู้ รอ่ื งการอา่ น (Reading Literacy) ตามแนวทางการประเมนิ
ผู้เรียนร่วมกับนานาชาติ PISA ของนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 1-3 และรายงานผลการประเมินการอ่านและ
การเขียนทางระบบอิเลก็ ทรอนกิ ส์ (e-MES)

2. ส�ำนักงานคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพ้ืนฐานมีครูต้นแบบ และสถานศึกษาที่ประสบผลส�ำเร็จ
ในการพฒั นาภาษาไทย ในโครงการรกั ษ์ภาษาไทย เนื่องในวนั ภาษาไทยแหง่ ชาติ ปี พ.ศ. 2561

3. ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาทุกเขตให้ความส�ำคัญกับนโยบายอ่านออกเขียนได้ โดยจัดอบรมพัฒนาครู
แกนนำ� และครผู สู้ อนภาษาไทย ในดา้ นเทคนคิ การอา่ นการเขยี นของผเู้ รยี น การออกแบบผลติ สอ่ื แกป้ ญั หาการอา่ นออก
เขียนได้ จัดกิจกรรมส่งเสริมความเป็นเลิศทางวิชาการเพ่ือยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน มีการจัดท�ำข้อตกลง
ร่วมกนั ในการแก้ไขปัญหาการอา่ นไมอ่ อก เขียนไมไ่ ด้ รวมถงึ การนเิ ทศ ตดิ ตาม ประเมนิ ผลการจดั การเรียนการสอน
ภาษาไทยดา้ นการอา่ น การเขียนอย่างตอ่ เนื่อง ทำ� ให้สามารถจดั การเรียนการสอนภาษาไทยได้อย่างมีประสิทธภิ าพ
และสามารถยกระดบั ผลสมั ฤทธทิ์ างการเรยี น จากการทดสอบความสามารถพน้ื ฐานของผเู้ รยี นระดบั ชาติ (National
Test : NT) ด้านภาษา

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร 31

นโยบายขอ้ 9 การสง่ เสริมคุณธรรมจรยิ ธรรมในสถานศึกษา

กระทรวงศกึ ษาธกิ ารมนี โยบายในการพฒั นาคณุ ธรรมจรยิ ธรรมใหแ้ กเ่ ยาวชนไทย โดยสำ� นกั งานคณะกรรมการ
การศึกษาข้ันพ้ืนฐาน เป็นองค์กรหลักเกี่ยวกับการจัดการศึกษาให้เยาวชนส่วนใหญ่ของประเทศ มีการขับเคลื่อน
นโยบายผ่านโครงการท่ีเกีย่ วขอ้ ง ได้แก่ 1) โครงการคุณธรรมจรยิ ธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ และคา่ นยิ ม
ของชาติ 2) โครงการเสรมิ สรา้ งคณุ ธรรมจรยิ ธรรม และธรรมาภบิ าลในสถานศกึ ษา “ปอ้ งกนั การทจุ รติ ” 3) โครงการ
ขบั เคลอ่ื นหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง 4) โครงการสภานกั เรยี น ซงึ่ การดำ� เนนิ การดงั กลา่ วครอบคลมุ สำ� นกั งาน
เขตพ้ืนท่ีการศึกษาและสถานศึกษาในสังกัดทุกแห่งทั่วประเทศ รวมทั้งสถานศึกษาในสังกัดกองก�ำกับการต�ำรวจ
ตระเวนชายแดน โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ และโรงเรียนประชาคมอาเซียนในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ โดยมี
ความมงุ่ หวงั ทจี่ ะใหผ้ เู้ รยี น ครูผสู้ อน ผู้บรหิ าร และบคุ ลากรทางการศกึ ษาที่ตระหนักรู้ เขา้ ใจ และมกี ระบวนการคิด
อย่างมีเหตุผล ซึมซับคุณค่าแห่งคุณธรรมความดีอย่างเป็นธรรมชาติและสร้างความรู้สึกผิดชอบช่ัวดี ภูมิใจใน
การทำ� ความดี มพี ฤตกิ รรมรว่ มตา้ นการทจุ รติ ในวงกวา้ ง ทงั้ ในระดบั สถานศกึ ษา ชมุ ชนและหนว่ ยงาน และสรา้ งนวตั กรรม
ในการต่อต้านการทุจริต โดยมีกลไกปอ้ งกนั การทจุ ริตและระบบบรหิ ารจดั การตามหลักธรรมาภิบาล รวมทั้งปลกู ฝัง
อบรม บ่มเพาะอุปนิสัยแก่ผู้เรียนให้เป็นผู้ท่ีมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ “อยู่อย่างพอเพียง” และให้สถานศึกษา
มกี ารนอ้ มนำ� หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งเปน็ หลกั ในการบรหิ ารและจดั การศกึ ษาอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ ตอ่ เนอ่ื ง
ย่งั ยืน ผู้เรียนเขา้ ใจบทบาท หนา้ ท่ี ในวิถีชีวิตประชาธิปไตย ตระหนักถงึ การอยูร่ ่วมกนั ในสงั คมอยา่ งมคี วามสุข

ผลการด�ำเนินงาน
1. โครงการคณุ ธรรมจรยิ ธรรมและคณุ ลกั ษณะ

อนั พงึ ประสงค์ และคา่ นยิ มของชาติ สำ� นกั งานเขตพนื้ ท่ี
การศึกษาและสถานศึกษาจัดกิจกรรมค่ายพัฒนาผู้น�ำ
เยาวชนด้านคุณธรรมสู่สังคม ค่ายยุวชนคนคุณธรรม
รวมถึงการสร้างนวัตกรรมสรรค์สร้างคนดี จะเห็นได้ว่า
ผู้บริหาร ครูและบุคลากรทางการศึกษาท่ีปฏิบัติหน้าท่ี
และด�ำรงชีวิตโดยยึดหลักคุณธรรมจริยธรรม และเป็น
แบบอยา่ งทดี่ ตี อ่ นกั เรยี น ผปู้ กครองในสงั คม และนกั เรยี น
มีพฤติกรรมเชิงบวก มีความพอเพียง ความกตัญญู
ความซ่ือสัตย์สุจริต ความรับผิดชอบและมีอุดมการณ์
คณุ ธรรม

2. โครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม
และธรรมาภิบาลในสถานศึกษา “ป้องกันการทุจริต”
สำ� นกั งานเขตพน้ื ทก่ี ารศกึ ษารว่ มกบั สถานศกึ ษาในสงั กดั
จัดให้มีบริษัทสร้างการดี การประเมินคุณธรรมและ
ความโปรง่ ใสในการดำ� เนนิ งานของหนว่ ยงานภาครฐั (Integrity and Transparency Assessment : ITA) การสรา้ งพลงั
เครือข่าย ป.ป.ช. สพฐ.น้อย ป.ป.ช. สพฐ.ชุมชน ป.ป.ช. สพฐ.จังหวัด สร้างส�ำนึกพลเมือง กิจกรรมถอดบทเรียน
การจัดคา่ ยเยาวชน “คนดีของแผน่ ดิน” ในโรงเรยี นสุจริตทว่ั ประเทศ สำ� นกั งานเขตพ้ืนทีก่ ารศึกษาสุจริต โรงเรียน
สพฐ. ใสสะอาด ปราศจากคอรร์ ปั ชนั สอ่ื ภาพยนตรส์ น้ั รณรงคก์ ารสรา้ งสงั คมทไ่ี มท่ นตอ่ การทจุ รติ การอบรมหลกั สตู ร
ประกาศนยี บตั รธรรมาภบิ าลสำ� หรบั ผบู้ รหิ ารโรงเรยี นสจุ รติ รว่ มกบั สถาบันพระปกเกลา้ การอบรมหลกั สตู รจติ วทิ ยา

32 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ความม่ันคงส�ำหรับผู้บริหารโรงเรียนสุจริตร่วมกับสถาบันจิตวิทยาความมั่นคง รวมท้ังการนิเทศ ก�ำกับ ติดตาม
การด�ำเนินงานโครงการโรงเรียนสุจริต ซึ่งผลจากการด�ำเนินงานต่างๆ จะเห็นได้ว่า ครูและผู้บริหารมีทัศนคติและ
คา่ นยิ มร่วมตา้ นทุจริตในวงกว้าง ทัง้ ในระดบั สถานศึกษา ชุมชนและระดบั หนว่ ยงานมีจิตส�ำนึกสาธารณะ ปลูกฝงั ให้
ผู้เรียนสามารถคิดแยกระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวมได้ และหน่วยงานในสังกัดส�ำนักงาน
คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานที่รับการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการด�ำเนินงาน (Integrity and
Transparency Assessment: ITA) มกี ารปรบั ปรงุ หรือพฒั นาในเรอ่ื งคณุ ธรรมและความโปรง่ ใสในการด�ำเนินงาน
อีกทัง้ มีการยกระดบั ความโปรง่ ใสในการดำ� เนนิ งานอยา่ งต่อเนอื่ ง

3. โครงการขบั เคลอ่ื นหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐาน จดั ทำ� แนวทาง
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ท่ีมุ่งสร้างผู้เรียนให้เกิดกระบวนการคิด
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พร้อมพัฒนาโรงเรียน
ต้นแบบ และมีสถานศึกษาท่ีผ่านการประเมินเพ่ือพิจารณาเป็น
โรงเรยี นพอเพยี ง ประจำ� ปีการศึกษา 2561 จำ� นวน 440 แห่ง
4. โครงการสภานกั เรยี น สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษา
ขั้นพื้นฐาน จัดให้มีการแข่งขันโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน และ
การแข่งขันกิจกรรมสภานักเรียนในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียน
โดยผเู้ รยี นมคี วามตระหนกั และสง่ เสรมิ ความเปน็ ไทยใหผ้ เู้ รยี นสำ� นกึ
ในความเป็นชาติไทย และตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
เข้าใจถึงคา่ นิยมรว่ มสากล เรื่องหลกั การประชาธปิ ไตย การเคารพ
สิทธิมนุษยชน และค่านิยมเกี่ยวกับสันติภาพ รวมถึงผู้เรียนมีโอกาสร่วมประชุมสภานักเรียน ครูและบุคลากร
ที่รับผิดชอบงานสภานักเรียน มีความรู้ ความเข้าใจในการส่งเสริมการด�ำเนินงานของสภานักเรียนในสถานศึกษา
อย่างถกู ต้อง

นโยบายขอ้ 10 การขับเคลือ่ นนโยบายการจัดการศึกษาในระดับภูมิภาค

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้รับมอบหมายให้เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคล่ือนและ
ปฏิบัติให้เกิดการสร้างและพัฒนา “คลัสเตอร์ (CLUSTERs)” ซ่ึงเป็นเคร่ืองมือและกลไกอันส�ำคัญ ในการเพิ่ม
ขีดความสามารถให้เกดิ การรวมกลุ่มและเชอ่ื มโยงโครงสรา้ งและระบบการปฏิบัตงิ านทส่ี อดคล้องกัน ยดื หยุ่นได้ตาม
ลกั ษณะงาน ลดความซ�ำ้ ซ้อน ประหยัดเวลา งบประมาณ การบริหารงานทมี่ ีประสิทธิผลและประสิทธิภาพ รวมถึง
การใชท้ รพั ยากรอยา่ งคมุ้ คา่ สรา้ งความพงึ พอใจตอ่ ผมู้ สี ว่ นไดส้ ว่ นเสยี เปน็ การรองรบั การกระจายอาํ นาจการบรหิ าร
การศึกษา ให้มีหน่วยงานประสานงานเชื่อมโยงระหว่างส่วนกลางและภูมิภาค ที่คล่องตัวและมีประสิทธิภาพ
ตามหลักธรรมาภบิ าล

ผลการดำ� เนินงาน
1. ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐานมีแนวทางการด�ำเนินงาน รูปแบบ องค์ประกอบ ขอบข่าย

ภาระหนา้ ทค่ี วามรบั ผดิ ชอบ และกรอบภารกจิ ในการกระจายอำ� นาจแบบ CLUSTERs เพอื่ เพมิ่ ประสทิ ธผิ ลการบรหิ าร
การศกึ ษาข้ันพื้นฐานของส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พ้ืนฐาน

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพ้นื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 33

2. สำ� นกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษา และสถานศกึ ษาในสงั กดั ทกุ แหง่ รบั ทราบนโยบาย แนวปฏบิ ตั ิ รวมทง้ั ตวั ชว้ี ดั
ในการก�ำกับ ตดิ ตามและประเมนิ ผล

3. ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐานมีแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาและแผนบริหารจัดการ
ในระดับ CLUSTERs เพื่อใช้ในการขับเคลื่อนนโยบายการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของส�ำนักงานคณะกรรมการ
การศึกษาขนั้ พน้ื ฐาน และกระทรวงศึกษาธกิ ารได้อยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ

นโยบายข้อ 11 การเพิ่มประสทิ ธภิ าพการใช้ทรพั ยากรเพื่อการศึกษา

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน เป็นองค์กรท่ีมีบุคลากรที่ท�ำหน้าที่ด้านการศึกษามากมาย
รวมถึงวัสดุ อุปกรณ์ ท่ีเก่ียวข้องกับการจัดการศึกษา จากการด�ำเนินงานที่ผ่านมา พบว่า รายจ่ายในการศึกษา
ข้ันพ้ืนฐานคิดเป็นร้อยละ 64 ของรายจ่ายทั้งหมดเป็นค่าจ้างและเงินเดือนครู เงินอุดหนุนรายหัว ค่าหนังสือ
คา่ เครอื่ งแบบ อปุ กรณก์ ารเรยี น คา่ สาธารณปู โภค ทุนเพ่ือการศึกษา รายจ่ายเพื่อการลงทุน และกิจกรรมพัฒนา
การเรียนการสอน ในขณะท่ีผลลัพธ์ที่ได้ยังไม่เป็นท่ีน่าพอใจ ต้นทุนต่อหน่วยในการจัดการศึกษาข้ันพื้นฐานมีระดับ
ที่แตกตา่ งกนั คอ่ นขา้ งมาก สำ� หรับโรงเรยี นขนาดเล็กมตี ้นทุนต่อหนว่ ยสงู กวา่ ขนาดกลางและขนาดใหญ่ นอกจากนี้
ต้นทุนต่อหน่วยในพื้นที่ซึ่งมีสถานะทางเศรษฐกิจใกล้เคียง
กันยังมีความแตกต่างกันอย่างมาก สะท้อนความแตกต่าง
ในการบริหารจัดการทรัพยากรเพื่อการศึกษา ซ่ึงมี
ประสิทธิภาพในการใชจ้ ่ายท่คี ่อนขา้ งแตกตา่ งกนั มาก

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน มี
ความตระหนักและเห็นความส�ำคัญในการบริหารจัดการ
ทรัพยากรทเ่ี กย่ี วข้องในทุกดา้ น จึงมีการสรา้ งธรรมาภบิ าล
ในด้านการเงินแก่สถานศึกษา และจัดให้มีบัญชีการศึกษา
ขั้นพื้นฐาน ซ่ึงจะใช้เป็นฐานข้อมูลส�ำคัญในการพัฒนา
ระบบทรัพยากรของการศึกษาขั้นพ้ืนฐานให้สามารถ
ลดความเหลื่อมล�้ำทางการศึกษาได้อย่างมีนัยส�ำคัญ และ
สามารถด�ำเนินการปฏิรูปการใช้ทรัพยากรทางการศึกษา
ขั้นพื้นฐานได้อย่างถูกทาง ซึ่งเป็นแนวทางในการใช้
ทรัพยากรให้มปี ระสิทธิภาพ ประสทิ ธิผลต่อไป เพ่ือพฒั นา
ระบบบญั ชกี ารศึกษาขั้นพื้นฐาน
ผลการด�ำเนินงาน

สถานศึกษาในสังกัด จ�ำนวน 30,112 แห่ง สามารถรายงานข้อมูลการเงินผ่านเว็บไซต์ http://e-budget.
jobobec.in.th โดยมสี ำ� นกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษาทำ� หนา้ ที่ กำ� กบั ตดิ ตามสถานศกึ ษาใหร้ ายงานขอ้ มลู ภายในระยะ
เวลาท่ีก�ำหนด ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล รวมทั้งให้ค�ำแนะน�ำ ช่วยเหลือปรับปรุงแก้ไข เพ่ือให้ส�ำนักงาน
คณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พื้นฐานมขี อ้ มลู การเงนิ ทีถ่ กู ตอ้ งครบถ้วน

34 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

นโยบายข้อ 12 การยกระดับคุณภาพการศกึ ษาในเขตพฒั นาพเิ ศษเฉพาะกจิ จงั หวดั ชายแดนภาคใต้และพน้ื ท่พี เิ ศษ

รัฐบาลก�ำหนดเป็นนโยบายส�ำคัญด้านการรักษา
ความมน่ั คงของรฐั และการตา่ งประเทศ โดยเฉพาะอยา่ งยงิ่
ในการเรง่ แกไ้ ขปญั หาการใชค้ วามรนุ แรงในจงั หวดั ชายแดน
ภาคใตต้ ามแนวทางยทุ ธศาสตรพ์ ระราชทาน “เขา้ ใจ เขา้ ถงึ
พฒั นา” เพอื่ ดำ� เนนิ การแกไ้ ขปญั หา ในพนื้ ทจี่ งั หวดั ชายแดน
ภาคใต้ทุกมิติ ซ่ึงเป็นเรื่องที่มีลักษณะพิเศษ และมี
ความละเอยี ดออ่ น โดยสอดคลอ้ งกับยุทธศาสตรช์ าตริ ะยะ
เวลา 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579) ยทุ ธศาสตรด์ า้ นความมนั่ คง
เน้นเสริมสร้างกระบวนการสันติสุขและแนวทางสันติวิธี
ขจดั ความขดั แยง้ ลดความรุนแรง และแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ ฉบบั ที่ 12 สำ� นกั งานคณะกรรมการ
การศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้ตระหนักถึงความส�ำคัญดังกล่าว จึงได้ก�ำหนดแนวทางการพัฒนาการศึกษาในพื้นที่จังหวัด
ชายแดนภาคใตข้ นึ้ อยา่ งเปน็ รปู ธรรม ตามแผนงานพน้ื ฐานดา้ นความมนั่ คง โครงการพนื้ ฐานเพอื่ การพฒั นาการศกึ ษา
ในเขตพฒั นาพเิ ศษเฉพาะกจิ จงั หวดั ชายแดนภาคใตแ้ ละแผนงานบรู ณาการขบั เคลอื่ นการแกไ้ ขปญั หาจงั หวดั ชายแดน
ภาคใต้ โครงการพฒั นารปู แบบการจดั การศึกษาในเขตพัฒนาพเิ ศษเฉพาะกจิ จังหวดั ชายแดนภาคใต้ โดยดำ� เนนิ การ
ในลักษณะบูรณาการร่วมกันของหน่วยงานกระทรวงศึกษาธิการในพื้นท่ีจังหวัดชายแดนภาคใต้ หน่วยราชการอ่ืน
และภาคประชาสงั คม เพอื่ จัดการศึกษาข้ันพ้ืนฐานให้มีคณุ ภาพและสอดคล้องกับมาตรฐานการศกึ ษาของประเทศ

ผลการดำ� เนนิ งาน
1. ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน

ได้ก�ำหนดรูปแบบและวางระบบในการสนับสนุน ส่งเสริม
และสร้างความเข้มแข็งในการยกระดับคุณภาพการศึกษา
ด้วยการสร้างระบบการวัดและประเมินผลท่ีเป็นระบบ
ถูกต้องตามระเบียบการวัดและประเมินผลทุกระดับ รวมท้ัง
สง่ เสรมิ สนบั สนนุ สถานศกึ ษาในเขตพฒั นาพเิ ศษเฉพาะกจิ จงั หวดั
ชายแดนภาคใต้ ให้จัดทำ� และดำ� เนนิ งานตามแผนงาน จัดทำ�
แผนการสอนซอ่ มเสรมิ ทเี่ หมาะสมกบั สภาพปญั หาของผเู้ รยี น
สอดคล้องกับบรบิ ทของสถานศึกษา และเพ่อื เปน็ การเตรยี ม
ความพร้อมแก่ผู้เรียนในการประเมินผลทั้งในระดับ
สถานศกึ ษา และระดบั ชาติ ปรบั ระบบการบรหิ ารจดั การใหม้ ี
ผู้รบั ผดิ ชอบโดยตรง และผู้มสี ว่ นเก่ยี วข้องรับผดิ ชอบร่วมกนั
จดั สง่ คมู่ อื การดำ� เนนิ การงานวดั และประเมนิ ผลแกส่ ถานศกึ ษา
ตลอดจนก�ำหนดให้สถานศึกษาจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษา
ท้งั ระยะสนั้ และระยะยาว โดยเนน้ การพฒั นาคณุ ภาพผูเ้ รียน
คณุ ภาพครผู สู้ อน และการบรหิ ารจดั การทดี่ ี กำ� กบั ตดิ ตามผล
การขับเคล่อื นการด�ำเนินงานผ่านกระบวนการนิเทศ ตดิ ตาม
และประเมนิ ผลจากสำ� นกั งานเขตพื้นทกี่ ารศกึ ษา

รายงานประจําปี 2561 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พืน้ ฐาน กระทรวงศึกษาธิการ 35

2. ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพ้ืนฐาน (O-NET) เปรียบเทียบระดับประเทศ (รวมทุกสังกัด)
และ 13 เขตชายแดนภาคใต้ ปกี ารศึกษา 2560

ตารางท่ี 4 แสดงผลการทดสอบทางการศกึ ษาระดบั ชาตขิ ้นั พนื้ ฐาน (O-NET) ในระดบั ช้ันประถมศกึ ษาปีที่ 6
ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่ 3 และ 6 ปีการศึกษา 2560

ช้ัน ระดบั ภาษาไทย คณิตศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ สังคมศึกษาฯ องั กฤษ รวมทุกกลุ่มฯ
ป.6 สพฐ.
45.29 35.55 38.13 32.73 37.93
ประเทศ
จชต. 46.58 37.12 39.12 36.34 39.79
ม.3 สพฐ.
ประเทศ 37.57 29.50 33.22 ไม่มี 29.64 32.48
จชต. 48.77 26.55 32.47 การจัดสอบ 30.14 34.48
ม.6 สพฐ.
ประเทศ 48.29 26.30 32.28 30.45 34.33
จชต.
41.57 20.62 29.28 27.20 29.65

50.57 24.64 29.48 34.96 27.91 33.41

49.25 24.53 29.37 34.70 28.31 33.23

43.85 19.11 26.37 32.29 23.40 29.03

ผลการทดสอบทางการศกึ ษาระดับชาตขิ ้ันพ้ืนฐาน (O-NET) ชนั้ ประถมศึกษาปที ี่ 6 ปีการศึกษา 2560
เปรียบเทยี บระดับประเทศ (รวมทุกสังกัด) และ 13 เขตชายแดนภาคใต้

สพฐ. ประเทศ จชต.

45.29
46.58
37.57
35.55
37.12
29.50
38.13
39.12
33.22
32.73
36.34
29.64
37.93
39.79
32.48

ภาษาไทย คณิตศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ อังกฤษ รวมทุกกลมุ่

36 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ผลการทดสอบทางการศกึ ษาระดบั ชาติข้ันพื้นฐาน (O-NET) ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี 3 ปกี ารศกึ ษา 2560
เปรียบเทียบระดับประเทศ (รวมทุกสังกัด) และ 13 เขตชายแดนภาคใต้

สพฐ. ประเทศ จชต.

48.77
48.29
41.57
26.55
26.30
20.62
32.47
32.28
29.28
30.14
30.45
27.20
34.48
34.33
29.65

ภาษาไทย คณติ ศาสตร์ วิทยาศาสตร์ อังกฤษ รวมทกุ กลุ่ม

ผลการทดสอบทางการศึกษาระดบั ชาติขน้ั พนื้ ฐาน (O-NET) ช้ันมธั ยมศึกษาปที ่ี 6 ปกี ารศึกษา 2560
เปรยี บเทยี บระดบั ประเทศ (รวมทุกสังกดั ) และ 13 เขตชายแดนภาคใต้

สพฐ. ประเทศ จชต.

50.57
49.25
43.85
24.64
24.53
19.11
29.48
29.37
26.37
34.96
34.70
32.29
27.91
28.31
23.40
33.41
33.23
29.03

ภาษาไทย คณติ ศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ สังคมศึกษา องั กฤษ รวมทกุ กลุ่ม

รายงานประจําปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 37

นโยบายข้อท่ี 13 การพฒั นาครูท้ังระบบ

1. การพัฒนาครูตามโครงการพฒั นาครูรูปแบบครบวงจร (คูปองคร)ู
กระทรวงศกึ ษาธกิ ารมีนโยบายในการปฏิรูประบบผลติ และพัฒนาครู เพือ่ ตอบสนองต่อการพัฒนาทรัพยากร

บคุ คลอยา่ งมีระบบ และมปี ระสิทธภิ าพสงู สุด มคี วามสอดคลอ้ งกับแผนยุทธศาสตร์ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560-2579)
ภายใตว้ สิ ยั ทศั น์ “ประเทศมคี วามมน่ั คง มง่ั คง่ั ยงั่ ยนื ดว้ ยการพฒั นาตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง” โดยรฐั มนตรี
วา่ การกระทรวงศึกษาธิการ (นายแพทย์ธรี ะเกยี รติ เจริญเศรษฐศิลป์) มีนโยบายก�ำหนดกรอบวงเงนิ ให้ครูรายบุคคล
เพอ่ื ใช้เปน็ ทนุ ในการพัฒนาตนเองตามความต้องการจ�ำเป็นของครู คนละ 10,000 บาท (หนง่ึ หม่นื บาท) ต่อคน/ตอ่ ปี
โดยเป็นคา่ ลงทะเบยี น คา่ พาหนะเดินทาง คา่ ทพ่ี ักและคา่ เบี้ยเลยี้ ง และเลือกการพัฒนาจากกจิ กรรมหรอื โครงการ
ที่ผ่านการรับรองจากสถาบนั คุรพุ ัฒนา

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน ด�ำเนินการโครงการพัฒนาครูรูปแบบครบวงจร โดยคัดเลือก
หลักสูตรท่ีสถาบันคุรุพัฒนา ส�ำนักงานเลขาธิการคุรุสภารับรองในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 และประชาสัมพันธ์
ใหค้ รไู ดเ้ ลอื กหลกั สตู รพฒั นาตนเองในระบบลงทะเบยี นและตดิ ตามประเมนิ ผลครผู เู้ ขา้ รบั การพฒั นา Training OBEC
เพื่อให้ครูสามารถเลือกอบรมตามความต้องการ พัฒนาตนเองได้ตรงตามศักยภาพ และสามารถน�ำความรู้จาก
การอบรมไปใชป้ ระโยชน์ได้จริงในการประกอบอาชีพครู และเพอื่ ให้ครูได้พฒั นาตนเองอยา่ งสมำ�่ เสมอ และสามารถ
น�ำไปใชใ้ นการเลอ่ื นวทิ ยฐานะได้ทกุ ระดบั

ผลการดำ� เนินงาน
1. จำ� นวนครทู เี่ ขา้ รบั การอบรมตามโครงการพฒั นาครรู ปู แบบครบวงจร (คปู องคร)ู มจี ำ� นวนทงั้ สนิ้ 284,001 คน

สว่ นผลการประเมนิ ความพงึ พอใจตอ่ การเขา้ อบรมและประเมนิ ผลสำ� เรจ็ ของครผู เู้ ขา้ รบั การพฒั นาผา่ นระบบออนไลน์
(online) พบว่า ครทู เ่ี ขา้ รบั การอบรมมคี วามพึงพอใจตอ่ หน่วยจัดและเน้อื หา สถานท่ี ระบบตา่ งๆ คิดเปน็ รอ้ ยละ
81.78 ให้คะแนนความพงึ พอใจ 4.21 คะแนน จากคะแนน 5 คะแนน คิดเปน็ ร้อยละ 84.11 ขณะทก่ี ารประเมนิ ครู
หลังจากท่ีอบรมมาแล้วโดยผู้อ�ำนวยการโรงเรียนได้ท�ำการประเมินครูท่ีเข้ารับการอบรมแล้ว คิดเป็นร้อยละ 51.72
ส่วนการน�ำความรู้ที่ได้รับจากการฝึกอบรมมาใช้นั้น พบว่า ครูท่ีเข้ารับการอบรม คิดเป็นร้อยละ 99.08 มีการนำ�
ความรูท้ ่ีได้รบั จากการฝึกอบรมไปใชใ้ นการจัดการเรียนรูแ้ ก่ผูเ้ รยี น และขยายผลสูเ่ พอ่ื นครูดว้ ยกัน

2. ข้าราชการครูทุกคนให้ความสนใจ ผู้บริหารสถานศึกษา ติดตามและรายงานผลการร่วมโครงการพัฒนา
ครรู ปู แบบครบวงจรอย่างต่อเนอื่ ง ครูได้รับการพัฒนาตรงตามความตอ้ งการมีความรู้ ทกั ษะ เจตคตทิ ดี่ ี มกี ารพัฒนา
ตนเอง สามารถน�ำความรูไ้ ปใช้ในการพัฒนาทักษะการปฏิบัตงิ าน นำ� ไปส่กู ารเลอ่ื นวทิ ยฐานะสงู ข้นึ และยังสามารถ
จัดกิจกรรมการเรียนการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพย่ิงขึ้น และส่งผลให้ผลสัมฤทธ์ิทางการศึกษามีแนวโน้มท่ีดีข้ึน
อย่างตอ่ เนื่อง

2. การพฒั นาครผู า่ นกระบวนการสรา้ งชมุ ชนแหง่ การเรยี นรทู้ างวชิ าชพี (Professional Learning Community :
PLC)

กระทรวงศกึ ษาธกิ ารมนี โยบายในการขบั เคลอ่ื นกระบวนการ “ชมุ ชนแหง่ การเรยี นรทู้ างวชิ าชพี ” (Professional
Learning Community : PLC) สู่สถานศึกษา และก�ำหนดให้ครูสามารถน�ำชั่วโมงการอบรม PLC ไปรวมกับ
ช่ัวโมงสอนที่จะใช้เป็นเกณฑ์ในการเลื่อนวิทยฐานะ ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐานเห็นความส�ำคัญ
ในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา จึงส่งเสริม สนับสนุนให้ครูและบุคลากรทางการศึกษาในสังกัด น�ำกระบวนการ

38 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ของ “ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ” (Professional Learning Community : PLC) มาใช้ในการเรียนรู้
จากการปฏบิ ตั งิ านของกลมุ่ บคุ คลทมี่ ารว่ มกนั โดยมวี ตั ถปุ ระสงคเ์ พอื่ พฒั นาการเรยี นรขู้ องผเู้ รยี น รว่ มกนั วางเปา้ หมาย
การเรยี นรขู้ องผเู้ รยี น และตรวจสอบ สะทอ้ นผลการปฏบิ ตั ทิ ง้ั ในสว่ นบคุ คลและผลทเ่ี กดิ ขน้ึ โดยรวมผา่ นกระบวนการ
แลกเปลยี่ นเรยี นรกู้ ารวพิ ากษว์ จิ ารณ์ การทำ� งานรว่ มกนั การรว่ มมอื รว่ มพลงั โดยมงุ่ เนน้ และสง่ เสรมิ กระบวนการเรยี นรู้
อยา่ งเปน็ องคร์ วม ทมี่ ุ่งสคู่ ณุ ภาพผ้เู รียน

ผลการดำ� เนนิ งาน
สถานศกึ ษาในสงั กดั สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน มกี ารนำ� กระบวนการ PLC ไปใช้ จำ� นวน

28,912 แห่ง คิดเปน็ ร้อยละ 96.54 และครูผู้สอนที่น�ำกระบวนการ PLC ไปใช้พฒั นาการจดั การเรียนรู้ในห้องเรยี น
มีจำ� นวน 372,054 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 91.41 ส่วนรายละเอยี ดของการน�ำกระบวนการ PLC สู่สถานศึกษาแสดงได้
ดงั ตารางท่ี 5

ตารางที่ 5 แสดงขอ้ มลู สถานศกึ ษา และครผู สู้ อนทน่ี ำ� กระบวนการ PLC สสู่ ถานศกึ ษา จำ� แนกเปน็ รายภมู ภิ าค

ภาค สงั กัด จำ�นวนเขต จำ�นวน รร. จำ�นวน รร. ร้อยละ จำ�นวนครู จำ�นวนครทู ี่นำ� ร้อยละ
ภาคเหนอื ในสังกัด ทน่ี ำ�กระบวนการ ในสงั กดั กระบวนการ PLC
กลาง
ตะวนั ออก PLC ไปใช้ ไปใช้
ตะวันออก
เฉยี งเหนอื สพป 44 5,960 5,412 90.81 54,928 48,514 88.32
ภาคใต้
ชายแดนภาคใต้ สพม 9 436 436 100.00 18,749 18,749 100.00
รวมทั้งสิ้น
รวม 53 6,396 5,848 91.43 73,677 67,263 91.29

สพป 38 4,407 4,366 99.07 51,339 46,854 91.26

สพม 9 493 493 100.00 31,654 30,178 95.34

รวม 47 4,900 4,859 99.16 82,993 77,032 92.82

สพป 10 1,065 1,065 100.00 14,597 14,047 96.23

สพม 3 143 143 100.00 9,708 7,509 77.35

รวม 13 1,208 1,208 100.00 24,305 21,556 88.69

สพป 61 12,283 11,979 97.53 123,322 114,974 93.23

สพม 15 933 916 98.18 42,813 34,286 80.08

รวม 76 13,216 12,895 97.57 166,135 149,260 89.84

สพป 17 2,405 2,278 94.72 24,723 23,190 93.80

สพม 4 235 235 100.00 10,856 10,847 99.92

รวม 21 2,640 2,513 95.19 35,579 34,037 95.67

สพป 13 1,490 1,490 100.00 19,913 18,506 92.93

สพม 2 99 99 100.00 4,400 4,400 100.00

รวม 15 1,589 1,589 100.00 24,313 22,906 94.21

สพป 183 27,610 26,590 96.31 288,822 266,085 92.13

สพม 42 2,339 2,322 99.27 118,180 105,969 89.67

รวม 225 29,949 28,912 96.54 407,002 372,054 91.41

รายงานประจําปี 2561 ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้นื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 39

นโยบายขอ้ 14 การพัฒนาผ้เู รยี นและเยาวชนผา่ นกระบวนการลกู เสือและยุวกาชาด

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน
มีนโยบายในการพัฒนากิจกรรมลูกเสือให้เป็นรูปธรรม
มากย่ิงข้ึน เน้นให้เกิดผลสัมฤทธิ์ท่ีดีต่องานลูกเสือ ซึ่ง
จะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาผู้เรียน ท่ีส่งผลทางด้าน
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของเยาวชนไทยในอนาคต
จึงก�ำหนดให้ส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาท่ัวประเทศ
225 เขต จัดกิจกรรมลูกเสือในวันส�ำคัญต่างๆ เช่น
วนั มหาธรี ราชเจ้า วันสถาปนาลูกเสอื แหง่ ชาติ ตลอดจน
การจัดกิจกรรมให้แก่ลูกเสือ น�ำทักษะชีวิตมาใช้
ให้เกิดประโยชน์แก่สาธารณชน และปลูกฝังจิตส�ำนึก
ในความจงรกั ภกั ดตี ่อชาติ ศาสนา และพระมหากษัตรยิ ์
ตลอดจนการเสริมสร้างเด็กและเยาวชนให้มีคุณธรรม
จริยธรรม มีความรับผิดชอบและช่วยสร้างสรรค์สังคม
ใหเ้ กิดความรักและสามคั คี
ผลการด�ำเนนิ งาน

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน ด�ำเนินการ
โครงการ/กจิ กรรมทส่ี ำ� คญั ดังนี้

1) คัดเลือกโรงเรยี นตน้ แบบลกู เสือ และจัดสรรงบประมาณ
ใหแ้ กโ่ รงเรยี นตน้ แบบลกู เสอื ประจำ� ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 ของ
สำ� นกั งานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พนื้ ฐาน

2) ฝึกอบรมบุคลากรด้านลูกเสือให้แก่ผู้บริหารส�ำนักงาน
เขตพนื้ ที่การศึกษาและผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษา

3) จัดฝกึ อบรมลูกเสือและเนตรนารี ให้มีความรู้ความเข้าใจ
ในเรื่องวิชาการจราจร สามารถน�ำไปใช้ในชีวิตประจ�ำวันได้อย่างมี
ความสขุ และปลอดภัย

ส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาร้อยละ 100 สามารถ
จดั กจิ กรรมลกู เสอื ใหแ้ กส่ ถานศกึ ษาไดต้ ามเปา้ หมายทก่ี ำ� หนด และ
ลูกเสือและบุคลากรทางการลูกเสือท่ีผ่านการอบรมตามโครงการ
ฝกึ อบรมบุคลากรทางการลูกเสอื คดิ เป็นรอ้ ยละ 100 ได้รบั ความรู้
ทักษะและประสบการณ์สามารถน�ำไปใช้เพื่อประโยชน์ต่อตนเอง
ชุมชน และสังคม

40 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

2. ด้านจุดเนน้ พิเศษตามขอ้ สั่งการ
ของนายกรัฐมนตรี

จดุ เน้นท่ี 1 การลดชว่ั โมงเรียนดา้ นวิชาการ ลดปริมาณการบ้าน
ลดการเรยี นพิเศษเสริมจากการเรียนในหอ้ งเรียนปกติ

1) การลดช่วั โมงเรยี นดา้ นวชิ าการ
รัฐบาลมีนโยบาย ลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้ เพื่อใช้เป็นแนวทาง
การปฏิรูปการศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อเตรียมผู้เรียนให้พร้อมเข้าสู่
การเรยี นรใู้ นศตวรรษท่ี 21 และยงั คงเนน้ เปา้ หมายในการจดั กจิ กรรมเพม่ิ เวลารู้
ใหม้ งุ่ เนน้ เปา้ หมายพฒั นา4Hคอื Head(กจิ กรรมพฒั นาสมอง)Heart(กจิ กรรม
พัฒนาจิตใจ) Hand (กิจกรรมพัฒนาทักษะการปฏิบัติ) Health (กิจกรรม
พฒั นาสขุ ภาพ) และใหค้ วามสำ� คญั ทง้ั การจดั กจิ กรรมการเรยี นรแู้ ละกจิ กรรม
เพิ่มเวลารู้ แบบ Active Learning โดยมุ่งเน้นลดเวลาเรียนในลักษณะ
การรบั การถา่ ยทอดความรดู้ ว้ ยการบรรยาย การอธบิ าย เพม่ิ เวลา และโอกาส
ให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริงมีความสุขกับการเรียนรู้ เรียนรู้
ดว้ ยตนเองใหม้ ากยงิ่ ขนึ้ ปรบั บทบาทครจู ากการเปน็ ผสู้ อนมาเปน็ ผใู้ หค้ ำ� ปรกึ ษา
ช้ีแนะ ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีทักษะในการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา รู้จัก
การทำ� งานเปน็ ทมี มคี ณุ ธรรม จรยิ ธรรม มสี ขุ ภาวะทดี่ ี และนำ� ไปใชใ้ นชวี ติ จรงิ
อย่างย่ังยืน ตลอดจนมีการประเมินพัฒนาการของผู้เรียนอย่างหลากหลาย
ตามสภาพจรงิ

ผลการดำ� เนนิ งาน
1. จ�ำนวนสถานศึกษาในสังกัดส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษา

ขน้ั พน้ื ฐาน เข้าร่วมโครงการ ลดเวลาเรียน เพิม่ เวลารู้ จ�ำนวน 26,186 แหง่
โดยจัดกิจกรรมเพ่ิมเวลารู้ แบบ Active Learning จ�ำนวน 23,643 แห่ง
คิดเป็นรอ้ ยละ 90.28

2. จัดค่ายเพ่ิมเวลารู้ จากการประเมินพฤติกรรมผู้เรียนท่ีเข้าร่วม
พบวา่ ผู้เรียนได้รับความสุขจากการเขา้ รว่ มกจิ กรรม และประเมนิ พฤติกรรม

รายงานประจาํ ปี 2561 ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพน้ื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 41