สรุปบทที่1-บทที่6 ครูนุ่น

หน่ วยการเรียนรู้ที่1

ประวัติและความสำคัญของ

พระพุทธศาสนา

พระพุทคธำศถาามส#น4าในประเทศเพื่ อนบ้าน

จุดเริ่มต้นพระพุทธศาสนาในเอเชียตะวันออกเฉี ยงใต้

หลังจากเสร็จสิ้ นการสังคายนาพระไตรปิ ฎกครั้งที่ 3

พระเจ้าอโศกมหาราชได้ส่งสมทูต ไปเผยแพร่พระพุทธ

ศาสนาในดินแดนต่างๆ มีเส้นทาง 9 สาย โดยสายที่ 8

ส่งพระโสณเถระ และพระอุตตรเถระ เป็นผู้เดินทางมา

เผยแผ่พระพุทธศาสนาในดินแดนเอเชียตะวันออกเฉี ยง

ใ ต้ แ ล ะ ก ล า ย เ ป็ น ศ า ส น า ป ร ะ จำ ช า ติ ข อ ง ห ล า ย ป ร ะ เ ท ศ จ น

ม า ถึ ง ปั จ จุ บั น

นิกายในพระพุทธศาสนา

ศาสนาพุทธเป็นศานสนาอเทวนิยม ปฏิเสธการมีอยู่ของพระเป็นเจ้าหรือพระผู้สร้าง
ศาสนาแบ่งออกเป็น 2 นิกาย คือ 1.มหายาน และ 2.หินยาน

มหายาน ยึดถือธรรมวินัยสามารถปรับปรุงเปลี่ยนแปลง
หินยาน (เถรวาท) ยึดหลักปฏิบัติตามคำสอนขอพระพุทธเจ้า

ได้ตามเวลาและสถานการณ์เพื่อความอยู่รอด ไม่ยอมเปลี่ยนแปลง ซึ่งเป็นไปตามพระไตรปิฎก

พระพุทธศาสนาในประเทศเมียนม่า (พม่า)

จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาเขาสู่พม่าเป็นนิกายเถรวาทเข้ามาพม่าตอนใต้

ทางเมืองสะเทิมเป็นเมืองหลวงของพวกมอญ จึงแผ่ขยายเข้าภาคกลางและภาคเหนือซึ่งเดิม

พม่าตอนเหนือนับถือพุทธศาสนานิกายมหายานแบบตันตระ เมืองพุกามเป็นเมืองหลวง

พระพุทธศาสนาในประเทศเมียนม่า (พม่า)

พระเจ้าอนุรุธมหาราชขึ้นครองราชย์ สถาปนาเมืองพุกามเป็นราชธานีของพม่า ในช่วงนี้ นิกานมหายาน ได้

เผยแพร่มาจากแคว้นเบงกอลประเทศอิเดีย แต่พระเจ้าอนุรุทธมหาราชไม่ศรัทธานิกายมหายาน เมื่อทรงทราบ

ว่า พระพุทธศาสนาในอาณาจักรมอญมีความรุ่งเรืองมาก

พระพุทธศาสนาในประเทศเมียนม่า (พม่า)

พระเจ้าอนุรุทธมหาราช (พม่า) จึ่งทรงส่งพระราชสาสน์ไปถึงพระเจ้าหนูหะ (มอญ)ผู้ครองเมืองสุธรรมวดี

เพื่อทูลพระไตรปิฎกจำนวนหนึ่ง แต่พระเจ้ามหูหะ ไม่ยอมให้จึงเป็นชนวนทำให้เกิดการสู้รบกันขึ้น ปรากฎ

ว่า พม่าเป็นฝ่ายชนะ พระเจ้าอนุรุทธมหาราช จึงสั่นให้ทำลายเมืองสุธรรมวดีเสีย แล้วให้นำพระสงฆ์มอญ

และพระไตรปิฎกไปยังเมืองพุกาม ส่งผลให้พระพุทธศาสนานิกายเถรวาทได้แผ่ขยายไปทั่วราชอาณาจักร

พม่าตั้งแต่ตอนนั้น

พระพุทธศาสนาในประเทศเมียนม่า (พม่า)

พ.ศ.1733 พระเจ้านรปติสิทธุ ทรงอาราธนาให้พระอุตราชีวะ นำคณะพระภิกษุสงฆ์และสามเณรเดินทางไป

สืบพระพุทธศาสนาที่ศรีลังกา และนำพระพุทธศานานิกายเถรวาทลังกาวงศ์เข้ามาด้วย

พระพุทธศาสนาในประเทศเมียนม่า (พม่า)

สมัยพระเจ้าเจดีย์ศรีปิฏกธร กษัตริย์มอญขึ้นครองราชย์ โปรดให้พระสงฆ์ 22 รูปฆราวาส 22 คน เดินทาง

ไปศรีลังกา เพื่อรับการอุปสมบทใหม่ สมณวงศ์ในเมืองมอญกลับคืนสู่ความเป็นปึกแผ่นอีกครั้ง

พระพุทธศาสนาในประเทศเมียนม่า (พม่า)

ปี พ.ศ. 2300 ชนชาติมอญก็สูญสิ้นอำนาจ

พระพุทธศาสนาในประเทศเมียนม่า (พม่า)

พระพุทธศาสนาในพม่าได้รับการทำนุบำรุงเจริญรุ่งเรืองอีกครั้ง ในสมัยพระเจ้ามินดง พระราชกรณียกิจสำคัญของ

พระองค์คือ เป็นองค์อุปถัมภ์ในการทำสังคายนาพระธรรมวินัย ครั้งที่5 ที่เมืองมัณฑะเลย์ โปรดให้จารึกพระไตรปิฏก

ลงบนแผ่นหินอ่อน แล้วทำสถูปครอบไว้มีจำนวนทั้งสิ้น 450 องค์

พระพุทธศาสนาในประเทศเมียนม่า (พม่า)

พ.ศ.2429 พม่าตกเป็นเมืองขึ้นของประเทศอังกฤษ สถาบันกษัตริย์ถูกโค้นล้ม พระพุทธศาสนาได้รับ

ความกระทบกระเทือน

พระพุทธศาสนาในประเทศเมียนม่า (พม่า)

พ.ศ.2491 พม่าได้รับเอกราช รัฐบาลพม่าโดยการนำของนายอูนุ ได้พยายามฟื้ นฟู ได้พยายามพื้นฟู

พระพุทธศาสนา โดยการทำสังคายครั้งที่6 ได้นิมนต์พระเถระ จากไทย ศรีลังกา ลาว และกัมพูชา ไป

ร่วมด้วย

พระธรรมโกศาจารย์
ท่านพุทธทาสภิกขุ

พระมหามัยมุนี พระคู่บ้านคู่เมืองของพม่า

หน่ วยการเรียนรู้ที่ 1

พระพุทธศาสนาเข้าสู่อินโดนี เซีย

พระพุทธศาสนาเข้าสู่ประเทศอินโดนี เซียในช่วงพุทธศตวรรษที่ 3

พระพุทธศาสนาเข้าสู่อินโดนี เซีย

มีอาณาจักรหนึ่ งเรียกว่า อาณาจักรศรีวิชัย มีอิทธิพลครอบคลุมตั้งแต่ภาคใต้ของของประเทศไทยมาเลเซีย

และอินโดนี เซียทั้งหมด อาณาจักรศรีวิชัยนั บถือพระพุทธศาสนานิ กายมหายาน

พระพุทธศาสนาเข้าสู่อินโดนี เซีย

ในราวกลางพุทธศตวรรษที่ ๑๓ บนเกาะชวาภาคกลาง ได้เกิดราชวงศ์ ที่เข้มแข็งขึ้นราชวงศ์ หนึ่ ง

มีชื่อว่า “ราชวงศ์ ไศเลนทร์” ซึ่งในภายหลังต่อมา กษัตริย์แห่งราชวงศ์ ไศเลนทร์ได้เข้า
มามีอำนาจปกครองอาณาจักรศรีวิชัย

พระพุทธศาสนาเข้าสู่อินโดนี เซีย

พุทธศตวรรษที่ ๑๕ ราชวงศ์ ไศเลนทร์แห่งอาณาจักรศรีวิชัยมีการติดต่อสัมพันธ์กับราชวงศ์ ปาละแห่ง

แคว้น เบงกอล ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม ที่สำคัญก็คือ อาณาจักรศรีวิชัย ได้ส่งพระภิกษุ

ไปศึ กษาพระพุทธศาสนาที่มหาวิทยาลัยนาลันทาที่พระมหากษัตริย์แห่งแคว้นเบงกอลให้การอุปถัมภ์

เป็ นอย่างดี ทั้งยังส่งพระภิกษุ ที่มีฝี มือมาเผยแผ่พระพุทธศาสนาและศิ ลปะปาละ การสร้างพระพุทธรู ป

ให้แก่ชาวศรีวิชัยด้วย พระพุทธศาสนาในอินโดนี เซีย ถึงจุดเสื่ อมโทรมมากในสมัยพุทธศตวรรษที่ ๑๙

เมื่ออาณาจักรศรีวิชัยเสื่ อมลง และอาณาจักรมัชปาหิตมามีอำนาจแทนที่

พระพุทธศาสนาเข้าสู่อินโดนี เซีย

เมื่อกษัตริย์องค์หนึ่ งของอาณาจักรมัชปาหิตทรงพระนามว่า “ระเด่นปาทา” ทรงมีศรัทธาในศาสนา

อิสลามมาก ได้ประกาศห้ามเผยแผ่พระพุทธศาสนาในอาณาจักรของพระองค์ และทรงยกย่องให้

ศาสนาอิสลามเป็ นศาสนาประจำชาติ

พระพุทธศาสนาเข้าสู่
ประเทศมาเลเซี ย

พระพุทธศาสนาเข้าสู่ประเทศมาเลเซีย เมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 3

ระยะแรกเป็ นนิ กายเถรวาท จนกระทั่งถึงพุทธศตวรรษที่ 12
พระพุทธศาสนิ กายมหายานได้แผ่เข้ามา

พ.ศ.1837 พ่อขุนรามคำแหงมหาราชอาณาจักรสุโขทัย ทรงแผ่ขยาย

พระราชอาณาเขต ได้เมืองนครศรีธรรมราชรวมถึงหัวเมืองมลายู

เป็ นเมืองประเทศราช ทำให้พระพุทธศาสนานิ กายเถรวาทแผ่เข้ามา

แต่เนื่ องจากประชาชนบนแหลมมลายูนั บถือพระพุทธศาสนานิ กายมหายาน

เป็ นเวลาหลายร้อยปี พระพุทธศาสนา นิ กายเถรวาท จึงไม่ค่อยมีอิทธิพล

มีหลักฐานโบราณวัตถุสำคัญ คือ พระพิมพ์ดินดิบ และรู ปพระโพธิสัตว์

พ ร ะ พุ ท ธ ศ า ส น า ก ร ะ ท บ ก ร ะ เ ทื อ น ใ น รัช ส มั ย พ ร ะ เ จ้ า ป ร เ ม ศ ว ร

พระองค์ละทิ้งพระพุทธศาสนา หั นไปนั บถือศาสนาอิสลาม

สุ ลต่านมัลโมซาห์ สั่ งทำลายศาสนสถานทั้งของพุทธศาสนา

และพราหมณ์ อิสลามกลายเป็ นศาสนาประจำชาติ

มหายาน ยึดถือธรรมวินั ยสามารถปรับปรุ งเปลี่ยนแปลง
หินยาน (เถรวาท) ยึดหลักปฏิบัติตามคำสอนขอพระพุทธเจ้า
ได้ตามเวลาและสถานการณ์เพื่อความอยู่รอด ไม่ยอมเปลี่ยนแปลง ซึ่งเป็ นไปตามพระไตรปิ ฎก

พระพุทธศาสนาในประเทศมาเลเซี ย ได้รับการฟื้ นฟู จากคณะสมณทูตของ

ประเทศไทย ศรีลังกา พม่า เข้าไปเผยแผ่ ปั จจุบันมีการนั บถือ 2 นิ กาย

คือ มหายาน กับเถรวาท

พระพุทธไสยาสน์ วัดไชยมังคลาราม บนเกาะปี นั งที่ชาวพุทธ
นิ กายเถรวาทในมาเลเซียให้ความเคารพนั บถือมาก



พระพุทธศาสนาเข้าสู่
ประเทศสิ งคโปร์

สิงคโปร์เป็ นเกาะเล็กๆ อยู่ทางทิศใต้ของประเทศมาเลเซีย ในอดีตก็เคยอยู่รวมเป็ น

สหพันธ์เดียวกับมาเลเซียมาก่อนและได้แยกตัวออกเป็ นประเทศอิสระเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๘

การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเข้ามายังสิงคโปร์จึงมีลักษณะเช่นเดียวกับมาเลเซีย นิ กายที่ได้รับ
การเคารพนั บถือมาก ได้แก่ นิ กายมหายานและด้วยเหตุที่พลเมืองส่วนใหญ่ของสิงคโปร์เป็ นชาวจีน


พระพุทธศาสนานิ กายมหายานจึงมีความเจริญรุ่งเรืองและได้รับการประดิษฐานอยู่อย่างมั่นคง

สิงคโปร์มีสมาคมของชาวพุทธอยู่ประมาณ ๒,๐๐๐ สมาคม และมีวัดทางพระพุทธศาสนาอยู่ประมาณ๑๕๐วัด

ซึ่งเกือบทั้งหมดเป็ นวัดฝ่ ายนิ กายมหายาน ส่วนวัดฝ่ ายนิ กายเถรวาทที่สำคัญๆ เช่น วัดศรีลังการามายณะ

ของศรีลังกา และวัดอานั นทเมตยารามของไทย

การเผยแผ่พระพุทธศาสนานิ กายมหายานในสิงคโปร์ มีการแปลตำราและคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาเป็ น

ภาษาต่างๆ จัดตั้งโรงเรียนอบรมศาสนาจารย์ จัดตั้งโรงเรียนสอนพระพุทธศาสนาชื่อว่า “มหาโพธิ์”
ซึ่งในโรงเรียนนี้ จะทำการสอนพระพุทธศาสนาในทุกระดับชั้น

-พุทธสมาคมของชาวจีนยังได้ดำเนิ นกิจการสังคมสงเคราะห์ต่างๆ

-ส่วนองค์กรยุวพุทธแห่งสิงคโปร์ก็ได้มีการอบรมและจัดบรรยายธรรมทั้งภาคภาษาอังกฤษ และ

ภาคภาษาจีนกลาง สอนการสวดมนต์ ฝึ กการนั่ งสมาธิ การสนทนาธรรมและกิจกรรมอื่นๆ



หน่ วยการเรียนรู้ที่ 1
ประเทศลาว

ประเทศลาว

การเผยแผ่และการนั บถือพระพุทธศาสนาเข้าสู่ประเทศเพื่อนบ้าน

พระพุทธศาสนาได้มีการเผยแผ่เข้ามาสู่ประเทศลาวในรัชกาลของพระเจ้าฟ้ างุ้ม

(พ.ศ. ๑๘๙๖ - ๑๙๑๔) แห่งอาณาจักรล้านช้าง ซึ่งทรงมีพระบรมเดชานุภาพมาก

ชาวลาวยกย่องพระองค์ว่าทรงเป็ นมหาราชองค์แรกของชาติลาว

ประเทศลาว

มูลเหตุของการแผ่ขยายพระพุทธศาสนา เนื่ องจากพระนางแก้วยอดฟ้ า มเหสีของ

พระเจ้าฟ้ างุ้ม พบเห็นชาวเมืองยังคงนั บถือบูชาลัทธิผีสางเทวดาอยู่ก็ไม่สบายพระทัย

จึงกราบทูลให้พระเจ้าฟ้ างุ้มแต่งตั้งคณะทูตไปทูลอาราธนาพระสงฆ์

ประเทศลาว

พ.ศ. ๑๙๑๖-๑๙๕๕ พ.ศ. ๒๐๙๑-๒๑๑๔ พ.ศ. ๒๐๙๑-๒๑๑๔





สมัยของพระเจ้าโพธิสาร ทรงมีพระ
•ในรัชกาลของพระเจ้าไชยเชษฐา

พระเจ้าสามเสนไทยไตรภูวนาถ ราชโองการห้ามประกอบพิธีทรงเจ้า

เข้าผี เลิกนั บถือบูชาลัทธิผีสางเทวดา ธิราช พระพุทธศาสนามีความ

ทรงเอาพระทัยใส่ทำนุบำรุ ง โดยหันมานั บถือพระพุทธศาสนาแทน
รุ่งเรืองถึงขีดสุ ดทรงเอาพระทัย

พระพุทธศาสนาอย่างดี ใส่ทำนุบำรุ งพระพุทธศาสนา


พุ ทธสถานส่ วนใหญ่ล้วนได้ รับ

การสร้างขึ้นในสมัยนี้ แทบทั้งสิ้น

ประเทศลาว

พ.ศ. ๒๔๓๖ พ.ศ. ๒๕๑๘ พ.ศ. ๒๕๓๐

แต่ด้วยความที่พระพุทธศาสนา



พระพุทธศาสนาเสื่ อมโทรม ได้มีอิทธิพลฝั งรากลึกอยู่ใน

ลาวตกเป็ นอาณานิ คมของฝรั่งเศส
ประเทศได้ถูกปกครองโดย
สังคมลาวมานานหลายร้อยปี ก็

แต่ก็ยังเป็ นศาสนาประจำชาติลาว ระบอบคอมมิวนิ สต์ของลาว
ทำให้ชาวลาวยังไม่เลิกนั บถือ

ได้พยายามลดบทบาทของ

พระพุทธศาสนาทุกวิถีทาง
พระพุทธศาสนา กระทั่ง

เหตุการณ์ทางการเมืองเริ่มผ่อน

แต่ด้วยความที่พระพุทธ
คลายเริ่มมีการฟื้ นฟูพระพุทธ

ศาสนาได้มีอิทธิพลฝั งรากลึก

ศาสนาอีกครั้งหนึ่ ง
อยู่ในสั งคมมานานหลาย
ร้อยปี ก็ทำให้ชาวลาวไม่เลิก


นั บถือพระพุทธศาสนา

วัดในประเทศลาว

วัดพระธาตุหลวง หอพระแก้ว วัดสี สะเกต



พระสารีบุตร

ประวัติ

มีนามว่า อุปติสสะ เป็นบุตรพราหมณ์ในเมืองนาลันทา กรุงราชคฤห์
มีคุณสมบัติพิเศษ คือ เป็นผู้มีปัญญาเฉียบแหลม เล่าเรียนได้อย่างรวดเร็วได้เข้าศึกษาปรัชญาอยู่ในสำนัก สัญชัยเวลัฏฐบุตร
เมื่อได้ฟังธรรมจากพระอัสสชิเถระจนได้ดวงตาเห็นธรรม จึงขอบวชเป็นสาวกของพระพุทธเจ้า ได้นามว่า “สารีบุตร” และได้รับ

การแต่งตั้งจากพระพุทธเจ้าให้เป็นพระอัครสาวกเบื้องขวา

คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง




เป็นผู้มีปัญญาหลักแหลม
มีความกตัญญูกตเวทิตาธรรมเป็นเลิศ
เป็นผู้มั่นคง และปรารถนาดีต่อพระพุทธศาสนา

พระโมคคัลลานะ



ประวัติ

มีนามเดิมว่า โกลิตะ เป็นบุตรพราหมณ์หัวหน้าหมู่บ้านโกลิตคาม ได้เข้าศึกษาปรัชญาสำนักสัญชัยเวลัฏฐบุตร
ได้ฟังธรรมจากพระอัสสชิเถระจนได้ดวงตาเห็นธรรม จึงขอบวชเป็นสาวกของพระพุทธเจ้า มีนามว่า “โมคคัลลานะ”
มีคุณสมบัติพิเศษ คือ เป็นผู้มีฤทธิ์มาก สามารถใช้อิทธิปาฏิหาริย์ชักจูงคนให้คลายจากความเห็นผิด ได้รับการแต่งตั้งจาก
พระพุทธเจ้าให้เป็นพระอัครสาวกเบื้องซ้าย

คุ ณธรรมที่ ควรถื อเป็ นแบบอย่ าง

01 02 03

เป็นผู้ที่มีความอดทนยิ่ง เป็นผู้ที่มีความถ่อมตนยิ่ง ผู้มีความใฝ่รู้อย่างยิ่ง

นางขุชชุตตรา

ประวัติ

เป็นหญิงค่อม ธิดาของนางนมในบ้านโฆสกเศรษฐี เมืองโกสัมพี
นางขุชชุตตรามีหน้าที่ซื้อดอกไม้ถวายแก่พระนางสามาวดี
ได้ฟังพระธรรมเทศนาจากพระพุทธเจ้า จนบรรลุโสดาปัตติผล
ได้รับมอบหน้าที่จากพระนางสามาวดีให้เป็นผู้ไปฟังธรรม แล้วนำมา
แสดงให้พระนางและบริวารฟัง จนในเวลาต่อมาได้กลายเป็น
อาจารย์ผู้แสดงพระธรรม

คุ ณธรรมที่ ควรถื อเป็นแบบอย่ าง

01 02

เป็นผู้ฝึกฝนตนเองอยู่เสมอ เป็นผู้ที่เอาใจใส่หน้าที่ที่ได้รับมอบ
หมายอย่างดียิ่ง

พระเจ้าพิมพิสาร



ประวัติ

พระเจ้าพิมพิสาร เป็นพระมหากษัตริย์แคว้นมคธ
ทรงมีความเลื่อมใส ศรัทธาในพระพุทธเจ้า
และพระพุทธศาสนา
พระองค์ได้ถวายสวนไผ่ เพื่อใช้ในการสร้าง
วัดเวฬุวันถวายพระพุทธเจ้าซึ่งถือเป็นวัด
ในพระพุทธศาสนาแห่งแรกของโลก