รายงานประจำปี 2561 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

แผนการจัดการเรียนรู้ในวิชาภาคบังคับในรูปแบบดิจิทัล (Digital File) ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เผยแพร่
เป็นส่ือทางไกลแก่ครผู ู้สอนในระดบั มัธยมศกึ ษาตอนตน้ ทว่ั ประเทศ

แนวทางการพัฒนา
จดั ทำ� หนว่ ยการเรยี นรู้ แผนการจดั การเรยี นรรู้ ายชวั่ โมง และสอื่ ใบงาน รวมถงึ การวดั และประเมนิ ผล เผยแพร่
สอื่ ทางไกลแกค่ รูผสู้ อนในระดับมัธยมศึกษาตอนตน้
1.6 โครงการการจดั การศกึ ษาเพือ่ การมงี านท�ำ
ความเปน็ มา
ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน น้อมน�ำ
พระบรมราโชบายของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
มาเปน็ แนวทางในการสรา้ งพนื้ ฐานทางอาชพี ใหแ้ กผ่ เู้ รยี น ดา้ นการมี
งานท�ำ มอี าชพี เพื่อใหผ้ เู้ รียนมีเจตคติทดี่ ตี อ่ อาชพี และรู้ถึงลักษณะ
ของอาชีพ รวมถึงการท�ำงานควบคู่ไปกับวิชาสามัญ เช่น ทวิศึกษา
(Dual Education) หลักสูตรระยะสั้น จึงต้องปรับหลักสูตร
สถานศึกษาให้มีแผนการเรียนและรายวิชาเพิ่มเติมให้สอดคล้องรองรับกลุ่มอาชีพของสถานประกอบการและ
กลุ่มอาชพี อิสระ เพอื่ ใหม้ ีการปรับกระบวนการเรยี นรูแ้ ละการวดั ผลประเมนิ ผลจาก Passive Learning เปน็ Active
Learning ทอ่ี งิ มาตรฐานและตวั ชว้ี ดั รายวชิ า ใหผ้ เู้ รยี นเรยี นรจู้ ากสถานการณก์ ารปฏบิ ตั จิ รงิ แกป้ ญั หาความตอ้ งการ
ของทอ้ งถน่ิ ทำ� ใหผ้ สู้ ำ� เรจ็ การศกึ ษามที กั ษะและสมรรถนะความรทู้ เ่ี ปน็ พนื้ ฐานทางสาขาวชิ าชพี เพมิ่ ขดี ความสามารถ
แข่งขันได้ในระดับสากล เพื่อพัฒนาและส่งเสริมการแนะแนวเพ่ือการมีงานท�ำให้สอดคล้องกับความต้องการสาขา
วิชาชีพ วางแผนพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการจัดการเรียนรู้ให้ตอบสนองความต้องการก�ำลังคนของพื้นที่และ
ศักยภาพของผู้เรยี น และสร้างเครือขา่ ยความร่วมมือภาครฐั และเอกชนในการจดั การศกึ ษาขน้ั พื้นฐาน
ผลการด�ำเนินงาน
เชงิ ปรมิ าณ
1. ผู้เรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา รวมทั้งสิ้น 2,409,552 คน จ�ำแนกเป็น ผู้เรียนในโรงเรียน
มธั ยมศกึ ษา จำ� นวน 2,358,000 คน ผเู้ รยี นในโรงเรยี นเฉพาะความพกิ ารพเิ ศษ จำ� นวน 12,880 คน ผเู้ รยี นในโรงเรยี น
การศกึ ษาสงเคราะห์ จ�ำนวน 37,584 คน เด็กอนุบาลในโรงเรียนเฉพาะความพิการ จ�ำนวน 785 คน และเดก็ อนบุ าล
ในโรงเรียนการศึกษาสงเคราะห์ จ�ำนวน 303 คน ได้รับการพัฒนาให้มีทักษะและสมรรถนะความรู้ท่ีเป็นพื้นฐาน
ทางสาขาวชิ าชีพ
2. ครูในโรงเรียนมธั ยมศึกษา จำ� นวน 117,900 คน โรงเรยี นศกึ ษาพเิ ศษ/ศกึ ษาสงเคราะห์ จ�ำนวน 112 คน
และโรงเรยี นขยายโอกาสทางการศกึ ษาจำ� นวน1,220คนมกี ารปรบั กระบวนการจดั การเรยี นรแู้ ละการวดั ผลประเมนิ ผล
จาก Passive Learning เปน็ Active Learning ทอ่ี งิ มาตรฐานและตวั ช้วี ดั รายวชิ า สามารถจัดการเรยี นการสอน
แกผ่ ู้เรียนโดยผู้เรยี นไดเ้ รียนรู้จากการปฏบิ ัติจริง และสามารถแก้ปญั หาความต้องการของท้องถิน่
3. สถานศกึ ษาใน 18 กลมุ่ จงั หวดั มหี ลกั สตู รสถานศกึ ษาเพอื่ การมงี านทำ� รวมทงั้ สนิ้ 2,922 แหง่ ประกอบดว้ ย
โรงเรยี นมธั ยมศกึ ษา จ�ำนวน 2,358 โรง โรงเรียนเฉพาะทางความพกิ าร 48 โรง โรงเรยี นศกึ ษาสงเคราะห์ 51 โรง
และโรงเรียนการศึกษาภาคบังคับ (ขยายโอกาสทางการศึกษา) จ�ำนวน 365 โรง และโรงเรียนประถมศึกษา

92 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

โดยศูนยแ์ กนน�ำขยายเครอื ขา่ ยนกั ธุรกจิ นอ้ ยฯ จ�ำนวน 100 โรง มีหลักสูตรสถานศึกษา แผนการเรยี นรู้ กระบวนการ
จัดการเรียนรู้ และการวัดประเมินผลเพ่ือรองรับความต้องการตามสาขาวิชาชีพ รวมทั้งมีกระบวนการแนะแนวให้
ผเู้ รยี นคน้ พบบคุ ลกิ ภาพและความถนดั ของตนเอง จดั ระบบวางเสน้ ทางการศกึ ษาตอ่ สกู่ ารประกอบอาชพี สอดคลอ้ ง
ความต้องการสาขาวชิ าชีพของพ้ืนที่

เชิงคุณภาพ
1. มเี ครอื ขา่ ยความรว่ มมอื ภาครฐั และเอกชนในการจดั การศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐาน
เพือ่ การมีงานทำ� ให้สอดคลอ้ งกับความต้องการสาขาวชิ าชีพของพืน้ ที่ กลุ่มจังหวดั
และภูมิภาค
2. มีข้อมูลสารสนเทศความต้องการสาขาวิชาชีพ และข้อมูลสารสนเทศ
เพอ่ื การจดั การเรยี นรู้ เพอ่ื ใชใ้ นการวางแผนพฒั นาหลกั สตู รและกระบวนการจดั การ
เรียนรใู้ ห้ตอบสนองความตอ้ งการกำ� ลังคนของพ้นื ที่ และศักยภาพของผู้เรยี น

แนวทางการพฒั นา
1. สรา้ งความร่วมมอื กับแรงงานจังหวดั สำ� นกั งานศกึ ษาธกิ ารจงั หวัด ศูนย์แนะแนวประจำ� จงั หวดั สนบั สนนุ
ขอ้ มลู สารสนเทศลักษณะอาชีพ และความต้องการสาขาวิชาชีพในพ้ืนทีก่ ลุ่มจงั หวัด และภมู ภิ าค
2. จัดท�ำแนวทางการท�ำหน่วยสมรรถนะหลักสูตรสถานศึกษารายวิชาอาชีพระยะส้ัน และหน่วยความถนัด
ทางสาขาวิชาของหลักสูตรสถานศึกษาในรายวชิ าเพิ่มเตมิ
3. จัดท�ำแผนการเรยี นรายวิชาทีเ่ ชื่อมโยงเปา้ หมายชวี ิต และจัดผูเ้ รยี นเขา้ แผนการเรียน/รายวิชาเพม่ิ เตมิ
4. จดั ท�ำแนวทางการพัฒนาการจัดทำ� หน่วยเรียนรเู้ ป้าหมายการเรียนของผูเ้ รียนทสี่ อดคล้องเปา้ หมายชีวติ
5. จัดท�ำฐานข้อมูลลักษณะอาชีพ และความต้องการสาขาวิชาชีพระดับจังหวัด และพัฒนาครูแนะแนว
ครูที่ปรึกษาใหส้ ามารถจดั กิจกรรมให้นกั เรยี นคน้ หาอาชีพในฝัน และจดั ท�ำ Career Path จดั เข้าแผนการเรียน

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 93

2. ด้านการลดความเหลอื่ มล้�ำทางการศกึ ษา เชน่ การจดั การศึกษาทเี่ หมาะสม ส�ำหรับเด็กดอ้ ยโอกาสท่ีไม่อยู่ใน
ทะเบยี นราษฎร การส่งเสริม สนบั สนนุ การใชเ้ ทคโนโลยใี นการจดั การศกึ ษา DLIT และ DLTV เปน็ ตน้
2.1 โครงการจัดสรรครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ต่อพ่วงตามโครงการพัฒนาคุณภาพการศึกษา

ผา่ นเทคโนโลยสี ารสนเทศ (DLIT)
ความเปน็ มา
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตน

ราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระปณิธานอันแน่วแน่
ในการท่ีจะน�ำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการยกระดับ
คุณภาพชีวิตและเพิ่มโอกาสทางการศึกษาของประชาชน
โดยเน้นให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ รู้จักช่วยเหลือพ่ึงพาตนเอง
ยกระดบั ความเสมอภาคของผเู้ รยี น ใหไ้ ดร้ บั โอกาสทางการศกึ ษา
ที่มีคุณภาพใกล้เคียงกัน การใช้เทคโนโลยีและการส่ือสาร
เป็นเคร่ืองมือในการพัฒนาและยกระดับคุณภาพการจัด
การศกึ ษาใหม้ ปี ระสทิ ธิภาพทีส่ อดคลอ้ งกับการเปลยี่ นแปลง

ส� ำ นั ก ง า น ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร ก า ร ศึ ก ษ า ขั้ น พื้ น ฐ า น
จึงได้ด�ำเนินโครงการพัฒนาคุณภาพการศึกษาทางไกล
ผา่ นเทคโนโลยสี ารสนเทศ (DLIT) เพอื่ สง่ เสรมิ ใหม้ กี ารใชเ้ ทคโนโลยี
สารสนเทศในเชิงบูรณาการได้สอดคล้องกับภาระงานและ
กระบวนการจัดการเรียนรู้ การออกแบบกิจกรรมการเรียน
การสอนทเ่ี นน้ กระบวนการ สรา้ งความรจู้ ากการลงมอื ปฏบิ ตั จิ รงิ
รวมท้ังการเข้าถึงเนื้อหาและสื่อท่ีจ�ำเป็นในการจัดการเรียน
การสอน เพ่ือลดความเหล่ือมล้�ำทางการศึกษา ลดช่องว่าง
และเพ่ิมโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาท่ีมีคุณภาพโดยมี
วัตถุประสงค์ เพื่อจัดสรรอุปกรณ์คอมพิวเตอร์พร้อมอุปกรณ์
แก่โรงเรียนขนาดกลางและขนาดใหญ่ที่ยังได้รับไม่ครบ
ตามเป้าหมาย เพอื่ แก้ไขปัญหาสถานศึกษาทปี่ ระสบปัญหาขาดแคลนครู ครไู ม่ครบช้นั ครสู อนไมต่ รงสาขาวชิ าเอก
ลดความเหล่ือมล�้ำทางการศึกษาและยกระดับความเสมอภาคของผู้เรียนให้ได้รับโอกาสทางการศึกษาที่มีคุณภาพ
ใกล้เคียงกัน และขยายโอกาส เพิ่มประสิทธิภาพ และยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษา โดยแบ่งทรัพยากร
การเรยี นรอู้ อกเปน็ 5 โมดลู ไดแ้ ก่ Module 1 หอ้ งเรยี น DLIT (DLIT Classroom) Module 2 คลงั สอื่ การสอน (DLIT
Resources) Module 3 การพฒั นาวิชาชพี ครู (DLIT PLC : Professional Learning Community) Module 4
คลงั ข้อสอบ (DLIT Assessment) และ Module 5 หอ้ งสมุดดิจทิ ลั (DLIT Digital Library)
ผลการด�ำเนินงาน
1. ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานจัดสรรอุปกรณ์คอมพิวเตอร์
พรอ้ มอปุ กรณต์ อ่ พว่ งตามโครงการพฒั นาคณุ ภาพการศกึ ษาดว้ ยเทคโนโลยที างไกลผา่ นเทคโนโลยสี ารสนเทศ (DLIT)
แก่สถานศึกษาในสังกดั จ�ำนวน 13,080 แห่ง รวมจ�ำนวน 13,569 ชุด ไดค้ รบตามทกี่ ำ� หนด

94 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

2. สถานศึกษาที่ได้รับจัดสรรครุภัณฑ์และอุปกรณ์
ตอ่ พว่ ง ตามโครงการพฒั นาคณุ ภาพการศกึ ษาดว้ ยเทคโนโลยี
ทางไกล DLIT โดยได้รับเครื่องคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊กส�ำหรับ
ครูพรอ้ มระบบปฏบิ ัตกิ าร (Operating System) โปรแกรม
ส�ำนักงาน และโทรทัศนส์ ีชนดิ Smart TV ขนาดไมน่ อ้ ยกว่า
55 นิ้ว ที่มีมาตรฐานและมีคุณลักษณะตรงตามมาตรฐาน
ครุภัณฑ์ที่สามารถรองรับการใช้งานส่ือสารสนเทศประกอบ
การจดั การเรยี นรูใ้ นชั้นเรยี นได้มีประสทิ ธิภาพ

3. ครูผู้สอนมีการใช้งานเคร่ืองคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ก
สำ� หรบั ครทู มี่ าพรอ้ มระบบปฏบิ ตั กิ าร (Operating System)
และโปรแกรมส�ำนักงาน ต่อเชื่อมกบั โทรทัศน์สีชนดิ Smart
TV ขนาดไม่น้อยกวา่ 55 น้ิว เพอ่ื ใชใ้ นการจดั กระบวนการ
เรยี นรใู้ นชน้ั เรยี น และเพอื่ การคน้ ควา้ นำ� เสนอสอ่ื สารสนเทศ
อน่ื ๆ ทเ่ี ปน็ ประโยชนต์ อ่ การเรยี นรขู้ องผเู้ รยี นทงั้ ในเวลาเรยี น
และนอกเวลาเรียน

แนวทางการพัฒนา
1. สนบั สนุนงบประมาณและขยายผลให้ครอบคลุมในทกุ พืน้ ทที่ มี่ ีความตอ้ งการและจ�ำเปน็
2. ประยกุ ต์ใชอ้ ุปกรณแ์ ละเชอื่ มโยงระบบเข้ากับระบบออกอากาศรูปแบบใหม่ NEW DLTV เพ่ือใช้ประกอบ
การจดั การเรยี นการสอน เพ่อื เพิม่ ประสิทธิภาพในการจดั กระบวนการเรียนรูข้ องครใู หแ้ ก่ผเู้ รียน

2.2 โครงการจัดสรรงบประมาณในการซ่อมบ�ำรุงอุปกรณ์รับสัญญาณดาวเทียมและโทรทัศน์ของ
โรงเรียนขนาดเล็ก โครงการพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561

ความเป็นมา
มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมจัดการเรียน
การสอนทางไกลผ่านดาวเทียม ถ่ายทอดสด ตามหลักสูตร
ประถมศึกษา มธั ยมศกึ ษา และสายอาชีพ ให้แกส่ ถานศกึ ษา
ในประเทศไทย และประเทศเพื่อนบ้าน จ�ำนวน 15 ช่อง
ในชอื่ DLTV 1 - 15 รวมทงั้ การออกอากาศรายการภาคภาษา
อังกฤษ จ�ำนวน 15 ชอ่ ง ในชอ่ื DSTV Network 186 - 200
(True Vision) โดยสถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกล
ผา่ นดาวเทยี ม (DLTV) ดำ� เนนิ การออกอากาศรายการโทรทศั น์
เพอ่ื การศกึ ษา ในระดบั ประถมศกึ ษา ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนตน้
และมัธยมศึกษาตอนปลาย เพ่ือช่วยเหลือสถานศึกษาที่ประสบปัญหาการขาดแคลนครูผู้สอนในบางรายวิชา หรือ
เปน็ รายวิชา ทมี่ ีเนอ้ื หาค่อนข้างยาก ปัจจุบนั มกี ารน�ำเทคโนโลยที ที่ นั สมัยมาใชถ้ า่ ยทอดกระบวนการเรยี นการสอน
กจิ กรรมการเรียนการสอน ตลอดจนองค์ความรคู้ วบคูค่ ุณธรรมไปยงั ผู้เรยี นท้งั ในประเทศและต่างประเทศ

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพืน้ ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 95

ปีงบประมาณ พ.ศ. 2557 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานได้จัดสรรงบประมาณเพื่อจัดซื้อ
อุปกรณ์รับสัญญาณดาวเทียมและโทรทัศน์ของโรงเรียนขนาดเล็ก ให้แก่โรงเรียนขนาดเล็กท่ัวประเทศ จ�ำนวน
15,369 แหง่ และในปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐานขอรบั จดั สรรงบประมาณ
ในการซ่อมบ�ำรุงอุปกรณ์รับสัญญาณดาวเทียมและโทรทัศน์ของโรงเรียนขนาดเล็ก โดยมีวัตถุประสงค์
เพื่อซ่อมบ�ำรุงอุปกรณ์รับสัญญาณดาวเทียมและโทรทัศน์ของโรงเรียนขนาดเล็ก โครงการพัฒนาคุณภาพการศึกษา
ด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ให้กับโรงเรียนขนาดเล็กท่ีมีการใช้ DLTV ในการจัด
การเรยี นการสอน แกไ้ ขปญั หาโรงเรยี นขนาดเลก็ ทป่ี ระสบปญั หาขาดแคลนครู ครไู มค่ รบชนั้ ครสู อนไมต่ รงสาขาวชิ าเอก
ลดความเหล่ือมล้�ำทางการศึกษาและยกระดับความเสมอภาคของผู้เรียนให้ได้รับโอกาสทางการศึกษาท่ีมีคุณภาพ
ใกล้เคียงกนั รวมทั้งขยายโอกาส เพ่ิมประสทิ ธิภาพ และยกระดบั คุณภาพการจัดการศกึ ษา

ผลการด�ำเนนิ งาน
1. สถานศกึ ษา จำ� นวน 15,369 แหง่ ไดร้ บั การจดั สรร
งบประมาณตามทีข่ อรับจัดสรรแห่งละ 25,000 บาท
2. สถานศึกษาในโครงการพัฒนาคุณภาพการศึกษา
ด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV)
สามารถรับชมการออกอากาศผ่านอุปกรณ์รับสัญญาณ
ดาวเทียมได้เป็นปกติช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการจัด
การเรียนการสอน
แนวทางการพฒั นา
สถานศกึ ษา จำ� นวน 15,369 แหง่ ควรไดร้ บั การนเิ ทศ
ติดตามและประเมินผลการด�ำเนินงานจัดการเรียนการสอน
โดยใชก้ ารศึกษาทางไกลผา่ นดาวเทยี ม โดยคณะทำ� งานจาก
ส�ำนกั งานเขตพนื้ ทีก่ ารศกึ ษา

2.3 โครงการการสง่ เสรมิ การพฒั นา การจดั การศึกษาในโรงเรยี นพืน้ ที่สูงในถ่ินทุรกันดาร (1,190 แหง่ )
และโครงการการสง่ เสริมการพัฒนาการจัดการศกึ ษาในโรงเรียนพน้ื ที่เกาะ (124 แห่ง) รวมท้งั หมด 1,314 แห่ง

ความเป็นมา
ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานมีเป้าหมายท่ีจะพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้เรียนในโรงเรียน
พน้ื ทสี่ งู ในถนิ่ ทรุ กนั ดารและโรงเรยี นพน้ื ทเ่ี กาะแกง่ โดยเลง็ เหน็ ความสำ� คญั วา่ การศกึ ษาคอื ชวี ติ การศกึ ษาเปน็ หวั ใจ
สำ� คญั ของการพฒั นาประเทศและเปน็ รากฐานในการพฒั นาทรพั ยากรมนษุ ย์ เปน็ สว่ นชว่ ยในการเพม่ิ ความเทา่ เทยี ม
ในสังคม และเป็นการขับเคลื่อนความเจริญรุ่งเรืองของประเทศ อีกทั้งนโยบายของรัฐบาลในด้านการจัดการศึกษา
ต้องพัฒนาตนได้เต็มศักยภาพ เน้นการเรียนรู้เพื่อสร้างสัมมาชีพในพ้ืนท่ีและด�ำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมี
ความสุข เพิ่มโอกาสทางการศึกษา เป็นคนดี มีคุณธรรม ลดความเหล่ือมล้�ำและพัฒนาก�ำลังคนให้มีคุณภาพ
สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานมคี วามตระหนกั และเหน็ ความสำ� คญั ในการพฒั นากลมุ่ โรงเรยี นพน้ื ทสี่ งู
ในถนิ่ ทรุ กนั ดารและโรงเรยี นพนื้ ทเ่ี กาะแกง่ เพอ่ื พฒั นาคณุ ภาพการจดั การศกึ ษาในกลมุ่ โรงเรยี นพนื้ ทส่ี งู ในถนิ่ ทรุ กนั ดาร
และโรงเรยี นพนื้ ทเ่ี กาะแกง่ ใหเ้ หมาะสมกบั บรบิ ทของพนื้ ท่ี โดยไดร้ บั การสนบั สนนุ งบประมาณในการพฒั นาดา้ นทกั ษะ

96 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

วชิ าการ ดา้ นทกั ษะชวี ติ และดา้ นทกั ษะอาชพี รวมถงึ การนเิ ทศ
กำ� กบั ติดตาม การดำ� เนินงานของสถานศกึ ษากลุ่มเป้าหมาย
และส่งเสริมการสร้างและพัฒนาเครือข่ายการมีส่วนร่วม
ทางการศึกษามาอยา่ งตอ่ เนอื่ ง

ผลการด�ำเนนิ งาน
1. ผู้เรียนในพื้นที่ยากล�ำบากมีโอกาสได้รับการศึกษา
ทมี่ ีคุณภาพ
2. โรงเรียนพื้นท่ีสูงในถิ่นทุรกันดาร จ�ำนวน 1,190
แห่ง จาก 49 ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาใน 21 จังหวัด
และโรงเรียนในพื้นที่เกาะแก่ง จ�ำนวน 124 แห่ง จาก 18
สำ� นกั งานเขตพื้นที่การศึกษาใน 13 จังหวดั ได้รับการสง่ เสริม
ส นั บ ส นุ น ง บ ป ร ะ ม า ณ ที่ ส อ ด ค ล ้ อ ง กั บ ค ว า ม ต ้ อ ง ก า ร
ในการพฒั นาและยกระดบั คณุ ภาพการจดั การศกึ ษาตามสภาพ
บริบท โดยครอบคลุมด้านวิชาการ ด้านทักษะชีวิตและด้าน
ทักษะอาชีพ
3. มีข้อมูลสารสนเทศ รวมถึงความต้องการของ
สถานศึกษา เพื่อใช้ในการวางแผนยุทธศาสตร์การพัฒนา
โรงเรยี นพน้ื ที่สงู ในถิ่นทุรกันดารและโรงเรียนพน้ื ทเี่ กาะแกง่

แนวทางการพฒั นา
1. พิจารณาเกณฑ์สถานศึกษาที่มีลักษณะพิเศษให้มี
ความสอดคลอ้ งและเหมาะสมกบั การเปล่ยี นแปลง
2. จดั สรรงบประมาณ ใหม้ คี วามสอดคลอ้ งกบั ชว่ งเวลา
และตรงกบั ความตอ้ งการ ความจำ� เปน็ ของสถานศึกษา
3. ก�ำหนดแนวปฏิบัติที่ถูกต้อง ชัดเจน เก่ียวกับการเบิกจ่ายงบประมาณ โดยเฉพาะเรื่องอาหารนักเรียน
พักนอนวันหยุด และงบประมาณบริหารจัดการหอพักนอน ให้มีการปฏิบัติเป็นไปในแนวทางเดียวกันทุกสำ� นักงาน
เขตพนื้ ทกี่ ารศึกษา

รายงานประจาํ ปี 2561 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ 97

ยุทธศาสตรท์ ี่ 5 ดา้ นการจดั การศกึ ษาเพ่อื สร้างเสริมคุณภาพชวี ติ ท่ีเปน็ มิตรกับสงิ่ แวดลอ้ ม

การจัดการศึกษาเพ่ือสร้างเสริมคุณภาพชีวิตท่ีเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และผลการด�ำเนินงานในภาพรวม
ของสำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 เปน็ การดำ� เนนิ งานเพอื่ สง่ เสรมิ สนบั สนนุ
การสร้างจิตสำ� นึกรักษส์ ิ่งแวดลอ้ ม มีคณุ ธรรม จรยิ ธรรม และน้อมนาํ แนวคดิ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
สกู่ ารปฏบิ ตั ใิ นชวี ติ ประจำ� วนั มกี ารสง่ เสรมิ สนบั สนนุ ใหส้ ถานศกึ ษาพฒั นาหลกั สตู ร กระบวนการเรยี นรู้ แหลง่ เรยี นรู้
และส่อื การเรยี นรู้ต่างๆ ที่เกยี่ วขอ้ งกบั การสรา้ งเสรมิ คุณภาพชวี ิตท่ีเป็นมติ รกับสิง่ แวดลอ้ ม ตลอดจนสร้างเครอื ขา่ ย
ความรว่ มมือกับภาคสว่ นต่างๆ ในการอนรุ ักษ์ทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ ม ซง่ึ มีโครงการท่โี ดดเด่นดงั นี้

1. โครงการสรา้ งจิตสำ� นกึ ด้านการบรหิ ารจดั การขยะ น�้ำเสีย พลังงาน และความหลากหลายทางชวี ภาพ
ความเปน็ มา
จากปฏญิ ญาริโอ ว่าด้วยส่งิ แวดลอ้ มและการพัฒนาตามแผนปฏิบตั ิการ 21 (Agenda 21) แผนแม่บทของโลก

ในการดำ� เนนิ งานเพอื่ การพัฒนาอย่างย่ังยืน ม่งุ เน้นการสร้างพลเมืองในการอนุรกั ษแ์ ละดแู ลสิง่ แวดล้อม ซง่ึ รฐั บาล
มนี โยบายเนน้ ดา้ นการบรหิ ารจดั การขยะ นำ�้ เสยี พลงั งานและความหลากหลายทางชวี ภาพ ทมี่ งุ่ เนน้ การทำ� งานบรู ณาการ
กับหน่วยงานท่ีเก่ียวข้อง โดยเน้นด้านการสร้างวินัยและจิตส�ำนึกให้พลเมืองด้านการคัดแยกขยะ การใช้พลังงาน
อยา่ งมีประสทิ ธภิ าพและการมีสว่ นร่วมในการดแู ลและอนรุ ักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพและอนุรักษ์สงิ่ แวดลอ้ ม

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน
ตระหนักและเห็นความส�ำคัญในการด�ำเนินงาน ด้าน
ส่ิงแวดล้อม จึงก�ำหนดให้มีโครงการสร้างจิตส�ำนึก
ด้านการบริหารจัดการขยะตามหลัก 3Rs (Reduce
Reuse Recycle) นำ้� เสยี พลงั งาน และความหลากหลาย
ทางชีวภาพ โดยมีกิจกรรมท่ีเกี่ยวข้อง เช่น โรงเรียน
สีเขยี วดา้ นอนรุ กั ษพ์ ลงั งาน การจัดการขยะและอนรุ กั ษ์
พลังงาน การจัดท�ำหลักสูตรค่ายห้องเรียนสีเขียว
รกั พลงั งาน (Green School Camp) การพฒั นาศกั ยภาพ
ครแู ละผเู้ รยี นในการใชป้ ระโยชน์ดา้ นการอนุรักษพ์ ลังงาน การจดั การขยะบรรจภุ ัณฑ์ การส่งเสรมิ กจิ กรรมตลาดนดั
รีไซเคิล และการสร้างจิตส�ำนึกด้านการผลิต บริโภคและบริการสินค้าและผลิตภัณฑ์ท่ีเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
ของผเู้ รียนสตู่ น้ ทุนชวี ติ

ผลการด�ำเนินงาน
1. สถานศึกษา จ�ำนวน 15,000 แห่ง
จากสำ� นกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษาทงั้ 225 เขต นำ� นโยบาย
ด้านการจัดการขยะและจัดกิจกรรมส่งเสริมการสร้าง
จิตสำ� นึกการจดั การขยะตามหลกั 3 Rs
2. ผเู้ รยี นมคี วามรคู้ วามเขา้ ใจเกย่ี วกบั การจดั การ
ขยะ โดยมีสถานศึกษาน�ำขยะอินทรีย์ไปท�ำปุ๋ยหมัก
เพื่อนำ� ไปใชเ้ พ่มิ ขึ้น

98 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

3. พัฒนาศูนย์การเรียนรู้ โดยมีสถานศึกษา
จ�ำนวน 9,000 แหง่ นำ� ผู้เรียน ครู ชมุ ชน เข้าไปเรียนรู้
ในศูนย์การเรียนรู้ จังหวัดน�ำร่องภาคใต้ จังหวัดกระบ่ี
จำ� นวน 25,644 คน ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื ณ จงั หวดั
ขอนแก่น จ�ำนวน 30,000 คน และมีสถานศึกษา
น�ำขยะอินทรีย์ไปท�ำปุ๋ยหมักพระราชทาน จ�ำนวน
25,000 แหง่

4. มกี ารนำ� ขยะมาใชซ้ ำ้� เชน่ เสอื้ ผา้ หนงั สอื เรยี น
แก้วน�้ำ กระติกน�้ำ เฉล่ียโรงเรียนละ 50 กิโลกรัมต่อปี
ต่อโรงเรยี น

แนวทางการพฒั นา
1. จัดกิจกรรมค่ายและอบรมครูวิทยากร
ด้านพลังงาน การจัดการขยะและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
ใหค้ รบตามแผนต่อยอดขยายผลโรงเรยี นสเี ขียว
2. พัฒนาสถานศึกษาใกล้โรงงานอุตสาหกรรม
สู่ชุมชนยั่งยืน พัฒนาสถานศึกษาส่งเสริมจิตอาสา
ลดใช้ถงุ พลาสติกในสถานศกึ ษา
3. พฒั นาส่อื Application การเก็บขอ้ มลู การจดั การขยะ
4. ประชาสัมพนั ธป์ ระกวดนวัตกรรมการจดั การขยะในสถานศึกษาและชุมชน

2. โครงการคา่ ย “เยาวชน...รกั ษพ์ งไพร เฉลมิ พระเกยี รติ 60 พรรษา สมเดจ็ พระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรม
ราชกมุ ารี”
ความเปน็ มา
โครงการค่าย “เยาวชน...รกั ษพ์ งไพร เฉลิมพระเกยี รติ 60 พรรษา สมเดจ็ พระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรม

ราชกุมารี” พ.ศ. 2561 ด�ำเนินงานภายใต้การบูรณาการความร่วมมือกับมูลนิธิสวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ
และภาคีเครือข่ายรวม 12 หน่วยงาน มุ่งเน้นตามเป้าหมาย การพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) มีวัตถุประสงค์ เพื่อสร้าง
ความตระหนัก ความรู้ ทักษะ ความรับผิดชอบ คุณธรรม จริยธรรม คุณลักษณะอันพึงประสงค์และค่านิยมที่ดี
ในดา้ นการอนรุ กั ษแ์ หลง่ เรยี นรทู้ างทรพั ยากรธรรมชาตขิ องนกั เรยี น พรอ้ มทง้ั เสรมิ สรา้ งใหค้ รแู ละผเู้ กย่ี วขอ้ งมคี วามรู้
ความเขา้ ใจในการจดั การเรยี นการสอนแบบบรู ณาการดา้ นการอนรุ กั ษแ์ หลง่ เรยี นรทู้ างทรพั ยากรธรรมชาตใิ นทอ้ งถนิ่
รวมถงึ การนำ� ไปตอ่ ยอดขยายผลในสถานศกึ ษา ชมุ ชน และทอ้ งถน่ิ ไดอ้ ยา่ งเขม้ แขง็ โดยมกี ลไกการพฒั นาทส่ี ำ� คญั คอื
การปลกู จติ สำ� นกึ ใหเ้ ดก็ และเยาวชนเหน็ ถงึ คณุ คา่ ทรพั ยากรธรรมชาติ เกดิ ความรกั ความหวงแหนและรว่ มกนั อนรุ กั ษ์
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ผ่านกิจกรรมค่ายท่ีบูรณาการสหวิชาการที่เก่ียวข้องแบบ Active learning
และเรยี นรโู้ ดยตรงจากแหลง่ ศกึ ษาธรรมชาติ ปัจจุบนั รว่ มด�ำเนนิ การกับภาคเี ครอื ขา่ ยรวม 12 หน่วยงาน

ผลการดำ� เนินงาน
1. จดั คา่ ยกจิ กรรม จำ� นวน 124 คา่ ย มผี เู้ รยี นเขา้ รว่ ม จำ� นวนประมาณ 8,000 คน และครู มากกวา่ 1,300 คน

รายงานประจาํ ปี 2561 ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 99

2. ผู้เรียนทีเ่ ขา้ รว่ ม มคี วามสุข มีจติ สำ� นึก ความรู้ ความเข้าใจ
ทกั ษะในดา้ นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ

3. พัฒนาการบูรณาการงานและกิจกรรมได้มีประสิทธิภาพ
และประสทิ ธิผลมากยง่ิ ข้ึน รวมถึงมีแผนขยายผลโครงการฯ ในพืน้ ที่
อย่างตอ่ เนอื่ ง

4. มกี ระบวนการดำ� เนนิ งานทเ่ี ปน็ เครอื ขา่ ยทง้ั ภาครฐั เอกชน
และประชาชน รว่ มกนั

แนวทางการพัฒนา
1. ส่งเสริมการต่อยอดขยายผลจากห้องเรียนสู่ชุมชน
ให้สอดคลอ้ งตามความตอ้ งการ/บริบททอ้ งถน่ิ
2. ส่งเสริมการบูรณาการท่ีเข้มแขง็ สรา้ งเครอื ขา่ ยในวงกวา้ ง
และมสี ว่ นร่วมในทุกระดบั
3. ขยายพื้นที่บริการ เน้นกระจาย ไม่กระจุก เปิดโอกาส
อยา่ งท่วั ถึงและเท่าเทียม
4. แลกเปลย่ี นเรยี นรู้ เพอ่ื เปดิ โลกทศั น์ และสรา้ งความรคู้ วามเขา้ ใจในความหลากหลายของทรพั ยากรธรรมชาติ

ยทุ ธศาสตร์ท่ี 6 ดา้ นการพฒั นาระบบบรหิ ารจดั การและสง่ เสรมิ ใหท้ ุกภาคส่วนมสี ว่ นรว่ มในการจัดการศกึ ษา

การขบั เคลอื่ นการดำ� เนนิ งานการพฒั นาระบบบรหิ าร
จัดการและส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการจัด
การศึกษา ซ่ึงสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลท่ีต้องการ
ให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วม ส�ำนักงานคณะกรรมการ
การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน จงึ กำ� หนดใหม้ โี ครงการ กจิ กรรมตา่ งๆ
ทีห่ ลากหลาย เพือ่ ใหผ้ ้เู รียน ครแู ละบุคลากรทางการศกึ ษา
ไดร้ บั การพฒั นา โดยมผี ลการด�ำเนินงานโครงการ กจิ กรรม
ที่มีความโดดเด่นในปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 ดังนี้

1. ด้านการพฒั นาระบบบรหิ ารจดั การ
1.1 โครงการพัฒนาระบบและกลไกการบริหารจัดการคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาเพ่ือการประกัน

คุณภาพการศกึ ษา
ความเปน็ มา
กระทรวงศึกษาธิการก�ำหนดให้สถานศึกษามีระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา เพื่อให้ผู้เรียน

ครู ผบู้ ริหารสถานศึกษา และสถานศกึ ษามคี ณุ ภาพและได้มาตรฐานการศกึ ษาตามทกี่ �ำหนดไว้ รวมถึงลดภาระงาน
เกย่ี วกบั การประเมนิ ในขณะทสี่ ถานศกึ ษาหลายแหง่ มขี อ้ จำ� กดั เกยี่ วกบั มจี ำ� นวนครู มคี รสู อนไมค่ รบชน้ั ครมู ภี าระงานอน่ื
นอกจากการสอน สถานศึกษาไม่มีผู้บริหารสถานศึกษา และเขตพื้นที่การศึกษามีศึกษานิเทศก์ที่รับผิดชอบ

100 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

เกยี่ วกบั การประกนั คณุ ภาพมจี ำ� นวนไมส่ อดคลอ้ งกบั จำ� นวนสถานศกึ ษาในสงั กดั รวมถงึ การเปลยี่ นแปลงรายละเอยี ด
และแนวทางการประเมนิ คณุ ภาพภายในสถานศกึ ษา สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐานจงึ จดั ทำ� โครงการ
พฒั นาระบบและกลไกการบรหิ ารจดั การคณุ ภาพและมาตรฐานการศกึ ษาเพอื่ การประกนั คณุ ภาพการศกึ ษา เพอ่ื ใหค้ รู
ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษาและศกึ ษานเิ ทศก์ รวมถงึ ผทู้ เ่ี กย่ี วขอ้ ง มคี วามรคู้ วามเขา้ ใจแนวทางการดำ� เนนิ งานประกนั คณุ ภาพ
สถานศึกษาได้มาตรฐานตามเป้าหมาย

ผลการด�ำเนินงาน
ครูและบุคลากรทางการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา และศึกษานิเทศก์ มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการน�ำ
ระบบประกนั คุณภาพภายในสถานศกึ ษามาใชใ้ นการพฒั นาคณุ ภาพการศึกษา

แนวทางการพฒั นา
1. สง่ เสรมิ สนบั สนนุ การใชป้ ระโยชนน์ วตั กรรมดา้ นการประกนั คณุ ภาพภายในสถานศกึ ษาสกู่ ารพฒั นาคณุ ภาพ
และมาตรฐานการศึกษา
2. จดั สรรงบประมาณสนบั สนนุ การจดั กจิ กรรมแลกเปลยี่ นเรยี นรรู้ ะบบบรหิ ารจดั การคณุ ภาพและมาตรฐาน
การศกึ ษาเพอ่ื การประกนั คณุ ภาพการศกึ ษาทย่ี อดเยี่ยมระดบั เขตพืน้ ทก่ี ารศึกษาของสถานศึกษาในสังกัด

1.2 โครงการพัฒนาระบบการวัดและประเมินผลส่งเสริมเครือข่ายความร่วมมือในการประเมินคุณภาพ
การศึกษาข้ันพนื้ ฐาน

ความเป็นมา
กระทรวงศึกษาธิการมีนโยบายให้ปฏิรูประบบการประเมินและประกันคุณภาพการศึกษาท้ังภายในและ
ภายนอกของทุกระดับ โดยปรับปรุงมาตรฐานและตัวชี้วัด ให้น้อยลง กระชับ และสะท้อนถึงคุณภาพอย่างแท้จริง
เน้นการประเมินสภาพจรงิ ไมย่ ่งุ ยาก สร้างมาตรฐาน ระบบการประเมนิ เพื่อลดภาระการจัดเก็บขอ้ มูล ลดการจัดทำ�
เอกสารที่ใช้ในการประเมิน ปรับกระบวนทัศน์ ในการประเมินท่ีมีเป้าหมายเพ่ือการพัฒนาบนพ้ืนฐานบริบทของ
สถานศึกษา รวมทั้งให้มีการพัฒนาผู้ประเมินคุณภาพภายในให้มีมาตรฐาน มีความน่าเช่ือถือ สามารถให้ค�ำช้ีแนะ
แก่สถานศึกษา ซ่ึงการเปล่ียนแปลงของระบบการประเมินคุณภาพการศึกษา ตามนโยบายการปฏิรูปการศึกษา
ดังกล่าว เป็นระบบการประเมินแนวใหม่ท่ีมุ่งเน้นการประเมินคุณภาพสถานศึกษาในภาพรวม (holistic rubrics)
ของการจัดการศึกษาของสถานศึกษา โดยจะไม่แยกส่วนหรือแยกองค์ประกอบ แต่เป็นการประเมินในภาพรวม
ของผลงานหรอื ภาพรวมของกระบวนการดำ� เนนิ งานนนั้ ๆ ซง่ึ ตอ้ งอาศยั ความรู้ ความสามารถ และทกั ษะในการประเมนิ
ของผปู้ ระเมิน

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานตระหนักและเห็นความส�ำคัญในการพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณภาพ
ตามที่ก�ำหนด จึงน�ำนโยบายมาสู่การปฏิบัติ โดยจัดให้มีโครงการพัฒนาระบบการวัดและประเมินผลส่งเสริม
เครือข่ายความร่วมมือในการประเมินคุณภาพการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน เพื่อสร้างความเข้าใจ และเตรียมความพร้อม
แกส่ ถานศึกษา เพือ่ จัดทำ� ส่ือเสริมแนวทางการปฏิบตั งิ าน และเพ่อื วางระบบ หลกั เกณฑ์ และแนวทางการประกนั
คุณภาพภายในระดับการศึกษาขนั้ พน้ื ฐาน

ผลการดำ� เนนิ งาน
1. สื่อเอกสารเสริมแนวทางการปฏิบัติงานเพื่อพัฒนาระบบการประกันและการประเมินคุณภาพภายใน
ของสถานศึกษา จำ� นวน 2 รายการ

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร 101

2. บุคลากรระดับเขตพ้ืนที่การศึกษาและผู้อ�ำนวยการสถานศึกษาที่เข้ารับการสัมมนาฯ จ�ำนวน 2,000 คน
คิดเป็นร้อยละ 100 มีความรู้ ความเข้าใจองค์ความรู้ใหม่ๆ สามารถน�ำความรู้ไปใช้เป็นแนวทางในการด�ำเนินงาน
วางระบบการประกนั คณุ ภาพภายในทเ่ี ขม้ แขง็ เตรยี มความพรอ้ ม และมคี วามมนั่ ใจรบั การประเมนิ คณุ ภาพภายนอก
ได้อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพและเกดิ ประสทิ ธผิ ล

3. ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาทุกเขต ใช้สื่อเอกสารเสริมเป็นแนวทางในการด�ำเนินงานประเมินและ
การประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา เพื่อพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษาได้อย่างมี
คุณภาพ

1.3 โครงการพัฒนาและยกระดับคุณภาพสถานศึกษาสมู่ าตรฐานสากล
ความเป็นมา
การพัฒนาคนจ�ำเป็นต้องใช้ระบบการจัดการศึกษาท่ีมี
คุณภาพ โดยพัฒนาครูและบุคลากรให้มีคุณภาพและมาตรฐาน
สากล เพ่ือให้ผู้เรียนมีคุณภาพ ดังน้ันสถานศึกษาต้องมีระบบ
การบรหิ ารคณุ ภาพทเ่ี ทยี บเคยี งมาตรฐานของชาตแิ ละมาตรฐานสากล
ซ่ึงสอดคล้องกับการจัดการศึกษาของชาติในอีก 20 ปีข้างหน้า
โดยสำ� นักงานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษาและสถานศกึ ษา สง่ เสรมิ พัฒนา
ผู้เรียนให้สามารถคิดวิเคราะห์เรียนรู้ได้ด้วยตนเองอย่างต่อเน่ือง
ด้วยรูปแบบและวิธีการต่างๆ ที่หลากหลาย โดยพัฒนาแนวทาง
การจัดการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนด้าน
การคิดวิเคราะห์ ตามแนวทางบันได 5 ข้นั “การศึกษาค้นคว้าดว้ ย
ตนเอง (Independent Study : IS)” พฒั นาผเู้ รยี นใหม้ ศี ักยภาพ
เปน็ พลโลก มคี ุณลกั ษณะความเปน็ เลศิ วิชาการ สอื่ สารสองภาษา
ลำ้� หนา้ ทางความคดิ ผลติ งานอยา่ งสรา้ งสรรค์ และรว่ มกนั รบั ผดิ ชอบ
ต่อสังคมโลก ตามเป้าหมายและตัวช้ีวัดด้านผู้เรียนของโรงเรียน
มาตรฐานสากล ซงึ่ ตอ้ งมกี ารสง่ เสรมิ การดำ� เนนิ การในเรอ่ื งการยกระดบั คณุ ภาพผลการสอบ O-NET ใน 5 กลมุ่ สาระ
การเรียนร้หู ลกั รวมถงึ การเตรียมการจดั เวทีศกั ยภาพผู้เรียนโรงเรียนมาตรฐานสากล
ผลการดำ� เนินงาน
1. พัฒนาและยกระดับคุณภาพและรองรับการประเมิน
ระดบั ScQA และ OBECQA
2. พัฒนา น�ำเสนอ แลกเปล่ียน ตรวจเย่ียมและประเมิน
การบริหารจัดการด้วยระบบคุณภาพตามเกณฑ์รางวัลคุณภาพ
OBECQA และ TQA ของคณะกรรมการกลาง ระดบั ภูมภิ าค และ
จงั หวดั
3. พัฒนาเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการ
มัธยมศึกษาจังหวัดเพื่อยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาสู่
มาตรฐานสากล

102 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

แนวทางการพัฒนา
1. ส่งเสริม สนับสนุนให้สถานศึกษาพัฒนาการจัดการเรียน การสอน “การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง”
(Independent Study : IS) เพื่อใหผ้ ู้เรยี นมีคณุ ลักษณะในการคดิ วเิ คราะห์ สงั เคราะห์
2. สง่ เสรมิ สนบั สนนุ ใหส้ ถานศกึ ษานำ� การบรหิ ารจดั การดว้ ยระบบคณุ ภาพตามแนวทางเกณฑร์ างวลั คณุ ภาพ
OBECQA มาใช้ในการบรหิ ารและจดั การศกึ ษาเพื่อพัฒนาตนเองอย่างต่อเนอื่ ง ผดุงคณุ ภาพและพฒั นาต่อยอด
3. จัดระบบ Coaching และเครือข่ายความร่วมมือในการช่วยเหลือสถานศึกษาบริหารและจัดการศึกษา
อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ

1.4 โครงการพฒั นาระบบบริหารจดั การภาครฐั ตามหลักเกณฑ์การบรหิ ารกจิ การบ้านเมืองท่ีดี

ความเป็นมา

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
เห็นความส�ำคัญในการปรับสมดุลและพัฒนาระบบ
การบริหารจัดการภาครัฐ ตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี
จึงมีการปรับเปลี่ยนบทบาทภารกิจเพ่ือขับเคลื่อน
การด�ำเนินโครงการ กิจกรรมต่างๆ เช่น การประเมิน
ส่วนราชการตามตัวชี้วัด มาตรา 44 การพัฒนาองค์กร
ตามแนวทางการพฒั นาคณุ ภาพการบรหิ ารจดั การภาครฐั
(PMQA) การพฒั นาระบบบรหิ ารราชการของส�ำนักงาน
คณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน และส่วนราชการ
ในสังกัด การสร้างวัฒนธรรมการท�ำงานที่ดีขององค์กร และการจัดท�ำกิจกรรมในรูปโครงการตามนโยบายรัฐบาล
การทบทวนภารกิจโครงสรา้ งขององคก์ ร การจดั ทำ� คู่มือสำ� หรบั ประชาชน 2 ภาษา (ภาษาไทยควบค่ภู าษาอังกฤษ)
การปรับปรุงบริการภาครัฐด้านการศึกษาโดยใช้บัตรประชาชนแบบอเนกประสงค์ (Smart Card) การประเมิน
ความพึงพอใจของประชาชนต่อการให้บริการของหน่วยงานภาครัฐ (Citizen Feedback) และโครงการยกเลิก
สำ� เนาเอกสาร (No Copy) เปน็ ต้น

ผลการด�ำเนนิ งาน

การประเมินส่วนราชการตามมาตรการปรับปรุง
ประสิทธิภาพในการปฏิบัตริ าชการ (มาตรา 44) ประจ�ำ
ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 ซงึ่ ประกอบดว้ ย 5 องคป์ ระกอบ
ดงั น้ี องคป์ ระกอบที่ 1 Function Base องคป์ ระกอบที่ 2
Agenda Base องค์ประกอบท่ี 3 Area Base
องค์ประกอบที่ 4 Innovation Base และองคป์ ระกอบ
ที่ 5 Potential Base ผลการด�ำเนินงานส�ำนักงาน
คณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน รายงานผ่านระบบ
ของสำ� นกั งาน ก.พ.ร. เรยี บร้อย

แนวทางการพฒั นา

ติดตามผลการด�ำเนินงานเปน็ ระยะๆ เพอื่ หาแนวทางในการพฒั นางานแตล่ ะกจิ กรรมใหบ้ รรลตุ ามเปา้ หมาย

รายงานประจาํ ปี 2561 ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขน้ั พื้นฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 103

1.5 ทนุ การศึกษาเฉลมิ ราชกุมารี ระยะท่ี 2
ความเป็นมา
คณะรฐั มนตรไี ดม้ มี ตเิ มอ่ื วนั ที่ 12 มกราคม 2559 อนมุ ตั ิ
ใหก้ ระทรวงศกึ ษาธกิ ารดำ� เนนิ โครงการทนุ การศกึ ษาเฉลมิ ราช
กุมารี เพอ่ื เปน็ การร่วมถวายพระพรและแสดงความจงรกั ภักดี
เนื่องในโอกาสที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระ
เทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ
60 พรรษา เมื่อปีพุทธศักราช 2558 ด้วยการสนับสนุน
ทนุ การศกึ ษาใหแ้ กน่ กั เรยี น นกั ศกึ ษา และสามเณรทอี่ ยใู่ นพนื้ ที่
ห่างไกล กันดาร ได้มีโอกาสเรียนต่อระดับชั้นมัธยมศึกษา
ตอนปลายจนจบระดบั ปรญิ ญาตรี และเมอื่ สำ� เรจ็ การศกึ ษาแลว้
ควรกลับไปเป็นก�ำลังส�ำคัญในการพัฒนาท้องถ่ินของตัวเอง
อนั จะสง่ ผลตอ่ การพฒั นาประเทศโดยรวม นกั เรยี น นักศึกษา
และสามเณรท่ีได้รับทุนการศึกษาตามโครงการกระจาย
อยหู่ ลายจงั หวดั และหลายสงั กดั ซง่ึ อาจมกี ารยา้ ยสถานทเ่ี รยี น
หรอื เลอื่ นระดบั การศกึ ษา จงึ ทำ� ใหย้ ากตอ่ การดแู ลและตดิ ตาม
อีกท้ัง ครู อาจารย์และบุคลากรทางการศึกษาที่ปฏิบัติงาน
อาจมีการย้ายหรือสลับเปลี่ยน จึงจ�ำเป็นต้องมีการจัดวาง
แนวทางการส่งเสริม ดูแลช่วยเหลือนักเรียน นักศึกษา และ
สามเณรที่รับทุน เพ่ือให้ได้รับการดูแล และส่งต่อ ให้เรียน
อยู่ในสถานศกึ ษาได้อยา่ งมีความสุข ดงั นนั้ เพอื่ ให้การด�ำเนนิ งานเป็นไปอยา่ งมีประสทิ ธิภาพและบรรลุวตั ถปุ ระสงค์
ของโครงการ สามารถติดตามการรายงานข้อมูลได้ถูกต้องและต่อเน่ือง จึงจ�ำเป็นต้องมีแนวทางการส่งเสริมดูแล
ชว่ ยเหลอื นกั เรยี น นกั ศกึ ษา สามเณรทรี่ บั ทนุ การศกึ ษาตามโครงการ เพอ่ื ใหผ้ ปู้ ฏบิ ตั งิ านใชเ้ ปน็ คมู่ อื ในการปฏบิ ตั งิ าน
ใหส้ ำ� เร็จตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลการดำ� เนนิ งาน
1. เยาวชนที่อยูใ่ นพ้ืนที่หา่ งไกลไดร้ ับการสง่ เสรมิ และมโี อกาสในการศกึ ษาต่อระดับปรญิ ญาตรี
2. ครู อาจารย์ และบคุ ลากรทางการศกึ ษาท่ีมสี ่วนเก่ียวขอ้ งมีแนวทางการตดิ ตาม ดูแลช่วยเหลอื
3. ผู้เรียนได้รับทุนการศึกษาเฉลิมราชกุมารี ระยะที่ 2 รุ่นที่ 1 ปีการศึกษา 2560 จ�ำนวน 210 คน และ
รนุ่ ท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2561 จำ� นวน 210 ทนุ จำ� แนกเปน็ นกั เรยี นในสงั กดั สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน
จ�ำนวน 190 คน ผู้เรียนจากโรงเรียนต�ำรวจตระเวนชายแดน จ�ำนวน 10 คน และผู้เรียนจากโรงเรียนราชประชา
นุเคราะห์ จ�ำนวน 10 คน
4. ปกี ารศกึ ษา 2561 ดำ� เนนิ การมอบทุนการศกึ ษาเฉลมิ ราชกมุ ารี ระยะที่ 2 ใหน้ ักเรยี นทุนเฉลิมราชกมุ ารี
ทง้ั รุ่นท่ี 1 และรุ่นที่ 2 จำ� นวน 420 ทนุ ทนุ ละ 25,000 บาท รวมเปน็ เงินทงั้ สนิ้ 7,875,000 บาท
แนวทางการพัฒนา
ด�ำเนินการตามแนวทางของโครงการทุนการศึกษาเฉลิมราชกุมารี ระยะท่ี 2 และติดตามผลผู้เรียน ที่ได้รับ
ทนุ การศกึ ษาอยา่ งตอ่ เนอื่ งและเป็นระบบ

104 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

1.6 โครงการทุนการศึกษาพระราชทาน ภายใต้ “มูลนิธิทุนการศึกษาพระราชทานสมเด็จพระบรม
โอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกมุ าร (ม.ท.ศ.)”

ความเปน็ มา
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เม่ือคร้ังทรงด�ำรงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ
สยามมกุฎราชกุมาร มีพระราชด�ำริให้ด�ำเนิน “โครงการทุนการศึกษาพระราชทานสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ
สยามมกุฎราชกุมาร” ข้ึนเมื่อ พ.ศ. 2552 เพื่อน�ำพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์และทรัพย์จากผู้บริจาคโดยเสด็จ
พระราชกุศล มาพระราชทานเปน็ ทนุ การศกึ ษาให้กับเยาวชนทเ่ี รยี นดี ประพฤตปิ ฏบิ ัติดี มฐี านะยากจน ได้มโี อกาส
ศึกษาต่อเน่ืองต้ังแต่ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายจนส�ำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีหรือเทียบเท่า ต่อมาใน พ.ศ.
2553 มพี ระราชดำ� ริใหจ้ ัดตง้ั “มูลนิธทิ นุ การศกึ ษาพระราชทานสมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าชฯ สยามมกฎุ ราชกมุ าร
(ม.ท.ศ.)” ขึ้น โดยทรงเป็นองค์ประธานกรรมการ และให้น�ำโครงการทุนการศึกษาพระราชทานฯ มาอยู่ภายใต้
มลู นธิ ทิ นุ การศกึ ษาพระราชทานสมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าชฯ สยามมกฎุ ราชกมุ าร (ม.ท.ศ.) การดำ� เนนิ งานโครงการ
ทนุ การศึกษาฯ ภายใตม้ ลู นธิ ิฯ คณะกรรมการมลู นธิ ฯิ และคณะกรรมการบรหิ ารจัดการทุนพระราชทาน ไดน้ ้อมรบั
พระราชด�ำริ ไปก�ำหนดหลักเกณฑ์เง่ือนไข และวิธีการคัดเลือก คัดสรร กล่ันกรองนักเรียนผู้มีคุณสมบัติเหมาะสม
โดยทก่ี ารดำ� เนนิ งานคดั เลอื ก คดั สรร และกลนั่ กรอง ผเู้ รยี นผสู้ มควรไดร้ บั การพจิ ารณารบั ทนุ พระราชทาน เปน็ ความ
ร่วมมือของส�ำนักงานราชเลขานุการในพระองค์ฯ ส�ำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง
ของมนุษย์ รว่ มประสานดำ� เนินงานกับคณะกรรมการระดบั จังหวัด ซ่งึ มผี ู้ว่าราชการจงั หวดั เป็นประธาน เพ่อื ด�ำเนนิ
กระบวนการแสวงหา คดั เลือก คัดสรร และมีการส่มุ ตรวจสอบขอ้ มลู เชิงประจักษ์เพิ่มเตมิ ด้วยการลงพื้นท่เี ยี่ยมบ้าน
สอบถามขอ้ มูลจากผูเ้ รียน พรอ้ มสมั ภาษณ์ผู้ปกครองและผ้ทู ่ีเกยี่ วขอ้ ง น�ำข้อมูลข้อเท็จจรงิ มาประกอบการพิจารณา
กล่นั กรองอย่างรอบคอบเป็นธรรม โดยการดำ� เนนิ งานมหี น่วยงาน ทีเ่ กยี่ วข้องร่วมประสานสนับสนนุ
ผลการดำ� เนนิ งาน
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 การด�ำเนินงานโครงการทุนการศึกษาพระราชทาน ม.ท.ศ. มีนักเรียนทุน
พระราชทานฯ จำ� นวน 9 รุ่น จากท่วั ประเทศ รวม 1,397 ราย รวมเงินทุนพระราชทาน จำ� นวน 318,336,524 บาท
โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 ได้มีการปรับปรุงหลักเกณฑ์และแนวทางการด�ำเนินงานโครงการทุนการศึกษาฯ
ตามพระราโชบายองค์ประธานกรรมการ ม.ท.ศ. ดงั น้ี

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พื้นฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 105

1. ยึดหลักการพระราชทานทุนการศึกษาให้แก่ผู้ที่เรียนดี ประพฤติดี มีคุณธรรม ตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษา
ตอนปลายตอ่ เนอื่ งจนจบปรญิ ญาตรี โดยมงุ่ เนน้ สาขาความตอ้ งการของประเทศ สาขาขาดแคลน สาขาดา้ นการเกษตร
รวมท้ังสาขาด้านความมั่นคง ไม่ก�ำหนดสัดส่วนชายหญิง ไม่ก�ำหนดสัดส่วนจ�ำนวนทุนแต่ละจังหวัด และเพิ่มให้มี
กระบวนการฝึกพฒั นาศักยภาพเพอ่ื คดั กรองในข้นั สดุ ท้าย

2. ยดึ หลกั การทมี่ งุ่ เนน้ การเสรมิ สรา้ งทศั นคตทิ ถี่ กู ตอ้ ง ดงี ามตอ่ สถาบนั และประเทศชาตบิ ม่ เพาะความมวี นิ ยั
สรา้ งศกั ยภาพความสามารถในการเรยี นรู้ ใหน้ กั เรยี นทนุ ฯ เตบิ โตเปน็ คนดมี คี ณุ ภาพ เปน็ พลเมอื งดี มสี มั มาชพี ทมี่ น่ั คง
กลบั คืนถ่ินไปทำ� งานชว่ ยเหลือชุมชน สังคม และประเทศชาติ

3. ยึดหลักการท่ีก�ำหนดให้มีการท�ำสัญญารับทุนและชดใช้ทุน ภายใต้เงื่อนไขเมื่อจบการศึกษาให้ชดใช้
ทุนพระราชทาน ด้วยการเข้าสูเ่ สน้ ทางอาชพี อย่างมนั่ คง ตามท่ีโครงการทุน ม.ท.ศ.จะเชื่อมโยงตำ� แหนง่ งานรองรบั

ภายใต้การดำ� เนนิ งานของโครงการทนุ การศึกษาพระราชทาน ม.ท.ศ. ไดใ้ หค้ วามสำ� คญั กบั การตดิ ตาม ดแู ล
นักเรียนทุนพระราชทาน ม.ท.ศ. อย่างเป็นระบบ ทั้งในด้าน
การเรียน ความประพฤติและการใช้จ่ายเงินทุนพระราชทาน
การช่วยเหลอื นกั เรยี นทนุ พระราชทานฯ เปน็ กรณีเฉพาะ รวมถึง
การพัฒนาศักยภาพนักเรียนทุนฯ และพัฒนาเครือข่ายนักเรียน
ทนุ พระราชทาน ม.ท.ศ. ใหม้ คี วามเขม้ แขง็ เพอื่ สามารถชว่ ยเหลอื
ดแู ลกนั ในรปู แบบ “พด่ี แู ลนอ้ ง” และ “เพอ่ื นชว่ ยเพอื่ น” รวมทงั้
สนบั สนนุ การดำ� เนนิ งานของโครงการทนุ การศกึ ษาพระราชทาน
ม.ท.ศ. ให้มีประสิทธิภาพ โดยความร่วมมือของหน่วยงาน
ท่เี กี่ยวข้อง ร่วมติดตามผลการเรียน ความประพฤติ และการใช้
จา่ ยเงินทนุ พระราชทานในทุกภาคเรียน รวมท้งั การติดตามดแู ล
นกั เรียนทุนพระราชทาน ม.ท.ศ. ระดับภมู ภิ าค และการลงพน้ื ท่ี
ตดิ ตามนกั เรยี นทุนพระราชทาน ม.ท.ศ. เปน็ รายกรณี

แนวทางการพัฒนา
พัฒนาตามแนวทางการด�ำเนินงานของคณะกรรมการ
มูลนิธิทุนการศึกษาพระราชทานสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ
สยามมกฎุ ราชกมุ าร (ม.ท.ศ.)
1.7 โครงการประชาสมั พนั ธ์การศกึ ษาข้ันพ้นื ฐาน

ความเป็นมา
ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
มีหน่วยงานในสังกัดท้ังส่วนกลางและส่วนภูมิภาค
คือ ส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา จ�ำนวน 225 เขต
สถานศึกษากว่า 30,000 แห่ง รวมถึงภาคส่วนอื่นที่
สนใจด้านการศึกษา ในขณะที่ส�ำนักงานคณะกรรมการ
การศึกษาข้ันพ้ืนฐาน มีการด�ำเนินงานเพ่ือพัฒนา
การศึกษามาอย่างต่อเน่ือง ในบางคร้ังมีการส่ือสาร

106 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ทไี่ ม่สอดคลอ้ งกบั ขอ้ เทจ็ จรงิ บางครง้ั ควรเสนอส่งิ ทเี่ ป็นประโยชน์และเป็นแบบอยา่ งใหก้ บั บคุ คล หน่วยงานทสี่ นใจ
ไดร้ บั ทราบดว้ ย ประกอบกบั ชอ่ งทางการสอ่ื สารปจั จบุ นั มหี ลากหลายชอ่ งทางทสี่ ามารถสอื่ สารไดร้ วดเรว็ ทนั เหตกุ ารณ์
ดงั นน้ั สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐานจงึ ใหค้ วามสำ� คญั กบั กระบวนการสอ่ื สารเพอ่ื การประชาสมั พนั ธ์
ที่ถูกต้อง สร้างสรรค์ เปน็ ผลดีต่อบุคลากรภายในและประชาชนภายนอก รวมถึงสามารถสนบั สนนุ การจดั การศึกษา
ข้ันพ้ืนฐาน ตามยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560-2579) นโยบายรัฐบาล และแผนพัฒนาการศึกษา
ของกระทรวงศึกษาธิการ

ผลการดำ� เนินงาน

ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 ได้เพิ่มช่องทางการสื่อสารประชาสัมพันธ์ Website / Social Network /
Application ใหม้ คี วามหลากหลาย เหมาะสมกับความต้องการของกล่มุ เปา้ หมาย ดงั น้ี

1. ผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ท่ีมีความเหมาะสมกับช่องทางประชาสัมพันธ์ ได้แก่ จัดท�ำป้ายอินโฟกราฟิก
จัดทำ� เนอื้ ข่าว ภาพขา่ ว สง่ ใหส้ ่ือมวลชนทุกแขนง และจัดท�ำ VDO สกปู๊ ขา่ ว สารคดี ภาพประกอบข่าว

2. เผยแพร่สื่อประชาสัมพันธ์ในช่องทาง
หนังสือพมิ พ์ วทิ ยุ โทรทศั น์ E-mail / Website / Social
Network / Application บนสมาร์ตโฟน ได้แก่
การ VDO Conference ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต
รายการพุธเช้า ข่าวโรงเรียน เวลา 07.30-08.00 น.
ช่อง DLTV 15 รายการพุธเช้า ข่าว สพฐ. เวลา
08.00-09.00 น. ช่อง DLTV 15 รายการ สพฐ. นิวส์
ช่อง OBECLINE 2018 (LINE@) รายการบ่ายนมี้ ีค�ำตอบ
เวลา 13.05-13.30 น. สถานีโทรทศั นโ์ มเดริ น์ ไนนท์ วี ี รายการกา้ วไปกับการศึกษาไทย สถานวี ทิ ยุศกึ ษา FM 92 /
AM 1161 คอลมั นท์ วั่ ถน่ิ ไทยกา้ วไกลการศกึ ษา หนงั สอื พมิ พข์ า่ วสด ปา้ ยโฆษณา LED ของ สพฐ. โทรศพั ทเ์ คลอ่ื นทใี่ น
รูปแบบ SMS / Website / Social Media (Facebook / Twitter / Line) และ OBECLINE 2018 (ไลนแ์ อด LINE@)

3. จัดกจิ กรรมประชาสมั พันธใ์ นรปู แบบ แถลงขา่ ว ให้สัมภาษณ์ ส่อื มวลชนสัญจร ประชมุ สัมมนา ประกวด
แข่งขัน เช่น ส่ือมวลชนท�ำขา่ วกิจกรรม/โครงการ ในพื้นที่ตา่ งๆ จดั กิจกรรมประชุมและอบรมเชิงปฏบิ ตั กิ าร เป็นต้น

4. จัดกิจกรรมประกวดแข่งขัน ได้แก่ การประกวดภาพยนตร์สั้น งานศิลปหัตถกรรมนักเรียน ระดับชาติ
ครั้งที่ 67 การประกวดภาพยนตรส์ ้นั และโครงการสร้างความรบั รู้ ความเข้าใจ การขบั เคล่ือน นโยบายลดเวลาเรยี น
เพม่ิ เวลารู้ : Active Learning

5. ใหบ้ ริการดา้ นขอ้ มูลข่าวสาร ค�ำแนะนำ� ช้ีแจง ตอบข้อซกั ถาม ได้แก่ การจดั ทำ� ศนู ย์บรกิ ารข้อมูลขา่ วสาร
และการใหบ้ ริการตอบขอ้ ซักถามผู้มาติดต่อราชการ/ทางโทรศัพท์

แนวทางการพัฒนา

พัฒนาและขยายเครือข่ายการประชาสัมพันธ์ให้ท่ัวถึงในระดับสถานศึกษา โดยเน้นวิธีการเผยแพร่
ประชาสัมพันธ์ทาง Social Media และช่องทางท่ีเหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมายในระดับพื้นท่ี เพ่ือให้กลุ่มเป้าหมาย
ได้รบั ขอ้ มลู ข่าวสาร มคี วามรู้ ความเขา้ ใจ ทีถ่ ูกตอ้ ง รวดเรว็

1.8 โครงการการตรวจสอบด�ำเนินงานโครงการพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วยเทคโนโลยีการศึกษา

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพ้นื ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร 107

ทางไกลผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศ (Distance Learning Information Technology : DLIT) ประจ�ำ
ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561

ความเป็นมา
การจดั การศกึ ษาทางไกลผา่ นเทคโนโลยสี ารสนเทศ (DLIT) เปน็ แนวทางหนง่ึ ในการจดั การศกึ ษา เพอื่ ยกระดบั
คณุ ภาพการศกึ ษาในปัจจุบนั ใหม้ ปี ระสิทธิภาพ และสามารถพฒั นาผเู้ รยี นไดเ้ ต็มตามศักยภาพ โดยนำ� เอาเทคโนโลยี
มาเสริมสร้างความเข้มแข็งหรือปรับเปลี่ยนกระบวนการจัดการเรียนการสอน เพ่ือแก้ไขปัญหาคุณภาพการศึกษา
การขาดแคลนครูผู้สอน ครูสอนไม่ตรงตามวิชาเอก ขาดสื่อและอุปกรณ์ที่ทันสมัยต่อการจัดการเรียนการสอน
ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานมีความตระหนักและเห็นความส�ำคัญในการพัฒนาผู้เรียน โดย
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 ได้จัดสรรงบประมาณ งบลงทุน ค่าครุภัณฑ์ เป็นเงินท้ังสิ้น 654,025,800 บาท
เพื่อเปน็ ค่าใช้จ่ายในการสนบั สนุนการจัดการเรียนการสอนด้านส่ือและอปุ กรณ์ ให้ครูและผเู้ รยี นไดเ้ ข้าถึงเทคโนโลยี
ท่ีทนั สมยั และครูผูส้ อนสามารถพฒั นาทกั ษะการจดั การเรียนการสอนได้มากขน้ึ
ผลการด�ำเนนิ งาน
ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พื้นฐานสอบทานการดำ� เนินการของสำ� นกั งานเขตพ้นื ท่ีการศึกษา และ
สถานศกึ ษาในสังกดั ท่ีไดร้ ับการจัดสรรครภุ ัณฑ์ ตามภูมิภาค 4 ภาค ครอบคลมุ ส�ำนกั งานเขตพื้นที่การศึกษาประถม
ศึกษา จำ� นวน 4 เขต และสถานศกึ ษา จ�ำนวน 32 แหง่ ส�ำนักงานเขตพ้นื ทก่ี ารศึกษามัธยมศึกษา จ�ำนวน 2 เขต
และสถานศึกษา จ�ำนวน 12 แหง่ สรุปผลดังนี้
1. สอบทานการด�ำเนินงานของส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาเก่ียวกับการจัดซื้อครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์และ
อปุ กรณต์ อ่ พว่ ง และการจดั ซอ้ื ระบบปฏบิ ตั กิ ารและโปรแกรม เพอ่ื ใหก้ ารดำ� เนนิ การเปน็ ไปตามขอ้ กำ� หนดการจดั ซอ้ื
และรายการคุณลักษณะตรงตามที่ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐานก�ำหนด และถูกต้องตามระเบียบ
ของทางราชการ การจดั สรรครภุ ณั ฑค์ อมพวิ เตอรแ์ ละอปุ กรณต์ อ่ พว่ งพรอ้ มระบบปฏบิ ตั กิ ารและโปรแกรมสำ� นกั งาน
ให้กับสถานศึกษาท่ีได้รับการจัดสรรครบถ้วน รวมถึงมีการส่งเสริม สนับสนุน และก�ำกับติดตามการด�ำเนินงาน
ของสถานศึกษาใหเ้ ปน็ ไปตามเปา้ หมายท่สี �ำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พื้นฐานก�ำหนด
2. สอบทานการดำ� เนนิ งานของสถานศกึ ษาในโครงการเกย่ี วกบั การกำ� หนดแนวนโยบาย หรอื แผนการดำ� เนนิ งาน
เก่ียวกับการน�ำเทคโนโลยีการศึกษาทางไกลผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศ (DLIT) มาใช้ประโยชน์ในการจัดการเรียน
การสอน มีการพฒั นาครผู ูส้ อนให้ได้รบั ความรูแ้ ละทกั ษะเกี่ยวกับการใชเ้ ทคโนโลยกี ารศึกษาทางไกลผ่านเทคโนโลยี
สารสนเทศ (DLIT) ครูผู้สอนน�ำความรู้เทคโนโลยีการศึกษาทางไกลผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศ (DLIT) มาใช้
ในการจดั การเรยี นการสอนไดอ้ ยา่ งเหมาะสมและมปี ระสทิ ธภิ าพ และสถานศกึ ษามกี ารควบคมุ ครภุ ณั ฑค์ อมพวิ เตอร์
และอปุ กรณ์ต่อพ่วงถกู ตอ้ งตามระเบียบของทางราชการ และดแู ลรักษาใหอ้ ยูใ่ นสภาพพรอ้ มใชง้ าน มกี ารเกบ็ รักษา
อยา่ งปลอดภยั และเหมาะสม รวมถึงมีการตดิ ตามและประเมินผลการใช้เทคโนโลยกี ารศึกษาทางไกลผา่ นเทคโนโลยี
สารสนเทศ (DLIT) ในการจดั การเรยี นการสอน
แนวทางการพฒั นา
พัฒนาเครื่องมือที่ใช้ในการปฏิบัติงาน และการเก็บรวบรวมข้อมูลสารสนเทศให้เพียงพอต่อการปฏิบัติงาน
ตรวจสอบดำ� เนินงานใหเ้ หมาะสมและบรรลเุ ป้าหมายท่กี ำ� หนด

108 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

1.9 โครงการพฒั นาและสรา้ งความเขม้ แขง็ ใหเ้ ครอื ขา่ ยผตู้ รวจสอบภายในสำ� นกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษา
จ�ำนวน 19 เครือขา่ ยประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ. 2561

ความเปน็ มา
งานตรวจสอบภายในเปน็ ปจั จยั สำ� คญั ตอ่ ความสำ� เรจ็ ในการบรหิ ารราชการในปจั จบุ นั ซง่ึ งานตรวจสอบภายใน
ที่มีคุณภาพจะช่วยส่งเสริมให้การด�ำเนินงานของส่วนราชการมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล มีการก�ำกับดูแล
การบริหารความเสี่ยงและการควบคุมท่ีเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ สามารถสร้างมูลค่าเพ่ิม (Value Added)
ใหก้ บั สว่ นราชการสอดคลอ้ งกบั การปรบั เปลย่ี นบทบาทการบรหิ ารงานภาครฐั ไปสกู่ ารบรหิ ารจดั การภาครฐั แนวใหม่
ทใ่ี หค้ วามสำ� คญั กบั ผลสมั ฤทธข์ิ องงาน และตามมาตรฐานการตรวจสอบภายในและจรยิ ธรรมการปฏบิ ตั งิ านตรวจสอบ
ภายในของส่วนราชการ ก�ำหนดให้หน่วยงานตรวจสอบภายในของส่วนราชการต้องได้รับการประเมินเพ่ือรับรอง
คุณภาพ เพื่อให้ผลการด�ำเนินงานเป็นไปตามเป้าหมายที่ก�ำหนด บทบาทท่ีส�ำคัญของงานตรวจสอบภายใน คือ
การสนบั สนนุ สง่ เสรมิ ใหก้ ารปฏบิ ตั งิ านในทกุ ระดบั ของหนว่ ยงานในสว่ นราชการบรรลตุ ามวตั ถปุ ระสงคแ์ ละเปา้ หมาย
อยา่ งมีประสิทธภิ าพ มีการใช้ทรัพยากรอย่างคมุ้ ค่าภายใต้การบริหารความเสย่ี ง การควบคุมและการกำ� กับดแู ลทดี่ ี
(Good Governance) ท่ีเหมาะสมและมีประสทิ ธภิ าพ

ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้สนับสนุนงบประมาณ
ในการพฒั นาและสรา้ งความเขม้ แขง็ ใหเ้ ครอื ขา่ ยผตู้ รวจสอบภายใน สำ� นกั งานเขตพนื้ ทกี่ ารศกึ ษา จำ� นวน 19 เครอื ขา่ ย

ผลการดำ� เนินงาน
สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐาน ไดม้ อบหมายใหส้ ำ� นกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษามธั ยมศกึ ษา เขต 34
(เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน) เป็นผู้รับผิดชอบในการด�ำเนินการโครงการพัฒนา และสร้างความเข้มแข็งให้เครือข่าย
ผู้ตรวจสอบภายใน ร่วมกบั ส�ำนักงานเขตพืน้ ท่ีการศึกษา จ�ำนวน 19 เขต โดยการจดั ประชมุ เชิงปฏบิ ตั ิการยกระดับ
การปฏบิ ตั งิ านตรวจสอบภายใน เครอื ขา่ ยผตู้ รวจสอบภายใน สำ� นกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษา เครอื ขา่ ยท่ี 1 - 19 ประจำ�
ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 เพอ่ื ใหเ้ กดิ ความเขา้ ใจทช่ี ดั เจนในการเตรยี มตวั เพอื่ รบั การประเมนิ จากภายนอกของหนว่ ยงาน
ตรวจสอบภายในของส่วนราชการ และมคี วามร้คู วามเขา้ ใจตรงกนั เกี่ยวกับหลักเกณฑ์และแนวทางการประเมินเพอื่
รองรับการประเมินการประกันคุณภาพจากภายนอก การจ่ายเงินของส่วนราชการผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (KTB
Corporate) รวมถงึ เพม่ิ พูนทกั ษะดา้ นการตรวจสอบภายในให้กับผู้ตรวจสอบภายใน สำ� นักงานเขตพน้ื ท่ีการศกึ ษา
จำ� นวน 225 เขต ส่งผลใหผ้ ูเ้ ข้ารบั การอบรมไดพ้ ฒั นาความรู้ ความเข้าใจเกีย่ วกับแนวทางการประกันคุณภาพงาน
ตรวจสอบภายในภาครัฐ แนวทางการตรวจสอบการจ่ายเงินของส่วนราชการผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (KTB
Corporate) แนวทางการตรวจสอบการจดั ซอ้ื จดั จา้ งและการบรหิ ารพสั ดุ และมาตรฐานทางคณุ ธรรม และจรยิ ธรรม
ของข้าราชการและพนักงานหรือลูกจ้างอื่นของรัฐ สามารถน�ำความรู้ที่ได้รับจากการอบรมไปปฏิบัติงานตรวจสอบ
ภายในได้อยา่ งมปี ระสิทธิภาพ เปน็ มาตรฐานเดยี วกนั ลดความเสี่ยงในการปฏิบตั งิ านได้

แนวทางการพัฒนา
1. สนับสนนุ งบประมาณในการด�ำเนินโครงการพัฒนาเครือขา่ ยผตู้ รวจสอบภายในใหต้ อ่ เนอ่ื ง
2. ส่งเสริม สนับสนุน และมีส่วนร่วมในการพัฒนาเครือข่ายผู้ตรวจสอบภายในเกี่ยวกับการจัดท�ำโครงการ/
กิจกรรมท่ีสอดคล้องกับความต้องการ เพ่ือให้กลุ่มเครือข่ายผู้ตรวจสอบภายในมีการพัฒนาและปรับปรุงคุณภาพ
งานตรวจสอบภายใน และปฏิบัติงานตรวจสอบภายในเป็นไปตามมาตรฐานยิ่งขึ้น รวมถึงให้งานตรวจสอบภายใน

รายงานประจาํ ปี 2561 ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พ้นื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 109

ของส่วนราชการมีความเข้มแข็งท่หี ัวหน้าสว่ นราชการสามารถใชเ้ ป็นเครื่องมือในการตรวจสอบ ติดตาม ประเมนิ ผล
การปฏบิ ัติงานไดอ้ ยา่ งมีประสทิ ธิภาพและประสิทธิผล

1.10 โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการตรวจสอบภายในส�ำหรับผู้ตรวจสอบภายใน ส�ำนักงาน
เขตพน้ื ท่ีการศึกษา ประจำ� ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561

ความเปน็ มา
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 กระทรวงการคลังได้
ออกระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซ้ือจัดจ้าง
และการบรหิ ารพสั ดภุ าครฐั พ.ศ. 2560 และกฎกระทรวง
เพอื่ กำ� หนดหลกั เกณฑ์ วธิ กี ารและแนวทางปฏบิ ตั เิ กยี่ วกบั
การจดั ซอ้ื จดั จา้ งและการบรหิ ารพสั ดภุ าครฐั ใหเ้ หมาะสม
กบั พระราชบญั ญตั กิ ารจดั ซอื้ จดั จา้ งและการบรหิ ารพสั ดุ
ภาครัฐ พ.ศ. 2560 โดยให้หน่วยงานของรัฐถือปฏิบัติ
ให้เป็นไปตามกฎหมายและระเบียบที่ก�ำหนด และกลุ่ม
ตรวจสอบภายใน ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษา
ข้ันพ้ืนฐานได้จัดท�ำคู่มือการตรวจสอบด้านการเงิน การบัญชีของสถานศึกษาท่ีปฏิบัติตามคู่มือการบัญชีส�ำหรับ
หนว่ ยงานย่อย พ.ศ. 2515 และตามระบบการควบคมุ การเงินของหน่วยงานย่อย พ.ศ. 2544
ดังน้ัน เพื่อให้ผู้ตรวจสอบภายในของส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษา สามารถปฏิบัติงานตรวจสอบได้อย่างมี
ประสทิ ธภิ าพประสทิ ธผิ ล เปน็ ไปตามมาตรฐานการตรวจสอบภายในและจรยิ ธรรมของผตู้ รวจสอบภายในสว่ นราชการ
และมกี รอบแนวทางการปฏิบัติงานตรวจสอบที่เหมาะสมเป็นมาตรฐานเดยี วกนั สง่ ผลให้การใช้จา่ ยเงนิ งบประมาณ
ของส่วนราชการมีความคุ้มค่า โปร่งใส สอดคล้องตามหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองท่ีดี (Good Governance)
จึงได้ก�ำหนดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการตรวจสอบภายใน ส�ำหรับผู้ตรวจสอบภายใน ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ี
การศึกษาในปงี บประมาณ พ.ศ. 2561
ผลการด�ำเนินงาน
สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานไดด้ ำ� เนนิ การจดั อบรมเชงิ ปฏบิ ตั กิ าร ดา้ นการตรวจสอบภายใน
ส�ำหรับผู้ตรวจสอบภายในของส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษา จ�ำนวน 225 เขต รวม 2 รุ่น เข้ารับการอบรมทั้งส้ิน
จ�ำนวน 397 คน โดยจัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติในการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พ.ศ. 2560 และแนวการตรวจสอบการเงนิ การบญั ชขี องสถานศกึ ษาทปี่ ฏบิ ตั ติ ามคมู่ อื การบญั ชสี ำ� หรบั หนว่ ยงานยอ่ ย
พ.ศ. 2515 และตามระบบการควบคุมการเงินของหนว่ ยงานยอ่ ย พ.ศ. 2544
แนวทางการพฒั นา
1. สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการปฏิบัติงานด้าน
การเงิน การบัญชีและการพัสดุ เพื่อเพิ่มพูนทักษะ
การปฏิบัติงานด้านการตรวจสอบภายใน
2. พัฒนาคู่มือและแนวทางปฏิบัติงานด้าน
การตรวจสอบภายใน เพอ่ื ใหก้ ารปฏบิ ตั งิ านเปน็ มาตรฐาน
เดยี วกัน

110 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

1.11 โครงการพืน้ ทีน่ วตั กรรมการศกึ ษา

ความเปน็ มา

กระทรวงศึกษาธิการมีนโยบายเพ่ิมคุณภาพและ
ประสิทธิภาพในการจัดการศึกษา ลดความเหล่ือมล�้ำ
ทางการศึกษา ส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนร่วมจัดการศึกษา
จึ ง มี แ น ว คิ ด จั ด ตั้ ง พื้ น ที่ น วั ต ก ร ร ม ก า ร ศึ ก ษ า ขึ้ น
เพ่ือน�ำร่องรูปแบบการบริหารจัดการการศึกษาใหม่
ส่งเสริมให้สถานศึกษามีอิสระควบคู่กับความรับผิดชอบ
ในการจัดหลักสูตร การจัดการเรียนรู้ มีความคล่องตัว
ในการบรหิ ารจดั การ ครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษาไดร้ บั
การพัฒนาให้มีคุณภาพสูงและใช้เวลาพัฒนาผู้เรียน
อย่างเต็มที่ ส่งเสริมให้มีการคิดค้น พัฒนานวัตกรรมที่เหมาะสมกับบริบท และสามารถขยายวิธีปฏิบัติที่ดีไปยัง
สถานศึกษาในพน้ื ที่อน่ื ได้

จากมติสภาการศกึ ษาในการประชุม ครั้งที่ 2/2561 เมอื่ วันท่ี 9 พฤษภาคม 2561 มติคณะกรรมการนโยบาย
และพฒั นาการศกึ ษา ครงั้ ท่ี 1/2561 เมอ่ื วนั ที่ 10 กนั ยายน 2561 และมตทิ ปี่ ระชมุ ผบู้ รหิ ารองคก์ รหลกั ของกระทรวง
ศึกษาธกิ าร เมอ่ื วนั ท่ี 11 กันยายน 2561 ใหด้ �ำเนนิ การน�ำร่อง “พ้ืนทีน่ วตั กรรมการศึกษา” ให้ครอบคลุมทัง้ 6 ภาค
ดงั นนั้ สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐานจงึ กำ� หนดพนื้ ทน่ี วตั กรรมการศกึ ษาใน 6 จงั หวดั ไดแ้ ก่ เชยี งใหม่
ศรีสะเกษ กาญจนบุรี ระยอง สตลู และปัตตานี

ผลการดำ� เนนิ งาน
1. ประกาศจดั ต้งั พ้นื ทนี่ วัตกรรมการศึกษา จำ� นวน 6 จังหวดั ได้แก่ เชยี งใหม่ ศรีสะเกษ กาญจนบุรี ระยอง
สตลู และปตั ตานี โดยมคี ณะทำ� งาน ประกอบดว้ ย คณะกรรมการอำ� นวยการพน้ื ทนี่ วตั กรรมการศกึ ษา คณะกรรมการ
ขับเคล่ือนพ้ืนท่ีนวัตกรรมการศึกษาแต่ละจังหวัด และคณะท�ำงานจัดท�ำแนวทางการบริหารจัดการพ้ืนที่นวัตกรรม
การศึกษา
2. ประชุมคณะกรรมการและคณะท�ำงานเพ่ือส่งเสริมสนับสนุนการด�ำเนินงานของพื้นท่ีในการขับเคลื่อน
ผลการดำ� เนินงานตามจดุ มงุ่ หมาย และสรา้ งการรับรู้ การมีส่วนรว่ มของผเู้ กีย่ วข้อง
3. พ้ืนท่ีนวัตกรรมการศึกษาจังหวัดระยอง ภาคีเครือข่ายจังหวัดระยองเช่ือว่าการศึกษาไทยสามารถจัดการ
ใหมแ่ ละพฒั นาได้ จงึ ไดป้ ระชมุ หารอื รว่ มกนั ทกุ ภาคสว่ นเพอ่ื พฒั นาการศกึ ษาของทงั้ จงั หวดั ไดจ้ ดั ทำ� แผนยทุ ธศาสตร์
การศึกษาของจงั หวดั โดยความร่วมมอื ของหลากหลายองค์กร ไดใ้ ชก้ ระบวนการ social lab สร้างการมีส่วนร่วม
มกี ารวิจัยควบคไู่ ปดว้ ยโดยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยพี ระจอมเกล้าพระนครเหนอื รายละเอยี ดสรุปดังน้ี
3.1 กำ� หนดแผนยทุ ธศาสตร์การศกึ ษาจงั หวัดระยอง พ.ศ. 2561 - 2564 จ�ำนวน 6 ข้อ ประกอบด้วย
1) สรา้ งกลไกขบั เคลอื่ นแผนการศกึ ษาจงั หวดั ระยองสกู่ ารปฏบิ ตั ิ 2) จดั ตงั้ กองทนุ เพอ่ื พฒั นาการศกึ ษาจงั หวดั ระยอง
3) สร้างแพลตฟอร์มทางการศึกษา 4) ปรับกระบวนทัศน์ทางการศึกษาของคนจังหวัดระยอง 5) สร้างโรงเรียน/
ห้องเรียน/บุคคลต้นแบบการจัดการศึกษาจังหวัดระยอง และ 6) พัฒนาหลักสูตรระยอง (RAYONG MARCO)
แหลง่ เรียนรู้ และศนู ยส์ รา้ งสรรค์ปญั ญา

รายงานประจําปี 2561 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขน้ั พ้นื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 111

3.2 ก�ำหนดวิสัยทัศน์ “การจัดการศึกษาส�ำหรับคนทุกช่วงวัยท่ีตอบโจทย์ระยอง เท่าเทียม ท่ัวถึง
เท่าทัน สมดุล ร่วมสร้างระยองให้เป็นเมืองน่าอยู่ และเป็นต้นแบบในการผลิต พัฒนาก�ำลังคนสู่การขับเคลื่อน
เศรษฐกจิ สงั คม” รวมทั้งกำ� หนดปรัชญาวา่ “จะไมท่ ้งิ ใครไวข้ า้ งหลัง” โดยผลลัพธส์ ุดท้ายตอ้ งการสร้างเมอื งระยอง
ให้น่าอยู่ คนน่ารักและมีคุณภาพการด�ำเนินการตามแผนยุทธศาสตร์การศึกษาจังหวัดระยองได้มีคณะกรรมการ
2 ชดุ ไดแ้ ก่ คณะกรรมการบรหิ ารแผน และคณะกรรมการขบั เคลอื่ นแผน เพอื่ มงุ่ ดำ� เนนิ การไปสเู่ ปา้ หมายทกี่ ำ� หนดไว้
มีการรวมตัวของคณะกรรมการสถานศึกษาเป็นสภาการศึกษาจังหวัดระยอง มีการศึกษาดูงานท่ีประเทศสิงคโปร์
เพือ่ น�ำมาสร้างแหลง่ เรียนรตู้ ้นแบบ และจดั ทำ� หลกั สตู รให้เหมาะสมกบั บรบิ ทจงั หวดั ระยอง

4. พ้ืนที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดศรีสะเกษ บริบท
จังหวัดศรีสะเกษ เป็นจังหวัดขนาดใหญ่ มีหน่วยงานทางการ
ศกึ ษาและผเู้ กีย่ วขอ้ งจ�ำนวนมาก เชน่ มีสถานศกึ ษารฐั บาลกว่า
900 แห่ง มีการรวมกลุ่มสถานศึกษาเพ่ือพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
และมีการรวมตัวของบุคคล องค์กรทั้งภาครัฐ เอกชน และ
ประชาสังคม รว่ มเป็นภาคีเครอื ขา่ ยการเรยี นรู้จงั หวัดศรสี ะเกษ
เพ่ือสร้างเมอื งศรสี ะเกษใหน้ า่ อยู่ พฒั นาคนร่นุ ใหม่ให้มคี ณุ ภาพ
ภาคเี ครอื ข่ายการเรียนรู้จังหวัดศรีสะเกษ ได้สรา้ งการมสี ่วนรว่ ม
สร้างกลไกการขับเคลื่อนจังหวัด มีการ Mapping นวัตกรรมและโรงเรียนต้นแบบ จัดท�ำแผนการขับเคลื่อนพื้นที่
นวตั กรรม มงุ่ ใหศ้ รสี ะเกษเปน็ ศนู ยก์ ลาง (Hub) ทางการศกึ ษาของภมู ภิ าค ไดก้ ำ� หนดคณุ ลกั ษณะคนรนุ่ ใหมศ่ รสี ะเกษ
“รคู้ ดิ จิตใจดี มีทักษะชีวติ มที ักษะอาชพี และมีสุขภาพดีทง้ั กายและใจ” ด้วยการสรา้ งวธิ กี ารเรียนรู้ใหม่ให้ผู้เรียน
กลไกการขบั เคลอื่ นโดยการมสี ว่ นรว่ มทกุ ภาคสว่ น มศี กึ ษาธกิ ารจงั หวดั องคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั เปน็ ผปู้ ระสานงาน
สร้างการมีส่วนร่วม มีทีมวิชาการสร้างกรอบความคิดและแผนการจัดการศึกษา และมีทีมขยายผลนวัตกรรม
เตรียมแผนงานขับเคล่ือนพ้ืนที่นวัตกรรม ปัจจุบันจังหวัดศรีสะเกษมีนวัตกรรมเด่นท่ีสถานศึกษาในพื้นที่ได้ใช้
ในการพฒั นาคณุ ภาพ จำ� นวน 8 นวตั กรรม ไดแ้ ก่ นวตั กรรมโรงเรยี นลำ� ปลายมาศพฒั นาเพอ่ื การเปลยี่ นแปลงเชงิ ระบบ
(จติ ศึกษา PBL และ PLC) จำ� นวน 44 โรง โครงงานฐานวิจยั จ�ำนวน 1 โรง โรงเรยี นสะเตม็ ศกึ ษา จำ� นวน 2 โรง
โรงเรียนมอนเตสซอรี จ�ำนวน 6 โรง Project Approach จ�ำนวน 3 โรง Open Approach จ�ำนวน 4 โรง
เพาะพนั ธปุ์ ญั ญา จำ� นวน 10 โรง และ Brian-based Learning จำ� นวน 1 โรง สว่ นกจิ กรรมทภี่ าคเี ครอื ขา่ ยการเรยี นรู้
จังหวัดศรีสะเกษจะด�ำเนินการต่อไปคือ การสร้างการรับรู้ให้ครอบคลุมผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน และการทบทวน
ปรบั ปรงุ แผนการจัดการศกึ ษาให้สอดคลอ้ งกบั เป้าหมายของจังหวดั

5. พ้ืนท่ีนวัตกรรมการศึกษาจังหวัดสตูล การจัดการศึกษาของจังหวัดสตูลมีต้นทุนเกี่ยวกับกระบวนการ
จัดการเรียนรู้โครงงานฐานวิจัยท่ีโรงเรียนอนุบาลสตูลด�ำเนินการอยู่แล้ว ซึ่งเป็นผลมาจากการร่วมด�ำเนินการวิจัย
กับส�ำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) มาอย่างต่อเน่ือง เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ให้ผู้เรียนลงมือท�ำ
ให้ได้เรียนรู้ร่วมกับชุมชน ขณะนี้โรงเรียนอนุบาลสตูลได้ร่วมกับโรงเรียนประถมศึกษาขนาดต่างๆ น�ำกระบวนการ
เรยี นรู้ลกั ษณะนี้ไปจัดการเรยี นรูใ้ หผ้ เู้ รยี น

จดุ เน้นส�ำคัญของพ้นื ท่ีนวัตกรรมการศกึ ษาจงั หวัดสตลู คือ การส่งเสรมิ ให้โรงเรียนมีอิสระในการจดั การศกึ ษา
ได้เอง โดยการจัดการเรียนรู้โครงงานฐานวิจัย มีการออกแบบหลักสูตรเป็นหลักสูตรแกนกลาง คิดเป็นร้อยละ 50
และหลักสูตรภูมสิ งั คม คิดเป็นรอ้ ยละ 50 ใหเ้ รียนรู้ 4 กลุ่มประสบการณค์ ือ กลมุ่ ภาษาศาสตร์ กลมุ่ สะเต็มศึกษา
กลมุ่ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม และกลมุ่ การงานอาชพี และเทคโนโลยี โดยแบง่ เวลาเรยี นแตล่ ะสปั ดาห์ ชว่ งเชา้

112 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

เปน็ การเรยี นรกู้ ลมุ่ สาระตามหลกั สตู รแกนกลาง ชว่ งบา่ ย
เปน็ การเรยี นรโู้ ครงงานฐานวจิ ยั แบบ RDM (R1-Review
ข้อมูลความรู้ที่มีอยแู่ ลว้ R2-Research ข้อมลู ทต่ี ้องการ
ศกึ ษาเพิ่มเติม R3-Reconceptualize สรา้ งแนวคิดใหม่
จาก Review และ Research D-Development
การปฏบิ ตั ิ และทดลองทำ� M-Movement รณรงคส์ รา้ ง
การมีส่วนร่วมและสร้างการเรียนรู้ ส่ือสารสาธารณะ)
ซึ่งระดับปฐมวัยจะเรียนรู้โครงงานฐานวิจัย 5 ข้ันตอน นักเรียนช่วงชั้นที่ 1 เรียนรู้โครงงานฐานวิจัย 10 ขั้นตอน
และชว่ งชั้นที่ 2 เรียนรู้โครงงานฐานวจิ ยั แบบ RDM จดุ สำ� คญั ของจังหวัดสตูลที่เกือ้ หนนุ ตอ่ การเปน็ พน้ื ที่นวัตกรรม
การศึกษา นัน่ คอื การมที ุนทางสังคมทด่ี ี
แนวทางการพัฒนา
ใ ช ้ ก า ร ด� ำ เ นิ น ก า ร แ ล ะ ก า ร ขั บ เ ค ลื่ อ น ใ น รู ป ข อ ง
คณะกรรมการ โดยมีคณะกรรมการอำ� นวยการพ้ืนท่ีนวัตกรรม
การศึกษาเป็นกลไกการส่งเสริมสนับสนุนในเชิงนโยบาย และมี
คณะกรรมการขับเคล่ือนพ้ืนที่นวัตกรรมการศึกษา เพ่ือให้เกิด
การมสี ว่ นร่วมและการบรหิ ารจัดการตนเองในพืน้ ที่

2. ด้านการบรหิ ารจัดการแบบมีสว่ นรว่ ม
2.1 โครงการโรงเรยี นประชารฐั
ความเป็นมา
ตามที่รัฐบาลมีนโยบายการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์

ประชารัฐเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก โดยมุ่งเน้นการผสาน
ความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาค
ประชาสังคมเพื่อพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนนั้น กระทรวง
ศึกษาธิการในฐานะผู้รับผิดชอบการจัดการศึกษาของประเทศ
ไดร้ ่วมจดั ทำ� บนั ทกึ ขอ้ ตกลง สานพลังประชารัฐ ระหวา่ งภาครฐั
3 หนว่ ยงาน (กระทรวงศกึ ษาธกิ าร กระทรวงเทคโนโลยสี ารสนเทศ
และการสื่อสาร (กระทรวงดิจิทัล) กระทรวงวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลย)ี ภาคเอกชน 19 บรษิ ทั และภาคประชาสงั คม 4 คน เพอื่ รว่ มขบั เคลอ่ื นและยกระดบั คณุ ภาพการศกึ ษาของ
ประเทศไทย โดยเข้ามาร่วมด�ำเนินการตั้งแต่เดือนมกราคม 2559 และก�ำหนดให้มีโครงการ “โรงเรียนประชารัฐ”
เพอื่ ใหท้ ุกภาคส่วนมีส่วนรว่ มในการจัดการศึกษา

ผลการด�ำเนินงาน
1. ก�ำหนดนโยบายและแนวทางการขับเคลื่อนการบริหารจัดการโรงเรียนประชารัฐสู่การปฏิบัติได้อย่างมี
ประสทิ ธภิ าพ โดยมีคณะกรรมการจากทกุ ภาคสว่ น (ภาครฐั ภาคเอกชน และภาคประชาสงั คม)

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศึกษาขน้ั พน้ื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 113

2. ภาคเอกชนจะให้การสนับสนุนด้านการติดตั้งอุปกรณ์
เทคโนโลยสี ารสนเทศครบทกุ ชน้ั เรยี น และหอ้ งออกอากาศ นอกจากน้ี
ยังได้รับการสนับสนุนจากภาคเอกชนด้านวิชาชีพการเกษตร
รวมถึงสอ่ื การเรยี นรู้

แนวทางการพฒั นา
ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจะขับเคลื่อน
และก�ำหนดกลยุทธ์และแนวทางการพัฒนาคุณภาพของโครงการ
โรงเรยี นประชารฐั ผา่ นการสรา้ งความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับมาตรฐาน
โรงเรียนประชารัฐ และมาตรฐานการปฏิบัติงานของครูและผู้บริหาร
โรงเรียนประชารัฐมีระบบฐานข้อมูลเกี่ยวกับโครงสร้างพ้ืนฐานของ
โรงเรียนประชารฐั รวมทัง้ การพฒั นาโรงเรยี นประชารัฐใหเ้ ป็นไปตาม
ยุทธศาสตร์การพฒั นาของโครงการ
2.2 โครงการพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนการสอน
คณติ ศาสตรแ์ ละวิทยาศาสตรส์ คู่ วามเป็นเลศิ
ความเปน็ มา
โครงการพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้สู่สากล ด�ำเนินการโดย
มุ่งพัฒนาให้ผู้เรียนทุกคนได้แสดงศักยภาพตามความสามารถ
ของผเู้ รยี นมคี วามรแู้ ละทกั ษะการอา่ นเขยี นคดิ วเิ คราะห์ซงึ่ เปน็ พนื้ ฐาน
ส�ำคัญในการเรียนรู้และการด�ำรงชีวิตในโลกอนาคต โดยบูรณาการกิจกรรมกระบวนการพัฒนาความสามารถ
ทางวชิ าการระดบั นานาชาติ กับการพัฒนาประสทิ ธิภาพการเรียนรทู้ างคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เนน้ กระบวนการ
แกป้ ัญหา การคดิ อยา่ งมีวิจารณญาณ การคิดสร้างสรรค์ และเทคโนโลยี ควบคูก่ บั การพัฒนาดา้ นคณุ ธรรมจรยิ ธรรม
โดยใช้เวทแี ขง่ ขันทางวชิ าการทั้งภายในและต่างประเทศ เป็นแรงจงู ใจและสอ่ื กลางสรา้ งแรงขบั เคล่ือนในการพฒั นา
นวตั กรรมการเรียนการสอนอยา่ งต่อเนอ่ื งเพอ่ื ยกระดับคณุ ภาพการศึกษาให้เท่าทนั มาตรฐานสากล

114 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ผลการดำ� เนินงาน
1. คดั เลือกตวั แทนนกั เรยี นไทยไปแข่งขนั ทางวชิ าการ ระดับนานาชาติ ประจำ� ปี พ.ศ. 2562
2. ประชมุ ปฏบิ ตั กิ ารผรู้ บั ผดิ ชอบระดบั สำ� นกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษาทเ่ี ปน็ ศนู ยส์ อบในการจดั กจิ กรรมพฒั นา
ความสามารถทางวชิ าการผ้เู รยี นผ่านกระบวนการแขง่ ขนั ทางวิชาการ ระดับนานาชาติ ประจ�ำปี พ.ศ. 2562
3. สนบั สนนุ งบประมาณแกส่ ำ� นกั งานเขตพนื้ ที่การศกึ ษาในการขบั เคลอ่ื นพ้ืนทน่ี วัตกรรมการศกึ ษา
4. ประชมุ ปฏิบัติการสังเคราะหผ์ ลการขบั เคลอ่ื นพนื้ ท่ีนวัตกรรมการศึกษา
5. ประชมุ ปฏบิ ตั ิการคณะอำ� นวยการพ้นื ท่ีนวตั กรรมการศกึ ษา

แนวทางการพฒั นา
1. พัฒนานวัตกรรมเสริมสร้างความเช่ือมั่น
การจดั การเรยี นการสอนสำ� หรบั ครผู สู้ อนคณติ ศาสตร์ ระดบั
ประถมศึกษาในโรงเรียนขนาดเล็ก และสถานศึกษาที่อยู่
ตามตะเข็บชายแดน
2. พัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอนคณิตศาสตร์
และวิทยาศาสตร์ และสรรหาโรงเรียนต้นแบบการจัด
การเรยี นการสอนคณติ ศาสตร์

2.3 โครงการพัฒนาหลักสูตร กระบวนการเรียนการสอน การวัดประเมินผล กิจกรรมหลัก ส่งเสริม
คณุ ธรรมจรยิ ธรรม และคณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ และค่านยิ มของชาติ (โรงเรยี นคุณธรรม สพฐ.)

ความเป็นมา

จากพระราชกระแสรับส่ังพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่พระราชทานพระบรมราโชบายด้าน
การศึกษาเพื่อสานต่อพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ว่า
การศกึ ษาต้องมุ่งสรา้ งพน้ื ฐานให้แกผ่ เู้ รียน 4 ดา้ น ได้แก่ 1) มีทศั นคตทิ ถ่ี กู ตอ้ งต่อบา้ นเมอื ง 2) มพี น้ื ฐานชวี ติ ทมี่ ่ันคง-
มคี ุณธรรม 3) มีงานท�ำ-มีอาชีพ 4) เป็นพลเมืองดี เพ่ือเปน็ การสืบสานศาสตรพ์ ระราชา และสนองพระบรมราโชบาย
ด้านการศึกษาของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว สำ� นักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานจึงด�ำเนิน
โครงการโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. เพอื่ สร้างเครือขา่ ยความร่วมมอื ระหว่างกระทรวงศึกษาธกิ าร และหนว่ ยงานต่างๆ
ในการถ่ายทอดประสบการณ์ องค์ความรู้ และพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ให้ผู้เรียน ครู บุคลากรทางการศึกษา
และผบู้ รหิ าร

ผลการดำ� เนนิ งาน
1. จัดกิจกรรมคา่ ยพฒั นาผนู้ ำ� เยาวชนด้านคุณธรรมสูส่ งั คม
2. สำ� นักงานเขตพ้นื ทก่ี ารศกึ ษา / Roving team คัดเลือกและรายงานผล ครุ ุชน คนคุณธรรม
3. คดั เลือกนวตั กรรมสรา้ งสรรค์คนดี ด้านการเรียนการสอน และดา้ นการบรหิ ารเพ่ือส่งเสริม สนับสนนุ และ
น�ำไปขยายผล
4. พิจารณาโรงเรียนคุณธรรมระดบั 3 ดาว ในกิจกรรมโรงเรยี นดีตอ้ งมที ่ยี นื
5. ประชาสัมพันธ์ผลการประกวดและนวัตกรรมสรรค์สร้างคนดี ในรูปแบบต่างๆ เพ่ือเป็นแบบอย่างให้กับ
โรงเรยี นอ่นื ท่ีสนใจ

รายงานประจําปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร 115

แนวทางการพฒั นา
ปรับรูปแบบการจัดกิจกรรมในระดับพ้ืนท่ีจากการขยายผลเชิงปริมาณในช่วง 2 ปีแรก ไปสู่การขับเคลื่อน
เชงิ คณุ ภาพอยา่ งท่ัวถงึ
2.4 โครงการเสรมิ สรา้ งคณุ ธรรมจรยิ ธรรมและธรรมาภบิ าลในสถานศกึ ษา “ปอ้ งกนั การทจุ รติ ” (โรงเรยี น
สุจรติ )
ความเปน็ มา
ยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วยการป้องกันปราบปราม
การทุจริต ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
ฉบับที่ 12 ได้จัดท�ำขึ้นบนพื้นฐานของยุทธศาสตร์ชาติ
20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579) ซ่ึงเป็นแผนแม่บทหลัก
ของการพฒั นาประเทศ และเปา้ หมายการพฒั นาทย่ี งั่ ยนื
(Sustainable Development Goals: SDGs)
เพอ่ื เตรยี มความพรอ้ มของคน สงั คม และระบบเศรษฐกจิ
ข อ ง ป ร ะ เ ท ศ ใ ห ้ ส า ม า ร ถ ร อ ง รั บ ผ ล ก ร ะ ท บ จ า ก
การเปลี่ยนแปลงได้อย่างเหมาะสม และสอดคล้องกับ
ยทุ ธศาสตรก์ ารปลกู ฝงั “คนไทยไมโ่ กง” และยทุ ธศาสตร์
การป้องกันด้วยการเสริมสร้างสังคมธรรมาภิบาลของ
ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี
ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
เห็นความส�ำคัญในการสร้างและพัฒนาประชากรที่อยู่

116 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ในวัยเรียน จึงไดจ้ ดั ใหม้ ีการสนับสนนุ โครงการ กจิ กรรมเกี่ยวกบั การเสริมสร้างคณุ ธรรมจริยธรรมและธรรมาภบิ าล
ในสถานศึกษา ภายใต้กรอบแนวคิด “โรงเรียนสุจริต” เพ่ือสร้างองค์ความรู้และกระบวนการเรียนรู้ท่ีเท่าทัน
ต่อการเปลี่ยนแปลง ปลูกจติ สำ� นึก ทกั ษะกระบวนการคดิ มีวนิ ยั ซื่อสัตย์ อยอู่ ยา่ งพอเพยี งจิตสาธารณะ

ผลการดำ� เนินงาน
1. จัดท�ำคมู่ อื การประเมิน ITA Online ประจำ� ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561
2. ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานมีคู่มือและแนวทางการใช้หลักสูตรต้านทุจริตศึกษา (Anti-
Corruption Education)
3. จัดอบรมให้ความรู้แก่บุคลากรในสังกัดส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้แก่ การอบรม
เชงิ ปฏบิ ตั กิ ารการประเมนิ ITA Online ของสำ� นกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษา ประจำ� ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 การอบรม
เชิงปฏิบัติการปลูกฝังวิธีคิดแยกแยะผลประโยชน์ส่วนตัวและผลประโยชน์ส่วนรวม จิตพอเพียง ความอาย และ
ความไม่ทนต่อการทุจริต การอบรมเชิงปฏิบัติการครูผู้รับผิดชอบโครงการโรงเรียนสุจริตของโรงเรียนสุจริตต้นแบบ
การอบรมเชิงปฏบิ ัตกิ ารหลกั สตู รจติ วทิ ยาความมนั่ คง ส�ำหรับผบู้ รหิ ารสถานศึกษา (สจว.สพฐ.) ร่นุ ที่ 5
4. ประเมนิ คณุ ธรรมและความโปรง่ ใสในการดำ� เนนิ งานของสำ� นกั งานเขตพนื้ ทกี่ ารศกึ ษาออนไลน์ (Integrity
and Transparency Assessment Online: ITA Online)

แนวทางการพฒั นา

จดั ประชมุ อบรมใหค้ วามรแู้ กผ่ รู้ บั ผดิ ชอบโครงการโรงเรยี นสจุ รติ ระดบั สำ� นกั งานเขตพนื้ ทกี่ ารศกึ ษา เพอ่ื สรา้ ง
องคค์ วามรแู้ ละนำ� ไปถา่ ยทอดในการดำ� เนนิ กจิ กรรมแกโ่ รงเรยี นเครอื ขา่ ย โดยใหส้ ำ� นกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษารว่ มกบั
ผู้รับผิดชอบโครงการโรงเรียนสุจริตของโรงเรียนสุจริตต้นแบบด�ำเนินการขับเคลื่อนและขยายผล โดยส�ำนักงาน
คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจัดกิจกรรมแลกเปล่ียนเรียนรู้และถอดบทเรียน (Best Practice) เพ่ือน�ำมาใช้
เปน็ แนวทางและวิธีปฏิบตั ทิ ่ีเป็นเลศิ ในการด�ำเนินโครงการตอ่ ไป

2.5 โครงการสร้างเสริมศักยภาพในการเป็นพลเมืองอาเซียน และการเตรียมสู่การเป็นพลเมืองโลก
อย่างยั่งยืน

ความเป็นมา

ประเทศไทยก้าวสู่ประชาคมอาเซียนอย่างเป็น
รูปธรรม จึงมีความจ�ำเปน็ ทจ่ี ะตอ้ งพฒั นาทกั ษะทสี่ �ำคัญ
ให้กับนักเรียน ซ่ึงจะเป็นก�ำลังส�ำคัญในอนาคต
ในการพฒั นาประเทศใหม้ คี วามเจรญิ กา้ วหนา้ และทดั เทยี ม
กับอารยประเทศ การพัฒนาบุคลากรให้มีความพร้อม
ในการก้าวสู่ประชาคมอาเซียน สร้างความตระหนักรู้
เกยี่ วกบั อาเซยี นใหก้ บั ผเู้ รยี น ครู ผบู้ รหิ าร และศกึ ษานเิ ทศก์
ให้เกิดความตระหนักรู้ถึงคุณค่าของความหลากหลาย
ทางวัฒนธรรมประเพณี ความตระหนักเกี่ยวกับประเดน็
ดา้ นสทิ ธมิ นษุ ยชน สง่ิ แวดลอ้ ม เศรษฐกจิ สงั คม การใชภ้ าษาเพอ่ื การสอ่ื สาร สง่ เสรมิ ใหผ้ เู้ รยี นมที กั ษะการคดิ วเิ คราะห์
คดิ สังเคราะห์ระดบั สูง ทคี่ รอบคลุมกับการเพ่มิ สมรรถนะและทกั ษะท่ีจำ� เปน็ ในศตวรรษท่ี 21 (21st Century Skills)

รายงานประจําปี 2561 สำ� นกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน กระทรวงศึกษาธิการ 117

ดังน้ัน การจัดการเรียนรู้ในยุคปัจจุบัน รวมถึง
ก า ร ส ร ้ า ง แ ล ะ ผ ลิ ต น วั ต ก ร ร ม ท า ง ก า ร ศึ ก ษ า จึ ง มี
ความจ�ำเป็นที่ช่วยสนับสนุนการจัดการเรียนการสอน
ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้บุคลากรมีความคิดริเริ่ม
สร้างสรรค์ ผลิตงานนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องในหน้าที่
ที่รับผิดชอบ และส่งเสริมให้เผยแพร่นวัตกรรมท่ีเคยได้
รับรางวัล การประกวดนวตั กรรมอาเซยี นให้กบั โรงเรยี น
อื่นๆ และเป็นการขับเคล่ือนงานการศึกษาให้เกิด
การเรยี นรตู้ ลอดชวี ติ และการบรรลเุ ปา้ หมายการพฒั นา
แห่งสหัสวรรษของการศึกษาเพ่ือปวงชนและการพัฒนา
การศกึ ษาอยา่ งยง่ั ยนื

ผลการดำ� เนนิ งาน
ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานจัดสรรงบประมาณให้กับสถานศึกษาและส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ี
การศกึ ษา 4 แห่ง ประกอบด้วย ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาอบุ ลราชธานี เขต 3 สำ� นกั งานเขตพ้ืนท่ี
การศึกษามัธยมศึกษา เขต 42 ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 35 ส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
มธั ยมศึกษา เขต 15 เพ่อื ใชใ้ นการดำ� เนินงานตามกจิ กรรม
แนวทางการพัฒนา
1. การประชมุ ปฏบิ ตั กิ ารจดั ทำ� กรอบการพฒั นาหลกั สตู รและการขยายผลการใชห้ ลกั สตู รพฒั นาผนู้ ำ� นกั เรยี น
อาเซียน ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนต้น (ASEAN Youth Leader - AYL)
2. การอบรมปฏบิ ตั กิ ารพฒั นาครแู กนนำ� การใชห้ ลกั สตู รพฒั นาผนู้ ำ� นกั เรยี นอาเซยี น (ASEAN Youth Leader
- AYL)
3. จัดสรรงบประมาณเพ่อื ขยายผลการใช้หลักสูตรพฒั นาผ้นู ำ� นักเรยี นอาเซียน
4. นเิ ทศ ติดตาม การจดั กจิ กรรมค่ายขยายผลการใช้หลกั สูตรพฒั นาผูน้ �ำนักเรียนอาเซยี น
5. การประชมุ ปฏิบัตกิ ารสรปุ ผลการจดั กจิ กรรมการใชห้ ลกั สตู รพฒั นาผนู้ �ำนกั เรยี นอาเซยี น
6. จัดท�ำเอกสารเผยแพรก่ ารจดั กิจกรรมหลักสูตรพฒั นาผู้นำ� นกั เรยี นอาเซยี น
2.6 โครงการการติดตาม ประเมินผล การบริหารจัดการศึกษาข้ันพื้นฐานของส�ำนักงานเขตพื้นที่
การศกึ ษา ตามยุทธศาสตร์ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน ประจ�ำปงี บประมาณ พ.ศ. 2561
ความเปน็ มา
ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานได้ด�ำเนินการติดตามและประเมินผลการบริหารจัดการศึกษา
ขน้ั พน้ื ฐาน ของสำ� นกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษา ประจำ� ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 โดยเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู ทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์
(Electronic Monitoring and Evaluation System : e-MES) ใชต้ วั ชว้ี ดั ตามยทุ ธศาสตร์ แผนปฏบิ ตั ริ าชการประจำ�
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 จ�ำนวน 6 ยทุ ธศาสตร์ ไดแ้ ก่ ยทุ ธศาสตร์ท่ี 1 จดั การศกึ ษาเพอ่ื ความม่ันคง ยทุ ธศาสตร์ที่ 2
พฒั นาคณุ ภาพผเู้ รยี นและสง่ เสรมิ การจดั การศกึ ษาเพอ่ื สรา้ งขดี ความสามารถในการแขง่ ขนั ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 3 สง่ เสรมิ

118 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

สนับสนนุ การพฒั นาครูและบุคลากรทางการศึกษา ยุทธศาสตรท์ ี่ 4 ขยายโอกาสการเขา้ ถึงบริการทางการศึกษาและ
การเรยี นรูอ้ ยา่ งมีคุณภาพ ยทุ ธศาสตร์ที่ 5 จดั การศึกษาเพ่อื เสรมิ สร้างคุณภาพชีวิตทเี่ ปน็ มติ รกับสิง่ แวดลอ้ ม และ
ยุทธศาสตร์ที่ 6 พฒั นาระบบบริหารจัดการและส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการจดั การศึกษา เปน็ กรอบในการติดตาม
และประเมินผล ซ่ึงเกณฑ์ท่ีใช้ในการตัดสินระดับคุณภาพของตัวช้ีวัดตามยุทธศาสตร์ที่ 1 - 6 มี 4 ระดับ คือ
1) คะแนนเฉล่ยี 1.00 - 1.75 หมายถงึ พอใช้ (ผลการปฏบิ ัตงิ านทต่ี ่�ำกวา่ เป้าหมายและเกณฑ์ก�ำหนด), คะแนนเฉลย่ี
1.76 - 2.50 หมายถึง ดี (ผลการปฏิบัติงานได้ตามเป้าหมาย), คะแนนเฉล่ีย 2.51 - 3.25 หมายถึง ดีมาก
(ผลการปฏิบัตงิ านทสี่ งู กวา่ เปา้ หมาย) และคะแนนเฉล่ยี 3.26 - 4.00 หมายถึง ดเี ย่ยี ม (ผลการปฏิบัติงานท่ีสงู กว่า
เปา้ หมายและเกณฑ์ทก่ี ำ� หนด)

ผลการดำ� เนินงาน
สำ� นกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษาทง้ั 225 เขต ไดน้ ำ� ตวั ชวี้ ดั ตามยทุ ธศาสตรข์ องสำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษา
ขั้นพื้นฐาน ไปสู่การปฏิบัติให้บรรลุเป้าหมายตามสภาพบริบทที่เหมาะสมของแต่ละส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา
สรุปผลการด�ำเนินงาน จำ� แนกเป็น 2 รูปแบบ คอื 1) ผลการประเมินระดบั คณุ ภาพ การดำ� เนนิ งานตามยทุ ธศาสตร์
ของส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 และ 2) ผลการด�ำเนินงาน
การบริหารจัดการศกึ ษาของสำ� นักงานเขตพื้นท่กี ารศึกษา โดยมีข้อสรุปดังนี้
1. ผลการประเมินระดับคุณภาพการด�ำเนินงานตามยุทธศาสตร์ของส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษา
ขนั้ พนื้ ฐาน ประจำ� ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 ของส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศกึ ษา 225 เขต ดงั น้ี
1.1 ภาพรวมผลการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพการดำ� เนนิ งานตามยทุ ธศาสตรข์ อง สพฐ. ประจำ� ปงี บประมาณ
พ.ศ. 2561 ของส�ำนกั งานเขตพ้ืนท่กี ารศึกษา 225 เขต

ระดบั ผลการดำ�เนินงาน จำ�นวน สพท. (225 เขต)
ดีเยี่ยม : ผลการปฏิบัตงิ านทส่ี งู กวา่ เปา้ หมายและเกณฑ์ท่กี ำ�หนด 14 เขต (6.22%)
ดีมาก : ผลการปฏบิ ตั ิงานทส่ี ูงกว่าเปา้ หมาย 114 เขต (50.67%)
ดี : ผลการปฏบิ ัตงิ านไดต้ ามเป้าหมาย 79 เขต (35.11%)
พอใช้ : ผลการปฏิบตั งิ านต่ำ� กว่าเปา้ หมายและเกณฑท์ ่ีก�ำหนด 18 เขต (8.00%)
รวม 225 เขต (100%)

จากตารางข้างต้น ส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาท่ีมีผลการปฏิบัติงานท่ีสูงกว่าเป้าหมายและเกณฑ์ท่ีก�ำหนด
(ดเี ยย่ี ม) จำ� นวน 14 เขต คดิ เปน็ รอ้ ยละ 6.22 ได้แก่ ส�ำนกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศึกษาประถมศึกษา กาญจนบรุ ี เขต 1,
กาฬสนิ ธ์ุ เขต 1, ขอนแกน่ เขต 4, ชลบรุ ี เขต 1, ชลบุรี เขต 2, เชียงใหม่ เขต 1, ลำ� ปาง เขต 1, ลำ� พนู เขต 1,
สรุ าษฎรธ์ านี เขต 2, อุดรธานี เขต 1, สำ� นักงานเขตพื้นท่กี ารศึกษามธั ยมศึกษา เขต 2, เขต 8, เขต 34 และ เขต 35

1.2 ผลการประเมนิ ระดับคุณภาพการดำ� เนนิ งานตามยทุ ธศาสตรข์ องส�ำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษา
ขน้ั พื้นฐาน ประจำ� ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 ของส�ำนักงานเขตพนื้ ที่การศึกษา 225 เขต จำ� แนกเป็นรายตัวชีว้ ดั ดังนี้

รายงานประจําปี 2561 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พนื้ ฐาน กระทรวงศึกษาธิการ 119

ระดบั คุณภาพตามยทุ ธศาสตร์ ภาพรวมการดำ�เนนิ งาน ผลการดำ�เนินงานจำ�แนก สพป. / สพม.
ของ สพป. และ สพม.
(225 เขต) สพป. (183 เขต) สพม. (42 เขต)

ดีเยยี่ ม (4) 86 เขต (38.22%) 68 เขต (37.16%) 18 เขต (42.86%)

ยทุ ธศาสตร์ท่ี 1 จัดการศึกษา ดมี าก (3) 56 เขต (24.89%) 48 เขต (26.23%) 8 เขต (19.05%)
เพอื่ ความมนั่ คง ดี (2)
60 เขต (26.67%) 51 เขต (27.87%) 9 เขต (21.43%)

พอใช้ (1) 23 เขต (10.22%) 16 เขต (8.74%) 7 เขต (16.67%)

ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 2 พฒั นาคุณภาพ ดีเยยี่ ม (4) 1 เขต (0.44%) - 1 เขต (2.38%)
ผู้เรียนและส่งเสรมิ การจดั การศกึ ษา ดมี าก (3)
110 เขต (48.89%) 98 เขต (53.55%) 12 เขต (28.57%)

เพอ่ื สรา้ งขดี ความสามารถ ดี (2) 92 เขต (40.89%) 70 เขต (38.25%) 22 เขต (52.38%)
ในการแขง่ ขนั พอใช้ (1)
22 เขต (9.78%) 15 เขต (8.20%) 7 เขต (16.67%)

ดีเยี่ยม (4) 54 เขต (24.00%) 48 เขต (26.23%) 6 เขต (14.29%)
ดีมาก (3)
ยุทธศาสตร์ท่ี 3 สง่ เสริม สนบั สนนุ ดี (2) 80 เขต (35.56%) 65 เขต (35.52%) 15 เขต (35.71%)
การพฒั นาครแู ละบุคลากร พอใช้ (1)
ทางการศกึ ษา 63 เขต (28.00%) 45 เขต (24.59%) 18 เขต (42.86%)

28 เขต (12.44%) 25 เขต (13.66%) 3 เขต (7.14%)

ดเี ยี่ยม (4) 145 เขต (64.44%) 116 เขต (63.39%) 29 เขต (69.05%)
ดมี าก (3)
ยทุ ธศาสตร์ท่ี 4 ขยายโอกาส ดี (2) 38 เขต (16.89%) 37 เขต (20.22%) 1 เขต (2.38%)
การเข้าถงึ บรกิ ารทางการศึกษา พอใช้ (1)
และการเรยี นรอู้ ย่างมคี ณุ ภาพ 18 เขต (8.00%) 18 เขต (9.84%) -

24 เขต (10.67%) 12 เขต (6.56%) 12 เขต (28.57%)

ดีเยี่ยม (4) 72 เขต (32.00%) 64 เขต (34.97%) 8 เขต (19.05%)
ดมี าก (3)
ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 5 การจัดการศกึ ษา ดี (2) 51 เขต (22.67%) 41 เขต (22.40%) 10 เขต (23.81%)
เพอื่ เสริมสรา้ งคณุ ภาพชวี ติ พอใช้ (1)
ทเี่ ป็นมติ รกบั สง่ิ แวดล้อม 15 เขต (6.67%) 10 เขต (5.46%) 5 เขต (11.90%)

87 เขต (38.67%) 68 เขต (37.16%) 19 เขต (45.24%)

ยุทธศาสตร์ท่ี 6 การพฒั นาระบบ ดเี ยีย่ ม (4) 122 เขต (54.22%) 107 เขต (58.47%) 15 เขต (35.71%)
บริหารจดั การและสง่ เสริม ดมี าก (3)
ให้ทกุ ภาคสว่ นมีส่วนร่วม ดี (2) 32 เขต (14.22%) 22 เขต (12.02%) 10 เขต (23.81%)
ในการจัดการศกึ ษา พอใช้ (1)
65 เขต (28.89%) 51 เขต (27.87%) 14 เขต (33.33%)

6 เขต (2.67%) 3 เขต (1.64%) 3 เขต (7.14%)

ตัวชีว้ ดั เพม่ิ เตมิ ร้อยละของ ดเี ยย่ี ม (4) ---
สถานศึกษามีการพัฒนาใหผ้ ้เู รียน ดีมาก (3)
มีภาวะโภชนาการท่ดี ตี ามแนวทาง ดี (2) ---
กระทรวงสาธารณสขุ พอใช้ (1)
3 เขต (1.33%) 3 เขต (1.64%) -

222 เขต 98.67%) 180 เขต (98.36%) 42 เขต (100%)

120 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

2. ผลการดำ� เนินงานการบรหิ ารจดั การศึกษาของส�ำนกั งานเขตพื้นท่กี ารศกึ ษา
ส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีผลการด�ำเนินงานการบริหารจัดการศึกษา ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ. 2561
จำ� แนกเป็นรายยทุ ธศาสตร์ ดงั น้ี
ยุทธศาสตรท์ ี่ 1 การจดั การศกึ ษาเพื่อความมัน่ คง มจี ำ� นวน 4 ตัวช้ีวัด
ผลการติดตามและประเมินผลการบริหารจดั การศึกษาของส�ำนักงานเขตพนื้ ที่การศกึ ษา
แผนภาพที่ 1 แสดงผลการบรหิ ารจดั การศกึ ษาของสำ� นกั งานเขตพนื้ ทกี่ ารศกึ ษา ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 1 จดั การศกึ ษา
เพอื่ ความมน่ั คง จำ� แนกเปน็ สำ� นกั งานเขตพนื้ ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษา และสำ� นกั งานเขตพนื้ ทกี่ ารศกึ ษามธั ยมศกึ ษา

พอใช้, 16 เขต, ดเี ยย่ี ม, 68 เขต, พอใช,้ 7 เขต, ดเี ย่ียม, 18 เขต,
8.74% 37.16% 16.67% 42.86%
ดี, 51 เขต,
27.87% ดีมาก, 48 เขต, ดี, 9 เขต, ดมี าก, 8 เขต,
26.23% 21.43% 19.05%

จากแผนภาพที่ 1 ส�ำนักงานเขตพน้ื ทกี่ ารศึกษาประถมศึกษา มผี ลสมั ฤทธใิ์ นการดำ� เนนิ งาน ดงั น้ี
ระดบั คณุ ภาพดเี ยย่ี ม จำ� นวน 68 เขต คดิ เปน็ รอ้ ยละ 37.16
ระดบั คุณภาพดมี าก จำ� นวน 48 เขต คดิ เปน็ ร้อยละ 26.23
ระดบั คณุ ภาพด ี จ�ำนวน 51 เขต คิดเปน็ ร้อยละ 27.87
ระดบั คณุ ภาพพอใช้ จำ� นวน 16 เขต คดิ เปน็ ร้อยละ 8.74
จากแผนภาพที่ 1 สำ� นกั งานเขตพ้ืนทีก่ ารศึกษามธั ยมศึกษา มีผลสัมฤทธ์ใิ นการด�ำเนนิ งาน ดงั นี้
ระดบั คณุ ภาพดเี ยีย่ ม จ�ำนวน 18 เขต คดิ เป็นรอ้ ยละ 42.86
ระดบั คุณภาพดีมาก จ�ำนวน 8 เขต คิดเปน็ ร้อยละ 19.05
ระดับคุณภาพด ี จ�ำนวน 9 เขต คดิ เปน็ ร้อยละ 21.43
ระดับคุณภาพพอใช้ จ�ำนวน 7 เขต คิดเป็นรอ้ ยละ 16.67
ตวั ชวี้ ดั ที่ 1 รอ้ ยละของสถานศกึ ษาในเขตพน้ื ทพี่ เิ ศษมกี ารพฒั นาการจดั การศกึ ษาตามบรบิ ทของพน้ื ท่ี พบวา่
สถานศึกษาในจงั หวดั ชายแดนภาคใต้ จำ� นวน 1,321 แห่ง ผลคะแนน O-NET ชน้ั ป.6 ม.3 และ ม.6 ปีการศกึ ษา
2560 มีคะแนนเฉลี่ยรวมทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ลดลง เม่ือเปรียบเทียบกับปีการศึกษา 2559 เมื่อพิจารณาเป็น
รายกลมุ่ สาระการเรยี นรพู้ บวา่ ชน้ั ป.6 มคี ะแนนเฉลย่ี สงู ขน้ึ 1 กลมุ่ สาระไดแ้ ก่ สาระการเรยี นรภู้ าษาองั กฤษ (+0.62)
ชน้ั ม.6 คะแนนเฉลี่ยสูงขน้ึ 2 กลมุ่ สาระได้แก่ คณิตศาสตร์ (+0.31) และวิทยาศาสตร์ (+2.16) และในปีการศึกษา
2561 ประชากรวัยเรียนอายุ 3-5 ปี จำ� นวนทง้ั สิ้น 59,988 คน เขา้ รบั บริการทางการศึกษาในสถานศึกษาของรัฐ
จำ� นวน 33,725 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 56.22 คน ลดลงจากปกี ารศึกษา 2560 (-0.13)

รายงานประจําปี 2561 สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพ้นื ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร 121

ตัวช้ีวัดท่ี 2 ร้อยละของนักเรียนได้รับการสร้างภูมิคุ้มกัน ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศึกษา
พบวา่ ผูเ้ รียนจำ� นวน 6,847,609 คน ไดเ้ ขา้ รว่ มกจิ กรรมเพอื่ สรา้ งภมู คิ มุ้ กนั ใหห้ า่ งไกลยาเสพตดิ คดิ เปน็ ร้อยละ 100
โดยผา่ นระบบดแู ลชว่ ยเหลอื นกั เรยี น โครงการลกู เสอื ตา้ นภยั ยาเสพตดิ คา่ ยเสรมิ สรา้ งทกั ษะชวี ติ โครงการหอ้ งเรยี น
สขี าว โครงการ TO BE NUMBER ONE ฯลฯ รวมทง้ั มกี ารจดั ตง้ั เครอื ขา่ ยใหท้ กุ ภาคสว่ นทเี่ กย่ี วขอ้ งรว่ มเฝา้ ระวงั และ
แกไ้ ขปัญหายาเสพตดิ ในสถานศึกษา

ตัวชี้วัดที่ 3 รอ้ ยละของนักเรียนมคี ุณธรรม จรยิ ธรรม คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ตามหลักสตู รและค่านยิ ม
หลักของคนไทย 12 ประการ พบว่า ส�ำนักงานเขตพืน้ ที่การศึกษาพัฒนาผูเ้ รยี นผา่ นโครงการโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ.
โครงการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษา “ป้องกันการทุจริต” โครงการขับเคลื่อน
หลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง โครงการสหกรณโ์ รงเรยี น โครงการสภานกั เรยี น เปน็ ตน้ โดยผลสำ� เรจ็ จากการดำ� เนนิ งาน
พบวา่ ผู้เรียนท้ังหมดจ�ำนวน 1,210,809 คน มีผลการประเมนิ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ผ่านระดับดขี ้ึนไป จ�ำนวน
1,157,376 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 95.59 โดยผู้เรยี นที่ไม่ผ่านเกณฑ์การประเมิน (ไมจ่ บหลักสตู ร) มจี ำ� นวน 53,433 คน
คิดเปน็ ร้อยละ 4.41 เน่อื งจากปญั หาการออกกลางคนั ปัญหาดา้ นผลการเรียน เช่น ติด 0, ร, มส หลายวชิ า

ตัวชี้วัดที่ 4 ร้อยละของสถานศึกษาน�ำ “ศาสตร์พระราชา” มาใช้ในการจัดกระบวนการเรียนรู้ พบว่า
สำ� นกั งานเขตพนื้ ท่กี ารศกึ ษา จ�ำนวน 225 เขต ดำ� เนนิ การจัดท�ำโครงการ/กิจกรรมทสี่ ่งเสริมให้สถานศกึ ษาในสงั กดั
นำ� ศาสตรพ์ ระราชามาใชใ้ นการจดั กระบวนการเรยี นรไู้ ดค้ รบรอ้ ยละ 100 สว่ นการดำ� เนนิ การของสถานศกึ ษา พบวา่
มีสถานศึกษาท่ีน�ำศาสตร์พระราชามาใช้ฯ จ�ำนวน 27,771 แห่ง จาก 28,932 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 95.98
มโี รงเรียนพอเพยี ง จำ� นวน 21,685 แห่ง คดิ เป็นร้อยละ 74.95 และสถานศกึ ษาท่จี ดั กระบวนการเรยี นรเู้ พือ่ บม่ เพาะ
ผู้เรยี นให้มอี ปุ นิสยั “อยูอ่ ย่างพอเพียง” จ�ำนวน 27,737 แห่ง คดิ เป็นร้อยละ 95.87 โดยดำ� เนนิ การผ่านโครงการ/
กจิ กรรมทหี่ ลากหลาย เชน่ โครงการขบั เคลอ่ื นหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง โครงการนกั เรยี นไทยสขุ ภาพดี โครงการ
ศิลปหัตถกรรมนกั เรยี น โครงการตน้ แบบสหกรณ์โรงเรยี น เป็นตน้

ปัญหาอุปสรรคที่พบในภาพรวมของยุทธศาสตร์ท่ี 1 ได้แก่ ความไม่สงบในพื้นท่ี 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้
ยังคงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องทั้งครูและบุคลากรทางการศึกษาปฏิบัติหน้าท่ีได้ไม่เต็มศักยภาพ การแพร่ระบาด
ของสารเสพตดิ มจี ำ� นวนมาก ทำ� ใหก้ ารดแู ลไมท่ วั่ ถงึ ประกอบกบั ปญั หาดา้ นครอบครวั ของผเู้ รยี น รวมทง้ั ความตอ่ เนอื่ ง
ของการมสี ว่ นรว่ มในการปอ้ งกนั และแกไ้ ขปญั หายาเสพตดิ จากหนว่ ยงานทเ่ี กย่ี วขอ้ ง และโครงการสภาเรยี นไมส่ ามารถ
ใหผ้ เู้ รียนได้รว่ มกิจกรรมครอบคลุมทุกพื้นท่ีการศึกษาเน่อื งจากงบประมาณทไี่ ด้รบั การจดั สรรมจี ำ� กัด

ยุทธศาสตร์ท่ี 2 พัฒนาคณุ ภาพผเู้ รียนและส่งเสรมิ การจดั การศกึ ษาเพื่อสรา้ งขดี ความสามารถในการแข่งขัน
มจี ำ� นวน 9 ตัวช้ีวัด

ผลการตดิ ตามและประเมนิ ผลการบรหิ ารจัดการศึกษาของส�ำนกั งานเขตพ้ืนทกี่ ารศึกษา
แผนภาพท่ี 2 แสดงผลการบริหารจัดการศึกษาของส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา ยุทธศาสตร์ท่ี 2 พัฒนา
คุณภาพผูเ้ รยี นและสง่ เสรมิ การจดั การศกึ ษาเพ่อื สรา้ งขีดความสามารถในการแขง่ ขนั จำ� แนกเปน็ สำ� นักงานเขตพื้นที่
การศึกษาประถมศึกษา และสำ� นักงานเขตพื้นทีก่ ารศกึ ษามัธยมศกึ ษา

122 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

พอใช้, 15 เขต, ดเี ย่ยี ม, 0 เขต, พอใช,้ 7 เขต, ดเี ยย่ี ม, 1 เขต,
8.20% 0.00% 16.67% 2.38%
ด,ี 70 เขต,
38.25% ดมี าก, 98 เขต, ดี, 22 เขต, ดมี าก, 12 เขต,
53.55% 52.38% 28.57%

จากแผนภาพที่ 2 ส�ำนักงานเขตพ้ืนทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษา มผี ลสัมฤทธิ์ในการด�ำเนนิ งาน ดงั นี้
ระดบั คณุ ภาพดเี ย่ียม จำ� นวน 0 เขต คิดเปน็ รอ้ ยละ 0.00
ระดบั คุณภาพดมี าก จ�ำนวน 98 เขต คดิ เป็นรอ้ ยละ 53.55
ระดบั คณุ ภาพด ี จ�ำนวน 70 เขต คดิ เป็นร้อยละ 38.25
ระดับคณุ ภาพพอใช ้ จ�ำนวน 15 เขต คิดเปน็ รอ้ ยละ 8.20
จากแผนภาพที่ 2 สำ� นักงานเขตพืน้ ท่ีการศกึ ษามธั ยมศกึ ษา มผี ลสัมฤทธิ์ในการด�ำเนินงาน ดงั น้ี
ระดบั คุณภาพดเี ยย่ี ม จ�ำนวน 1 เขต คดิ เปน็ รอ้ ยละ 2.38
ระดับคุณภาพดีมาก จำ� นวน 12 เขต คิดเป็นร้อยละ 28.57
ระดับคณุ ภาพด ี จ�ำนวน 22 เขต คิดเปน็ ร้อยละ 52.38
ระดับคณุ ภาพพอใช้ จ�ำนวน 7 เขต คิดเป็นร้อยละ 16.67
ตวั ช้วี ัดที่ 5 รอ้ ยละของเดก็ ปฐมวัยมพี ัฒนาการสมวยั พบว่า จ�ำนวนร้อยละของนกั เรยี นปฐมวัยมีผลประเมนิ
พัฒนาการระดบั พอใชข้ น้ึ ไป เรยี งลำ� ดบั จากมากไปนอ้ ย ดงั น้ี ดา้ นอารมณ์จิตใจ ร้อยละ 94.85 ดา้ นสังคม รอ้ ยละ
94.63 ดา้ นรา่ งกาย ร้อยละ 94.20 และด้านสตปิ ญั ญา รอ้ ยละ 90.53 ตามลำ� ดบั
ตวั ชี้วดั ท่ี 6 ร้อยละของสถานศึกษาปรับปรงุ หลกั สตู รสถานศกึ ษาสอดคล้องกับมาตรฐานการเรยี นรู้ ตวั ชี้วัด
เกณฑ์การจบการศึกษาและการบริหารจัดการหลักสูตร ฉบับปรบั ปรุง พ.ศ. 2560 พบวา่ สพท. ทกุ แหง่ มีการจัดท�ำ
คู่มือ สร้างความรู้ความเขา้ ใจ นิเทศติดตามและให้ความชว่ ยเหลือสถานศึกษาในสงั กัด ไดจ้ ัดท�ำหลักสตู รสถานศึกษา
ในกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และภูมิศาสตร์ ท่ีมุ่งเน้นการปรับปรุงเน้ือหาให้มีความทันสมัย
คำ� นงึ ถงึ การสง่ เสรมิ ใหผ้ เู้ รยี นมที กั ษะทจี่ ำ� เปน็ สำ� หรบั การเรยี นรใู้ นศตวรรษท่ี 21 โดยสถานศกึ ษาในสงั กดั ดำ� เนนิ การ
ปรับปรุงหลกั สตู รสถานศึกษาไดส้ อดคล้องกบั มาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชว้ี ดั เกณฑ์การจบการศกึ ษา และการบริหาร
จดั การหลักสตู ร ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. 2560 จ�ำนวน 131 เขต คดิ เปน็ รอ้ ยละ 58.22 ในขณะทีส่ ำ� นักงานเขตพื้นท่ี
การศึกษาอีกส่วนหน่งึ ยงั มีสถานศกึ ษาในสังกดั ปรับหลักสตู รไดย้ งั ไมค่ รบ
ตัวชี้วัดท่ี 7 ร้อยละของผู้เรียนผ่านเกณฑ์การประเมินความสามารถด้านการใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร
พบว่า ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาส่วนใหญ่ มีจ�ำนวนผู้เรียนท่ีผ่านเกณฑ์การประเมินในระดับดีขึ้นไป น้อยกว่า
รอ้ ยละ 60 จำ� นวน 130 เขต คิดเปน็ ร้อยละ 57.78 รองลงมา คือ ผา่ นเกณฑก์ ารประเมินระดบั ดีข้นึ ไป ร้อยละ 60
ขน้ึ ไป ร้อยละ 70 ข้ึนไป และร้อยละ 80 ขึน้ ไป จ�ำนวน 38, 16 และ 9 เขต คิดเปน็ รอ้ ยละ 16.89, 7.11 และ 4.00

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พน้ื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 123

ตามลำ� ดบั โดยมีการสง่ เสรมิ สนบั สนุนครูผู้สอนภาษาองั กฤษ เขา้ รับการอบรม Boot Camp จดั คา่ ยภาษาองั กฤษ
ภาคฤดรู ้อน การแข่งขันทกั ษะภาษาองั กฤษ การผลติ และใชส้ ่อื การเรียนการสอนภาษาอังกฤษที่หลากหลาย ฯลฯ

ตัวชี้วัดท่ี 8 ร้อยละของสถานศึกษามีกระบวนการวัดและประเมินผลด้วยวิธีการท่ีหลากหลาย พบว่า
สถานศกึ ษามคี วามตระหนกั และมกี ารจดั เตรยี มเวลาสำ� หรบั ใชเ้ ครอ่ื งมอื การวดั และประเมนิ ผลมากขน้ึ โดยสถานศกึ ษา
สว่ นใหญใ่ ชข้ อ้ สอบทพี่ ฒั นาโดย สพฐ. รอ้ ยละ 98.97 รองลงมาใชข้ อ้ สอบของสถานศกึ ษาเองทเี่ ปน็ ขอ้ สอบวดั การคดิ
ขน้ั สงู รอ้ ยละ 48.49 ใช้ข้อสอบจากแหล่งอ่ืนๆ รอ้ ยละ 27.23 และใชข้ ้อสอบจากสถานศกึ ษาอืน่ ๆ ทีไ่ ดม้ าตรฐาน
ร้อยละ 12.28 ท้งั นีม้ สี ถานศกึ ษาท่มี กี ารน�ำขอ้ สอบมาใชม้ ากกวา่ 1 แหล่งขึ้นไป คดิ เป็นร้อยละ 49.96

ตัวช้ีวัดที่ 9 ร้อยละของนักเรียนแต่ละระดับช้ันอ่านออกเขียนได้ตามเกณฑ์ท่ี สพฐ. ก�ำหนด พบว่า
ในปีการศึกษา 2561 จ�ำนวนผู้เรยี นช้นั ป.1-ป.6 ผา่ นเกณฑป์ ระเมินด้านการอ่านออกเสียงมากทสี่ ดุ คิดเปน็ รอ้ ยละ
97.69 รองลงมาคือ การเขียนเรอ่ื ง ดา้ นการอ่านรเู้ รอ่ื งและการเขียนค�ำ รอ้ ยละ 97.28, 96.35 และ 87.79 ตามลำ� ดบั

ตวั ชวี้ ดั ท่ี 10 รอ้ ยละของนกั เรยี นอา่ นหนงั สอื ตามเกณฑท์ ่ี สพฐ. กำ� หนด พบวา่ สถานศกึ ษาทง้ั หมด 28,089 แหง่
จดั กจิ กรรมสง่ เสรมิ การอา่ นตามแนวทางการดำ� เนนิ งานสง่ เสรมิ นสิ ยั รกั การอา่ นและพฒั นาหอ้ งสมดุ โรงเรยี นของ สพฐ.
จำ� นวน 26,600 แหง่ คดิ เปน็ รอ้ ยละ 94.70 มกี ารพฒั นาหอ้ งสมดุ ตามแนวทางการดำ� เนนิ งานสง่ เสรมิ นสิ ยั รกั การอา่ น
และการพฒั นาหอ้ งสมดุ โรงเรยี นของ สพฐ. จำ� นวน 24,176 แหง่ คดิ เปน็ รอ้ ยละ 86.07 ซงึ่ สง่ ผลใหผ้ เู้ รยี นอา่ นหนงั สอื
(ไมร่ วมหนังสือเรียน) ตามเกณฑท์ ี่ สพฐ. กำ� หนด จำ� นวน 4,738,680 คน จาก 5,835,220 คน คดิ เป็นร้อยละ 81.21

ตัวช้ีวัดท่ี 11 ร้อยละของผู้เรียนมีทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 จากการเรียนรู้ในการปฏิบัติจริงตาม
สภาพความตอ้ งการ และบริบทของแตล่ ะพื้นท่ี พบวา่ มสี ถานศึกษาท่จี ัดการเรยี นการสอนแบบทวศิ กึ ษา ซง่ึ ผู้เรียน
ชั้นมัธยมศกึ ษาปีท่ี 3 ท่จี บการศึกษาปีการศกึ ษา 2560 จ�ำนวน 479,374 คน และเขา้ ศึกษาต่อสายอาชพี จ�ำนวน
90,338 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 18.84

ตวั ชวี้ ดั ท่ี 12 รอ้ ยละของนกั เรยี นทม่ี คี ะแนนการทดสอบทางการศกึ ษาระดบั ชาติ (O-NET) มากกวา่ รอ้ ยละ 50
เปรียบเทียบกับปีการศึกษาที่ผ่านมา พบว่า กลุ่มสาระการเรียนรู้ที่มีคะแนน O-NET มากกว่าร้อยละ 50
ในปกี ารศกึ ษา 2560 มากทส่ี ดุ คอื กลมุ่ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย ทง้ั 3 ระดบั ชน้ั โดยชนั้ ป.6 มจี ำ� นวนผเู้ รยี นทม่ี คี ะแนน
มากกวา่ รอ้ ยละ 50 คิดเป็นรอ้ ยละ 35.54 ช้นั ม.3 ร้อยละ 43.75 และชน้ั ม.6 ร้อยละ 50.94

ตัวช้ีวัดที่ 13 ร้อยละของสถานศึกษาท่ีสอนนักเรียนในระดับช้ันมัธยมศึกษาตอนต้นได้รับการเตรียม
ความพรอ้ มในการประเมนิ ระดบั นานาชาตติ ามโครงการ PISA พบวา่ สพท. ทกุ แหง่ จดั ทำ� แผนงาน/โครงการ/กจิ กรรม
ที่สนับสนุนการเตรียมความพร้อมผู้เรียนเพ่ือรับการประเมิน PISA 2008 โดยการสร้างความรู้ความเข้าใจและ
ความตระหนัก พัฒนาศักยภาพครูและผู้เรียนด้านการสอบด้วยคอมพิวเตอร์ (Computer-based Assessment)
และการพัฒนาครูในการใช้ส่ือเสริมทักษะและเครื่องมือวัดสมรรถนะผู้เรียนด้านการรู้เรื่องการอ่าน การรู้เร่ือง
คณิตศาสตร์ และการร้เู รอ่ื งวทิ ยาศาสตร์ อิงตามแนวขอ้ สอบ PISA

ปัญหาอปุ สรรคที่พบในภาพรวมของยุทธศาสตรท์ ่ี 2 เชน่ ศึกษานิเทศกห์ รือคณะกรรมการนิเทศของเขตพ้นื ท่ี
การศึกษาจะนิเทศติดตามได้เพียงเชิงนโยบายและการน�ำกระบวนการของการอบรมไปใช้ได้เพียงแบบสุ่มตัวอย่าง
การเข้าถึงชั้นเรียนไดไ้ มค่ รบชนั้ และนเิ ทศเฉพาะสถานศึกษาในกลุ่มเปา้ หมายเร่งดว่ น แตไ่ ม่ครอบคลุมทว่ั ถงึ ทงั้ เขต
พน้ื ที่ ทง้ั นสี้ บื เนอื่ งจากขอ้ จำ� กดั ดา้ นเวลา และศกึ ษานเิ ทศกม์ จี ำ� นวนไมเ่ พยี งพอ และการนเิ ทศภายในของสถานศกึ ษา
ยงั ไมม่ ปี ระสทิ ธภิ าพเทา่ ทค่ี วร อกี ทงั้ ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษาบางสว่ นขาดองคค์ วามรู้ และวธิ คี ดิ เชงิ วชิ าการในการออกแบบ
การบริหารจัดการและการจดั การเรียนการสอนรว่ มกบั ครู

124 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ยทุ ธศาสตร์ท่ี 3 สง่ เสริม สนบั สนนุ การพฒั นาครูและบุคลากรทางการศกึ ษา มจี ำ� นวน 2 ตวั ชวี้ ัด
ผลการตดิ ตามและประเมนิ ผลการบริหารจดั การศกึ ษาของส�ำนักงานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษา
แผนภาพที่ 3 แสดงผลการบริหารจัดการศึกษาของส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา ยุทธศาสตร์ท่ี 3 ส่งเสริม
สนับสนุนการพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา จ�ำแนกเป็นส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา และ
สำ� นกั งานเขตพืน้ ทก่ี ารศกึ ษามัธยมศึกษา

พอใช,้ 25 เขต, ดเี ยย่ี ม, 48 เขต, พอใช้, 3 เขต, ดเี ยีย่ ม, 6 เขต,
13.66% 26.23% 7.14% 14.29%
ดี, 45 เขต,
24.59% ดีมาก, 65 เขต, ดี, 18 เขต, ดมี าก, 15 เขต,
35.52% 42.86% 35.71%

จากแผนภาพที่ 3 สำ� นกั งานเขตพน้ื ท่ีการศกึ ษาประถมศึกษา มีผลสมั ฤทธใิ์ นการดำ� เนินงาน ดังนี้
ระดับคุณภาพดเี ย่ียม จำ� นวน 48 เขต คดิ เป็นรอ้ ยละ 26.23
ระดับคณุ ภาพดมี าก จ�ำนวน 65 เขต คิดเป็นรอ้ ยละ 35.52
ระดับคณุ ภาพดี จำ� นวน 45 เขต คดิ เปน็ ร้อยละ 24.59
ระดบั คณุ ภาพพอใช ้ จำ� นวน 25 เขต คิดเป็นร้อยละ 13.66
จากแผนภาพท่ี 3 สำ� นกั งานเขตพืน้ ทีก่ ารศึกษามธั ยมศกึ ษา มผี ลสัมฤทธ์ิในการด�ำเนินงาน ดงั นี้
ระดบั คุณภาพดีเยย่ี ม จ�ำนวน 6 เขต คดิ เป็นรอ้ ยละ 14.29
ระดับคุณภาพดมี าก จำ� นวน 15 เขต คดิ เปน็ ร้อยละ 35.71
ระดบั คุณภาพด ี จ�ำนวน 18 เขต คิดเป็นร้อยละ 42.86
ระดับคุณภาพพอใช้ จำ� นวน 3 เขต คิดเป็นร้อยละ 7.14
ตัวชีว้ ัดที่ 14 จ�ำนวนครูและบุคลากรทางการศึกษาได้รับการพัฒนาตามมาตรฐานวชิ าชพี
ตัวชว้ี ดั ยอ่ ยท่ี 14.1 ร้อยละของครูทไ่ี ดร้ ับการพฒั นาตามความตอ้ งการของเขตพน้ื ทก่ี ารศกึ ษา (โครงการ
พัฒนาครูรูปแบบครบวงจร) พบว่า ครูทัง้ หมด 355,084 คน ได้รับการอบรม 284,001 คน คิดเปน็ ร้อยละ 79.82
ซึ่งครูไดร้ บั การพฒั นาตามความต้องการของตนเอง และได้รบั การกระตุ้นใหเ้ กดิ กระบวนการ PLC
ตวั ช้ีวัดยอ่ ยที่ 14.2 ระดับความส�ำเร็จของครทู ่ีเข้ารบั การพัฒนาครูภาษาองั กฤษในระดบั ภมู ภิ าค (Boot
Camp) พบว่า ครทู ีเ่ ขา้ รับการอบรม Boot Camp จำ� นวน 8,465 คน ไดร้ บั การนิเทศตดิ ตามจ�ำนวน 5,707 คน
คดิ เป็นร้อยละ 67.42 ส่งผลใหค้ รผู ู้สอนภาษาอังกฤษมีความรู้ ความเข้าใจและสามารถจดั การเรยี นการสอนได้อยา่ ง
มปี ระสิทธิภาพ ท�ำให้ผูเ้ รยี นเกิดการเรยี นรูแ้ ละสนใจเรียนภาษาอังกฤษมากขึน้

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐาน กระทรวงศึกษาธิการ 125

ตัวชว้ี ดั ที่ 15 รอ้ ยละของสำ� นกั งานเขตพืน้ ทก่ี ารศึกษามีระบบการบริหารงานบุคคลทีม่ ีประสิทธิภาพ
ตัวช้ีวัดย่อยที่ 15.1 ระดับความส�ำเร็จของส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษามีการใช้ระบบสารสนเทศ
เพ่ือการบริหารงานบุคคล (HRMS) โดยส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาด�ำเนินการ (1) แต่งตั้งคณะท�ำงานระบบ
สารสนเทศฯ (HRMS) เพื่อรบั ผิดชอบดแู ลขอ้ มูล 5 งาน ได้แก่ งานทะเบยี นประวตั ิ งานอัตราก�ำลงั งานเล่อื นขัน้
เงินเดือน งานย้าย และงานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (2) มีการประชุมคณะท�ำงานเพ่ือด�ำเนินงานระบบ HRMS ทั้ง
5 งาน (3) เกบ็ รวบรวม วเิ คราะห์ ตรวจสอบ แกไ้ ขขอ้ มลู ใหเ้ ปน็ ปจั จบุ นั ผา่ นระบบ HRMS (4) รายงานผลการดำ� เนนิ งาน
ผา่ นระบบ HRMS ผลการดำ� เนินงาน พบวา่ สำ� นักงานเขตพื้นทีก่ ารศกึ ษาส่วนใหญ่ จำ� นวน 85 เขต มกี ารด�ำเนนิ งาน
รายการที่ (1) (2) และ (3) คิดเป็นร้อยละ 37.78 รองลงมา ด�ำเนินการครบท้ัง 4 รายการ จ�ำนวน 63 เขต
คิดเป็นร้อยละ 28 ด�ำเนนิ การเฉพาะรายการที่ (1) และ (2) จำ� นวน 54 เขต คิดเปน็ รอ้ ยละ 24 และด�ำเนินการ
รายการท่ี (1) เพยี งรายการเดยี ว จ�ำนวน 23 เขต คดิ เปน็ ร้อยละ 10.22
ตวั ชวี้ ดั ยอ่ ยท่ี 15.2 รอ้ ยละของสถานศกึ ษาทไ่ี ดร้ บั การแกป้ ญั หาขาดแคลนครู (ครผู ทู้ รงคณุ คา่ แหง่ แผน่ ดนิ )
พบว่า ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐานสามารถจัดสรรอัตราครูผู้ทรงคุณค่าแห่งแผ่นดินได้ จ�ำนวน
5,069 คน ซึ่ง สพท.ด�ำเนินการจ้างได้ จ�ำนวน 4,861 คน คิดเป็นร้อยละ 95.90 ของอัตราที่ได้รับจัดสรร โดย
ในจ�ำนวนท่จี า้ งไดเ้ ป็นสถานศึกษาที่ขาดแคลน จำ� นวน 4,479 แหง่ จากทัง้ หมด 9,757 แห่งคดิ เป็นร้อยละ 45.91
ปญั หาอปุ สรรคท่พี บในภาพรวมของยทุ ธศาสตร์ที่ 3 เชน่ ระยะเวลาท่ีให้ครู booking หลกั สูตรน้อยเกินไป
ครไู มค่ นุ้ เคยกบั ระบบลงทะเบยี นออนไลน์ หลกั สตู รทค่ี รสู นใจบางหลกั สตู รไมไ่ ดอ้ ยใู่ นจงั หวดั /ภมู ภิ าคทคี่ รปู ฏบิ ตั กิ ารสอน
และหนว่ ยพฒั นาครูส่วนมากไม่มีการติดตามและเป็นพี่เลย้ี งครูหลังจากการพัฒนา
ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 4 ขยายโอกาสการเขา้ ถงึ บรกิ ารทางการศกึ ษาและการเรยี นรอู้ ยา่ งมคี ณุ ภาพ มจี ำ� นวน 2 ตวั ชวี้ ดั
แผนภาพที่ 4 แสดงผลการบริหารจัดการศึกษาของส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาของยุทธศาสตร์ที่ 4
ขยายโอกาสการเขา้ ถึงบริการทางการศึกษาและการเรียนรู้อย่างมีคณุ ภาพ จำ� แนกเป็นส�ำนกั งานเขตพื้นทีก่ ารศึกษา
ประถมศกึ ษา และส�ำนักงานเขตพนื้ ท่กี ารศึกษามธั ยมศึกษา

พอใช้, 12 เขต, ดีเยยี่ ม, 116 เขต, พอใช้, 12 เขต, ดีเยยี่ ม, 29 เขต,
6.56% 63.39% 28.57% 69.05%
ดี, 18 เขต,
9.84% ดมี าก, 1 เขต,
2.38%
ดมี าก, 37 เขต,
20.22%

จากแผนภาพท่ี 4 สำ� นักงานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษา มผี ลสัมฤทธ์ิในการด�ำเนนิ งาน ดงั น้ี
ระดบั คณุ ภาพดเี ยีย่ ม จำ� นวน 116 เขต คดิ เป็นรอ้ ยละ 63.39
ระดับคุณภาพดีมาก จ�ำนวน 37 เขต คิดเป็นรอ้ ยละ 20.22

126 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ระดับคณุ ภาพด ี จ�ำนวน 18 เขต คิดเปน็ รอ้ ยละ 9.84
ระดับคุณภาพพอใช้ จ�ำนวน 12 เขต คดิ เป็นร้อยละ 6.56

จากแผนภาพที่ 4 ส�ำนักงานเขตพน้ื ทีก่ ารศึกษามธั ยมศกึ ษา มผี ลสมั ฤทธใิ์ นการดำ� เนนิ งาน ดังนี้
ระดับคณุ ภาพดเี ยยี่ ม จ�ำนวน 29 เขต คิดเป็นรอ้ ยละ 69.05
ระดบั คณุ ภาพดมี าก จ�ำนวน 1 เขต คดิ เปน็ ร้อยละ 2.38
ระดับคณุ ภาพดี จ�ำนวน 0 เขต คิดเปน็ รอ้ ยละ 0.00
ระดับคุณภาพพอใช ้ จำ� นวน 12 เขต คดิ เปน็ ร้อยละ 28.57

ตัวช้ีวัดท่ี 16 ร้อยละของประชากรวัยเรียนได้รับโอกาสในการเข้ารับการศึกษาภาคบังคับเพ่ิมขึ้น พบว่า
ในปีการศกึ ษา 2561 ประชากรวัยเรยี นทม่ี ีชอื่ ใน ทร.14 เข้าเรยี นชน้ั ประถมศกึ ษาปีท่ี 1 ในสถานศึกษาสงั กัด สพฐ.
และสงั กดั อืน่ ๆ คิดเปน็ รอ้ ยละ 95.70-100

ตัวช้ีวัดท่ี 17 ร้อยละของนักเรียนที่จบการศึกษาภาคบังคับได้รับโอกาสในการศึกษาต่อขั้นพ้ืนฐานเพิ่มขึ้น
พบว่า นักเรียนท่ีจบช้ัน ป.6 และเข้าเรียนต่อช้ัน ม.1 ในสถานศึกษาสังกัด สพฐ.และสังกัดอื่นๆ คิดเป็นร้อยละ
98.72-100 ส�ำหรบั นกั เรียนชนั้ ม.3 เขา้ เรียนต่อในระดบั ม.ปลายหรือเทียบเทา่ คดิ เป็นรอ้ ยละ 90.74-100

ปญั หาอปุ สรรคทีพ่ บในภาพรวมของยุทธศาสตรท์ ี่ 4 ประชากรวยั เรยี นที่มอี ายถุ งึ เกณฑ์การศกึ ษาภาคบงั คบั
ตาม ทร.14 จะมีเฉพาะช่ือ–สกุลในทะเบียนบ้าน แต่ไม่พบตัวตนในเขตพ้ืนที่บริการ เนื่องจากผู้ปกครองอยู่ไม่เป็น
หลกั แหลง่ อพยพยา้ ยถนิ่ บอ่ ยและไมแ่ จง้ การยา้ ยออกจากทะเบยี นราษฎร์ รวมทง้ั การสำ� มะโนประชากรในพน้ื ทช่ี มุ ชน
มคี วามซบั ซ้อน บางพื้นทีไ่ มส่ ามารถเข้าไปดำ� เนนิ การไดท้ ัว่ ถึง เป็นต้น

ยุทธศาสตรท์ ี่ 5 การจดั การศกึ ษาเพอ่ื เสรมิ สร้างคณุ ภาพชวี ติ ท่เี ป็นมติ รกบั สิง่ แวดลอ้ ม มจี �ำนวน 1 ตวั ชวี้ ดั

แผนภาพที่ 5 แสดงผลการบรหิ ารจดั การศกึ ษาของส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาของยทุ ธศาสตรท์ ่ี 5 การจดั
การศกึ ษาเพอ่ื เสรมิ สรา้ งคณุ ภาพชวี ติ ทเ่ี ปน็ มติ รกบั สง่ิ แวดลอ้ ม จำ� แนกเปน็ สำ� นกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษา
และส�ำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษามธั ยมศกึ ษา

พอใช้, 68 เขต, ดเี ย่ยี ม, 64 เขต, พอใช้, 19 เขต, ดีเยยี่ ม, 8 เขต,
37.16% 34.97% 45.24% 19.05%
ด,ี 10 เขต,
5.46% ดมี าก, 41 เขต, ด,ี 5 เขต, ดมี าก, 10 เขต,
22.40% 11.90% 23.81%

จากแผนภาพท่ี 5 ส�ำนกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศึกษา มผี ลสมั ฤทธ์ิในการดำ� เนนิ งาน ดังน้ี 127
ระดับคณุ ภาพดีเยี่ยม จ�ำนวน 64 เขต คิดเป็นรอ้ ยละ 34.97
ระดบั คุณภาพดมี าก จำ� นวน 41 เขต คิดเปน็ รอ้ ยละ 22.40

รายงานประจําปี 2561 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐาน กระทรวงศึกษาธิการ

ระดบั คุณภาพด ี จำ� นวน 10 เขต คดิ เป็นร้อยละ 5.46
ระดับคุณภาพพอใช ้ จ�ำนวน 68 เขต คิดเปน็ รอ้ ยละ 37.16

จากแผนภาพที่ 5 ส�ำนกั งานเขตพื้นที่การศึกษามธั ยมศึกษา มผี ลสัมฤทธ์ิในการดำ� เนินงาน ดงั น้ี
ระดับคุณภาพดีเยี่ยม จำ� นวน 8 เขต คิดเปน็ รอ้ ยละ 19.05
ระดบั คุณภาพดีมาก จำ� นวน 10 เขต คดิ เป็นร้อยละ 23.81
ระดบั คณุ ภาพด ี จ�ำนวน 5 เขต คิดเป็นร้อยละ 11.90
ระดับคุณภาพพอใช้ จำ� นวน 19 เขต คดิ เป็นรอ้ ยละ 45.24

ตัวชี้วัดท่ี 18 ร้อยละของผู้เรียนระดับการศึกษามีพฤติกรรมที่แสดงออกถึงความตระหนักในความส�ำคัญ
ของการด�ำเนินชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม คุณธรรมจริยธรรม และการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งในการด�ำเนนิ ชีวิตเพ่มิ ขน้ึ พบว่า ผู้เรยี นในโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษามพี ฤตกิ รรมท่ีรับผิดชอบตอ่ สงิ่ แวดลอ้ ม
(ผลการประเมินตามมาตรฐานโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษา ตัวช้ีวัดที่ 9.1 ผู้เรียนมีคุณลักษณะตามวัตถุประสงค์ของ
สงิ่ แวดล้อมศกึ ษาฯ ปีการศกึ ษา 2560) ร้อยละ 90.94 และโรงเรียนมาตรฐานสง่ิ แวดลอ้ มศึกษา จ�ำนวน 18,982 แห่ง
มีผลการประเมินในภาพรวม ปีการศกึ ษา 2560 เฉลีย่ ร้อยละ 88.23 ผเู้ รียนเกดิ ความรัก หวงแหน และเห็นถงึ คณุ ค่า
ของการอนุรกั ษ์ทรพั ยากรธรรมชาติและสงิ่ แวดล้อม

ปัญหาอุปสรรคท่ีพบในภาพรวมของยุทธศาสตร์ที่ 5 เช่น ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาบางแห่งยังมี
ความเข้าใจทีค่ ลาดเคลือ่ นเกีย่ วกับการรายงานผลการด�ำเนินงานโรงเรยี นมาตรฐานสิ่งแวดลอ้ มศกึ ษาเพอ่ื การพฒั นา
ที่ยง่ั ยืน

ยุทธศาสตร์ท่ี 6 การพัฒนาระบบบริหารจัดการและส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา
มีจำ� นวน 2 ตัวชีว้ ดั

แผนภาพที่ 6 แสดงผลการบรหิ ารจัดการศกึ ษาของส�ำนกั งานเขตพนื้ ที่การศึกษา ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 6 การพัฒนา
ระบบบริหารจัดการและส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา จ�ำแนกเป็นส�ำนักงานเขตพ้ืนที่
การศกึ ษาประถมศกึ ษา และสำ� นักงานเขตพ้นื ทก่ี ารศกึ ษามธั ยมศึกษา

ด,ี 51 เขต, พอใช,้ 3 เขต, พอใช้, 3 เขต, ดีเย่ยี ม, 15 เขต,
27.87% 1.64% 7.14% 35.71%
ดมี าก, 22 เขต,
12.02% ดีเยีย่ ม, 102 เขต, ดี, 14 เขต, ดมี าก, 10 เขต,
58.47% 33.33% 23.81%

จากแผนภาพท่ี 6 ส�ำนกั งานเขตพืน้ ท่กี ารศึกษาประถมศึกษา มผี ลสัมฤทธใิ์ นการดำ� เนนิ งาน ดังน้ี
ระดบั คณุ ภาพดีเยยี่ ม จำ� นวน 107 เขต คิดเป็นรอ้ ยละ 58.47
ระดับคุณภาพดมี าก จำ� นวน 22 เขต คดิ เปน็ ร้อยละ 12.02

128 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

ระดับคุณภาพด ี จ�ำนวน 51 เขต คิดเป็นรอ้ ยละ 27.87
ระดับคุณภาพพอใช ้ จ�ำนวน 3 เขต คดิ เป็นรอ้ ยละ 1.64

จากแผนภาพที่ 6 ส�ำนกั งานเขตพ้ืนทกี่ ารศึกษามธั ยมศึกษา มผี ลสัมฤทธิใ์ นการด�ำเนนิ งาน ดงั นี้
ระดบั คณุ ภาพดีเย่ยี ม จำ� นวน 15 เขต คิดเป็นรอ้ ยละ 35.71
ระดับคณุ ภาพดีมาก จ�ำนวน 10 เขต คิดเปน็ รอ้ ยละ 23.81
ระดบั คณุ ภาพด ี จำ� นวน 14 เขต คดิ เป็นร้อยละ 33.33
ระดับคุณภาพพอใช้ จำ� นวน 3 เขต คิดเปน็ รอ้ ยละ 7.14

ตัวชี้วัดที่ 19 อัตราออกกลางคันของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพ้ืนฐานลดลง พบว่า อัตราออกกลางคัน
ของผเู้ รยี นในปกี ารศกึ ษา 2560 ในภาพรวมของสำ� นกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษา จำ� นวน 225 เขต ลดลงจากปกี ารศกึ ษา
2559 ร้อยละ 0.02 เพ่ือพจิ ารณาแยกตามระดับทีจ่ ดั การศึกษาพบว่า ระดบั ประถมมอี ัตราออกกลางคัน ลดลง 0.01
ระดับมัธยมศกึ ษาตอนตน้ ลดลง 0.04 สว่ นระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย ลดลง 0.02

ตัวชี้วัดที่ 20 ร้อยละของสถานศึกษาและหน่วยงานทุกระดับร่วมกันส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้ปกครอง ชุมชน
สงั คม ฯลฯ มสี ว่ นรว่ มในการพฒั นาคณุ ภาพผเู้ รยี น พบวา่ สถานศกึ ษาทกุ แหง่ ไดร้ บั การสง่ เสรมิ สนบั สนนุ การมสี ว่ นรว่ ม
จากผปู้ กครอง ชุมชนสังคม ฯลฯ ในการช่วยเหลอื ดแู ลการดำ� เนินงานของสถานศกึ ษาท้ัง 4 ดา้ น ได้แก่ ด้านวชิ าการ
งบประมาณ การบริหารงานบุคคล และการบริหารทั่วไป ผ่านโครงการ/กิจกรรมต่างๆ เช่น โครงการโรงเรียน
ประชารัฐรนุ่ ท่ี 1 การบรหิ ารจัดการโรงเรียนขนาดเลก็ ระบบดูแลชว่ ยเหลือนกั เรยี น โครงการลดเวลาเรียนเพ่มิ เวลารู้
การสำ� มะโนประชากรวยั เรยี น เปน็ ต้น

ปญั หาอปุ สรรคที่พบในภาพรวมของยทุ ธศาสตรท์ ี่ 6 การขาดการสนบั สนุนงบประมาณท่เี หมาะสมกบั บรบิ ท
เพอ่ื นำ� ไปเปน็ คา่ ใชจ้ า่ ยในการบรหิ ารจดั การและสง่ เสรมิ สนบั สนนุ ผปู้ กครอง ชมุ ชน สงั คม ฯลฯ ทมี่ สี ว่ นรว่ มกนั พฒั นา
คณุ ภาพผู้เรียน ซง่ึ ท�ำให้จดั ประชุมคณะกรรมการไดน้ ้อยคร้ัง เนอ่ื งจากงบประมาณจ�ำกัด

จากการติดตาม ประเมินผลการบริหารจัดการศึกษาของส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประจ�ำปีงบประมาณ
พ.ศ. 2561 ทั้ง 225 เขต สรุปได้ว่า ส�ำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาส่วนใหญ่สามารถปฏิบัติงานได้ส�ำเร็จสูงกว่า
เป้าหมาย (ระดับดีมาก) โดยเฉพาะในยุทธศาสตร์ที่ 4 ขยายโอกาสการเข้าถึงบริการทางการศึกษาและการเรียนรู้
อยา่ งมีคณุ ภาพ และยทุ ธศาสตร์ท่ี 6 การพฒั นาระบบบริหารจดั การและสง่ เสรมิ ใหท้ กุ ภาคส่วนมีส่วนร่วมในการจัด
การศึกษา ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษามีบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถในการปฏิบัติงาน
มีความมุ่งมั่นตั้งใจ และพยายามขับเคล่ือนนโยบายส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานสู่การปฏิบัติ
มกี ารพฒั นาแผนงาน โครงการ กจิ กรรมทหี่ ลากหลาย ภายใตแ้ นวคดิ ของส�ำนกั งานเขตพ้นื ทกี่ ารศกึ ษาและกจิ กรรม
ที่ก�ำหนดไว้ตามนโยบาย เพ่ือให้บรรลุตามเป้าหมายของส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน แต่ยังพบ
การด�ำเนินงานในบางตัวช้ีวัดท่ีส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไม่สามารถด�ำเนินการได้ตามเป้าหมายของส�ำนักงาน
คณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน เช่น ยุทธศาสตร์ท่ี 2 พัฒนาคุณภาพผู้เรียนและส่งเสริมการจัดการศึกษาเพ่ือ
สรา้ งขดี ความสามารถในการแขง่ ขนั โดยเฉพาะตวั ชว้ี ดั ท่ี 12 รอ้ ยละของนกั เรยี นทมี่ คี ะแนนการทดสอบทางการศกึ ษา
ระดบั ชาติ (O-NET) มากกวา่ รอ้ ยละ 50 เปรยี บเทยี บกบั ปกี ารศกึ ษาทผ่ี า่ นมา ซงึ่ สำ� นกั งานเขตพนื้ ทกี่ ารศกึ ษาทกุ แหง่
มคี วามพยายามยกระดับผลสมั ฤทธิ์ใหส้ งู ขึ้นตามสภาพบรบิ ทของพน้ื ท่ี

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พืน้ ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 129



3ส่ ว น ท่ี

รายงานการเงนิ

ส�ำ นกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน
งบแสดงฐานะการเงนิ

ณ วันท่ี 30 กนั ยายน 2561

หมายเหตุ 2561 (หน่วย : บาท)
2560

สินทรพั ย์ 6 11,026,698,702.45 9,960,782,850.64
สินทรพั ยห์ มุนเวียน
เงนิ สดและรายการเทียบเทา่ เงนิ สด 7 2,130,367,265.21 2,304,127,321.64
ลกู หนรี้ ะยะสัน้
เงินลงทนุ ระยะสน้ั 8 140,323,793.76 104,704,215.35
วสั ดคุ งเหลอื
สนิ ทรพั ยห์ มนุ เวียนอ่นื 158,310,958.22 157,430,838.83
รวมสนิ ทรพั ย์หมนุ เวียน
9 448,067.82 744,296.80

13,456,148,787.46 12,527,789,523.26

สินทรัพย์ไม่หมุนเวยี น 6,506,498.85 6,523,508.85
ลูกหน้ีระยะยาว
ที่ดิน อาคารและอปุ กรณ์ 10 78,340,694,978.01 71,556,519,315.98
สนิ ทรพั ย์โครงสร้างพนื้ ฐาน
สนิ ทรพั ยไ์ ม่มีตวั ตน 11 600,911,307.16 627,171,783.76
สินทรัพยไ์ มห่ มุนเวียนอน่ื
รวมสนิ ทรัพย์ไม่หมุนเวียน 12 11,608,261.09 21,672,221.52

รวมสนิ ทรพั ย์ 585,000.00 -

78,960,306,045.11 72,211,886,830.11

92,416,454,832.57 84,739,676,353.37

หมายเหตปุ ระกอบงบการเงนิ เปน็ สว่ นหนึง่ ของงบการเงนิ น้ี

132 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

สำ�นกั งานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พนื้ ฐาน
งบแสดงฐานะการเงนิ

ณ วันท่ี 30 กนั ยายน 2561

หมายเหตุ 2561 (หนว่ ย : บาท)
2560
หนี้สิน 13 3,133,110,751.37
หนสี้ ินหมุนเวียน 14 0.00 3,201,916,096.18
เจ้าหน้รี ะยะสน้ั 15 33,000.00
16 5,180,409,203.46
เจ้าหนี้เงินโอน 3,364,193.35 4,946,269,333.52
17 2,688,835.93
เงนิ รับฝากระยะสน้ั 18 8,316,884,148.18
8,150,907,265.63
หนสี้ ินหมนุ เวยี นอน่ื 19 41,013,433.32
รวมหนส้ี นิ หมุนเวยี น 20 239,085,000.00 31,301,057.26
หนส้ี ินไมห่ มุนเวยี น 239,085,000.00
เจา้ หนร้ี ายการอุดหนนุ ระยะยาว 6,267,917.40
286,366,350.72 6,284,927.40
เงนิ ทดรองราชการรบั จากคลังระยะยาว 8,603,250,498.90 276,670,984.66
83,813,204,333.67 8,427,578,250.29
หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น 76,312,098,103.08
รวมหนีส้ ินไม่หมุนเวยี น 9,666,840,231.84
รวมหน้ีสิน 74,146,364,101.83 9,564,790,033.28
สินทรัพย์สุทธ/ิ สว่ นทนุ 83,813,204,333.67 66,747,308,069.80
สินทรพั ยส์ ุทธ/ิ ส่วนทนุ 76,312,098,103.08
ทนุ

รายไดส้ ูง/(ต่ำ� ) กว่าค่าใช้จ่ายสะสม

รวมสินทรัพย์สทุ ธ/ิ สว่ นทุน

หมายเหตปุ ระกอบงบการเงินเปน็ สว่ นหน่ึงของงบการเงินนี้

รายงานประจําปี 2561 สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร 133

ส�ำ นกั งานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
งบแสดงผลการดำ�เนินงานทางการเงิน
สำ�หรับปสี น้ิ สุดวันท่ี 30 กันยายน 2561

หมายเหตุ 2561 (หน่วย : บาท)
2560

รายได้

รายได้จากงบประมาณ 21 428,847,049,394.64 428,597,082,723.76

รายได้จากการขายสินค้าและบริการ 22 2,155,680,856.22 2,153,522,732.97

รายไดจ้ ากการอุดหนุนและบริจาค 23 946,385,804.91 1,363,197,387.58

รายได้อ่ืน 24 1,377,985,694.57 1,605,365,114.60

รวมรายได้ 433,327,101,750.34 433,719,167,958.91

ค่าใชจ้ ่าย

คา่ ใชจ้ ่ายบุคลากร 25 247,757,278,261.50 253,327,301,563.65

คา่ บำ�เหนจ็ บำ�นาญ 26 111,020,738,646.73 98,751,702,317.33

ค่าตอบแทน 27 743,663,476.92 924,428,544.17

ค่าใช้สอย 28 16,601,768,030.83 16,703,889,206.36

ค่าวัสดุ 29 4,440,555,730.48 5,002,732,619.03

ค่าสาธารณูปโภค 30 1,396,893,836.77 3,200,225,256.65

คา่ เส่ือมราคาและคา่ ตดั จำ�หน่าย 31 7,415,822,010.69 8,241,639,882.98

คา่ ใชจ้ า่ ยจากการอดุ หนุนและบรจิ าค 32 34,386,933,813.71 36,572,560,890.64

ค่าใช้จ่ายอ่นื 33 1,762,906,380.81 1,773,244,377.12

รวมคา่ ใช้จา่ ย 425,526,560,188.44 424,497,724,657.93

รายไดส้ ูง /(ต่ำ� ) กวา่ คา่ ใชจ้ ่ายกอ่ นต้นทนุ 7,800,541,561.90 9,221,443,300.98
ทางการเงนิ

ตน้ ทุนทางการเงนิ --

รายไดส้ งู /(ตำ�่ ) กวา่ คา่ ใชจ้ า่ ยกอ่ นรายไดแ้ ผน่ ดนิ 7,800,541,561.90 9,221,443,300.98

รายไดแ้ ผน่ ดนิ สุทธิ (1,228,294.92) (3,967,542.21)

รายได้สงู /(ต่�ำ) กวา่ ค่าใช้จา่ ยสทุ ธิ 7,799,313,266.98 9,217,475,758.77

หมายเหตปุ ระกอบงบการเงินเป็นสว่ นหนึ่งของงบการเงินนี้

134 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

งบแสดงการเปล่ียนแปลงสนิ ทรัพยส์ ทุ ธ/ิ ส่วนทนุ
ส�ำ หรบั ปีสน้ิ สดุ วันที่ 30 กนั ยายน 2561

(หนว่ ย : บาท)

องคป์ ระกอบอน่ื รวม
รายไดส้ งู /(ตำ�่ ) ของสินทรัพย์
ทนุ กวา่ ค่าใช้จา่ ยสะสม สุทธ/ิ ส่วนทุน สนิ ทรพั ยส์ ุทธิ/ส่วนทุน

 

ยอดคงเหลือ ณ 30 กนั ยายน 2559 (9,586,530,433.28) (57,228,878,551.49) - (66,815,408,984.77)
-ตามท่รี ายงานไวเ้ ดิม

ผลสะสมจากการแก้ไขขอ้ ผดิ พลาดปกี อ่ น (300,953,759.54) (300,953,759.54)

ผลสะสมของการเปลย่ี นแปลงนโยบายการบญั ชี  -   

ยอดคงเหลือ ณ วันท่ี 30 กันยายน 2559 - (9,586,530,433.28) (57,529,832,311.03) (67,116,362,744.31)
หลังการปรบั ปรุงการเปล่ียนแปลงใน -

สนิ ทรัพย์สุทธ/ิ สว่ นทุน สำ�หรบั ปี 2560

การเปลยี่ นแปลงทีท่ ำ�ใหท้ ุนเพมิ่ /ลด 21,740,400.00 21,740,400.00

รายไดส้ งู /(ตำ่� ) กว่าค่าใช้จา่ ยสำ� หรับงวด (9,217,475,758.77) (9,217,475,758.77)

กำ�ไร/ขาดทนุ จากการปรับมูลคา่ เงินลงทนุ   --

ยอดคงเหลอื ณ วันที่ 30 กนั ยายน 2560 (9,564,790,033.28) (66,747,308,069.80) - (76,312,098,103.08)

ยอดคงเหลือ ณ 30 กันยายน 2560 – (9,564,790,033.28) (66,747,308,069.80) - (76,312,098,103.08)
ตามทรี่ ายงานไว้เดิม

ผลสะสมจากการแก้ไขขอ้ ผิดพลาดปกี อ่ น 400,257,234.95 400,257,234.95

ผลสะสมของการเปลย่ี นแปลงนโยบายการบญั ชี   - 

ยอดคงเหลอื ณ วนั ท่ี 30 กันยายน 2560 - (9,564,790,033.28) (66,347,050,834.85) - (75,911,840,868.13)
หลังการปรบั ปรงุ

การเปลีย่ นแปลงในสินทรัพยส์ ุทธ/ิ
สว่ นทนุ ส�ำ หรับปี 2561

การเปล่ยี นแปลงท่ที ำ�ใหท้ นุ เพม่ิ /ลด (102,050,198.56) (102,050,198.56)

รายไดส้ งู /(ต�่ำ) กว่าค่าใชจ้ า่ ยสำ� หรับงวด (7,799,313,266.98) (7,799,313,266.98)

กำ�ไร/ขาดทนุ จากการปรับมลู ค่าเงินลงทนุ    -  

ยอดคงเหลอื ณ วนั ที่ 30 กันยายน 2561 (9,666,840,231.84) (74,146,364,101.83) - (83,813,204,333.67)

หมายเหตุประกอบงบการเงนิ เป็นส่วนหนงึ่ ของงบการเงินน้ี

รายงานประจําปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 135

สำ�นกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พนื้ ฐาน
รายงานรายได้แผ่นดนิ

สำ�หรบั ปสี ิน้ สดุ วันที่ 30 กันยายน 2561

(หนว่ ย : บาท)
2561 2560

รายไดแ้ ผ่นดนิ ทีจ่ ัดเกบ็ 137,157.88 754,469.20
รายได้แผน่ ดนิ -ภาษี 137,157.88 754,469.20
รายได้ภาษีอืน่ -ภาษลี ักษณะอนุญาต
รวมรายได้แผ่นดนิ -ภาษี 13,683,143.84 17,955,449.04
รายไดแ้ ผน่ ดิน-นอกจากภาษี
รายไดจ้ ากการขายสินค้าและบรกิ าร 81,490,275.77 82,088,811.08

รายได้ดอกเบยี้ และเงินปันผล 438,485,849.18 394,349,491.37

รายได้อืน่ 533,659,268.79 494,393,751.49

รวมรายได้แผ่นดนิ -นอกจากภาษี 533,796,426.67 495,148,220.69
รวมรายไดแ้ ผน่ ดินทจี่ ัดเก็บ 7,404,969.64 12,974,214.35
หกั รายไดแ้ ผ่นดนิ ถอนคืนจากคลงั
รายไดแ้ ผน่ ดินท่ีจัดเก็บสทุ ธิ 526,391,457.03 482,174,006.34
หัก รายไดแ้ ผน่ ดนิ นำ�สง่ คลงั 527,619,751.95 486,141,548.55
รายไดแ้ ผน่ ดนิ รอน�ำ สง่ คลัง (1,228,294.92) (3,967,542.21)
ปรับ รายได้แผน่ ดนิ รอนำ�ส่งคลงั
รายได้แผ่นดนิ สุทธิ - -
(1,228,294.92) (3,967,542.21)
หมายเหตุประกอบงบการเงนิ เป็นสว่ นหน่ึงของงบการเงนิ นี้

136 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

รายงานฐานะเงนิ งบประมาณรายจา่ ยปปี ัจจุบันและปีก่อน
รายงานฐานะเงนิ งบประมาณรายจ่าย ประจำ�ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561

(หน่วย : ล้านบาท)

รายการ งบสทุ ธิ การส�ำ รองเงิน ใบสั่งซ้อื /สัญญา เบกิ จ่าย คงเหลือ

แผนงานบุคลากรภาครัฐด้านการพฒั นาและเสริมสร้างศักยภาพคน

ผลผลิตรายการคา่ ใชจ้ ่ายบคุ ลากรภาครฐั ยกระดับคุณภาพการศกึ ษาและการเรียนรู้ตลอดชีวติ

- งบบคุ ลากร 220,314.5134     219,580.2621 734.2513
  1,078.2426 248.9470
- งบดำ�เนนิ งาน 1,327.1896     0.2272
- 220,658.7319 0.0210
- งบลงทุน 0.2482   - 220,658.7319 983.2194
   983.2194
รวม 33-008 221,641.9513 -

รวมแผนงาน 221,641.9513 -

แผนงานพน้ื ฐานด้านความมนั่ คง  

โครงการพน้ื ฐานเพ่อื การพัฒนาการศกึ ษาในเขตพฒั นาพิเศษเฉพาะกิจจงั หวัดชายแดนภาคใต้

- งบดำ�เนนิ งาน 369.4732 - - 367.8118 1.6614
- 357.1322 2.4368
- งบลงทนุ 359.5690 - - 53.4000 4.2000
- 778.3440 8.2982
- งบอุดหนนุ 57.6000 - - 778.3440 8.2982
  
รวม 10-039 786.6422 -    5.0095
  176.1388 0.2859
รวมแผนงาน 786.6422 -   143.0996 5.2954
- 319.2384
แผนงานพ้นื ฐานด้านการพฒั นาและเสรมิ สร้างศกั ยภาพคน      - 5.0225
  5.0225 439.5310
ผลผลติ ผู้จบการศึกษากอ่ นประถมศกึ ษา     11,993.7379 153.3461
  8,334.5145 24.6139
- งบดำ�เนนิ งาน 181.1483     524.8568 29.2346
  45.7533 641.7031
- งบลงทนุ 143.3855   - 20,903.8850

รวม 34-001 324.5338 -

ผลผลติ ผู้จบการศกึ ษาภาคบังคับ  

- งบบุคลากร - 

- งบดำ�เนินงาน 12,433.2689  

- งบลงทนุ 8,487.8606  

- งบอุดหนนุ 549.4706  

- งบรายจ่ายอนื่ 74.9880  

รวม 34-002 21,545.5881 -

รายงานประจําปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพนื้ ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 137

รายงานฐานะเงินงบประมาณรายจา่ ยปปี ัจจบุ ันและปีกอ่ น
รายงานฐานะเงินงบประมาณรายจา่ ย ประจำ�ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 (ต่อ)

(หน่วย : ล้านบาท)

รายการ งบสุทธิ การสำ�รองเงิน ใบสัง่ ซ้อื /สัญญา เบกิ จา่ ย คงเหลือ

ผลผลติ ผู้จบการศึกษามัธยมศกึ ษาตอนปลาย      
  0.0488
- งบบุคลากร -    435.6063 - 0.0488
  2,346.9994 6.4008
- งบดำ�เนินงาน 442.0071     8.8591 37.6880
  3.9469 1.1369
- งบลงทุน 2,384.6874   - 2,795.4604 2.5424
47.7194
- งบอดุ หนนุ 9.9960      
  0.3757 - 0.3757
- งบรายจ่ายอ่ืน 6.4893     2,050.8779 18.5068
  376.9297 15.6241
รวม 34-003 2,843.1798 -   144.2926 0.9887
- 0.3374
ผลผลติ เด็กพกิ ารได้รับโอกาสทางการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐานและการพัฒนาสมรรถภาพ   2,572.8132 -
  34.7440
- งบบุคลากร -     
  0.0019 - 0.0019
- งบดำ�เนินงาน 2,069.3847   - 202.7769 1.2365
402.1468 11.1147
- งบลงทนุ 392.5538     604.9256 12.3492
 
- งบอุดหนุน 145.2813       1.5328
  74.6626 17.3356
- งบรายจา่ ยอืน่ 0.3374   - 140.1644 0.3562
759.6493 5.0929
รวม 34-004 2,607.5572 - 27.3463 24.3175
1,001.8226
ผลผลิตเด็กด้อยโอกาสได้รับการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน  

- งบบคุ ลากร - 

- งบดำ�เนนิ งาน 204.0134  

- งบลงทนุ 413.2614  

รวม 34-006 617.2748 -

ผลผลติ เดก็ ผ้มู ีความสามารถพิเศษไดร้ ับการพัฒนาศักยภาพ

- งบดำ�เนนิ งาน 76.1954  

- งบลงทนุ 157.5000  

- งบอดุ หนนุ 760.0055  

- งบรายจา่ ยอ่นื 32.4392  

รวม 34-007 1,026.1401 -

138 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

รายงานฐานะเงนิ งบประมาณรายจ่ายปปี จั จุบันและปกี อ่ น
รายงานฐานะเงนิ งบประมาณรายจ่าย ประจำ�ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 (ตอ่ )

(หน่วย : ล้านบาท)

รายการ งบสุทธิ การสำ�รองเงนิ ใบสง่ั ซอื้ /สัญญา เบกิ จา่ ย คงเหลือ

โครงการพฒั นาคุณภาพโรงเรียนสูม่ าตรฐาน

- งบดำ�เนนิ งาน 3.5525     3.3084 0.2440
- 3.3084 0.2440
รวม 34-032 3.5525 - - 28,201.4536 766.3725

รวมแผนงาน 28,967.8262 - -
-
แผนงานบูรณาการขบั เคลอื่ นการแกไ้ ขปัญหาจังหวดั ชายแดนภาคใต้ -
-
โครงการพัฒนารปู แบบการจัดการศึกษาในเขตพัฒนาพเิ ศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้ -
-
- งบดำ�เนนิ งาน 528.0062 - 494.2476 33.7586
3.7601 4.7850
- งบลงทนุ 8.5451 - 0.0018
149.9982 3.2850
- งบอุดหนนุ 150.0000 - - 41.8304
41.8304
- งบรายจ่ายอืน่ 3.2850 - 648.0059
648.0059
รวม 03-013 689.8363 -

รวมแผนงาน 689.8363 -

รายงานประจําปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 139

ส�ำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงนิ
ส�ำหรับปีส้ินสุดวนั ที่ 30 กนั ยายน 2561

หมายเหตุ 1 ข้อมลู ทั่วไป

ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) จัดต้ังข้ึนตาม
พระราชบญั ญตั บิ รหิ ารราชการกระทรวงศกึ ษาธกิ าร พ.ศ. 2546 โดยการรวม
กรมสามญั ศกึ ษา กรมวชิ าการ และสำ� นกั งานคณะกรรมการการประถมศกึ ษา
แห่งชาติ (สปช.) สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ เข้าดว้ ยกัน มีหน้าทรี่ ับผดิ ชอบ
การจัดการศึกษาในระดับพื้นฐานต้ังแต่ปฐมวัยจนถึงระดับมัธยมศึกษา
ตอนปลาย สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน เรมิ่ ตน้ บนั ทกึ ขอ้ มลู
เขา้ สู่ระบบบริหารการเงนิ การคลงั ภาครัฐดว้ ยระบบอิเล็กทรอนกิ ส์ (GFMIS)
เมื่อวันท่ี 1 มีนาคม 2548 ภายใตช้ ่อื รหัสหน่วยงาน A004 โดยถือปฏิบัตติ าม
หนังสือกรมบญั ชีกลาง ดว่ นท่ีสุด ท่ี กค 0427/ ว 318 ลงวันที่ 28 กันยายน
2547 เรอื่ ง การยกยอดขอ้ มลู เขา้ สรู่ ะบบบรหิ ารการเงนิ การคลงั ภาครฐั สรู่ ะบบ
อิเล็กทรอนิกส์ (GFMIS) ปงี บประมาณ พ.ศ. 2548

สำ� นกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน มสี ถานท่ตี ัง้ หลักอยูใ่ น
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร เลขท่ี 319 วงั จนั ทรเกษม ถนนราชดำ� เนนิ นอก เขตดสุ ติ
กทม. 10300 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 มีหน่วยเบิกจ่ายท้ังส้ิน จ�ำนวน
546 หน่วยเบกิ เปน็ หน่วยรบั งบประมาณแยกตามศูนยต์ ้นทุน จำ� นวน 792
ศนู ย์ตน้ ทุน ครอบคลุมท้ัง 77 จงั หวัดทว่ั ประเทศ การปฏบิ ัติงานเขา้ ส่รู ะบบ
GFMIS ของส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 546 หน่วยเบิก
ประกอบด้วย

1. สว่ นกลาง จำ� นวน 1 หนว่ ยเบกิ 19 ศนู ยต์ น้ ทนุ (สำ� หรบั ศนู ยต์ น้ ทนุ
2000499997 เป็นศูนย์ต้นทุนท่ีรวมในส่วนกลาง ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายท่ีไม่ใช่
ต้นทุน ใช้ส�ำหรับบันทึกเบิกจ่ายในกรณีบ�ำนาญจ่ายตรง) บันทึกข้อมูลเข้าสู่
ระบบ GFMIS ด้วยเครอื่ ง Terminal

140 Annual Report 2018 Office of the Basic Education Commission

2. ส�ำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษา (สพป.) จ�ำนวน 183 หน่วยเบิก มีหน่วยรับงบประมาณ
แยกตามศนู ย์ตน้ ทนุ ท้ังส้ิน 366 ศูนยต์ น้ ทนุ บนั ทึกข้อมลู เข้าส่รู ะบบ GFMIS ดว้ ยเครอ่ื ง Terminal

3. ส�ำนักงานเขตพื้นทก่ี ารศึกษามัธยมศึกษา (สพม.) จ�ำนวน 42 หนว่ ยเบิก มีหน่วยรับงบประมาณแยกตาม
ศนู ย์ตน้ ทุนทั้งสิ้น 84 ศนู ยต์ น้ ทุน บนั ทกึ ข้อมูลเขา้ สู่ระบบ GFMIS ด้วยระบบ Web online จ�ำนวน 40 หน่วยเบิก
และด้วยเครอ่ื ง Terminal จำ� นวน 2 หนว่ ยเบกิ

4. สถานศกึ ษาทเี่ ปน็ หนว่ ยเบกิ จำ� นวน 154 หนว่ ยเบกิ (ยกเลกิ เปน็ หนว่ ยเบกิ จา่ ย ในปงี บประมาณ พ.ศ. 2561
จ�ำนวน 1 แห่ง และได้รับอนุมัติให้เป็นหน่วยเบิกจ่ายเพ่ิมเติม ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 จ�ำนวน 3 แห่ง)
และศูนย์การศึกษาพิเศษ โรงเรียนการศึกษาพิเศษ และโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ รวมจ�ำนวน 166 หน่วยเบิก
มีหน่วยรับงบประมาณแยกตามศูนย์ต้นทุนทั้งสิ้น 320 ศูนย์ต้นทุน บันทึกข้อมูลเข้าสู่ระบบ GFMIS ด้วยระบบ
Web online

หมายเหตุ 2 เกณฑ์การจดั ทำ� งบการเงิน

งบการเงนิ นจ้ี ดั ทำ� ขน้ึ ตามมาตรฐานและนโยบายบญั ชภี าครฐั ทกี่ ระทรวงการคลงั ประกาศใช้ ซง่ึ รวมถงึ หลกั การ
และนโยบายบญั ชสี ำ� หรบั หนว่ ยงานภาครฐั มาตรฐานการบญั ชภี าครฐั และนโยบายการบญั ชภี าครฐั และแสดงรายการ
ในงบการเงิน ตามหนงั สือกรมบัญชกี ลางที่ กค 0423.2/ว 237 ลงวันท่ี 8 กนั ยายน 2557 เรื่อง แนวปฏบิ ตั ทิ างบัญชี
ประกอบมาตรฐานการบญั ชภี าครฐั ฉบับที่ 1 เร่อื งการน�ำเสนองบการเงนิ

หน่วยงานได้เลือกถือปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชี ฉบับท่ี 3 เรื่อง นโยบายการบัญชี การเปลี่ยนแปลง
ประมาณการทางบญั ชี และขอ้ ผดิ พลาด ส�ำหรับการจดั ทำ� งบการเงินส�ำหรับปี 2557 กอ่ นวนั ที่กำ� หนดให้ถอื ปฏบิ ตั ิ
ซง่ึ มาตรฐานดงั กลา่ วมผี ลบงั คบั ใชก้ บั งบการเงนิ สำ� หรบั รอบระยะเวลาบญั ชที เ่ี รม่ิ ตน้ ในหรอื หลงั วนั ที่ 1 ตลุ าคม 2557

งบการเงนิ ของสำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน ซงึ่ ถอื เปน็ หนว่ ยงานทเ่ี สนอรายงานตามมาตรฐาน
การบญั ชภี าครฐั รวมรายการบญั ชที เ่ี กดิ ขน้ึ ทง้ั ทหี่ นว่ ยงานในสว่ นกลาง หนว่ ยงานในสว่ นภมู ภิ าค แตไ่ มร่ วมถงึ รายการ
บัญชีของกองทุนส่งเสริมและพัฒนาการศึกษาส�ำหรับคนพิการที่อยู่ภายใต้การควบคุมของหน่วยงาน แต่ถือเป็น
หน่วยงานที่เสนอรายงาน และต้องจัดท�ำงบการเงินแยกต่างหากจากส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน
ตามกฎหมาย ไม่ว่ารายการดังกล่าวจะเกิดจากเงินงบประมาณ และเงินนอกงบประมาณทุกประเภทที่หน่วยงาน
มีอ�ำนาจในการบริหารจัดการตามกฎหมาย รายการท่ีปรากฏในงบการเงิน รวมถึง สินทรัพย์ หนี้สิน รายได้ และ
ค่าใช้จ่าย ซึ่งเป็นของรัฐบาลและอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลในภาพรวม แต่ให้หน่วยงานเป็นผู้รับผิดชอบ
ในการดแู ลรกั ษาและบรหิ ารจดั การใหแ้ กร่ ฐั บาล ภายในขอบเขตอำ� นาจหนา้ ทต่ี ามกฎหมาย และรวมถงึ องคป์ ระกอบ
ของงบการเงนิ ซึ่งอยูภ่ ายใต้การควบคุมของหนว่ ยงานท่ีใชเ้ พ่ือประโยชน์ในการดำ� เนินงานของหนว่ ยงานเอง

หมายเหตุ 3 มาตรฐานและนโยบายการบญั ชภี าครฐั ฉบบั ใหม่ และมาตรฐานและนโยบายการบญั ชภี าครฐั ทปี่ รบั ปรงุ ใหม่

มาตรฐานและนโยบายการบัญชีภาครัฐท่ีจะมผี ลบงั คบั ใชใ้ นงวดอนาคต
- หลักการและนโยบายการบัญชภี าครฐั วนั ท่มี ผี ลบงั คับใช้ต้ังแต่ 1 ตลุ าคม 2561
- มาตรฐานการบัญชีภาครฐั ฉบับท่ี 1 เร่อื ง การนำ� เสนอรายงานการเงิน วันท่มี ผี ลบังคบั ใช้ 1 ตุลาคม 2561
- มาตรฐานการบัญชภี าครัฐ ฉบับที่ 3 เรอื่ ง นโยบายการบัญชี การเปลี่ยนแปลงประมาณการทางบัญชแี ละ
ขอ้ ผิดพลาด วันที่มีผลบังคับใช้ 1 ตลุ าคม 2561

รายงานประจาํ ปี 2561 สำ� นักงานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้นื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ 141