แผนประวัติ ม.1 เทอม 2 เล่มส่ง

1

2

แผนการจดั การเรียนรู้

ตามแนวทาง Active Learning

รายวิชา ส21104 ประวัติศาสตร์
ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

นางสาวนิษารตั น์ เรอื งสมศรี
ตาแหน่ง ครูผชู้ ่วย

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม
โรงเรียนบา้ นดงุ วทิ ยา อาเภอบา้ นดุง จังหวดั อดุ รธานี

สานกั งานเขตพืน้ ทกี่ ารศกึ ษามัธยมศึกษาอดุ รธานี
สานักงานคณะกรรมการศึกษาข้นั พนื้ ฐาน
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

3

แผนการจดั การเรียนรู้

ตามแนวทาง Active Learning

รายวิชา ส21104 ประวัติศาสตร์
ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

นางสาวนิษารตั น์ เรอื งสมศรี
ตาแหน่ง ครูผชู้ ่วย

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม
โรงเรียนบา้ นดงุ วทิ ยา อาเภอบา้ นดุง จังหวดั อดุ รธานี

สานกั งานเขตพืน้ ทกี่ ารศกึ ษามัธยมศึกษาอดุ รธานี
สานักงานคณะกรรมการศึกษาข้นั พนื้ ฐาน
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

4

ก

คานา

การเรียนรู้ตามแนวทาง Active Learning เป็นกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่ผู้เรียนได้ลงมือ กระทํา
และได้ใช้กระบวนการคิดเกี่ยวกับสิ่งที่เขาได้กระทําลงไป เป็นการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภายใต้ สมมติฐาน
พ้ืนฐาน 2 ประการคือ 1) การเรยี นรเู้ ปน็ ความพยายามโดยธรรมชาติของมนุษย์ และ 2) แต่ละบคุ คลมีแนวทาง
ในการเรียนรู้ท่ีแตกต่างกัน โดยผู้เรียนจะถูกเปล่ียนบทบาทจากผู้รับความรู้(receive) ไปสู่การมีส่วนร่วมใน
การสร้างความรู้ จากเหตุผลท่ีกล่าวมานั้นจึงทําให้ผู้จัดทําได้ศึกษาข้อมูลและจัดทําแผนการจัดการเรียนรู้ตาม
แนวทาง Active Learning รายวิชา ส21104 ประวัติศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 เพ่ือใช้ใน
การจัดการเรยี นรู้ และเผยแพร่ตอ่ ไป

แผนการจัดการเรียนรู้ฉบับนี้ประกอบด้วย หน่วยการเรียนรู้ 1 หน่วย คือ พัฒนาการทาง
ประวตั ศิ าสตรข์ องไทยในสมยั สุโขทยั

ขอขอบพระคุณ นายสมดุลย์ โฉมหาญ ผู้อํานวยการโรงเรียนบ้านดุงวิทยา นางนิรัญญา จันทจร
หัวหน้าหลักสูตร โรงเรียนบ้านดุงวิทยา ได้ให้คําปรึกษาในการจัดทําแผนการจัดการเรียนรู้ตามแนวทาง
Active Learning รายวิชา ส21104 ประวัติศาสตร์ ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 1 ภาคเรียนท่ี 2 จนสามารถสําเร็จ
ลุลว่ งไดด้ ้วยดี จงึ ขอขอบพระคณุ มา ณ ทน่ี ีด้ ้วย

นางสาวนิษารัตน์ เรืองสมศรี

ข

สารบัญ หน้า
ก
คานา............................................................................................................................. ...................... ข
สารบญั ................................................................................................................................................
แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 1
7
1. การปฐมนิเทศ.................................................................................................................. 16
2. แนวคิดเกี่ยวกับความเป็นมาของชนชาตไิ ทย (แนวคดิ ที่ 1-2).......................................... 28
3. แนวคดิ เกยี่ วกบั ความเปน็ มาของชนชาตไิ ทย (แนวคิดท่ี 3-4).......................................... 36
4. อาณาจกั รโบราณบนแผ่นดนิ ไทย ( ภาคเหนือ-ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ )..................... 43
5. อาณาจักรโบราณบนแผ่นดนิ ไทย ( ภาคกลาง-ภาคใต้ )................................................... 56
6. ความเป็นมาก่อนการสถาปนาอาณาจกั รสุโขทยั ............................................................. 69
7. การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย........................................................................................ 76
8. พฒั นาการทางการเมอื งการปกครองของอาณาจักรสโุ ขทยั (1)....................................... 85
9. พฒั นาการทางการเมอื งการปกครองของอาณาจกั รสโุ ขทยั (2)....................................... 86
10. สอบกลางภาค............................................................................................................... 97
11. เศรษฐกิจของอาณาจักรสโุ ขทยั ..................................................................................... 105
12. ลักษณะทางสังคมไทยสมัยสโุ ขทัย................................................................................. 116
13. ความสัมพนั ธก์ ับอาณาจกั รล้านนา - มอญ-อยุธยา-ลังกา-จีน (1)................................. 123
14. ความสมั พนั ธ์กบั อาณาจักรล้านนา - มอญ-อยธุ ยา-ลงั กา-จนี (2).................................. 128
15. การสรา้ งสรรค์ภมู ปิ ญั ญาไทยสมยั สุโขทยั 1................................................................... 135
16. การสรา้ งสรรคภ์ ูมิปญั ญาไทยสมัยสุโขทัย 2................................................................... 146
17. ประวัตแิ ละผลงานของบคุ คลสาํ คญั สมัยสโุ ขทยั ............................................................ 154
18. การเสื่อมอํานาจของอาณาจักรสุโขทยั .......................................................................... 164
19. การลม่ สลายของอาณาจักรสโุ ขทัย............................................................................... 164
20. สอบปลายภาค 165
บรรณานกุ รม 171
ภาคผนวก ก. แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิท์ างการเรยี น
ภาคผนวก ข. แบบประเมนิ

1

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ี่ 1 ปฐมนเิ ทศ

กลุม่ สาระการเรียนร้สู ังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม รหสั วชิ า ส21104

หน่วยการเรียนร้ทู ่ี - เวลาเรียน - ชั่วโมง

เร่อื ง การปฐมนิเทศ เวลาเรียน 1 ชว่ั โมง

ชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ี่ 1 สอนโดย นางสาวนษิ ารตั น์ เรืองสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรยี นรู/้ ตวั ชวี้ ดั

-

สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด

การทําความเข้าใจกบั นักเรียนในการเรยี นวชิ า ส21104 ประวตั ศิ าสตร์ เกีย่ วกบั กจิ กรรมการเรยี น

การสอนที่เนน้ ให้นกั เรยี นได้ฝึกปฏิบตั ิ โดยให้นกั เรียนได้รู้ข้อตกลงและขั้นตอนการปฏิบัติกจิ กรรมใหเ้ ปน็ ไป

ตามวัตถุประสงคก์ ารเรียนรู้ เพ่ือใหผ้ ้เู รยี นบรรลุผลตามที่คาดหวงั และช่วยให้กิจกรรมการเรียนการสอนมี

ประสทิ ธภิ าพ

จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1) เพื่อทําความรูจ้ กั และสร้างความค้นุ เคยระหว่างครูกบั นกั เรียน
2) เพื่อทําความเขา้ ใจกับนักเรียน เร่ืองคะแนน เวลาเรียน ระเบียบปฏิบัติ และกติกาในการเรียน

วิชาประวัตศิ าสตร์ ช้ันมัธยมศึกษาปที ่ี 1
3) เพ่ือใหน้ ักเรยี นทราบถงึ ขอบขา่ ยสาระการเรียนรู้ ภาระ/ช้นิ งาน ซ่ึงต้องปฏิบตั ิในการจัดกจิ กรรม

การเรียนรู้
4) เพื่อใหน้ ักเรยี นทราบถึงปฏิบัตติ ามเกณฑ์ กติกา ข้อตกลงในการเรียนได้
5) เพื่อใหน้ กั เรียนมเี จตคติทีด่ ีต่อวชิ าประวตั ิศาสตร์

สาระการเรียนรู้
ความรู้
1) คาํ อธิบายรายวชิ า รหัสวิชา
2) หนว่ ยการเรียนรู้
3) สาระการเรียนรู้ มาตรฐานการเรยี นรู้/ตวั ชีว้ ัด/ผลการเรยี นร/ู้ คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์/สมรรถนะ

สาํ คญั /จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้
4) ช้ินงาน/ภาระงาน
5) กระบวนการ/รูปแบบการเรยี นรู้เกณฑ์การวดั ผลประเมนิ
6) กฎเกณฑก์ ตกิ าขอ้ ตกลงในการเรียน
7) หนังสอื อ่านประกอบและแหล่งเรียนรู้

2

8) ความรู้และทักษะประวตั ศิ าสตร์
ทักษะกระบวนการ
การบรรยาย และอภปิ ราย วิเคราะห์ สงั เคราะห์ กระบวนการเรยี นประวตั ศิ าสตร์

ชิน้ งาน/ภาระงาน
1) บันทกึ การเรยี นรายวิชาประวตั ศิ าสตร์
2) หนว่ ยการเรียนรู้ และชิ้นงาน/ภาระงานประจําหน่วย
3) คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์/สมรรถนะสําคัญ
4) กฎเกณฑ์ กติกา ข้อตกลงในการเรยี น
5) หนงั สืออา่ นประกอบและแหลง่ ความรู้

สมรรถนะของผ้เู รียน
1) ความสามารถในการส่อื สาร
2) ความสามารถในการคิด
3) ความสามารถในการแกป้ ัญหา
4) ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ
5) ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี

คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
1) รกั ชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์
2) ซอ่ื สัตยส์ ุจริต
3) มีวินัย
4) ใฝ่เรียนรู้
5) อยู่อยา่ งพอเพยี ง
6) มุ่งมั่นในการทํางาน
7) รักความเปน็ ไทย
8) มจี ติ สาธารณะ

3

กิจกรรมการเรียนรู้
ขน้ั นา
1) ครกู ลา่ วสวัสดนี ักเรยี น และแนะนําตัวเอง โดยบอกชอ่ื นามสกุล พร้อมทั้งเขียนบนกระดาน
2) บอกภูมิลาํ เนา และสถาบันทจ่ี บการศึกษา
3) สมุ่ สอบถามนกั เรยี นวา่ ชว่ งปดิ ภาคเรยี นที่ผ่านมา ไปทําอะไรบา้ งและนําเข้าสเู่ ร่ืองที่จะเรยี น
ขน้ั สอน
1) ครูบอกหน่วยการเรยี นรู้ และสาระการเรยี นรู้ ท่จี ะเรียนในภาคเรียนที่ 2 จาํ นวน 1 หนว่ ยการ

เรียนรู้เรื่อง พัฒนาการทางประวตั ศิ าสตรข์ องไทยในสมัยสุโขทยั ครูแจ้งตวั ช้ีวดั และอภปิ รายถงึ เน้อื หา ที่จะ
เรยี นร่วมกนั กับนักเรียน

2) ครูและนักเรียนตกลงหลักเกณฑ์การวดั ผลและการใหค้ ะแนนในส่วนตา่ งๆรว่ มกัน โดยเขยี น
บนกระดานจากคะแนนเต็ม 100 คะแนน เป็นดงั นี้

(1) อัตราสว่ นคะแนนระหวา่ งภาคตอ่ ปลายภาค = 70 : 30
(2) คะแนนระหวา่ งเรียนแบ่งเกบ็ ดังน้ี

(2.1) คะแนนด้านความรู้ 40 คะแนน
(2.2) คะแนนด้านทกั ษะ 20 คะแนน
(2.3) คะแนนดา้ นคณุ ลกั ษณะทพ่ี งึ ประสงค์ 10 คะแนน
3) ข้อตกลงเก่ยี วกับหลักการ ข้อปฏิบตั แิ ละกฎระเบยี บในการเรียนการสอนในห้องเรยี น ดังนี้
(3.1) นักเรยี นตอ้ งเขา้ เรยี นไม่ตา่ํ กว่า 80 เปอรเ์ ซ็นต์ ของเวลาเรียนท้งั หมด
(3.2) ไมห่ ยอกลอ้ พดู คุยเสียงดงั หรอื ส่งเสียงรบกวนเพื่อนนักเรียน ในเวลาเรยี น
(3.3) นักเรียนตอ้ งเข้าเรียนให้ตรงเวลา
(3.4) หากมีความจําเป็นต้องออกจากห้องเรียน ตอ้ งขออนญุ าตครผู สู้ อนก่อนทุกคร้งั
(3.5) ไม่นําอาหารมารบั ประทานในห้องเรยี นขณะครสู อน
(3.6) หากมขี ้อสงสัยขณะเรียน ใหส้ อบถามครูได้ทันที
(3.7) ข้อตกลงอ่นื ๆ โดยตกลงกบั นักเรยี น ดงั นี้
- นกั เรยี นทุกคนตอ้ งมสี มุดเพ่ือจดบนั ทึกและทําแบบฝึกหดั คนละ 1 เลม่
4) ครูบอกหอ้ งพักครู โต๊ะทค่ี รนู ่ัง และเบอร์โทรศพั ท์ เพ่ือให้นักเรียนทีม่ ีข้อสงสยั หรอื รับสง่
แบบฝึกหดั สามารถติดต่อได้ถกู ต้อง
5) ครใู ห้นกั เรียนกรอกแบบฟอร์ม google form แนะนําตนเอง ให้นักเรยี นได้กรอกข้อมูลเพ่ือแนะนํา
ตนเองให้ครรู จู้ กั โดยใช้เวลาประมาณ 10 นาที ระหวา่ งที่นักเรียนกรอกข้อมูลครูสาํ รวจนักเรียนเพื่อให้
คําแนะนํา จากนน้ั ครสู ุ่มนักเรียนเพ่อื ทาํ ความรู้จักประมาณ 5 คน
6) ครใู หน้ กั เรียนทําแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 3 เรือ่ ง พฒั นาการทางประวัติศาสตร์ของไทยใน
สมัยสุโขทัย

4

ข้นั สรุป
1) ครถู ามนักเรียนเกย่ี วกับเรื่องที่ครกู ล่าวมาข้างต้น วา่ มอี ะไรบา้ งมีรายละเอียดทส่ี ําคัญอย่างไร
( เร่อื งท่ีจะเรยี น,หลักเกณฑ์การให้คะแนน , กฎระเบียบ ข้อตกลง ข้อควรปฏบิ ัติ กติกาในการเรยี นการสอน
โดยมีรายละเอียดทส่ี ําคัญตามท่กี ล่าวไว้ข้างตน้ )
2) ครูถามนกั เรียนว่าห้องพักครูอยทู่ ี่ไหน
3) ครซู กั ถามนักเรยี นวา่ มขี ้อสงสยั อะไรอีกหรือไม่ (ม/ี ไม่มี)
4) ครูบอกใหน้ ักเรยี นศกึ ษาเร่ืองท่จี ะเรยี นในช่ัวโมงต่อไปลว่ งหนา้ เรือ่ ง แนวคดิ เก่ียวกับความเป็นมา
ของชาติไทย
ข้นั ประเมนิ
1) ครูประเมินผลโดยสังเกตจากการตอบคําถาม การมสี ่วนรว่ มในช้นั เรยี น

การวัดและประเมนิ ผล เคร่ืองมือ วิธีการวัด เกณฑก์ ารประเมิน
จดุ ประสงค์ - แบบประเมินการ - สอบถามความเขา้ ใจ -ผา่ นเกณฑ์การ
ตอบคําถามในช้นั เก่ยี วกบั เป้าหมายการ ประเมนิ ทร่ี ะดับ
1) ความรู้ ความเข้าใจ เรยี น เรียนรสู้ ง่ิ ท่ตี อ้ งรู้และ คุณภาพปานกลางข้ึน
สาระการเรียนรู้ ควรปฏบิ ัติ ไป
มาตรฐานตวั ช้วี ดั การ - ตรวจแบบทดสอบ
ปฏิบตั ติ นในการเรยี นรู้ - ทําแบบทดสอบก่อน - นักเรยี นผา่ นเกณฑ์
และภาระ/ช้ินงานที่ได้รับ - แบบการประเมนิ เรยี น การประเมิน
มอบหมาย พฤติกรรมการมีสว่ น ประเมนิ การตอบ พฤติกรรมการมีส่วน
- พ้นื ฐานความรู้ ร่วมในการจัดการ คําถามในช้นั เรยี น รว่ มในการ
ประวัตศิ าสตร์ เรียนร้ใู นระดบั ดมี าก จดั การเรยี นรใู้ น
2) การแสดงความคิดเห็น - สังเกตพฤติกรรมการ ระดับดีมาก
อภปิ ราย การปฏิบตั ิตาม - แบบสังเกต มีส่วนร่วมในการ - นกั เรียนผ่านเกณฑ์
กติกา ข้อตกลง คณุ ลกั ษณะอนั พงึ จดั การเรยี นรู้ การประเมนิ
ประสงค์ คณุ ลักษณะ ระดับดี
3) ด้านเจตคติ/ ข้ึนไป
คณุ ลักษณะ(A)

5

จุดประสงค์ เครอื่ งมอื วธิ ีการวดั เกณฑก์ ารประเมนิ
4) สมรรถนะ
- แบบสังเกต แบบประเมนิ สมรรถนะ ผ่านเกณฑ์การ
5) คณุ ลกั ษณะอนั พงึ
ประสงค์ พฤติกรรม สําคญั ประเมนิ ท่รี ะดับ

การทํางานรายบคุ คล คณุ ภาพผา่ น 2ขึ้นไป

- สงั เกตความมีวินยั - แบบประเมนิ ผ่านเกณฑ์การ

ใฝเ่ รียนรู้ และมุ่งมัน่ คุณลกั ษณะอนั พึง ประเมนิ ที่ระดับ

ใน ประสงค์ คุณภาพผา่ น 2ข้นึ ไป

การทาํ งาน

สอ่ื /แหลง่ การเรียนรู้
1) หนงั สือเรยี นรายวิชาพ้ืนฐานวชิ าประวตั ิศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศกึ ษาปีท่ี 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จาํ กดั
2) หนังสือเสรมิ ฝกึ ประสบการณ์ วชิ าประวัตศิ าสตร์ 1 ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1 ของบริษัท สํานกั พมิ พ์

เอมพันธ์ จํากดั

3) แบบฟอร์มแนะนาํ ตัวของนักเรียน google form
4) แบบทดสอบ

กิจกรรมเสนอแนะ
1) แนะนํานักเรยี นศึกษาเพ่ิมเติมจากเว็บไซต์ตา่ ง ๆ
2) นักเรยี นที่เรยี นยงั ไมเ่ ขา้ ใจใหท้ บทวนเน้อื หาสาระเพ่ิมเติมเวลาว่างจากเอกสารประกอบการเรียน

และบทเรียนออนไลน์ DLIT

ขอ้ เสนอแนะของหัวหน้าสถานศึกษา หรอื ผ้ทู ่ีไดร้ บั มอบหมาย
.............................................................................................................................. ................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................

ลงชอื่ .............................................ผสู้ อน
(นายสมดลุ ย์ โฉมหาญ)

ผู้อาํ นวยการโรงเรยี นบา้ นดงุ วิทยา
วันท.ี่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

6

บนั ทกึ หลังการจัดการเรียนรู้ (แผนการจัดการเรียนร้ทู ่ี 1 ปฐมนเิ ทศ)
1. ผลการเรยี นรู้
ด้านความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ด้านคณุ ลักษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปญั หาและอุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ปัญหา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชอ่ื .............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารตั น์ เรืองสมศร)ี
ตาํ แหนง่ ครผู ู้ชว่ ย

วนั ท.ี่ ..........เดือน............................พ.ศ............

7

แผนการจดั การเรียนรทู้ ่ี 2

กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม รหัสวชิ า ส21104

หน่วยการเรยี นรู้ที่ 3 เรอื่ ง พัฒนาการทางประวัติศาสตรข์ องไทยในสมยั สุโขทัย เวลา 20 ช่ัวโมง

เร่อื งท่ี แนวคดิ เกี่ยวกับความเปน็ มาของชนชาตไิ ทย (แนวคิดที่ 1-2) เวลา 1 ช่ัวโมง

ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีที่ 1 สอนโดย นางสาวนิษารตั น์ เรืองสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรยี นรู้/ตัวช้ีวัด

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเปน็ ไทย

ส 4.3 ม.1/1 อธบิ ายเร่อื งราวทางประวัติศาสตรส์ มัยก่อนสุโขทัยในดินแดนไทยโดยสงั เขป

สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด
เรอ่ื งราวความเป็นมาของชนชาติไทยซ่ึงเปน็ บรรพบุรุษของคนไทยนัน้ ยงั ไมม่ หี ลักฐานเพียงพอท่จี ะทํา

ให้มีข้อสรปุ ท่แี น่นอนวา่ ถิ่นกําเนิดอย่ทู ่ีใดหรือมีความเปน็ มาอยา่ งไร จากการศกึ ษาค้นควา้ ของนักวชิ าการได้
เสนอแนวคดิ เกี่ยวกับความเป็นมาของชนชาตไิ ทยไวห้ ลายแนวคดิ

จุดประสงค์การเรยี นรู้
1) นกั เรียนอธิบายแนวคดิ เกยี่ วกบั ความเป็นมาของชนชาตไิ ทยได้ (K)
2) นักเรียนสรุปแนวคดิ เกีย่ วกับความเป็นมา ของชนชาติไทยเชอื่ มโยงกับการอา้ งอิงหลักฐานทาง

ประวตั ศิ าสตรไ์ ด้ (P)
3) นักเรยี นมีความสนใจศึกษาแนวคดิ เกีย่ วกบั ความเป็นมาของชนชาตไิ ทยได้ (A)

สาระการเรียนรู้
1) แนวคดิ เกยี่ วกับความเป็นมาของชนชาติไทย
2) แนวคิดที่ 1 เชื่อวา่ ชนชาติไทยมถี ิน่ กําเนดิ อยบู่ ริเวณเทือกเขาอลั ไต
3) แนวคดิ ท่ี 2 เช่อื ว่าคนไทยอยู่บริเวณตอนใต้ของจีน

สมรรถนะสาคญั ของผู้เรยี น
1) ความสามารถในการคิด
(1) ทกั ษะการทาํ ให้กระจา่ ง
(2) ทักษะการนําความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวติ

8

คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์
1) รกั ชาติ ศาสน์ กษตั ริย์
2) มีวนิ ัย
3) ใฝเ่ รียนรู้
4) มุ่งมนั่ ในการทํางาน
5) รักความเป็นไทย

กจิ กรรมการเรียนรู้
วิธสี อนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es)
ขนั้ นา
1) ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียนรหู้ น่วยที่ 3 เรือ่ ง พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของไทยในสมยั

สุโขทยั และแจ้งจดุ ประสงค์การเรียนรชู้ วั่ โมงที่ 1-2 เรอ่ื ง แนวคดิ เก่ียวกบั ความเปน็ มาของชนชาตไิ ทย
2) ครใู ห้นักเรียนดูแผนท่ีทวปี เอเชยี แล้วถามวา่ คนไทยมาจากไหน ถนิ่ เดมิ ของชนชาติไทยอยู่ที่

ไหน พร้อมท้ังใหน้ กั เรยี นออกมาชีแ้ ผนท่ปี ระกอบ จากนน้ั ครสู รุปเพื่อเชอ่ื มโยงเข้าสู่เนื้อหาที่จะเรียน
ขน้ั สอน
ขั้นท่ี 1 กระต้นุ ความสนใจ (Engage)
1) ให้นักเรียนดูรปู ภาพชาวไทย, ชาวไทยใหญ่, ชาวจนี , ชาวฟลิ ิปปนิ ส์, ชาวมาเลย์ แลว้ สังเกต

รปู พรรณสณั ฐานว่าเหมือนคนไทยหรือไม่ อยา่ งไร
(แนวตอบ เช่น มีลักษณะคลา้ ยคนไทยเปน็ กลุม่ แต่ละภูมิภาคของไทย เชน่ ชาวไทยใหญ่ เหมือนคนไทย

ทอี่ าศัยอย่ภู าคเหนือ ชาวมาเลย์เหมอื นคนไทยท่ีอาศยั อยู่ภาคใต้ เปน็ ต้น)
2) แจ้งใหน้ ักเรียนทราบวา่ แนวคดิ เกย่ี วกบั ความเป็นมาของชนชาติไทย มี 4 แนวคดิ
ขน้ั ที่ 2 สารวจและค้นหา (Explore)
3) ครใู หน้ กั เรียนแบ่งออกเปน็ 4 กล่มุ แต่ละกลุ่มสบื คน้ ขอ้ มูลเกี่ยวกับเรือ่ งต่อไปนี้
กลุม่ ที่ 1 ถิน่ เดมิ ของชนชาตไิ ทยอย่บู ริเวณตอนเหนือของจีนหรือบริเวณเทือกเขาอลั ไต
กลุ่มท่ี 2 ถ่นิ เดมิ ของชนชาตไิ ทยอยบู่ รเิ วณตอนใตข้ องจนี
กลมุ่ ที่ 3 ถน่ิ เดิมของชนชาตไิ ทยอยูบ่ นผืนแผ่นดนิ ไทย
กลมุ่ ที่ 4 ถ่ินเดิมของชนชาตไิ ทยอยู่ในคาบสมุทรมลายแู ละบริเวณหมเู่ กาะชวา
4) ครใู หแ้ ต่ละกลมุ่ วิเคราะห์สรปุ แลว้ บันทกึ ผลการสืบค้นจัดทําเป็นแผนผังความคิด จากนัน้ ให้ทง้ั 4

กลุม่ นาํ มารายงานใหเ้ พอ่ื นฟังแล้วเพอ่ื น ๆ แสดงความคิดเหน็ ในชัว่ โมงตอ่ ไป
ขัน้ ที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain)
1) นักเรยี นและครูร่วมกนั อธิบายและสรปุ สาระสาํ คญั แนวคดิ ท่ี 1 เช่ือว่าชนชาติไทยมีถิ่นกําเนดิ อยู่

บริเวณตอนเหนือของประเทศจนี หรอื บริเวณเทือกเขาอัลไตและแนวคดิ ที่ 2 เชือ่ วา่ คนไทยอยู่บรเิ วณตอนใต้
ของจนี

9

2) ครูอธิบายเพ่ิมเติม แนวคิดท่ี 1 เชอื่ ว่าชนชาติไทยมถี ่นิ กําเนดิ อยู่บริเวณตอนเหนอื ของประเทศจีน
หรือบริเวณเทือกเขาอัลไต ซึง่ ปจั จุบันคือประเทศมองโกเลีย ผสู้ นบั สนนุ แนวคิดนี้ คือ ขุนวิจติ รมาตรา หลกั ฐาน
ทใี่ ช้สนับสนุน คือ หนังสอื เรือ่ งหลกั ไทยของขนุ วิจิตรมาตรา และหนังสอื ชาชาตไิ ทย ทแี่ ปลมาจาก ดร.วลิ เล่ยี ม
คลิฟตนั ดอดด์

- แนวคิดที่ 2 เชื่อว่าคนไทยอยู่บริเวณตอนใต้ของจีน เช่นบริเวณยูนนาน เสฉวน ผู้สนับสนุนแนวคิด
คอื ศาสตราจารยข์ จร สขุ พานชิ และจติ ร ภมู ิศักด์ิ

ขัน้ ท่ี 4 ขยายความเข้าใจ (Expand)
1) ครใู ช้คาํ ถามกระตุ้นความคิดนักเรียนวา่ นักเรยี นคิดว่าแนวความคดิ ท่ี 1 เชื่อวา่ ชนชาติไทยมีถิ่น
กําเนิดอยู่บริเวณตอนเหนือของประเทศจีนหรือบริเวณเทือกเขาอัลไตกับแนวคิดท่ี 2 เชื่อว่าคนไทยอยู่บริเวณ
ตอนใต้ของจีน แนวความคิดใดมคี วามน่าเชือ่ ถอื หรือวา่ เปน็ ที่ยอมรับมากกว่ากัน
(แนวคําตอบ แนวความคิดที่ 1 ไม่ได้รับการยอมรับแล้วเพราะไม่มีหลักฐานท่ีน่าเชื่อถือสนับสนุน เช่น
เส้นทางจากเทือกเขาอัลไตมาไทยน้ันเป็นเส้นทางที่ไกลมาก บริเวณนั้นมีอากาศหนาวเย็นมากวิถีชีวิตอตกต่าง
จากคนไทย และไม่พบหลกั ฐานโบราณคดี เป็นตน้
แนวความคิดที่ 2 เช่ือว่าคนไทยอยู่บริเวณตอนใต้ของจีนได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง เน่ืองจาก
บรเิ วณจีนตอนใต้ในปัจจบุ ัน ยังคงมีชนเผา่ ทมี่ รี ูปร่างหน้าตา ผิวพรรณ วถิ ชี ีวติ คลา้ ยคลงึ กับคนไทย)
ขั้นท่ี 5 ตรวจสอบผล (Evaluate)
1) ใหน้ ักเรียนทําใบงานที่ 3.1 เรือ่ ง ความเป็นมาของชนชาติไทย ในหนงั สอื เสริมฝึกประสบการณ์
ประวตั ิศาสตร์ 1 ของบรษิ ทั สํานกั พมิ พเ์ อมพันธ์ จาํ กัด
ข้ันสรุป
ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เก่ียวกับแนวคิดเก่ียวกับความเป็นมาของชนชาติไทย แนวคิดท่ี 1 เชื่อ
ว่าชนชาติไทยมถี ่ินกําเนดิ อยบู่ รเิ วณตอนเหนือของประเทศจนี หรือบริเวณเทือกเขาอลั ไต แนวคิดท่ี 2 เชื่อว่าคน
ไทยอยบู่ รเิ วณตอนใตข้ องจีน
ขั้นประเมิน

1) ครปู ระเมินผลโดยสงั เกตจากการตอบคาํ ถาม การมีส่วนรว่ มในช้นั เรยี น
2) ครูตรวจสอบผลจากการทําใบงานที่ 3.1 เร่ือง ความเป็นมาของชนชาติไทย ในหนังสือเสริม
ฝกึ ประสบการณ์ ประวัติศาสตร์ 1 ของบรษิ ทั สาํ นักพมิ พเ์ อมพนั ธ์ จาํ กดั

10

การวัดและประเมนิ ผล

จดุ ประสงค์การเรียนรู้ เคร่อื งมอื วิธวี ดั เกณฑก์ ารประเมิน

1) นักเรียนอธบิ ายแนวคิด - แบบประเมินใบ - ตรวจใบงานท่ี 3.1 เรื่อง ผา่ นเกณฑ์การประเมินท่ี

เกี่ยวกับความเป็นมาของชน งาน ความเปน็ มาของชนชาติ ระดับคุณภาพปานกลาง

ชาตไิ ทยได้ (K) ไทย ขน้ึ ไป

2) นกั เรยี นสรปุ แนวคิด แบบประเมนิ ประเมินแผนภาพ ผา่ นเกณฑ์การประเมินท่ี

เกย่ี วกบั ความเปน็ มาของชน แผนภาพความคิด ความคิด ระดับคุณภาพปานกลาง

ชาติไทยเชอื่ มโยงกับการ ขนึ้ ไป

อ้างองิ หลกั ฐานทาง

ประวตั ิศาสตรไ์ ด้ (P)

3) นกั เรียนมีความสนใจ แบบประเมินการ ประเมนิ การตอบคําถาม ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
ในชั้นเรียน ระดบั คะแนนผ่าน (1)
ศึกษาแนวคดิ เกีย่ วกับความ ตอบคําถามในชนั้ ขน้ึ ไป
- แบบสงั เกตพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์การประเมินที่
เป็นมาของชนชาติไทยได้ (A) เรยี น การทาํ งานรายบุคคล ระดับคะแนนผ่าน (1)
ข้นึ ไป
4) สมรรถนะสาํ คญั ของ แบบประเมิน - สังเกตความมวี นิ ัย ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ที่
ใฝเ่ รยี นรู้ และมุง่ มน่ั ใน ระดับคะแนนผ่าน (1)
ผเู้ รยี น สมรรถนะสาํ คัญ การทาํ งาน ขึ้นไป

5)คุณลักษณะอันพึง - แบบประเมิน
ประสงค์ คณุ ลกั ษณะอนั พึง
ประสงค์

ส่อื /แหลง่ การเรยี นรู้
สือ่ การเรียนรู้
1) หนังสือเรยี นรายวชิ าพื้นฐานวชิ าประวัติศาสตร์ 1 ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1 ของ บรษิ ัท สาํ นักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จาํ กดั
2) หนงั สอื เสรมิ ฝกึ ประสบการณ์ วชิ าประวตั ศิ าสตร์ 1 ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีที่ 1 ของบริษทั สํานกั พิมพ์

เอมพันธ์ จํากัด

3) สื่อการสอน Power Point หนว่ ยการเรยี นรูท้ ่ี 3 พฒั นาการทางประวตั ศิ าสตร์ของไทยใน
สมัยสุโขทัย

แหล่งการเรียนรู้
1) ห้องสมุด
2) แหลง่ ขอ้ มูลสารสนเทศ
- https://www.youtube.com/watch?v=0UzTEyO8rPM
- https://sites.google.com/site/krupuihistory7/khwam-thnad-dan-wichachiph

11

กิจกรรมเสนอแนะ
1) แนะนาํ นักเรยี นศึกษาเพิ่มเติมจากเว็บไซต์ตา่ ง ๆ
2) นักเรียนทเี่ รยี นยงั ไม่เข้าใจให้ทบทวนเนือ้ หาสาระเพมิ่ เติมเวลาวา่ งจากเอกสารประกอบการเรียน

และบทเรยี นออนไลน์ DLIT

ขอ้ เสนอแนะของหวั หน้าสถานศกึ ษา หรอื ผู้ทไี่ ด้รบั มอบหมาย
......................................................................................... .....................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................... .................................................................................. .............

ลงชื่อ.............................................ผสู้ อน
(นายสมดลุ ย์ โฉมหาญ)

ผ้อู ํานวยการโรงเรียนบ้านดงุ วิทยา
วันที่...........เดือน............................พ.ศ............

12

บนั ทกึ หลังการจัดการเรียนรู้
1. ผลการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคณุ ลักษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปัญหาและอปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแกป้ ญั หา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชอื่ .............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารัตน์ เรอื งสมศรี)
ตาํ แหนง่ ครูผชู้ ว่ ย

วนั ท.ี่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

13

ใบงานที่ 3.1

เร่ือง ความเปน็ มาของชนชาติไทย

มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้ีวดั : ส 4.3 ม.1/1

คาช้แี จง : จากเรื่องท่กี าํ าหนด ให้นกั เรยี นจดั ลําดับแนวคิดเก่ียวกบั ความเป็นมาของชนชาติไทยเป็น 4 ชดุ โดย
ใสห่ มายเลขเรียงลาํ าดับลงใน 

เรื่องท่ี 1 แนวคิดเกี่ยวกับความเป็นมาของ เรื่องท่ี 2 เหตุผล/หลกั ฐานสนบั สนุนแตล่ ะแนวคดิ
ชนชาตไิ ทย 5. ใชห้ ลกั ฐานจากบนั ทกึ ของจีน เชน่ หนังสือสอื่ จ้ี
6. หลักฐานทางโบราณคดี ร่องรอยการอยู่อาศัยของ
1. เชื่อว่าถิ่น เดิมของชนชาติไทยอยู่บริเวณ มนุษย์บนผนื แผน่ ดนิ ไทย
เทือกเขาอัลไตตอนเหนือของจีน 7. กลุ่มเลือดคนไทยกับคนอินโดนีเซียมีลักษณะ
2. เชอ่ื ว่าถ่ินเดิมของคนไทยอยู่บรเิ วณทางใต้ของจนี คลา้ ยกนั
3. เช่ือว่าถ่ินกาาเนิดของคนไทยอยู่บนผืนแผ่นดิน 8. เทือกเขาอัลไตเป็นถิ่นกาาเนิดของชนเผ่า
ไทย มองโกลอยด์ ซึ่งคนไทยกเ็ ปน็ ชนเผ่ามองโกลอยด์
4. เช่ือว่าถิ่นกาาเนิดของคนไทยอยู่ในบริเวณ
คาบสมทุ รมลายู

เรอ่ื งท่ี 3 นกั วิชาการทส่ี นับสนนุ แต่ละแนวคิด เร่ืองที่ 4 สรุปความเป็นไปได้ของแต่ละแนวคิด
9. นายแพทย์สมศักด์ิ พนั ุธส์ มบรู ณ์, 13. แนวคดิ นีไ้ ดร้ ับความนิยมอย่างกว้างขวาง
ศาสตราจารยน์ ายแพทย์ประเวศ วะสี เพราะยังคงปรากฏชนเผ่าท่ีมีลักษณะเหมือนคนไทย
10. ดร.วิลเลียม คริฟตนั ดอดด์, ขุนวิจติ รมาตรา ทางใต้ของจนี
11. สมเดจ็ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ 14. แนวคิดน้ีไม่ได้รับการยอมรับ เพราะการ
กรมพระยาดาารงราชานุภาพ, วเิ คราะห์โครงกระดูกไม่อาจจาาแนกชนชาติได้
จติ ร ภมู ศิ ักดิ์ 15. แนวคิดนไ้ี มไ่ ดร้ ับการยอมรับ เพราะเทือกเขา
12. ศาสตราจารย์ชนิ อยูด่ ี, อลั ไตหา่ งไกลมาก
ศาสตราจารย์ นายแพทยส์ ดุ แสงวเิ ชียร 16. แนวคดิ นมี้ ีผูย้ อมรบั น้อย

14
ชดุ ท่ี 1

ชุดที่ 2

ชุดที่ 3

ชุดท่ี 4

15

ใบงานที่ 3.1
เรอื่ ง ความเปน็ มาของชนชาตไิ ทย
คาช้ีแจง : จากเรื่องที่กําาหนด ให้นักเรียนจัดลําาดับแนวคิดเกี่ยวกับความเป็นมาของชนชาติไทยเป็น 4 ชุด
โดยใสห่ มายเลขเรียงลําาดับลงใน 
ชดุ ที่ 1

1 8 10 15

ชุดที่ 2

2 5 11 13

ชุดที่ 3

3 6 12 14

ชดุ ท่ี 4

4 7 9 16

16

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 3

กลุ่มสาระการเรียนรูส้ งั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม รหัสวชิ า ส21104

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 3 เรื่อง พฒั นาการทางประวัตศิ าสตรข์ องไทยในสมยั สุโขทัย เวลา 20 ช่ัวโมง

เร่ืองที่ แนวคดิ เกีย่ วกับความเปน็ มาของชนชาติไทย (แนวคดิ ท่ี 3-4) เวลา 1 ชว่ั โมง

ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีที่ 1 สอนโดย นางสาวนษิ ารัตน์ เรอื งสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรียนร/ู้ ตวั ชว้ี ดั

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเป็นไทย

ส 4.3 ม.1/1 อธบิ ายเรอ่ื งราวทางประวตั ศิ าสตร์สมัยก่อนสโุ ขทัยในดินแดนไทยโดยสังเขป

สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด
เร่อื งราวความเปน็ มาของชนชาติไทยซึ่งเปน็ บรรพบรุ ุษของคนไทยนน้ั ยังไม่มหี ลักฐานเพียงพอทจี่ ะทํา

ใหม้ ีข้อสรปุ ทแี่ น่นอนว่า ถิน่ กําเนดิ อยู่ท่ีใดหรอื มีความเป็นมาอยา่ งไร จากการศกึ ษาคน้ ควา้ ของนักวชิ าการได้
เสนอแนวคดิ เกี่ยวกบั ความเป็นมาของชนชาตไิ ทยไวห้ ลายแนวคิด

จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1) นกั เรยี นอธิบายแนวคิดเกีย่ วกับความเป็นมาของชนชาติไทยได้ (K)
2) นกั เรยี นสรุปแนวคดิ เกี่ยวกับความเปน็ มา ของชนชาตไิ ทยเชื่อมโยงกับการอา้ งอิงหลักฐานทาง

ประวัตศิ าสตร์ได้ (P)
3) นักเรียนมีความสนใจศึกษาแนวคิดเก่ียวกับความเป็นมาของชนชาติไทยได้ (A)

สาระการเรียนรู้
1) แนวคิดเก่ยี วกบั ความเป็นมาของชนชาตไิ ทย
2) แนวคดิ ท่ี 1 เชอื่ วา่ ชนชาตไิ ทยมีถิน่ กําเนดิ อยู่บริเวณเทือกเขาอลั ไต
3) แนวคิดท่ี 2 เชื่อว่าคนไทยอยู่บรเิ วณตอนใต้ของจีน
4) แนวคิดที่ 3 เชือ่ ว่าคนไทยอยู่บนผนื แผ่นดินไทย
5) แนวคดิ ที่ 4 เชอ่ื วา่ คนไทยอยู่บนคาบสมุทรมลายแู ละหมเู่ กาะชวา

สมรรถนะสาคัญของผ้เู รียน
1) ความสามารถในการคดิ

(1) ทักษะการทาํ ให้กระจา่ ง

17

(2) ทักษะการนําความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ติ

คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์
1) รักชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์
2) มวี นิ ัย
3 ใฝเ่ รียนรู้
4) มุง่ ม่ันในการทํางาน
5) รักความเปน็ ไทย

กิจกรรมการเรยี นรู้
วธิ สี อนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es)
ขน้ั นา
1) ครเู ตรยี มคาํ ถามสําคัญและท้าทาย เพอื่ ให้นักเรยี นตอบว่า “ในความคิดเหน็ สว่ นตวั ของนักเรยี น

คิดวา่ คนไทยมาจากไหน” (พิจารณาคําตอบตามดลุ ยพนิ ิจของครผู ้สู อน)
ขั้นสอน
ขน้ั ที่ 1 กระตนุ้ ความสนใจ (Engage)
1) ครูนาํ รปู ภาพแผนทท่ี ่ีแสดงเก่ียวกับแนวคิดความเปน็ มาชาตไิ ทย โดยใหน้ กั เรยี นบอกวา่ แตล่ ะ

หมายเลขแทนความเปน็ มาของแนวคดิ ใด
(แนวคาํ ตอบ หมายเลข 1 แนวคิดที่ 1 เชอ่ื วา่ ชนชาติไทยมีถนิ่ กาํ เนดิ อยบู่ รเิ วณตอนเหนือของประเทศ

จนี หรอื บรเิ วณเทือกเขาอัลไต
หมายเลข 2 แนวคิดที่ 2 เชอื่ ว่าคนไทยอยูบ่ ริเวณตอนใตข้ องจีน
หมายเลข 3 แนวคดิ ที่ 3 เชือ่ วา่ คนไทยอยบู่ นผนื แผน่ ดินไทย
หมายเลข 4 แนวคดิ ท่ี 4 เชอื่ ว่าคนไทยอยูบ่ นคาบสมุทรมลายูและหมเู่ กาะชวา )

ขั้นท่ี 2 สารวจและค้นหา (Explore)
1) ให้นักเรียนทั้ง 4 กลุ่มออกมารายงานส่ิงท่ีนักเรียนไปสืบค้นข้อมูลโดยการวิเคราะห์สรุป ให้เพ่ือน
ในชัน้ เรียนฟงั หนา้ ช้นั เรียน
ขัน้ ที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain)
1) นกั เรียนแตล่ ะกล่มุ ออกมานําเสนอผลการสบื คน้ ข้อมูล นกั เรยี นกลุ่มไหนทีไ่ ม่ได้นาํ เสนอใหน้ ่งั ฟัง

พร้อมจดบนั ทึกข้อมลู ของเพื่อนกล่มุ นาํ เสนอ

18

2) ใหก้ ล่มุ นําเสนอต้งั คาํ ถามถามเพื่อนกลุ่มทน่ี งั่ ฟงั โดยกาํ หนดให้นกั เรียนกลมุ่ ไหนทตี่ อบคาํ ถามได้

จะเพ่ิมคะแนนพิเศษข้อละ 2 คะแนน เพอื่ กระตนุ้ ใหน้ ักเรียนต้งั ใจฟัง จะหากนักเรียนกลุ่มไหนตอบได้คะแนน

พเิ ศษเยอะสุดก็จะได้รางวัล

ข้ันที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Expand)

1) ครูอธบิ ายเพิ่มเติมเกี่ยวกับแนวคิดท่ี 3 เชื่อวา่ ถ่ินกาํ เนดิ ของคนไทยอยบู่ นผนื แผน่ ดินไทย
- แนวคดิ ท่ี 4 เช่อื วา่ ถิ่นกําเนิดของคนไทยอยู่ในบรเิ วณคาบสมุทรมลายูและบรเิ วณหมเู่ กาะชวา
แนวคดิ ท่ไี ด้รบั การยอมรับมากทส่ี ุด คือ แนวคดิ ที่ 3 เชอ่ื ว่าถนิ่ เดิมของไทยอยู่ทางตอนใต้ของจีน
2) ใหน้ ักเรยี นทําใบงานที่ 3.2 เรอื่ ง ความคิดเห็นเก่ียวกับความเป็นมาของชาติไทย ในหนังสือเสรมิ
ฝึกประสบการณ์ ประวตั ิศาสตร์ 1 ของบริษทั สํานกั พมิ พ์เอมพนั ธ์ จํากดั
ขนั้ ท่ี 5 ตรวจสอบผล (Evaluate)

1) ครเู ฉลยใบงานท่ี 3.2 เร่ือง ความคิดเห็นเก่ียวกับความเป็นมาของชาติไทย ในหนงั สอื เสริมฝกึ
ประสบการณ์ ประวัตศิ าสตร์ 1 ของบริษัท สาํ นกั พมิ พเ์ อมพันธ์ จํากัด

2) ให้นักเรยี นรว่ มกันแสดงความคดิ เห็น โดยครใู ช้คาํ ถาม ดงั น้ี
- นกั เรยี นเห็นด้วยกบั แนวคดิ เรือ่ งถิ่นกาํ เนิดของชนชาติไทยตามแนวคดิ ใด เพราะเหตใุ ด
(พจิ ารณาคาํ ตอบตามดุลยพินิจของครผู ู้สอน)
ขน้ั สรปุ

1) นักเรยี นและครรู ่วมกันอธิบายและสรปุ สาระสาํ คญั
ขัน้ ประเมิน

1) ครูประเมนิ ผลโดยสังเกตจากการตอบคําถาม การมีสว่ นรว่ มในชนั้ เรยี น
2) ครูตรวจสอบผลจากการทําใบงานท่ี 3.2 เร่อื งความคดิ เห็นเกีย่ วกับความเปน็ มาของชนชาติไทย
และคําถามชวนคิดหน้า 68 ในหนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์เอมพันธ์
จาํ กัด

19

การวัดและประเมินผล

จุดประสงค์การเรยี นรู้ เคร่ืองมือ วิธวี ัด เกณฑก์ ารประเมิน
ประเมินใบงานที่ 3.2 ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ที่
1) นักเรยี นอธิบาย - แบบประเมนิ ใบงาน เรอ่ื งความคิดเหน็ ระดบั คุณภาพปานกลาง
เก่ียวกบั ความเปน็ มาของ ขน้ึ ไป
แนวคิดเก่ยี วกบั ความ ชนชาตไิ ทย
ประเมินแผนภาพ ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ที่
เป็นมาของชนชาตไิ ทยได้ ความคิด ระดับคุณภาพปานกลาง
ขน้ึ ไป
(K) ประเมนิ การตอบคาํ ถาม
ในชัน้ เรียน ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ที่
2) นกั เรยี นสรุปแนวคดิ แบบประเมินการตอบ ระดบั คะแนนผ่าน (1)
- แบบสงั เกตพฤตกิ รรม ขนึ้ ไป
เก่ยี วกบั ความเปน็ มาของ คําถาม การทํางานรายบุคคล
ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
ชนชาติไทยเช่ือมโยงกับ - สังเกตความมีวนิ ยั ระดบั คะแนนผา่ น (1)
ใฝ่เรยี นรู้ และมงุ่ ม่นั ใน ข้นึ ไป
การอา้ งองิ หลกั ฐานทาง การทํางาน ผา่ นเกณฑ์การประเมินท่ี
ระดับคะแนนผ่าน (1)
ประวตั ศิ าสตร์ได้ (P) ขึ้นไป

3) นักเรยี นมีความสนใจ แบบประเมินการตอบ

ศึกษาแนวคิดเก่ยี วกับ คาํ ถามในชนั้ เรยี น

ความเปน็ มาของชนชาติ

ไทยได้ (A)

4) สมรรถนะสําคัญของ แบบประเมนิ สมรรถนะ

ผเู้ รียน สาํ คัญ

5) คณุ ลักษณะอันพึง - แบบประเมนิ
ประสงค์ คุณลกั ษณะอนั พึง
ประสงค์

สือ่ /แหลง่ การเรียนรู้
สอื่ การเรยี นรู้
1) หนังสอื เรียนรายวชิ าพืน้ ฐานวชิ าประวัตศิ าสตร์ 1 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1 ของ บริษัท สาํ นกั พิมพ์

เอมพันธ์ จํากดั
2) หนังสอื เสริมฝกึ ประสบการณ์ วชิ าประวตั ศิ าสตร์ 1 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1 ของบริษทั สาํ นักพมิ พ์

เอมพนั ธ์ จํากัด

3) ส่ือการสอน Power Point หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 3 พฒั นาการทางประวตั ศิ าสตรข์ องไทยใน
สมัยสโุ ขทัย

4) รปู ภาพ แผนท่แี สดงตาํ แหน่งตามแนวความคิดความเปน็ มาของชาติไทย

20

แหล่งการเรียนรู้
1) หอ้ งสมุด
2) แหลง่ ข้อมูลสารสนเทศ
- https://www.youtube.com/watch?v=0UzTEyO8rPM
- https://sites.google.com/site/krupuihistory7/khwam-thnad-dan-wichachiph

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนํานักเรียนศึกษาเพมิ่ เตมิ จากเวบ็ ไซต์ตา่ ง ๆ
2) นักเรยี นทีเ่ รียนยงั ไมเ่ ข้าใจใหท้ บทวนเนอื้ หาสาระเพิม่ เตมิ เวลาวา่ งจากเอกสารประกอบการเรียน

และบทเรยี นออนไลน์ DLIT

ขอ้ เสนอแนะของหัวหนา้ สถานศึกษา หรือผู้ท่ไี ดร้ บั มอบหมาย
......................................................................................... .....................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................... .................................................................................. .............

ลงชือ่ .............................................ผสู้ อน
(นายสมดุลย์ โฉมหาญ)

ผู้อํานวยการโรงเรยี นบ้านดงุ วทิ ยา
วนั ท่ี...........เดือน............................พ.ศ............

21

บนั ทกึ หลังการจัดการเรียนรู้
1. ผลการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคณุ ลักษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปัญหาและอปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแกป้ ญั หา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชอื่ .............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารัตน์ เรอื งสมศรี)
ตาํ แหนง่ ครูผชู้ ว่ ย

วนั ท.ี่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

22
ภาพที่ 3.2 แผนทแี่ สดงตําแหน่งตามแนวความคดิ ความเป็นมาของชาติไทย

23

เร่ือง ความคดิ เหน็ เก่ยี วกบั ความเปน็ มาของชนชาติไทย

คาช้ีแจง : ให้นักเรียนเขียนแสดงความคิดเห็นเก่ียวกับความเป็นมาของชนชาติไทยลงในช่องว่าง
ให้ถกู ต้อง

แนวคิดท่ี 1 เชื่อวา่ ชนชาติไทยมีถน่ิ กาาเนิดบริเวณเทอื กเขาอัลไตทางตอนเหนือของจีน
สรุปความเป็นไปได้

เหตผุ ล

แนวคดิ ที่ 2 เชอื่ วา่ ถ่ินกาาเนดิ ของชนชาตไิ ทยอยทู่ างตอนใตข้ องจีน
สรปุ ความเปน็ ไปได้

เหตผุ ล

24

แนวคิดท่ี 3 เชื่อว่าถ่ินกาาเนิดของคนไทยอย่บู นผืนแผน่ ดนิ ไทย
สรุปความเปน็ ไปได้

เหตผุ ล

แนวคดิ ท่ี 4 เชอ่ื ว่าถ่นิ กาาเนดิ ของคนไทยอยบู่ ริเวณคาบสมทุ รมลายแู ละหม่เู กาะชวา
สรุปความเป็นไปได้

เหตผุ ล

25

เร่ือง ความคิดเห็นเก่ียวกบั ความเปน็ มาของชนชาตไิ ทย
คาชแ้ี จง : ใหน้ กั เรยี นเขยี นแสดงความคิดเห็นเกยี่ วกบั ความเปน็ มาของชนชาติไทยลงในชอ่ งว่าง
ให้ถูกตอ้ ง

แนวคิดท่ี 1 เช่ือวา่ ชนชาติไทยมีถนิ่ กาาเนิดบรเิ วณเทอื กเขาอัลไตทางตอนเหนือของจนี
สรุปความเปน็ ไปได้แนวคดิ นไี้ มไ่ ดร้ บั การยอมรับ เพราะไม่มีหลกั ฐานทีน่ ่าเช่อื ถือสนับสนุน
เหตุผลการอพยพมาจากเทอื กเขาอลั ไตนนั้ ไกลมาก มีอากาศหนาวเยน็ และแห้งแลง้ ผู้คนท่ีอาศยั
อยใู่ นบริเวณดงั กลา่ วดารงชีวิตด้วยการเลีย้ งสตั ว์บนท่ีสูง แตกต่างกับคนไทยท่ชี อบอยูอ่ าศยั ใน
บริเวณทรี่ าบลุ่มและเพาะปลูกขา้ ว

แนวคดิ ท่ี 2 เชอื่ ว่าถิน่ กาาเนิดของชนชาตไิ ทยอยู่ทางตอนใต้ของจนี
สรุปความเป็นไปได้ แนวคดิ นี้ได้รบั การยอมรับอยา่ งกวา้ งขวาง
เหตุผล เนื่องจากบรเิ วณจนี ตอนใตย้ ังคงมชี นเผา่ ที่มีรปู รา่ ง หน้าตา ผิวพรรณคล้ายคลึงกับคน
ไทย ไดแ้ ก่ไต และจ้วง ประกอบกบั หลกั ฐานทางภาษาศาสตร์

แนวคดิ ท่ี 3 เช่ือว่าถน่ิ กาาเนิดของคนไทยอยบู่ นผนื แผ่นดนิ ไทย
สรุปความเปน็ ไปได้ แนวคดิ นีย้ งั ไม่ไดร้ ับการยอมรบั มากนกั
เหตผุ ล เพราะยังขาดหลักฐานและเหตุผลอ้างองิ ประกอบกับยังไม่สามารถวเิ คราะห์ได้วา่ โครง
กระดกู ในประเทศไทยเป็นของคนไทยหรือชาตเิ พ่ือนบ้าน

แนวคดิ ท่ี 4 เชื่อว่าถน่ิ กาาเนิดของคนไทยอยบู่ ริเวณคาบสมทุ รมลายูและหมู่เกาะชวา
สรุปความเปน็ ไปได้ แนวคดิ นีม้ ผี ยู้ อมรบั น้อย
เหตผุ ล ขาดหลกั ฐานและเหตุผลสนับสนุน รวมทง้ั การวเิ คราะหก์ ล่มุ เลือด ปจั จบุ ันเลิกใชไ้ ปแล้ว
และยังขัดแยง้ กับทฤษฎีการอพยพวา่ คนจะอพยพจากท่ีสงู ลงสู่ทร่ี าบที่อดุ มสมบรู ณ์

26

คาถามชวนคดิ (หนงั สือฝกึ ประสบการณ์ หนา้ 68)
คาชี้แจง : ตอนที่ 1 ใหน้ กั เรยี นตอบคําถามต่อไปนใี้ ห้ถกู ต้อง
1. แนวคดิ เกยี่ วกับความเปน็ มาของชนชาติไทยมีแนวคิดใดบา้ ง

2. เพราะเหตุใดแนวคิดที่ว่าบริเวณเทือกเขาอัลไตเป็นแหล่งถิ่นฐานด้ังเดิมของชนชาติไทย จึงไม่เป็นท่ียอมรับ

3. การศกึ ษาค้นควา้ เรอ่ื งราวความเปน็ มาของชนชาติไทยสามารถศกึ ษาดา้ นใดได้บา้ ง จงยกตวั อยา่ งประกอบ

4. กอ่ นพุทธศตวรรษท่ี 18 มอี าณาจักรโบราณใดบ้างทม่ี ศี นู ยก์ ลางอยบู่ นผืนแผ่นดนิ ไทย
5. อาณาจักรโบราณใดท่ีปรากฏในตาํ นานสิงหนวตั กิ ุมารและตาํ นานลวจึงกราช
6. อักษรธรรมเป็นภมู ิปญั ญาของใคร สาํ คญั อยา่ งไร
7. จารกึ ภาษาโบราณที่พบในดนิ แดนไทย มลี กั ษณะตวั อักษรเป็นอย่างไร จงอธบิ าย

27

คาถามชวนคดิ (หนงั สอื ฝึกประสบการณ์ หน้า 68) เฉลย
คาช้ีแจง : ตอนท่ี 1 ให้นกั เรียนตอบคําถามต่อไปนี้ใหถ้ ูกต้อง
1. แนวคิดเกย่ี วกบั ความเป็นมาของชนชาติไทยมแี นวคดิ ใดบา้ ง
แนวคดิ เกย่ี วกับความเปน็ มาของชนชาติไทยมี 4 แนวคดิ
แนวคิดที่ 1 เชื่อว่าชนชาติไทยมีถ่ินกําเนิดอยู่บริเวณตอนเหนือของประเทศจีน หรือบริเวณเทือกเขาอัลไต
แนวคดิ ท่ี 2 เชอ่ื ว่าถนิ่ กําเนิดของคนไทยอยู่บริเวณทางตอนใตข้ องจีน
แนวคดิ ที่ 3 เชอ่ื ว่าถนิ่ กาํ เนิดของคนไทยอยบู่ นผนื แผน่ ดนิ ไทย
แนวคิดท่ี 4 เช่อื ว่าถ่นิ กําเนดิ ของคนไทยอยบู่ ริเวณคาบสมุทรมลายู และบรเิ วณหมู่เกาะชวา
2. เพราะเหตุใดแนวคิดท่ีว่าบริเวณเทือกเขาอัลไตเป็นแหล่งถ่ินฐานด้ังเดิมของชนชาติไทย จึงไม่เป็นท่ียอมรับ
ในปัจจุบัน แนวคิดเร่ืองการอพยพของคนไทยจากเทือกเขาอัลไตทางเหนือของจีนไม่ได้รับการยอมรับ เพราะ
ระยะทางไกล และหนาวเย็นมาก รวมทั้งประชาชนในบริเวณดังกล่าวไม่น่าจะชํานาญการเพาะปลูกแบบ
คนไทย
3. การศึกษาค้นควา้ เรือ่ งราวความเปน็ มาของชนชาติไทยสามารถศึกษาดา้ นใดไดบ้ ้าง จงยกตัวอย่างประกอบ
การศกึ ษาคน้ คว้าเร่อื งราวความเป็นมาของชนชาตไิ ทยสามารถศกึ ษาไดจ้ ากดา้ นต่าง ๆ คอื
ก. โบราณคดี โดยศึกษาจากโครงกระดกู และรอ่ งรอยอื่น ๆ ของมนุษย์
ข. ทฤษฎีการอพยพของมนุษยใ์ นการอพยพสู่บรเิ วณทมี่ ีความอุดมสมบรู ณ์
ค. จากวิถชี ีวิตความเปน็ อยู่ ไดแ้ ก่ อาชพี ภาษา การแตง่ กาย การปลกู สร้างบ้านเรือน
4. ก่อนพุทธศตวรรษท่ี 18 มอี าณาจักรโบราณใดบา้ งทม่ี ศี นู ย์กลางอยู่บนผืนแผน่ ดินไทย
อาณาจกั รโบราณบนผนื แผน่ ดินไทยก่อนศตวรรษท่ี 18 คือ
1. ละโว้ 2. หริภญุ ชัย 3. ล้านนา 4. เชียงแสน 5. นครศรีธรรมราช
5. อาณาจักรโบราณใดท่ีปรากฏในตาํ นานสงิ หนวัตกิ มุ ารและตาํ นานลวจึงกราช
เชยี งแสน
6. อกั ษรธรรมเปน็ ภมู ิปัญญาของใคร สําคัญอยา่ งไร
เปน็ ของอาณาจักรล้านนาตอ่ มามีการนาํ ไปดัดแปลงใช้ในดนิ แดนใกลเ้ คยี ง
7. จารึกภาษาโบราณท่พี บในดนิ แดนไทย มลี กั ษณะตัวอกั ษรเป็นอย่างไร จงอธิบาย
มีลักษณะเปน็ ตวั อักษรกลม ๆ สระ พยัญชนะ วรรณยกุ ตอ์ ยู่ในบรรทัดเดียวกนั

28

แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 4

กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม รหัสวชิ า ส21104

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 เรอ่ื ง พัฒนาการทางประวตั ศิ าสตรข์ องไทยในสมยั สุโขทยั เวลา 20 ชัว่ โมง

เร่อื ง อาณาจักรโบราณบนแผ่นดินไทย ( ภาคเหนือ-ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนอื ) เวลา 1 ชวั่ โมง

ชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 1 สอนโดย นางสาวนิษารัตน์ เรืองสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรยี นรู/้ ตวั ชี้วัด

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเป็นไทย

ส 4.3 ม.1/1 อธบิ ายเรอ่ื งราวทางประวัติศาสตร์สมยั ก่อนสโุ ขทัยในดินแดนไทยโดยสังเขป

สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด
ช่วงก่อนพุทธศตวรรษที่ 18 ดินแดนไทยมีเมือง แว่นแคว้น และอาณาจกั รของคนไทยตั้งมน่ั และ

เจรญิ รุง่ เรอื ง กระจายอยู่ท่ัวไปในภาคเหนอื ภาคใต้และภาคกลางของประเทศไทยในปัจจบุ นั รฐั ไทยเหลา่ นต้ี ่าง
มคี วามสัมพันธซ์ ึ่งกันและกนั

จุดประสงค์การเรยี นรู้
1) นกั เรียนอธบิ ายพฒั นาการของอาณาจักรโบราณในภาคต่างๆ ในดินแดนไทยได้ (K)
2) นกั เรยี นสามารถนาํ เสนออาณาจกั รโบราณบนผืนแผ่นดินไทยได้ (P)
3) นักเรยี นมีความสนใจศึกษาอาณาจักรโบราณบนแผ่นดินไทย (A)

สาระการเรยี นรู้
1) อาณาจักรโบราณบนแผน่ ดินไทย
2) โยนกเชียงแสน
3) เงินยางเชียงแสน
4) หริภุญชัย
5) ล้านนา
6) โคตรบรู ณ์

สมรรถนะสาคัญของผเู้ รียน
1) ความสามารถในการคิด

(1) ทกั ษะการทําให้กระจา่ ง

29

(2) ทกั ษะการนําความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ

คุณลักษณะอนั พึงประสงค์
1) มวี นิ ัย
2) ใฝเ่ รยี นรู้
3) มงุ่ ม่ันในการทํางาน
4) รกั ความเป็นไทย

กจิ กรรมการเรียนรู้
วิธสี อนแบบสบื เสาะหาความรู้ (5Es)
ข้ันนา
ขัน้ ท่ี 1 กระตุน้ ความสนใจ (Engage)
1) ครูให้นักเรียนดูรูปภาพจํานวน 4 ภาพ ได้แก่ พระบรมราชานุสาวรีย์สามกษัตริย์ พระธาตุพนม

วัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร ประตูท่าแพร แล้วถามนักเรียนวา่ มีใครรู้จักรูปอะไรบ้าง ถ้านักเรียนคนไหน
ร้จู กั ใหน้ ักเรยี นอธิบายใหเ้ พือ่ นฟงั พอสังเขป

2) ครูเฉลยหรืออธิบายรูปภาพแต่ละรูปภาพให้นักเรียนเข้าใจเพ่ิมขั้น เช่น พระบรมราชานุสาวรีย์
สามกษัตริย์ ตั้งอยู่ท่ี จ.เชียงใหม่ เพื่อเป็นเกียรติให้แก่ท้ังสามท่านท่ีรวบรวมเมืองต่าง ๆ ทางภาคเหนือเป็น
อาณาจักรล้านนา โดยมศี ูนยก์ ลางอยูท่ ่ี จ.เชียงใหม่ ในปจั จบุ นั

พระธาตุพนม จ.นครพนม เปน็ ศนู ยก์ ลางของอาณาจักรโคตรบรู ณ์ ภาคตะวันออกเฉยี งเหนือ
ประตทู า่ แพร เปน็ ประตูเมืองช้นั ในของ จ. เชียงใหม่ สรา้ งในสมยั พระเจา้ มังราย ผู้ก่อตงั้ เมอื งเชียงใหม่
วัดพระธาตุหริภญุ ชยั วรมหาวหิ าร จ.ลาํ พูน ศนู ยก์ ลางของอาณาหริภญุ ชยั เป็นต้น
ข้นั สอน

1) ให้นักเรียนส่งตัวแทนออกมาจับสลากบัตรคําเก่ียวกับอาณาจักรโบราณทางภาคเหนือแล้วให้
นกั เรยี นชว่ ยกนั อธบิ ายบตั รคาํ ที่ได้ อาทิ

-นักเรียนจับฉลากได้คําว่า พระปรางค์สามยอด: จ.ลพบุรี สร้างขึ้นในรัชสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7
อาณาจักรละโว้

-ลพบุรี : ศนู ย์กลางอาณาจักรละโว้ในปัจจบุ ัน
-ตามพรลิงค์ : อาณาจักรโบราณบนคาบสมทุ รมลายทู างภาคใต้ของไทย
- แมน่ ้ํา 3 สายไหลผ่านเมอื งละโว้ : แมน่ ํา้ เจา้ พระยา แมน่ า้ํ ปา่ สัก แมน่ ้ําลพบรุ ี

2) นักเรียนร่วมกันอภิปรายความรู้เกี่ยวกับบัตรคําท่ีจับสลากได้ว่า มีลักษณะและมีความสําคัญ
อยา่ งไร

30

ขัน้ ที่ 2 สารวจและคน้ หา (Explore)
1) ครูแบ่งนักเรียนเป็น 5 กลุ่ม คละกันตามความสามารถ คือ เก่ง ปานกลางค่อนข้างเก่ง ปานกลาง
ค่อนขา้ งอ่อน และอ่อน
2) ให้แต่ละกลุม่ ศกึ ษาคน้ คว้าตามประเด็นท่ีกําหนดให้ดงั ต่อไปนี้

กลุ่มที่ 1 ศกึ ษาค้นคว้าเก่ยี วกับอาณาจกั รโยนกเชยี งแสน
กลุ่มท่ี 2 ศึกษาคน้ คว้าเก่ียวกบั อาณาจกั รเงนิ ยางเชียงแสน
กลุม่ ท่ี 3 ศกึ ษาค้นคว้าเกี่ยวกับอาณาจักรหริภุญชยั
กลุม่ ที่ 4 ศกึ ษาคน้ คว้าเกย่ี วกับอาณาจักรล้านนา
กลมุ่ ท่ี 5 ศึกษาคน้ ควา้ เกย่ี วกับอาณาจกั รโคตรบูรณ์
พร้อมบันทึกสรุปผลการค้นควา้ ลงในสมดุ เป็นผลงานกล่มุ แล้วออกมานําเสนอหน้าช้ันเรียน
ขน้ั ท่ี 3 อธิบายความรู้ (Explain)
1) นักเรียนผลัดกันนําความรู้ท่ีได้จากการศึกษามาอธิบายให้เพื่อนในกลุ่มฟัง ผลัดกันซักถามข้อ

สงสัยและอธบิ ายจนทกุ คนมคี วามเข้าใจชดั เจนตรงกนั

2) ครสู มุ่ ให้ตัวแทนกลุม่ ออกมานําเสนอหน้าช้นั เรียน ครอู ธบิ ายเพ่ิมเตมิ ในประเด็นท่นี กั เรียนไม่ไดพ้ ดู ถงึ

ข้ันที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Expand)
1) ครูถามกระตนุ้ ความคิดนกั เรียน อาณาจักรโคตรบรู ณ์สน้ิ สดุ อํานาจลงเพราะเหตใุ ด

แนวคําตอบ ถูกอาณาจักรขอมขยายอิทธิพลเข้ามาครอบครอง และต่อมาถูกอาณาจักรล้านช้างเข้ายึดครองเป็น
ประเทศราช

-หากนักเรียนต้องการศึกษาความรู้เกี่ยวกับอาณาจักรโบราณในภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือนักเรยี น
จะต้องไปทจี่ ังหวดั ใด อธบิ ายเหตผุ ล

(พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครผู ู้สอน)
2) นักเรียนทําใบงานที่ 3.3 ในหนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท

สํานักพิมพ์เอมพันธ์ จํากัด และตอบคําถามชวนคิด ในหนังสือรายวิชาพ้ืนฐาน ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท
สํานักพมิ พเ์ อมพนั ธ์ จาํ กัด

ขนั้ สรุป
ข้นั ที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate)

1) ครใู หน้ กั เรียนแสดงความคิดเหน็ โดยครูใช้คาํ ถามดงั น้ี
- อาณาจักรโบราณใดท่ีนักเรียนประทับใจ เพราะเหตุผลใด (พิจารณาคําตอบตามดุลยพินิจของ
ครูผสู้ อน)
- นักเรียนคิดว่า ความเจริญด้านใดของอาณาจกั รโบราณใดท่ีมอี ิทธพิ ลตอ่ อาณาจักรไทย ในสมัย
ต่อมามากท่สี ุด เพราะเหตใุ ดจึงเปน็ เชน่ นน้ั (พจิ ารณาคําตอบตามดลุ ยพนิ ิจของครูผู้สอน)

31

ข้นั ประเมนิ
1) ครปู ระเมินผลโดยสงั เกตจากการตอบคาํ ถาม การมสี ่วนรว่ มในชัน้ เรียน
2) ครูตรวจสอบผลจากการให้นักเรียนทําใบงานที่ 3.3 หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์

ประวัตศิ าสตร์ 1 ของบริษทั สํานกั พมิ พเ์ อมพนั ธ์ จํากดั

การวดั และประเมินผล เคร่ืองมอื วิธวี ัด เกณฑ์การประเมิน
จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ - แบบประเมนิ ใบงาน -ตรวจใบงานท่ี 3.3 เรอื่ ง ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
1) นกั เรยี นอธิบาย พัฒนาการของอาณาจกั ร ระดับคุณภาพปานกลาง
พฒั นาการของอาณาจกั ร แบบประเมินการ โบราณบนแผ่นดนิ ไทย ขน้ึ ไป
โบราณในภาคต่างๆ ใน นาํ เสนอ
ดินแดนไทยได้ (K) ตรวจสอบความถูกต้อง ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ที่
2) นักเรยี นสามารถ แบบประเมินการตอบ ข้อมลู การนาํ เสนอ ระดบั คุณภาพปานกลาง
นาํ เสนออาณาจักร คาํ ถามในช้นั เรียน ข้นึ ไป
โบราณบนผนื แผน่ ดิน ประเมนิ การตอบคาํ ถาม
ไทยได้ (P) แบบประเมินสมรรถนะ ในชน้ั เรยี น ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ที่
3) นักเรียนมีความสนใจ สําคัญ ระดบั คะแนนผา่ น (1)
ศกึ ษาอาณาจักรโบราณ - แบบสังเกตพฤติกรรม ข้ึนไป
บนแผน่ ดนิ ไทย (A) - แบบประเมิน การทาํ งานรายบุคคล ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ที่
4) สมรรถนะสําคญั ของ คุณลักษณะอันพึง ระดับคะแนนผา่ น (1)
ผู้เรยี น ประสงค์ - สังเกตความมีวนิ ยั ขึ้นไป
ใฝเ่ รียนรู้ และมุ่งมน่ั ใน ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ที่
5) คุณลกั ษณะอันพึง การทํางาน ระดบั คะแนนผ่าน (1)
ประสงค์ ขน้ึ ไป

ส่อื /แหล่งการเรยี นรู้
ส่ือการเรียนรู้
1) หนงั สอื เรยี นรายวิชาพน้ื ฐานวชิ าประวตั ศิ าสตร์ 1 ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 1 ของ บรษิ ัท สํานกั พิมพ์

เอมพันธ์ จํากดั
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัตศิ าสตร์ 1 ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1 ของบริษทั สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จํากดั

3) สอื่ การสอน Power Point หน่วยการเรยี นรู้ที่ 3 พัฒนาการทางประวตั ิศาสตร์ของไทยใน
สมยั สุโขทยั

32

4) รูปภาพ พระบรมราชานสุ าวรยี ์สามกษตั ริย์ พระธาตพุ นม วัดพระธาตหุ ริภญุ ชยั วรมหาวิหาร ประตู
ทา่ แพร

แหลง่ การเรยี นรู้
1) ห้องสมุด
2) แหล่งขอ้ มลู สารสนเทศ
- https://www.youtube.com/watch?v=FZgA6VbqgiI
- https://www.youtube.com/watch?v=wdo_LAOPvv0

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนาํ นักเรียนศึกษาเพ่มิ เติมจากเว็บไซตต์ ่าง ๆ
2) นักเรียนท่ีเรยี นยังไม่เขา้ ใจใหท้ บทวนเน้อื หาสาระเพ่ิมเตมิ เวลาว่างจากเอกสารประกอบการเรียน

และบทเรียนออนไลน์ DLIT

ข้อเสนอแนะของหวั หน้าสถานศกึ ษา หรือผู้ทไี่ ดร้ บั มอบหมาย
......................................................................................... .....................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................... .................................................................................. .............

ลงชื่อ.............................................ผสู้ อน
(นายสมดลุ ย์ โฉมหาญ)

ผู้อํานวยการโรงเรยี นบ้านดงุ วทิ ยา
วนั ที.่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

33

บนั ทกึ หลังการจัดการเรียนรู้
1. ผลการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคณุ ลักษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปัญหาและอปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแกป้ ญั หา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชอื่ .............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารัตน์ เรอื งสมศรี)
ตาํ แหนง่ ครูผชู้ ว่ ย

วนั ท.ี่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

34

ภาพ อนุสาวรยี ส์ ามกษตั ริย์ ผ้สู รา้ งเมอื งนพบรุ ศี รนี ครพงิ คเ์ ชยี งใหม่
ท่ีมา https://sites.google.com/site/travelnorth99/xnusawriy-sam-ksatriy

ภาพ ประตทู า่ แพร อักษรล้านนา
ทีม่ า https://www.chiangmainews.co.th/page/archives/621717/

35

ภาพ วดั พระธาตุหรภิ ุญชัยวรมหาวิหาร
ทม่ี า https://www.lamphun.go.th/

ภาพ พระธาตุพนม วดั พระธาตุพนมวรมหาวหิ าร จังหวัดนครพนม
ทม่ี า https://sites.google.com/site/janeprangjam007/xanacakr

36

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 5

กลมุ่ สาระการเรียนรูส้ งั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม รหสั วิชา ส21104

หน่วยการเรียนรทู้ ่ี 3 เรอ่ื ง พัฒนาการทางประวัติศาสตรข์ องไทยในสมยั สุโขทัย เวลา 20 ชว่ั โมง

เรื่อง อาณาจักรโบราณบนแผ่นดินไทย ( ภาคกลาง-ภาคใต้ ) เวลา 1 ชั่วโมง

ช้ันมธั ยมศกึ ษาปีที่ 1 สอนโดย นางสาวนิษารัตน์ เรอื งสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชวี้ ดั

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเป็นไทย

ส 4.3 ม.1/1 อธิบายเรอ่ื งราวทางประวตั ิศาสตร์สมัยก่อนสุโขทยั ในดินแดนไทยโดยสงั เขป

สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด
ช่วงกอ่ นพุทธศตวรรษท่ี 18 ดินแดนไทยมีเมือง แวน่ แคว้น และอาณาจักรของคนไทยตง้ั มัน่ และ

เจรญิ รงุ่ เรอื ง กระจายอย่ทู ั่วไปในภาคเหนือ ภาคใต้และภาคกลางของประเทศไทยในปัจจุบนั รัฐไทยเหลา่ นีต้ า่ ง
มีความสมั พนั ธซ์ ง่ึ กนั และกัน

จุดประสงค์การเรยี นรู้
1) นกั เรียนอธบิ ายพัฒนาการของอาณาจักรโบราณในภาคต่างๆ ในดินแดนไทยได้ (K)
2) นักเรียนสามารถนาํ เสนออาณาจกั รโบราณบนผืนแผน่ ดินไทยได้ (P)
3) นักเรียนมีความสนใจศึกษาอาณาจักรโบราณบนแผ่นดินไทย (A)

สาระการเรียนรู้
1) อาณาจกั รโบราณบนแผน่ ดนิ ไทย
2) ละโว้
3) นครศรธี รรมราช

สมรรถนะสาคญั ของผเู้ รยี น
1) ความสามารถในการคดิ
(1) ทักษะการทําให้กระจ่าง
(2) ทกั ษะการนาํ ความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ิต

37

คุณลักษณะอันพึงประสงค์
1) มีวนิ ัย
2) ใฝเ่ รียนรู้
3) มงุ่ ม่ันในการทํางาน
4) รกั ความเป็นไทย

กิจกรรมการเรียนรู้
วธิ สี อนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es)
ขั้นนา
1) ครูทบทวนความรเู้ ดิม โดยใหน้ ักเรยี นส่งตวั แทนออกมาจับสลากบตั รคําเกีย่ วกบั อาณาจกั ร

โบราณทางภาคเหนือแล้วให้นักเรยี นชว่ ยกนั อธบิ ายบตั รคําท่ไี ด้ อาทิ
-นกั เรยี นจบั ฉลากไดค้ ําว่า ตาํ นานจามเทวี : เปน็ ตํานานเก่ียวกบั การก่อตัง้ อาณาจักรหริภญุ ชัยโดย

พระนางจามเทวีปฐมกษตั รยิ ์เป็นคนแรก
-ทงุ่ ฟ้าฮ่าม : ปจั จบุ ันชาวบ้านเรยี กเพราะเคยเป็นท่ีตงั้ อาณาจกั รโยนกเชียงแสน แตถ่ ูกเผาเพราะโดน

ขอมรุกราน
-พระบรมราชานุสาวรียส์ ามกษตั ริย์ : เป็นผูร้ วบรวมอาณาจกั รลา้ นนา เป็นตน้
2) นกั เรียนรว่ มกันอภิปรายความร้เู กีย่ วกบั บตั รคาํ ที่จบั สลากได้วา่ มลี ักษณะและมคี วามสาํ คญั

อย่างไร
ข้ันสอน
ข้นั ท่ี 1 กระต้นุ ความสนใจ (Engage)
1) ใหน้ กั เรยี นสง่ ตวั แทนออกมาจับสลากบตั รคําเก่ยี วกับอาณาจักรโบราณทางภาคเหนอื แลว้ ให้

นักเรียนช่วยกนั อธบิ ายบตั รคําท่ีได้ อาทิ
-นักเรียนจับฉลากไดค้ ําว่า พระปรางค์สามยอด: จ.ลพบรุ ี สรา้ งขน้ึ ในรัชสมัยพระเจ้าชยั วรมนั ท่ี 7

อาณาจักรละโว้
-ลพบุรี : ศูนย์กลางอาณาจกั รละโวใ้ นปจั จุบัน
-ตามพรลงิ ค์ : อาณาจักรโบราณบนคาบสมุทรมลายูทางภาคใตข้ องไทย
- แมน่ ้ํา 3 สายไหลผ่านเมอื งละโว้ : แมน่ ํ้าเจา้ พระยา แม่นํ้าป่าสัก แมน่ ํา้ ลพบุรี
2) นกั เรียนรว่ มกนั อภปิ รายความรู้เก่ียวกับบัตรคาํ ทจ่ี บั สลากไดว้ า่ มีลกั ษณะและมีความสําคัญ

อย่างไร
ข้ันท่ี 2 สารวจและค้นหา (Explore)
1) ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน คละกันตามความสามารถ คือ เก่ง ปานกลางค่อนข้าง

เก่ง ปานกลางค่อนขา้ งออ่ น และออ่ น

38

2) ให้สมาชิกภายในกลุ่มจับคู่กันศึกษาค้นคว้าอาณาจักรโบราณละโว้ และนครศรีธรรมราช พร้อม
บนั ทกึ สรุปเป็นแผนผงั ความคดิ เปน็ ผลงานกลุม่

ขัน้ ที่ 3 อธบิ ายความรู้ (Explain)
1) นกั เรียนผลดั กนั นาํ ความรู้ท่ไี ด้จากการศึกษามาอธิบายใหเ้ พ่อื นในกลุ่มฟัง ผลดั กันซักถามขอ้

สงสยั และอธบิ ายจนทุกคนมีความเขา้ ใจชดั เจนตรงกนั

2) ครสู มุ่ ให้ตัวแทนกลุ่มออกมานําเสนอหน้าชั้นเรียน

ขั้นที่ 4 ขยายความเขา้ ใจ (Expand)
1) นักเรียนทําใบงานท่ี 3.4 ในหนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท
สํานักพิมพ์เอมพันธ์ จํากัด และตอบคําถามชวนคิด ในหนังสือรายวิชาพ้ืนฐาน ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท
สํานักพมิ พเ์ อมพันธ์ จาํ กดั
ขนั้ สรปุ
ขั้นท่ี 5 ตรวจสอบผล (Evaluate)
1) ครแู ละนักเรยี นร่วมกันสรุปความร้เู ร่อื ง อาณาจักรโบราณบนผนื แผน่ ดินไทย
2) คําถามกระตุ้นความคิด นักเรียนคิดว่า วัฒนธรรมของอาณาจักรโบราณในดินแดนไทยมีความ
เกยี่ วขอ้ งกบั วฒั นธรรมของประเทศในกล่มุ อาเซียนประเทศใดบ้าง (พมา่ ลาว กมั พชู า และอินโดนีเซยี )
ขั้นประเมนิ
1) ครปู ระเมินผลโดยสงั เกตจากการตอบคาํ ถาม การมสี ว่ นรว่ มในชน้ั เรียน
2) ครูตรวจสอบผลจากการให้นักเรียนทําใบงานท่ี 3.4 ในหนังสือเสริมฝึกประสบการณ์
ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์เอมพันธ์ จํากัด และตอบคําถามชวนคิด ในหนังสือรายวิชาพื้นฐาน
ประวัตศิ าสตร์ 1 ของบริษทั สาํ นักพมิ พเ์ อมพนั ธ์ จาํ กัด

การวัดและประเมนิ ผล เคร่อื งมอื วธิ ีวดั เกณฑ์การประเมิน
จุดประสงคก์ ารเรียนรู้

1) นักเรยี นอธิบาย - แบบประเมนิ ใบงาน -ตรวจใบงานที่ 3.4 เร่ือง ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
พฒั นาการของ ปัจจยั ทม่ี อี ิทธิพลตอ่ ระดับคุณภาพปานกลาง
อาณาจักรโบราณในภาค พัฒนาการของชุมชน ข้ึนไป
ต่างๆ ในดนิ แดนไทยได้ โบราณ
(K)
2) นักเรียนสามารถ แบบประเมินแผนภาพ ประเมินแผนภาพ - รอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์
นาํ เสนออาณาจักร ความคิด ความคิด
โบราณบนผืนแผน่ ดนิ
ไทยได้ (P)

39

จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ เครือ่ งมอื วธิ ีวัด เกณฑก์ ารประเมนิ

3) นกั เรียนมีความสนใจ แบบประเมนิ การตอบ ประเมินการตอบคาํ ถาม ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
ศกึ ษาอาณาจกั รโบราณ คําถามในช้นั เรยี น ในชนั้ เรียน
บนแผ่นดนิ ไทย (A) ระดบั คุณภาพผา่ น 2ขึ้น
4) สมรรถนะสาํ คญั ของ แบบประเมินสมรรถนะ - แบบสงั เกตพฤติกรรม
ผเู้ รียน สาํ คญั การทํางานรายบุคคล ไป

5) คณุ ลักษณะอันพงึ - แบบประเมิน - สังเกตความมวี ินยั ผา่ นเกณฑ์การประเมินท่ี
ประสงค์ คุณลกั ษณะอนั พึง ใฝเ่ รยี นรู้ และมุ่งม่ันใน ระดบั คุณภาพผ่าน 2ข้ึน
ประสงค์ การทํางาน ไป
ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
ระดบั คุณภาพผ่าน 2ขนึ้
ไป

สอ่ื /แหลง่ การเรียนรู้
สอ่ื การเรียนรู้
1) หนังสือเรยี นรายวชิ าพน้ื ฐานวิชาประวตั ศิ าสตร์ 1 ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่ 1 ของ บรษิ ัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จาํ กัด
2) หนงั สือเสรมิ ฝกึ ประสบการณ์ วิชาประวตั ิศาสตร์ 1 ชนั้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 1 ของบริษทั สํานักพมิ พ์

เอมพันธ์ จาํ กดั

3) สือ่ การสอน Power Point หน่วยการเรยี นรูท้ ี่ 3 พัฒนาการทางประวัตศิ าสตรข์ องไทยใน
สมยั สโุ ขทยั

4) ฉลาก
แหล่งการเรยี นรู้

1) หอ้ งสมุด
2) แหลง่ ข้อมูลสารสนเทศ

- https://www.youtube.com/watch?v=FZgA6VbqgiI
- https://www.youtube.com/watch?v=wdo_LAOPvv0

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนํานักเรียนศึกษาเพ่ิมเตมิ จากเว็บไซตต์ า่ ง ๆ
2) นกั เรยี นทเี่ รียนยงั ไมเ่ ข้าใจให้ทบทวนเนื้อหาสาระเพิ่มเตมิ เวลาว่างจากเอกสารประกอบการเรยี น

และบทเรยี นออนไลน์ DLIT

40

ขอ้ เสนอแนะของหัวหน้าสถานศกึ ษา หรอื ผู้ที่ได้รับมอบหมาย
........................................................................................................................................................... ...................
................................................................................................................ ..............................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................. .............................

ลงช่อื .............................................ผสู้ อน
(นายสมดุลย์ โฉมหาญ)

ผ้อู ํานวยการโรงเรยี นบ้านดุงวทิ ยา
วนั ท.ี่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

41

บนั ทกึ หลังการจัดการเรียนรู้
1. ผลการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคณุ ลักษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปัญหาและอปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแกป้ ญั หา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชอื่ .............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารัตน์ เรอื งสมศรี)
ตาํ แหนง่ ครูผชู้ ว่ ย

วนั ท.ี่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

42

ฉลากบตั รคา

พระยามังราย อกั ษรธรรม

พระนางจามเทวี ทุ่งฟา้ ฮา่ ม

พระปรางค์
คาบสมทุ รมลายู

สามยอด

พระบรมราชา- ลพบรุ ี
นสุ าวรยี ์สามกษตั รยิ ์

ตามพรลิงค์ โยนกเชยี งแสน

43

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ี่ 6

กลุม่ สาระการเรยี นรูส้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม รหสั วิชา ส21104

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 3 เรอ่ื ง พัฒนาการทางประวตั ิศาสตร์ของไทยในสมยั สโุ ขทัย เวลา 20 ช่ัวโมง

เรื่อง ความเป็นมาก่อนการสถาปนาอาณาจักรสโุ ขทัย เวลา 1 ช่ัวโมง

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 สอนโดย นางสาวนิษารตั น์ เรอื งสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตัวช้วี ัด

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเป็นไทย

ส 4.3 ม. 1/2 วเิ คราะห์พัฒนาการของอาณาจกั รสโุ ขทยั ในดา้ นตา่ ง ๆ

สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด

พ่อขุนศรีอินทราทิตย์เป็นปฐมกษัตริย์ราชวงศ์พระร่วงแห่งอาณาจักรสุโขทัย ซึ่งสถาปนาข้ึนใน พ.ศ.

1792 หลังจากร่วมมือกับพ่อขุนผาเมืองขับไล่เขมรและต้ังราชวงศ์พระร่วง ปัจจัยที่ส่งผลให้อาณาจักรสุโขทัย

สถาปนาไดอ้ ย่างม่ันคงและมีพัฒนาการเจริญรุ่งเรอื งประกอบด้วยปจั จัยภายนอก คือ ความเสือ่ มของอาณาจักร

เขมรทเ่ี คยเจรญิ ร่งุ เรอื งและแผ่ขยายอาํ นาจเข้ามาครอบคลมุ ถงึ ดนิ แดนในทรี่ าบลุ่มแม่นา้ํ เจ้าพระยา

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
1) นักเรียนอธบิ ายความเป็นมากอ่ นสถาปนาอาณาจักรสโุ ขทยั ได้(K)
2) นักเรียนวเิ คราะห์ความเป็นมาก่อนสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยได้ได้ (P)
3) นกั เรียนเห็นคุณคา่ และความสาํ คัญของความเปน็ มากอ่ นสถาปนาอาณาจกั รสุโขทยั ได้ (A)

สาระการเรยี นรู้
1) ความเป็นมาก่อนการสถาปนาอาณาจักรสโุ ขทยั

สมรรถนะสาคญั ของผูเ้ รยี น
1) ความสามารถในการคดิ
(1) ทกั ษะการทําให้กระจา่ ง
(2) ทักษะการนาํ ความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ติ

44

คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์
1) มวี ินยั
2) ใฝ่เรยี นรู้
3) มุง่ ม่นั ในการทํางาน
4) รกั ความเป็นไทย

กจิ กรรมการเรียนรู้
วธิ สี อนแบบสบื เสาะหาความรู้ (5Es)
ขนั้ นา
ข้นั ที่ 1 กระตนุ้ ความสนใจ (Engage)
1) ครูให้นักเรียนดูภาพวัดมหาธาตุ จังหวัดสุโขทัย จากนั้นครูต้ังคําถามกระตุ้นความสนใจของ

นักเรียน เช่น สถานท่ีในภาพคือท่ีใด และสถานที่ดังกล่าวมีความสําคัญอย่างไร ( เป็นวัดสําคัญที่สุดของกรุง
สโุ ขทัยและเปน็ ศูนย์รวมจิตใจของชาวเมืองสุโขทัย)

ข้ันสอน
1) ครใู ห้นักเรยี นแบง่ กลุม่ 4 กลุ่มเท่าๆ กัน ศกึ ษาประเดน็ ที่ครกู ําหนดให้
2) ครูกาํ หนดประเด็นเก่ยี วกับความเป็นมาก่อนการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย ใหแ้ ต่ละกลมุ่ ร่วมกัน

ศกึ ษา ดงั น้ี
(1) สภาพบา้ นเมอื งก่อนการสถาปนาเมอื งสโุ ขทัยเป็นราชธานี เมืองสโุ ขทัย มลี ักษณะอยา่ งไร
(2) จากหลักฐานทางด้านโบราณคดี สถานที่ใด สันนิษฐานว่าบริเวณนี้เป็นที่ต้ังของชุมชนดั้งเดิม

ของเมืองสุโขทัย เปน็ หลกั ฐานของชุมชนในยคุ แรกที่ได้รับอิทธพิ ลขอมก่อนจะมาเป็นสุโขทัย
(3) ปัจจยั ภายในใดบ้างท่ีนําไปสู่การสถาปนาอาณาจกั รสโุ ขทัย
(4) ปัจจยั ภายนอกใดบ้างท่เี อือ้ ต่อการสถาปนาอาณาจกั รสโุ ขทยั

ข้ันที่ 2 สารวจและคน้ หา (Explore)
1) นกั เรยี นแตล่ ะกลุม่ รว่ มกนั ศกึ ษาความรู้ตามประเดน็ ท่กี าํ หนดจากหนงั สือเรยี นประวัติศาสตร์ 1
และจากแหลง่ เรียนรตู้ า่ ง ๆ และข้อมูลทางอนิ เทอร์เนต็
2) ครูถามคําถามกระตุ้นความคิดนักเรียนว่า ถ้านักเรียนต้องการศึกษาความรู้เก่ียวกับการสถาปนา
อาณาจกั รสโุ ขทยั นกั เรยี นสามารถศกึ ษาได้จากอะไรบา้ ง
(ศิลาจารึกพ่อขุนรามคําแหงมหาราช ศิลาจารึกในสมัยสุโขทัย บันทึกของขอมสมัยโบราณ หรือ
พิจารณาคําตอบของนักเรยี น โดยใหอ้ ยู่ในดลุ ยพินจิ ของครผู สู้ อน)
ข้นั ที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain)
1) สมาชิกแตล่ ะคนในกลุ่มนําความรู้ที่ได้จากการศึกษามาอธบิ ายใหเ้ พ่ือนในกลุ่มฟัง ผลดั กันซกั ถาม
ข้อสงสัย หากประเด็นใด ยังไม่ชัดเจน ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลจากแหล่งอื่นๆ เพ่ิมเติม แล้วนํามาอภิปราย
รว่ มกนั จนทกุ คนมคี วามเขา้ ใจชดั เจน