แผนประวัติ ม.1 เทอม 2 เล่มส่ง

95

เรอ่ื ง เศรษฐกิจของสุโขทัยจากท่ีปรากฏในศลิ าจารกึ

คาชี้แจง : ตอนที่ 1 ใหน้ ักเรียนศกึ ษาศลิ าจารกึ แล้วเขียนคาํ าตอบลงในชอ่ งว่างให้สมบูรณ์
เกษตรกรรม

พชื หลักทีป่ ลกู ได้แก่ มะม่วง มะพร้าว มะขาม หมาก พลู
เนื่องจากน้าไม่เพียงพอ จึงต้องใช้ระบบชลประทาน ได้แก่ ถนนพระร่วง เป็นคันดินควบคุมน้า
จากภูเขาให้ไหลลงสู่คูน้า สรีดภงส์ หรือทานบพระร่วงกักเก็บน้าไว้ใช้ นอกจากนี้ชาวสุโขทัย
ขดุ คลอง คูน้า ตระพงั และบ่อน้า เพอ่ื รบั นา้ เก็บนา้ และช่วยระบายนา้ คราวน้าหลาก

อุตสาหกรรม
สโุ ขทัยมชี ่อื เสียงในการผลติ เคร่อื งสังคโลกซ่ึงมีลักษณะเป็นเคร่อื งปน้ั ดนิ เผาเคลอื บ ซึง่ เชอื่ ว่า
ไดร้ ับเทคโนโลยีจากจนี มที ้ังถว้ ยชาม กระเบื้อง กระถาง ตกุ๊ ตา ท่ีมีลวดลายงดงาม
แหล่งผลิตเครื่องสังคโลกในเมืองสุโขทัยมีอยู่ในบริเวณริมฝั่งคูน้าแม่โจน และคูเมืองใกล้วัด
พระพายหลวงสว่ นเมืองศรสี ชั นาลยั บริเวณรมิ ฝง่ั แม่นา้ ยม พบซากเตาทุเรียงเป็นจานวนมาก
ความสาคญั ของเครอ่ื งสังคโลก เป็นสินคา้ ส่งออกทีส่ าคญั

96

การคา้ ขาย มี 2 ลักษณะ คือ
1. การค้าภายในอาณาจักรมีลักษณะ แลกเปลย่ี นสินค้าและขายสนิ คา้ อุปโภคบริโภคที่
ตลาด ซง่ึ เรยี กวา่ ตลาดปสาน
2. การค้าภายนอกอาณาจักรมลี ักษณะ เป็นการคา้ กับต่างประเทศซึ่งมคี วามสาคญั ตอ่
เศรษฐกิจสโุ ขทยั มากโดยสโุ ขทยั อยใู่ นเส้นทางคมนาคม จึงสามารถคา้ ขายกบั ต่างประเทศ
ได้ สินค้าทีส่ าคญั ได้แก่ เคร่ืองสังคโลกและสินค้าการเกษตร
อาณาจักรคู่คา้ ทส่ี าคญั คือ จีนและอาณาจกั รใกลเ้ คยี ง
ตามศลิ าจารึกหลักท่ี 1 วา่ “เจ้าเมอื งบเ่ อาจกอบในไพร่ ลทู าง เพื่อนจูงวัวไปคา้ ข่ีมา้ ไปขาย
ใครจะใคร่ค้าชา้ งคา้ ใครจะใคร่ค้ามา้ คา้ ”.... หมายถงึ ผ้ปู กครองส่งเสริมและใหเ้ สรภี าพใน
การค้าเปน็ อยา่ งมาก ไม่มกี ารเก็บภาษผี ่านดา่ น

คาชี้แจง : ตอนที่ 1 ให้นักเรียนยกคํากล่าวในศิลาจารึกท่ีแสดงถึงภาพรวมของเศรษฐกิจสมัยสุโขทัยมา 1
ตวั อยา่ ง
“เมืองสโุ ขทัยนดี้ ี ในน้าํ มปี ลา ในนามีขา้ ว”

97



ภาพเงนิ พดดว้ ง ภาพ หมากพลู

ภาพเครอ่ื งสังคโลก ภาพ สรีดภงส์

ภาพเตาทเุ รียง ภาพ การทานา

98
ใบงาน Liveworksheets เศรษฐกิจและสงั คม

99

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 12

กลมุ่ สาระการเรียนรูส้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม รหสั วิชา ส21104

หนว่ ยการเรียนรทู้ ่ี 3 เร่อื ง พฒั นาการทางประวตั ิศาสตรข์ องไทยในสมัยสุโขทยั เวลา 20 ช่ัวโมง

เร่ือง ลกั ษณะทางสงั คมไทยสมยั สโุ ขทยั เวลา 1 ชั่วโมง

ชนั้ มัธยมศึกษาปที ี่ 1 สอนโดย นางสาวนิษารัตน์ เรอื งสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรียนรู/้ ตวั ชี้วดั

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเปน็ ไทย

ส 4.3 ม. 1/2 วเิ คราะห์พฒั นาการของอาณาจักรสุโขทัยในด้านต่าง ๆ

สาระสาคญั /ความคิดรวบยอด
สังคมไทยในสมัยสุโขทัยมีความผสมผสานทั้งด้านเช้ือชาติและความเช่ือ เป็นสังคมเกษตรกรรม และ

สังคมชนชน้ั รวมถงึ ดา้ นการศกึ ษา การนับถือศาสนาและความเชอื่ ของชาวสุโขทยั

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
1) นักเรยี นอธิบายลกั ษณะทางสังคมไทยสมัยสุโขทยั ได้ (K)
2) นกั เรยี นสรปุ ลกั ษณะทางสังคมไทยสมยั สโุ ขทยั เปน็ แผนผงั ความคดิ ได้ (P)
3) นกั เรียนเหน็ คุณค่าและความสําคญั ของลักษณะทางสังคมไทยสมัยสโุ ขทัยได้ (A)

สาระการเรยี นรู้
1) ลักษณะทางสังคมไทยสมัยสโุ ขทยั
2) ชนชั้นปกครองและชนชน้ั ผูถ้ กู ปกครอง
3) การศึกษา
4) พระพุทธศาสนาในสมยั สโุ ขทยั

สมรรถนะสาคัญของผ้เู รียน
1) ความสามารถในการคดิ
(1) ทักษะการทําให้กระจ่าง
(2) ทกั ษะการนาํ ความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ติ

100

คุณลักษณะอันพึงประสงค์
1) มีวนิ ยั
2) ใฝเ่ รียนรู้
3) มงุ่ ม่นั ในการทํางาน
4) รักความเปน็ ไทย

กจิ กรรมการเรียนรู้
วธิ ีสอนโดยเน้นกระบวนการ : การจัดกจิ กรรมการเรยี นรูแ้ บบสืบเสาะหาความรู้
ข้นั นา
1) ครสู ุ่มนกั เรยี นมาอ่านศิลาจารกึ หน้าชัน้ เรียน “คนในเมืองสุโขทัยนี้ มกั ทาน มักทรงศีล มักโอยทาน

พ่อขุนรามคําแหง เจ้าเมืองสุโขทัยน้ี ท้ังชาวแม่ ชาวเจ้า ท่วยปั่ว ท่วยนาง ลูกเจ้า ลูกขุน ทั้งส้ินท้ังหลาย ทั้ง
ผชู้ ายผหู้ ญงิ ฝูงท่วยมีศรทั ธาในพระพุทธศาสนา...”

2) ครูและนกั เรียนรว่ มกนั อภิปรายถึงสภาพของสงั คมและผู้คนในสมัยสโุ ขทยั
ข้ันสอน
1) ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ลักษณะทางสังคมไทยสมัยสุโขทัย โดยวิธีการสอนแบบการพัฒนา
กระบวนการคดิ โดยการเขียนแผนผังความคิดตามขน้ั ตอนดังน้ี
1.1) แบง่ นกั เรยี นเปน็ กลุม่ ย่อย กลมุ่ ละ 6-7 คน คละความสามารถ
1.2) ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาค้นคว้าลักษณะสังคมไทยสมัยสุโขทัยในหนังสอื เรียนรายวิชาพ้ืนฐาน
ประวตั ศิ าสตร์ 1 ของบรษิ ัท สํานักพิมพเ์ อมพนั ธ์ จํากัด และจากแหลง่ การเรียนรอู้ ืน่ ๆ
1.3) นักเรียนนําบันทึกย่อมาสรุปเป็นแผนผังความคิดรูปแบบต่างๆ ใช้ดินสอสีวาดภาพหรือเขียน
ขอ้ ความอย่างน้อย แลว้ ตกแต่งใหส้ วยงาม
1.4) ตวั แทนกลมุ่ นําเสนอผลงานหนา้ ชน้ั เรียน และอธบิ ายสาระสาํ คัญโดยสงั เขป
ขน้ั สรุป
1) นกั เรียนรว่ มกันสรุปสาระสําคญั เรอ่ื ง สงั คมสมยั สุโขทัย และทาํ แบบทดสอบเร่ืองสงั คมสมัยสุโขทัย
ใน Liveworksheet
3) นกั เรียนตอบคําถามชวนคดิ หนา้ 73 ในหนงั สอื เรียนรายวิชาพ้นื ฐาน ประวตั ิศาสตร์ 1 ของ บริษัท
สํานักพิมพ์เอมพันธ์ จํากัด และทําใบงานสรุปความรู้ เร่ือง ลักษณะทางสังคมไทยสมัยสุโขทัยกับสังคมไทย
สมัยปจั จบุ นั
ขน้ั ประเมิน
1) ครูประเมินผลโดยสังเกตจากการตอบคาํ ถาม การมีสว่ นร่วมในช้ันเรยี น
2) ครูตรวจสอบผลจากการให้นักเรียนคําถามชวนคิด หน้า 71 ในหนังสือฝึกประสบการณ์รายวิชา
พื้นฐาน ประวัติศาสตร์ 1 ของบรษิ ัท สํานกั พิมพเ์ อมพนั ธ์ จาํ กัด

101

การวัดและประเมินผล เคร่อื งมือ วธิ วี ดั เกณฑก์ ารประเมนิ
จดุ ประสงค์การเรยี นรู้ แบบประเมินใบงาน ตรวจคําถามชวนคิด ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
1) นกั เรยี นอธบิ าย ตอบคาํ ถามชวนคดิ หน้า 73 ในหนงั สือฝกึ ระดบั คุณภาพปานกลาง
ลกั ษณะทางสังคมไทย หน้า 73 ในหนงั สอื ฝกึ ประสบการณ์ ขึน้ ไป
สมยั สุโขทยั ได้ (K) ประสบการณ์
แบบประเมินแผนผัง ประเมินแผนผงั ความคดิ ผา่ นเกณฑ์การประเมินท่ี
2) นกั เรียนสรุปลกั ษณะ ความคดิ ระดับคุณภาพปานกลาง
ทางสังคมไทยสมยั ประเมินการตอบคําถาม ขึ้นไป
สุโขทยั เป็นแผนผัง แบบประเมนิ การตอบ ในชน้ั เรยี น
ความคดิ ได้(P) คาํ ถามในชน้ั เรียน ผ่านเกณฑ์การประเมินที่
นักเรียนเหน็ คุณคา่ และ - แบบสงั เกตพฤติกรรม ระดบั คะแนนผ่าน (2)
ความสาํ คัญของลักษณะ แบบประเมินสมรรถนะ การทาํ งานรายบุคคล ขน้ึ ไป
ทางสังคมไทยสมยั สําคัญ
สโุ ขทยั ได้ (A) - สังเกตความมีวนิ ยั ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
4) สมรรถนะสําคัญของ - แบบประเมิน ใฝ่เรยี นรู้ และมงุ่ ม่ันใน ระดับคะแนนผา่ น (2)
ผ้เู รียน คณุ ลักษณะอนั พงึ การทํางาน ขนึ้ ไป
ประสงค์ ผ่านเกณฑ์การประเมินท่ี
5) คณุ ลักษณะอันพงึ ระดบั คะแนนผา่ น (2)
ประสงค์ ขึ้นไป

สื่อ/แหลง่ การเรยี นรู้
สื่อการเรยี นรู้
1) หนังสือเรียนรายวิชาพ้ืนฐานวิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จํากดั
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จาํ กดั

3) ส่ือการสอน Power Point หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของไทยในสมัย
สโุ ขทัย

4) การดาษเอสส่ี รุปเป็นแผนผังความคิด
5) https://www.liveworksheets.com/5-it52581ls

102

แหลง่ การเรยี นรู้
1) หอ้ งสมุด
2) แหลง่ ข้อมูลสารสนเทศ

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนาํ นักเรยี นศึกษาเพ่มิ เติมจากเวบ็ ไซต์ต่าง ๆ
2) นกั เรียนทเ่ี รียนยงั ไมเ่ ข้าใจใหท้ บทวนเน้ือหาสาระเพมิ่ เติมเวลาว่างจากเอกสารประกอบการเรียน

และบทเรยี นออนไลน์ DLIT

ข้อเสนอแนะของหวั หน้าสถานศึกษา หรือผู้ท่ีไดร้ บั มอบหมาย
......................................................................................... .....................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................... .................................................................................. .............

ลงช่ือ.............................................ผสู้ อน
(นายสมดุลย์ โฉมหาญ)

ผู้อาํ นวยการโรงเรียนบ้านดงุ วทิ ยา
วนั ท่ี...........เดือน............................พ.ศ............

103

บันทึกหลังการจัดการเรยี นรู้
1. ผลการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ด้านคณุ ลกั ษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปัญหาและอุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ขอ้ เสนอแนะและแนวทางการแกป้ ญั หา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชอ่ื .............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารัตน์ เรืองสมศรี)
ตําแหนง่ ครผู ู้ชว่ ย

วันท.่ี ..........เดอื น............................พ.ศ............

104

เรือ่ ง ลกั ษณะทางสังคมไทยสมยั สโุ ขทยั ทีป่ รากฏในศลิ าจารึก

คาช้แี จง : ให้นกั เรียนศกึ ษาศิลาจารกึ แลว้ เขียนคาาตอบลงในช่องว่างให้สมบรู ณ์

ชนชน้ั ในสมัยสุโขทัย

1. ชนชั้นปกครอง ได้แก่
2. ชนช้ันผู้ถกู ปกครอง ได้แก่

การศึกษาสมัยสโุ ขทัย

พระพทุ ธศาสนาสมยั สโุ ขทัย

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

105

ใบงานที่ 3.11
เรอ่ื ง ลกั ษณะทางสังคมไทยสมยั สุโขทัยท่ีปรากฏในศิลาจารึก
คาช้แี จง : ใหน้ ักเรียนศึกษาศลิ าจารึก แลว้ เขียนคําาตอบลงในช่องว่างให้สมบรู ณ์

ชนชัน้ ในสมยั สุโขทยั

1. ชนช้นั ปกครอง ไดแ้ ก่ พระมหากษัตริย์ เปน็ ผปู้ กครองของอาณาจักร เจ้านายหรือขนุ นาง
ได้แก่ กลุ่มเชอื้ พระวงศ์ เรียกวา่ ลูกเจา้ และขา้ ราชการ เรยี กว่า ลกู ขุน มีหนา้ ท่ีในการชว่ ยเหลอื
พระมหากษตั รยิ ์ในการดแู ลปกครองบา้ นเมอื ง
2. ชนช้ันผ้ถู ูกปกครอง ไดแ้ ก่ ประชาชน เรยี กว่า ไพร่ฟ้าหนา้ ใส หรือไพร่ฟ้าขา้ ไท มีหน้าท่ี
เป็นทหารเมื่อมีสงคราม และประกอบอาชีพยามวา่ งศึกสงครามและข้าเปน็ กลุ่มคนท่ไี ม่มี

เสรภี าพของตนเอง

การศึกษาสมยั สโุ ขทยั
ส่วนใหญ่จะเป็นการเรียนรู้สืบทอดกันภายในครอบครัว ถ้าเป็นผู้ชายอาจจะเรียนเร่ืองเพลงอาวุธ
การต่อสู้โดยใช้อาวุธต่างๆ ถ้าเป็นตระกูลขุนนางหรือราชวงศ์จะศึกษาภาษาศาสตร์หมอยา เป็น
ต้น สาหรับผู้หญิงจะเรียนงานบ้านงานเรือน พระภิกษุเป็นผู้มีบทบาทสาคัญในการให้ความรู้ใน
การอา่ น เขียน อบรมบ่มนสิ ัยใหอ้ ยู่ในศีลธรรม

พระพุทธศาสนาสมยั สโุ ขทัย
สโุ ขทัยเป็นศนู ยก์ ลางของพระพุทธศาสนา นิกายลงั กาวงศ์ มพี ระภกิ ษุจากสโุ ขทัยเดนิ ทางไปศึกษา
ท่ีลังกา อิทธิพลของพระพุทธศาสนาทาให้สุโขทัยมีประเพณีท่ีเกี่ยวข้องกับศาสนาสืบต่อมาถึง
ปจั จบุ นั เชน่ พิธีทาบุญเข้าพรรษา ทอดกฐนิ เผาเทียนเล่นไฟ

106
ใบงาน Liveworksheets เศรษฐกิจและสงั คม

107

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่ 13

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม รหัสวิชา ส21104

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 3 เร่ือง พฒั นาการทางประวตั ศิ าสตร์ของไทยในสมัยสโุ ขทยั เวลา 20 ชว่ั โมง

เร่อื ง ความสมั พันธ์กบั อาณาจักรล้านนา - มอญ-อยธุ ยา-ลังกา-จีน (1) เวลา 1 ชั่วโมง

ชั้นมธั ยมศึกษาปที ่ี 1 สอนโดย นางสาวนิษารตั น์ เรืองสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรยี นรู้/ตัวชีว้ ดั

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเปน็ ไทย

ส 4.3 ม. 1/2 วเิ คราะหพ์ ัฒนาการของอาณาจกั รสโุ ขทยั ในด้านตา่ ง ๆ

สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด

อาณาจักรสุโขทัยมีความสัมพันธ์กับแว่นแคว้นและอาณาจักรต่าง ๆ ทั้งที่อยู่ใกล้เคียงที่เป็นรัฐไทย

ดว้ ยกนั เช่น ลา้ นนา พะเยา แพร่ น่าน นครศรธี รรมราช รวมท้ังอาณาจักรอยุธยาและรัฐชาติอ่นื เช่น มอญ

ลงั กา และ จีน

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
1) นกั เรยี นอธบิ ายเรื่องความสัมพันธร์ ะหวา่ งอาณาจักรสุโขทัยกับอาณาจกั รต่าง ๆได้ (K)
2) นักเรยี นอธิบายสรุปสาระสาํ คญั เป็นแผนผงั ความคดิ Mind Map ได้ (P)
3) นักเรยี นเห็นคณุ ค่าความสําคญั ของความสมั พันธ์ระหวา่ งอาณาจักรสโุ ขทยั กับอาณาจกั รต่าง ๆได้ (A)

สาระการเรยี นรู้
1) ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งอาณาจกั รสุโขทัยกับอาณาจักรต่างๆ
2) ความสัมพันธ์กบั อาณาจักรลา้ นนา
3) ความสมั พันธ์กับอาณาจักรมอญ
4) ความสัมพนั ธ์กบั อาณาจักรอยุธยา
5) ความสมั พนั ธ์กับลังกา
6) ความสัมพนั ธ์กับจีน

สมรรถนะสาคญั ของผเู้ รียน
1) ความสามารถในการคิด
(1) ทกั ษะการทําให้กระจา่ ง
(2) ทกั ษะการนําความรู้ไปใช้

108

2) ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ

คุณลักษณะอนั พึงประสงค์
1) มวี นิ ัย
2) ใฝ่เรยี นรู้
3) มุ่งมน่ั ในการทํางาน
4) รักความเป็นไทย

กิจกรรมการเรียนรู้
วิธสี อนโดยเนน้ กระบวนการ : การจดั กิจกรรมการเรียนรูแ้ บบสืบเสาะหาความรู้
ข้ันนา
1) ครูเตรียมคําถามสําคัญและท้าทายเพ่ือให้นักเรียนตอบคําถามว่า “ เพราะเหตุใดอาณาจักรสุโขทยั

จงึ เจริญสมั พันธไมตรกี บั ตา่ งเมือง”
แนวคําตอบ เพื่อความเจริญรุ่งเรืองของบา้ นเมอื ง
ข้ันนาเขา้ สบู่ ทเรียน
1) ครูแจ้งจุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ เรอื่ ง ความสมั พันธ์ระหว่างอาณาจักรสุโขทยั และอาณาจักรอ่นื ๆ
2) ให้นักเรียนดูรูปภาพเกี่ยวกับความสัมพันธ์กับอาณาจักรต่างๆ เช่น รูปภาพพ่อขุนมังรายมหาราช

พระพทุ ธสิหิงค์ สงั คโลก เป็นตน้ โดยครูใชค้ ําถามเพอ่ื ให้นกั เรียนร่วมกันอภปิ ราย
ขนั้ กจิ กรรมการเรยี นรู้
1) ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้เร่ือง ความสัมพันธ์ระหว่างอาณาจักรสุโขทัยและอาณาจักรอ่ืนๆ โดยใช้

วิธกี ารสอนแบบอภิปรายกลมุ่ ย่อยตามขน้ั ตอนดงั นี้
1.1) แบ่งนกั เรียนออกเปน็ 5 กลมุ่ ตามความเหมาะสม
1.2) ใหแ้ ตล่ ะกลมุ่ เลือกประธานกล่มุ เลขานุการ และผ้อู ภปิ ราย
1.3) ครูชี้แจงบทบาทหน้าท่ีของสมาชิกในกลุ่ม พร้อมทั้งแจ้งประเด็นหรือหัวข้อ การอภิปรายให้

แต่ละกล่มุ ทราบดงั น้ี
- กลุ่มท่ี 1 อภิปรายในหัวข้อ “เพราะเหตุใดจึงกล่าวว่าล้านนามีความสัมพันธ์ฉันท์เพ่ือนที่ดีกับ

อาณาจกั รสุโขทัย”
- กลุ่มที่ 2 อภิปรายในหัวข้อ “เพราะเหตุใดจึงกล่าวว่า มอญเป็นเมืองประเทศราชที่ดีต่ออาณาจักร

สโุ ขทัย”
- กลุ่มท่ี 3 อภิปรายในหัวข้อ “พญารามกับพญาบาลเมืองมีส่วนสําคัญในการทําให้อาณาจักรอยุธยา

เขา้ มาแทรกแซงการเมืองของสโุ ขทยั อย่างไร”
- กลุ่มที่ 4 อภิปรายในหัวข้อ “ความสัมพันธ์ระหว่างลังกากับอาณาจักรสุโขทัยเป็นเร่ืองเก่ียวกับ

พระพทุ ธศาสนาอยา่ งเดียวหรอื ไมเ่ พราะอะไร”

109

- กลมุ่ ที่ 5 อภปิ รายในหัวขอ้ “อาณาจกั รสโุ ขทยั เคยเป็นประเทศราชของจีนจริงหรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด”
1.4) ครแู นะนาํ ส่ือการเรียนรู้และแหล่งการเรียนรู้
1.5) นกั เรยี นแตล่ ะกลุ่มไปศึกษาคน้ คว้าหาข้อมลู หรอื รายละเอียดของหัวขอ้ การอภปิ ราย
1.6) แต่ละกลุ่มนําข้อมูลหรือรายละเอียดมาอภิปรายร่วมกันในกลุ่ม สรุปบันทึกผล และเตรียม
นําเสนอการอภิปรายในทป่ี ระชุมใหญ่ ในชัว่ โมงหน้า
2) ครูจัดอภิปรายในห้องประชุมหรือห้องเรียน โดยจัดโต๊ะ เก้าอ้ีเป็นรูปตัวยู ให้กลุ่มที่ 1,2 เตรียม
นําเสนอผลการอภิปราย กลุ่มที่ 3,4,5 เป็นผซู้ ักถาม
3) ครแู จง้ กฎ กตกิ า และหลักเกณฑก์ ารอภปิ ราย
4) กลุม่ 1-5 นําเสนอการอภิปราย กลุ่มละ 5 นาที
5) หลงั จากจบการอภิปราย เปิดโอกาสใหก้ ลุ่มทไ่ี มไ่ ด้นาํ เสนอซกั ถามอย่างเต็มท่ี
6) ครูดําเนินการเชน่ เดียวกบั ขนั้ ตอน 5-8
ข้ันสรุป
1) นกั เรยี นรว่ มกันสรปุ สาระสาํ คัญที่ได้จากการอภปิ รายเปน็ แผนผงั ความคดิ Mind Mapping
3) นักเรียนตอบคําถามชวนคิด หน้า 71 ในหนังสือรายวิชาพ้ืนฐาน ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท
สํานกั พมิ พเ์ อมพันธ์ จาํ กัด
ขน้ั ประเมนิ
1) ครูประเมนิ ผลโดยสังเกตจากการตอบคําถาม การมีสว่ นร่วมในชน้ั เรยี น
2) ครูตรวจสอบผลจากการให้นักเรียนคําถามชวนคิด หน้า 71 ในหนังสือฝึกประสบการณ์รายวิชา
พน้ื ฐาน ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษทั สํานกั พมิ พ์เอมพันธ์ จาํ กัด

การวดั และประเมินผล เคร่อื งมอื วิธวี ดั เกณฑ์การประเมนิ
จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ แบบประเมินใบงาน ตรวจคําถามชวนคิด ผ่านเกณฑ์การประเมิน
1) นักเรียนอธิบายเรื่อง ตอบคําถามชวนคิด หน้า 71 ในหนังสือฝึก ท่ีระดับคุณภาพปาน
ความสัมพันธ์ระหว่าง หน้า 71 ในหนังสือฝึก ประสบการณ์ กลางข้ึนไป
อาณาจักรสุโขทัยกับ ประสบการณ์
อาณาจักรต่าง ๆได้ (K) แบบประเมินแผนผัง ประเมินแผนผังความคิด ผ่านเกณฑ์การประเมิน
2) นักเรียนอธิบายสรุป ความคิด ที่ระดับคุณภาพปาน
สาระสําคัญเป็นแผนผัง กลางขึ้นไป
ความคิด Mind Map
ได้ (P)

110

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ เครือ่ งมือ วธิ ีวัด เกณฑก์ ารประเมิน
3) นักเรยี นเหน็ คุณค่า แบบประเมนิ การตอบ ประเมินการตอบคําถาม ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
ความสาํ คญั ของ คําถามในช้ันเรยี น ในชน้ั เรียน ระดบั คะแนนผ่าน (2)
ความสมั พันธ์ระหวา่ ง ขน้ึ ไป
อาณาจักรสุโขทัยกบั แบบประเมนิ สมรรถนะ - แบบสังเกตพฤตกิ รรม
อาณาจักรตา่ ง ๆได้ (A) สําคญั การทํางานรายบุคคล ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
4) สมรรถนะสาํ คญั ของ ระดบั คะแนนผา่ น (2)
ผ้เู รยี น - แบบประเมิน - สังเกตความมวี ินยั ข้ึนไป
คุณลักษณะอนั พึง ใฝ่เรียนรู้ และม่งุ มัน่ ใน ผ่านเกณฑ์การประเมินที่
5) คณุ ลกั ษณะอนั พึง ประสงค์ การทาํ งาน ระดับคะแนนผา่ น (2)
ประสงค์ ขนึ้ ไป

สื่อ/แหล่งการเรียนรู้
สื่อการเรยี นรู้
1) หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จาํ กัด
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จาํ กดั

3) สื่อการสอน Power Point หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของไทยในสมัย
สโุ ขทัย

4) การดาษเอส่ีสรุปเป็นแผนผังความคดิ
แหลง่ การเรยี นรู้

1) หอ้ งสมุด
2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนาํ นักเรยี นศึกษาเพ่ิมเตมิ จากเวบ็ ไซตต์ ่าง ๆ
2) นกั เรียนทเี่ รยี นยังไมเ่ ข้าใจให้ทบทวนเนอ้ื หาสาระเพม่ิ เตมิ เวลาว่างจากเอกสารประกอบการเรยี น

และบทเรยี นออนไลน์ DLIT

111

ขอ้ เสนอแนะของหัวหนา้ สถานศึกษา หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
.............................................................................................................................. ................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................

ลงช่ือ.............................................ผสู้ อน
(นายสมดุลย์ โฉมหาญ)

ผูอ้ าํ นวยการโรงเรยี นบ้านดุงวิทยา
วนั ที่...........เดอื น............................พ.ศ............

112

บันทึกหลังการจดั การเรียนรู้
1. ผลการเรียนรู้
ด้านความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคณุ ลกั ษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปญั หาและอุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ขอ้ เสนอแนะและแนวทางการแก้ปญั หา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชือ่ .............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารตั น์ เรอื งสมศรี)
ตําแหน่ง ครผู ชู้ ่วย

วันท.ี่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

113

ทีม่ า https://www.naewna.com/lady/504715
รปู ภาพ เครื่องสงั คโลก

114

https://th.wikipedia.org/wiki
รปู ภาพ พระพทุ ธสิหิงค์ เป็นศิลปะแบบลงั กา พระเจ้าสีหฬะ พระมหากษตั รยิ ์แห่งลงั กาทวีปทรงสร้างขึ้น เม่ือ

พ.ศ. 700 ต่อมา พระเจา้ ศรธี รรมโศกราชแหง่ ราชอาณาจักรตามพรลิงกไ์ ด้ไปขอมาถวายพระรว่ งแห่งกรงุ
สุโขทัย

115

รูปภาพ พญามังรายทรงมีสมั พนั ธไมตรีกบั พญางาํ เมือง พระมหากษัตรยิ แ์ หง่ เมืองพะเยา (จงั หวดั พะเยา) และ
พอ่ ขุนรามคําแหง พระมหากษตั ริย์แหง่ กรงุ สุโขทยั ทัง้ 3 พระองค์เปน็ ศิษย์สาํ นกั เดยี วกนั ทีเ่ มอื งละโว้ และเป็น

พระสหายร่วมสาบานกนั ด้วย

116

ความสัมพนั ธ์ระหว่างสุโขทัยกบั ประเทศเพ่ือนบา้ น
คําช้แี จง ให้นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มเขียนสรปุ ตามหวั ข้อทต่ี นเองได้

- กลุ่มที่ 1 อภิปรายในหัวข้อ “เพราะเหตุใดจึงกล่าวว่าล้านนามีความสัมพันธ์ฉันท์เพ่ือนท่ีดีกับ
อาณาจกั รสุโขทยั ”

- กลุ่มท่ี 2 อภิปรายในหัวข้อ “เพราะเหตุใดจึงกล่าวว่า มอญเป็นเมืองประเทศราชที่ดีต่ออาณาจักร
สโุ ขทยั ”

- กลุ่มที่ 3 อภิปรายในหัวข้อ “พญารามกับพญาบาลเมืองมีส่วนสําคัญในการทําให้อาณาจักรอยุธยา
เข้ามาแทรกแซงการเมอื งของสุโขทัยอย่างไร”

- กลุ่มท่ี 4 อภิปรายในหัวข้อ “ความสัมพันธ์ระหว่างลังกากับอาณาจักรสุโขทัยเป็นเร่ืองเก่ียวกับ
พระพุทธศาสนาอยา่ งเดยี วหรือไม่เพราะอะไร”

- กลมุ่ ท่ี 5 อภปิ รายในหวั ข้อ “อาณาจกั รสุโขทัยเคยเปน็ ประเทศราชของจีนจริงหรือไม่ เพราะเหตุใด”

117
ความสัมพันธร์ ะหวา่ งสโุ ขทัยกบั ประเทศเพอื่ นบ้าน
คาํ ช้แี จง ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเขยี นสรุปตามหวั ข้อที่ตนเองได้
- กลุ่มที่ 1 อภิปรายในหัวข้อ “เพราะเหตุใดจึงกล่าวว่าล้านนามีความสัมพันธ์ฉันท์เพ่ือนท่ีดีกับ
อาณาจกั รสโุ ขทยั ”
- กลุ่มที่ 2 อภิปรายในหัวข้อ “เพราะเหตุใดจึงกล่าวว่า มอญเป็นเมืองประเทศราชท่ีดีต่ออาณาจักร
สุโขทัย”
- กลุ่มท่ี 3 อภิปรายในหัวข้อ “พญารามกับพญาบาลเมืองมีส่วนสําคัญในการทําให้อาณาจักรอยุธยา
เขา้ มาแทรกแซงการเมืองของสโุ ขทยั อย่างไร”
- กลุ่มที่ 4 อภิปรายในหัวข้อ “ความสัมพันธ์ระหว่างลังกากับอาณาจักรสุโขทัยเป็นเร่ืองเก่ียวกับ
พระพทุ ธศาสนาอย่างเดยี วหรอื ไม่เพราะอะไร”
- กลมุ่ ที่ 5 อภิปรายในหัวข้อ “อาณาจกั รสุโขทัยเคยเปน็ ประเทศราชของจีนจริงหรือไม่ เพราะเหตุใด”

พิจารณาตามดุลยพินจิ ของครูผสู้ อน

118

แผนการจัดการเรยี นรูท้ ่ี 14

กลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม รหัสวิชา ส21104

หน่วยการเรียนรทู้ ่ี 3 เรอื่ ง พัฒนาการทางประวตั ศิ าสตร์ของไทยในสมยั สุโขทัย เวลา 20 ช่วั โมง

เร่ือง ความสมั พนั ธก์ ับอาณาจกั รล้านนา - มอญ-อยธุ ยา-ลงั กา-จนี (2) เวลา 1 ชั่วโมง

ชน้ั มัธยมศึกษาปที ่ี 1 สอนโดย นางสาวนษิ ารตั น์ เรืองสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรียนรู/้ ตวั ชี้วัด

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเปน็ ไทย

ส 4.3 ม. 1/2 วเิ คราะห์พฒั นาการของอาณาจกั รสุโขทัยในด้านต่าง ๆ

สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด

สังคมไทยในสมัยสุโขทัยมีความผสมผสานท้ังด้านเชื้อชาติและความเชื่อ เป็นสังคมเกษตรกรรม และ

สังคมชนชัน้ รวมถึงด้านการศกึ ษา การนับถอื ศาสนาและความเช่อื ของชาวสุโขทยั

จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1) นักเรียนอธิบายเรอ่ื งความสัมพนั ธร์ ะหว่างอาณาจักรสโุ ขทัยกับอาณาจกั รต่าง ๆได้ (K)
2) นักเรยี นอธบิ ายสรปุ สาระสาํ คญั เป็นแผนผงั ความคดิ Mind Map ได้ (P)
3) นักเรยี นเหน็ คณุ คา่ ความสําคญั ของความสมั พันธ์ระหว่างอาณาจักรสโุ ขทัยกับอาณาจกั รตา่ ง ๆได้ (A)

สาระการเรียนรู้
1) ความสมั พนั ธร์ ะหว่างอาณาจักรสโุ ขทยั กับอาณาจักรตา่ งๆ
2) ความสัมพันธ์กับอาณาจักรล้านนา
3) ความสมั พนั ธ์กบั อาณาจักรมอญ
4) ความสมั พนั ธ์กบั อาณาจักรอยธุ ยา
5) ความสัมพนั ธ์กบั ลงั กา
6) ความสมั พันธก์ ับจีน

สมรรถนะสาคัญของผู้เรยี น
1) ความสามารถในการคดิ
(1) ทักษะการทาํ ให้กระจ่าง
(2) ทักษะการนําความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ิต

119

คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์
1) มีวนิ ัย
2) ใฝ่เรยี นรู้
6) มุง่ มน่ั ในการทํางาน
7) รกั ความเปน็ ไทย

กจิ กรรมการเรยี นรู้
วธิ ีสอนโดยเนน้ กระบวนการ : การจดั กิจกรรมการเรยี นรแู้ บบสบื เสาะหาความรู้
ข้ันนาเขา้ สู่บทเรียน
1) ครูเตรียมคําถามสําคัญและท้าทายเพ่ือให้นักเรียนตอบว่า “ลักษณะความสัมพันธ์ระหว่างสุโขทัย

กับต่างชาติเป็นอยา่ งไร”
แนวคาํ ตอบ มีทัง้ เปน็ มติ รไมตรแี ละทข่ี ดั แยง้ กัน
2) ครแู จ้งจดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ เร่อื ง ความสมั พนั ธร์ ะหว่างอาณาจักรสุโขทัยและอาณาจักรอืน่ ๆ
3) ครูทบทวนความรู้เดิมนักเรียนให้นักเรียนดูรูปภาพเกี่ยวกับความสัมพันธ์กับอาณาจักรต่างๆ เช่น

รูปภาพพ่อขุนมังรายมหาราช พระพุทธสิหิงค์ สังคโลก เป็นต้น โดยครูใช้คําถามเพื่อให้นักเรียนร่วมกัน
อภปิ ราย

ข้นั กิจกรรมการเรียนรู้
1) ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างอาณาจักรสุโขทัยและอาณาจักรอ่ืนๆ โดยให้
นักเรยี นออกมาอธิบายผลการสบื ค้นควา้ จากคาบทแี่ ลว้ ทลี ะกล่มุ
- กลุ่มที่ 1 อภิปรายในหัวข้อ “เพราะเหตุใดจึงกล่าวว่าล้านนามีความสัมพันธ์ฉันท์เพื่อนที่ดีกับ
อาณาจกั รสโุ ขทยั ”
- กลุ่มท่ี 2 อภิปรายในหัวข้อ “เพราะเหตุใดจึงกล่าวว่า มอญเป็นเมืองประเทศราชท่ีดีต่ออาณาจักร
สุโขทยั ”
- กลุ่มท่ี 3 อภิปรายในหัวข้อ “พญารามกับพญาบาลเมืองมีส่วนสําคัญในการทําให้อาณาจักรอยุธยา
เข้ามาแทรกแซงการเมืองของสโุ ขทยั อย่างไร”
- กลุ่มที่ 4 อภิปรายในหัวข้อ “ความสัมพันธ์ระหว่างลังกากับอาณาจักรสุโขทัยเป็นเรื่องเก่ียวกับ
พระพุทธศาสนาอยา่ งเดยี วหรือไม่เพราะอะไร”
- กล่มุ ท่ี 5 อภปิ รายในหวั ขอ้ “อาณาจกั รสโุ ขทยั เคยเปน็ ประเทศราชของจีนจรงิ หรือไม่ เพราะเหตุใด”
2) นกั เรยี นกลมุ่ นําเสนอต้ังคําถาม 2 คาํ ถามเกีย่ วกับเร่ืองทต่ี นนําเสนอแล้วใหส้ มาชิกในห้องตอบ ใคร
ตอบไดถ้ ูกไดค้ ะแนนพิเศษบวกหนง่ึ คะแนน
ขนั้ สรปุ
1) นักเรียนร่วมกนั สรปุ สาระสําคัญทไี่ ดจ้ ากการอภปิ รายเปน็ แผนผังความคิด Mind Mapping

120

3) นักเรียนตอบคําถามชวนคิด หน้า 71 ในหนังสือรายวิชาพ้ืนฐาน ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท
สํานกั พมิ พ์เอมพันธ์ จํากดั

ขั้นประเมิน
1) ครปู ระเมินผลโดยสงั เกตจากการตอบคําถาม การมสี ่วนร่วมในชน้ั เรียน
2) ครูตรวจสอบผลจากการให้นักเรียนคําถามชวนคิด หน้า 71 ในหนังสือฝึกประสบการณ์รายวิชา
พน้ื ฐาน ประวตั ศิ าสตร์ 1 ของบรษิ ัท สํานกั พมิ พ์เอมพันธ์ จาํ กดั

การวัดและประเมนิ ผล เคร่ืองมอื วิธีวัด เกณฑก์ ารประเมิน
จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

1) นกั เรยี นอธบิ ายเร่ือง แบบประเมินใบงาน ตรวจคําถามชวนคดิ ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ที่
หน้า 71 ในหนงั สือฝกึ ระดบั คุณภาพปานกลาง
ความสัมพันธ์ระหวา่ ง ตอบคาํ ถามชวนคิด ประสบการณ์ ขึ้นไป

อาณาจักรสโุ ขทยั กบั หน้า 71 ในหนังสือฝกึ ประเมินแผนผงั ความคิด ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
ระดบั คุณภาพปานกลาง
อาณาจักรตา่ ง ๆได้ (K) ประสบการณ์ ประเมินการตอบคําถาม ขน้ึ ไป
ในช้นั เรยี น
2) นักเรียนอธิบายสรปุ แบบประเมินแผนผงั ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
- แบบสงั เกตพฤติกรรม ระดับคะแนนผา่ น (2)
สาระสําคัญเปน็ แผนผงั ความคิด การทํางานรายบุคคล ขึ้นไป
- สังเกตความมีวนิ ัย
ความคดิ Mind Map ได้ ใฝ่เรยี นรู้ และม่งุ มน่ั ใน ผ่านเกณฑ์การประเมินท่ี
การทํางาน ระดับคะแนนผา่ น (2)
(P) ขน้ึ ไป
ผ่านเกณฑ์การประเมินท่ี
3) นักเรยี นเหน็ คุณค่า แบบประเมินการตอบ ระดบั คะแนนผ่าน (2)
ขนึ้ ไป
ความสําคัญของ คาํ ถามในชั้นเรียน

ความสมั พันธร์ ะหว่าง

อาณาจักรสุโขทยั กับ

อาณาจักรต่าง ๆได้ (A)

4) สมรรถนะสําคัญของ แบบประเมนิ สมรรถนะ
ผเู้ รยี น สาํ คญั

5) คุณลักษณะอนั พงึ - แบบประเมิน
ประสงค์ คุณลกั ษณะอันพงึ
ประสงค์

121

สือ่ /แหลง่ การเรียนรู้
ส่อื การเรยี นรู้
1) หนังสือเรียนรายวิชาพ้ืนฐานวิชาประวัติศาสตร์ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จํากดั
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จํากัด
3) ส่ือการสอน Power Point หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของไทยในสมัย

สุโขทัย
4) การดาษเอสสี่ รุปเป็นแผนผังความคิด

แหล่งการเรียนรู้
1) ห้องสมดุ
2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนาํ นักเรียนศึกษาเพ่ิมเตมิ จากเวบ็ ไซตต์ ่าง ๆ
2) นักเรียนทเ่ี รยี นยงั ไม่เข้าใจให้ทบทวนเน้อื หาสาระเพิม่ เติมเวลาวา่ งจากเอกสารประกอบการเรยี น

และบทเรียนออนไลน์ DLIT

ขอ้ เสนอแนะของหัวหนา้ สถานศกึ ษา หรือผทู้ ่ไี ด้รับมอบหมาย
............................................................................................................................................................. .................
.................................................................................................................. ............................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................... ...........................

ลงชอื่ .............................................ผสู้ อน
(นายสมดุลย์ โฉมหาญ)

ผอู้ าํ นวยการโรงเรียนบ้านดุงวิทยา
วนั ท่.ี ..........เดอื น............................พ.ศ............

122

บันทึกหลังการจดั การเรียนรู้
1. ผลการเรียนรู้
ด้านความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคณุ ลกั ษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปญั หาและอุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ขอ้ เสนอแนะและแนวทางการแก้ปญั หา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชือ่ .............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารตั น์ เรอื งสมศรี)
ตําแหน่ง ครผู ชู้ ่วย

วันท.ี่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

123

คาถามชวนคดิ (หนงั สือฝกึ ประสบการณ์ หนา้ 71)
คาช้แี จง : ตอนท่ี 4 ให้นักเรยี นตอบคําถามตอ่ ไปนี้ให้ถูกต้อง
1. อาณาจกั รสโุ ขทัยมคี วามสัมพนั ธก์ ับดินแดนภายนอกอยา่ งกว้างขวางในรัชสมยั ใด

2. พอ่ ขุนรามคําแหงมหาราชแหง่ กรุงสุโขทยั ได้ทาํ สญั ญาพันธไมตรกี บั ใคร และเพราะเหตใุ ด

3. สุโขทัยมีความสัมพันธด์ า้ นใดกับลังกา จงอธบิ าย

4. ความสัมพันธ์ของสโุ ขทยั กบั จีนมลี ักษณะเปน็ เช่นใด

5. ความสมั พนั ธข์ องสุโขทัยกบั รฐั ใดทีส่ ่งเสริมการคา้ ระหวา่ งประเทศ

124

คาถามชวนคดิ (หนงั สือฝกึ ประสบการณ์ หนา้ 71) เฉลย

คาชีแ้ จง : ตอนท่ี 4 ให้นักเรียนตอบคาํ ถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง
1. อาณาจกั รสุโขทัยมคี วามสัมพันธ์กบั ดินแดนภายนอกอยา่ งกวา้ งขวางในรัชสมยั ใด
พอ่ ขุนรามคําแหงมหาราช

2. พ่อขุนรามคาํ แหงมหาราชแหง่ กรงุ สโุ ขทยั ไดท้ าํ สัญญาพนั ธไมตรีกับใคร และเพราะเหตุใด
พ่อขุนรามคําแหงมหาราชได้ทําสัญญาพันธไมตรี พ.ศ. 1830 กับพ่อขุนมังรายมหาราช แห่งอาณาจักรล้านนา
พญางําเมืองแห่งอาณาจักรพะเยา เพื่อช่วยเหลือซ่ึงกันและกันในการป้องกันการคุกคาม จากมองโกลท่ีปก
ครองประเทศจีนในเวลานั้น
3. สุโขทัยมคี วามสมั พนั ธ์ด้านใดกบั ลงั กา จงอธิบาย
สโุ ขทยั มคี วามสมั พนั ธก์ บั ลังกาในดา้ นพระพุทธศาสนา โดยส่งทูตไปลังกาเพื่อขอพระพทุ ธสิหิงค์ มาประดษิ ฐาน
ไว้ที่กรุงสุโขทัย และในสมัยพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) โปรดให้พระมหาเถรศรี ศรัทธาราชจุฬามณี
เดินทางไปศกึ ษาพระพทุ ธศาสนาท่ลี ังกาเป็นเวลา 10 ปี
4. ความสัมพนั ธ์ของสุโขทัยกับจนี มลี กั ษณะเปน็ เช่นใด
ความสัมพันธ์กับจีนมีท้ังลักษณะการเมืองและการค้า ทางด้านการเมืองจักรพรรดิกุบไลข่านของจีน ขยาย
อาํ นาจโดยส่งทูตมาเรียกรอ้ งบรรณาการจากเมืองต่าง ๆ ทางดา้ นการค้าขายได้มกี ารตดิ ตอ่ คา้ ขายกบั จีน
ในระบบบรรณาการและได้เรียนรู้วิทยาการการทําเคร่ืองสงั คโลกจากจนี
5. ความสัมพันธ์ของสโุ ขทัยกับรฐั ใดที่ส่งเสรมิ การคา้ ระหว่างประเทศ
ความสัมพันธ์กับมอญ เพราะอาศัยเมืองเมาะตะมะซ่ึงเป็นเมืองท่าของมอญฝ่ังทะเลอันดามัน สําหรับ ติดต่อ
ค้าขายกบั ประเข้

125

แผนการจัดการเรยี นรูท้ ่ี 15

กลุ่มสาระการเรยี นรูส้ งั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม รหัสวิชา ส21104

หน่วยการเรยี นรูท้ ่ี 3 เร่อื ง พฒั นาการทางประวตั ิศาสตร์ของไทยในสมัยสุโขทัย เวลา 20 ชว่ั โมง

เร่อื ง การสรา้ งสรรค์ภมู ิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย 1 เวลา 1 ช่ัวโมง

ช้ันมธั ยมศึกษาปีที่ 1 สอนโดย นางสาวนษิ ารัตน์ เรืองสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเป็นไทย

ส 4.3 ม. 1/2 วเิ คราะหพ์ ัฒนาการของอาณาจักรสโุ ขทยั ในด้านต่าง ๆ

สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด
สุโขทัยสร้างสรรค์ศิลปวัฒนธรรมอันดีงามไว้เป็นมรดกแก่ชนชาติไทย ภูมิปัญญาท่ีสําคัญท่ีสุดของ

สุโขทัย ได้แก่ ตัวอักษรไทยท่ีพ่อขุนรามคําแหงมหาราชทรงประดิษฐข์ ึ้น เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของสโุ ขทยั ที่
ทรงคุณค่ายิ่งต่อชาติไทยมาจนถึงปจั จุบัน ส่วนวรรณกรรมสุโขทัย ไตรภูมิพระร่วง ของพระมหาธรรมราชาท่ี 1
(ลิไทย) ซ่งึ เค้าโครงเร่อื งกลา่ วถึงเรื่องกําเนดิ ของสัตว์ ยกั ษ์ มาร มนุษย์ เทวดา พรหม และการกําเนดิ ของสากล
จกั รวาล

จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
1) นักเรยี นอธบิ ายความสําคัญของการสร้างสรรคภ์ ูมิปญั ญาสมยั สุโขทยั ได้ (K)
2) นักเรยี นสามารถทําหนังสือเลม่ เลก็ ภูมิปัญญาไทยได้ (P)
3) นกั เรียนเห็นคณุ คา่ และความสําคัญของการสรา้ งสรรค์ภูมิปญั ญาสมยั สุโขทยั ได้ (A)

สาระการเรียนรู้
1) การสรา้ งสรรค์ภูมปิ ัญญาสมยั สุโขทยั
2) เทคโนโลยีทางดา้ นการชลประทาน
3) สงั คโลก
4) การประดิษฐอ์ ักษรไทย
5) วรรณกรรม
6) ภูมปิ ัญญาด้านประติมากรรม
7) ภมู ิปญั ญาด้านสถาปตั ยกรรม

126

สมรรถนะสาคัญของผเู้ รยี น
1) ความสามารถในการคิด
(1) ทกั ษะการทําให้กระจ่าง
(2) ทกั ษะการนาํ ความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวิต

คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์
1) มีวินัย
2) ใฝเ่ รียนรู้
3) มุ่งมั่นในการทํางาน
4) รกั ความเป็นไทย

กจิ กรรมการเรยี นรู้
วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : การจัดกิจกรรมการเรยี นรูแ้ บบสืบเสาะหาความรู้
ขน้ั นาเข้าสบู่ ทเรยี น
1) ให้นักเรียนดูรูปภาพเตาทุเรียง เคร่ืองสังคโลก ลายสือไทย ศิลาจารึก แล้วถามนักเรียนว่า นักเรียน

คดิ วา่ มีอะไรบ้างท่ีเปน็ ภูมปิ ญั ญาของไทยสมัยสุโขทยั
แนวคาํ ตอบ เครอื่ งสงั คโลก เปน็ ภมู ปิ ญั ญาทไี่ ทยนาํ มาดดั แปลงจากจีนจนเป็นเอกลักษณ์ของสโุ ขทัย

สรีดภงส์ ทํานบก้ันนาํ้ และกกั เก็บสมัยพ่อขุนรามคําแหง
2) ครูและนกั เรยี นร่วมกันอภปิ รายถงึ การสรา้ งสรรค์ภมู ิปัญญาไทยสมยั สุโขทัย
ขน้ั สอน
1) ครจู ดั กิจกรรมการเรียนร้เู รื่อง ภูมิปญั ญาไทยสมัยสโุ ขทยั โดยแบ่งนักเรียนออกเปน็ กลุ่มละ 7-8 คน

แบ่งตามความสามารถเก่ง ปานกลาง อ่อน ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสืบค้นคว้าภูมิปัญญาไทย และจัดทํา
เป็นหนังสอื Pop-up เล่มเลก็ ประกอบด้วยภูมิปญั ญาด้านต่าง ๆ ดงั นี้

(1) ความหมายและความสําคญั ของภมู ปิ ญั ญา
(2) ภูมิปญั าสุโขทัยด้าน เทคโนโลยที างดา้ นการชลประทาน
(3) ภูมปิ ญั าสุโขทยั ดา้ น สังคโลก
(3) ภมู ิปญั าสโุ ขทยั ด้าน การประดษิ ฐ์อักษรไทย
(4) ภมู ปิ ัญาสโุ ขทัยด้าน วรรณกรรม
(5) ภูมิปัญญาดา้ น ประตมิ ากรรม
(6) ภูมปิ ัญญาดา้ น สถาปัตยกรรม
(7) อาหารพ้นื เมอื งจงั หวัดสโุ ขทัย

127

2) นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาค้นคว้าข้อมูลที่เกี่ยวกับหัวข้อเรื่องตามประเด็นที่ได้รับมอบหมายท่ีและ
บันทกึ ไว้ นําขอ้ สรปุ ไปจดั ทําข้อมูลในสมุดเล่มเลก็ Pop-up

3) นักเรยี นแต่ละกล่มุ เตรยี มนําเสนอข้อมูลคาบถัดไป
ขั้นสรุป
1) นักเรียนร่วมกันสรุปสาระสําคัญท่ีได้จากการศึกษาค้นคว้า แนวการสรุป ภูมิปัญญาที่เก่ียวข้องกับ
การทําเกษตร เชน่ ทํานบพระร่วง สรีดภงศ์ ตระพัง ชว่ ยกกั เก็บน้ํา
ขัน้ ประเมิน
1) ครูประเมนิ ผลโดยสังเกตจากการตอบคาํ ถาม การมีส่วนรว่ มในชน้ั เรียน
2) ครตู รวจสอบผลการนาํ เสนอในคาบถดั ไป

การวดั และประเมินผล เคร่ืองมือ วธิ ีวดั เกณฑก์ ารประเมิน
จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ -แบบประเมนิ การ ประเมนิ การนําเสนอ ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ที่
1) นกั เรยี นอธิบาย นาํ เสนอ ระดับคุณภาพปานกลาง
ความสําคญั ของการ -แบบประเมินการตอบ -สังเกตการตอบคาํ ถาม ขน้ึ ไป
สร้างสรรค์ภูมิปัญญา คําถาม
สมัยสโุ ขทัยได้ (K) แบบประเมินผลงาน ประเมนิ ผลงาน (สมดุ เล่ม ผา่ นเกณฑ์การประเมินท่ี
2) นกั เรยี นสามารถทํา (สมดุ เล่มเล็ก)
หนงั สอื เลม่ เล็กภูมิ เล็ก) ระดบั คุณภาพปานกลาง
ปญั ญาไทยได้ (P) แบบประเมินการตอบ
3) นกั เรียนเหน็ คุณค่า คําถามในช้ันเรียน ข้ึนไป
และความสาํ คัญของการ
สร้างสรรค์ภูมิปัญญา แบบประเมินสมรรถนะ ประเมนิ การตอบคาํ ถาม ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
สมยั สุโขทัยได้ (A) สําคญั
4) สมรรถนะสาํ คัญของ ในชัน้ เรียน ระดบั คะแนนผา่ น (2)
ผู้เรียน - แบบประเมนิ
คุณลกั ษณะอนั พึง ขึ้นไป
5) คุณลักษณะอันพึง ประสงค์
ประสงค์ - แบบสงั เกตพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์การประเมินท่ี
การทาํ งานรายบุคคล ระดบั คะแนนผา่ น (2)
ขน้ึ ไป
- สงั เกตความมีวนิ ยั ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ที่
ใฝ่เรียนรู้ และมงุ่ ม่นั ใน ระดบั คะแนนผ่าน (2)
การทาํ งาน ขึ้นไป

128

สื่อ/แหลง่ การเรยี นรู้
สือ่ การเรียนรู้
1) หนังสือเรียนรายวิชาพ้ืนฐานวิชาประวัติศาสตร์ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จาํ กดั
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จาํ กัด
3) สือ่ การสอน Power Point หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 3 พฒั นาการทางประวตั ศิ าสตร์ของไทยในสมัยสุโขทัย

แหล่งการเรยี นรู้
1) ห้องสมุด
2) แหลง่ ข้อมูลสารสนเทศ
3) https://www.youtube.com/watch?v=_-9187dGJlM&t=2s

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนํานักเรยี นศึกษาเพม่ิ เตมิ จากเว็บไซตต์ ่าง ๆ
2) นักเรียนที่เรยี นยงั ไมเ่ ข้าใจให้ทบทวนเนื้อหาสาระเพ่ิมเติมเวลาวา่ งจากเอกสารประกอบการเรียน

และบทเรยี นออนไลน์ DLIT

ข้อเสนอแนะของหัวหน้าสถานศกึ ษา หรือผทู้ ี่ไดร้ ับมอบหมาย
.............................................................................................................................. ................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................

ลงชื่อ.............................................ผสู้ อน
(นายสมดุลย์ โฉมหาญ)

ผอู้ ํานวยการโรงเรยี นบา้ นดุงวิทยา
วนั ท่.ี ..........เดือน............................พ.ศ............

129

บันทึกหลังการจดั การเรยี นรู้
1. ผลการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคุณลกั ษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปญั หาและอุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ปัญหา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงช่ือ.............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารตั น์ เรืองสมศรี)
ตําแหน่ง ครูผ้ชู ว่ ย

วนั ท่.ี ..........เดือน............................พ.ศ............

130

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 16

กลุ่มสาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม รหสั วิชา ส21104

หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 3 เรื่อง พฒั นาการทางประวตั ิศาสตร์ของไทยในสมัยสโุ ขทยั เวลา 20 ช่วั โมง

เรือ่ ง การสรา้ งสรรคภ์ มู ปิ ัญญาไทยสมยั สุโขทัย 2 เวลา 1 ช่ัวโมง

ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 1 สอนโดย นางสาวนษิ ารตั น์ เรอื งสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชว้ี ัด

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเป็นไทย

ส 4.3 ม. 1/2 วเิ คราะหพ์ ัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยในด้านตา่ ง ๆ

สาระสาคญั /ความคดิ รวบยอด
สุโขทัยสร้างสรรค์ศิลปวัฒนธรรมอันดีงามไว้เป็นมรดกแก่ชนชาติไทย ภูมิปัญญาที่สําคัญท่ีสุดของ

สุโขทัย ได้แก่ ตัวอักษรไทยท่ีพ่อขุนรามคําแหงมหาราชทรงประดิษฐข์ ึ้น เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของสโุ ขทัยที่
ทรงคุณค่าย่ิงต่อชาติไทยมาจนถึงปัจจบุ ัน ส่วนวรรณกรรมสุโขทัย ไตรภูมิพระร่วง ของพระมหาธรรมราชาท่ี 1
(ลิไทย) ซงึ่ เคา้ โครงเร่อื งกลา่ วถึงเรื่องกําเนิดของสัตว์ ยักษ์ มาร มนุษย์ เทวดา พรหม และการกาํ เนดิ ของสากล
จักรวาล

จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1) นักเรียนอธิบายความสาํ คัญของการสร้างสรรค์ภูมิปญั ญาสมยั สุโขทัยได้ (K)
2) นักเรียนสามารถทาํ หนังสือเล่มเล็กภูมปิ ัญญาไทยได้ (P)
3) นกั เรยี นเห็นคณุ ค่าและความสําคัญของการสรา้ งสรรค์ภมู ิปัญญาสมยั สุโขทัยได้ (A)

สาระการเรียนรู้
1) การสร้างสรรค์ภมู ิปญั ญาสมัยสุโขทัย
2) เทคโนโลยีทางด้านการชลประทาน
3) สังคโลก
4) การประดิษฐอ์ ักษรไทย
5) วรรณกรรม
6) ภมู ิปญั ญาด้านประตมิ ากรรม
7) ภมู ปิ ญั ญาด้านสถาปัตยกรรม

131

สมรรถนะสาคญั ของผู้เรียน
1) ความสามารถในการคดิ
(1) ทกั ษะการทาํ ให้กระจา่ ง
(2) ทกั ษะการนาํ ความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวิต

คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์
1) มีวินยั
2) ใฝ่เรยี นรู้
3) มุ่งมัน่ ในการทํางาน
4) รกั ความเป็นไทย

กิจกรรมการเรียนรู้
วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้
ขนั้ นาเข้าสบู่ ทเรยี น
1) ครูให้นักเรียนเล่นเกมส์ใบ้คําจากรูปภาพที่เห็น โดยให้ตัวแทนนักเรียนหนึ่งคนมาเป็นคนใบ้ ใบ้

คําตอบโดยการห้ามพูดช่ือคําตอบท่ีถูกต้อง ให้นักเรียนที่เป็นคนใบ้ดูรูปภาพเตาทุเรียง เคร่ืองสังคโลก
ลายสอื ไทย ศลิ าจารกึ อาหารสุโขทยั สรีดภงส์ ตระพงั วดั พระธาตุ เป็นต้น

2) ครแู ละนกั เรยี นรว่ มกนั อภปิ รายถึงการสรา้ งสรรคภ์ มู ปิ ัญญาไทยสมัยสุโขทัย
ขนั้ สอน
1) ครูจดั กิจกรรมการเรียนรู้เร่ือง ภมู ิปญั ญาไทยสมยั สุโขทยั โดยแบ่งนักเรยี นออกเปน็ กลุ่มละ 7-8 คน
แบ่งตามความสามารถเก่ง ปานกลาง อ่อน ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสืบค้นคว้าภูมิปัญญาไทย และจัดทํา
เปน็ หนังสือ Pop-up เลม่ เล็ก ประกอบด้วยภูมปิ ญั ญาด้านต่าง ๆ ดงั น้ี ทาํ จากคาบกอ่ นหนา้

(1) ความหมายและความสาํ คัญของภูมปิ ญั ญา
(2) ภูมิปัญาสุโขทัยด้าน เทคโนโลยที างดา้ นการชลประทาน
(3) ภูมิปัญาสโุ ขทัยด้าน สังคโลก
(3) ภมู ปิ ญั าสโุ ขทยั ดา้ น การประดิษฐอ์ กั ษรไทย
(4) ภูมิปัญาสโุ ขทัยดา้ น วรรณกรรม
(5) ภมู ปิ ัญญาด้าน ประติมากรรม
(6) ภมู ิปัญญาดา้ น สถาปตั ยกรรม
(7) อาหารพ้ืนเมอื งจงั หวดั สโุ ขทัย

132

2) นักเรียนแต่ละกลุ่มนําเสนอผลการค้นคว้าท่ีได้จากคาบที่แล้ว พร้อมนําเสนอผลงานสมุดเล่มเล็ก
ของกลุ่มตนเองกลุ่มละ 5 นาที

3) เมือ่ แตล่ ะกลุม่ นําเสนอจบ ครูเปดิ โอกาใหส้ มาชิกในห้องกลุม่ ท่ีไม่ได้นาํ เสนอถามคาํ ถามทส่ี งสัยหรือ
สอบถามรายละเอียดเพม่ิ เติม

4) ครแู ละนกั เรยี นร่วมกนั สรุปความแตกต่างของข้อมูลทแี่ ต่ละกลุม่ ออกมานําเสนอ
ข้นั สรุป
1) นักเรียนร่วมกันสรุปสาระสําคัญท่ีได้จากการศึกษาค้นคว้า แนวการสรุป ภูมิปัญญาที่เกี่ยวข้องกับ
การทําเกษตร เช่น ทํานบพระร่วง สรดี ภงศ์ ตระพัง ชว่ ยกกั เกบ็ นาํ้
2) นักเรียนตอบคําถามชวนคิด หน้า 74 ในหนังสือรายวิชาพื้นฐาน ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท
สํานกั พมิ พเ์ อมพนั ธ์ จํากัด
ขน้ั ประเมิน
1) ครปู ระเมินผลโดยสงั เกตจากการตอบคาํ ถาม การมีสว่ นรว่ มในชั้นเรียน
2) ครูเฉลยและตรวจสอบผลจากการให้นักเรียนคําถามชวนคิด หน้า 74 ในหนังสือฝึกประสบการณ์
รายวิชาพน้ื ฐาน ประวตั ิศาสตร์ 1 ของบรษิ ัท สาํ นกั พมิ พเ์ อมพนั ธ์ จํากัด

การวัดและประเมนิ ผล เคร่อื งมอื วธิ ีวัด เกณฑ์การประเมิน
จดุ ประสงค์การเรยี นรู้ แบบประเมินใบงาน ตรวจคําถามชวนคดิ ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
1) นกั เรียนอธิบาย ตอบคําถามชวนคิด หน้า 74 ในหนังสือฝกึ ระดบั คุณภาพปานกลาง
ความสาํ คัญของการ หนา้ 74 ในหนังสือฝกึ ประสบการณ์ ขน้ึ ไป
สรา้ งสรรค์ภมู ปิ ญั ญา ประสบการณ์
สมยั สโุ ขทยั ได้ (K) แบบประเมินผลงาน ประเมินผลงาน (สมดุ เล่ม ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
2) นกั เรยี นสามารถทํา (สมุดเลม่ เล็ก)
หนงั สอื เล่มเล็กภูมิ เล็ก) ระดับคุณภาพปานกลาง
ปญั ญาไทยได้ (P) แบบประเมินการตอบ
3) นกั เรยี นเห็นคุณคา่ คําถามในชนั้ เรยี น ขึน้ ไป
และความสาํ คัญของการ
สรา้ งสรรคภ์ ูมิปัญญา แบบประเมินสมรรถนะ ประเมินการตอบคําถาม ผา่ นเกณฑ์การประเมินท่ี
สมยั สโุ ขทยั ได้ (A) สําคญั
4) สมรรถนะสาํ คัญของ ในช้นั เรยี น ระดับคะแนนผ่าน (2)
ผู้เรยี น
ขน้ึ ไป

- แบบสงั เกตพฤตกิ รรม ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ที่
การทํางานรายบุคคล ระดบั คะแนนผา่ น (2)
ข้นึ ไป

133

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้ เคร่อื งมือ วิธีวดั เกณฑ์การประเมิน
5) คณุ ลกั ษณะอนั พงึ - แบบประเมิน - สงั เกตความมวี นิ ยั ผ่านเกณฑ์การประเมินท่ี
ประสงค์ คุณลักษณะอันพงึ ใฝเ่ รยี นรู้ และม่งุ มั่นใน ระดับคะแนนผา่ น (2)
ประสงค์ การทํางาน ขน้ึ ไป

สอ่ื /แหล่งการเรยี นรู้
สือ่ การเรียนรู้
1) หนังสือเรียนรายวิชาพ้ืนฐานวิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จํากดั
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จาํ กดั

3) สอื่ การสอน Power Point หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 พัฒนาการทางประวตั ิศาสตร์ของไทยในสมัยสโุ ขทัย
แหล่งการเรียนรู้

1) หอ้ งสมดุ
2) แหล่งข้อมลู สารสนเทศ
3) https://www.youtube.com/watch?v=_-9187dGJlM&t=2s

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนํานักเรยี นศึกษาเพิม่ เตมิ จากเวบ็ ไซต์ตา่ ง ๆ
2) นกั เรียนท่เี รยี นยงั ไมเ่ ขา้ ใจให้ทบทวนเนื้อหาสาระเพมิ่ เตมิ เวลาวา่ งจากเอกสารประกอบการเรียน

และบทเรียนออนไลน์ DLIT

ขอ้ เสนอแนะของหัวหน้าสถานศึกษา หรอื ผ้ทู ่ไี ด้รบั มอบหมาย
............................................................................................................................................................. .................
.................................................................................................................. ............................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................... ...........................

ลงช่ือ.............................................ผสู้ อน
(นายสมดุลย์ โฉมหาญ)

ผ้อู าํ นวยการโรงเรียนบ้านดงุ วิทยา
วนั ท.่ี ..........เดือน............................พ.ศ............

134

บันทึกหลังการจดั การเรียนรู้
1. ผลการเรียนรู้
ด้านความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคณุ ลกั ษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปญั หาและอุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ขอ้ เสนอแนะและแนวทางการแก้ปญั หา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชือ่ .............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารตั น์ เรอื งสมศรี)
ตําแหน่ง ครผู ชู้ ่วย

วันท.ี่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

135

คาถามชวนคิด (หนังสอื ฝกึ ประสบการณ์ หนา้ 74)
คาช้แี จง : ให้นักเรยี นตอบคาํ ถามต่อไปน้ีให้ถูกต้อง
1. สรีดภงส์คอื อะไร มคี วามสาํ คัญอยา่ งไรในสมัยสโุ ขทัย

2. เครื่องสังคโลกเป็นภูมิปัญญาของไทยสมยั สโุ ขทัยหรอื ไม่ เพราะเหตุใด

3. จงยกตัวอยา่ งประตมิ ากรรมท่ีสร้างข้นึ ในสมัยสโุ ขทัย

4. จงยกตวั อยา่ งภูมปิ ัญญาไทยท่เี กดิ ขึ้นในสมัยพอ่ ขนุ รามคําแหงมหาราช

136

คาถามชวนคดิ (หนงั สอื ฝึกประสบการณ์ หน้า 74) เฉลย
คาชี้แจง : ให้นักเรยี นตอบคาํ ถามตอ่ ไปนีใ้ ห้ถูกตอ้ ง
1. สรดี ภงส์คอื อะไร มคี วามสําคญั อยา่ งไรในสมยั สโุ ขทยั
สรีดภงส์เป็นทํานบกั้นนํ้าและกักเก็บสําหรับการจัดระบบชลประทานในสมัยสุโขทัย ทําให้มีน้ําใช้ใน
การเพาะปลกู และการอปุ โภคบริโภคตลอดปี
2. เครื่องสังคโลกเปน็ ภมู ิปัญญาของไทยสมัยสโุ ขทัยหรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด
เคร่ืองสงั คโลก อาจมาจากคําวา่ ซ้อง โกลก คือ เตาของแผน่ ดนิ ซอ้ ง หรือเคร่อื งป้ันดินเผาของ ราชวงศ์ซอ้ ง แต่
สุโขทัยนํามาดัดแปลงจนสวยงาม แกร่ง และมีความคงทนในการใช้สอย และถือเป็นเอกลักษณ์ท่ีสําคัญของ
สุโขทยั
3. จงยกตวั อย่างประตมิ ากรรมทสี่ รา้ งขึน้ ในสมยั สโุ ขทยั
ประติมากรรมสําคัญที่สร้างข้ึนในสมัยสุโขทัย คือ พระพุทธรูปปางต่าง ๆ เป็นปางประทับน่ัง ปางประทับยืน
ปางลีลาหรือเดิน ปางไสยาสนห์ รือพระนอน ตวั อยา่ งเช่น พระพุทธชินราช พระศรศี ากยมนุ ี
4. จงยกตัวอยา่ งภูมปิ ัญญาไทยท่เี กิดขึน้ ในสมัยพ่อขนุ รามคาํ แหงมหาราช
ภูมิปัญญาไทยที่เกิดในสมัยพ่อขุนรามคําแหงมหาราช คือ 1. ลายสือไทย 2. ภูมิปัญญาเรื่องศาลและการร้อง
ทกุ ข์ 3. ทํานบกักเก็บนา้ํ ท่ีเรียกวา่ สรดี ภงส์ 4. ศิลาจารกึ พอ่ ขุนรามคําแหงมหาราชหรอื ศิลาจารึกหลกั ที่ 1

137

แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 17

กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม รหสั วิชา ส21104

หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เร่ือง พัฒนาการทางประวตั ศิ าสตรข์ องไทยในสมยั สุโขทยั เวลา 20 ช่วั โมง

เรือ่ ง ประวตั ิและผลงานของบคุ คลสาคญั สมัยสโุ ขทัย เวลา 1 ชว่ั โมง

ชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ่ี 1 สอนโดย นางสาวนิษารตั น์ เรอื งสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรียนร/ู้ ตวั ชว้ี ัด

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเป็นไทย

ส 4.3 ม. 1/2 วเิ คราะหพ์ ัฒนาการของอาณาจักรสุโขทยั ในดา้ นตา่ ง ๆ

สาระสาคญั /ความคดิ รวบยอด
บุคคลสําคัญสมัยสุโขทัย คือ พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ปฐมกษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัย พ่อขุนรามคําแหง

มหาราช ผู้ทรงประกอบพระกรณียกิจอันเป็นคุณประโยชน์ต่ออาณาจักร และพระมหาธรรมราชาท่ี 1 (พระยา
ลไิ ทย) ผู้ทรงรวบรวมอาณาจักรสุโขทยั ขึน้ ใหมอ่ ีกคร้งั

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้
1) นกั เรยี นอธบิ ายประวตั แิ ละผลงานของบคุ คลสําคัญสมยั สโุ ขทัยได้ (K)
2) นักเรียนเขียนสรุปประวัตแิ ละผลงานของบุคคลสําคัญสมัยสุโขทัยได้ (P)
3) นักเรยี นเห็นคุณคา่ และความสาํ คญั ของบุคคลสําคญั สมัยสโุ ขทยั ได้ (A)

สาระการเรยี นรู้
1) ประวตั ิและผลงานของบคุ คลสําคัญสมัยสโุ ขทยั
2) พ่อขนุ ศรีอนิ ทราทิตย์
3) พ่อขุนรามคําแหงมหาราช
4) พระมหาธรรมราชาที่ 1 (พระยาลไิ ทย)

สมรรถนะสาคญั ของผเู้ รยี น
1) ความสามารถในการคดิ
(1) ทักษะการทําให้กระจา่ ง
(2) ทักษะการนําความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ิต

138

คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์
1) มวี นิ ัย
2) ใฝเ่ รียนรู้
3) มงุ่ ม่ันในการทํางาน
4) รักความเปน็ ไทย

แนวทางบูรณาการการเรียนรู้
1) กล่มุ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย ฟัง พูด อ่าน เขยี นเกย่ี วกบั ประวตั แิ ละผลงานของบุคคลสาํ คัญสมยั

สุโขทัย
2) กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี การสบื ค้นข้อมูลจากอนิ เทอร์เนต็ เร่ือง ประวัติ

และผลงานของบคุ คลสําคัญสมยั สโุ ขทยั

กิจกรรมการเรยี นรู้
วิธสี อนโดยเนน้ กระบวนการ : การจดั กิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้
ข้ันนาเข้าสูบ่ ทเรียน
1) ครูแจง้ จุดประสงค์การเรียนรู้ เร่ือง ประวัตแิ ละผลงานของบุคคลสําคัญสมยั สโุ ขทยั
2) สุ่มนักเรียนมาอ่านข้อความในศิลาจารึกหลักท่ี 1 หน้าช้ันเรียน “พ่อกูช่ือศรีอินทราทิตย์ แม่กูชื่อ

นางเลือง พี่กูช่ือบานเมือง...” ครูถามนักเรียนว่า นักเรียนคิดว่า บุคคลที่กล่าวถึงมีใครบ้าง นักเรียนคิดว่าเป็น
คาํ กลา่ วของใคร

แนวคาํ ตอบ พ่อขนุ ศรีอินทราทิตย์ นางเสือง พอ่ ขุนบานเมอื ง คาํ กล่าวของ พ่อขนุ รามคาํ แหง
3) ครแู ละนักเรยี นร่วมกันอภิปรายถงึ วรี กรรมของบุคคลสาํ คญั สมัยสุโขทยั วา่ มีใครบ้างทนี่ กั เรียนรจู้ ัก
ขั้นสอน
1) ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เร่ือง บุคคลสําคัญสมัยสุโขทัย โดยใช้รูปแบบการเรียนรู้แบบร่วมมือ
เทคนิคปรศิ นาความคดิ 2 (Jigsaw 2) โดยมีขั้นตอนดังน้ี
1.1) แบง่ หัวขอ้ การศกึ ษาค้นคว้าเปน็ 4 หัวขอ้ ดังน้ี

- พอ่ ขนุ ศรีอินทราทติ ย์
- พอ่ ขนุ รามคําแหง
- พระมหาธรรมราชาที่ 1 (พระยาลิไทย)
- ราชวงศพ์ ระรว่ ง
2) แบ่งนกั เรียนออกเป็นกล่มุ ละ 4 คน เรียกว่ากลุ่มบา้ น
3) ใหน้ กั เรียนมีหมายเลขประจําตัว 1,2,3,4 ตามลาํ ดบั
4) นักเรยี นมีหมายเลขประจาํ ตัวเดยี วกัน ไปรวมเป็นกล่มุ ใหม่เรียกว่ากล่มุ ผู้เชย่ี วชาญ
- กลมุ่ ผเู้ ช่ียวชาญ 1 ศึกษาคน้ คว้า เรอ่ื งพอ่ ขนุ ศรีอนิ ทราทิตย์

139

- กลุ่มผเู้ ชย่ี วชาญ 2 ศกึ ษาค้นคว้า เร่อื งพอ่ ขนุ รามคําแหง
- กลมุ่ ผูเ้ ช่ยี วชาญ 3 ศกึ ษาค้นควา้ เร่อื งพระมหาธรรมราชาที่ 1 (พระยาลิไทย)
- กล่มุ ผเู้ ชย่ี วชาญ 4 ศกึ ษาค้นคว้า เร่อื งราชวงศ์พระรว่ ง
5) กล่มุ ผเู้ ช่ียวชาญศกึ ษาคน้ คว้าจากใบความรู้ ข้อมลู และเอกสารท่คี รูเตรยี มไว้ แล้วทําใบงานสรุปผล
การศกึ ษาค้นคว้า
6) นักเรียนแต่ละคนกลบั ไปกลุม่ เดมิ แลว้ ถ่ายทอดส่งิ ท่ีคนศึกษาคน้ คว้าใหส้ มาชกิ ฟังจนครบทกุ หวั ข้อ
7) นักเรยี นทุกคนทาํ แบบทดสอบเพื่อตรวจสอบความรู้และชว่ ยกนั เฉลยคาํ ตอบ
ขนั้ สรปุ
1) นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายและสรุปสาระสําคัญใบงานสรุปความรู้เรื่อง ประวัติศาสตร์และ
ผลงานของบุคคลสําคัญสมยั สุโขทยั
2) นักเรยี นตอบคาํ ถามชวนคิด หน้า 75 ในหนังสือเสรมิ ฝึกประสบการณ์ ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท
สํานักพิมพเ์ อมพนั ธ์ จํากัด
ข้นั ประเมนิ
1) ครปู ระเมินผลโดยสงั เกตจากการตอบคําถาม การมสี ว่ นร่วมในชนั้ เรียน
2) ครูเฉลยและตรวจสอบผลจากการให้นักเรียนคําถามชวนคิด หน้า 75 ในหนังสือฝึกประสบการณ์
รายวชิ าพื้นฐาน ประวัตศิ าสตร์ 1 ของบรษิ ัท สาํ นักพิมพเ์ อมพันธ์ จาํ กดั

การวดั และประเมินผล เครอื่ งมือ วธิ ีวัด เกณฑก์ ารประเมิน
จดุ ประสงค์การเรยี นรู้ -แบบประเมินใบงาน -ตรวจคาํ ถามชวนคดิ ผ่านเกณฑ์การประเมินท่ี
1) นกั เรยี นอธิบาย (คําถามชวนคดิ หนา้ หนา้ 75 ในหนงั สือฝกึ ระดับคุณภาพปานกลาง
ประวตั ิและผลงานของ 75 ในหนงั สือฝกึ ประสบการณ์ ขึ้นไป
บคุ คลสาํ คัญสมัยสโุ ขทยั ประสบการณ์)
ได้ (K) -แบบประเมินการตอบ -ประเมินการตอบคาํ ถาม
คําถาม
2) นกั เรียนเขยี นสรุป แบบประเมินใบงาน -ตรวจคาํ ถามชวนคดิ ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
ประวตั ิและผลงานของ (คาํ ถามชวนคดิ หน้า หน้า 75 ในหนังสอื ฝกึ ระดบั คุณภาพปานกลาง
บุคคลสาํ คัญสมยั สุโขทยั 75 ในหนงั สือฝกึ ประสบการณ์ ขึ้นไป
ได้ (P) ประสบการณ์)
3) นักเรยี นเหน็ คุณค่า แบบประเมินการตอบ ประเมนิ การตอบคําถาม ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
และความสาํ คญั ของ คาํ ถามในชั้นเรียน
บุคคลสาํ คญั สมยั สโุ ขทัย ในช้ันเรียน ระดับคะแนนผ่าน (2)
ได้ (A)
ข้นึ ไป

140

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้ เครื่องมือ วิธีวัด เกณฑ์การประเมิน
4) สมรรถนะสาํ คัญของ แบบประเมนิ สมรรถนะ - แบบสงั เกตพฤตกิ รรม ผา่ นเกณฑ์การประเมินท่ี
ผูเ้ รียน สําคัญ การทํางานรายบุคคล ระดับคะแนนผ่าน (2) ขึน้ ไป
5) คุณลกั ษณะอนั พงึ - แบบประเมนิ - สังเกตความมวี ินัย ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
ประสงค์ คณุ ลกั ษณะอันพงึ ใฝ่เรยี นรู้ และมงุ่ ม่ันใน ระดับคะแนนผา่ น (2)
ประสงค์ การทาํ งาน ขึ้นไป

สื่อ/แหลง่ การเรยี นรู้
สอ่ื การเรียนรู้
1) หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จาํ กดั
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จาํ กดั

3) สือ่ การสอน Power Point หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 3 พัฒนาการทางประวตั ศิ าสตร์ของไทยในสมยั สุโขทัย
แหลง่ การเรยี นรู้

1) ห้องสมุด
2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ
3) http://www.info.ru.ac.th/province/sukhotai/PRR10.htm

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนาํ นักเรียนศึกษาเพม่ิ เตมิ จากเวบ็ ไซตต์ า่ ง ๆ
2) นักเรียนที่เรียนยงั ไม่เข้าใจให้ทบทวนเน้อื หาสาระเพิ่มเตมิ เวลาวา่ งจากเอกสารประกอบการเรียน

และบทเรยี นออนไลน์ DLIT

ขอ้ เสนอแนะของหวั หนา้ สถานศกึ ษา หรือผู้ทไี่ ด้รับมอบหมาย
.............................................................................................................................. ................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................

ลงช่ือ.............................................ผสู้ อน
(นายสมดลุ ย์ โฉมหาญ)

ผอู้ ํานวยการโรงเรียนบ้านดุงวิทยา
วันที.่ ..........เดือน............................พ.ศ............

141

บันทึกหลังการจดั การเรยี นรู้
1. ผลการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคุณลกั ษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปญั หาและอุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ปัญหา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงช่ือ.............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารตั น์ เรอื งสมศรี)
ตําแหน่ง ครผู ูช้ ่วย

วนั ท่.ี ..........เดือน............................พ.ศ............

142
คําถามชวนคดิ หนา้ (หนงั สือฝกึ ประสบการณ์หนา้ 75)
คาช้ีแจง : ตอนท่ี 4 ใหน้ ักเรยี นตอบคาํ ถามต่อไปนี้ใหถ้ กู ต้อง
1. จงยกตวั อย่างพระราชกรณยี กิจของพ่อขุนศรอี นิ ทราทิตย์ และพระราชกรณียกจิ ของพระมหาธรรมราชาท่ี 1
(ลไิ ทย) มา 1 - 2 ประการ

2. พระแท่นมนังศิลาบาตร สรา้ งขน้ึ ในรัชสมัยใด และมีความสําคญั อยา่ งไร

3. พระมหากษตั ริยพ์ ระองคใ์ ดโปรดให้จารึกเรื่องราวในรชั สมัยของพระองค์ในศลิ าจารกึ

143

คําถามชวนคิดหน้า (หนังสือฝกึ ประสบการณห์ นา้ 75) เฉลย
คาชี้แจง : ตอนท่ี 4 ให้นกั เรียนตอบคําถามต่อไปน้ใี ห้ถกู ต้อง
1. จงยกตวั อย่างพระราชกรณียกิจของพ่อขนุ ศรอี ินทราทติ ย์ และพระราชกรณยี กจิ ของพระมหาธรรมราชาท่ี 1
(ลิไทย) มา 1 - 2 ประการ
พระราชกรณยี กิจของพ่อขุนศรีอนิ ทราทิตย์ คือ
1. สถาปนากรุงสุโขทยั เป็นราชธานี
2. รวบรวมเมอื งต่าง ๆ ของไทยให้เป็นปกึ แผน่
พระราชกรณียกจิ ของพระมหาธรรมราชาท่ี 1 (ลไิ ทย)
1. นิพนธ์วรรณกรรมเรอ่ื งไตรภมู พิ ระรว่ ง
2. ประสมประสานหลกั ธรรมทางศาสนาเขา้ กับการเมืองการปกครอง เช่น ระบบธรรมราชา

2. พระแท่นมนังศลิ าบาตร สร้างข้นึ ในรัชสมัยใด และมีความสําคัญอย่างไร
พระแท่นมนงั ศิลาบาตรสรา้ งขน้ึ ในรชั สมยั พอ่ ขุนรามคําแหงมหาราช ทรงใชเ้ ป็นทีป่ ระทบั
วา่ ราชการและอบรมสง่ั สอนประชาชนในวนั ธรรมดา และให้พระภิกษใุ ช้แสดงธรรมในวันพระ

3. พระมหากษตั รยิ ์พระองคใ์ ดโปรดใหจ้ ารึกเรื่องราวในรชั สมัยของพระองค์ในศิลาจารึก
พอ่ ขนุ รามคาํ แหงมหาราชทรงโปรดใหจ้ ารึกเรอื่ งราวในรัชสมยั ของพระองคไ์ ว้ในศลิ าจารกึ หลักที่ 1

144

กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ 1
ใบความรู้เร่ือง พอ่ ขนุ ศรีอินทราทติ ย์

ประวตั แิ ละผลงานบุคคลสาคญั สมัยสโุ ขทัย
พอ่ ขนุ ศรีอนิ ทราทติ ย์

พ่อขุนศรีอนิ ทราทิตย์ เป็นปฐมกษัตริย์แห่งกรงุ สุโขทัย มพี ระนามเดมิ ว่าพ่อขุนบางกลางหาว เปน็ พระ
สหายสนิท ของพ่อขุนผาเมืองเจ้าเมืองราด พระบิดาของพ่อขุนผาเมือง คือ พ่อขุนศรีนาวนําถุมซ่ึงเป็นกษัตริย์
แห่งสุโขทัยศรีสัชนาลัย เม่ือพ่อขุนศรีนาวนําถุมสิ้นพระชนม์ ขอมสบาดโขลญลําพง ได้ยึดเมืองสุโขทัยเอาไว้ได้
พ่อขุนผาเมืองและพ่อขุนบางกลางหาว จึงร่วมมือกันทําศึกขับไล่ขอมสบาดโขลญลําพงจนพ่ายแพ้ พ่อขุนผา
เมืองยึดเมอื งสุโขทยั ได้ สว่ นพ่อขุนบางกลางหาว ยดึ ไดเ้ มอื งศรสี ัชนาลัย ต่อมาพ่อขุนผาเมืองไดส้ ถาปนา พอ่ ขุน
บางกลางหาวข้ึนเปน็ กษัตริยค์ รองสโุ ขทัย นับเป็นการ เริม่ ตน้ ราชวงศ์พระรว่ ง และการสถาปนากรงุ สุโขทัยเป็น
ราชธานี ใน พ.ศ. 1792

พระราชกรณียกิจท่ีสําคัญของพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ คือ การรวบรวมเมืองต่างๆ ของคนไทยให้เป็น
ปึกแผ่น โดยพระองค์และพระโอรสได้ทําศึกสงคราม หลายครั้งเป็นผลให้อาณาจักรสุโขทัยมีความมั่นคงสืบ
ต่อมาได้ประมาณ 200 ปี