แผนประวัติ ม.1 เทอม 2 เล่มส่ง

45

2) ครสู มุ่ ตัวแทนนกั เรียนออกมาอธบิ ายเกีย่ วกับสภาพบา้ นเมืองก่อนการสถาปนาอาณาจักรสโุ ขทัย
ขน้ั ที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Expand)
1) นักเรียนทําใบงานที่ 3.7 เรื่องการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย และ ใบงานท่ี 3.8 เรื่องกษัตริย์
สุโขทัย ในหนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์เอมพันธ์ จํากัด และตอบ
คําถามชวนคิด ในหนงั สอื รายวิชาพนื้ ฐาน ประวัตศิ าสตร์ 1 ของบรษิ ัท สาํ นักพมิ พเ์ อมพันธ์ จาํ กัด เม่ือทําเสร็จ
แล้วช่วยกนั ตรวจสอบความถกู ตอ้ งและเตมิ เตม็ คาํ ตอบใหส้ มบรู ณ์
ขั้นสรุป
ขน้ั ท่ี 5 ตรวจสอบผล (Evaluate)
1) ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย และปัจจัยที่มีอิทธิพล
ต่อพฒั นาการในสมยั สโุ ขทยั
ข้นั ประเมนิ

1) ครูประเมินผลโดยสังเกตจากการตอบคําถาม การมีส่วนรว่ มในชน้ั เรยี น
2) ครูตรวจสอบผลจากการใหน้ ักเรยี นทําใบงานท่ี 3.7 เรอื่ งการสถาปนาอาณาจักรสุโขทยั และ
ใบงานที่ 3.8 เรื่องกษัตริย์สโุ ขทัย ในหนงั สือเสริมฝกึ ประสบการณ์ ประวตั ศิ าสตร์ 1 ของบริษทั สํานกั พิมพ์เอม
พันธ์ จํากดั

การวดั และประเมินผล เคร่ืองมอื วิธีวัด เกณฑก์ ารประเมิน
จุดประสงคก์ ารเรียนรู้

1) นักเรยี นอธิบายความ แบบประเมินใบงาน ตรวจใบงานที่ 3.7 เรื่อง ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ที่
เป็นมาก่อนสถาปนา การสถาปนาอาณาจักร ระดับคุณภาพปานกลาง
อาณาจักรสุโขทัยได้(K) สโุ ขทัย และ ใบงานท่ี ขน้ึ ไป
3.8 เร่ืองกษัตริยส์ โุ ขทยั
2) นักเรียนวเิ คราะห์ แบบประเมิน ประเมินกระบวนการ ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
ความเปน็ มากอ่ น กระบวนการกลุ่ม กลุ่ม ระดบั คุณภาพปานกลาง
สถาปนาอาณาจักร ขึ้นไป
สโุ ขทัยไดไ้ ด้ (P) แบบประเมนิ การตอบ
3) นักเรยี นเห็นคุณคา่ คาํ ถามในช้นั เรยี น ประเมนิ การตอบคําถาม ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ที่
และความสาํ คญั ของ
ความเป็นมาก่อน ในชัน้ เรยี น ระดับคะแนนผ่าน (2)
สถาปนาอาณาจักร
สโุ ขทยั ได้ (A) ขน้ึ ไป

46

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ เครอ่ื งมือ วธิ ีวัด เกณฑ์การประเมนิ

4) สมรรถนะสําคัญของ แบบประเมินสมรรถนะ - แบบสังเกตพฤตกิ รรม ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
ผ้เู รยี น สาํ คญั การทํางานรายบุคคล ระดับคะแนนผ่าน (2)
ขึน้ ไป
5)คุณลักษณะอนั พึง - แบบประเมิน - สงั เกตความมวี นิ ัย ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
ประสงค์ คุณลกั ษณะอันพึง ใฝเ่ รียนรู้ และมุ่งม่ันใน ระดับคะแนนผ่าน (2)
ประสงค์ การทาํ งาน ขึ้นไป

สอ่ื /แหล่งการเรยี นรู้
สื่อการเรยี นรู้
1) หนังสือเรียนรายวิชาพ้ืนฐานวิชาประวัติศาสตร์ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จาํ กดั
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จาํ กดั

3) ส่ือการสอน Power Point หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของไทยในสมัย
สุโขทัย

แหล่งการเรียนรู้
1) หอ้ งสมดุ
2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ
- https://www.youtube.com/watch?v=pUMNyOKHIY4

กิจกรรมเสนอแนะ
1) แนะนํานักเรยี นศึกษาเพม่ิ เติมจากเวบ็ ไซตต์ า่ ง ๆ
2) นกั เรียนท่ีเรยี นยังไม่เขา้ ใจใหท้ บทวนเน้อื หาสาระเพิม่ เติมเวลาวา่ งจากเอกสารประกอบการเรยี น

และบทเรยี นออนไลน์ DLIT

47

ขอ้ เสนอแนะของหัวหนา้ สถานศกึ ษา หรอื ผู้ท่ไี ด้รบั มอบหมาย
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................ ......................................................................................... .............

ลงช่อื .............................................ผสู้ อน
(นายสมดลุ ย์ โฉมหาญ)

ผอู้ ํานวยการโรงเรียนบ้านดุงวทิ ยา
วนั ท.ี่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

48

บันทกึ หลังการจัดการเรยี นรู้
1. ผลการเรียนรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคุณลกั ษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปญั หาและอปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ปัญหา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงช่ือ.............................................ผสู้ อน
(นางสาวนษิ ารตั น์ เรอื งสมศรี)
ตําแหน่ง ครูผชู้ ว่ ย

วันท่ี...........เดือน............................พ.ศ............

49

เร่ือง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย

คาชี้แจง : ให้นักเรียนนําาหมายเลข 1, 2, 3.............. เติมลงใน หน้าข้อความการลําดับเหตุการณ์การ
สถาปนาอาณาจกั รสโุ ขทยั โดยเรียงลาํ ดบั ก่อนหลัง

หลังจากพ่อขนุ ศรีนาวนาํ าถุมสิ้นพระชนม์ บ้านเมืองคงเกดิ จลาจล ขอมสมาดโขลญลาํ พง ซ่ึงเป็นขุน
นางเขมรไดเ้ ข้ายึดครองเมืองศรีสชั นาลัยและเมอื งสุโขทยั

พ่อขนุ ผาเมอื งไดอ้ ภเิ ษกพ่อขุนบางกลางหาวปกครองเมืองสุโขทัย โดยถวายพระนามวา่
ศรอี นิ ทรบดนิ ทราทิตย์ ส่วนพ่อขุนผาเมอื งกลบั ไปครองเมืองราดดังเดิม

ในพุทธศตวรรษท่ี 18 เมอื งตา่ งๆ ในบริเวณลุม่ แมน่ ้าํ ยมและน่านไดร้ วมกันเปน็ แคว้นใหญ่
มีศนู ยอ์ ํานาจการปกครองอย่ทู ีน่ ครสโุ ขทยั -ศรสี ัชนาลยั ผปู้ กครองมีนามวา่ พอ่ ขุนศรีนาวนําถุม หรอื
ขนุ ในเมืองเชลยี ง

พ่อขุนผาเมืองโอรสพ่อขุนศรีนาวนําถุมและพระสหายคือพ่อขุนบางกลางหาวจึงไดร้ ว่ มมือกันยกไพร่พล
ปราบขอมสบาดโขลญลําพงได้สําเร็จ

พอ่ ขนุ บางกลางหาวข้นึ ครองราชยเ์ ปน็ ปฐมกษัตรยิ ์แหง่ กรุงสโุ ขทยั เมอื่ ราว พ.ศ. 1792 ทรงพระนาม
ว่า พอ่ ขุนศรีอินทราทิตยแ์ ห่งราชวงศ์พระร่วง และมีกษัตริยป์ กครองสืบตอ่ กันมารวม 9 พระองค์

ก่อนการสถาปนากรงุ สโุ ขทยั มีร่องรอยการตั้งเมืองของชนชาติไทย เช่น หรภิ ุญชยั (ลําาพนู )
เขลางค์นคร (ลาํ าปาง) เชียงแสน เมืองเหล่านีเ้ จริญร่งุ เรืองเพราะอย่บู นเสน้ ทางการคมนาคมและ
การค้าโบราณ

ดินแดนทพ่ี ่อขุนศรนี าวนําาถุมปกครองครอบคลุมถึงเมอื งฉอด ลาํ าพนู นา่ น พษิ ณุโลก โดยเมือง
ต่างๆ คงมีความสมั พันธก์ นั ในทางเครือญาติ

50

ใบงานท่ี 3.7 เฉลย

เร่อื ง การสถาปนาอาณาจักรสโุ ขทัย
คาช้ีแจง : ให้นักเรียนนําาหมายเลข 1, 2, 3.............. เติมลงใน หน้าข้อความการลําดับเหตุการณ์การ
สถาปนาอาณาจักรสุโขทัย โดยเรยี งลาํ ดับกอ่ นหลงั

หลังจากพ่อขุนศรนี าวนําาถุมส้นิ พระชนม์ บา้ นเมืองคงเกดิ จลาจล ขอมสมาดโขลญลาํ พง ซงึ่ เป็นขนุ
4 นางเขมรได้เขา้ ยึดครองเมืองศรีสัชนาลัยและเมืองสโุ ขทยั

6 พ่อขนุ ผาเมืองไดอ้ ภิเษกพ่อขุนบางกลางหาวปกครองเมืองสุโขทัย โดยถวายพระนามวา่
ศรอี ินทรบดนิ ทราทิตย์ สว่ นพอ่ ขนุ ผาเมืองกลบั ไปครองเมอื งราดดังเดิม

2 ในพทุ ธศตวรรษท่ี 18 เมอื งตา่ งๆ ในบริเวณลุ่มแม่นาํ้ ยมและนา่ นได้รวมกันเปน็ แควน้ ใหญ่
มศี นู ยอ์ ํานาจการปกครองอย่ทู ี่นครสโุ ขทัย-ศรีสชั นาลัย ผู้ปกครองมีนามวา่ พอ่ ขุนศรนี าวนาํ ถุม หรอื
ขนุ ในเมอื งเชลียง

5 พ่อขุนผาเมืองโอรสพ่อขุนศรีนาวนาํ ถุมและพระสหายคือพ่อขุนบางกลางหาวจึงได้ร่วมมือกนั ยกไพร่พล
ปราบขอมสบาดโขลญลาํ พงไดส้ ําเรจ็

พ่อขนุ บางกลางหาวขึ้นครองราชย์เป็นปฐมกษัตรยิ ์แหง่ กรุงสโุ ขทยั เม่ือราว พ.ศ. 1792 ทรงพระนาม
7 ว่า พ่อขุนศรอี ินทราทิตยแ์ ห่งราชวงศพ์ ระรว่ ง และมกี ษตั รยิ ป์ กครองสืบตอ่ กันมารวม 9 พระองค์

ก่อนการสถาปนากรุงสโุ ขทัย มรี ่องรอยการต้งั เมืองของชนชาติไทย เชน่ หริภญุ ชยั (ลาํ าพนู )
1 เขลางคน์ คร (ลาํ าปาง) เชียงแสน เมืองเหลา่ นีเ้ จริญรงุ่ เรืองเพราะอยบู่ นเสน้ ทางการคมนาคมและ

การคา้ โบราณ

3 ดนิ แดนทพี่ ่อขุนศรีนาวนําาถุมปกครองครอบคลุมถึงเมืองฉอด ลําาพูน น่าน พิษณุโลก โดยเมอื ง
ต่างๆคงมีความสัมพนั ธก์ นั ในทางเครือญาติ

51

ใบงาน 3.8
เร่ือง กษัตริยส์ โุ ขทัย

คาช้แี จง ตอนท่ี 1 ให้นกั เรยี นเขยี นพระนามของกษัตรยิ ส์ โุ ขทัยลงในเสน้ เวลา

ปีที่ครองราชย์ (พ.ศ.) พระนามพระมหากษตั รยิ ์

1. พอ่ ขุนศรอี นิ ทราทติ ย์

2. พ่อขนุ บางเมอื ง

3. พอ่ ขุนรามคําแหง

4. พระยาเลอไท

5. พระยาง่ังนําถม

6. พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไท)

7. พระมหาธรรมราชาท่ี 2

8. พระมหาธรรมราชาท3่ี (ไสลือไท)

9. พระมหาธรรมราชาท่4ี (บรมปาล)

52

ใบงาน 3.8 เฉลย
เร่อื ง กษัตริย์สโุ ขทัย

คาช้แี จง ตอนท่ี 1 ให้นักเรยี นเขียนพระนามของกษัตริยส์ ุโขทัยลงในเส้นเวลา

ปที ี่ครองราชย์ (พ.ศ.) พระนามพระมหากษัตรยิ ์

1792-ไม่ปรากฏ 1. พอ่ ขุนศรีอินทราทิตย์

ไมป่ รากฏ-1822 2. พ่อขนุ บางเมอื ง

1822-1841 3. พ่อขนุ รามคําแหง

1841-1866 4. พระยาเลอไท

1866-1890 5. พระยางง่ั นําถม

1890-1911 6. พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลไิ ท)

1911-1942 7. พระมหาธรรมราชาที่ 2

1942-1962 8. พระมหาธรรมราชาที่3 (ไสลอื ไท)

1962-1981 9. พระมหาธรรมราชาท4ี่ (บรมปาล)

ท่มี า https://th.readme.me/p/27185 53

54

แผนการจัดการเรียนรูท้ ่ี 7

กล่มุ สาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม รหัสวชิ า ส21104

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 3 เรอื่ ง พัฒนาการทางประวัตศิ าสตร์ของไทยในสมยั สโุ ขทยั เวลา 20 ช่ัวโมง

เรือ่ ง การสถาปนาอาณาจกั รสุโขทยั เวลา 1 ช่ัวโมง

ชั้นมธั ยมศึกษาปีท่ี 1 สอนโดย นางสาวนษิ ารัตน์ เรอื งสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรียนร/ู้ ตัวชวี้ ัด

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเปน็ ไทย

ส 4.3 ม. 1/2 วิเคราะหพ์ ฒั นาการของอาณาจักรสโุ ขทยั ในด้านต่าง ๆ

สาระสาคญั /ความคิดรวบยอด

พ่อขุนศรีอินทราทิตย์เป็นปฐมกษัตริย์ราชวงศ์พระร่วงแห่งอาณาจักรสุโขทัย ซ่ึงสถาปนาขึ้นใน พ.ศ.

1792 หลังจากร่วมมือกับพ่อขุนผาเมืองขับไล่เขมรและตั้งราชวงศ์พระร่วง ปัจจัยที่ส่งผลให้อาณาจักรสุโขทัย

สถาปนาไดอ้ ย่างม่ันคงและมีพัฒนาการเจรญิ รุ่งเรอื งประกอบดว้ ยปัจจยั ภายนอก คือ ความเสอ่ื มของอาณาจักร

เขมรท่ีเคยเจรญิ รงุ่ เรืองและแผ่ขยายอาํ นาจเขา้ มาครอบคลมุ ถึงดนิ แดนในที่ราบลุม่ แม่นํ้าเจา้ พระยา

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
1) นกั เรยี นอธบิ ายการสถาปนาอาณาจักรสุโขทยั ได้(K)
2) นักเรยี นวิเคราะห์ปัจจัยการสถาปนาอาณาจักรสโุ ขทัยได้ (P)
3) นกั เรยี นเห็นคุณค่าและความสาํ คัญของการสถาปนาอาณาจกั รสโุ ขทัยได้ (A)

สาระการเรยี นรู้
การสถาปนาอาณาจักรสโุ ขทัย
ปจั จัยการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย

สมรรถนะสาคัญของผู้เรียน
1) ความสามารถในการคิด
(1) ทักษะการทําให้กระจา่ ง
(2) ทักษะการนําความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ิต

55

คุณลักษณะอนั พึงประสงค์
1) มีวนิ ัย
2) ใฝเ่ รยี นรู้
3) มงุ่ ม่ันในการทํางาน
4) รกั ความเป็นไทย

กจิ กรรมการเรียนรู้
วธิ สี อนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es)
ข้ันนา
ขั้นท่ี 1 กระตุน้ ความสนใจ (Engage)
1) ครูให้นักเรียนดูรูปภาพพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ พ่อขุนรามคําแหง พระมหาธรรมราชาท่ี 1 (ลิไทย)

แลว้ ใหน้ ักเรยี นชว่ ยกันอธิบายวา่ ทงั้ 3 พระองคม์ ีบทบาทสําคัญอย่างไรในสมยั สโุ ขทัย
แนวคําตอบ เช่น พ่อขุนศรีอินทราทิตย์-ผู้สถาปนาอาณาจักรสุโขทัย พ่อขุนรามคําแหง-ประดิษฐ์ตัว

อักษรไทย ปกครองพ่อปกครองลูก
ข้นั สอน
1) ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม 5 กลุ่มเท่าๆ กัน คละกันตามความสามารถเก่ง ปานกลาง อ่อน ตาม

ความเหมาะสม ให้นกั เรียนนงั่ เป็นกลมุ่ กลุม่ ที่ 1, 2, 3, 4 และ 5 ตามลาํ ดับ
2) ครูแจกชดุ ข้อความให้แต่ละกลุ่ม กล่มุ ละ 1 ชุด โดยชุดข้อความที่ 1 ให้กลุ่มท่ี 1 ชุดข้อความที่ 2

ให้กลุ่มที่ 2 ชุดข้อความที่ 3 ให้กลุ่มท่ี 3 ชุดข้อความที่ 4 ให้กลุ่มที่ 4 และ ชุดข้อความที่ 5 ให้กลุ่มที่ 5
ตามลําดับ ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาชุดบัตรคําท่ีได้แล้วสรุปออกมานําเสนอทีละกลุ่ม พร้อมตั้งคําถาม 1
คาํ ถามถามเพื่อนในชัน้ เรียนเกยี่ วกับหัวข้อที่กล่มุ ตนเองได้

ขน้ั ที่ 2 สารวจและคน้ หา (Explore)
1) ให้นักเรียนเขียนชอ่ื สมาชิกในกลุม่ ลงในกระดาษคําตอบใหเ้ รียบรอ้ ย แบ่งหน้าท่ีสมาชกิ ภายในกลุ่ม
กําหนดให้
สมาชิกคนท่ี 1 หัวหน้ากลุ่ม
สมาชิกคนที่ 2 รองหัวหนา้
สมาชกิ คนที่ 3 เลขา ทําหน้าทสี่ รุปคาํ ตอบเขยี นใสก่ ระดาษ
สมาชิกคนท่ี 4 มีหน้าที่อ่านคําถามให้มีหน้าท่ีอ่านคําถามและศึกษาค้นคว้าร่วมกับสมาชิกคนอ่ืนๆ
ศึกษาคน้ ควา้ หาคาํ ตอบ
2) นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาค้นคว้าจากชุดคําถาม จากแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น หนังสือเรียนรายวิชา
พืน้ ฐานวชิ าประวัตศิ าสตร์ 1 ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี 1 ของ บรษิ ทั สาํ นกั พิมพเ์ อมพนั ธ์ จํากัด อินเทอร์เนต็ เปน็ ต้น
ขน้ั ท่ี 3 อธบิ ายความรู้ (Explain)

1) สมาชิกแตล่ ะคนในกลมุ่ นําความรู้ทไ่ี ดจ้ ากการศึกษามาอธิบายให้เพื่อนในกลุ่มฟงั ผลดั กันซกั ถาม

56

ข้อสงสัย หากประเด็นใด ยังไม่ชัดเจน ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลจากแหล่งอื่นๆ เพ่ิมเติม แล้วนํามาอภิปราย
ร่วมกันจนทกุ คนมคี วามเข้าใจชัดเจน

ข้ันที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Expand)
1) ให้นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มส่งตวั แทนออกมานําเสนอหน้าช้ันเรียน ครอู ธิบายเนือ้ หาเพ่ิมเติมในส่วนท่ี
นกั เรียนไม่ไดก้ ล่าวเกี่ยวกบั ชุดคําถามท่นี กั เรยี นไดร้ ับ
2) ให้กลุ่มนําเสนอตั้งคําถามเกี่ยวกับการนําเสนอของกลุ่มตนเองแล้วให้กลุ่มที่ไม่ได้เสนอตอบ
คําถาม แนวคําถาม เชน่ ใครเป็นผสู้ ถาปนาอาณาจักรสุโขทัย แนวคําตอบ เชน่ พอ่ ขนุ ศรอี นิ ทราทติ ย์ เป็นต้น
ข้ันสรปุ
ขั้นท่ี 5 ตรวจสอบผล (Evaluate)
1) ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเรื่อง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย ผู้ที่สถาปนาอาณาจักรสุโขทัย
คือ พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ปัจจัยที่นําไปสู่การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย เช่น การเส่ือมอํานาจของขอม การมี
ผู้นําที่เข้มแข็ง คนไทยในแคว้นอ่ืนๆ ที่เคยต้ังตัวเป็นอิสระยอมรับอํานาจของแคว้นสุโขทัย สภาพภูมิศาสตร์
สุโขทยั ต้งั อยบู่ รเิ วณท่รี าบลุม่ ทมี่ แี ม่นาํ้ ปิง ยม นา่ น ไหลผา่ น เหมาะกับการทาํ การเกษตร เป็นต้น
2) ให้นกั เรยี นทําใบงานท่ี 3.7 เร่ืองการสถาปนาอาณาจกั รสุโขทัย
ขนั้ ประเมิน
1) ครปู ระเมนิ ผลโดยสงั เกตจากการตอบคําถาม การมสี ่วนรว่ มในชน้ั เรยี น
2) ครูตรวจสอบผลจากการให้นักเรยี นทําใบงานท่ี 3.7 เรอื่ งการสถาปนาอาณาจกั รสโุ ขทยั

การวดั และประเมนิ ผล เครอ่ื งมอื วธิ วี ดั เกณฑ์การประเมิน
จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

1) นกั เรยี นอธบิ ายการ - แบบประเมนิ ใบงาน -ตรวจใบงานท่ี 3.7 เรอ่ื ง -ผา่ นเกณฑ์การประเมิน
สถาปนาอาณาจักร - การนาํ เสนอ การสถาปนาอาณาจักร ท่ีระดับคุณภาพปาน
สุโขทยั ได(้ K) สุโขทยั กลางขึ้นไป
-การนาํ เสนอในช้ันเรยี น
2) นักเรยี นวิเคราะห์ แบบประเมินการตอบ แบบประเมินการตอบ ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
ปัจจัยการสถาปนา คาํ ถามในชนั้ เรียน คาํ ถามในชั้นเรียน ระดบั คะแนนผ่าน (2)
อาณาจักรสโุ ขทยั ได้ (P) ข้นึ ไป
3) นกั เรียนเหน็ คุณคา่ แบบประเมินการตอบ ประเมินการตอบคาํ ถาม ผ่านเกณฑ์การประเมินท่ี
และความสําคัญของการ คาํ ถามในช้ันเรียน ในช้นั เรยี น ระดับคะแนนผ่าน (2)
สถาปนาอาณาจักร ข้ึนไป
สโุ ขทัยได้ (A)

57

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ เคร่ืองมือ วิธวี ัด เกณฑ์การประเมิน

4) สมรรถนะสําคญั ของ แบบประเมนิ สมรรถนะ - แบบสังเกตพฤตกิ รรม ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ที่
ผเู้ รยี น สาํ คัญ การทํางานรายบุคคล ระดบั คะแนนผา่ น (2)
ข้นึ ไป
5) คุณลักษณะอนั พึง - แบบประเมิน - สงั เกตความมวี ินยั ผา่ นเกณฑ์การประเมินท่ี
ประสงค์ คุณลักษณะอนั พงึ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งม่ันใน ระดับคะแนนผ่าน (2)
ประสงค์ การทํางาน ข้นึ ไป

สอ่ื /แหลง่ การเรียนรู้
ส่ือการเรยี นรู้
1) หนังสือเรียนรายวิชาพ้ืนฐานวิชาประวัติศาสตร์ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จํากัด
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์

เอมพนั ธ์ จาํ กัด

3) ส่ือการสอน Power Point หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของไทยในสมัย
สโุ ขทยั

4) รปู ภาพรูปภาพพอ่ ขนุ ศรอี นิ ทราทิตย์ พอ่ ขนุ รามคําแหง
5) ชุดข้อความ
แหล่งการเรียนรู้

1) หอ้ งสมุด
2) แหล่งขอ้ มลู สารสนเทศ

- https://www.youtube.com/watch?v=pUMNyOKHIY4

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนํานักเรยี นศึกษาเพ่ิมเติมจากเว็บไซตต์ ่าง ๆ
2) นักเรียนทเ่ี รียนยังไม่เขา้ ใจใหท้ บทวนเนอ้ื หาสาระเพิ่มเตมิ เวลาว่างจากเอกสารประกอบการเรียน

และบทเรยี นออนไลน์ DLIT

58

ขอ้ เสนอแนะของหัวหนา้ สถานศึกษา หรอื ผู้ทไ่ี ดร้ ับมอบหมาย
.............................................................................................................................. ................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
............................................................................................................... ...............................................................
............................................................................................................................. .................................................

ลงชอ่ื .............................................ผสู้ อน
(นายสมดลุ ย์ โฉมหาญ)

ผูอ้ าํ นวยการโรงเรียนบา้ นดงุ วทิ ยา
วนั ท่.ี ..........เดอื น............................พ.ศ............

59

บนั ทกึ หลังการจัดการเรียนรู้
1. ผลการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคณุ ลักษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปัญหาและอปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแกป้ ญั หา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชอื่ .............................................ผสู้ อน
(นางสาวนิษารัตน์ เรอื งสมศรี)
ตาํ แหนง่ ครูผชู้ ว่ ย

วนั ท.ี่ ..........เดอื น............................พ.ศ............

60
รูปภาพ พอ่ ขนุ ศรีอินทราทติ ย์ ผสู้ ถาปนาอาณาจักรสโุ ขทัย

61
รปู ภาพ พอ่ ขนุ รามคําแหง

62

ชุดบตั รคาท่ี 1

คาช้ีแจง ให้นักเรียนอ่านชุดข้อความต่อไปนี้ แล้วเติมคําในช่องว่างให้ถูกต้อง โดตศึกษาค้นคว้าจากหนังสือ
เรยี นรายวิชาประวัตศิ าสตร์ หนา้ ท่ี 117-119 หรือ อนิ เทอร์เน็ต

เร่ืองราวการสถาปนาและพัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ได้มีการศึกษาจากศิลาจารึกหลายหลักที่
ค้นพบท่ีจังหวัด........................ และบริเวณใกล้เคียง รวมท้ังวรรณกรรมและตํานานต่างๆ ที่จัดทําข้ึน ในเวลา
ใกล้เคียงกัน ดังเช่นข้อความในศิลาจารึก............................ ทําให้ ทราบว่าในพุทธศตวรรษท่ี ........... เมือง
ต่างๆ ในบริเวณที่ราบลุ่ม ..........................................................ได้รวม กันเป็นแคว้นใหญ่มีศูนย์อํานาจการ
ปกครอง อยู่ที่ ...................................................................................ผู้ปกครองมีนามว่า
............................................................................................ หรือขุนในเมืองเช ลียงปกครองอยู่ ดินแดนของพ่อ
ขุนศรีนาวนําถุม ครอบคลุมถึงเมือง.................. (ใกล้ลํานํ้าแม่สอดเมืองชายแดนไทย ในจังหวัดตาก) ลําพูน
นา่ น พษิ ณุโลก ดงั ปรากฏในศลิ าจารกึ

สมาชิกในกล่มุ เลขท่ี ............................
1............................................................................................................................ เลขที่ ............................
2............................................................................................................................ เลขที่ ............................
3............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
4............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
5............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
6............................................................................................................................ เลขที่ ............................
7................................................................................................................... ......... เลขท่ี ............................
8............................................................................................................................

ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี .................................

63

ชดุ บัตรคาท่ี 2

คาช้ีแจง ให้นักเรียนอ่านชุดข้อความต่อไปนี้ แล้วเติมคําในช่องว่างให้ถูกต้อง โดตศึกษาค้นคว้าจากหนังสือ
เรยี นรายวิชาประวตั ศิ าสตร์ หนา้ ที่ 117-119 หรือ อินเทอรเ์ น็ต

ศลิ าจารึกสมัยสุโขทัย วดั ศรีชุมวา่
0 - “เมอื งใต้ออกพ่อขุนนาํ ถุม ปองตะวนั ออกเฉงิ เบอื้ งหัวนอนเถงิ ขุนลนุ ตา ขนุ ดา ขนุ ด่านO...เบอ้ื งใน
หรดี เถิงฉอด เวียงเหล็กเบื้องตะวันตก เถิงละพูน บู..O เบื้องพายัพเถิง เชียงแสน พยาว 0 ลาว เบื้องต่ืนนอน
เถงิ เมือง...ขุนดา่ น...”
- กล่าวได้ว่าดินแดนในอาณาเขตของ............................................................................ไม่กว้างขวาง
เทา่ ใดนัก เมอื ง ตา่ งๆ คงมีความสัมพนั ธ์กนั ในทาง........................................................ พระโอรสของพ่อขุนศรี
นาวนําถุมองค์หน่ึงพระนาม ว่า........................................................... ครองเมือง..................... ดังมีความใน
จารึกวัดศรีชมุ ว่า
“ลูกพ่อขนุ ศรีนาวนาํ ถุมผู้หน่งึ ชือ่ ..........................................เปน็ ขนุ ในเมือง................. เมอื งลุม คุมลง
แสนช้างมาฝาก รอมบ้านเมืองออกหลวงหลายแก่กม O” ส่วนพระโอรสอีกองค์หนึ่งพระนามว่า
...........................................................................ครองเมือง.................................................. (เมืองคู่แฝดที่มี
แมน่ า้ํ นา่ นคนกลางอยใู่ นจงั หวัด พษิ ณุโลก)

สมาชิกในกลมุ่ เลขที่ ............................
1............................................................................................................................ เลขที่ ............................
2............................................................................................................................ เลขที่ ............................
3............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
4............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
5............................................................................................................................ เลขที่ ............................
6............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
7............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
8................................................................................................................... .........

ชน้ั มธั ยมศึกษาปีท่ี .................................

64

ชดุ บตั รคาที่ 3

คาชี้แจง ให้นักเรียนอ่านชุดข้อความต่อไปนี้ แล้วเติมคําในช่องว่างให้ถูกต้อง โดตศึกษาค้นคว้าจากหนังสือ
เรยี นรายวิชาประวัติศาสตร์ หนา้ ท่ี 117-119 หรอื อนิ เทอร์เนต็

" หลังจากพ่อขุนศรีนาวนําถุมส้ินพระชนม์ บ้านเมืองเกิด................................ ถูกรุกรานจาก
......................................................................................... ซึ่งเป็นขุนนางเขมรได้เข้ายึด
....................................................................................... พ่อขุนผาเมืองพระโอรสของ
.................................................................................... และพระสหายคือ.........................................................
จึงได้รว่ มมือกันยกไพร่พลปราบ...................................................................ไดส้ าํ เร็จ พอ่ ขุนผาเมอื งจึงได้ อภิเษก
.....................................................................................ปกครองเมืองสุโขทัย โดยพ่อขุนผาเมืองได้ถวาย
......................................ของพระองค์ที่กษัตรยิ เ์ ขมรพระราชทานให้ นามว่า .......................................................

สว่ นพ่อขนุ ผาเมืองได้กลบั ไปครองเมือง....................ดงั เดิม

สมาชิกในกลมุ่ เลขท่ี ............................
1............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
2............................................................................................................................ เลขที่ ............................
3............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
4............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
5............................................................................................................................ เลขที่ ............................
6............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
7................................................................................................................... ......... เลขท่ี ............................
8............................................................................................................................

ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีท่ี .................................

65

ชดุ บตั รคาที่ 4

คาช้ีแจง ให้นักเรียนอ่านชุดข้อความต่อไปน้ี แล้วเติมคําในช่องว่างให้ถูกต้อง โดตศึกษาค้นคว้าจากหนังสือ
เรียนรายวิชาประวตั ศิ าสตร์ หน้าที่ 117-119 หรือ อินเทอรเ์ น็ต

.......................................................................ขึ้นครองราชย์เป็นปฐมกษัตริย์แหง่ กรุงสุโขทัย เมื่อราว
พ.ศ. ...................... ทรงพระนามวา่ ........................................................................

ช่วงแรกของการสถาปนากรุงสุโขทัย ภายใต้ราชวงศ์พระร่วงของ......................................................
นนั้ บา้ นเมืองคงยังไม่เปน็ ปึกแผ่นเทา่ ใดนกั พระองค์และพระโอรสของพระองคต์ ้อง...........................................
เพ่ือสร้างความมั่นคง สุโขทัยจึงสามารถขยายอาณาเขตและเจริญรุ่งเรืองสืบต่อมาประมาณ..........................
อาณาจักรสุโขทัยมีกษัตริย์ปกครองสืบต่อกันมารวม ................. พระองค์ ดังมีรายพระนามและ ช่วงเวลาใน
การครองราชย์

กษัตรยิ ์คนแรกข้ึนปกครอง พ.ศ....................
กษตั ริยค์ นสดุ ทา้ ยปกครองถึง พ.ศ.................
รวมสโุ ขทยั มีอายุกปี่ ี...................

สมาชกิ ในกลุ่ม

1............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
2............................................................................................................................ เลขที่ ............................
3............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
4............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
5............................................................................................................................ เลขที่ ............................
6............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
7............................................................................................................................ เลขที่ ............................
8............................................................................................................................ เลขท่ี ............................

ช้ันมัธยมศึกษาปที ี่ .................................

66

ชดุ บตั รคาท่ี 5

คาช้ีแจง ให้นักเรียนอ่านชุดข้อความต่อไปน้ี แล้วเติมคําในช่องว่างให้ถูกต้อง โดตศึกษาค้นคว้าจากหนังสือ
เรียนรายวชิ าประวัตศิ าสตร์ หนา้ ท่ี 117-119 หรือ อนิ เทอร์เนต็

ปัจจัยท่ีส่งผลให้อาณาจกั รสุโขทัยสถาปนาได้อย่างม่ันคง และมีพัฒนาการเจริญรุ่งเรือง ประกอบด้วย
ปัจจัยภายนอก คือ ............................................................................................................ ...... อํานาจเข้ามา
ครอบคลุมถึงดินแดนในทรี่ าบลุ่มแม่น้าํ เจา้ พระยา ภายหลังเมอ่ื ...........................................................................
กษัตริย์ท่ีย่ิงใหญ่ของเขมร สวรรคตในราว พ.ศ................ กลุ่ม ชาวไทยในลุ่มแม่นํ้า................และ..................
ได้รวมตัวกันสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยไดเ้ ปน็ ผลสาํ เรจ็

สว่ นปจั จยั ภายในประกอบดว้ ย.................................................. ท่ตี ้ังของกรุงสุโขทัย ศรีสัชนาลยั ชากัง
ราว (...................................) และเมืองสําคัญอื่นๆ ต้ังอยู่บนเส้นทาง..................................ทํา ให้สุโขทัยและ
ศรีสัชนาลัยเป็นแหล่งผลิต................................................ที่เล่ืองชอื่ แม้ว่าสุโขทัยจะเป็นแหล่งขาดแคลนน้ําใน
ฤดูแล้ง แต่ความสามารถทางด้าน.......................................ด้านการชลประทาน ของชาวสุโขทัยเป็นปัจจัย
สําคัญทําให้สุโขทัยมีความเจริญรุ่งเรอื งและมีความม่ังค่ังทางเศรษฐกิจ ผนวกกับ..............................................
ทั้งทางด้านการรบ และการทํานุบํารุงบ้านเมืองทําให้อาณาจักรสุโขทัย เจริญรุ่งเรือง เป็นศูนย์รวมอํานาจ
ทางการเมอื งทเ่ี ขม้ แขง็ ของคนไทย

สมาชกิ ในกล่มุ

1............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
2.................................................................................................. .......................... เลขท่ี ............................
3............................................................................................................................ เลขที่ ............................
4............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
5............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
6............................................................................................................................ เลขที่ ............................
7............................................................................................................................ เลขท่ี ............................
8................................................................................................................... ......... เลขที่ ............................

ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีที่ .................................

67

เฉลยชุดข้อความ

เรื่องราวการสถาปนาและพัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ได้มีการศึกษาจากศิลาจารึกหลายหลักที่
ค้นพบที่จังหวัดสุโขทัย และบริเวณใกล้เคียง รวมท้ังวรรณกรรมและตํานานต่างๆ ท่ีจัดทําขึ้น ในเวลาใกล้เคยี ง
กัน ดังเช่นข้อความในศิลาจารึกวัดศรีชุม ทําให้ ทราบว่าในพุทธศตวรรษที่ 18 เมืองต่างๆ ในบริเวณท่ีราบลุ่ม
แม่นํ้ายมและน่านได้รวมกันเป็นแคว้นใหญ่มีศูนย์อํานาจการปกครอง อยู่ที่ “นครสุโขทัยศรีสัชนาลัย”
ผู้ปกครองมีนามว่าพ่อขุนศรีนาวนําถุม หรือขุนในเมืองเชลียงปกครองอยู่ ดินแดนของพ่อขุนศรีนาวนําถุม
ครอบคลุมถึงเมืองฉอด (ใกล้ลํานํ้าแม่สอดเมืองชายแดนไทย ในจังหวัดตาก) ลําพูน น่าน พิษณุโลก ดังปรากฏ
ในศิลาจารึก

ศิลาจารกึ สมยั สุโขทัย วัดศรีชุมว่า
0 - “เมอื งใต้ออกพ่อขนุ นําถมุ ปองตะวันออกเฉงิ เบ้อื งหัวนอนเถงิ ขนุ ลุนตา ขุนดา ขุนดา่ นO...เบ้อื งใน
หรดี เถิงฉอด เวียงเหล็กเบ้ืองตะวันตก เถิงละพูน บู..O เบื้องพายัพเถิง เชียงแสน พยาว 0 ลาว เบ้ืองต่ืนนอน
เถิงเมือง...ขุนด่าน...” - กล่าวได้ว่าดินแดนในอาณาเขตของพ่อขุนศรีนาวนําถุมคงไม่กว้างขวางเท่าใดนกั เมือง
ต่างๆ คงมีความสัมพันธ์กันในทางเครือญาติ พระโอรสของพ่อขุนศรีนาวนําถุมองค์หนึ่งพระนาม ว่าพ่อขุนผา
เมือง ครองเมอื งราด ดงั มีความในจารึกวัดศรชี มุ วา่
" หลังจากพ่อขุนศรีนาวนําถุมส้ินพระชนม์ บ้านเมืองคงเกิดจลาจล ขอมสบาดโขลญลําพง ซ่ึงเป็นขน
นางเขมรได้เข้ายึดเมืองศรีสัชนาลัยและเมืองสุโขทัย พ่อขุนผาเมืองพระโอรสพ่อขุนศรีนาวนําถุม และพระ
สหายคอื พอ่ ขนุ บางกลางหาว จงึ ได้ร่วมมอื กันยกไพร่พลปราบขอมสบาดโขลญลําพงไดส้ าํ เร็จ พ่อขนุ ผาเมืองจึง
ได้อภิเษกพ่อขุนบางกลางหาวปกครองเมืองสุโขทัย โดยพ่อขุนผาเมืองได้ถวาย พระนามของพระองค์ที่กษัตริย์
เขมรพระราชทานให้ นามว่า “ศรีอินทรบดินทราทิตย์” แก่พ่อขุนบางกลางหาว ส่วนพ่อขุนผาเมืองได้กลับไป
ครองเมอื งราดดงั เดิม
พ่อขุนบางกลางหาวจึงข้ึนครองราชย์เป็นปฐมกษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัย เม่ือราว พ.ศ. 1792 ทรงพระ
นามว่า พอ่ ขุนศรอี ินทราทติ ย์ ช่วงแรกของการสถาปนากรุงสุโขทัย ภายใตร้ าชวงศพ์ ระร่วงของพ่อขุนศรีอินทรา
ทิตย์ น้นั บา้ นเมอื งคงยังไม่เป็นปึกแผ่นเทา่ ใดนกั พระองค์และพระโอรสของพระองค์ต้องทําศึกใหญ่น้อย หลาย
คร้ังเพื่อสร้างความมั่นคง สุโขทัยจึงสามารถขยายอาณาเขตและเจริญรุ่งเรืองสืบต่อมาประมาณ 200 ปี
อาณาจักรสุโขทัยมีกษัตริย์ปกครองสืบต่อกันมารวม 9 พระองค์ ดังมีรายพระนามและ ช่วงเวลาในการ
ครองราชย์
ปัจจัยท่ีส่งผลให้อาณาจักรสุโขทัยสถาปนาได้อย่างม่ันคง และมีพัฒนาการเจริญรุ่งเรือง ประกอบด้วย
ปัจจัยภายนอก คือ ความเส่ือมของอาณาจักรเขมรท่ีเคยเจรญิ รุ่งเรืองและแผ่ขยาย อํานาจเข้ามาครอบคลุมถงึ

68

ดินแดนในท่ีราบลุ่มแม่นํ้าเจ้าพระยา ดงั ไดพ้ บรอ่ งรอยทางศิลปกรรม ทีป่ รากฏในโบราณสถานในเมืองศรีสัชนา
ลัย เมืองสุโขทัย และภาษาเขมรในจารึกหลักต่างๆ ภายหลังเมื่อพระเจ้าชัยวรมันท่ี 7 กษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่ของ
เขมร สวรรคตในราว พ.ศ. 1762 กลุ่ม ชาวไทยในลุ่มแม่นาํ้ ยมและน่านได้รวมตวั กันสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย
ไดเ้ ปน็ ผลสาํ เร็จ

ส่วนปัจจัยภายในประกอบด้วยสภาพภูมิศาสตร์ ที่ต้ังของกรุงสุโขทัย ศรีสัชนาลัย ชากังราว
(กําแพงเพชร) และเมืองสําคัญอื่นๆ ต้ังอยู่บนเส้นทางการค้าภายในภูมิภาคทั้งป่าไม้ สัตว์ป่า ดินและนํ้า ทําให้
สุโขทัยและศรีสัชนาลัยเป็นแหล่งผลิตเครื่องป้ันดินเผาท่ีเลื่องช่ือ แม้ว่าสุโขทัยจะเป็นแหล่งขาดแคลนน้ําในฤดู
แล้ง แต่ความสามารถทางด้านภูมิปัญญาและเทคโนโลยีด้านการชลประทาน ของชาวสุโขทัยเป็นปัจจัยสําคัญ
ทําให้สุโขทัยมีความเจริญรุ่งเรืองและมีความม่ังค่ังทางเศรษฐกิจ ผนวกกับความสามารถของผู้นําทั้งทางด้าน
การรบ และการทํานุบํารุงบ้านเมืองทําให้อาณาจักรสุโขทัย เจริญรุ่งเรือง เป็นศูนย์รวมอํานาจทางการเมืองท่ี
เขม้ แขง็ ของคนไทย

69

แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 8

กลุ่มสาระการเรยี นร้สู งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม รหัสวชิ า ส21104

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 3 เรอื่ ง พฒั นาการทางประวัตศิ าสตรข์ องไทยในสมัยสโุ ขทัย เวลา 20 ชัว่ โมง

เร่ือง พัฒนาการทางการเมืองการปกครองของอาณาจักรสุโขทัย (1) เวลา 1 ช่ัวโมง

ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1 สอนโดย นางสาวนิษารัตน์ เรอื งสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรียนร/ู้ ตัวช้วี ดั

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเป็นไทย

ส 4.3 ม. 1/2 วเิ คราะหพ์ ฒั นาการของอาณาจกั รสโุ ขทยั ในด้านต่าง ๆ

สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด

การปกครองของอาณาจักรสโุ ขทัยในระยะแรกเปน็ แบบพ่อปกครองลูก ลกั ษณะการปกครองนเี้ รียกว่า

การปกครองระบอบปิตุราชาธิปไตย ซึ่งเป็นการปกครองของชุมชนไทยสมัยเร่ิมแรก โดยเช่ือถือว่าผู้นําเป็น

เสมือนพอ่ ของประชาชนจะปกปอ้ งดูแลประชาชนเสมอื นเปน็ ลูกของพระองค์

จุดประสงค์การเรยี นรู้
1) นักเรียนอธิบายความหมายและความสําคัญของพัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองในสมัย

สโุ ขทยั ได้ (K)
2) นักเรยี นสามารถอภปิ รายเกีย่ วกบั พฒั นาการการปกครองสมัยสโุ ขทัย และวาดแผนผังแสดง

พัฒนาการการปกครองสมยั สโุ ขทัย (P)
3) นักเรียนเห็นคุณค่าและความสําคัญของการพัฒนาการทางการเมืองการปกครองของอาณาจกั ร

สโุ ขทัยได้ (A)

สาระการเรียนรู้
1) พัฒนาการทางการเมืองการปกครองของอาณาจักรสุโขทัย

สมรรถนะสาคัญของผเู้ รียน
1) ความสามารถในการคดิ
(1) ทักษะการทําให้กระจา่ ง
(2) ทกั ษะการนาํ ความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวิต

70

คุณลักษณะอันพึงประสงค์
1) มีวินัย
2) ใฝ่เรียนรู้
6) ม่งุ มั่นในการทํางาน
7) รักความเปน็ ไทย

กจิ กรรมการเรยี นรู้
วธิ สี อนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการเรยี นความรูค้ วามเขา้ ใจ
ขนั้ นา
ข้นั ที่ 1 สงั เกต ตระหนัก
1) ครูให้นักเรียนส่งตัวแทนออกมาจับสลากบัตรคําเกี่ยวกับกษัตริย์และการเมืองการปกครองในสมัย

สุโขทยั
2) นักเรียนร่วมกันอภิปรายเก่ียวกับบัตรคําท่ีจับสลากได้ว่า เป็นกษัตริย์ลําดับที่เท่าใดในสมัยสุโขทัย

และในสมัยดังกล่าวมีการปกครองบ้านเมืองในลักษณะใด ครูคอยกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในการ
อภปิ ราย

3) ครูสุ่มนักเรียนแต่ละกลุ่มให้บอกพระนามของกษัตริย์ท่ีจับสลากได้ และบอกว่าเป็นกษัตริย์ลําดับท่ี
เท่าใด ในสมัยดังกล่าวมีการปกครองบ้านเมืองในลักษณะใด ครูและเพ่ือนกลุ่มอ่ืนร่วมกันตรวจสอบความ
ถูกตอ้ ง

4) ครใู ห้นกั เรียนดูรปู ภาพรูปแบบการปกครองสมยั พ่อขุนรามคําแหง แลว้ ใหน้ ักเรยี นช่วยกันอธิบายว่า
ในรูปแสดงถึงการเมืองการปกครองสมยั สโุ ขทยั อย่างไร

แนวคาํ ตอบ มีการสน่ั กระดิง่ เพื่อร้องทกุ ข์ ประชาชนเขา้ ใกลพ้ ระมหากษตั ริยไ์ ด้งา่ ย การปกครองแบบ
พอ่ ปกครองลูก

ขนั้ ท่ี 2 วางแผนปฏิบตั ิ
1) ครูใหน้ กั เรียนแบ่งเปน็ กลุ่มจํานวน 5 กลุม่ เทา่ ๆ กัน ตามความเหมาะสม แต่ละกลุม่ ร่วมกันวางแผน
ศกึ ษาความรู้เรื่อง พัฒนาการด้านการเมืองการปกครอง ในใบงานที่ 3.9
2) สมาชิกในแต่ละกลุ่มแบ่งหน้าท่ีกันรับผิดชอบในการศึกษาและสืบค้นประเด็นความรู้ ตามความ
เหมาะสม
ขัน้ ที่ 3 ลงมอื ปฏิบัติ
1) นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทยั
จากหนังสือเรียน และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ ในประเด็นที่ครูกําหนด ตามที่ได้วางแผนร่วมกันไว้ แล้วบันทึก
ความรู้ท่ีไดจ้ ากการศกึ ษาลงในสมุด
2) นกั เรียนตอบคําถามกระตุ้นความคดิ
3) ถามคาํ ถามกระตุ้นความคิดนักเรียนว่า รูปแบบการปกครองของสุโขทัยในระยะแรกเป็นแบบใด

71

แนวคําตอบ ในระยะแรกสุโขทัยใช้รูปแบบการปกครองแบบพอ่ ปกครองลกู
ขนั้ ท่ี 4 พัฒนาความรู้ ความเข้าใจ
1) สมาชิกในแต่ละกลุ่มผลัดกันอธิบายความรู้ท่ีได้จากการศึกษาตามประเด็นท่ีรับผิดชอบ ผลัดกัน
ซกั ถามข้อสงสยั และอธบิ ายจนทกุ คนมีความเข้าใจชดั เจนตรงกัน
2) นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันทําใบงานที่ 3.9 เรื่อง ศึกษาศิลาจารึก : พัฒนาการการปกครองของ
สโุ ขทยั เสร็จแลว้ ชว่ ยกนั ตรวจสอบความถกู ตอ้ งและเติมเต็มคาํ ตอบให้สมบรู ณ์
3) สุ่มนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานําเสนอผลงานในใบงานท่ี 3.9 หน้าช้ันเรียน ครูและเพื่อนกลุ่มอ่ืน
ชว่ ยกันตรวจสอบความถูกต้องและใหข้ อ้ เสนอแนะ
4) ถามคําถามกระตุ้นความคิดนักเรียนว่า ภายหลังสมัยพ่อขุนรามคําแหงมหาราช รูปแบบการ
ปกครองของสโุ ขทัยมีลกั ษณะเช่นไร
แนวคําตอบ เป็นแบบธรรมราชา โดยพระมหากษัตริย์ทรงปฏิบัติพระองค์ตามหลักทาง
พระพุทธศาสนาท่ีเรียกว่า ทศพิธราชธรรม เพ่ือให้ราษฎรมีความร่มเย็นเป็นสุข นอกจากน้ีก็มีความเช่ือท่ีว่า
พระมหากษตั ริยท์ รงเป็นสมมติเทพดว้ ย แตอ่ าจไมช่ ัดเจนเหมอื นกับในสมัยอยธุ ยา
3) ครูและนกั เรียนร่วมกันวาดแผนผังแสดงการปกครองเมืองต่าง ๆ ในสมัยอยุธยา
ข้นั ท่ี 5 สรุป
1) นักเรียนแตล่ ะกลุ่มร่วมกันสรุปความรู้เร่อื ง พฒั นาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสโุ ขทยั
2) นักเรียนตอบคําถามกระตุ้นความคิด ความสัมพันธ์ระหว่างพระมหากษัตริย์กับราษฎรในสมัย
สุโขทัยกับในปัจจุบัน มีความเหมือนหรือต่างกันอย่างไร พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลย
พนิ จิ ของครูผู้สอน
ข้นั ประเมิน
1) ครปู ระเมนิ ผลโดยสงั เกตจากการตอบคําถาม การมสี ว่ นรว่ มในช้นั เรียน
2) ครตู รวจสอบผลจากการให้นักเรยี นทาํ ใบงานที่ 3.9 เรอ่ื ง ศกึ ษาศลิ าจารกึ : พฒั นาการการปกครอง
ของสโุ ขทัยในหนงั สอื เสรมิ ฝกึ ประสบการณ์ ประวัตศิ าสตร์ 1 ของบริษทั สาํ นักพิมพ์เอมพนั ธ์ จาํ กัด

การวัดและประเมินผล เครอ่ื งมือ วธิ ีวัด เกณฑ์การประเมนิ
จุดประสงคก์ ารเรียนรู้

1) นักเรยี นอธบิ าย แบบประเมนิ ใบงาน ตรวจใบงานท่ี 3.9 เรอ่ื ง ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
ความหมายและ ศกึ ษาศิลาจารกึ : ระดับคุณภาพปานกลาง
ความสาํ คัญของ พัฒนาการการปกครอง ข้ึนไป
พฒั นาการทางดา้ น ของสุโขทยั
การเมืองการปกครองใน
สมยั สุโขทัยได้ (K)

72

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ เครอ่ื งมือ วธิ ีวัด เกณฑ์การประเมนิ

2) นกั เรียนสามารถ แบบประเมนิ พฤติกรรม สงั เกตพฤตกิ รรม ผา่ นเกณฑ์การประเมินท่ี
อภิปราย เก่ยี วกบั ในการทํางาน ในช้ันเรยี น ระดบั คุณภาพปานกลาง
พัฒนาการการปกครอง ขึ้นไป
สมยั สุโขทยั และวาด แบบประเมนิ การตอบ ประเมินการตอบคําถาม
แผนผงั แสดงพฒั นาการ คําถามในชน้ั เรยี น ในช้นั เรียน ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ที่
การปกครองสมัยสโุ ขทัย ระดบั คะแนนผา่ น (2)
(P) แบบประเมินสมรรถนะ - แบบสงั เกตพฤติกรรม ขน้ึ ไป
3) นกั เรียนเหน็ คุณคา่ สําคญั การทํางานรายบุคคล
และความสาํ คัญของการ - แบบประเมิน - สงั เกตความมวี ินัย ผ่านเกณฑ์การประเมนิ ที่
พัฒนาการทางการเมอื ง คุณลักษณะอันพงึ ใฝเ่ รียนรู้ และม่งุ มั่นใน ระดบั คะแนนผ่าน (2)
การปกครองของ ประสงค์ การทาํ งาน ขน้ึ ไป
อาณาจักรสโุ ขทัยได้ (A) ผ่านเกณฑ์การประเมินที่
4) สมรรถนะสําคญั ของ ระดับคะแนนผา่ น (2)
ผูเ้ รียน ข้นึ ไป

5)คุณลักษณะอนั พึง
ประสงค์

ส่ือ/แหล่งการเรียนรู้
ส่ือการเรียนรู้
1) หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จํากดั
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จํากัด

3) สอื่ การสอน Power Point หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 3 พัฒนาการทางประวตั ศิ าสตร์ของไทยในสมยั สโุ ขทัย
4) บตั รคาํ
แหลง่ การเรียนรู้

1) หอ้ งสมุด
2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ

73

กิจกรรมเสนอแนะ
1) แนะนาํ นักเรยี นศึกษาเพิ่มเติมจากเว็บไซต์ตา่ ง ๆ
2) นักเรียนทเี่ รยี นยงั ไม่เข้าใจให้ทบทวนเนือ้ หาสาระเพมิ่ เติมเวลาวา่ งจากเอกสารประกอบการเรียน

และบทเรยี นออนไลน์ DLIT

ขอ้ เสนอแนะของหวั หน้าสถานศกึ ษา หรอื ผู้ท่ไี ด้รบั มอบหมาย
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
......................................................................... ........................................................................................ .............

ลงชื่อ.............................................ผสู้ อน
(นายสมดลุ ย์ โฉมหาญ)

ผ้อู ํานวยการโรงเรียนบ้านดงุ วิทยา
วันที.่ ..........เดือน............................พ.ศ............

74

บนั ทกึ หลังการจัดการเรียนรู้
1. ผลการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคณุ ลักษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปัญหาและอปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแกป้ ญั หา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชอ่ื .............................................ผสู้ อน
(นางสาวนษิ ารตั น์ เรืองสมศร)ี
ตําแหน่ง ครผู ชู้ ว่ ย

วันท.่ี ..........เดอื น............................พ.ศ............

75 

บตั รคำ

พอ่ ขุนศรอี นิ ทราทติ ย์
พอ่ ขุนบานเมอื ง

พ่อขนุ รามคาแหงมหาราช
พระยาเลอไทย
พระยางว่ั นาถุม

พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย)
พระมหาธรรมราชาที่ 2

พระมหาธรรมราชาที่ 3 (ไสลือไทย)
พระมหาธรรมราชาท่ี 4 (บรมปาล)

ใบงานที่ ๓.๙ 76

เร่อื ง ศกึ ษาศลิ าจารกึ : พฒั นาการการปกครองของสุโขทยั

มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้ีวดั : ส ๔.๓ ม.๑/๒
คาชี้แจง : ใหน้ ักเรยี นศึกษาศิลาจารกึ แลว้ เขียนคําาตอบลงในชอ่ งวา่ งที่กําหนดให้

การปกครองของอาณาจักรสุโขทัยในระยะแรกเป็นแบบพ่อปกครองลูกหรือเรียกว่าการ

ปกครองระบอบ โดยถอื ว่าผูน้ ําเสมือน

และปกครองประชาชนเสมือน บนพืน้ ฐานความ

ตามปรากฏในจารึกวา่ พอ่ ขนุ ดูแลประชาชนอยา่ งใกล้ชดิ หากมีความทุกขร์ อ้ นสามารถ
ร้องทุกข์ได้โดยวิธี

ในสมยั ตอ่ มาพระนามกษัตรยิ ์เปลย่ี นเป็น และ
จงึ เขา้ ใจว่าลกั ษณะการปกครองเรม่ิ มีแนวคิดว่า

ซ่ึงได้รูปแบบการปกครองจาก

ตามปรากฏในจารึกวา่ ดา้ นศาสนาผปู้ กครองของสโุ ขทยั มีนโยบายคอื

สาํ หรับขนุ นางในสมยั สุโขทยั ปรากฏเรียกในจารึกวา่ ทาํ หน้าท่ี

ส่วนประชาชนเปน็ ผอู้ ยู่ในการปกครองปรากฏเรียกในจารึกว่า

ตามปรากฏในจารึก การปกครองราชธานีมลี ักษณะ
สว่ นการปกครองหวั เมอื ง

77

ใบงานท่ี ๓.๙ เฉลย

เรอื่ ง ศกึ ษาศิลาจารกึ : พัฒนาการการปกครองของสุโขทัย
คาชีแ้ จง : ใหน้ กั เรยี นศกึ ษาศิลาจารกึ แลว้ เขยี นคําาตอบลงในช่องวา่ งทีก่ ําหนดให้

การปกครองของอาณาจักรสุโขทัยในระยะแรกเป็นแบบพ่อปกครองลูกหรือเรียกว่าการ
ปกครองระบอบปิตุราชาธิปไตยโดยถือว่าผู้นําเสมือนพ่อและปกครองประชาชนเสมือน
ลกู บนพนื้ ฐานความยตุ ิธรรมและเมตากรณุ า

ตามปรากฏในจารึกว่า พ่อขุนดูแลประชาชนอย่างใกล้ชิด หากมีความทุกข์ร้อนสามารถ
ร้องทุกข์ได้โดยวิธี ไปสั่นกระดิ่งที่พ่อขุนแขวนไว้ที่ประตูวัง พ่อขุนจะตัดสินคดีด้วย
ความยตุ ิธรรม ไมเ่ ขา้ ข้างฝ่ายใดฝ่ายหนง่ึ

ในสมัยต่อมาพระนามกษัตริย์เปล่ียนเป็นพระยา และพระมหาธรรมราชาจึงเข้าใจว่า
ลักษณะการปกครองเร่ิมมีแนว คิดว่า กษัตริย์เป็น สมมติเทพตามระบอบ
สมบูรณาญาสิทธริ าชย์ไดร้ ูปแบบการปกครองจาก เขมร

ตามปรากฏในจารึกว่า ด้านศาสนาผู้ปกครองของสุโขทัยมีนโยบายคือนาหลักธรรมและ
ความเชื่อทางศาสนามาผสมผสานกับรูปแบบการปกครอง โดยผู้ปกครองสุโขทัย
อาศัยพระสงฆ์ และความศรัทธาหลักธรรมทางพระพุทธศาสนามาช่วยเกื้อหนุนการ
ปกครองให้สงบ สันติ และร่มเยน็ เป็นสุข

สําหรบั ขุนนางในสมัยสโุ ขทัยปรากฏเรียกในจารึกว่าลูกเจ้าลูกขนุ ทําหน้าท่ีช่วยพ่อขุนใน
การบริหารแผ่นดิน ส่วนประชาชนเป็นผู้อยู่ในการปกครองปรากฏเรียกในจารึกว่าไพร่
ฟ้า

ตามปรากฏในจารกึ การปกครองราชธานมี ลี ักษณะพ่อขุนมีอานาจเบด็ เสร็จเด็ดขาดใน
การปกครองราชธานี ส่วนการปกครองหัวเมือง มีลักษณะเป็นอิสระ และมี
ความสัมพันธ์กันทางเครือญาติ สาหรับเมืองท่ีอยู่ห่างจากราชธานีในศิลาจารึก
เรียกว่า เมืองออกหรือเมืองประเทศราช เจ้าเมืองจะมีอิสระในการปกครอง แต่จะ
สวามิภกั ดติ์ ่อกษัตรยิ ส์ ุโขทัย

78

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ่ี 9

กลุ่มสาระการเรียนร้สู งั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม รหัสวิชา ส21104

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 3 เรอื่ ง พฒั นาการทางประวตั ศิ าสตร์ของไทยในสมัยสุโขทยั เวลา 20 ช่วั โมง

เรอื่ ง พฒั นาการทางการเมอื งการปกครองของอาณาจกั รสุโขทยั (2) เวลา 1 ชั่วโมง

ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 1 สอนโดย นางสาวนษิ ารัตน์ เรืองสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ช้ีวดั

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเป็นไทย

ส 4.3 ม. 1/2 วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจกั รสุโขทยั ในด้านต่าง ๆ

สาระสาคญั /ความคิดรวบยอด
การปกครองของอาณาจักรสโุ ขทัยในระยะแรกเป็นแบบพ่อปกครองลูก ลักษณะการปกครองนีเ้ รียกว่า

การปกครองระบอบปิตุราชาธิปไตย ซ่ึงเป็นการปกครองของชุมชนไทยสมัยเริ่มแรก โดยเชื่อถือว่าผู้นําเป็น
เสมือนพ่อของประชาชนจะปกปอ้ งดูแลประชาชนเสมือนเป็นลูกของพระองค์

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้
1) นกั เรียนอธบิ ายพฒั นาการทางดา้ นการเมอื งการปกครองในสมัยสโุ ขทัยได้(K)
2) นักเรยี นสามารถวาดผังเมืองการปกครองสมยั สุโขทยั ได้ (P)
3) นักเรียนเห็นคุณค่าและความสําคัญของการพัฒนาการทางการเมืองการปกครองของอาณาจักร

สโุ ขทยั ได้ (A)

สาระการเรยี นรู้
พฒั นาการทางการเมืองการปกครองของอาณาจักรสโุ ขทยั

สมรรถนะสาคญั ของผู้เรยี น
1) ความสามารถในการคดิ
(1) ทักษะการทาํ ให้กระจา่ ง
(2) ทักษะการนาํ ความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ

79

คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
1) มีวนิ ัย
2) ใฝ่เรยี นรู้
6) ม่งุ ม่นั ในการทํางาน
7) รักความเป็นไทย

กิจกรรมการเรียนรู้
วิธีสอนแบบสบื เสาะหาความรู้ (5Es)
ข้นั นา
ขน้ั ท่ี 1 กระตนุ้ ความสนใจ (Engage)
1) ครูทบทวน เรอื่ ง พฒั นาการทางการเมอื งการปกครองของอาณาจกั รสุโขทัย จากชัว่ โมงทแ่ี ลว้
2) ครูใช้คําถามถามนกั เรียนวา่ “ลักษณะการปกครองของอาณาจักรสโุ ขทัยเป็นอย่างไร”
แนวคําตอบ ระยะแรกเป็นแบบพ่อปกครองลูกแล้วเปล่ียนมาเป็นสมมุตเทพตามระบอบ

สมบูรณาญาสทิ ธิราชย์ ซึง่ ไดม้ าจากเขมร
ขนั้ สอน
1) ครูให้นกั เรยี นท่เี ข้าศนู ย์การเรียนท่ี 1 นาํ เสนอสาระสําคญั เกี่ยวกับพัฒนาการทางด้านการเมืองการ

ปกครองสมัยสุโขทัยหน้าช้ันเรียน จากนั้นครูต้ังคําถามเพื่อให้นักเรียนวิเคราะห์ เช่น รูปแบบการปกครองของ
สุโขทัยในระยะแรกเป็นแบบใด และรูปแบบดังกล่าวมีความเหมาะสมต่อการปกครองบ้านเมืองในสมัยนั้น
หรือไม่ อย่างไร

2) ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง พัฒนาการทางการเมือง การปกครองของอาณาจักรสุโขทัย โดยใช้
วิธีการสอนแบบศนู ย์การเรยี น (Learning Center) ทเี่ หลอื อีก 3 ขัน้ ตอนดงั น้ี

2.1) ศูนย์การเรียนทั้งหมดมี 6 ศูนย์ดงั น้ี
- ศูนยก์ ารเรียนที่ 4 ศาลและความยุตธิ รรม
- ศูนย์การเรยี นที่ 5 การปกครองราชธานี
- ศนู ยก์ ารเรียนที่ 6 การปกครองหัวเมือง

2.2)ครูเตรียมชุดการเรียนการสอนท่ีประกอบด้วยใบความรู้ ใบงาน บัตรคําส่ัง และอื่นๆ ไว้ทุกศูนย์
การเรยี น

3) นักเรียนจะหมุนเวียนไปทํากิจกรรมตามบัตรคําส่ังในศูนย์ต่างๆ โดยทํากิจกรรมเป็นกลุ่มหรือ
รายบุคคลจนครบทุกศูนย์หรอื ครบทุกเนอ้ื หา

4) ครูประเมนิ ผลการเรียนรขู้ องนกั เรียนจากใบงานและการทดสอบ
5) ให้นักเรียนร่วมกันอภิปราย เกี่ยวกับพัฒนาการการปกครองสมัยสุโขทัย จากนั้นแบ่งออกเป็นกลุ่ม
วาดแผนผังแสดงพฒั นาการการปกครองสมยั สุโขทัย

80

ข้นั สรปุ
1) นกั เรยี นร่วมกนั อภิปรายและสรปุ สาระสําคัญ
2) นกั เรียนทาํ ใบงานสรปุ ความรู้ เร่อื ง รูปแบบการปกครองในสมัยสโุ ขทยั
ขน้ั ประเมิน
1) ครูประเมนิ ผลโดยสังเกตจากการตอบคําถาม การมสี ว่ นรว่ มในชน้ั เรยี น
2) ครูตรวจสอบผลจากการให้นักเรียนทําใบงานสรุปความรู้ เรื่อง รูปแบบการปกครองในสมัยสุโขทัย
และคําถามชวนคิดหน้า 70 ในหนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 1 ของ
บรษิ ัท สํานกั พมิ พ์เอมพนั ธ์ จํากดั

การวดั และประเมินผล เคร่ืองมือ วธิ วี ดั เกณฑ์การประเมนิ
จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1) นักเรยี นอธบิ าย แบบประเมินใบงาน ประเมินใบงานสรุป -ผ่านเกณฑ์การประเมนิ
พฒั นาการทางดา้ น -คําถามชวนคิด ความรู้ เรอื่ ง รูปแบบการ ทรี่ ะดบั คุณภาพปาน
การเมืองการปกครองใน ปกครองในสมัยสโุ ขทยั กลางขน้ึ ไป
สมยั สโุ ขทัยได้(K) แบบประเมนิ แผนผัง
2) นกั เรยี นสามารถวาด ความคิด ประเมินแผนผงั ความคดิ ผ่านเกณฑ์การประเมินที่
ผงั เมอื งการปกครองสมยั ระดบั คะแนนผา่ น (2)
สุโขทยั ได้ (P) แบบประเมนิ การตอบ ประเมินการตอบคาํ ถาม ขึ้นไป
3) นกั เรยี นเหน็ คุณค่า คาํ ถามในช้นั เรียน ในชนั้ เรียน ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
และความสาํ คญั ของการ ระดบั คะแนนผ่าน (2)
พัฒนาการทางการเมือง แบบประเมินสมรรถนะ - แบบสังเกตพฤตกิ รรม ขึ้นไป
การปกครองของ สาํ คัญ การทํางานรายบุคคล
อาณาจักรสโุ ขทัยได้ (A) - แบบประเมิน - สงั เกตความมีวินัย ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
4) สมรรถนะสาํ คัญของ คณุ ลกั ษณะอนั พึง ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมัน่ ใน ระดับคะแนนผา่ น (2)
ผู้เรียน ประสงค์ การทํางาน ข้นึ ไป
ผา่ นเกณฑ์การประเมินที่
5) คณุ ลักษณะอนั พึง ระดบั คะแนนผ่าน (2)
ประสงค์ ขึ้นไป

81

สือ่ /แหลง่ การเรยี นรู้
สือ่ การเรียนรู้
1) หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จาํ กดั
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จาํ กัด
3) ส่ือการสอน Power Point หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของไทยในสมัย

สโุ ขทยั
4) ใบงานสรปุ ความร้เู ร่ือง รปู แบบการปกครองในสมัยสโุ ขทัย

แหล่งการเรยี นรู้
1) หอ้ งสมดุ
2) แหลง่ ข้อมลู สารสนเทศ

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนํานักเรียนศึกษาเพ่มิ เติมจากเวบ็ ไซตต์ ่าง ๆ
2) นกั เรียนท่ีเรยี นยังไมเ่ ขา้ ใจใหท้ บทวนเนื้อหาสาระเพ่มิ เติมเวลาวา่ งจากเอกสารประกอบการเรียน

และบทเรียนออนไลน์ DLIT

ข้อเสนอแนะของหัวหนา้ สถานศกึ ษา หรือผ้ทู ่ไี ด้รับมอบหมาย
.............................................................................................................................. ................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
............................................................................................................... ...............................................................
............................................................................................................................. .................................................

ลงชอ่ื .............................................ผสู้ อน
(นายสมดลุ ย์ โฉมหาญ)

ผอู้ ํานวยการโรงเรยี นบ้านดุงวทิ ยา
วนั ท.่ี ..........เดอื น............................พ.ศ............

82

บันทกึ หลังการจัดการเรยี นรู้
1. ผลการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคุณลักษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปัญหาและอุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ปัญหา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงชื่อ.............................................ผสู้ อน
(นางสาวนษิ ารตั น์ เรืองสมศรี)
ตาํ แหน่ง ครผู ชู้ ว่ ย

วันท่ี...........เดือน............................พ.ศ............

83
เรอื่ ง รปู แบบการปกครองในสมยั สโุ ขทัย
คาชี้แจง : ใหน้ กั เรยี นวาดแผนผังรปู แบบการปกครองในสมยั สโุ ขทยั พร้อมอธิบายมาพอเข้าใจ

84

เฉลย
เร่อื ง รปู แบบการปกครองในสมัยสโุ ขทัย

คาช้แี จง : ใหน้ ักเรยี นวาดแผนผังรูปแบบการปกครองในสมยั สุโขทัย พร้อมอธิบายมาพอเขา้ ใจ

น่าน แพร่ หลวงพระบาง
เวียงจนั ทน์

หงสาวดี บางพาน นครชุม ศรสี ชั นาลยั
เมาะตะมะ เชยี งทอง (สวรรคโลก)

ทวาย สองแคว
(พิษณโุ ลก)

นครชุม

พระบาง
(นครสวรรค)์
นครศรธี รรมราช

มะละกา

กาแพงชั้นที่ 1 เมอื งลูกหลวง (หัวเมืองช้ันใน)
กาแพงชั้นท่ี 2 เมอื งพระยามหานคร (หวั เมืองชั้นนอก)
กาแพงชั้นที่ 3 เมืองประเทศราช (หวั เมืองชัน้ ออก)

85

คาถามชวนคดิ (หนังสอื ฝกึ ประสบการณ์หนา้ 70)
คาชี้แจง : ตอนท่ี 3 ให้นักเรียนตอบคําถามตอ่ ไปนใ้ี ห้ถูกต้อง
1. การปกครองในสมัยสโุ ขทัยมีลักษณะเป็นอย่างไร

2. กษัตริยแ์ หง่ สโุ ขทัยมีพระองคใ์ ดบ้างที่มีคาํ นาํ หน้าพระนามว่า “พอ่ ขุน”

3. ผู้ปกครองหรอื กษัตริย์แห่งสุโขทัยยดึ ถอื อะไรเปน็ หลักสาํ คัญในการปกครอง

4. สระหลวง-สองแคว หรอื เมืองพษิ ณุโลกมฐี านะความสาํ คัญอย่างไรในสมยั สุโขทัย

5. หลักฐานทางประวัติศาสตร์ท่ีกล่าวถึงลักษณะการปกครองของพ่อขุนรามคําแหงมหาราช คืออะไร และ
สําคญั อยา่ งไร

86

คาถามชวนคิด (หนงั สือฝึกประสบการณ์หน้า 70) เฉลย
คาชี้แจง : ตอนที่ 3 ใหน้ กั เรียนตอบคําถามตอ่ ไปน้ใี หถ้ กู ต้อง
1. การปกครองในสมัยสโุ ขทัยมลี กั ษณะเป็นอย่างไร
การปกครองในสมัยสุโขทัยเป็นระบอบปิตุราชาธิปไตย คือ กษัตริย์มีอํานาจสมบูรณ์ เบ็ดเสร็จ แต่ปกครอง
ประชาชนดุจบิดากับบุตร แต่ต่อมาได้รับอิทธิพลจากเขมร พระราชอํานาจของ กษัตริย์จึงเพ่ิมพูนมากข้ึนแต่
ความใกล้ชดิ กบั ประชาชนก็ลดน้อยลง
2. กษัตริยแ์ ห่งสุโขทัยมีพระองค์ใดบา้ งทีม่ ีคาํ นาํ หนา้ พระนามว่า “พอ่ ขนุ ”
1. พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ 2. พอ่ ขุนบานเมือง 3. พ่อขนุ รามคําแหงมหาราช

3. ผปู้ กครองหรอื กษัตริย์แหง่ สุโขทัยยึดถอื อะไรเปน็ หลักสาํ คัญในการปกครอง
1. การสร้างอาณาจักรให้ม่ันคงและมัง่ คัง่ ดว้ ยพระราชอํานาจของกษัตรยิ ์
2. การสร้างความร่มเยน็ เป็นสุขแกร่ าษฎรด้วยหลกั ธรรมทางศาสนา
4. สระหลวง-สองแคว หรอื เมอื งพิษณโุ ลกมีฐานะความสําคัญอย่างไรในสมัยสุโขทัย
เมอื งพษิ ณโุ ลก เป็นราชธานขี องอาณาจกั รสโุ ขทยั นับตงั้ แต่สมัยพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลไิ ทย)

5. หลักฐานทางประวัติศาสตร์ท่ีกล่าวถึงลักษณะการปกครองของพ่อขุนรามคําแหงมหาราช คืออะไร และ
สาํ คญั อย่างไร
ลักษณะการปกครอง สมัยพ่อขุนรามคําแหงเป็นราชาธิปไตยแบบพ่อปกครองลูก คือ กษัตริย์ทรง มีอํานาจ
อธิปไตยทุก ๆ ด้าน เช่น การออกกฎหมาย การบริหารประเทศและการศาล แต่ทรงมี ทศพิธราชธรรม และใช้
อาํ นาจเหลา่ น้นั ภายใต้ขอบเขตของพอ่ ปกครองลูกตามหลักธรรมของ พระพุทธศาสนา

87

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 10

กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม รหสั วิชา ส21104

หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 3 เร่ือง พัฒนาการทางประวัตศิ าสตร์ของไทยในสมัยสโุ ขทัย เวลา 1 ชวั่ โมง

เรื่อง - เวลา 1 ช่วั โมง

ช้ันมธั ยมศกึ ษาปีที่ 1 สอนโดย นางสาวนิษารตั น์ เรอื งสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

สอบกลางภาค

88

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 11

กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม รหัสวชิ า ส21104

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 3 เร่อื ง พัฒนาการทางประวตั ศิ าสตรข์ องไทยในสมยั สุโขทยั เวลา 20 ชว่ั โมง

เรอ่ื ง เศรษฐกิจของอาณาจักรสโุ ขทัย เวลา 1 ชัว่ โมง

ชัน้ มัธยมศึกษาปที ี่ 1 สอนโดย นางสาวนิษารัตน์ เรืองสมศรี

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

มาตรฐานการเรียนร/ู้ ตวั ช้ีวัด

ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธํารง

ความเปน็ ไทย

ส 4.3 ม. 1/2 วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจกั รสุโขทัยในด้านต่าง ๆ

สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด

เศรษฐกิจของอาณาจักรสุโขทัยมีลักษณะท่ีเรียกว่า “เศรษฐกิจแบบพ่ึงตนเอง” คือ มีการผลิตเพ่ือใช้

ในครอบครัวเป็นหลัก เศรษฐกิจของสโุ ขทยั ขึน้ อย่กู ับการเกษตร การอุตสาหกรรม และการค้าขาย

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
1) นกั เรยี นอธิบายปัจจัยทส่ี ่งเสริมความเจรญิ รงุ่ เรืองทางเศรษฐกจิ ของอาณาจักรสุโขทัยได้ (K)
2) นักเรียนอภปิ รายสมั มนาเรื่องเศรษฐกจิ องอาณาจกั รสโุ ขทัยได้(P)
3) นกั เรยี นเหน็ คุณค่าและความสาํ คัญของเศรษฐกจิ ของอาณาจักรสโุ ขทัยได้ (A)

สาระการเรยี นรู้
1) เศรษฐกจิ ของอาณาจกั รสุโขทยั
2) เกษตรกรรม
3) อตุ สาหกรรม
4) การคา้ ขาย

สมรรถนะสาคัญของผู้เรียน
1) ความสามารถในการคิด
(1) ทักษะการทําให้กระจ่าง
(2) ทักษะการนําความรู้ไปใช้
2) ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

89

คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์
1) มวี ินัย
2) ใฝเ่ รียนรู้
6) มุง่ มัน่ ในการทํางาน
7) รักความเป็นไทย

กิจกรรมการเรียนรู้
วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : การจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้แบบสืบเสาะหาความรู้
ขนั้ นา
1) ครูข้ึนคํากล่าวพร้อมถามนักเรียนว่า นักเรียนเห็นด้วยหรือไม่กับคํากล่าวที่ว่า “เมืองสุโขทัยนี้ดี ใน

นํา้ มปี ลา ในนามีข้าว” อธิบายเหตผุ ล
(แนวคําตอบ อดุ มสมบูรณ์ มีการเพาะปลูกข้าวทาํ การเกษตร มกี ารเลี้ยงปลา)
2) ครูจับสลากบัตรภาพเก่ียวกับเศรษฐกิจในสมัยสุโขทัย นักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับภาพท่ีจับ

สลากไดว้ ่า มคี วามเกีย่ วข้องสมั พนั ธ์กับเศรษฐกิจในสมยั สุโขทัยอย่างไร
ขั้นกิจกรรมการเรยี นรู้
1) ครจู ัดกิจกรรมการเรยี นรู้ เร่อื ง เศรษฐกิจของอาณาจักรสโุ ขทัย โดยใช้วธิ กี ารสอนแบบอภิปราย ใน

รปู แบบการสัมมนาตามขน้ั ตอนดังน้ี
1.1) ครแู จง้ หัวข้อสัมมนา ไดแ้ ก่
- สภาพภูมิประเทศของอาณาจกั รสโุ ขทัยเอ้อื อํานวยต่อการเกษตรกรรมหรือไม่
- เพราะเหตุใดจงึ กล่าวว่า เครอ่ื งปัน้ ดนิ เผาเปน็ สินค้าอุตสาหกรรมท่สี ําคญั ทสี่ ุดของอาณาจกั รสโุ ขทัย
- เพราะเหตุใดจงึ กล่าววา่ ผ้คู นสมยั สโุ ขทยั ประกอบอาชพี คา้ ขายได้อย่างเสรี
1.2) แบง่ นกั เรียนออกเปน็ 3 กลุม่ ตามความเหมาะสม
1.3) นกั เรียนแต่ละกลมุ่ เลอื กประธาน และเลขานุการกลมุ่
1.4) ครเู ตรียมขอ้ มูลความรู้ในแตล่ ะหวั ข้อสาํ หรับการศกึ ษาคน้ ควา้ อยา่ งครบถ้วน
1.5) ให้นกั เรยี นสัมมนาตามหวั ขอ้ ทกี่ าํ หนดภายในเวลา 20 นาที
1.6) แต่ละกลุ่มสรุปผลการสัมมนา และส่งตัวแทนกลุ่มออกมานําเสนอผลงานร่วมกับกลุ่มอ่ืนต่อที่

ประชุมใหญ่ เพ่อื เปน็ การแลกเปลยี่ นความคิดเหน็ กัน พรอ้ มท้ังเปดิ โอกาสให้ผู้เข้าร่วมสมั มนาซกั ถาม
ขัน้ สรปุ
1) หลงั จบการสัมมนาแล้ว ครแู ละนกั เรียนร่วมกันสรุปแนวคดิ ที่ไดจ้ ากการสมั มนา
2) ครูอธบิ ายสาระความร้เู พิม่ เตมิ ดว้ ยการใชส้ ื่อการสอน Power Point
3) ให้นักเรียนทําใบงานที่ 3.10 เรื่อง เศรษฐกิจของสุโขทัยจากท่ีปรากฎในศิลาจารึก ในหนังสือเสริม

ฝึกประสบการณ์ ประวัติศาสตร์ 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์เอมพันธ์ จํากัด และตอบคําถามชวนคิด ในหนังสือ
เรียนรายวิชาพนื้ ฐาน ประวตั ศิ าสตร์ 1 ของบริษทั สํานักพมิ พ์เอมพันธ์ จาํ กัด

90

ขัน้ ประเมนิ
1) ครูประเมินผลโดยสังเกตจากการตอบคําถาม การมสี ่วนรว่ มในชั้นเรียน
2) ครูตรวจสอบผลจากการให้นักเรียนคําถามชวนคิด หน้า 72 ในหนังสือฝึกประสบการณ์รายวิชา
พน้ื ฐาน ประวัติศาสตร์ 1 ของบรษิ ัท สาํ นกั พิมพเ์ อมพันธ์ จาํ กัด

การวัดและประเมินผล เคร่ืองมอื วิธีวัด เกณฑ์การประเมิน
จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ แบบประเมิน ตรวจประเมนิ ผ่านเกณฑ์การประเมินท่ี
1) นักเรียนอธิบายปจั จยั -ใบงานที่ 3.10 เรอ่ื ง -ใบงานท่ี 3.10 เร่ือง ระดบั คุณภาพปานกลาง
ท่สี ่งเสริมความ เศรษฐกิจของสุโขทยั เศรษฐกิจของสโุ ขทัยจาก ข้นึ ไป
เจรญิ รุ่งเรืองทาง จากที่ปรากฎในศลิ า ทป่ี รากฎในศลิ าจารึก
เศรษฐกิจของอาณาจักร จารึก -คาํ ถามชวนคดิ หน้า 72 ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ที่
สโุ ขทยั ได้ (K) -ใบงานตอบคําถามชวน ในหนงั สอื ฝกึ ระดับคุณภาพปานกลาง
คดิ หนา้ 72 ในหนังสอื ประสบการณ์ ขึ้นไป
2) นักเรียนอภปิ ราย ฝกึ ประสบการณ์ ผ่านเกณฑ์การประเมินที่
สมั มนาเรอ่ื งเศรษฐกจิ อง แบบประเมินแผนผัง ประเมินแผนผังความคดิ ระดบั คะแนนผา่ น (2)
อาณาจักรสโุ ขทยั ได้ (P) ความคิด ขึ้นไป
3) นักเรียนเห็นคุณคา่ ประเมนิ การตอบคําถาม
และความสาํ คญั ของ แบบประเมนิ การตอบ ในชนั้ เรยี น ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ท่ี
เศรษฐกจิ ของอาณาจักร คาํ ถามในชัน้ เรียน ระดับคะแนนผ่าน (2)
สุโขทยั ได้ (A) - แบบสงั เกตพฤตกิ รรม ขน้ึ ไป
4) สมรรถนะสาํ คญั ของ แบบประเมนิ สมรรถนะ การทาํ งานรายบุคคล ผ่านเกณฑ์การประเมินที่
ผเู้ รียน สาํ คญั ระดับคะแนนผ่าน (2)
- สงั เกตความมีวนิ ยั ขึ้นไป
5) คุณลักษณะอนั พงึ - แบบประเมนิ ใฝเ่ รียนรู้ และม่งุ มนั่ ใน
ประสงค์ คณุ ลักษณะอันพงึ การทาํ งาน
ประสงค์

91

สื่อ/แหลง่ การเรียนรู้
สือ่ การเรียนรู้
1) หนังสือเรียนรายวิชาพ้ืนฐานวิชาประวัติศาสตร์ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของ บริษัท สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จาํ กดั
2) หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ วิชาประวัติศาสตร์ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 ของบริษัท สํานักพิมพ์

เอมพันธ์ จํากดั
3) ส่ือการสอน Power Point หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของไทยในสมัย

สโุ ขทัย
แหลง่ การเรียนรู้
1) ห้องสมุด
2) แหลง่ ข้อมลู สารสนเทศ

กจิ กรรมเสนอแนะ
1) แนะนาํ นักเรียนศึกษาเพม่ิ เติมจากเวบ็ ไซต์ตา่ ง ๆ
2) นกั เรียนที่เรยี นยงั ไม่เข้าใจใหท้ บทวนเน้อื หาสาระเพม่ิ เติมเวลาวา่ งจากเอกสารประกอบการเรยี น

และบทเรียนออนไลน์ DLIT

ขอ้ เสนอแนะของหัวหนา้ สถานศกึ ษา หรอื ผ้ทู ่ีได้รับมอบหมาย
.............................................................................................................................. ................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................

ลงชื่อ.............................................ผสู้ อน
(นายสมดลุ ย์ โฉมหาญ)

ผูอ้ าํ นวยการโรงเรยี นบา้ นดุงวทิ ยา
วันที่...........เดอื น............................พ.ศ............

92

บันทกึ หลังการจัดการเรยี นรู้
1. ผลการเรียนรู้
ดา้ นความรู้ (K)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ (P)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………
ดา้ นคุณลกั ษณะ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
2. ปญั หาและอปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..……
3. ข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ปัญหา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…

ลงช่ือ.............................................ผสู้ อน
(นางสาวนษิ ารตั น์ เรอื งสมศรี)
ตําแหน่ง ครูผชู้ ว่ ย

วันท่ี...........เดือน............................พ.ศ............

93

เร่อื ง เศรษฐกจิ ของสโุ ขทัยจากที่ปรากฏในศลิ าจารึก

คาช้แี จง : ตอนท่ี 1 ให้นกั เรียนศึกษาศิลาจารึกแลว้ เขยี นคาํ าตอบลงในชอ่ งวา่ งใหส้ มบรู ณ์

เกษตรกรรม

พืชหลกั ท่ีปลกู ไดแ้ ก่

เนอ่ื งจากน้าไม่เพยี งพอ จงึ ต้องใช้ระบบชลประทาน ได้แก่

อุตสาหกรรม
สโุ ขทยั มีช่อื เสยี งในการผลติ เครอื่ งสงั คโลกซึ่งมีลกั ษณะ

แหล่งผลิตเครือ่ งสงั คโลก

ความสาคญั ของเคร่ืองสังคโลก

94

การคา้ ขาย มี 2 ลกั ษณะ คือ
1. การค้าภายในอาณาจักรมีลกั ษณะ
2. การคา้ ภายนอกอาณาจักรมลี กั ษณะ
อาณาจกั รคู่ค้าที่สาคญั คือ
ตามศิลาจารึกหลักที่ 1 ว่า “เจ้าเมืองบ่เอาจกอบในไพร่ ลูทาง เพื่อนจูงวัวไปค้า ข่ีม้าไปขาย
ใครจะใคร่คา้ ช้างคา้ ใครจะใคร่คา้ มา้ คา้ ” .... หมายถงึ

คาชแ้ี จง : ตอนท่ี 1 ให้นักเรียนยกคาํ กลา่ วในศิลาจารกึ ทแ่ี สดงถึงภาพรวมของเศรษฐกิจสมัยสโุ ขทยั มา
1 ตวั อยา่ ง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................